Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 3488 72491 69674 2026-05-26T08:31:13Z KuboF Hromoslav 8 /* Esperantaj urboj */ UK 2028, - IJK 2024 72491 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | nomo= {{LANLIN-nomo-ligilo|1=europo|2=LT|3=Litovio}} | bildo= | bildotitolo= | flago= file:Flag of Lithuania.svg | situo= file:Lithuania in its region.svg | ĉefurbo = [[Vilno]] | ĉeflingvo = litova | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Litovio|Litovio}}''' aŭ '''Litovujo''' (litove: ''Lietuva'') estas [[Baltaj ŝtatoj|balta]] lando, kun ĉefurbo [[Vilno]] (''Vilnius''). La loĝantoj estas ĉirkaŭ 3 milionoj. == Regionoj == Litovio povas esti dividada inter [[w:Regionoj_de_Litovio|kvin historiaj kaj kulturaj regionoj]]. La limoj inter la unuopaj regionoj ne estas ekzakte klaraj, ĉar la regionoj ne estas oficialaj politikaj aŭ administraj unuoj. Ili difiniĝas kulture, per lokaj tradicioj, apartaj dialektoj de la litova lingvo, popolaj kantoj, tradiciaj historioj ktp.{{Listo de regionoj | mapo=Lithuania regions map.png | tekstomapo=5 tradiciaj superregionoj de Litovio | grandecomapo=350px | nomoregiono1=[[Aŭkŝtajtio]] | kolororegiono1=#e0979d | elementojregiono1= | priskriboregiono1=Aukštaitija (Litove). Nordokcidenta kaj orienta regiono; la nomo signifas altaj landoj. La nomo rezultas el la fakto, ke kompare al aliaj partoj de la ŝtato la regiono situas relative alte super marnivelo kaj estas monteta, aparte en la pleja oriento. | nomoregiono2=[[Ĵemajtio]] | kolororegiono2=#9ac8a1 | elementojregiono2= | priskriboregiono2=Žemaitija (Litove), laŭvorte "malaltaj landoj", regiono en okcidenta Litovio. La plej larĝa urbo de la regiono tamen estas Klaipėda. | nomoregiono3=[[Dzukio]] | kolororegiono3=#94b6ba | elementojregiono3= | priskriboregiono3=Dzūkija aŭ Dainava (Litove), la dua nomo laŭvorte signifas "lando de kantoj". La regiono en la sudoriento de Litovio. La regiona ĉefurbo estas Alytus, kvankam la plej larĝa urbo estas Vilnius. | nomoregiono4=[[Suvalkio]] | kolororegiono4=#dcb278 | elementojregiono4= | priskriboregiono4=Suvalkija aŭ Sūduva (Litove). La plej eta etnografia regiono de Litovio situas en la sudokcidento de la ŝtato. | nomoregiono5=[[Eta Litovio]] | kolororegiono5=#e0e59d | elementojregiono5= | priskriboregiono5=Mažoji Lietuva (Litove), regiono ĉe la bordo de la Balta Maro. De kies teritorio nur eta parto troviĝas ene de la nuna litova ŝtato, sed plej multo en la eksa germanlingva Orienta Prusio, kiu de 1945 nomiĝas Kaliningrada regiono de Rusio. }} == Urboj == * [[Vilno]] (''Vilnius''), la ĉefurbo <blockquote>[[Vilno]] (litove ''Vilnius''; pole ''Wilno:'', ruse ''Ви́льнюс'') estas la ĉefurbo de Litovio, kaj de la samnoma Distrikto Vilnius. Ĝi situas ĉe la enfluo de rivero Vilnelė en riveron Neris. Ĝia historia centro situas sur la maldekstra bordo de ''Neris'' kaj ampleksas 3,6 km². Ĝi estas tre bone konservita kaj vidinda; de 1994 ĝi estas Monda Kulturheredaĵo de UNESKO. En Vilno okazis la 90-a Universala Kongreso de Esperanto en 2005. Ĝia unua Esperanto-Grupo fondiĝis en 1895. Plian historian urban grupon, nomata Vilna Societo Esperantista, en 1909 fondis la 18-jara esperanta verkisto Georgo Deŝkin kun interalie K. Kepalas kaj K. Niewenglowski</blockquote> * [[Kaŭno]] (''Kaunas'') * [[Klajpedo]] (''Klaipèda'') === Esperantaj urboj === * [[Kaŭno]] (''Kaunas'') - kongresurbo de [[UK 2028]], naskiĝurbo de la edzino de {{W|L. L. Zamenhof|Zamenhofo}}, Klara. La domo de ŝia patra familio estas hodiaŭ sidejo de la {{W|Litova Esperanto-Asocio}}. == Aliaj cellokoj == == Komprenu == Litovio estas aktiva membro de la Eŭropa Unio (ekde 1 majo 2004) kaj Norda Atlantika Traktato Organizo (ekde 29 marto 2004). Litovio estas la sola balta lando kun pli ol 800 jaroj da ŝtatiĝo tradicio, dum lia nomo unue estis menciita en 1009. Kuŝante je la dividanta linio de Okcidentaj kaj Orientaj civilizoj, Litovio batalis akre por sia sendependeco kaj postvivado. Por periodo en la 15a jarcento, Litovio estis la plej granda ŝtato en la tuta Eŭropo, kie metioj kaj transoceana komerco prosperis. En 1579 la Vilna Universitato, grava scienca kaj edukada centro sur la eŭropa skalo, estis malfermita. En la 16-a jarcento, Litovio aprobis sian Unuan, Duan kaj Trian Statutojn. Ili estis la spino de la leĝdona sistemo de la lando, kaj havis gravan efikon sur la leĝaro de aliaj eŭropaj ŝtatoj de la tempo. Malgraŭ la perdo de sia sendependeco, Litovio sukcesis konservi sian Trian Statuton efika dum nekredeblaj 250 jaroj; ĝi estis ilo en la konservado de naciaj kaj civitaj memkonscioj de la publiko. La Konstitucio de Litovio-Pollando kune kun la franca Konstitucio, ambaŭ aprobitaj en 1791, estis la unuaj skribitaj konstitucioj en Eŭropo (la Litova-Pola konstitucio estis aprobita kelkajn monatojn pli frue). === Tereno === === Historio === === Etnoj === === Klimato === == Eniri == Ekde la 21-a de decembro 2007 (en flughavenaj landlimaj trairejoj ekde la 30-a de marto 2008) en la ŝtato validas la [[w:Traktato de Schengen|Traktato de Schengen]]. Tiel forfalas la limkontroloj ene de la [[Eŭropa Unio]] kaj civitanoj de la unio por vojaĝo al Litovio bezonas nur personan legitimilon, nek pasporton nek vizon. === Eniri avie === Plej multaj aviadkompanioj alvenas al Vilna Internacia Flughaveno (VNO IATA), la ĉefa flughaveno. Malmultekostaj aviadkompanioj servas Kaŭnan Internacian Flughavenon (KUN IATA). Ankaŭ estas la pli malgranda marborda Palanga Flughaveno (PLQ IATA). === Eniri trajne === * Rigo al Vilno Ekde la 27a de decembro, 2023, ekzistas [https://ltglink.lt/en/vilnius-riga-en rekta trajno] inter '''Rigo''' kaj '''Vilno.''' {| class="wikitable" |+ !Vilno-Rigo ! !Rigo-Vilno ! |- |'''Stacidomo''' |'''Tempo''' |'''Stacidomo''' |'''Tempo''' |- |Vilnius |6:30 |Riga |15:28 |- |Kaišiadorys |7:13-14 |Jelgava |16:03-08 |- |Jonava |7:33-34 |Joniškis |16:44-45 |- |Kėdainiai |7:55-56 |Šiauliai |17:21-23 |- |Šiauliai |8:49-51 |Kėdainiai |18:21-23 |- |Joniškis |9:29-30 |Jonava |18:44-45 |- |Jelgava |10:06-10 |Kaišiadorys |19:08-09 |- |Riga |10:43 |Vilnius |19:51 |} * Pollando Se oni vojaĝas tra Pollando, ekzistas rekta trajno inter '''Krakovo''' al '''Vilno'''. Ĝi veturas, interalie, tra '''Varsovio''', '''Bjalistoko''' kaj '''Kaŭno'''. Tio estas la nura maniero atingi Litovion trajne el la suda landlimo kun Europa Unio. === Eniri ŝipe === Pasaĝeraj kaj aŭtomobilaj pramŝipoj al Klaipeda estas haveblaj el Svedio, Germanio, kaj Danio, funkciigitaj de [https://www.dfds.com/en/passenger-ferries DFDS], Lisco, kaj Scandlines. Kvankam ili ne kursas ĉiutage kaj estas iom malrapidaj, la plej multaj pramŝipoj vojaĝas tranokte. === '''Eniri buse''' === === Eniri piede === == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Komuniki == {{Vidu ankaŭ|Litova frazlibro}} == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === La sidejo de la {{W|Litova Esperanto-Asocio}} estas en Kaŭno, en la vojo Zamenhofo 5, ĉe la domo kie naskiĝis la edzino de {{W|L. L. Zamenhof|Zamenhofo}}, Klara.<br>Retejo: [http://www.esperanto.lt/ www.esperanto.lt] === Esperantaj renkontiĝoj === Kelkaj internaciaj esperanto-kongresoj okazis en Litovio: * 1992: {{W|SAT-Kongreso}} en Kaŭno * 2005: {{W|UK 2005}} en Vilno, precize 100 jarojn post la unua {{W|Universala Kongreso de Esperanto}} * 2024: [[IJK 2024]] en [[Šventoji]] * plurfoje: {{W|Baltiaj Esperanto-Tagoj|BET}} == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo}} {{Parto de|Baltaj ŝtatoj}} r05bjkbz9xl3xi83h6kqot7tfjag0bg