Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 3503 72453 69431 2026-05-21T05:22:55Z Tiguliano 53 /* Esperanto */ 72453 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === === Historio === === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} g5oyx0ontt8qet4o1cyzw7jrmb1ozli 72454 72453 2026-05-21T05:41:00Z Tiguliano 53 /* Urboj */ 72454 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === === Historio === === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} eciiem4mbotx2d148upq0i3ldkonka4 72455 72454 2026-05-21T05:54:42Z Tiguliano 53 /* Tereno */ 72455 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo al ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo al proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo al la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo al multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo al multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj. === Historio === === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} fl2b840m1nzvnyptt5e5u2wql4esyly 72456 72455 2026-05-21T05:55:51Z Tiguliano 53 /* Komprenu */ 72456 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo al ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo al proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo al la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo al multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo al multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} kpndo7yyw22g9silx8g035xui3ttfk3 72457 72456 2026-05-21T05:58:48Z Tiguliano 53 /* Flaŭro kaj Faŭno */ 72457 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo al ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo al proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo al la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo al multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo al multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} gyf9aseel3dl7mg57yoovqgwfqnn8z5 72458 72457 2026-05-21T06:01:28Z Tiguliano 53 /* Transportiĝi */ 72458 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo al ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo al proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo al la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo al multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo al multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} em1vcsul1zhqhr1c0cdxfv78m0g0d7o 72459 72458 2026-05-21T06:05:48Z Tiguliano 53 /* Transportiĝi */ 72459 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo al ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo al proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo al la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo al multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo al multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} grxwkvdd09t8tbbaugg5g4hkx8vmlz8 72460 72459 2026-05-21T06:09:20Z Tiguliano 53 /* Flaŭro kaj Faŭno */ 72460 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo de ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo de proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo de la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo de multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo de multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj, inkluzive de koloraj mantel-ranoj kaj madagaskaraj boaoj. Tamen, la unika flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro estas grave minacataj. Habitatperdo, senarbarigo kaj kontraŭleĝa ŝtelĉasado prezentas gravajn minacojn al multaj el ĉi tiuj specioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} lah9p31dnxkekh47nzpar7834z73bbe 72461 72460 2026-05-21T06:12:09Z Tiguliano 53 /* Transportiĝi */ 72461 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo de ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo de proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo de la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo de multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo de multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj, inkluzive de koloraj mantel-ranoj kaj madagaskaraj boaoj. Tamen, la unika flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro estas grave minacataj. Habitatperdo, senarbarigo kaj kontraŭleĝa ŝtelĉasado prezentas gravajn minacojn al multaj el ĉi tiuj specioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Enlandaj Flugoj === Dum multaj jaroj, enlandajn flugojn funkciigis nur Air Madagascar. Ekde 2017, Air Austral (Reunio) posedas 49-procentan parton en Air Madagascar. Ekde 2018, enlandajn flugojn funkciigas ĝia tute posedata filio, Tsaradia. Aldone al Antananarivo (ekde oktobro 2019), la jenaj cellokoj estas servataj: * Antsiranana (Diégo-Suarez) * Nosy Be * Mahajanga (Majunga) * Toamasina (Tamatave) * Sambava * Maroantsetra * Sainte-Marie * Toliara (Tuléar) * Morondava * Taolagnaro (Fort Dauphin) Internacia rezerva retejo (angla/franca) estas havebla. Flugnuligoj kaj pli longaj prokrastoj povas foje okazi. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} 09qvy80scyl83u87rhg8djmixea3kmd 72462 72461 2026-05-21T06:22:42Z Tiguliano 53 /* Transportiĝi trajne */ 72462 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo de ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo de proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo de la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo de multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo de multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj, inkluzive de koloraj mantel-ranoj kaj madagaskaraj boaoj. Tamen, la unika flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro estas grave minacataj. Habitatperdo, senarbarigo kaj kontraŭleĝa ŝtelĉasado prezentas gravajn minacojn al multaj el ĉi tiuj specioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Enlandaj Flugoj === Dum multaj jaroj, enlandajn flugojn funkciigis nur Air Madagascar. Ekde 2017, Air Austral (Reunio) posedas 49-procentan parton en Air Madagascar. Ekde 2018, enlandajn flugojn funkciigas ĝia tute posedata filio, Tsaradia. Aldone al Antananarivo (ekde oktobro 2019), la jenaj cellokoj estas servataj: * Antsiranana (Diégo-Suarez) * Nosy Be * Mahajanga (Majunga) * Toamasina (Tamatave) * Sambava * Maroantsetra * Sainte-Marie * Toliara (Tuléar) * Morondava * Taolagnaro (Fort Dauphin) Internacia rezerva retejo (angla/franca) estas havebla. Flugnuligoj kaj pli longaj prokrastoj povas foje okazi. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== [[Dosiero:Rail-run-way-crossing.jpg|eta|La fervoja linio transiras la startlenon de la flughaveno Manakara.]] [[[Dosiero:Fianarantsoa - Micheline - front - right.jpg|eta|La fervoja buso "Micheline" en Fianarantsoa (2013) estas uzata nur por turismaj ĉartoj.]] Ekzistas du fervojaj linioj kun pasaĝerservo. ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} k814xfw5tlfjdwvzctow5jzzxv3846s 72463 72462 2026-05-21T06:23:36Z Tiguliano 53 /* Transportiĝi trajne */ 72463 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo de ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo de proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo de la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo de multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo de multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj, inkluzive de koloraj mantel-ranoj kaj madagaskaraj boaoj. Tamen, la unika flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro estas grave minacataj. Habitatperdo, senarbarigo kaj kontraŭleĝa ŝtelĉasado prezentas gravajn minacojn al multaj el ĉi tiuj specioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Enlandaj Flugoj === Dum multaj jaroj, enlandajn flugojn funkciigis nur Air Madagascar. Ekde 2017, Air Austral (Reunio) posedas 49-procentan parton en Air Madagascar. Ekde 2018, enlandajn flugojn funkciigas ĝia tute posedata filio, Tsaradia. Aldone al Antananarivo (ekde oktobro 2019), la jenaj cellokoj estas servataj: * Antsiranana (Diégo-Suarez) * Nosy Be * Mahajanga (Majunga) * Toamasina (Tamatave) * Sambava * Maroantsetra * Sainte-Marie * Toliara (Tuléar) * Morondava * Taolagnaro (Fort Dauphin) Internacia rezerva retejo (angla/franca) estas havebla. Flugnuligoj kaj pli longaj prokrastoj povas foje okazi. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== [[Dosiero:Rail-run-way-crossing.jpg|eta|La fervoja linio transiras la startlenon de la flughaveno Manakara.]] [[Dosiero:Fianarantsoa - Micheline - front - right.jpg|eta|La fervoja buso "Micheline" en Fianarantsoa (2013) estas uzata nur por turismaj ĉartoj.]] Ekzistas du fervojaj linioj kun pasaĝerservo. ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} 6jz83ngr5o2bztgx66kolj83zp6r9rb 72464 72463 2026-05-21T06:26:34Z Tiguliano 53 /* Transportiĝi */ 72464 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo de ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo de proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo de la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo de multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo de multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj, inkluzive de koloraj mantel-ranoj kaj madagaskaraj boaoj. Tamen, la unika flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro estas grave minacataj. Habitatperdo, senarbarigo kaj kontraŭleĝa ŝtelĉasado prezentas gravajn minacojn al multaj el ĉi tiuj specioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Enlandaj Flugoj === [[Dosiero:Rail-run-way-crossing.jpg|eta|La fervoja linio transiras la startlenon de la flughaveno Manakara.]] [[Dosiero:Fianarantsoa - Micheline - front - right.jpg|eta|La fervoja buso "Micheline" en Fianarantsoa (2013) estas uzata nur por turismaj ĉartoj.]] Dum multaj jaroj, enlandajn flugojn funkciigis nur Air Madagascar. Ekde 2017, Air Austral (Reunio) posedas 49-procentan parton en Air Madagascar. Ekde 2018, enlandajn flugojn funkciigas ĝia tute posedata filio, Tsaradia. Aldone al Antananarivo (ekde oktobro 2019), la jenaj cellokoj estas servataj: * Antsiranana (Diégo-Suarez) * Nosy Be * Mahajanga (Majunga) * Toamasina (Tamatave) * Sambava * Maroantsetra * Sainte-Marie * Toliara (Tuléar) * Morondava * Taolagnaro (Fort Dauphin) Internacia rezerva retejo (angla/franca) estas havebla. Flugnuligoj kaj pli longaj prokrastoj povas foje okazi. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== Ekzistas du fervojaj linioj kun pasaĝerservo. ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} fn9q32lazt479qus5601du4h9ig1v4x 72465 72464 2026-05-21T06:31:00Z Tiguliano 53 /* Komuniki */ 72465 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Madagascar_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Madagaskaro|Madagaskaro}}''' estas insula lando en [[Orientafriko]]. Malgraŭ proksimeco al la Afrika kontinento, sciencaj studoj montras, ke loĝantaro de la insulo venis el Kalimantano kaj Polinezio iam inter la 4-a jarcento aK kaj la 6-a jarcento pK. Pli poste novaj migrantoj venis el Afriko, ilin sekvis arabaj, persaj, barataj kaj ĉinaj maristoj. La malagasia kulturo kaj aspekto estas influita de multaj popoloj. Madagaskaro estas parto de la Afrika Unio, sed ĝia membreco estas haltigita en jaroj 2009-13. Politikaj krizoj en 2002 kaj 2009-10 kaŭzis malkreskon de turismo, sed la situacio pliboniĝis kun akcepto de la nova konstitucio en 2010 kaj la prezidentaj elektoj en 2013, kiujn la internacia komunumo taksis liberaj kaj ĝuste kalkulitaj. Oni povas esperi, ke la lando daŭre solvos konfliktojn per diskutoj. La malagasia loĝantaro konsistas el 18 etnaj grupoj, inter kiuj la dominanta kaj plej granda estas merinoj, loĝantoj de la centre altebenaĵo, kie ankaŭ la ĉefurbo situas. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Madagascar Regions map.png | titolomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | tekstomapo= Mapo de Madagaskaro kaj ĝiaj regionoj | grandecomapo= 400px | nomoregiono1=[[Provinco Antananarivo]] | kolororegiono1=#e9ea6c | elementojregiono1=[[Antananarivo]], [[Antsirabe]] | priskriboregiono1=La ĉefurbo estas grava kruciĝo de vojoj kaj la ĉefa enirpunkto por eksterlandaj vojaĝantoj, kiuj venas al la internacia flughaveno. | nomoregiono2=[[Provinco Antsiranana]] | kolororegiono2=#c0e0a6 | elementojregiono2=[[Antsiranana]], [[Nacia parko Masoala]], [[Nosy Be]] | priskriboregiono2=En la provinco estas la fama tropika insulo [[Nosy Be]] kun la ĉirkaŭantaj insuletoj, la regiono estas plej bone konata inter vojaĝantoj pro la belaj plaĝoj, estas la plej populara inter turistoj parto de la lando. | nomoregiono3=[[Provinco Fianarantsoa]] | kolororegiono3=#69999f | elementojregiono3=[[Fianarantsoa]], [[Ambositra]], [[Ambalavao]], [[Andringitra National Park]], [[Ranomafana National Park]] | priskriboregiono3=La regiono sude de la ĉefurbo havas riĉajn pluvarbaraojn, atingeblajn per la vojo RN7. | nomoregiono4=[[Provinco Mahajanga]] | kolororegiono4=#71b37b | elementojregiono4=[[Mahajanga]], [[Tsingy de Bemaraha]] | priskriboregiono4=En Mahajanga estas kelkaj kaŝitaj ripozlokoj, al kiuj eblas veni nur per aviadilo aŭ boato. | nomoregiono5=[[Provinco Toamasina]] | kolororegiono5=#507027 | elementojregiono5=[[Toamasina]], [[Vatomandry]], [[Ile aux Nattes]], [[Andasibe-Mantadia National Park]] | priskriboregiono5=En tiu ĉi province estas nacia parko Andasibe-Mantadia, kie kantas indri-lemuroj. Ĉi tie estas malofte vizitataj lokoj laŭlonge de la orienta bordo. | nomoregiono6=[[Provinco Toliara]] | kolororegiono6=#aba58b | elementojregiono6=[[Toliara]], [[Anakao]], [[Isalo National Park]] | priskriboregiono6=La suda parto de la lando estas malseka regiono, kie sin trovas [[w:eo:Madagaskaraj veprejoj|la dornarbaroj de Madagaskaro]]. Malgraŭ la klimato, la naturo estas riĉa kaj inter la lokaj specioj estas lemuroj, birdoj, insektoj kaj lacertoj. }} == Urboj == [[Dosiero:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|Antananarivo mitcon il Lago Anosy en la centro]] * [[Antananarivo]] - La ĉefurbo de Madagaskaro kaj la plej granda urbo de la lando. Ĝi situas en la centraj altebenaĵoj kaj estas la politika, ekonomia kaj kultura centro de Madagaskaro. * Andoany - ankaŭ konata kiel Hell-Ville, estas la plej granda urbo sur la insulo Nosy Be kaj, kiel la ĉefa alvenhaveno por turistoj, ofertas historiajn lokojn kiel la Reĝa Palaco, lokajn merkatojn, elekton de restoracioj kaj loĝejoj, same kiel eblecojn por boatvojaĝoj kaj ekskursoj al najbaraj insuloj kaj allogaĵoj. * Toamasina - (ankaŭ nomata Tamatave): Ĉi tiu havenurbo situas sur la orienta marbordo de Madagaskaro kaj estas la plej grava havenurbo de la lando. Ĝi ludas gravan rolon en la komerco kaj ekonomio de Madagaskaro. * Antsirabe - priskribo = Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj varmaj fontoj kaj kiel populara turisma celloko. * Fianarantsoa - Urbo en la centraj altebenaĵoj, konata kiel eduka centro kaj grava transportcentro. * Mahajanga - Ĉi tiu havenurbo situas ĉe la nordokcidenta marbordo de Madagaskaro kaj estas grava komerca haveno. * Toliara - (ankaŭ nomata Toliary): Urbo ĉe la sudokcidenta marbordo de Madagaskaro, konata pro siaj strandoj kaj tropika klimato. * Antsiranana - (ankaŭ nomata Diego Suarez): Urbo en norda Madagaskaro, hejmo al grava haveno kaj milita bazo. * Morondava - Marborda urbo en okcidenta Madagaskaro, konata pro siaj baobabaj avenuoj kaj la Kirindy-Arbaro. Ĝi estas unu el la pli evoluintaj turismaj cellokoj en Madagaskaro, sed tio ne signifas, ke vi renkontos multajn turistojn ĉi tie. Fakte, tute male. Tamen, ekzistas kelkaj bonaj ebloj por loĝado kaj manĝado. La strando ĉe Morondava estas larĝa, longa kaj pura. Ĝi milde deklivas en la maron, kaj la kutime mildaj ondoj igas ĝin taŭga por infanoj (sub superrigardo). Plonĝado ne estas aparte bona apud Morondava pro la manko de rifoj, sed pluraj kompanioj ofertas plurtagajn boatekskursojn (per motorboato aŭ velboato) al Belo-sur-Mer, kie plonĝado estas bonega danke al vastaj koralaj rifoj. Multaj el la famaj vidindaĵoj de Madagaskaro estas atingeblaj per tagekskurso de Morondava (Avenuo de la Baobaboj, Seka Arbaro Kirindy, Belo-sur-Mer) aŭ atingeblas per unu- aŭ dutagaj ekskursoj (ekz., la Monda Heredaĵo de UNESKO Tsingy de Bemaraha). Pluraj vojaĝagentejoj en Morondava ofertas ekskursojn al ĉi tiuj allogaĵoj, igante ĝin ideala bazo por esplori la regionon. * Fort Dauphin - Ĉi tiu urbo situas en sudorienta Madagaskaro kaj estas konata pro sia natura beleco kaj sia proksimeco al la Nacia Parko Andohahela. * Ambositra - Urbo en la centraj altebenaĵoj de Madagaskaro, konata pro siaj metiartaj tradicioj, precipe lignoĉizado. === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == == Komprenu == === Tereno === [[File:Beach in Madagascar with pirogues and palm trees.jpg|thumb|Strando en Madagaskaro]] [[File:Boats at the beach of Nosy Komba, Madagascar.jpg|thumb|Strando de Nosy Komba]] [[File:8 natur2.jpg|thumb|pluvarbaro]] La pejzaĝo de Madagaskaro estas mozaiko de kontrastaj naturaj medioj, dominataj de centra altebenaĵo altiĝanta je pli ol 2.000 metroj. Ĉi tiu altebenaĵo karakteriziĝas per vastaj herbejoj kaj profundaj gorĝoj. Dum la oriento de la insulo estas dominata de densaj, biodiversecaj pluvarbaroj kaj riĉa aro da faŭno, la pejzaĝo ŝanĝiĝas okcidenten kaj sudokcidenten, donante lokon al pli sekaj regionoj kun savanoj, impresaj baobaboj kaj dezertecaj rokformacioj kiel la Isalo-Montarmasivo. Ĉi tiu geologia diverseco estas plue plifortigita per la strangaj kalkŝtonaj pintoj de la regiono Tsingy kaj reto de altebenaĵaj lagoj, riveroj kaj akvofaloj, provizante abundan akvon. La aspekton de la insulo kompletigas ĝiaj vastaj marbordoj, kiuj, kun siaj koralaj rifoj kaj riĉa mara vivo, markas la transiron al la Hinda Oceano. === Historio === Madagaskaro estis verŝajne loĝata antaŭ ĉirkaŭ 2 000 jaroj de aŭstroneziaj maristoj, kiuj alvenis el Sudorienta Azio. Ĉi tiuj fruaj setlantoj kunportis sian kulturon, lingvon kaj agrikulturajn teknikojn. Ekde la 7-a jarcento, arabaj komercistoj komencis establi kontakton kun Madagaskaro. Ĉi tiuj komercaj rilatoj kondukis al la enkonduko de Islamo al la insulo kaj influis la madagaskaran kulturon. Tra la historio, diversaj regnoj aperis en Madagaskaro, inkluzive de la Reĝlando Merina en la centraj altebenaĵoj, fondita en la 17-a jarcento kaj evoluanta en signifan potencocentron en la 19-a jarcento sub reĝo Radama la 1-a. En la 19-a jarcento, eŭropaj koloniaj potencoj komencis establi sin en Madagaskaro. Francio deklaris la insulon kolonio en 1896 kaj trudis severan kolonian reĝimon. Post la Dua Mondmilito, rezisto al franca kolonia regado kreskis, kaj en 1960, Madagaskaro sendependiĝis de Francio sub la gvidado de Philibert Tsiranana. En la 1970-aj jaroj, Didier Ratsiraka ekregis kaj efektivigis socialismajn politikojn. Ĉi tiu epoko estis markita de ekonomiaj malfacilaĵoj kaj politikaj streĉiĝoj. En la 1990-aj jaroj, Madagaskaro spertis demokratiigan movadon, kiu finfine kondukis al la adopto de nova konstitucio kaj la enkonduko de plurpartia sistemo en 1992. Tamen, la sekvaj jardekoj estis karakterizitaj de politika malstabileco kaj konflikto, inkluzive de pluraj puĉoj kaj politikaj krizoj. Madagaskaro restas malriĉa lando, kiu alfrontas multajn defiojn, inkluzive de malriĉeco, mediaj problemoj kiel senarbarigo, kaj la minaco de naturaj katastrofoj kiel ciklonoj. La politika situacio restas malforta, kaj la registaro strebas al stabileco kaj ekonomia disvolviĝo. === Flaŭro kaj Faŭno === Pro sia geografia izoliteco de kontinenta Afriko kaj aliaj kontinentoj, Madagaskaro evoluigis rimarkindan biodiversecon senkomparan ie ajn alie en la mondo. Jen kelkaj el la plej rimarkindaj trajtoj de la flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro: Flaŭro: [[File:Adansonia grandidieri04.jpg|thumb|Baobab]] Baobaboj: Madagaskaro estas hejmo de ses malsamaj baobabaj specioj, inkluzive de la impona afrika baobabo (Adansonia grandidieri), unu el la plej imponaj arboj en la mondo. Orkideoj: Madagaskaro estas hejmo de proksimume 1000 malsamaj orkideaj specioj, multaj el kiuj estas endemiaj. La orkideo *Vanilla planifolia*, uzata en vanilproduktado, estas indiĝena de Madagaskaro. Palmoj: La insulo estas hejmo de multaj unikaj palmospecioj, inkluzive de la *Dypsis decaryi*, aŭ Triangula Palmo, kaj la Vojaĝanta Palmo (*Ravenala madagascariensis*), kiu nur estas erare nomata palmo. Sekaj Arbaroj de Madagaskaro: Granda parto de Madagaskaro konsistas el sekaj arbaroj, kiuj estas hejmo al multaj unikaj plantospecioj, inkluzive de la baobabo kaj la *Alluaudia procera*. Endemiaj Plantoj: Pli ol 90% de la plantospecioj en Madagaskaro estas endemiaj. Ĉi tio faras la flaŭron de Madagaskaro ekstreme unika kaj valora. Faŭno: [[File:Lemur catta 01.jpg|thumb|Lemuroj]] Lemuroj: Madagaskaro estas hejmo de lemuroj, unika grupo de primatoj troveblaj nur sur la insulo. Ekzistas pli ol 100 malsamaj lemurospecioj, inkluzive de la ringvosta lemuro, la indrio kaj la aje-ajeo. Kameleonoj: Madagaskaro estas hejmo de la plej multaj kameleonaj specioj en la mondo, inkluzive de la malgranda Brookesia minima kaj la bunta pantera kameleono. Fosoj: La foso estas la plej granda predanto en Madagaskaro kaj endemia specio. Ĝi similas al kruciĝo inter kato kaj mustelo. Birdoj: Madagaskaro estas hejmo de multaj unikaj birdospecioj, inkluzive de la madagaskara akcipitro, la madagaskara kukolo kaj la madagaskara upupo. Reptilioj kaj Amfibioj: La insulo estas hejmo de multaj endemiaj reptilioj kaj amfibioj, inkluzive de koloraj mantel-ranoj kaj madagaskaraj boaoj. Tamen, la unika flaŭro kaj faŭno de Madagaskaro estas grave minacataj. Habitatperdo, senarbarigo kaj kontraŭleĝa ŝtelĉasado prezentas gravajn minacojn al multaj el ĉi tiuj specioj. === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Vizitantoj de plejmulto de landoj povas ricevi madagaskaran turistan vizon tuj post alveno en la haveno kontraŭ 35 eŭroj kun la rajto restis dum 30 tagoj. Haveblas ankaŭ 60-tagaj vizoj por pli scivolemaj vojaĝemuloj. Pagi necesas kontante, oni krome demandas la adreson de via unua tranokto. Estas bone vakciniĝi kontraŭ la plej oftaj malsanoj antaŭ la vojaĝo. [[Dosiero:Ivato airport in Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|250px|Ivato airport in Antananarivo]] Se vi ne posedaj jaĥton, aviadilo estas la sola maniero veni al Madagaskaro el eksterlando. Internaciaj flugoj alvenas ĉefe al [[Antananarivo]] ({{IATA|TNR}}) aŭ la insulo de Nosy Be ({{IATA|NOS}}). '''[http://www.airmadagascar.mg Air Madagascar]''' ("AirMad") estas la nacia aviadila kompanio kun flugoj el [[Parizo]], [[Marseille]], [[Guangzhou]]. Ankaŭ aliaj kompanioj havas itinerojn al Madagaskaro: * '''[http://www.flyairlink.com AirLink]''' kun ĉiutagaj flugoj al [[Johannesburg]], * '''Air France''' kun flugoj el Eŭropo kaj Ameriko tra Parizo. * '''Air Austral''' kun flugoj el Parizo tra [[Reunion]]. * '''[http://www.airmauritius.com Air Mauritius]''' el Eŭropo, Azio kaj Aŭstralio tra [[Mauritius]]. * '''[http://www.kenya-airways.com Kenya Airways]''' el diversaj urboj tra [[Nairobi]]. Ĝiaj biletoj estas malpli kostaj. * '''[https://www.turkishairlines.com Turkish Airlines]''' el diversaj flughavenoj tra [[Istanbulo]], povas esti malmultekosta, sed kun haltoj en Mauritius. * '''[https://www.ethiopianairlines.com/AA/EN Ethiopian Airlines]''' el [[Addis Ababa]]. * '''Corsair International''' flugas al Parizo kaj [[Reunion]] . * '''Comores Aviation''' flugas al [[Moroni]] El la flughaveno oni veturas per taksio aŭ per lokaj itineraj busetoj el la urbo Ivato (povas esti multoble malpli kosta, sed pli aventura vojaĝo). == Transportiĝi == [[File:Y Coetsee taxi in antananarivo.jpg|eta|Taksio en Antananarivo]] Por vojaĝi tra Madagaskaro necesas distingi inter naciaj longdistancaj vojaĝoj kaj pli longaj regionaj kaj urbaj mallongaj vojaĝoj. Por longaj distancoj, disponeblas enlandaj flugoj kaj longdistancaj busservoj. Longdistancaj busservoj tipe ligas la ĉefajn provincajn urbojn unu kun la alia kaj kun la ĉefurbo, Antanatarivo. Por kaj pli longaj kaj pli mallongaj itineroj, taksiaj busoj funkcias sur interurbaj itineroj. Ĉi tiuj busoj ofte foriras nur kiam ili estas plenaj (aŭ eĉ troplenaj). Vico da sidlokoj kutime estas desegnita por tri homoj, sed ofte estas okupata de kvar aŭ kvin. En la vaste uzataj busoj de la serioj Mercedes 207D aŭ 209D, ekzemple, elfaldeblaj "krizseĝoj" estas instalitaj inter la regula vico da sidlokoj kaj la koridoro. Ne ĉiuj busoj estas veturtaŭgaj, kaj multaj emas al paneoj. Ne estas malofte devi dividi vian sidlokon kun kokinoj. Taksio-busaj vojaĝoj povas daŭri 10 ĝis 13 horojn pro oftaj haltoj. Regulaj vojbaroj starigitaj de diversaj armeaj kaj policaj unuoj, kune kun malfacilaj vojkondiĉoj, rezultas en averaĝaj rapidoj de nur 50 km/h, eĉ sur longaj distancoj. Nokta vojaĝado estas konsiderata pli danĝera ol taga vojaĝado. Luaŭtoj aŭ enduro-motorcikloj estas alia eblo. Ekster la ĉefaj vojoj, la reto estas atingebla nur per terenaj veturiloj aŭ enduro-motorcikloj, kaj eĉ tiam, ofte nur por spertaj rajdantoj. === Enlandaj Flugoj === [[Dosiero:Rail-run-way-crossing.jpg|eta|La fervoja linio transiras la startlenon de la flughaveno Manakara.]] [[Dosiero:Fianarantsoa - Micheline - front - right.jpg|eta|La fervoja buso "Micheline" en Fianarantsoa (2013) estas uzata nur por turismaj ĉartoj.]] Dum multaj jaroj, enlandajn flugojn funkciigis nur Air Madagascar. Ekde 2017, Air Austral (Reunio) posedas 49-procentan parton en Air Madagascar. Ekde 2018, enlandajn flugojn funkciigas ĝia tute posedata filio, Tsaradia. Aldone al Antananarivo (ekde oktobro 2019), la jenaj cellokoj estas servataj: * Antsiranana (Diégo-Suarez) * Nosy Be * Mahajanga (Majunga) * Toamasina (Tamatave) * Sambava * Maroantsetra * Sainte-Marie * Toliara (Tuléar) * Morondava * Taolagnaro (Fort Dauphin) Internacia rezerva retejo (angla/franca) estas havebla. Flugnuligoj kaj pli longaj prokrastoj povas foje okazi. === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== Ekzistas du fervojaj linioj kun pasaĝerservo. ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == La oficialaj lingvoj estas la malagaska kaj la franca. La loka lingvo nomiĝas malagaska kaj estas parolata en multaj dialektoj. La angla estas parolata nur en la pli grandaj urboj kaj eĉ tie de malgranda nombro da homoj. Scio de la franca estas avantaĝa. Sed, en la landinterno, ekzemple en malgrandaj vilaĝoj, eĉ la franca ofte ne estas komprenata. En ĉi tiuj areoj, estas konsilinde havi lokan gvidiston, kiu povas agi kiel interpretisto. == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == [https://uea.org/landoj/madagaskaro Unuiĝo de Malagasaj Esperantistoj] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo|Orientafriko}} {{Parto de|Orientafriko}} ks39mw78ibw5qdyjwuwndfh950vlvmu 0 4419 72467 72439 2026-05-21T08:38:51Z Rdelre 27 /* Esperantaj urboj */ 72467 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto regiono | nomo= Katalunio | lando= Hispanio | bildo= Dosiero:Sagradafamilia-overview.jpg | bildotitolo= La Preĝejo de la Sankta Familio (''Sagrada Família'') de Antoni Gaudí | ĉefurbo= [[Barcelono]] | areo= 32 108 km² | loĝantaro= 8 012 231 (2024) | horzono= }} {{Vikipedkat|Katalunio}} {{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}} '''{{W|Katalunio|Katalunio}}''' (katalune: ''Catalunya'', hispane: ''Cataluña'') estas aŭtonoma komunumo (subnacia regiono) de [[Hispanio]], vasta ĉirkaŭ 32mil km² (apenaŭ pli ol Belgio). Loĝas tie ĉirkaŭ 8 milionoj da homoj. == Kompreni == === Tereno === Gravas de turisma vidpunkto la longa marbordo, plejparte sabla, ĉe la Mediteraneo. La marbordo estis grava ankaŭ de ekonomia vidpunkto: la plej gravaj urboj en Katalunio, nuntempe [[Barcelono]] kaj antikve [[Taragono]], naskiĝis kiel havenurboj, kaj Barcelono estas hodiaŭ la plej grava haveno en tuta Hispanio. Paralele al la marbordo estas ĉeno de montetoj kaj, pli malproksime (30 kaj 60&nbsp;km), ĉeno de montoj, la ''Serralada Prelitoral Catalana'' (Kataluna Antaŭmarborda Montoĉeno), kies plej alta pinto atingas 1712m. Apud la landlimo kun Francio estas la granda montoĉeno '''{{W|Pireneoj}}''' kun pluraj pinto ĉirkaŭ aŭ super 3000m (''Puigmal d'Err'', 2910m; ''Puigpedrós'', 2915m; ''Pic d'Estats'', 3143m ktp). Nur 4&nbsp;km ekster Katalunio elstaras la plej alta monto de la Pireneoj, ''[[Pic d'Aneto]]'' (3404m). Aldone, estas kelkaj malgravaj montoĉenoj kunligataj kun la Pireneoj (precipe la ''Serralada Transversal''). Trafluas la plej sudan provincon de Katalunio la rivero '''{{W|Ebro}}''', longa 910&nbsp;km, kies buŝo en la Mediteraneo situas sude de Taragono (. La plej grava rivero en norda Katalunio estas '''{{W|Llobregat}}''' (175&nbsp;km), la rivero de Barcelono. === Historio === === Klimato === <br style="clear:both;" /> == Subregionoj == ;Provincoj: {{Listo de regionoj | mapo = Catalonia-regions-map.svg | grandecomapo = 400px | titolomapo= Subregionoj de Katalunio | tekstomapo= Subregionoj de Katalunio | nomoregiono1 = Provinco Barcelono | kolororegiono1 = #6698bb | elementojregiono1 = [[Barcelono]], [[Badalona]], [[Terrassa]] | priskriboregiono1 = La provinco de la ĉefurbo, tre dense loĝata apud la marbordo, maldense tamen en kelkaj montaraj partoj, kie estas ankaŭ naturaj parkoj | nomoregiono2 = Provinco Ĝirono | kolororegiono2 = #b383b3 | elementojregiono2 = [[Ĝirono]] | priskriboregiono2 = | nomoregiono3 = Provinco Ilerdo | kolororegiono3 = #c5995c | elementojregiono3 = [[Ilerdo]] | priskriboregiono3 = | nomoregiono4 = Provinco Taragono | kolororegiono4 = #a4c28d | elementojregiono4 = [[Taragono]] | priskriboregiono4 = }} == Urboj == * [[Barcelono]] (''Barcelona''), la ĉefurbo, kun 1,7 milionoj da loĝantoj (pli ol 5 en la metropola areo); industria urbo kaj grava haveno, ĝi estas ankaŭ riĉa je monumentoj de pluraj epokoj, inter kiuj la preĝejo Sankta Familio (''Sagrada Família''); * pluraj antaŭurboj de Barcelono havas proprajn antikvajn historiojn kaj vidindajn monumentojn; inter ili ni mencias [[Badalona]]-n (230mil loĝ.), ĉe la marbordo, [[Terrassa]]-n (220mil loĝ.), proksiman al la montara natura parko ''Sant Llorenç del Munt i l'Obac'', [[Santa Coloma de Gramenet]] (120mil loĝ.) kun grava novgotika ĉefpreĝejo, [[Mataró]] (130mil loĝ.) kun pluraj historiaj vidindaĵoj; * [[Ĝirono]] (''Girona/Gerona''), apud la norda landlimo kun Francio, kun ĉ. 100mil loĝantoj; * [[Ilerdo]] (''Leida/Lérida''), kun ĉ. 150mil loĝantoj; * [[Taragono]] (''Tarragona''), kun ĉ. 130mil loĝantoj, estis la plej grava urbo en tiu ĉi areo dum la romia epoko kaj ankoraŭ gardas multajn restaĵojn de tiu epoko. === Esperantaj urboj === * [[Tiana (Katalunio)|Tiana]] apud Barcelono – urbo de [[IJK 2026]] == Eniri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === === Bicikle === == Moviĝi == == Vidi == == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == == Sekureco == == Sano == == Esperanto == En 2026 en Katalunio, en la urbo [[Tiana]] okazos '''{{W|IJK 2026|la 82-a Internacia Junulara Kongreso (IJK)}}''', inter la 9-a kaj la 16-a de aŭgusto. == Ambasadejoj kaj konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == == Eksteraj ligiloj == * {{W|Katalunio|Katalunio ĉe Vikipedio}}. {{Parto de|Hispanio}} {{Ĝermo|Ibera duoninsulo}} g5hj4lolt4yqpecvke2xgmdhv5ns6r4 0 6683 72466 72434 2026-05-21T08:35:47Z Rdelre 27 72466 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Ĝirono<br><small>''Girona''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero:Girona_des_de_l_aire_edited.jpg | bildotitolo = Ĝirono fotita el aero | lando = Hispanio | regiono = [[Katalunio]] | loĝantaro = 108 666 (2025) | alto = 70 m }} '''{{W|Ĝirono}}''' (katalune kaj oficiale: ''Girona''; hispane: ''Gerona'') estas urbo en [[Katalunio]] en nordorienta [[Hispanio]], ĉefurbo de la plej norodienta provinco en tuta Hispanio, apud la landlimo kun Francio. En ĝi loĝas iom pli ol 100mil homoj. == Kompreni == Ĝirono kuŝas en malgranda ebenaĵo inter montetoj kaj montoj, ne malproksime de la marbordo (30-40&nbsp;km). Kvankam ne estas tre famaj monumentoj, en Ĝirono estas pluraj historiaj vidindaĵoj; estas ankaŭ ĉarmaj kvartaloj kaj domoj. === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Katalunio}} 8jp4vcsot5g2nnjso24xstzx5tb1fwd 0 6684 72468 2026-05-21T08:52:41Z Rdelre 27 Nova urbo en Katalunio 72468 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Mataró | flago = | flagograndeco = | bildo = | bildotitolo = | lando = Hispanio | regiono = [[Katalunio]] | loĝantaro = 131 683 (2025) | alto = 28 m }} '''{{W|Mataró}}''' estas urbo en [[Katalunio]] en nordorienta [[Hispanio]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Katalunio}} bmwjulhh0vh76zmpf6nzf2m14f5uex3 72469 72468 2026-05-21T08:56:40Z Rdelre 27 Bildo 72469 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Mataró | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero:Capgrossos_de_Mataró_3d9_2005.jpg | bildotitolo = Capgrossos de Mataró | lando = Hispanio | regiono = [[Katalunio]] | loĝantaro = 131 683 (2025) | alto = 28 m }} '''{{W|Mataró}}''' estas urbo en [[Katalunio]] en nordorienta [[Hispanio]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Katalunio}} f15z3qp26x6jxwul1r1qskd3t9nsw9t