Vikivojaĝo
eowikivoyage
https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Aŭdvidaĵo
Specialaĵo
Diskuto
Uzanto
Uzanto-Diskuto
Vikivojaĝo
Vikivojaĝo-Diskuto
Dosiero
Dosiero-Diskuto
MediaWiki
MediaWiki-Diskuto
Ŝablono
Ŝablono-Diskuto
Helpo
Helpo-Diskuto
Kategorio
Kategorio-Diskuto
TimedText
TimedText talk
Modulo
Modulo-Diskuto
Event
Event talk
Argentino
0
4141
72604
72603
2026-06-10T12:00:42Z
Tiguliano
53
/* Eniri */
72604
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|El Palmar National Park banner.jpg}}
{{Situo sur mapo celloko Argentino}}
{{Informkesto lando
| bildo=File:Ushuaia.jpg
| bildotitolo=
| monunuo=Argentine peso (ARS)
| areo=2 766 890 km²
| loĝantaro=46.044.703 <small>(2022)</small>
| elektro=220V/50Hz
| antaŭkodo=+54
| horzono=UTC-3
}}
{{Vikipedkat|{{SUBPAGENAME}}}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Argentino}}''' estas lando en mondoparto [[Sudameriko]], kiu limas oriente kun Atlantika Oceano, okcidente kun [[Ĉilio]], norde kun [[Bolivio]] kaj [[Paragvajo]], kaj nord-oriente kun [[Brazilo]] kaj [[Urugvajo]].
Argentino estas granda lando, kun grandan diversecon de klimatoj kaj pejzaĝoj, de ĝangaloj en la nordo, grandaj herbaj ebenaĵoj en la centro kaj frostaj montoj en la sudo.
Kun historio de amasa enmigrado ekde la 19-a jarcento - plejparte el Eŭropo kaj aliaj sudamerikaj landoj - Argentino estas "fandujo" de kulturoj.
== Regionoj ==
{{Listo de regionoj
| mapo= Argentina regions map.png
| titolomapo= Regionoj de Argentino
| tekstomapo=
| grandecomapo= 210px
| nomoregiono1= [[Nordokcidenta Argentino]] -
| kolororegiono1= #b7b3d8
| elementojregiono1= [[Catamarca]], [[Jujuy]], [[La Rioja (provinco, Argentina)|La Rioja]], [[Tucuman]], western parts of [[Salta (provinco)|Salta]] and [[Santiago del Estero]]
| priskriboregiono1= Jen la plej indiĝena kaj aŭtentika regiono de Argentino, kies plej norda parto tre memorigas pri najbara Bolivio. Ĝi estas relative malriĉa kaj subevoluinta regiono, sed ĝi estas benita per impresaj pejzaĝoj de fekundaj valoj, altaj, neĝaj montoj, densaj pluvarbaroj kaj, ĉefe, dezertoj el bunta sablo punktita de gigantaj kaktoj, memorigantaj pri Bolivio kaj Peruo.
| nomoregiono2= [[Ĉako]] (Chaco) -
| kolororegiono2= #e8ec9f
| elementojregiono2= [[Provinco Ĉako]], [[Formosa provinco]], orientaj partoj de [[Salta provinco]] kaj [[Provinco de Santiago del Estero]]
| priskriboregiono2=
| nomoregiono3= [[Kujo]] (Cuyo) -
| kolororegiono3= #94c9cc
| elementojregiono3= Provincoj de [[Mendoza provinco)|Mendoza]], [[San Juan (provinco, Argentina)|San Juan]], kaj [[San Luis (provinco, Argentina)|San Luis]]
| priskriboregiono3=
| nomoregiono4= [[Mezopotamia Argentino|Mezopotamio]] -
| kolororegiono4= #6fad77
| elementojregiono4= [[Corrientes]], [[Entre Rios]], [[Misiones]]
| priskriboregiono4= Ĉi tiu regiono estas relative malgranda, kaj estas unu el la plej malriĉaj kaj plej malproksimaj en la lando, do ĝi estas preskaŭ neloĝata kaj suferis komence de la 21-a jarcento pro migrado al la centro de la lando, kie troviĝas la ĉefa laborantaro. Ĝi estas relative diversa regiono en la limregiono kun Brazilo kaj Paragvajo, kiu havas, interalie, pluvarbarojn, marĉojn riĉajn je faŭno kaj grandegajn riverojn. Tamen, la vasta plimulto de vojaĝantoj atingas nur la plej nordorientan parton de la regiono, kie troviĝas la famaj [[Iguaçu-Akvofaloj|Iguacu-Akvofaloj]].
| nomoregiono5= [[Pampaso]] -
| kolororegiono5= #bda56a
| elementojregiono5= [[Bonaera provinco]], [[Bonaero|Urbo Bonaero]], [[Kordoba provinco, Argentino|Kordobo]], [[La Pampo]], [[Provinco Santa Fe, Argentino)|Santa Fe]]
| priskriboregiono5= Vasta ebenaĵo, kiu etendiĝas tra la tuta centro de Argentino. Ĝi estas tre fekunda areo kun pluraj grandaj riveroj trafluantaj ĝin, kune kun sennombraj riveretoj, lagoj kaj rezervujoj. Ĝi konsistas ĉefe el herbejoj kaj agrikulturaj kultivaĵoj, kiuj estas la ĉefa fokuso de la grandega viando- kaj agrikultura industrio de Argentino. Ĉi tiu areo estas kie loĝas la plej granda parto de la loĝantaro, kaj kie troviĝas la plej grandaj urboj kiel [[Bonaero]], [[Rosario]] kaj [[Kordobo (urbo, Argentino)|Kordobo]].
| nomoregiono6= [[Argentina Patagonio|Patagonio]] -
| kolororegiono6= #d79d9d
| elementojregiono6= [[El Chalten]], [[El Calafate]], [[San Carlos de Bariloche]], [[Puerto Madryn]], [[San Antonio Oeste]], [[Valdes-duoninsulo]], [[Nacia Parko Los Glaciares]]
| priskriboregiono6= Ĉi tiu regiono ampleksas la tutan sudan parton de la lando kaj konsistas el du ĉefaj areoj - okcidente kuŝas la imponaj Andoj kaj oriente komenciĝas malplena, ventoblovita dezerta ebenaĵo, kiu etendiĝas ĝis la Atlantika Oceano. La Andoj estas impresa regiono, kun sennombraj neĝkovritaj pintoj, imponaj glaĉeroj, lagunoj kaj belaj akvofaloj en diversaj koloroj, igante ilin la plej ŝatata migrada celloko de la lando. La areo oriente karakteriziĝas per ebena, dezerta kaj senhoma tereno, kiu finiĝas per longa marbordo de agitiĝemaj, glacimalvarmaj akvoj.
| nomoregiono7= [[Tierra del Fuego]] -
| kolororegiono7= #ec3ce2
| elementojregiono7= [[Ushuaia]]
| priskriboregiono7=
}}
La [[Falklandaj Insuloj]], transmara teritorio de [[Unuiĝinta Reĝlando]], estas postulitaj de Argentino kiel ''Insuloj Malvinoj'', sed ĉar la insularo ne estas ''fakte'' sub argentina regado, ili estas priskrbitaj en sia propra artikolo. Tio ne estu interpretata kiel esprimado de aprobo aŭ malaprobo de la postuloj de ambaŭ flankoj.
== Urboj ==
[[File:PA280461.JPG|thumb|La Plata]]
*[[Bonaero]] (''Buenos Aires'') - Kromnomita la "Parizo de Sudameriko", la argentina ĉefurbo ofertas al siaj vizitantoj elegantan arkitekturon, delikatan kuirarton, ekscitan noktan vivon kaj laŭmodajn butikojn. Laŭ la Monda Vojaĝ-Turisma Konsilio, Bonaero estas en la mezo de turisma eksplodo kaj estis voĉdonita la dua plej dezirinda urbo por viziti post Florenco de la prestiĝa '''Travel + Leisure''' revuo.
*[[Kordobo]] (''Cordoba'') - Dua urbo en la lando laŭ loĝantaro, Kordobo estas ankaŭ populara turisma celo danke al siaj valoraj konstruaĵoj de la koloniepoko, sia floranta metio kaj la ebleco de ekskursoj al la ''Sierras pampeanas'' kiuj atingas 2.790 m. alteco en Monto Champaqui.
*[[El Calafate]] - Lokita ĉe la bordo de la Lago Argentino, la urbo El Calafate (ĉirkaŭ 17.000 loĝantoj) estas la ĉefa enirejo al la suda sekcio de la fama [[Nacia parko Los Glaciares]]. Precipe, ekskursantoj al la [[Glaĉero Perito Moreno]] (unu el la plej vizititaj en la mondo), Cerro Chaltén (aŭ Monto Fitz Roy) kaj Cerro Torre kunvenas tie.
*[[La Plata]] - Hejmo de pluraj universitatoj inter la plej gravaj en la lando, la ĉefurbo de la provinco Bonaero elstaras pro sia urba aranĝo de la fino de la 19-a jarcento evoluigita de la franca arkitekto Pedro Benoit (1836-1897). Inter la monumentoj de la urbo elstaras la Katedralo de la Senmakula Koncipiĝo kaj Casa Curutchet, konstruitaj de la arkitekto Le Corbusier inter 1949 kaj 1953 kaj proklamita Monda heredaĵo de Unesko en 2016.
*[[Mar del Plata]] - Kromnomita ''La ciudad feliz'' (la feliĉa urbo), ĝi estas la ĉefa ĉemara feriejo en la lando. Ĝia loĝantaro triobliĝas en alta sezono (dec-januaro), kiam turistoj el la tuta Argentino amasiĝas al la urbo por ĝui la sunon kaj akvosportojn.
*[[Mendozo]] (''Mendoza'') - Grava centro por la produktado de bonaj vinoj kaj olivoleo, Mendoza estas ankaŭ agrabla urbo kun granda komunumo de italoj. La urbo situas ĉe la piedo de la Andoj, proksime de la majesta Acongacua masivo, laŭ la internacia vojo, kiu ligas [[Bonaeron]] al [[Santiago de Ĉilio]].
*[[Rosario]] - Tria urbo en la lando laŭ nombro de loĝantoj post la ĉefurbo kaj Kordobo, Rosario estas antaŭ ĉio industria centro kaj riverhaveno ĉe la Rio Paraná, konata kiel la naskiĝlokon de Che Guevara. La urbo havas gravajn muzeojn kaj bibliotekojn, grandajn arb-liniitajn avenuojn, parkojn kaj diversajn aliajn interesaĵoj inkluzive de la flagmonumento, starigita sur la loko kie generalo Manuel Belgrano levis la argentinan flagon por la unua fojo la 27an de februaro 1812.
*[[Salta]] - Fama pro sia tipa hispana kolonistila arkitekturo kaj ĉirkaŭita de grandiozaj pejzaĝoj, Salta estas sendube unu el la plej belaj argentinaj urboj.
*[[San Antonio de Areco]] - Nomumita Nacia Ĉefurbo de Tradicio en 2015 pro sia historia gaŭĉa pasinteco, la kolonia urbo San Antonio de Areco estas la ideala celloko por vojaĝantoj interesitaj pri kreola danco kaj muziko.
*[[San Carlos de Bariloche]] - Konata kiel Argentina Svislando, San Carlos de Bariloche estas unu el la plej gravaj turismaj cellokoj en la lando kaj somere kaj vintre danke al siaj skiinstalaĵoj. La urbo situas en sorĉa pozicio ĉe la bordo de la lago Nahuel Huapi, en la centro de la [[Nahuel Huapi National Park|nacia parko samnoma]].
*[[San-Juano (Argentino)|San-Juano]] - Fama pro la produktado de vinoj, San-Juano estas ĉefe vizitata de turistoj kiuj intencas fari ekskursojn al la Nacia Parko Ischigualasto, 330 km de la urbo kaj la pli proksimaj Valo de la Luno kaj Quebrada de Ullum, (18 km). La urbo ankaŭ havas popularan arkeologian muzeon en proksima La Laja, dediĉita al la multaj kulturoj kiuj enloĝis la San-Juanan regionon de prahistorio ĝis la alveno de la hispanoj en 1560.
*[[Sankta Mikaelo de Tucumán]]
*[[Ushuaia]] - Lokita en [[Argentina Fajrolando]], Ushuaia havas la titolon de plej suda urbo en la mondo kaj estas antaŭ ĉio celloko por vizitantoj, kiuj intencas preni krozadojn al la Antarkta Duoninsulo. Ushuaia proponas ankaŭ serion da aliaj sorĉaj ekskursoj, kiel tiu al la Nacia Parko Fajrolando, farenda prefere en aŭtuno (marto-aprilo), kiam la foliaro de la densaj arbaroj alprenas ruĝecan koloron.
=== Esperantaj urboj ===
== Aliaj cellokoj ==
Argentino havas 35 [[Argentinaj naciaj parkoj|naciaj parkoj]] konservante diversajn ekosistemojn kaj montrante kelkajn el la plej imponaj naturaj mirindaĵoj de la lando.
* [[El Calafate]] — la ĉefa celloko kiam oni vizitas la ''Glaĉeran Nacian Parkon''; antaŭeniri al la Glaĉero Perito Moreno estas nepraĵo kiam oni vizitas Argentinon
* [[Ibera Humida Areo]] — naturrezervejo de 13.000 km² en granda marĉregiono kun unika faŭno, kun ĝia ekovilaĝo [[Colonia Carlos Pellegrini]] rekte en la koro de la rezervejo
* [[Iguazú Akvofaloj]] — mirindaj akvofaloj rekte en la nordorienta angulo de la lando
* [[Nacia Parko Nahuel Huapi]] — ĉe la piedo de la Andoj kun lagoj, riveroj, akvofaloj, pintoj, glaĉeroj kaj arbaroj
* ''[[Quebrada de Humahuaca]]'' — mallarĝa valo en la aridaj montoj de la provinco [[Jujuy]], inkluzive de famaj buntaj montoj kaj belegaj dezertaj pejzaĝoj
== Komprenu ==
Laŭ statistiko de la Monda Turisma Organizo, Argentino ricevis 6.759.000 turistojn en 2017, igante ĝin la unua plej vizitata lando en [[Sudameriko]] kaj la dua plej vizitata en la tuta 'Latin-Ameriko', post [[Meksiko]].
=== Tereno ===
Argentino estas la oka plej granda lando en la mondo. La plej altaj kaj plej malaltaj punktoj de Sudameriko ankaŭ troviĝas en Argentino: Je 6.960 m, Cerro Aconcagua estas la plej alta monto en Ameriko, dum Laguna del Carbón, je 105 m sub la marnivelo, en la provinco Santa Cruz estas la plej malalta punkto en Sudameriko.
La centra regiono de Argentino estas la riĉa ebenaĵo konata kiel La Pampa. Estas ĝangalo en la ekstrema nordoriento kaj kelkaj valoj en la nordokcidento. La suda duono de Argentino estas dominata de la plata ĝis ondiĝanta altebenaĵo de Patagonio. La okcidenta limo kun Ĉilio estas laŭlonge de la krutaj Andoj, inkluzive de la Akonkagvo, la plej alta monto ekster Himalajo. La okcidentaj regionoj de Cuyo ĉe la bazo de la Andoj estas plejparte roka dezerto kun kelkaj venenaj fronarboj.
Ĉe la suda pinto de Argentino estas pluraj vojoj inter la Suda Atlantika kaj la Suda Pacifika Oceanoj, inkluzive de la Magelana Markolo, la Beagle Kanalo, kaj la Drake-Pasejo - kiel alternativoj al velado ĉirkaŭ Kabo Horn en la malferma oceano inter Sudameriko kaj Antarkto.
La nomo Argentino devenas de la arĝento, kiun serĉis fruaj hispanaj esploristoj kiam ili atingis la regionon en la 16-a jarcento.
=== Historio ===
[[File:Gauchos resting in the pampas by Rugendas.jpg|thumb|left|Gaŭĉoj ("Gauchos"), argentinaj vakeroj en la Pampa, pentraĵo farita en 1846 de Johann Moritz Rugendas]]
Post la argentina sendependeco (de [[Hispanio]]), kiu estis atingita en 1816, Argentino travivis periodojn de interna politika konflikto inter konservativuloj kaj liberaluloj. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Argentino fariĝis la plej riĉa nacio en [[Latin-Ameriko]], pruvita de la riĉeco de sia [[Bonaero|ĉefurbo]]. Dum la Dudekaj jaroj, Argentino havis Internan Produktadon pli alta ol tiu de la ĉefaj eŭropaj ekonomioj de la tempo. Eŭropaj enmigrintoj amase alvenis tien, precipe el Hispanio kaj Italio; antaŭ 1914 preskaŭ 6 milionoj da homoj alvenis en la landon.
Post la 2-a Mondmilito, Juan Peron funkciigis kaj starigis formon de popolsocialismo ofte konata kiel Peronismo. Sub li Argentino starigis protektisman ekonomian politikon kiu severe limigis eksteran komercon. Tiaj politikoj kontribuis al la forta populareco de Peron kaj aliaj peronismaj politikistoj inter la masoj de la argentina laborista klaso sed ankaŭ rezultigis stagnon de la ekonomio. Peron estis faligita en militista puĉo subtenita de Usono en 1976.
Post kondukado de malsukcesa milito kontraŭ la [[Unuiĝinta Reĝlando]] sur la [[Falklandinsuloj]] (''Malvinas'' en la hispana) en 1982, la armea regado perdis potencon kaj demokratio revenis en 1983.
La ekonomia krizo en la komenco de la 21-a jarcento rezultigis la malplivalorigon de la argentina peso kaj periodon de socia kaj politika malstabileco kun serio de malfortaj kaj mallongdaŭraj registaroj. Poste Argentino ŝajnis trovi novan stabilecon kaj pli bonan ekonomian perspektivon, eĉ se la eterna problemo de alta inflacio restis.
Argentino estas la tria plej granda ekonomio en Latin-Ameriko, post Brazilo kaj Meksiko, kaj estas parto de la G20-grupo de ĉefaj ekonomioj.
=== Etnoj ===
Inter 1850 kaj 1930, la lando ricevis milionojn da enmigrintoj el la tuta mondo. 98% de la loĝantaro havas partan aŭ plenan eŭropan devenon.
Italoj estas la plej granda etna grupo en la lando, kun 60% de argentinanoj (30 milionoj da homoj) kiuj asertas havi italan devenon. Itala influo en la lando estas profunda kaj bone dokumentita; argentina kuirarto estis forte influita de la itala kuirarto, italaj setlejoj helpis formi la spinon de la argentina socio, la argentina dialekto de la hispana lingvo montras fortajn italajn influojn, kaj multaj argentinanoj sentas sin proksimaj al Italio.
Dum la 19-a jarcento, centoj da miloj da enmigrintoj el la Britaj Insuloj translokiĝis al Argentino. Anglaj enmigrintoj estas kredititaj pro la enkonduko de la sporto de futbalo al Argentino, kiu de tiam fariĝis la nacia sporto de la lando, kaj ekzistas pluraj kimre parolantaj urboj en la provinco Ĉubutio.
Argentino havas unu el la plej grandaj judaj loĝantaroj en la mondo kaj gastigas la plej grandan judan komunumon en Sudameriko, el kiuj la plej multaj estas de Aŝkenaza deveno.
Aliaj signifaj etnaj grupoj:
* Hispanoj — la dua plej granda etna grupo kaj ili estas en la lando ekde la 16-a jarcento.
* Germanoj — oni kredas, ke 8% de argentinanoj estas de germana deveno.
* Francoj — oni kredas, ke 17% de argentinanoj estas de franca deveno.
* Rusoj — oni kredas, ke 1-3% de argentinanoj estas de rusa deveno.
* Ukrainoj — ili konsistigas 9% de la loĝantaro en Misiones.
* Poloj — oni kredas, ke 3% de argentinanoj estas de pola deveno.
=== Klimato ===
[[File:Mar-del-plata-playa.JPG|thumb|left|Mar del Plata]]
La alta sezono en Argentino daŭras de novembro ĝis februaro, la somermonatoj en la Suda Hemisfero. Ĉi tio estas nature la plej bona periodo por marbanado sed ankaŭ por grimpi la Monton Aconguaga kaj la aliajn andajn pintojn.
Tamen, ĉar la lando prezentas grandan varion de klimatoj, oni povas konstati ke:
* Marto kaj aŭtuno ĝenerale estas la plej bona periodo por vizitoj al la laga regiono, la dezertaj pejzaĝoj de la Nordokcidento, kojnitaj inter Bolivio kaj Ĉilio, por partopreni en la vinberrikolto en la vinregiono de Mendoza aŭ por ekskursoj al la naciaj parkoj de la Lando de la Fajro.
* La skisezono daŭras de junio ĝis aŭgusto. Vintraj sportoj estas praktikataj en la skicentro Las Leñas, la plej grava en la lando.
== Eniri ==
Civitanoj de Aŭstralio, Kanado, Usono kaj aliaj landoj vojaĝantaj al Argentino devas pagi "reciprok-imposton" (''tasa de reciprocidad'') antaŭ ol aĉeti flugbileton. Ĝia kvanto estas ekvivalenta al la kvanto, kiun argentinanoj devas pagi por la enira vizo al tiuj landoj. Informoj en la retejo https://www.argentina.gob.ar/interior/migraciones.
Civitanoj de [[Jamajko]], [[Kazaĥstano]] kaj [[Malajzio]] povas eniri sen vizo dum 30 tagoj kaj tiuj de 84 aliaj ŝtatoj dum 90; la lastaj estas la Ŝtatoj de la [[Eŭropa Unio]] (kun esceptoj), [[Andoro]], [[Armenio]], [[Aŭstralio]], [[Barbado]], [[Belorusio]], [[ Kanado]], [[Vatikanurbo]], [[Sud-Koreio]], [[Kosta-Riko]], [[El Salvador]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], [[Fiĝioj]], [[Kartvelio]], [[Japanio]], [[Grenado]], [[Gvatemalo]], [[Gujano]], [[Honkongo]], [[Honduro]], [[Islando]], [[Israelo]] , [[Liĥtenŝtejno]], [[Norda Makedonio]], [[Meksiko]], [[Mongolio]], [[Montenegro]], [[Nov-Zelando]], [[Nikaragvo]], [[ Norvegio]] , [[Panamo]], [[Monako]], [[Kataro]], [[Rusio]], [[Sankt-Kito kaj Neviso]], [[Sankta Lucio]], [[Sankta Vincento kaj Grenadinoj]] , [[San-Marino]], [[Serbio]], [[Singapuro]], [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko]], [[Sudafriko]], [[Surinamo]], [[Svislando]], [[Tajlando]], [[Trinidado kaj Tobago]], [[Turkio]], kaj [[Ukrainio]] kun pasportpostulo kaj [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Ĉilio]] , [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]] kun eniro ankaŭ permesata kun identkarto se ili komencas de unu el la ŝtatoj aliĝantaj al MERKOSURO. Civitanoj de [[Kosovo]], [[Nauro]], [[Sahrawi]], [[Tajvano]], [[Tongo]] kaj [[Tuvalo]] devas eniri kun vojaĝatestilo eldonita de la argentinaj aŭtoritatoj dum ĉiuj aliaj ne menciitaj supre bezonos akiri vizon antaŭ eniri la argentinan konsulan reton.
=== Eniri avie ===
La plej grava internacia flughaveno estas tiu en Ezeiza, 22km de [[Bonaero]]. Ĝia oficiala nomo estas [http://www.aa2000.com.ar/aeropuertos.aspx Ministro Pistarini Internacia Flughaveno] {{IATA|EZE}}.
'''[http://www.aerolineas.com.ar Aerolíneas Argentinas]''' kaj '''[https://www.latam.com LATAM]''' ofertas konektojn inter la internacia flughaveno [[Bonaero]] kaj multaj urboj tra Sudameriko, same kiel Nordameriko, Eŭropo kaj Aŭstralio.
Se vi flugas en aŭ el Argentino, Bonaero estas la plej ofta alven- kaj forirpunkto. La urbo havas du flughavenojn, '''Internacia Flughaveno Ministro Pistarini''' ({{IATA|EZE}}) ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de centra Bonaero kaj la pli centre situanta '''Aeroparque Jorge Newbery''' ({{IATA|AEP}}). La unua estas por interkontinentaj flugoj kaj kelkaj enlandaj (plejparte al Río Gallegos kaj Ushuaia), kiuj foriras frue matene, sed se vi daŭrigas al alia loko en Argentino aŭ al proksimaj internaciaj cellokoj (ĉirkaŭ unu flughoron for) per aviadilo, vi plejofte devos vojaĝi de Ezeiza al Jorge Newbery. Ekzistas malmultekostaj navedobusoj, kiuj portas vin tien en ĉirkaŭ unu horo, sed la vojaĝtempo multe varias depende de la trafiko. Ankaŭ ekzistas kelkaj flugoj al Jorge Newbery el tri aliaj gravaj sudamerikaj centroj, nome San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro aŭ Santiago, do se vi ŝanĝis aviadilojn ĉe tiuj flughavenoj, via konekta flugo eble alvenos ĉe (aŭ foriros de) Jorge Newbery. Rigardu vian bileton pli detale kaj "certigu, ke vi estas ĉe la ĝusta flughaveno."
Vi devus povi veturi per buso aŭ lui taksion de la doganejo post kiam vi trapasos la doganejon. La prezo por antaŭpagita taksio de la internacia flughaveno Ezeiza al Bonaero estas 50 000 AR$ en 2026. Akiri taksion ĉe la haltejo estas multe pli malmultekosta, sed la antaŭpagitaj taksioj estas pli sekuraj kaj pli oportunaj. Vi nun ankaŭ povas veturi per Uber de Ezeiza, la prezo estas foje dinamika kaj pli malalta ol taksio, kaj estas rekomendinde sendi SMS-on aŭ telefoni al via ŝoforo, ĉar ili eble bezonos kunordigi la preno-lokon kun vi.
Se vi vizitas alian urbon, ekzistas kelkaj flughavenoj tra la tuta lando. Multaj trovas multe pli facile vojaĝi al najbara lando kaj poste fari mallongan distancon al la pli malgranda flughaveno. Ĉiuj gravaj urboj en Argentino kaj gravaj turismaj cellokoj kiel Mendoza, Perito Moreno kaj Iguazu-akvofaloj havas flughavenojn proksime. Ekzistas pluraj naciaj aviadkompanioj, kun malsamaj niveloj de servo. Ĝenerale, flugado vin portas ĉien rapide kaj malmultekoste (relative). Kvankam la busoj en Argentino estas inter la plej komfortaj en la mondo kaj havas akcepteblajn prezojn, vojaĝado daŭras multe da tempo pro la distancoj kaj malrapida vojaĝado per vojoj.
La plej gravaj argentinaj turistlokoj havas internacian flughavenon sed kun flugoj plejparte limigitaj al urboj en Nordameriko kaj Sudameriko. La 35 argentinaj flughavenoj estas listigitaj en la retejo [http://www.aa2000.com.ar/index.php AA2000].
=== Eniri trajne ===
Ne ekzistas longdistancaj internaciaj servoj al Argentino, nur mallongdistanca trajno de [[Encarnación]] ([[Paragvajo]]) al [[Posadas]]. Venante de [[Bolivio]], la limurboj [[Villazón]] kaj Yacuiba estas atingeblaj per trajno. Konekto inter Ĉilio kaj Argentino estas konstruata.
=== Eniri buse ===
[[File:Terminal de Ómnibus de Retiro (desde boleterías).JPG|thumb|Biletbudoj ĉe la interurba busstacidomo de Bonaero]]
Internaciaj busoj veturas el ĉiuj najbaraj landoj.
* Busterminalo Retiro: +54 11 4310-0700
La busterminalo Retiro estas granda kaj kaŝita malantaŭ la trajna kaj Subte-stacioj Retiro. Por longdistancaj busoj estas konsilinde aĉeti bileton plurajn tagojn antaŭ via vojaĝo. Alvenu almenaŭ 45 minutojn antaŭ via foriro kaj ĉiam demandu ĉe informkesto ĉu via pordegnumero estas la sama kiel tiu presita sur via bileto. Vi ricevos gamon da eblaj pordegnumeroj (ekzemple 17-27). Zorge gardu viajn havaĵojn ĉe Retiro, ĉar ĝi ofte estas plena kaj estis raportoj pri ŝteloj kaj eĉ raboj nokte. Vojaĝi per buso estas io, kion vi ne bedaŭros. Vi trovos la plej bonan klientan servon kaj mondklasajn sidlokojn. Kompari argentinajn busojn kun tiuj en Usono estus insulti Argentinon, ĉar ili havas multe pli altajn normojn ol tiuj kiel Greyhound.
=== Eniri boate ===
Regulaj katamaranaj itineroj ligas [[Bonaeron]] kun [[Montevideo]] kaj [[Colonia]] en [[Urugvajo]].
La pramservo '''[http://www.buquebus.com/ Buquebus]''' funkcias inter Bonaero, Argentino, kaj kaj Colonia del Sacramento kaj Montevideo, Urugvajo. Kelkaj servoj eĉ venas de Punta del Este (per buso). Por la Buquebus-Pramo inter Bonaero kaj Colonia del Sacramento estas du ebloj, unu daŭras tri horojn kaj la alia unu horon por atingi tien. Ĝenerale, Buquebus ŝajnas iom pli multekosta ol Colonia Express.
'''[http://www.coloniaexpress.com Colonia Express]''' funkcias inter Bonaero kaj Colonia per unu-hora pramo. Krome, vi povas aldoni busan opcion inter Colonia kaj Montevideo. Biletprezoj de/al Montevideo aŭ Colonia estas inter 25 kaj 50 usonaj dolaroj, depende de la semajnotago kaj horo.
Ekzistas ankaŭ la retejo directferries.com/.co.uk, kiu ofertas tiujn vojaĝojn kaj pramojn, kvankam je ŝvelintaj prezoj. Krome, ĝi foje postulas, ke vi mendu komercajn sidlokojn, kio aldonas eĉ plian koston. Fine la prezoj povas facile triobligi por simpla unudirekta bileto.
Plue, ekzistas du kompanioj ([http://www.cacciolaviajes.com Cacciola] kaj [http://www.lineasdelta.com.ar Líneas Delta]) kiuj ligas la urbon [[Tigre]] kun [[Carmelo]] kaj Nueva Palmira en [[Urugvajo]], respektive. Trajnoj al Tigre foriras de Retiro (unu el la ĉefaj fervojaj stacidomoj de Bonaero) ĉiujn dek minutojn. La vojaĝo kostas 1.1 AR$ kaj daŭras 50 minutojn.
=== Eniri piede ===
== Transportiĝi ==
Konsiderante la grandajn distancojn, la aviadilo estas la plej taŭga maniero por moviĝi de unu punkto de la lando al alia, precipe se oni havas nur kelkajn tagojn de feriado.
=== Transportiĝi perpiede ===
=== Publika transporto ===
==== Transportiĝi trajne ====
[[File:Passenger Railways in Argentina 2017.png|thumb|200px|Fervoja Reto]]
==== Transportiĝi buse ====
=== Transportiĝi aŭte ===
== Vidi ==
[[File:Cuesta del obispo 01.jpg|thumb|Valles Calchaquíes]]
== Fari ==
[[File:Tour to the Quebrada de las Conchas.jpg|thumb|Ekskurso en la Quebrada de las Conchas, Cafayate ([[Provinco de Salta]]).]]
== Komuniki ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
=== Vegetarismo kaj veganismo ===
== Trinki ==
=== Alkoholaĵoj ===
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Sano ==
== Respekto ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
=== Esperantaj renkontiĝoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
{{Parto de|Sudameriko}}
{{Skizo|Sudameriko}}
tuserb2ojsow8t5u6px7nmwzbuv8f8u
72605
72604
2026-06-10T12:14:10Z
Tiguliano
53
/* Transportiĝi */
72605
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|El Palmar National Park banner.jpg}}
{{Situo sur mapo celloko Argentino}}
{{Informkesto lando
| bildo=File:Ushuaia.jpg
| bildotitolo=
| monunuo=Argentine peso (ARS)
| areo=2 766 890 km²
| loĝantaro=46.044.703 <small>(2022)</small>
| elektro=220V/50Hz
| antaŭkodo=+54
| horzono=UTC-3
}}
{{Vikipedkat|{{SUBPAGENAME}}}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Argentino}}''' estas lando en mondoparto [[Sudameriko]], kiu limas oriente kun Atlantika Oceano, okcidente kun [[Ĉilio]], norde kun [[Bolivio]] kaj [[Paragvajo]], kaj nord-oriente kun [[Brazilo]] kaj [[Urugvajo]].
Argentino estas granda lando, kun grandan diversecon de klimatoj kaj pejzaĝoj, de ĝangaloj en la nordo, grandaj herbaj ebenaĵoj en la centro kaj frostaj montoj en la sudo.
Kun historio de amasa enmigrado ekde la 19-a jarcento - plejparte el Eŭropo kaj aliaj sudamerikaj landoj - Argentino estas "fandujo" de kulturoj.
== Regionoj ==
{{Listo de regionoj
| mapo= Argentina regions map.png
| titolomapo= Regionoj de Argentino
| tekstomapo=
| grandecomapo= 210px
| nomoregiono1= [[Nordokcidenta Argentino]] -
| kolororegiono1= #b7b3d8
| elementojregiono1= [[Catamarca]], [[Jujuy]], [[La Rioja (provinco, Argentina)|La Rioja]], [[Tucuman]], western parts of [[Salta (provinco)|Salta]] and [[Santiago del Estero]]
| priskriboregiono1= Jen la plej indiĝena kaj aŭtentika regiono de Argentino, kies plej norda parto tre memorigas pri najbara Bolivio. Ĝi estas relative malriĉa kaj subevoluinta regiono, sed ĝi estas benita per impresaj pejzaĝoj de fekundaj valoj, altaj, neĝaj montoj, densaj pluvarbaroj kaj, ĉefe, dezertoj el bunta sablo punktita de gigantaj kaktoj, memorigantaj pri Bolivio kaj Peruo.
| nomoregiono2= [[Ĉako]] (Chaco) -
| kolororegiono2= #e8ec9f
| elementojregiono2= [[Provinco Ĉako]], [[Formosa provinco]], orientaj partoj de [[Salta provinco]] kaj [[Provinco de Santiago del Estero]]
| priskriboregiono2=
| nomoregiono3= [[Kujo]] (Cuyo) -
| kolororegiono3= #94c9cc
| elementojregiono3= Provincoj de [[Mendoza provinco)|Mendoza]], [[San Juan (provinco, Argentina)|San Juan]], kaj [[San Luis (provinco, Argentina)|San Luis]]
| priskriboregiono3=
| nomoregiono4= [[Mezopotamia Argentino|Mezopotamio]] -
| kolororegiono4= #6fad77
| elementojregiono4= [[Corrientes]], [[Entre Rios]], [[Misiones]]
| priskriboregiono4= Ĉi tiu regiono estas relative malgranda, kaj estas unu el la plej malriĉaj kaj plej malproksimaj en la lando, do ĝi estas preskaŭ neloĝata kaj suferis komence de la 21-a jarcento pro migrado al la centro de la lando, kie troviĝas la ĉefa laborantaro. Ĝi estas relative diversa regiono en la limregiono kun Brazilo kaj Paragvajo, kiu havas, interalie, pluvarbarojn, marĉojn riĉajn je faŭno kaj grandegajn riverojn. Tamen, la vasta plimulto de vojaĝantoj atingas nur la plej nordorientan parton de la regiono, kie troviĝas la famaj [[Iguaçu-Akvofaloj|Iguacu-Akvofaloj]].
| nomoregiono5= [[Pampaso]] -
| kolororegiono5= #bda56a
| elementojregiono5= [[Bonaera provinco]], [[Bonaero|Urbo Bonaero]], [[Kordoba provinco, Argentino|Kordobo]], [[La Pampo]], [[Provinco Santa Fe, Argentino)|Santa Fe]]
| priskriboregiono5= Vasta ebenaĵo, kiu etendiĝas tra la tuta centro de Argentino. Ĝi estas tre fekunda areo kun pluraj grandaj riveroj trafluantaj ĝin, kune kun sennombraj riveretoj, lagoj kaj rezervujoj. Ĝi konsistas ĉefe el herbejoj kaj agrikulturaj kultivaĵoj, kiuj estas la ĉefa fokuso de la grandega viando- kaj agrikultura industrio de Argentino. Ĉi tiu areo estas kie loĝas la plej granda parto de la loĝantaro, kaj kie troviĝas la plej grandaj urboj kiel [[Bonaero]], [[Rosario]] kaj [[Kordobo (urbo, Argentino)|Kordobo]].
| nomoregiono6= [[Argentina Patagonio|Patagonio]] -
| kolororegiono6= #d79d9d
| elementojregiono6= [[El Chalten]], [[El Calafate]], [[San Carlos de Bariloche]], [[Puerto Madryn]], [[San Antonio Oeste]], [[Valdes-duoninsulo]], [[Nacia Parko Los Glaciares]]
| priskriboregiono6= Ĉi tiu regiono ampleksas la tutan sudan parton de la lando kaj konsistas el du ĉefaj areoj - okcidente kuŝas la imponaj Andoj kaj oriente komenciĝas malplena, ventoblovita dezerta ebenaĵo, kiu etendiĝas ĝis la Atlantika Oceano. La Andoj estas impresa regiono, kun sennombraj neĝkovritaj pintoj, imponaj glaĉeroj, lagunoj kaj belaj akvofaloj en diversaj koloroj, igante ilin la plej ŝatata migrada celloko de la lando. La areo oriente karakteriziĝas per ebena, dezerta kaj senhoma tereno, kiu finiĝas per longa marbordo de agitiĝemaj, glacimalvarmaj akvoj.
| nomoregiono7= [[Tierra del Fuego]] -
| kolororegiono7= #ec3ce2
| elementojregiono7= [[Ushuaia]]
| priskriboregiono7=
}}
La [[Falklandaj Insuloj]], transmara teritorio de [[Unuiĝinta Reĝlando]], estas postulitaj de Argentino kiel ''Insuloj Malvinoj'', sed ĉar la insularo ne estas ''fakte'' sub argentina regado, ili estas priskrbitaj en sia propra artikolo. Tio ne estu interpretata kiel esprimado de aprobo aŭ malaprobo de la postuloj de ambaŭ flankoj.
== Urboj ==
[[File:PA280461.JPG|thumb|La Plata]]
*[[Bonaero]] (''Buenos Aires'') - Kromnomita la "Parizo de Sudameriko", la argentina ĉefurbo ofertas al siaj vizitantoj elegantan arkitekturon, delikatan kuirarton, ekscitan noktan vivon kaj laŭmodajn butikojn. Laŭ la Monda Vojaĝ-Turisma Konsilio, Bonaero estas en la mezo de turisma eksplodo kaj estis voĉdonita la dua plej dezirinda urbo por viziti post Florenco de la prestiĝa '''Travel + Leisure''' revuo.
*[[Kordobo]] (''Cordoba'') - Dua urbo en la lando laŭ loĝantaro, Kordobo estas ankaŭ populara turisma celo danke al siaj valoraj konstruaĵoj de la koloniepoko, sia floranta metio kaj la ebleco de ekskursoj al la ''Sierras pampeanas'' kiuj atingas 2.790 m. alteco en Monto Champaqui.
*[[El Calafate]] - Lokita ĉe la bordo de la Lago Argentino, la urbo El Calafate (ĉirkaŭ 17.000 loĝantoj) estas la ĉefa enirejo al la suda sekcio de la fama [[Nacia parko Los Glaciares]]. Precipe, ekskursantoj al la [[Glaĉero Perito Moreno]] (unu el la plej vizititaj en la mondo), Cerro Chaltén (aŭ Monto Fitz Roy) kaj Cerro Torre kunvenas tie.
*[[La Plata]] - Hejmo de pluraj universitatoj inter la plej gravaj en la lando, la ĉefurbo de la provinco Bonaero elstaras pro sia urba aranĝo de la fino de la 19-a jarcento evoluigita de la franca arkitekto Pedro Benoit (1836-1897). Inter la monumentoj de la urbo elstaras la Katedralo de la Senmakula Koncipiĝo kaj Casa Curutchet, konstruitaj de la arkitekto Le Corbusier inter 1949 kaj 1953 kaj proklamita Monda heredaĵo de Unesko en 2016.
*[[Mar del Plata]] - Kromnomita ''La ciudad feliz'' (la feliĉa urbo), ĝi estas la ĉefa ĉemara feriejo en la lando. Ĝia loĝantaro triobliĝas en alta sezono (dec-januaro), kiam turistoj el la tuta Argentino amasiĝas al la urbo por ĝui la sunon kaj akvosportojn.
*[[Mendozo]] (''Mendoza'') - Grava centro por la produktado de bonaj vinoj kaj olivoleo, Mendoza estas ankaŭ agrabla urbo kun granda komunumo de italoj. La urbo situas ĉe la piedo de la Andoj, proksime de la majesta Acongacua masivo, laŭ la internacia vojo, kiu ligas [[Bonaeron]] al [[Santiago de Ĉilio]].
*[[Rosario]] - Tria urbo en la lando laŭ nombro de loĝantoj post la ĉefurbo kaj Kordobo, Rosario estas antaŭ ĉio industria centro kaj riverhaveno ĉe la Rio Paraná, konata kiel la naskiĝlokon de Che Guevara. La urbo havas gravajn muzeojn kaj bibliotekojn, grandajn arb-liniitajn avenuojn, parkojn kaj diversajn aliajn interesaĵoj inkluzive de la flagmonumento, starigita sur la loko kie generalo Manuel Belgrano levis la argentinan flagon por la unua fojo la 27an de februaro 1812.
*[[Salta]] - Fama pro sia tipa hispana kolonistila arkitekturo kaj ĉirkaŭita de grandiozaj pejzaĝoj, Salta estas sendube unu el la plej belaj argentinaj urboj.
*[[San Antonio de Areco]] - Nomumita Nacia Ĉefurbo de Tradicio en 2015 pro sia historia gaŭĉa pasinteco, la kolonia urbo San Antonio de Areco estas la ideala celloko por vojaĝantoj interesitaj pri kreola danco kaj muziko.
*[[San Carlos de Bariloche]] - Konata kiel Argentina Svislando, San Carlos de Bariloche estas unu el la plej gravaj turismaj cellokoj en la lando kaj somere kaj vintre danke al siaj skiinstalaĵoj. La urbo situas en sorĉa pozicio ĉe la bordo de la lago Nahuel Huapi, en la centro de la [[Nahuel Huapi National Park|nacia parko samnoma]].
*[[San-Juano (Argentino)|San-Juano]] - Fama pro la produktado de vinoj, San-Juano estas ĉefe vizitata de turistoj kiuj intencas fari ekskursojn al la Nacia Parko Ischigualasto, 330 km de la urbo kaj la pli proksimaj Valo de la Luno kaj Quebrada de Ullum, (18 km). La urbo ankaŭ havas popularan arkeologian muzeon en proksima La Laja, dediĉita al la multaj kulturoj kiuj enloĝis la San-Juanan regionon de prahistorio ĝis la alveno de la hispanoj en 1560.
*[[Sankta Mikaelo de Tucumán]]
*[[Ushuaia]] - Lokita en [[Argentina Fajrolando]], Ushuaia havas la titolon de plej suda urbo en la mondo kaj estas antaŭ ĉio celloko por vizitantoj, kiuj intencas preni krozadojn al la Antarkta Duoninsulo. Ushuaia proponas ankaŭ serion da aliaj sorĉaj ekskursoj, kiel tiu al la Nacia Parko Fajrolando, farenda prefere en aŭtuno (marto-aprilo), kiam la foliaro de la densaj arbaroj alprenas ruĝecan koloron.
=== Esperantaj urboj ===
== Aliaj cellokoj ==
Argentino havas 35 [[Argentinaj naciaj parkoj|naciaj parkoj]] konservante diversajn ekosistemojn kaj montrante kelkajn el la plej imponaj naturaj mirindaĵoj de la lando.
* [[El Calafate]] — la ĉefa celloko kiam oni vizitas la ''Glaĉeran Nacian Parkon''; antaŭeniri al la Glaĉero Perito Moreno estas nepraĵo kiam oni vizitas Argentinon
* [[Ibera Humida Areo]] — naturrezervejo de 13.000 km² en granda marĉregiono kun unika faŭno, kun ĝia ekovilaĝo [[Colonia Carlos Pellegrini]] rekte en la koro de la rezervejo
* [[Iguazú Akvofaloj]] — mirindaj akvofaloj rekte en la nordorienta angulo de la lando
* [[Nacia Parko Nahuel Huapi]] — ĉe la piedo de la Andoj kun lagoj, riveroj, akvofaloj, pintoj, glaĉeroj kaj arbaroj
* ''[[Quebrada de Humahuaca]]'' — mallarĝa valo en la aridaj montoj de la provinco [[Jujuy]], inkluzive de famaj buntaj montoj kaj belegaj dezertaj pejzaĝoj
== Komprenu ==
Laŭ statistiko de la Monda Turisma Organizo, Argentino ricevis 6.759.000 turistojn en 2017, igante ĝin la unua plej vizitata lando en [[Sudameriko]] kaj la dua plej vizitata en la tuta 'Latin-Ameriko', post [[Meksiko]].
=== Tereno ===
Argentino estas la oka plej granda lando en la mondo. La plej altaj kaj plej malaltaj punktoj de Sudameriko ankaŭ troviĝas en Argentino: Je 6.960 m, Cerro Aconcagua estas la plej alta monto en Ameriko, dum Laguna del Carbón, je 105 m sub la marnivelo, en la provinco Santa Cruz estas la plej malalta punkto en Sudameriko.
La centra regiono de Argentino estas la riĉa ebenaĵo konata kiel La Pampa. Estas ĝangalo en la ekstrema nordoriento kaj kelkaj valoj en la nordokcidento. La suda duono de Argentino estas dominata de la plata ĝis ondiĝanta altebenaĵo de Patagonio. La okcidenta limo kun Ĉilio estas laŭlonge de la krutaj Andoj, inkluzive de la Akonkagvo, la plej alta monto ekster Himalajo. La okcidentaj regionoj de Cuyo ĉe la bazo de la Andoj estas plejparte roka dezerto kun kelkaj venenaj fronarboj.
Ĉe la suda pinto de Argentino estas pluraj vojoj inter la Suda Atlantika kaj la Suda Pacifika Oceanoj, inkluzive de la Magelana Markolo, la Beagle Kanalo, kaj la Drake-Pasejo - kiel alternativoj al velado ĉirkaŭ Kabo Horn en la malferma oceano inter Sudameriko kaj Antarkto.
La nomo Argentino devenas de la arĝento, kiun serĉis fruaj hispanaj esploristoj kiam ili atingis la regionon en la 16-a jarcento.
=== Historio ===
[[File:Gauchos resting in the pampas by Rugendas.jpg|thumb|left|Gaŭĉoj ("Gauchos"), argentinaj vakeroj en la Pampa, pentraĵo farita en 1846 de Johann Moritz Rugendas]]
Post la argentina sendependeco (de [[Hispanio]]), kiu estis atingita en 1816, Argentino travivis periodojn de interna politika konflikto inter konservativuloj kaj liberaluloj. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Argentino fariĝis la plej riĉa nacio en [[Latin-Ameriko]], pruvita de la riĉeco de sia [[Bonaero|ĉefurbo]]. Dum la Dudekaj jaroj, Argentino havis Internan Produktadon pli alta ol tiu de la ĉefaj eŭropaj ekonomioj de la tempo. Eŭropaj enmigrintoj amase alvenis tien, precipe el Hispanio kaj Italio; antaŭ 1914 preskaŭ 6 milionoj da homoj alvenis en la landon.
Post la 2-a Mondmilito, Juan Peron funkciigis kaj starigis formon de popolsocialismo ofte konata kiel Peronismo. Sub li Argentino starigis protektisman ekonomian politikon kiu severe limigis eksteran komercon. Tiaj politikoj kontribuis al la forta populareco de Peron kaj aliaj peronismaj politikistoj inter la masoj de la argentina laborista klaso sed ankaŭ rezultigis stagnon de la ekonomio. Peron estis faligita en militista puĉo subtenita de Usono en 1976.
Post kondukado de malsukcesa milito kontraŭ la [[Unuiĝinta Reĝlando]] sur la [[Falklandinsuloj]] (''Malvinas'' en la hispana) en 1982, la armea regado perdis potencon kaj demokratio revenis en 1983.
La ekonomia krizo en la komenco de la 21-a jarcento rezultigis la malplivalorigon de la argentina peso kaj periodon de socia kaj politika malstabileco kun serio de malfortaj kaj mallongdaŭraj registaroj. Poste Argentino ŝajnis trovi novan stabilecon kaj pli bonan ekonomian perspektivon, eĉ se la eterna problemo de alta inflacio restis.
Argentino estas la tria plej granda ekonomio en Latin-Ameriko, post Brazilo kaj Meksiko, kaj estas parto de la G20-grupo de ĉefaj ekonomioj.
=== Etnoj ===
Inter 1850 kaj 1930, la lando ricevis milionojn da enmigrintoj el la tuta mondo. 98% de la loĝantaro havas partan aŭ plenan eŭropan devenon.
Italoj estas la plej granda etna grupo en la lando, kun 60% de argentinanoj (30 milionoj da homoj) kiuj asertas havi italan devenon. Itala influo en la lando estas profunda kaj bone dokumentita; argentina kuirarto estis forte influita de la itala kuirarto, italaj setlejoj helpis formi la spinon de la argentina socio, la argentina dialekto de la hispana lingvo montras fortajn italajn influojn, kaj multaj argentinanoj sentas sin proksimaj al Italio.
Dum la 19-a jarcento, centoj da miloj da enmigrintoj el la Britaj Insuloj translokiĝis al Argentino. Anglaj enmigrintoj estas kredititaj pro la enkonduko de la sporto de futbalo al Argentino, kiu de tiam fariĝis la nacia sporto de la lando, kaj ekzistas pluraj kimre parolantaj urboj en la provinco Ĉubutio.
Argentino havas unu el la plej grandaj judaj loĝantaroj en la mondo kaj gastigas la plej grandan judan komunumon en Sudameriko, el kiuj la plej multaj estas de Aŝkenaza deveno.
Aliaj signifaj etnaj grupoj:
* Hispanoj — la dua plej granda etna grupo kaj ili estas en la lando ekde la 16-a jarcento.
* Germanoj — oni kredas, ke 8% de argentinanoj estas de germana deveno.
* Francoj — oni kredas, ke 17% de argentinanoj estas de franca deveno.
* Rusoj — oni kredas, ke 1-3% de argentinanoj estas de rusa deveno.
* Ukrainoj — ili konsistigas 9% de la loĝantaro en Misiones.
* Poloj — oni kredas, ke 3% de argentinanoj estas de pola deveno.
=== Klimato ===
[[File:Mar-del-plata-playa.JPG|thumb|left|Mar del Plata]]
La alta sezono en Argentino daŭras de novembro ĝis februaro, la somermonatoj en la Suda Hemisfero. Ĉi tio estas nature la plej bona periodo por marbanado sed ankaŭ por grimpi la Monton Aconguaga kaj la aliajn andajn pintojn.
Tamen, ĉar la lando prezentas grandan varion de klimatoj, oni povas konstati ke:
* Marto kaj aŭtuno ĝenerale estas la plej bona periodo por vizitoj al la laga regiono, la dezertaj pejzaĝoj de la Nordokcidento, kojnitaj inter Bolivio kaj Ĉilio, por partopreni en la vinberrikolto en la vinregiono de Mendoza aŭ por ekskursoj al la naciaj parkoj de la Lando de la Fajro.
* La skisezono daŭras de junio ĝis aŭgusto. Vintraj sportoj estas praktikataj en la skicentro Las Leñas, la plej grava en la lando.
== Eniri ==
Civitanoj de Aŭstralio, Kanado, Usono kaj aliaj landoj vojaĝantaj al Argentino devas pagi "reciprok-imposton" (''tasa de reciprocidad'') antaŭ ol aĉeti flugbileton. Ĝia kvanto estas ekvivalenta al la kvanto, kiun argentinanoj devas pagi por la enira vizo al tiuj landoj. Informoj en la retejo https://www.argentina.gob.ar/interior/migraciones.
Civitanoj de [[Jamajko]], [[Kazaĥstano]] kaj [[Malajzio]] povas eniri sen vizo dum 30 tagoj kaj tiuj de 84 aliaj ŝtatoj dum 90; la lastaj estas la Ŝtatoj de la [[Eŭropa Unio]] (kun esceptoj), [[Andoro]], [[Armenio]], [[Aŭstralio]], [[Barbado]], [[Belorusio]], [[ Kanado]], [[Vatikanurbo]], [[Sud-Koreio]], [[Kosta-Riko]], [[El Salvador]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], [[Fiĝioj]], [[Kartvelio]], [[Japanio]], [[Grenado]], [[Gvatemalo]], [[Gujano]], [[Honkongo]], [[Honduro]], [[Islando]], [[Israelo]] , [[Liĥtenŝtejno]], [[Norda Makedonio]], [[Meksiko]], [[Mongolio]], [[Montenegro]], [[Nov-Zelando]], [[Nikaragvo]], [[ Norvegio]] , [[Panamo]], [[Monako]], [[Kataro]], [[Rusio]], [[Sankt-Kito kaj Neviso]], [[Sankta Lucio]], [[Sankta Vincento kaj Grenadinoj]] , [[San-Marino]], [[Serbio]], [[Singapuro]], [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko]], [[Sudafriko]], [[Surinamo]], [[Svislando]], [[Tajlando]], [[Trinidado kaj Tobago]], [[Turkio]], kaj [[Ukrainio]] kun pasportpostulo kaj [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Ĉilio]] , [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]] kun eniro ankaŭ permesata kun identkarto se ili komencas de unu el la ŝtatoj aliĝantaj al MERKOSURO. Civitanoj de [[Kosovo]], [[Nauro]], [[Sahrawi]], [[Tajvano]], [[Tongo]] kaj [[Tuvalo]] devas eniri kun vojaĝatestilo eldonita de la argentinaj aŭtoritatoj dum ĉiuj aliaj ne menciitaj supre bezonos akiri vizon antaŭ eniri la argentinan konsulan reton.
=== Eniri avie ===
La plej grava internacia flughaveno estas tiu en Ezeiza, 22km de [[Bonaero]]. Ĝia oficiala nomo estas [http://www.aa2000.com.ar/aeropuertos.aspx Ministro Pistarini Internacia Flughaveno] {{IATA|EZE}}.
'''[http://www.aerolineas.com.ar Aerolíneas Argentinas]''' kaj '''[https://www.latam.com LATAM]''' ofertas konektojn inter la internacia flughaveno [[Bonaero]] kaj multaj urboj tra Sudameriko, same kiel Nordameriko, Eŭropo kaj Aŭstralio.
Se vi flugas en aŭ el Argentino, Bonaero estas la plej ofta alven- kaj forirpunkto. La urbo havas du flughavenojn, '''Internacia Flughaveno Ministro Pistarini''' ({{IATA|EZE}}) ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de centra Bonaero kaj la pli centre situanta '''Aeroparque Jorge Newbery''' ({{IATA|AEP}}). La unua estas por interkontinentaj flugoj kaj kelkaj enlandaj (plejparte al Río Gallegos kaj Ushuaia), kiuj foriras frue matene, sed se vi daŭrigas al alia loko en Argentino aŭ al proksimaj internaciaj cellokoj (ĉirkaŭ unu flughoron for) per aviadilo, vi plejofte devos vojaĝi de Ezeiza al Jorge Newbery. Ekzistas malmultekostaj navedobusoj, kiuj portas vin tien en ĉirkaŭ unu horo, sed la vojaĝtempo multe varias depende de la trafiko. Ankaŭ ekzistas kelkaj flugoj al Jorge Newbery el tri aliaj gravaj sudamerikaj centroj, nome San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro aŭ Santiago, do se vi ŝanĝis aviadilojn ĉe tiuj flughavenoj, via konekta flugo eble alvenos ĉe (aŭ foriros de) Jorge Newbery. Rigardu vian bileton pli detale kaj "certigu, ke vi estas ĉe la ĝusta flughaveno."
Vi devus povi veturi per buso aŭ lui taksion de la doganejo post kiam vi trapasos la doganejon. La prezo por antaŭpagita taksio de la internacia flughaveno Ezeiza al Bonaero estas 50 000 AR$ en 2026. Akiri taksion ĉe la haltejo estas multe pli malmultekosta, sed la antaŭpagitaj taksioj estas pli sekuraj kaj pli oportunaj. Vi nun ankaŭ povas veturi per Uber de Ezeiza, la prezo estas foje dinamika kaj pli malalta ol taksio, kaj estas rekomendinde sendi SMS-on aŭ telefoni al via ŝoforo, ĉar ili eble bezonos kunordigi la preno-lokon kun vi.
Se vi vizitas alian urbon, ekzistas kelkaj flughavenoj tra la tuta lando. Multaj trovas multe pli facile vojaĝi al najbara lando kaj poste fari mallongan distancon al la pli malgranda flughaveno. Ĉiuj gravaj urboj en Argentino kaj gravaj turismaj cellokoj kiel Mendoza, Perito Moreno kaj Iguazu-akvofaloj havas flughavenojn proksime. Ekzistas pluraj naciaj aviadkompanioj, kun malsamaj niveloj de servo. Ĝenerale, flugado vin portas ĉien rapide kaj malmultekoste (relative). Kvankam la busoj en Argentino estas inter la plej komfortaj en la mondo kaj havas akcepteblajn prezojn, vojaĝado daŭras multe da tempo pro la distancoj kaj malrapida vojaĝado per vojoj.
La plej gravaj argentinaj turistlokoj havas internacian flughavenon sed kun flugoj plejparte limigitaj al urboj en Nordameriko kaj Sudameriko. La 35 argentinaj flughavenoj estas listigitaj en la retejo [http://www.aa2000.com.ar/index.php AA2000].
=== Eniri trajne ===
Ne ekzistas longdistancaj internaciaj servoj al Argentino, nur mallongdistanca trajno de [[Encarnación]] ([[Paragvajo]]) al [[Posadas]]. Venante de [[Bolivio]], la limurboj [[Villazón]] kaj Yacuiba estas atingeblaj per trajno. Konekto inter Ĉilio kaj Argentino estas konstruata.
=== Eniri buse ===
[[File:Terminal de Ómnibus de Retiro (desde boleterías).JPG|thumb|Biletbudoj ĉe la interurba busstacidomo de Bonaero]]
Internaciaj busoj veturas el ĉiuj najbaraj landoj.
* Busterminalo Retiro: +54 11 4310-0700
La busterminalo Retiro estas granda kaj kaŝita malantaŭ la trajna kaj Subte-stacioj Retiro. Por longdistancaj busoj estas konsilinde aĉeti bileton plurajn tagojn antaŭ via vojaĝo. Alvenu almenaŭ 45 minutojn antaŭ via foriro kaj ĉiam demandu ĉe informkesto ĉu via pordegnumero estas la sama kiel tiu presita sur via bileto. Vi ricevos gamon da eblaj pordegnumeroj (ekzemple 17-27). Zorge gardu viajn havaĵojn ĉe Retiro, ĉar ĝi ofte estas plena kaj estis raportoj pri ŝteloj kaj eĉ raboj nokte. Vojaĝi per buso estas io, kion vi ne bedaŭros. Vi trovos la plej bonan klientan servon kaj mondklasajn sidlokojn. Kompari argentinajn busojn kun tiuj en Usono estus insulti Argentinon, ĉar ili havas multe pli altajn normojn ol tiuj kiel Greyhound.
=== Eniri boate ===
Regulaj katamaranaj itineroj ligas [[Bonaeron]] kun [[Montevideo]] kaj [[Colonia]] en [[Urugvajo]].
La pramservo '''[http://www.buquebus.com/ Buquebus]''' funkcias inter Bonaero, Argentino, kaj kaj Colonia del Sacramento kaj Montevideo, Urugvajo. Kelkaj servoj eĉ venas de Punta del Este (per buso). Por la Buquebus-Pramo inter Bonaero kaj Colonia del Sacramento estas du ebloj, unu daŭras tri horojn kaj la alia unu horon por atingi tien. Ĝenerale, Buquebus ŝajnas iom pli multekosta ol Colonia Express.
'''[http://www.coloniaexpress.com Colonia Express]''' funkcias inter Bonaero kaj Colonia per unu-hora pramo. Krome, vi povas aldoni busan opcion inter Colonia kaj Montevideo. Biletprezoj de/al Montevideo aŭ Colonia estas inter 25 kaj 50 usonaj dolaroj, depende de la semajnotago kaj horo.
Ekzistas ankaŭ la retejo directferries.com/.co.uk, kiu ofertas tiujn vojaĝojn kaj pramojn, kvankam je ŝvelintaj prezoj. Krome, ĝi foje postulas, ke vi mendu komercajn sidlokojn, kio aldonas eĉ plian koston. Fine la prezoj povas facile triobligi por simpla unudirekta bileto.
Plue, ekzistas du kompanioj ([http://www.cacciolaviajes.com Cacciola] kaj [http://www.lineasdelta.com.ar Líneas Delta]) kiuj ligas la urbon [[Tigre]] kun [[Carmelo]] kaj Nueva Palmira en [[Urugvajo]], respektive. Trajnoj al Tigre foriras de Retiro (unu el la ĉefaj fervojaj stacidomoj de Bonaero) ĉiujn dek minutojn. La vojaĝo kostas 1.1 AR$ kaj daŭras 50 minutojn.
=== Eniri piede ===
== Transportiĝi ==
Konsiderante la grandajn distancojn, la aviadilo estas la plej taŭga maniero por moviĝi de unu punkto de la lando al alia, precipe se oni havas nur kelkajn tagojn de feriado.
Estas registara postulo, ke vojaĝantoj montru identigilon kiam ili aĉetas aviadilajn aŭ longdistancajn busbiletojn. Oni ĉiam petas identigilon kiam oni aĉetas busbiletojn kaj multaj busŝoforoj denove petas montri vian pasporton kiam vi eniras.
Kelkaj provincoj havas limigojn pri la transporto de freŝaj fruktoj kaj legomoj. La polico foje traserĉas busojn kaj kontrolas la bagaĝon de aviadilpasaĝeroj kiam ili eliras.
=== Transportiĝi perpiede ===
=== Publika transporto ===
==== Transportiĝi trajne ====
[[File:Passenger Railways in Argentina 2017.png|thumb|200px|Fervoja Reto]]
==== Transportiĝi buse ====
Argentino famas pri elstara reto de mallongdistancaj kaj longdistancaj busoj, tamen longdistancaj busoj ofte malfruas. Ne estas la fino de la mondo se via nokta buso malfruas kelkajn horojn, sed povas esti problemo se vi aliĝas al longdistanca buso meze de la itinero por kio devus esti 3-hora vojaĝo kaj trovas, ke ĝi malfruas 4 horojn. Provu mendi mallongdistancajn busojn por pli mallongaj vojaĝoj, se vi devas aliĝi al longdistanca buso meze de la itinero, donu al vi kiel eble plej multe da libereco por konektaj servoj. Ĉar regiona trajna servo estas limigita kaj flugbiletoj estas pli multekostaj, busvojaĝado estas la plej ofta maniero vojaĝi de urbo al urbo ene de Argentino. Ĝi ne estas tiel malmultekosta kiel antaŭe, kun ĉirkaŭ 4-5 usonaj dolaroj por ĉiu horo da vojaĝado (Puerto Iguazú al Bonaero ĉirkaŭ 100 usonaj dolaroj).
En Bonaero, urba buso nomiĝas "colectivo" aŭ "bondi", dum longdistanca, interurba buso nomiĝas "micro" aŭ "omnibus"; Tamen, tio ne ĉiam veras, la uzado iom varias en provincaj regionoj. La centro de ĉi tiu reto estas sendube la "Terminal de Omnibus de Retiro" de Bonaero; ĝi havas ĝis 2.000 alvenojn kaj forirojn de busoj ĉiutage, kaj pluraj kompanioj servas la plej multajn cellokojn. Busoj alvenas kaj foriras de entute 75 platformoj, kaj por aĉeti vian bileton vi devos elekti inter ĉirkaŭ 200 biletvendejoj situantaj sur la supra nivelo de la terminalo.
La pli multekostaj busoj ĝenerale ofertas altkvalitan servon, kaj por distancoj pli longaj ol 200 km, estas ofte havi manĝaĵojn servatajn surŝipe. Ĝenerale estas sufiĉe da krurospaco, kaj multaj busoj havas sidlokojn, kiuj kliniĝas horizontale en litojn ("nomatajn kamoj"), igante ilin tre similaj al vojaĝanta komerca klaso en aviadilo. La plej bona kategorio kun tute kliniĝantaj sidlokoj normale nomiĝas "cama suite", sed aliaj nomoj kiel "tutto letto", "ejecutivo", "cama vip" aŭ "salon real" ankaŭ estas uzataj. Iom pli malmultekostaj sidlokoj nur parte kliniĝas ("semi-camas") aŭ tute ne ("servicio común"). Ĉiu servo apartenas al unu el kvin oficialaj komfortklasoj kun minimumaj postuloj, kiujn preskribas la leĝo por faciligi komparojn. La pli bonaj busoj provizos ĉion, kion vi bezonas, dum por la pli malaltaj kategorioj eble estas bone kunporti trinkaĵojn kaj manĝaĵojn, same kiel necesejan paperon kaj orelŝtopilojn. Se la vojaĝo estas vere longa "ekz. pli ol 12 horoj", estas certe pli bone elspezi kelkajn pliajn dolarojn kaj pagi por pli bona busservo. Se vi vojaĝas kun granda sako aŭ valizo, kunportu manplenon da moneroj por doni trinkmonon al la portisto, kiu levas vian dorsosakon en kaj el la taksio kaj buso. Memoru, ke kvankam busoj kutime "alvenas" al sia celloko iom malfrue, ili preskaŭ ĉiam "foriras" ĝustatempe. Ne pensu, ke la malstreĉa aliro validas por la forirtempoj de busoj!
Pliaj informoj pri busaj horaroj kaj tarifoj haveblas sur la retpaĝoj de la interretaj biletvendistoj. Por aĉeti biletojn kaj vere havi elekton inter malsamaj buskompanioj, vi povas viziti [http://www.ticketonline.com.ar/ Bileto Interrete] aŭ [http://www.voyenbus.com/ VoyenBus]. Por busoj forirantaj aŭ alvenantaj en Bonaero, vi povas konsulti la [http://www.omnilineas.com.ar/retiro/ retpaĝojn] de la Terminalo Retiro en Bonaero. Dua busterminalo en Bonaero situas en la kvartalo Liniers, sed ĝi estas pli malgranda kaj malpli alirebla ol tiu en Retiro. Gravaj buskompanioj estas Andesmar, [https://www.flechabus.com.ar/ Flecha Bus] kaj [https://www.expresosinger.com.ar/ Expreso Singer].
Por urbaj busoj en Bonaero, vi devus kontroli [http://comollego.ba.gob.ar/ BA Cómo Llego] (ankaŭ aplikaĵo por inteligentaj telefonoj) kaj [http://www.omnilineas.com/argentina/buenos-aires/city-bus/ Omnilineas].
=== Transportiĝi aŭte ===
== Vidi ==
[[File:Cuesta del obispo 01.jpg|thumb|Valles Calchaquíes]]
== Fari ==
[[File:Tour to the Quebrada de las Conchas.jpg|thumb|Ekskurso en la Quebrada de las Conchas, Cafayate ([[Provinco de Salta]]).]]
== Komuniki ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
=== Vegetarismo kaj veganismo ===
== Trinki ==
=== Alkoholaĵoj ===
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Sano ==
== Respekto ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
=== Esperantaj renkontiĝoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
{{Parto de|Sudameriko}}
{{Skizo|Sudameriko}}
riapridt8t3gu2ixspqip10clp37heh
72606
72605
2026-06-10T12:21:51Z
Tiguliano
53
/* Transportiĝi trajne */
72606
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|El Palmar National Park banner.jpg}}
{{Situo sur mapo celloko Argentino}}
{{Informkesto lando
| bildo=File:Ushuaia.jpg
| bildotitolo=
| monunuo=Argentine peso (ARS)
| areo=2 766 890 km²
| loĝantaro=46.044.703 <small>(2022)</small>
| elektro=220V/50Hz
| antaŭkodo=+54
| horzono=UTC-3
}}
{{Vikipedkat|{{SUBPAGENAME}}}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Argentino}}''' estas lando en mondoparto [[Sudameriko]], kiu limas oriente kun Atlantika Oceano, okcidente kun [[Ĉilio]], norde kun [[Bolivio]] kaj [[Paragvajo]], kaj nord-oriente kun [[Brazilo]] kaj [[Urugvajo]].
Argentino estas granda lando, kun grandan diversecon de klimatoj kaj pejzaĝoj, de ĝangaloj en la nordo, grandaj herbaj ebenaĵoj en la centro kaj frostaj montoj en la sudo.
Kun historio de amasa enmigrado ekde la 19-a jarcento - plejparte el Eŭropo kaj aliaj sudamerikaj landoj - Argentino estas "fandujo" de kulturoj.
== Regionoj ==
{{Listo de regionoj
| mapo= Argentina regions map.png
| titolomapo= Regionoj de Argentino
| tekstomapo=
| grandecomapo= 210px
| nomoregiono1= [[Nordokcidenta Argentino]] -
| kolororegiono1= #b7b3d8
| elementojregiono1= [[Catamarca]], [[Jujuy]], [[La Rioja (provinco, Argentina)|La Rioja]], [[Tucuman]], western parts of [[Salta (provinco)|Salta]] and [[Santiago del Estero]]
| priskriboregiono1= Jen la plej indiĝena kaj aŭtentika regiono de Argentino, kies plej norda parto tre memorigas pri najbara Bolivio. Ĝi estas relative malriĉa kaj subevoluinta regiono, sed ĝi estas benita per impresaj pejzaĝoj de fekundaj valoj, altaj, neĝaj montoj, densaj pluvarbaroj kaj, ĉefe, dezertoj el bunta sablo punktita de gigantaj kaktoj, memorigantaj pri Bolivio kaj Peruo.
| nomoregiono2= [[Ĉako]] (Chaco) -
| kolororegiono2= #e8ec9f
| elementojregiono2= [[Provinco Ĉako]], [[Formosa provinco]], orientaj partoj de [[Salta provinco]] kaj [[Provinco de Santiago del Estero]]
| priskriboregiono2=
| nomoregiono3= [[Kujo]] (Cuyo) -
| kolororegiono3= #94c9cc
| elementojregiono3= Provincoj de [[Mendoza provinco)|Mendoza]], [[San Juan (provinco, Argentina)|San Juan]], kaj [[San Luis (provinco, Argentina)|San Luis]]
| priskriboregiono3=
| nomoregiono4= [[Mezopotamia Argentino|Mezopotamio]] -
| kolororegiono4= #6fad77
| elementojregiono4= [[Corrientes]], [[Entre Rios]], [[Misiones]]
| priskriboregiono4= Ĉi tiu regiono estas relative malgranda, kaj estas unu el la plej malriĉaj kaj plej malproksimaj en la lando, do ĝi estas preskaŭ neloĝata kaj suferis komence de la 21-a jarcento pro migrado al la centro de la lando, kie troviĝas la ĉefa laborantaro. Ĝi estas relative diversa regiono en la limregiono kun Brazilo kaj Paragvajo, kiu havas, interalie, pluvarbarojn, marĉojn riĉajn je faŭno kaj grandegajn riverojn. Tamen, la vasta plimulto de vojaĝantoj atingas nur la plej nordorientan parton de la regiono, kie troviĝas la famaj [[Iguaçu-Akvofaloj|Iguacu-Akvofaloj]].
| nomoregiono5= [[Pampaso]] -
| kolororegiono5= #bda56a
| elementojregiono5= [[Bonaera provinco]], [[Bonaero|Urbo Bonaero]], [[Kordoba provinco, Argentino|Kordobo]], [[La Pampo]], [[Provinco Santa Fe, Argentino)|Santa Fe]]
| priskriboregiono5= Vasta ebenaĵo, kiu etendiĝas tra la tuta centro de Argentino. Ĝi estas tre fekunda areo kun pluraj grandaj riveroj trafluantaj ĝin, kune kun sennombraj riveretoj, lagoj kaj rezervujoj. Ĝi konsistas ĉefe el herbejoj kaj agrikulturaj kultivaĵoj, kiuj estas la ĉefa fokuso de la grandega viando- kaj agrikultura industrio de Argentino. Ĉi tiu areo estas kie loĝas la plej granda parto de la loĝantaro, kaj kie troviĝas la plej grandaj urboj kiel [[Bonaero]], [[Rosario]] kaj [[Kordobo (urbo, Argentino)|Kordobo]].
| nomoregiono6= [[Argentina Patagonio|Patagonio]] -
| kolororegiono6= #d79d9d
| elementojregiono6= [[El Chalten]], [[El Calafate]], [[San Carlos de Bariloche]], [[Puerto Madryn]], [[San Antonio Oeste]], [[Valdes-duoninsulo]], [[Nacia Parko Los Glaciares]]
| priskriboregiono6= Ĉi tiu regiono ampleksas la tutan sudan parton de la lando kaj konsistas el du ĉefaj areoj - okcidente kuŝas la imponaj Andoj kaj oriente komenciĝas malplena, ventoblovita dezerta ebenaĵo, kiu etendiĝas ĝis la Atlantika Oceano. La Andoj estas impresa regiono, kun sennombraj neĝkovritaj pintoj, imponaj glaĉeroj, lagunoj kaj belaj akvofaloj en diversaj koloroj, igante ilin la plej ŝatata migrada celloko de la lando. La areo oriente karakteriziĝas per ebena, dezerta kaj senhoma tereno, kiu finiĝas per longa marbordo de agitiĝemaj, glacimalvarmaj akvoj.
| nomoregiono7= [[Tierra del Fuego]] -
| kolororegiono7= #ec3ce2
| elementojregiono7= [[Ushuaia]]
| priskriboregiono7=
}}
La [[Falklandaj Insuloj]], transmara teritorio de [[Unuiĝinta Reĝlando]], estas postulitaj de Argentino kiel ''Insuloj Malvinoj'', sed ĉar la insularo ne estas ''fakte'' sub argentina regado, ili estas priskrbitaj en sia propra artikolo. Tio ne estu interpretata kiel esprimado de aprobo aŭ malaprobo de la postuloj de ambaŭ flankoj.
== Urboj ==
[[File:PA280461.JPG|thumb|La Plata]]
*[[Bonaero]] (''Buenos Aires'') - Kromnomita la "Parizo de Sudameriko", la argentina ĉefurbo ofertas al siaj vizitantoj elegantan arkitekturon, delikatan kuirarton, ekscitan noktan vivon kaj laŭmodajn butikojn. Laŭ la Monda Vojaĝ-Turisma Konsilio, Bonaero estas en la mezo de turisma eksplodo kaj estis voĉdonita la dua plej dezirinda urbo por viziti post Florenco de la prestiĝa '''Travel + Leisure''' revuo.
*[[Kordobo]] (''Cordoba'') - Dua urbo en la lando laŭ loĝantaro, Kordobo estas ankaŭ populara turisma celo danke al siaj valoraj konstruaĵoj de la koloniepoko, sia floranta metio kaj la ebleco de ekskursoj al la ''Sierras pampeanas'' kiuj atingas 2.790 m. alteco en Monto Champaqui.
*[[El Calafate]] - Lokita ĉe la bordo de la Lago Argentino, la urbo El Calafate (ĉirkaŭ 17.000 loĝantoj) estas la ĉefa enirejo al la suda sekcio de la fama [[Nacia parko Los Glaciares]]. Precipe, ekskursantoj al la [[Glaĉero Perito Moreno]] (unu el la plej vizititaj en la mondo), Cerro Chaltén (aŭ Monto Fitz Roy) kaj Cerro Torre kunvenas tie.
*[[La Plata]] - Hejmo de pluraj universitatoj inter la plej gravaj en la lando, la ĉefurbo de la provinco Bonaero elstaras pro sia urba aranĝo de la fino de la 19-a jarcento evoluigita de la franca arkitekto Pedro Benoit (1836-1897). Inter la monumentoj de la urbo elstaras la Katedralo de la Senmakula Koncipiĝo kaj Casa Curutchet, konstruitaj de la arkitekto Le Corbusier inter 1949 kaj 1953 kaj proklamita Monda heredaĵo de Unesko en 2016.
*[[Mar del Plata]] - Kromnomita ''La ciudad feliz'' (la feliĉa urbo), ĝi estas la ĉefa ĉemara feriejo en la lando. Ĝia loĝantaro triobliĝas en alta sezono (dec-januaro), kiam turistoj el la tuta Argentino amasiĝas al la urbo por ĝui la sunon kaj akvosportojn.
*[[Mendozo]] (''Mendoza'') - Grava centro por la produktado de bonaj vinoj kaj olivoleo, Mendoza estas ankaŭ agrabla urbo kun granda komunumo de italoj. La urbo situas ĉe la piedo de la Andoj, proksime de la majesta Acongacua masivo, laŭ la internacia vojo, kiu ligas [[Bonaeron]] al [[Santiago de Ĉilio]].
*[[Rosario]] - Tria urbo en la lando laŭ nombro de loĝantoj post la ĉefurbo kaj Kordobo, Rosario estas antaŭ ĉio industria centro kaj riverhaveno ĉe la Rio Paraná, konata kiel la naskiĝlokon de Che Guevara. La urbo havas gravajn muzeojn kaj bibliotekojn, grandajn arb-liniitajn avenuojn, parkojn kaj diversajn aliajn interesaĵoj inkluzive de la flagmonumento, starigita sur la loko kie generalo Manuel Belgrano levis la argentinan flagon por la unua fojo la 27an de februaro 1812.
*[[Salta]] - Fama pro sia tipa hispana kolonistila arkitekturo kaj ĉirkaŭita de grandiozaj pejzaĝoj, Salta estas sendube unu el la plej belaj argentinaj urboj.
*[[San Antonio de Areco]] - Nomumita Nacia Ĉefurbo de Tradicio en 2015 pro sia historia gaŭĉa pasinteco, la kolonia urbo San Antonio de Areco estas la ideala celloko por vojaĝantoj interesitaj pri kreola danco kaj muziko.
*[[San Carlos de Bariloche]] - Konata kiel Argentina Svislando, San Carlos de Bariloche estas unu el la plej gravaj turismaj cellokoj en la lando kaj somere kaj vintre danke al siaj skiinstalaĵoj. La urbo situas en sorĉa pozicio ĉe la bordo de la lago Nahuel Huapi, en la centro de la [[Nahuel Huapi National Park|nacia parko samnoma]].
*[[San-Juano (Argentino)|San-Juano]] - Fama pro la produktado de vinoj, San-Juano estas ĉefe vizitata de turistoj kiuj intencas fari ekskursojn al la Nacia Parko Ischigualasto, 330 km de la urbo kaj la pli proksimaj Valo de la Luno kaj Quebrada de Ullum, (18 km). La urbo ankaŭ havas popularan arkeologian muzeon en proksima La Laja, dediĉita al la multaj kulturoj kiuj enloĝis la San-Juanan regionon de prahistorio ĝis la alveno de la hispanoj en 1560.
*[[Sankta Mikaelo de Tucumán]]
*[[Ushuaia]] - Lokita en [[Argentina Fajrolando]], Ushuaia havas la titolon de plej suda urbo en la mondo kaj estas antaŭ ĉio celloko por vizitantoj, kiuj intencas preni krozadojn al la Antarkta Duoninsulo. Ushuaia proponas ankaŭ serion da aliaj sorĉaj ekskursoj, kiel tiu al la Nacia Parko Fajrolando, farenda prefere en aŭtuno (marto-aprilo), kiam la foliaro de la densaj arbaroj alprenas ruĝecan koloron.
=== Esperantaj urboj ===
== Aliaj cellokoj ==
Argentino havas 35 [[Argentinaj naciaj parkoj|naciaj parkoj]] konservante diversajn ekosistemojn kaj montrante kelkajn el la plej imponaj naturaj mirindaĵoj de la lando.
* [[El Calafate]] — la ĉefa celloko kiam oni vizitas la ''Glaĉeran Nacian Parkon''; antaŭeniri al la Glaĉero Perito Moreno estas nepraĵo kiam oni vizitas Argentinon
* [[Ibera Humida Areo]] — naturrezervejo de 13.000 km² en granda marĉregiono kun unika faŭno, kun ĝia ekovilaĝo [[Colonia Carlos Pellegrini]] rekte en la koro de la rezervejo
* [[Iguazú Akvofaloj]] — mirindaj akvofaloj rekte en la nordorienta angulo de la lando
* [[Nacia Parko Nahuel Huapi]] — ĉe la piedo de la Andoj kun lagoj, riveroj, akvofaloj, pintoj, glaĉeroj kaj arbaroj
* ''[[Quebrada de Humahuaca]]'' — mallarĝa valo en la aridaj montoj de la provinco [[Jujuy]], inkluzive de famaj buntaj montoj kaj belegaj dezertaj pejzaĝoj
== Komprenu ==
Laŭ statistiko de la Monda Turisma Organizo, Argentino ricevis 6.759.000 turistojn en 2017, igante ĝin la unua plej vizitata lando en [[Sudameriko]] kaj la dua plej vizitata en la tuta 'Latin-Ameriko', post [[Meksiko]].
=== Tereno ===
Argentino estas la oka plej granda lando en la mondo. La plej altaj kaj plej malaltaj punktoj de Sudameriko ankaŭ troviĝas en Argentino: Je 6.960 m, Cerro Aconcagua estas la plej alta monto en Ameriko, dum Laguna del Carbón, je 105 m sub la marnivelo, en la provinco Santa Cruz estas la plej malalta punkto en Sudameriko.
La centra regiono de Argentino estas la riĉa ebenaĵo konata kiel La Pampa. Estas ĝangalo en la ekstrema nordoriento kaj kelkaj valoj en la nordokcidento. La suda duono de Argentino estas dominata de la plata ĝis ondiĝanta altebenaĵo de Patagonio. La okcidenta limo kun Ĉilio estas laŭlonge de la krutaj Andoj, inkluzive de la Akonkagvo, la plej alta monto ekster Himalajo. La okcidentaj regionoj de Cuyo ĉe la bazo de la Andoj estas plejparte roka dezerto kun kelkaj venenaj fronarboj.
Ĉe la suda pinto de Argentino estas pluraj vojoj inter la Suda Atlantika kaj la Suda Pacifika Oceanoj, inkluzive de la Magelana Markolo, la Beagle Kanalo, kaj la Drake-Pasejo - kiel alternativoj al velado ĉirkaŭ Kabo Horn en la malferma oceano inter Sudameriko kaj Antarkto.
La nomo Argentino devenas de la arĝento, kiun serĉis fruaj hispanaj esploristoj kiam ili atingis la regionon en la 16-a jarcento.
=== Historio ===
[[File:Gauchos resting in the pampas by Rugendas.jpg|thumb|left|Gaŭĉoj ("Gauchos"), argentinaj vakeroj en la Pampa, pentraĵo farita en 1846 de Johann Moritz Rugendas]]
Post la argentina sendependeco (de [[Hispanio]]), kiu estis atingita en 1816, Argentino travivis periodojn de interna politika konflikto inter konservativuloj kaj liberaluloj. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Argentino fariĝis la plej riĉa nacio en [[Latin-Ameriko]], pruvita de la riĉeco de sia [[Bonaero|ĉefurbo]]. Dum la Dudekaj jaroj, Argentino havis Internan Produktadon pli alta ol tiu de la ĉefaj eŭropaj ekonomioj de la tempo. Eŭropaj enmigrintoj amase alvenis tien, precipe el Hispanio kaj Italio; antaŭ 1914 preskaŭ 6 milionoj da homoj alvenis en la landon.
Post la 2-a Mondmilito, Juan Peron funkciigis kaj starigis formon de popolsocialismo ofte konata kiel Peronismo. Sub li Argentino starigis protektisman ekonomian politikon kiu severe limigis eksteran komercon. Tiaj politikoj kontribuis al la forta populareco de Peron kaj aliaj peronismaj politikistoj inter la masoj de la argentina laborista klaso sed ankaŭ rezultigis stagnon de la ekonomio. Peron estis faligita en militista puĉo subtenita de Usono en 1976.
Post kondukado de malsukcesa milito kontraŭ la [[Unuiĝinta Reĝlando]] sur la [[Falklandinsuloj]] (''Malvinas'' en la hispana) en 1982, la armea regado perdis potencon kaj demokratio revenis en 1983.
La ekonomia krizo en la komenco de la 21-a jarcento rezultigis la malplivalorigon de la argentina peso kaj periodon de socia kaj politika malstabileco kun serio de malfortaj kaj mallongdaŭraj registaroj. Poste Argentino ŝajnis trovi novan stabilecon kaj pli bonan ekonomian perspektivon, eĉ se la eterna problemo de alta inflacio restis.
Argentino estas la tria plej granda ekonomio en Latin-Ameriko, post Brazilo kaj Meksiko, kaj estas parto de la G20-grupo de ĉefaj ekonomioj.
=== Etnoj ===
Inter 1850 kaj 1930, la lando ricevis milionojn da enmigrintoj el la tuta mondo. 98% de la loĝantaro havas partan aŭ plenan eŭropan devenon.
Italoj estas la plej granda etna grupo en la lando, kun 60% de argentinanoj (30 milionoj da homoj) kiuj asertas havi italan devenon. Itala influo en la lando estas profunda kaj bone dokumentita; argentina kuirarto estis forte influita de la itala kuirarto, italaj setlejoj helpis formi la spinon de la argentina socio, la argentina dialekto de la hispana lingvo montras fortajn italajn influojn, kaj multaj argentinanoj sentas sin proksimaj al Italio.
Dum la 19-a jarcento, centoj da miloj da enmigrintoj el la Britaj Insuloj translokiĝis al Argentino. Anglaj enmigrintoj estas kredititaj pro la enkonduko de la sporto de futbalo al Argentino, kiu de tiam fariĝis la nacia sporto de la lando, kaj ekzistas pluraj kimre parolantaj urboj en la provinco Ĉubutio.
Argentino havas unu el la plej grandaj judaj loĝantaroj en la mondo kaj gastigas la plej grandan judan komunumon en Sudameriko, el kiuj la plej multaj estas de Aŝkenaza deveno.
Aliaj signifaj etnaj grupoj:
* Hispanoj — la dua plej granda etna grupo kaj ili estas en la lando ekde la 16-a jarcento.
* Germanoj — oni kredas, ke 8% de argentinanoj estas de germana deveno.
* Francoj — oni kredas, ke 17% de argentinanoj estas de franca deveno.
* Rusoj — oni kredas, ke 1-3% de argentinanoj estas de rusa deveno.
* Ukrainoj — ili konsistigas 9% de la loĝantaro en Misiones.
* Poloj — oni kredas, ke 3% de argentinanoj estas de pola deveno.
=== Klimato ===
[[File:Mar-del-plata-playa.JPG|thumb|left|Mar del Plata]]
La alta sezono en Argentino daŭras de novembro ĝis februaro, la somermonatoj en la Suda Hemisfero. Ĉi tio estas nature la plej bona periodo por marbanado sed ankaŭ por grimpi la Monton Aconguaga kaj la aliajn andajn pintojn.
Tamen, ĉar la lando prezentas grandan varion de klimatoj, oni povas konstati ke:
* Marto kaj aŭtuno ĝenerale estas la plej bona periodo por vizitoj al la laga regiono, la dezertaj pejzaĝoj de la Nordokcidento, kojnitaj inter Bolivio kaj Ĉilio, por partopreni en la vinberrikolto en la vinregiono de Mendoza aŭ por ekskursoj al la naciaj parkoj de la Lando de la Fajro.
* La skisezono daŭras de junio ĝis aŭgusto. Vintraj sportoj estas praktikataj en la skicentro Las Leñas, la plej grava en la lando.
== Eniri ==
Civitanoj de Aŭstralio, Kanado, Usono kaj aliaj landoj vojaĝantaj al Argentino devas pagi "reciprok-imposton" (''tasa de reciprocidad'') antaŭ ol aĉeti flugbileton. Ĝia kvanto estas ekvivalenta al la kvanto, kiun argentinanoj devas pagi por la enira vizo al tiuj landoj. Informoj en la retejo https://www.argentina.gob.ar/interior/migraciones.
Civitanoj de [[Jamajko]], [[Kazaĥstano]] kaj [[Malajzio]] povas eniri sen vizo dum 30 tagoj kaj tiuj de 84 aliaj ŝtatoj dum 90; la lastaj estas la Ŝtatoj de la [[Eŭropa Unio]] (kun esceptoj), [[Andoro]], [[Armenio]], [[Aŭstralio]], [[Barbado]], [[Belorusio]], [[ Kanado]], [[Vatikanurbo]], [[Sud-Koreio]], [[Kosta-Riko]], [[El Salvador]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], [[Fiĝioj]], [[Kartvelio]], [[Japanio]], [[Grenado]], [[Gvatemalo]], [[Gujano]], [[Honkongo]], [[Honduro]], [[Islando]], [[Israelo]] , [[Liĥtenŝtejno]], [[Norda Makedonio]], [[Meksiko]], [[Mongolio]], [[Montenegro]], [[Nov-Zelando]], [[Nikaragvo]], [[ Norvegio]] , [[Panamo]], [[Monako]], [[Kataro]], [[Rusio]], [[Sankt-Kito kaj Neviso]], [[Sankta Lucio]], [[Sankta Vincento kaj Grenadinoj]] , [[San-Marino]], [[Serbio]], [[Singapuro]], [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko]], [[Sudafriko]], [[Surinamo]], [[Svislando]], [[Tajlando]], [[Trinidado kaj Tobago]], [[Turkio]], kaj [[Ukrainio]] kun pasportpostulo kaj [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Ĉilio]] , [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]] kun eniro ankaŭ permesata kun identkarto se ili komencas de unu el la ŝtatoj aliĝantaj al MERKOSURO. Civitanoj de [[Kosovo]], [[Nauro]], [[Sahrawi]], [[Tajvano]], [[Tongo]] kaj [[Tuvalo]] devas eniri kun vojaĝatestilo eldonita de la argentinaj aŭtoritatoj dum ĉiuj aliaj ne menciitaj supre bezonos akiri vizon antaŭ eniri la argentinan konsulan reton.
=== Eniri avie ===
La plej grava internacia flughaveno estas tiu en Ezeiza, 22km de [[Bonaero]]. Ĝia oficiala nomo estas [http://www.aa2000.com.ar/aeropuertos.aspx Ministro Pistarini Internacia Flughaveno] {{IATA|EZE}}.
'''[http://www.aerolineas.com.ar Aerolíneas Argentinas]''' kaj '''[https://www.latam.com LATAM]''' ofertas konektojn inter la internacia flughaveno [[Bonaero]] kaj multaj urboj tra Sudameriko, same kiel Nordameriko, Eŭropo kaj Aŭstralio.
Se vi flugas en aŭ el Argentino, Bonaero estas la plej ofta alven- kaj forirpunkto. La urbo havas du flughavenojn, '''Internacia Flughaveno Ministro Pistarini''' ({{IATA|EZE}}) ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de centra Bonaero kaj la pli centre situanta '''Aeroparque Jorge Newbery''' ({{IATA|AEP}}). La unua estas por interkontinentaj flugoj kaj kelkaj enlandaj (plejparte al Río Gallegos kaj Ushuaia), kiuj foriras frue matene, sed se vi daŭrigas al alia loko en Argentino aŭ al proksimaj internaciaj cellokoj (ĉirkaŭ unu flughoron for) per aviadilo, vi plejofte devos vojaĝi de Ezeiza al Jorge Newbery. Ekzistas malmultekostaj navedobusoj, kiuj portas vin tien en ĉirkaŭ unu horo, sed la vojaĝtempo multe varias depende de la trafiko. Ankaŭ ekzistas kelkaj flugoj al Jorge Newbery el tri aliaj gravaj sudamerikaj centroj, nome San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro aŭ Santiago, do se vi ŝanĝis aviadilojn ĉe tiuj flughavenoj, via konekta flugo eble alvenos ĉe (aŭ foriros de) Jorge Newbery. Rigardu vian bileton pli detale kaj "certigu, ke vi estas ĉe la ĝusta flughaveno."
Vi devus povi veturi per buso aŭ lui taksion de la doganejo post kiam vi trapasos la doganejon. La prezo por antaŭpagita taksio de la internacia flughaveno Ezeiza al Bonaero estas 50 000 AR$ en 2026. Akiri taksion ĉe la haltejo estas multe pli malmultekosta, sed la antaŭpagitaj taksioj estas pli sekuraj kaj pli oportunaj. Vi nun ankaŭ povas veturi per Uber de Ezeiza, la prezo estas foje dinamika kaj pli malalta ol taksio, kaj estas rekomendinde sendi SMS-on aŭ telefoni al via ŝoforo, ĉar ili eble bezonos kunordigi la preno-lokon kun vi.
Se vi vizitas alian urbon, ekzistas kelkaj flughavenoj tra la tuta lando. Multaj trovas multe pli facile vojaĝi al najbara lando kaj poste fari mallongan distancon al la pli malgranda flughaveno. Ĉiuj gravaj urboj en Argentino kaj gravaj turismaj cellokoj kiel Mendoza, Perito Moreno kaj Iguazu-akvofaloj havas flughavenojn proksime. Ekzistas pluraj naciaj aviadkompanioj, kun malsamaj niveloj de servo. Ĝenerale, flugado vin portas ĉien rapide kaj malmultekoste (relative). Kvankam la busoj en Argentino estas inter la plej komfortaj en la mondo kaj havas akcepteblajn prezojn, vojaĝado daŭras multe da tempo pro la distancoj kaj malrapida vojaĝado per vojoj.
La plej gravaj argentinaj turistlokoj havas internacian flughavenon sed kun flugoj plejparte limigitaj al urboj en Nordameriko kaj Sudameriko. La 35 argentinaj flughavenoj estas listigitaj en la retejo [http://www.aa2000.com.ar/index.php AA2000].
=== Eniri trajne ===
Ne ekzistas longdistancaj internaciaj servoj al Argentino, nur mallongdistanca trajno de [[Encarnación]] ([[Paragvajo]]) al [[Posadas]]. Venante de [[Bolivio]], la limurboj [[Villazón]] kaj Yacuiba estas atingeblaj per trajno. Konekto inter Ĉilio kaj Argentino estas konstruata.
=== Eniri buse ===
[[File:Terminal de Ómnibus de Retiro (desde boleterías).JPG|thumb|Biletbudoj ĉe la interurba busstacidomo de Bonaero]]
Internaciaj busoj veturas el ĉiuj najbaraj landoj.
* Busterminalo Retiro: +54 11 4310-0700
La busterminalo Retiro estas granda kaj kaŝita malantaŭ la trajna kaj Subte-stacioj Retiro. Por longdistancaj busoj estas konsilinde aĉeti bileton plurajn tagojn antaŭ via vojaĝo. Alvenu almenaŭ 45 minutojn antaŭ via foriro kaj ĉiam demandu ĉe informkesto ĉu via pordegnumero estas la sama kiel tiu presita sur via bileto. Vi ricevos gamon da eblaj pordegnumeroj (ekzemple 17-27). Zorge gardu viajn havaĵojn ĉe Retiro, ĉar ĝi ofte estas plena kaj estis raportoj pri ŝteloj kaj eĉ raboj nokte. Vojaĝi per buso estas io, kion vi ne bedaŭros. Vi trovos la plej bonan klientan servon kaj mondklasajn sidlokojn. Kompari argentinajn busojn kun tiuj en Usono estus insulti Argentinon, ĉar ili havas multe pli altajn normojn ol tiuj kiel Greyhound.
=== Eniri boate ===
Regulaj katamaranaj itineroj ligas [[Bonaeron]] kun [[Montevideo]] kaj [[Colonia]] en [[Urugvajo]].
La pramservo '''[http://www.buquebus.com/ Buquebus]''' funkcias inter Bonaero, Argentino, kaj kaj Colonia del Sacramento kaj Montevideo, Urugvajo. Kelkaj servoj eĉ venas de Punta del Este (per buso). Por la Buquebus-Pramo inter Bonaero kaj Colonia del Sacramento estas du ebloj, unu daŭras tri horojn kaj la alia unu horon por atingi tien. Ĝenerale, Buquebus ŝajnas iom pli multekosta ol Colonia Express.
'''[http://www.coloniaexpress.com Colonia Express]''' funkcias inter Bonaero kaj Colonia per unu-hora pramo. Krome, vi povas aldoni busan opcion inter Colonia kaj Montevideo. Biletprezoj de/al Montevideo aŭ Colonia estas inter 25 kaj 50 usonaj dolaroj, depende de la semajnotago kaj horo.
Ekzistas ankaŭ la retejo directferries.com/.co.uk, kiu ofertas tiujn vojaĝojn kaj pramojn, kvankam je ŝvelintaj prezoj. Krome, ĝi foje postulas, ke vi mendu komercajn sidlokojn, kio aldonas eĉ plian koston. Fine la prezoj povas facile triobligi por simpla unudirekta bileto.
Plue, ekzistas du kompanioj ([http://www.cacciolaviajes.com Cacciola] kaj [http://www.lineasdelta.com.ar Líneas Delta]) kiuj ligas la urbon [[Tigre]] kun [[Carmelo]] kaj Nueva Palmira en [[Urugvajo]], respektive. Trajnoj al Tigre foriras de Retiro (unu el la ĉefaj fervojaj stacidomoj de Bonaero) ĉiujn dek minutojn. La vojaĝo kostas 1.1 AR$ kaj daŭras 50 minutojn.
=== Eniri piede ===
== Transportiĝi ==
Konsiderante la grandajn distancojn, la aviadilo estas la plej taŭga maniero por moviĝi de unu punkto de la lando al alia, precipe se oni havas nur kelkajn tagojn de feriado.
Estas registara postulo, ke vojaĝantoj montru identigilon kiam ili aĉetas aviadilajn aŭ longdistancajn busbiletojn. Oni ĉiam petas identigilon kiam oni aĉetas busbiletojn kaj multaj busŝoforoj denove petas montri vian pasporton kiam vi eniras.
Kelkaj provincoj havas limigojn pri la transporto de freŝaj fruktoj kaj legomoj. La polico foje traserĉas busojn kaj kontrolas la bagaĝon de aviadilpasaĝeroj kiam ili eliras.
=== Transportiĝi perpiede ===
=== Publika transporto ===
==== Transportiĝi trajne ====
[[File:Passenger Railways in Argentina 2017.png|thumb|200px|Fervoja Reto]]
La historio de fervoja transporto en Argentino estas unu el multaj altiĝoj kaj malaltiĝoj. Dum en la 19-a jarcento la fervoja reto rivalis tiun de Usono aŭ multaj eŭropaj landoj laŭ denseco, rapideco kaj kvalito, kiel konvene al nacio inter la plej riĉaj en la mondo, la malkreskantaj riĉaĵoj de Argentino en la 20-a jarcento ankaŭ trafis la fervojon. La fervojoj estis ŝtatigitaj dum la unua oficperiodo de Juan Domingo Perón kaj restis ŝtataj ĝis ili estis privatigitaj sub la registaro de Carlos Menem. Tamen, la fervojoj poste faris ankoraŭ alian ŝanĝon kaj nova ŝtata fervojo estis kreita en 2015. La registaro antaŭenigis la restarigon de longdistancaj pasaĝertrajnoj, sed post kiam Milei ekregis en 2023, la fervoja reto suferis ankoraŭ alian akran malkreskon.
Plej multaj linioj funkcias je malalta ofteco (kelkaj foriroj ĉiusemajne), kelkaj aliaj (inkluzive de trajnoj al Tucuman kaj Córdoba) estas anoncitaj kiel fermitaj "provizore" sen planoj remalfermi ilin. Do, la fervoja reto estas tre limigita, kaj interurbaj busoj ofertas pli bonan servon kaj pli rapidajn veturojn. La retejo [https://www.argentina.gob.ar/transporte/trenes-argentinos] estas iom malfacile navigebla kaj nur hispane. Trajnbiletoj povas esti "tre" malmultekostaj, ofte nur kvarono de la busbileto, kvankam por longdistancaj itineroj ili povas esti similaj laŭ prezo al la plej malmultekostaj busservoj, kiuj daŭras multe pli longe.
"Loka vojaĝado" en la provinco Bonaero estas per buso kaj per lokaj trajnoj, kie rapidaj trajnoj estas la plej rapida maniero trairi la trafikon de la urbo. La tri plej grandaj trajnstacioj en Bonaero estas Retiro, Constitucion kaj Once. Retiro estas grupo de tri trajnstacioj apud unu la alia, kun la ĉefa longdistanca busa (aŭ "mikro") terminalo malantaŭ la plej malproksima el la trajnstacioj (de la urbocentro).
Unu el la ĉefaj "longdistancaj" trajnfunkciigistoj estas [https://www.argentina.gob.ar/trenes-argentinos/pasajes-larga-distancia Trenes Argentinos], kiu foriras de Retiro-Mitre (Bonaero) al Junin kaj Rosario, de Once al Bragado, kaj de Constitución (Bonaero) al Mar del Plata. Ĉi tiuj itineroj ne estas tre oftaj - kelkaj veturas nur plurajn fojojn semajne. Vidu ankaŭ [http://www.sateliteferroviario.com.ar/horarios/ Satélite Ferroviario], sendependa retejo por trajnentuziasmuloj, por ĝisdataj informoj pri trajnoj kaj servoj (''en la hispana''). Biletoj aĉeteblas [https://webventas.sofse.gob.ar/ interrete] kun 5% rabato kaj per kreditkarto. Kvankam ĝi ne permesas la elekton de fremda pasporta identigilo aĉetante bileton, vi povas enigi vian numeron (kaj literojn) sub ''DNI'', kiu estos akceptita en la trajno. Por akiri la bezonatan retan konton, vi ne povas enigi literojn por via identigilo, sed simple enmeti ion ajn, ĉar oni petos vin denove por ĉiu aĉetita konekto. Vi ankaŭ povas aĉeti biletojn persone ĉe difinitaj biletvendejoj, kiuj estas malfermitaj proksimume dum normalaj malfermhoroj - tiuj ofte troviĝas ĉe la fervojaj stacioj, kaj mapo de ĉiuj lokoj kun iliaj horoj troveblas en la retejo de Trenes Argentinos.
Kiel menciite supre, longdistancaj trajnitineroj estas multe pli malrapidaj ol la respondaj buslinioj, kaj ili ofte veturas kelkajn horojn ankaŭ post la horaro. Krome, la sidlokoj en la trajno ne estas tiel bonaj por dormi, nur iomete kliniĝantaj kaj malhavante la kruroapogilon, kiun eĉ la malaltkvalitaj "duon-kamaj" busoj havas. La avantaĝo de la longdistanca trajno (krom eble esti pli malmultekosta) estas, ke vi ricevas pli rilaksitan kaj interesan sperton. La veturo estas multe pli glata, estas plenservaj necesejoj, varma kaj malvarma trinkakvo, kaj ofte manĝetejo, kaj vi povas etendi viajn krurojn iam ajn. Vi ankaŭ ricevas tre proksimajn vidojn de la naturaj pejzaĝoj kaj ankaŭ de la malpli bela flanko de Argentino, kiel rubokovritajn antaŭurbojn kaj okupatajn "vilaojn" (ekstreme malriĉaj kvartaloj similaj al brazilaj faveloj). La pasaĝera sperto ankaŭ povas esti pli interesa: Precipe en la bazaj kabanoj ("Primera Clase"), vi veturas kun laboristaj argentinanoj en kio povas esti vere festa etoso, kie ĉiuj babilas kaj iu ofte ludas viglan muzikon (homoj kutime kvietiĝas ĉe la estingiĝo de la lumoj, ĉirkaŭ la 22a horo).
Sur Trenes Argentinas, estas tri pasaĝerklasoj:
*"Primera Clase": Kvankam ĝi sonas ŝika, ĉi tiu estas la plej baza, plej malmultekosta klaso. La sidlokoj similas al la ekonomiaj aviadiloj, kun iom pli da krurospaco kaj pli larĝaj koridoroj.
*'''Pullman''': Preskaŭ sama kiel Primera Clase, sed kun pli larĝaj sidlokoj, pli larĝa koridoro, kaj nur tri sidlokoj po vico (tio estas, unu triono de la sidlokoj estas aranĝitaj en unuopa vico sen iu ajn apud ili). Malpli da havebleco ol Primera.
*'''Camarote''': Privata kabino kun du etaĝlitoj en ĝi - tre limigita havebleco, kaj kostas signife pli.
Ĉiuj vagonoj de la Primera kaj Pullman klasoj havas duonon de la sidlokoj rigardantaj unu direkton kaj la alian duonon rigardantan la alian direkton, kun tablo en la mezo kie la du duonoj kuniĝas. Do oni havas 50-50-an ŝancon, ke la trajno moviĝos "malantaŭen" rilate al via sidpozicio (kvankam tio povas kelkfoje ŝanĝiĝi dum la vojaĝo).
Mirinda (sed sufiĉe multekosta) trajnveturo estas la [http://trenalasnubes.com.ar/ ''Tren a las nubes'' (Trajno al la Nuboj)] en la nordokcidenta provinco Salta, sed iuj homoj povas havi altecmalsanon. Ĉi tiu servo, kiu spertis interrompojn, rekomenciĝis en aŭgusto 2008. La trajnlinio jam ne transiras la limon al Ĉilio.
==== Transportiĝi buse ====
Argentino famas pri elstara reto de mallongdistancaj kaj longdistancaj busoj, tamen longdistancaj busoj ofte malfruas. Ne estas la fino de la mondo se via nokta buso malfruas kelkajn horojn, sed povas esti problemo se vi aliĝas al longdistanca buso meze de la itinero por kio devus esti 3-hora vojaĝo kaj trovas, ke ĝi malfruas 4 horojn. Provu mendi mallongdistancajn busojn por pli mallongaj vojaĝoj, se vi devas aliĝi al longdistanca buso meze de la itinero, donu al vi kiel eble plej multe da libereco por konektaj servoj. Ĉar regiona trajna servo estas limigita kaj flugbiletoj estas pli multekostaj, busvojaĝado estas la plej ofta maniero vojaĝi de urbo al urbo ene de Argentino. Ĝi ne estas tiel malmultekosta kiel antaŭe, kun ĉirkaŭ 4-5 usonaj dolaroj por ĉiu horo da vojaĝado (Puerto Iguazú al Bonaero ĉirkaŭ 100 usonaj dolaroj).
En Bonaero, urba buso nomiĝas "colectivo" aŭ "bondi", dum longdistanca, interurba buso nomiĝas "micro" aŭ "omnibus"; Tamen, tio ne ĉiam veras, la uzado iom varias en provincaj regionoj. La centro de ĉi tiu reto estas sendube la "Terminal de Omnibus de Retiro" de Bonaero; ĝi havas ĝis 2.000 alvenojn kaj forirojn de busoj ĉiutage, kaj pluraj kompanioj servas la plej multajn cellokojn. Busoj alvenas kaj foriras de entute 75 platformoj, kaj por aĉeti vian bileton vi devos elekti inter ĉirkaŭ 200 biletvendejoj situantaj sur la supra nivelo de la terminalo.
La pli multekostaj busoj ĝenerale ofertas altkvalitan servon, kaj por distancoj pli longaj ol 200 km, estas ofte havi manĝaĵojn servatajn surŝipe. Ĝenerale estas sufiĉe da krurospaco, kaj multaj busoj havas sidlokojn, kiuj kliniĝas horizontale en litojn ("nomatajn kamoj"), igante ilin tre similaj al vojaĝanta komerca klaso en aviadilo. La plej bona kategorio kun tute kliniĝantaj sidlokoj normale nomiĝas "cama suite", sed aliaj nomoj kiel "tutto letto", "ejecutivo", "cama vip" aŭ "salon real" ankaŭ estas uzataj. Iom pli malmultekostaj sidlokoj nur parte kliniĝas ("semi-camas") aŭ tute ne ("servicio común"). Ĉiu servo apartenas al unu el kvin oficialaj komfortklasoj kun minimumaj postuloj, kiujn preskribas la leĝo por faciligi komparojn. La pli bonaj busoj provizos ĉion, kion vi bezonas, dum por la pli malaltaj kategorioj eble estas bone kunporti trinkaĵojn kaj manĝaĵojn, same kiel necesejan paperon kaj orelŝtopilojn. Se la vojaĝo estas vere longa "ekz. pli ol 12 horoj", estas certe pli bone elspezi kelkajn pliajn dolarojn kaj pagi por pli bona busservo. Se vi vojaĝas kun granda sako aŭ valizo, kunportu manplenon da moneroj por doni trinkmonon al la portisto, kiu levas vian dorsosakon en kaj el la taksio kaj buso. Memoru, ke kvankam busoj kutime "alvenas" al sia celloko iom malfrue, ili preskaŭ ĉiam "foriras" ĝustatempe. Ne pensu, ke la malstreĉa aliro validas por la forirtempoj de busoj!
Pliaj informoj pri busaj horaroj kaj tarifoj haveblas sur la retpaĝoj de la interretaj biletvendistoj. Por aĉeti biletojn kaj vere havi elekton inter malsamaj buskompanioj, vi povas viziti [http://www.ticketonline.com.ar/ Bileto Interrete] aŭ [http://www.voyenbus.com/ VoyenBus]. Por busoj forirantaj aŭ alvenantaj en Bonaero, vi povas konsulti la [http://www.omnilineas.com.ar/retiro/ retpaĝojn] de la Terminalo Retiro en Bonaero. Dua busterminalo en Bonaero situas en la kvartalo Liniers, sed ĝi estas pli malgranda kaj malpli alirebla ol tiu en Retiro. Gravaj buskompanioj estas Andesmar, [https://www.flechabus.com.ar/ Flecha Bus] kaj [https://www.expresosinger.com.ar/ Expreso Singer].
Por urbaj busoj en Bonaero, vi devus kontroli [http://comollego.ba.gob.ar/ BA Cómo Llego] (ankaŭ aplikaĵo por inteligentaj telefonoj) kaj [http://www.omnilineas.com/argentina/buenos-aires/city-bus/ Omnilineas].
=== Transportiĝi aŭte ===
== Vidi ==
[[File:Cuesta del obispo 01.jpg|thumb|Valles Calchaquíes]]
== Fari ==
[[File:Tour to the Quebrada de las Conchas.jpg|thumb|Ekskurso en la Quebrada de las Conchas, Cafayate ([[Provinco de Salta]]).]]
== Komuniki ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
=== Vegetarismo kaj veganismo ===
== Trinki ==
=== Alkoholaĵoj ===
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Sano ==
== Respekto ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
=== Esperantaj renkontiĝoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
{{Parto de|Sudameriko}}
{{Skizo|Sudameriko}}
59r3bzkmtjhwe950iaaqzjma2qmp25j
72607
72606
2026-06-10T12:38:58Z
Tiguliano
53
/* Transportiĝi aŭte */
72607
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|El Palmar National Park banner.jpg}}
{{Situo sur mapo celloko Argentino}}
{{Informkesto lando
| bildo=File:Ushuaia.jpg
| bildotitolo=
| monunuo=Argentine peso (ARS)
| areo=2 766 890 km²
| loĝantaro=46.044.703 <small>(2022)</small>
| elektro=220V/50Hz
| antaŭkodo=+54
| horzono=UTC-3
}}
{{Vikipedkat|{{SUBPAGENAME}}}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Argentino}}''' estas lando en mondoparto [[Sudameriko]], kiu limas oriente kun Atlantika Oceano, okcidente kun [[Ĉilio]], norde kun [[Bolivio]] kaj [[Paragvajo]], kaj nord-oriente kun [[Brazilo]] kaj [[Urugvajo]].
Argentino estas granda lando, kun grandan diversecon de klimatoj kaj pejzaĝoj, de ĝangaloj en la nordo, grandaj herbaj ebenaĵoj en la centro kaj frostaj montoj en la sudo.
Kun historio de amasa enmigrado ekde la 19-a jarcento - plejparte el Eŭropo kaj aliaj sudamerikaj landoj - Argentino estas "fandujo" de kulturoj.
== Regionoj ==
{{Listo de regionoj
| mapo= Argentina regions map.png
| titolomapo= Regionoj de Argentino
| tekstomapo=
| grandecomapo= 210px
| nomoregiono1= [[Nordokcidenta Argentino]] -
| kolororegiono1= #b7b3d8
| elementojregiono1= [[Catamarca]], [[Jujuy]], [[La Rioja (provinco, Argentina)|La Rioja]], [[Tucuman]], western parts of [[Salta (provinco)|Salta]] and [[Santiago del Estero]]
| priskriboregiono1= Jen la plej indiĝena kaj aŭtentika regiono de Argentino, kies plej norda parto tre memorigas pri najbara Bolivio. Ĝi estas relative malriĉa kaj subevoluinta regiono, sed ĝi estas benita per impresaj pejzaĝoj de fekundaj valoj, altaj, neĝaj montoj, densaj pluvarbaroj kaj, ĉefe, dezertoj el bunta sablo punktita de gigantaj kaktoj, memorigantaj pri Bolivio kaj Peruo.
| nomoregiono2= [[Ĉako]] (Chaco) -
| kolororegiono2= #e8ec9f
| elementojregiono2= [[Provinco Ĉako]], [[Formosa provinco]], orientaj partoj de [[Salta provinco]] kaj [[Provinco de Santiago del Estero]]
| priskriboregiono2=
| nomoregiono3= [[Kujo]] (Cuyo) -
| kolororegiono3= #94c9cc
| elementojregiono3= Provincoj de [[Mendoza provinco)|Mendoza]], [[San Juan (provinco, Argentina)|San Juan]], kaj [[San Luis (provinco, Argentina)|San Luis]]
| priskriboregiono3=
| nomoregiono4= [[Mezopotamia Argentino|Mezopotamio]] -
| kolororegiono4= #6fad77
| elementojregiono4= [[Corrientes]], [[Entre Rios]], [[Misiones]]
| priskriboregiono4= Ĉi tiu regiono estas relative malgranda, kaj estas unu el la plej malriĉaj kaj plej malproksimaj en la lando, do ĝi estas preskaŭ neloĝata kaj suferis komence de la 21-a jarcento pro migrado al la centro de la lando, kie troviĝas la ĉefa laborantaro. Ĝi estas relative diversa regiono en la limregiono kun Brazilo kaj Paragvajo, kiu havas, interalie, pluvarbarojn, marĉojn riĉajn je faŭno kaj grandegajn riverojn. Tamen, la vasta plimulto de vojaĝantoj atingas nur la plej nordorientan parton de la regiono, kie troviĝas la famaj [[Iguaçu-Akvofaloj|Iguacu-Akvofaloj]].
| nomoregiono5= [[Pampaso]] -
| kolororegiono5= #bda56a
| elementojregiono5= [[Bonaera provinco]], [[Bonaero|Urbo Bonaero]], [[Kordoba provinco, Argentino|Kordobo]], [[La Pampo]], [[Provinco Santa Fe, Argentino)|Santa Fe]]
| priskriboregiono5= Vasta ebenaĵo, kiu etendiĝas tra la tuta centro de Argentino. Ĝi estas tre fekunda areo kun pluraj grandaj riveroj trafluantaj ĝin, kune kun sennombraj riveretoj, lagoj kaj rezervujoj. Ĝi konsistas ĉefe el herbejoj kaj agrikulturaj kultivaĵoj, kiuj estas la ĉefa fokuso de la grandega viando- kaj agrikultura industrio de Argentino. Ĉi tiu areo estas kie loĝas la plej granda parto de la loĝantaro, kaj kie troviĝas la plej grandaj urboj kiel [[Bonaero]], [[Rosario]] kaj [[Kordobo (urbo, Argentino)|Kordobo]].
| nomoregiono6= [[Argentina Patagonio|Patagonio]] -
| kolororegiono6= #d79d9d
| elementojregiono6= [[El Chalten]], [[El Calafate]], [[San Carlos de Bariloche]], [[Puerto Madryn]], [[San Antonio Oeste]], [[Valdes-duoninsulo]], [[Nacia Parko Los Glaciares]]
| priskriboregiono6= Ĉi tiu regiono ampleksas la tutan sudan parton de la lando kaj konsistas el du ĉefaj areoj - okcidente kuŝas la imponaj Andoj kaj oriente komenciĝas malplena, ventoblovita dezerta ebenaĵo, kiu etendiĝas ĝis la Atlantika Oceano. La Andoj estas impresa regiono, kun sennombraj neĝkovritaj pintoj, imponaj glaĉeroj, lagunoj kaj belaj akvofaloj en diversaj koloroj, igante ilin la plej ŝatata migrada celloko de la lando. La areo oriente karakteriziĝas per ebena, dezerta kaj senhoma tereno, kiu finiĝas per longa marbordo de agitiĝemaj, glacimalvarmaj akvoj.
| nomoregiono7= [[Tierra del Fuego]] -
| kolororegiono7= #ec3ce2
| elementojregiono7= [[Ushuaia]]
| priskriboregiono7=
}}
La [[Falklandaj Insuloj]], transmara teritorio de [[Unuiĝinta Reĝlando]], estas postulitaj de Argentino kiel ''Insuloj Malvinoj'', sed ĉar la insularo ne estas ''fakte'' sub argentina regado, ili estas priskrbitaj en sia propra artikolo. Tio ne estu interpretata kiel esprimado de aprobo aŭ malaprobo de la postuloj de ambaŭ flankoj.
== Urboj ==
[[File:PA280461.JPG|thumb|La Plata]]
*[[Bonaero]] (''Buenos Aires'') - Kromnomita la "Parizo de Sudameriko", la argentina ĉefurbo ofertas al siaj vizitantoj elegantan arkitekturon, delikatan kuirarton, ekscitan noktan vivon kaj laŭmodajn butikojn. Laŭ la Monda Vojaĝ-Turisma Konsilio, Bonaero estas en la mezo de turisma eksplodo kaj estis voĉdonita la dua plej dezirinda urbo por viziti post Florenco de la prestiĝa '''Travel + Leisure''' revuo.
*[[Kordobo]] (''Cordoba'') - Dua urbo en la lando laŭ loĝantaro, Kordobo estas ankaŭ populara turisma celo danke al siaj valoraj konstruaĵoj de la koloniepoko, sia floranta metio kaj la ebleco de ekskursoj al la ''Sierras pampeanas'' kiuj atingas 2.790 m. alteco en Monto Champaqui.
*[[El Calafate]] - Lokita ĉe la bordo de la Lago Argentino, la urbo El Calafate (ĉirkaŭ 17.000 loĝantoj) estas la ĉefa enirejo al la suda sekcio de la fama [[Nacia parko Los Glaciares]]. Precipe, ekskursantoj al la [[Glaĉero Perito Moreno]] (unu el la plej vizititaj en la mondo), Cerro Chaltén (aŭ Monto Fitz Roy) kaj Cerro Torre kunvenas tie.
*[[La Plata]] - Hejmo de pluraj universitatoj inter la plej gravaj en la lando, la ĉefurbo de la provinco Bonaero elstaras pro sia urba aranĝo de la fino de la 19-a jarcento evoluigita de la franca arkitekto Pedro Benoit (1836-1897). Inter la monumentoj de la urbo elstaras la Katedralo de la Senmakula Koncipiĝo kaj Casa Curutchet, konstruitaj de la arkitekto Le Corbusier inter 1949 kaj 1953 kaj proklamita Monda heredaĵo de Unesko en 2016.
*[[Mar del Plata]] - Kromnomita ''La ciudad feliz'' (la feliĉa urbo), ĝi estas la ĉefa ĉemara feriejo en la lando. Ĝia loĝantaro triobliĝas en alta sezono (dec-januaro), kiam turistoj el la tuta Argentino amasiĝas al la urbo por ĝui la sunon kaj akvosportojn.
*[[Mendozo]] (''Mendoza'') - Grava centro por la produktado de bonaj vinoj kaj olivoleo, Mendoza estas ankaŭ agrabla urbo kun granda komunumo de italoj. La urbo situas ĉe la piedo de la Andoj, proksime de la majesta Acongacua masivo, laŭ la internacia vojo, kiu ligas [[Bonaeron]] al [[Santiago de Ĉilio]].
*[[Rosario]] - Tria urbo en la lando laŭ nombro de loĝantoj post la ĉefurbo kaj Kordobo, Rosario estas antaŭ ĉio industria centro kaj riverhaveno ĉe la Rio Paraná, konata kiel la naskiĝlokon de Che Guevara. La urbo havas gravajn muzeojn kaj bibliotekojn, grandajn arb-liniitajn avenuojn, parkojn kaj diversajn aliajn interesaĵoj inkluzive de la flagmonumento, starigita sur la loko kie generalo Manuel Belgrano levis la argentinan flagon por la unua fojo la 27an de februaro 1812.
*[[Salta]] - Fama pro sia tipa hispana kolonistila arkitekturo kaj ĉirkaŭita de grandiozaj pejzaĝoj, Salta estas sendube unu el la plej belaj argentinaj urboj.
*[[San Antonio de Areco]] - Nomumita Nacia Ĉefurbo de Tradicio en 2015 pro sia historia gaŭĉa pasinteco, la kolonia urbo San Antonio de Areco estas la ideala celloko por vojaĝantoj interesitaj pri kreola danco kaj muziko.
*[[San Carlos de Bariloche]] - Konata kiel Argentina Svislando, San Carlos de Bariloche estas unu el la plej gravaj turismaj cellokoj en la lando kaj somere kaj vintre danke al siaj skiinstalaĵoj. La urbo situas en sorĉa pozicio ĉe la bordo de la lago Nahuel Huapi, en la centro de la [[Nahuel Huapi National Park|nacia parko samnoma]].
*[[San-Juano (Argentino)|San-Juano]] - Fama pro la produktado de vinoj, San-Juano estas ĉefe vizitata de turistoj kiuj intencas fari ekskursojn al la Nacia Parko Ischigualasto, 330 km de la urbo kaj la pli proksimaj Valo de la Luno kaj Quebrada de Ullum, (18 km). La urbo ankaŭ havas popularan arkeologian muzeon en proksima La Laja, dediĉita al la multaj kulturoj kiuj enloĝis la San-Juanan regionon de prahistorio ĝis la alveno de la hispanoj en 1560.
*[[Sankta Mikaelo de Tucumán]]
*[[Ushuaia]] - Lokita en [[Argentina Fajrolando]], Ushuaia havas la titolon de plej suda urbo en la mondo kaj estas antaŭ ĉio celloko por vizitantoj, kiuj intencas preni krozadojn al la Antarkta Duoninsulo. Ushuaia proponas ankaŭ serion da aliaj sorĉaj ekskursoj, kiel tiu al la Nacia Parko Fajrolando, farenda prefere en aŭtuno (marto-aprilo), kiam la foliaro de la densaj arbaroj alprenas ruĝecan koloron.
=== Esperantaj urboj ===
== Aliaj cellokoj ==
Argentino havas 35 [[Argentinaj naciaj parkoj|naciaj parkoj]] konservante diversajn ekosistemojn kaj montrante kelkajn el la plej imponaj naturaj mirindaĵoj de la lando.
* [[El Calafate]] — la ĉefa celloko kiam oni vizitas la ''Glaĉeran Nacian Parkon''; antaŭeniri al la Glaĉero Perito Moreno estas nepraĵo kiam oni vizitas Argentinon
* [[Ibera Humida Areo]] — naturrezervejo de 13.000 km² en granda marĉregiono kun unika faŭno, kun ĝia ekovilaĝo [[Colonia Carlos Pellegrini]] rekte en la koro de la rezervejo
* [[Iguazú Akvofaloj]] — mirindaj akvofaloj rekte en la nordorienta angulo de la lando
* [[Nacia Parko Nahuel Huapi]] — ĉe la piedo de la Andoj kun lagoj, riveroj, akvofaloj, pintoj, glaĉeroj kaj arbaroj
* ''[[Quebrada de Humahuaca]]'' — mallarĝa valo en la aridaj montoj de la provinco [[Jujuy]], inkluzive de famaj buntaj montoj kaj belegaj dezertaj pejzaĝoj
== Komprenu ==
Laŭ statistiko de la Monda Turisma Organizo, Argentino ricevis 6.759.000 turistojn en 2017, igante ĝin la unua plej vizitata lando en [[Sudameriko]] kaj la dua plej vizitata en la tuta 'Latin-Ameriko', post [[Meksiko]].
=== Tereno ===
Argentino estas la oka plej granda lando en la mondo. La plej altaj kaj plej malaltaj punktoj de Sudameriko ankaŭ troviĝas en Argentino: Je 6.960 m, Cerro Aconcagua estas la plej alta monto en Ameriko, dum Laguna del Carbón, je 105 m sub la marnivelo, en la provinco Santa Cruz estas la plej malalta punkto en Sudameriko.
La centra regiono de Argentino estas la riĉa ebenaĵo konata kiel La Pampa. Estas ĝangalo en la ekstrema nordoriento kaj kelkaj valoj en la nordokcidento. La suda duono de Argentino estas dominata de la plata ĝis ondiĝanta altebenaĵo de Patagonio. La okcidenta limo kun Ĉilio estas laŭlonge de la krutaj Andoj, inkluzive de la Akonkagvo, la plej alta monto ekster Himalajo. La okcidentaj regionoj de Cuyo ĉe la bazo de la Andoj estas plejparte roka dezerto kun kelkaj venenaj fronarboj.
Ĉe la suda pinto de Argentino estas pluraj vojoj inter la Suda Atlantika kaj la Suda Pacifika Oceanoj, inkluzive de la Magelana Markolo, la Beagle Kanalo, kaj la Drake-Pasejo - kiel alternativoj al velado ĉirkaŭ Kabo Horn en la malferma oceano inter Sudameriko kaj Antarkto.
La nomo Argentino devenas de la arĝento, kiun serĉis fruaj hispanaj esploristoj kiam ili atingis la regionon en la 16-a jarcento.
=== Historio ===
[[File:Gauchos resting in the pampas by Rugendas.jpg|thumb|left|Gaŭĉoj ("Gauchos"), argentinaj vakeroj en la Pampa, pentraĵo farita en 1846 de Johann Moritz Rugendas]]
Post la argentina sendependeco (de [[Hispanio]]), kiu estis atingita en 1816, Argentino travivis periodojn de interna politika konflikto inter konservativuloj kaj liberaluloj. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Argentino fariĝis la plej riĉa nacio en [[Latin-Ameriko]], pruvita de la riĉeco de sia [[Bonaero|ĉefurbo]]. Dum la Dudekaj jaroj, Argentino havis Internan Produktadon pli alta ol tiu de la ĉefaj eŭropaj ekonomioj de la tempo. Eŭropaj enmigrintoj amase alvenis tien, precipe el Hispanio kaj Italio; antaŭ 1914 preskaŭ 6 milionoj da homoj alvenis en la landon.
Post la 2-a Mondmilito, Juan Peron funkciigis kaj starigis formon de popolsocialismo ofte konata kiel Peronismo. Sub li Argentino starigis protektisman ekonomian politikon kiu severe limigis eksteran komercon. Tiaj politikoj kontribuis al la forta populareco de Peron kaj aliaj peronismaj politikistoj inter la masoj de la argentina laborista klaso sed ankaŭ rezultigis stagnon de la ekonomio. Peron estis faligita en militista puĉo subtenita de Usono en 1976.
Post kondukado de malsukcesa milito kontraŭ la [[Unuiĝinta Reĝlando]] sur la [[Falklandinsuloj]] (''Malvinas'' en la hispana) en 1982, la armea regado perdis potencon kaj demokratio revenis en 1983.
La ekonomia krizo en la komenco de la 21-a jarcento rezultigis la malplivalorigon de la argentina peso kaj periodon de socia kaj politika malstabileco kun serio de malfortaj kaj mallongdaŭraj registaroj. Poste Argentino ŝajnis trovi novan stabilecon kaj pli bonan ekonomian perspektivon, eĉ se la eterna problemo de alta inflacio restis.
Argentino estas la tria plej granda ekonomio en Latin-Ameriko, post Brazilo kaj Meksiko, kaj estas parto de la G20-grupo de ĉefaj ekonomioj.
=== Etnoj ===
Inter 1850 kaj 1930, la lando ricevis milionojn da enmigrintoj el la tuta mondo. 98% de la loĝantaro havas partan aŭ plenan eŭropan devenon.
Italoj estas la plej granda etna grupo en la lando, kun 60% de argentinanoj (30 milionoj da homoj) kiuj asertas havi italan devenon. Itala influo en la lando estas profunda kaj bone dokumentita; argentina kuirarto estis forte influita de la itala kuirarto, italaj setlejoj helpis formi la spinon de la argentina socio, la argentina dialekto de la hispana lingvo montras fortajn italajn influojn, kaj multaj argentinanoj sentas sin proksimaj al Italio.
Dum la 19-a jarcento, centoj da miloj da enmigrintoj el la Britaj Insuloj translokiĝis al Argentino. Anglaj enmigrintoj estas kredititaj pro la enkonduko de la sporto de futbalo al Argentino, kiu de tiam fariĝis la nacia sporto de la lando, kaj ekzistas pluraj kimre parolantaj urboj en la provinco Ĉubutio.
Argentino havas unu el la plej grandaj judaj loĝantaroj en la mondo kaj gastigas la plej grandan judan komunumon en Sudameriko, el kiuj la plej multaj estas de Aŝkenaza deveno.
Aliaj signifaj etnaj grupoj:
* Hispanoj — la dua plej granda etna grupo kaj ili estas en la lando ekde la 16-a jarcento.
* Germanoj — oni kredas, ke 8% de argentinanoj estas de germana deveno.
* Francoj — oni kredas, ke 17% de argentinanoj estas de franca deveno.
* Rusoj — oni kredas, ke 1-3% de argentinanoj estas de rusa deveno.
* Ukrainoj — ili konsistigas 9% de la loĝantaro en Misiones.
* Poloj — oni kredas, ke 3% de argentinanoj estas de pola deveno.
=== Klimato ===
[[File:Mar-del-plata-playa.JPG|thumb|left|Mar del Plata]]
La alta sezono en Argentino daŭras de novembro ĝis februaro, la somermonatoj en la Suda Hemisfero. Ĉi tio estas nature la plej bona periodo por marbanado sed ankaŭ por grimpi la Monton Aconguaga kaj la aliajn andajn pintojn.
Tamen, ĉar la lando prezentas grandan varion de klimatoj, oni povas konstati ke:
* Marto kaj aŭtuno ĝenerale estas la plej bona periodo por vizitoj al la laga regiono, la dezertaj pejzaĝoj de la Nordokcidento, kojnitaj inter Bolivio kaj Ĉilio, por partopreni en la vinberrikolto en la vinregiono de Mendoza aŭ por ekskursoj al la naciaj parkoj de la Lando de la Fajro.
* La skisezono daŭras de junio ĝis aŭgusto. Vintraj sportoj estas praktikataj en la skicentro Las Leñas, la plej grava en la lando.
== Eniri ==
Civitanoj de Aŭstralio, Kanado, Usono kaj aliaj landoj vojaĝantaj al Argentino devas pagi "reciprok-imposton" (''tasa de reciprocidad'') antaŭ ol aĉeti flugbileton. Ĝia kvanto estas ekvivalenta al la kvanto, kiun argentinanoj devas pagi por la enira vizo al tiuj landoj. Informoj en la retejo https://www.argentina.gob.ar/interior/migraciones.
Civitanoj de [[Jamajko]], [[Kazaĥstano]] kaj [[Malajzio]] povas eniri sen vizo dum 30 tagoj kaj tiuj de 84 aliaj ŝtatoj dum 90; la lastaj estas la Ŝtatoj de la [[Eŭropa Unio]] (kun esceptoj), [[Andoro]], [[Armenio]], [[Aŭstralio]], [[Barbado]], [[Belorusio]], [[ Kanado]], [[Vatikanurbo]], [[Sud-Koreio]], [[Kosta-Riko]], [[El Salvador]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], [[Fiĝioj]], [[Kartvelio]], [[Japanio]], [[Grenado]], [[Gvatemalo]], [[Gujano]], [[Honkongo]], [[Honduro]], [[Islando]], [[Israelo]] , [[Liĥtenŝtejno]], [[Norda Makedonio]], [[Meksiko]], [[Mongolio]], [[Montenegro]], [[Nov-Zelando]], [[Nikaragvo]], [[ Norvegio]] , [[Panamo]], [[Monako]], [[Kataro]], [[Rusio]], [[Sankt-Kito kaj Neviso]], [[Sankta Lucio]], [[Sankta Vincento kaj Grenadinoj]] , [[San-Marino]], [[Serbio]], [[Singapuro]], [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko]], [[Sudafriko]], [[Surinamo]], [[Svislando]], [[Tajlando]], [[Trinidado kaj Tobago]], [[Turkio]], kaj [[Ukrainio]] kun pasportpostulo kaj [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Ĉilio]] , [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]] kun eniro ankaŭ permesata kun identkarto se ili komencas de unu el la ŝtatoj aliĝantaj al MERKOSURO. Civitanoj de [[Kosovo]], [[Nauro]], [[Sahrawi]], [[Tajvano]], [[Tongo]] kaj [[Tuvalo]] devas eniri kun vojaĝatestilo eldonita de la argentinaj aŭtoritatoj dum ĉiuj aliaj ne menciitaj supre bezonos akiri vizon antaŭ eniri la argentinan konsulan reton.
=== Eniri avie ===
La plej grava internacia flughaveno estas tiu en Ezeiza, 22km de [[Bonaero]]. Ĝia oficiala nomo estas [http://www.aa2000.com.ar/aeropuertos.aspx Ministro Pistarini Internacia Flughaveno] {{IATA|EZE}}.
'''[http://www.aerolineas.com.ar Aerolíneas Argentinas]''' kaj '''[https://www.latam.com LATAM]''' ofertas konektojn inter la internacia flughaveno [[Bonaero]] kaj multaj urboj tra Sudameriko, same kiel Nordameriko, Eŭropo kaj Aŭstralio.
Se vi flugas en aŭ el Argentino, Bonaero estas la plej ofta alven- kaj forirpunkto. La urbo havas du flughavenojn, '''Internacia Flughaveno Ministro Pistarini''' ({{IATA|EZE}}) ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de centra Bonaero kaj la pli centre situanta '''Aeroparque Jorge Newbery''' ({{IATA|AEP}}). La unua estas por interkontinentaj flugoj kaj kelkaj enlandaj (plejparte al Río Gallegos kaj Ushuaia), kiuj foriras frue matene, sed se vi daŭrigas al alia loko en Argentino aŭ al proksimaj internaciaj cellokoj (ĉirkaŭ unu flughoron for) per aviadilo, vi plejofte devos vojaĝi de Ezeiza al Jorge Newbery. Ekzistas malmultekostaj navedobusoj, kiuj portas vin tien en ĉirkaŭ unu horo, sed la vojaĝtempo multe varias depende de la trafiko. Ankaŭ ekzistas kelkaj flugoj al Jorge Newbery el tri aliaj gravaj sudamerikaj centroj, nome San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro aŭ Santiago, do se vi ŝanĝis aviadilojn ĉe tiuj flughavenoj, via konekta flugo eble alvenos ĉe (aŭ foriros de) Jorge Newbery. Rigardu vian bileton pli detale kaj "certigu, ke vi estas ĉe la ĝusta flughaveno."
Vi devus povi veturi per buso aŭ lui taksion de la doganejo post kiam vi trapasos la doganejon. La prezo por antaŭpagita taksio de la internacia flughaveno Ezeiza al Bonaero estas 50 000 AR$ en 2026. Akiri taksion ĉe la haltejo estas multe pli malmultekosta, sed la antaŭpagitaj taksioj estas pli sekuraj kaj pli oportunaj. Vi nun ankaŭ povas veturi per Uber de Ezeiza, la prezo estas foje dinamika kaj pli malalta ol taksio, kaj estas rekomendinde sendi SMS-on aŭ telefoni al via ŝoforo, ĉar ili eble bezonos kunordigi la preno-lokon kun vi.
Se vi vizitas alian urbon, ekzistas kelkaj flughavenoj tra la tuta lando. Multaj trovas multe pli facile vojaĝi al najbara lando kaj poste fari mallongan distancon al la pli malgranda flughaveno. Ĉiuj gravaj urboj en Argentino kaj gravaj turismaj cellokoj kiel Mendoza, Perito Moreno kaj Iguazu-akvofaloj havas flughavenojn proksime. Ekzistas pluraj naciaj aviadkompanioj, kun malsamaj niveloj de servo. Ĝenerale, flugado vin portas ĉien rapide kaj malmultekoste (relative). Kvankam la busoj en Argentino estas inter la plej komfortaj en la mondo kaj havas akcepteblajn prezojn, vojaĝado daŭras multe da tempo pro la distancoj kaj malrapida vojaĝado per vojoj.
La plej gravaj argentinaj turistlokoj havas internacian flughavenon sed kun flugoj plejparte limigitaj al urboj en Nordameriko kaj Sudameriko. La 35 argentinaj flughavenoj estas listigitaj en la retejo [http://www.aa2000.com.ar/index.php AA2000].
=== Eniri trajne ===
Ne ekzistas longdistancaj internaciaj servoj al Argentino, nur mallongdistanca trajno de [[Encarnación]] ([[Paragvajo]]) al [[Posadas]]. Venante de [[Bolivio]], la limurboj [[Villazón]] kaj Yacuiba estas atingeblaj per trajno. Konekto inter Ĉilio kaj Argentino estas konstruata.
=== Eniri buse ===
[[File:Terminal de Ómnibus de Retiro (desde boleterías).JPG|thumb|Biletbudoj ĉe la interurba busstacidomo de Bonaero]]
Internaciaj busoj veturas el ĉiuj najbaraj landoj.
* Busterminalo Retiro: +54 11 4310-0700
La busterminalo Retiro estas granda kaj kaŝita malantaŭ la trajna kaj Subte-stacioj Retiro. Por longdistancaj busoj estas konsilinde aĉeti bileton plurajn tagojn antaŭ via vojaĝo. Alvenu almenaŭ 45 minutojn antaŭ via foriro kaj ĉiam demandu ĉe informkesto ĉu via pordegnumero estas la sama kiel tiu presita sur via bileto. Vi ricevos gamon da eblaj pordegnumeroj (ekzemple 17-27). Zorge gardu viajn havaĵojn ĉe Retiro, ĉar ĝi ofte estas plena kaj estis raportoj pri ŝteloj kaj eĉ raboj nokte. Vojaĝi per buso estas io, kion vi ne bedaŭros. Vi trovos la plej bonan klientan servon kaj mondklasajn sidlokojn. Kompari argentinajn busojn kun tiuj en Usono estus insulti Argentinon, ĉar ili havas multe pli altajn normojn ol tiuj kiel Greyhound.
=== Eniri boate ===
Regulaj katamaranaj itineroj ligas [[Bonaeron]] kun [[Montevideo]] kaj [[Colonia]] en [[Urugvajo]].
La pramservo '''[http://www.buquebus.com/ Buquebus]''' funkcias inter Bonaero, Argentino, kaj kaj Colonia del Sacramento kaj Montevideo, Urugvajo. Kelkaj servoj eĉ venas de Punta del Este (per buso). Por la Buquebus-Pramo inter Bonaero kaj Colonia del Sacramento estas du ebloj, unu daŭras tri horojn kaj la alia unu horon por atingi tien. Ĝenerale, Buquebus ŝajnas iom pli multekosta ol Colonia Express.
'''[http://www.coloniaexpress.com Colonia Express]''' funkcias inter Bonaero kaj Colonia per unu-hora pramo. Krome, vi povas aldoni busan opcion inter Colonia kaj Montevideo. Biletprezoj de/al Montevideo aŭ Colonia estas inter 25 kaj 50 usonaj dolaroj, depende de la semajnotago kaj horo.
Ekzistas ankaŭ la retejo directferries.com/.co.uk, kiu ofertas tiujn vojaĝojn kaj pramojn, kvankam je ŝvelintaj prezoj. Krome, ĝi foje postulas, ke vi mendu komercajn sidlokojn, kio aldonas eĉ plian koston. Fine la prezoj povas facile triobligi por simpla unudirekta bileto.
Plue, ekzistas du kompanioj ([http://www.cacciolaviajes.com Cacciola] kaj [http://www.lineasdelta.com.ar Líneas Delta]) kiuj ligas la urbon [[Tigre]] kun [[Carmelo]] kaj Nueva Palmira en [[Urugvajo]], respektive. Trajnoj al Tigre foriras de Retiro (unu el la ĉefaj fervojaj stacidomoj de Bonaero) ĉiujn dek minutojn. La vojaĝo kostas 1.1 AR$ kaj daŭras 50 minutojn.
=== Eniri piede ===
== Transportiĝi ==
Konsiderante la grandajn distancojn, la aviadilo estas la plej taŭga maniero por moviĝi de unu punkto de la lando al alia, precipe se oni havas nur kelkajn tagojn de feriado.
Estas registara postulo, ke vojaĝantoj montru identigilon kiam ili aĉetas aviadilajn aŭ longdistancajn busbiletojn. Oni ĉiam petas identigilon kiam oni aĉetas busbiletojn kaj multaj busŝoforoj denove petas montri vian pasporton kiam vi eniras.
Kelkaj provincoj havas limigojn pri la transporto de freŝaj fruktoj kaj legomoj. La polico foje traserĉas busojn kaj kontrolas la bagaĝon de aviadilpasaĝeroj kiam ili eliras.
=== Transportiĝi perpiede ===
=== Publika transporto ===
==== Transportiĝi trajne ====
[[File:Passenger Railways in Argentina 2017.png|thumb|200px|Fervoja Reto]]
La historio de fervoja transporto en Argentino estas unu el multaj altiĝoj kaj malaltiĝoj. Dum en la 19-a jarcento la fervoja reto rivalis tiun de Usono aŭ multaj eŭropaj landoj laŭ denseco, rapideco kaj kvalito, kiel konvene al nacio inter la plej riĉaj en la mondo, la malkreskantaj riĉaĵoj de Argentino en la 20-a jarcento ankaŭ trafis la fervojon. La fervojoj estis ŝtatigitaj dum la unua oficperiodo de Juan Domingo Perón kaj restis ŝtataj ĝis ili estis privatigitaj sub la registaro de Carlos Menem. Tamen, la fervojoj poste faris ankoraŭ alian ŝanĝon kaj nova ŝtata fervojo estis kreita en 2015. La registaro antaŭenigis la restarigon de longdistancaj pasaĝertrajnoj, sed post kiam Milei ekregis en 2023, la fervoja reto suferis ankoraŭ alian akran malkreskon.
Plej multaj linioj funkcias je malalta ofteco (kelkaj foriroj ĉiusemajne), kelkaj aliaj (inkluzive de trajnoj al Tucuman kaj Córdoba) estas anoncitaj kiel fermitaj "provizore" sen planoj remalfermi ilin. Do, la fervoja reto estas tre limigita, kaj interurbaj busoj ofertas pli bonan servon kaj pli rapidajn veturojn. La retejo [https://www.argentina.gob.ar/transporte/trenes-argentinos] estas iom malfacile navigebla kaj nur hispane. Trajnbiletoj povas esti "tre" malmultekostaj, ofte nur kvarono de la busbileto, kvankam por longdistancaj itineroj ili povas esti similaj laŭ prezo al la plej malmultekostaj busservoj, kiuj daŭras multe pli longe.
"Loka vojaĝado" en la provinco Bonaero estas per buso kaj per lokaj trajnoj, kie rapidaj trajnoj estas la plej rapida maniero trairi la trafikon de la urbo. La tri plej grandaj trajnstacioj en Bonaero estas Retiro, Constitucion kaj Once. Retiro estas grupo de tri trajnstacioj apud unu la alia, kun la ĉefa longdistanca busa (aŭ "mikro") terminalo malantaŭ la plej malproksima el la trajnstacioj (de la urbocentro).
Unu el la ĉefaj "longdistancaj" trajnfunkciigistoj estas [https://www.argentina.gob.ar/trenes-argentinos/pasajes-larga-distancia Trenes Argentinos], kiu foriras de Retiro-Mitre (Bonaero) al Junin kaj Rosario, de Once al Bragado, kaj de Constitución (Bonaero) al Mar del Plata. Ĉi tiuj itineroj ne estas tre oftaj - kelkaj veturas nur plurajn fojojn semajne. Vidu ankaŭ [http://www.sateliteferroviario.com.ar/horarios/ Satélite Ferroviario], sendependa retejo por trajnentuziasmuloj, por ĝisdataj informoj pri trajnoj kaj servoj (''en la hispana''). Biletoj aĉeteblas [https://webventas.sofse.gob.ar/ interrete] kun 5% rabato kaj per kreditkarto. Kvankam ĝi ne permesas la elekton de fremda pasporta identigilo aĉetante bileton, vi povas enigi vian numeron (kaj literojn) sub ''DNI'', kiu estos akceptita en la trajno. Por akiri la bezonatan retan konton, vi ne povas enigi literojn por via identigilo, sed simple enmeti ion ajn, ĉar oni petos vin denove por ĉiu aĉetita konekto. Vi ankaŭ povas aĉeti biletojn persone ĉe difinitaj biletvendejoj, kiuj estas malfermitaj proksimume dum normalaj malfermhoroj - tiuj ofte troviĝas ĉe la fervojaj stacioj, kaj mapo de ĉiuj lokoj kun iliaj horoj troveblas en la retejo de Trenes Argentinos.
Kiel menciite supre, longdistancaj trajnitineroj estas multe pli malrapidaj ol la respondaj buslinioj, kaj ili ofte veturas kelkajn horojn ankaŭ post la horaro. Krome, la sidlokoj en la trajno ne estas tiel bonaj por dormi, nur iomete kliniĝantaj kaj malhavante la kruroapogilon, kiun eĉ la malaltkvalitaj "duon-kamaj" busoj havas. La avantaĝo de la longdistanca trajno (krom eble esti pli malmultekosta) estas, ke vi ricevas pli rilaksitan kaj interesan sperton. La veturo estas multe pli glata, estas plenservaj necesejoj, varma kaj malvarma trinkakvo, kaj ofte manĝetejo, kaj vi povas etendi viajn krurojn iam ajn. Vi ankaŭ ricevas tre proksimajn vidojn de la naturaj pejzaĝoj kaj ankaŭ de la malpli bela flanko de Argentino, kiel rubokovritajn antaŭurbojn kaj okupatajn "vilaojn" (ekstreme malriĉaj kvartaloj similaj al brazilaj faveloj). La pasaĝera sperto ankaŭ povas esti pli interesa: Precipe en la bazaj kabanoj ("Primera Clase"), vi veturas kun laboristaj argentinanoj en kio povas esti vere festa etoso, kie ĉiuj babilas kaj iu ofte ludas viglan muzikon (homoj kutime kvietiĝas ĉe la estingiĝo de la lumoj, ĉirkaŭ la 22a horo).
Sur Trenes Argentinas, estas tri pasaĝerklasoj:
*"Primera Clase": Kvankam ĝi sonas ŝika, ĉi tiu estas la plej baza, plej malmultekosta klaso. La sidlokoj similas al la ekonomiaj aviadiloj, kun iom pli da krurospaco kaj pli larĝaj koridoroj.
*'''Pullman''': Preskaŭ sama kiel Primera Clase, sed kun pli larĝaj sidlokoj, pli larĝa koridoro, kaj nur tri sidlokoj po vico (tio estas, unu triono de la sidlokoj estas aranĝitaj en unuopa vico sen iu ajn apud ili). Malpli da havebleco ol Primera.
*'''Camarote''': Privata kabino kun du etaĝlitoj en ĝi - tre limigita havebleco, kaj kostas signife pli.
Ĉiuj vagonoj de la Primera kaj Pullman klasoj havas duonon de la sidlokoj rigardantaj unu direkton kaj la alian duonon rigardantan la alian direkton, kun tablo en la mezo kie la du duonoj kuniĝas. Do oni havas 50-50-an ŝancon, ke la trajno moviĝos "malantaŭen" rilate al via sidpozicio (kvankam tio povas kelkfoje ŝanĝiĝi dum la vojaĝo).
Mirinda (sed sufiĉe multekosta) trajnveturo estas la [http://trenalasnubes.com.ar/ ''Tren a las nubes'' (Trajno al la Nuboj)] en la nordokcidenta provinco Salta, sed iuj homoj povas havi altecmalsanon. Ĉi tiu servo, kiu spertis interrompojn, rekomenciĝis en aŭgusto 2008. La trajnlinio jam ne transiras la limon al Ĉilio.
==== Transportiĝi buse ====
Argentino famas pri elstara reto de mallongdistancaj kaj longdistancaj busoj, tamen longdistancaj busoj ofte malfruas. Ne estas la fino de la mondo se via nokta buso malfruas kelkajn horojn, sed povas esti problemo se vi aliĝas al longdistanca buso meze de la itinero por kio devus esti 3-hora vojaĝo kaj trovas, ke ĝi malfruas 4 horojn. Provu mendi mallongdistancajn busojn por pli mallongaj vojaĝoj, se vi devas aliĝi al longdistanca buso meze de la itinero, donu al vi kiel eble plej multe da libereco por konektaj servoj. Ĉar regiona trajna servo estas limigita kaj flugbiletoj estas pli multekostaj, busvojaĝado estas la plej ofta maniero vojaĝi de urbo al urbo ene de Argentino. Ĝi ne estas tiel malmultekosta kiel antaŭe, kun ĉirkaŭ 4-5 usonaj dolaroj por ĉiu horo da vojaĝado (Puerto Iguazú al Bonaero ĉirkaŭ 100 usonaj dolaroj).
En Bonaero, urba buso nomiĝas "colectivo" aŭ "bondi", dum longdistanca, interurba buso nomiĝas "micro" aŭ "omnibus"; Tamen, tio ne ĉiam veras, la uzado iom varias en provincaj regionoj. La centro de ĉi tiu reto estas sendube la "Terminal de Omnibus de Retiro" de Bonaero; ĝi havas ĝis 2.000 alvenojn kaj forirojn de busoj ĉiutage, kaj pluraj kompanioj servas la plej multajn cellokojn. Busoj alvenas kaj foriras de entute 75 platformoj, kaj por aĉeti vian bileton vi devos elekti inter ĉirkaŭ 200 biletvendejoj situantaj sur la supra nivelo de la terminalo.
La pli multekostaj busoj ĝenerale ofertas altkvalitan servon, kaj por distancoj pli longaj ol 200 km, estas ofte havi manĝaĵojn servatajn surŝipe. Ĝenerale estas sufiĉe da krurospaco, kaj multaj busoj havas sidlokojn, kiuj kliniĝas horizontale en litojn ("nomatajn kamoj"), igante ilin tre similaj al vojaĝanta komerca klaso en aviadilo. La plej bona kategorio kun tute kliniĝantaj sidlokoj normale nomiĝas "cama suite", sed aliaj nomoj kiel "tutto letto", "ejecutivo", "cama vip" aŭ "salon real" ankaŭ estas uzataj. Iom pli malmultekostaj sidlokoj nur parte kliniĝas ("semi-camas") aŭ tute ne ("servicio común"). Ĉiu servo apartenas al unu el kvin oficialaj komfortklasoj kun minimumaj postuloj, kiujn preskribas la leĝo por faciligi komparojn. La pli bonaj busoj provizos ĉion, kion vi bezonas, dum por la pli malaltaj kategorioj eble estas bone kunporti trinkaĵojn kaj manĝaĵojn, same kiel necesejan paperon kaj orelŝtopilojn. Se la vojaĝo estas vere longa "ekz. pli ol 12 horoj", estas certe pli bone elspezi kelkajn pliajn dolarojn kaj pagi por pli bona busservo. Se vi vojaĝas kun granda sako aŭ valizo, kunportu manplenon da moneroj por doni trinkmonon al la portisto, kiu levas vian dorsosakon en kaj el la taksio kaj buso. Memoru, ke kvankam busoj kutime "alvenas" al sia celloko iom malfrue, ili preskaŭ ĉiam "foriras" ĝustatempe. Ne pensu, ke la malstreĉa aliro validas por la forirtempoj de busoj!
Pliaj informoj pri busaj horaroj kaj tarifoj haveblas sur la retpaĝoj de la interretaj biletvendistoj. Por aĉeti biletojn kaj vere havi elekton inter malsamaj buskompanioj, vi povas viziti [http://www.ticketonline.com.ar/ Bileto Interrete] aŭ [http://www.voyenbus.com/ VoyenBus]. Por busoj forirantaj aŭ alvenantaj en Bonaero, vi povas konsulti la [http://www.omnilineas.com.ar/retiro/ retpaĝojn] de la Terminalo Retiro en Bonaero. Dua busterminalo en Bonaero situas en la kvartalo Liniers, sed ĝi estas pli malgranda kaj malpli alirebla ol tiu en Retiro. Gravaj buskompanioj estas Andesmar, [https://www.flechabus.com.ar/ Flecha Bus] kaj [https://www.expresosinger.com.ar/ Expreso Singer].
Por urbaj busoj en Bonaero, vi devus kontroli [http://comollego.ba.gob.ar/ BA Cómo Llego] (ankaŭ aplikaĵo por inteligentaj telefonoj) kaj [http://www.omnilineas.com/argentina/buenos-aires/city-bus/ Omnilineas].
=== Transportiĝi aŭte ===
[[File:Mendoza - Paso de la Cumbre - Ruta Nacional 7.jpg|thumb|Nacia vojo 7 proksime de Mendoza kun la Andoj en la fono]]
Vojaĝi per aŭto permesas viziti lokojn malfacile atingeblajn per publika transporto. Patagonio, en la sudo de Argentino, estas populara loko kien turistoj veturas per aŭto pro la impresaj panoramoj videblaj trans multaj kilometroj da malferma tero.
Argentino ĝenerale agnoskas validajn stirpermesilojn de fremdaj jurisdikcioj. Ŝoforoj devas esti pli ol 21-jaraj. Aŭtoluigo estas facile havebla tra Argentino, kvankam ĝi estas iom multekosta kompare kun aliaj formoj de transportado.
Trafikregularoj en Argentino estas ĝenerale la samaj kiel en Eŭropo kaj Usono, sed la lokanoj ofte ignoras la regularojn. Sur vojoj kaj aŭtovojoj estas devige havi aŭtolumojn ŝaltitajn, eĉ dumtage.
Aŭtovojoj estas limigitaj al la areoj ĉirkaŭ grandaj urboj. Plejparto de la lando estas konektita per pavimitaj nelumigitaj dulenaj vojoj ("rutas") dividitaj de busoj, aŭtoj kaj grandaj kamionoj. Kelkaj lokoj estas atingeblaj nur per gruzaj aŭ malpuraj vojoj. Efektive, kelkaj ĉefaj vojoj en suda Argentino estas miskunigitaj, kio kondukas al pli populara uzo de 4x4-veturiloj. Ĉi tio estas precipe la kazo en la sudo. Gravas vojaĝi kun bona mapo, kaj esti bone informita pri viaj vojdistancoj, vojkondiĉoj kaj la laŭtaksa vojaĝtempo.
En multaj malgrandaj urboj, precipe en la nordo, oni eble racionigas benzinon por certigi, ke ili havas sufiĉe por vendi ĝis la alveno de la sekva benzinprovizanta kamiono. Estas konsilinde plenigi vian tankon je regulaj intervaloj kiam la okazo ekestas.
== Vidi ==
[[File:Cuesta del obispo 01.jpg|thumb|Valles Calchaquíes]]
== Fari ==
[[File:Tour to the Quebrada de las Conchas.jpg|thumb|Ekskurso en la Quebrada de las Conchas, Cafayate ([[Provinco de Salta]]).]]
== Komuniki ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
=== Vegetarismo kaj veganismo ===
== Trinki ==
=== Alkoholaĵoj ===
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Sano ==
== Respekto ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
=== Esperantaj renkontiĝoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
{{Parto de|Sudameriko}}
{{Skizo|Sudameriko}}
6e32kt2bv7tufhlc7dh14jl2orw5r7p
72608
72607
2026-06-10T13:07:16Z
Tiguliano
53
/* Esperanto */
72608
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|El Palmar National Park banner.jpg}}
{{Situo sur mapo celloko Argentino}}
{{Informkesto lando
| bildo=File:Ushuaia.jpg
| bildotitolo=
| monunuo=Argentine peso (ARS)
| areo=2 766 890 km²
| loĝantaro=46.044.703 <small>(2022)</small>
| elektro=220V/50Hz
| antaŭkodo=+54
| horzono=UTC-3
}}
{{Vikipedkat|{{SUBPAGENAME}}}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Argentino}}''' estas lando en mondoparto [[Sudameriko]], kiu limas oriente kun Atlantika Oceano, okcidente kun [[Ĉilio]], norde kun [[Bolivio]] kaj [[Paragvajo]], kaj nord-oriente kun [[Brazilo]] kaj [[Urugvajo]].
Argentino estas granda lando, kun grandan diversecon de klimatoj kaj pejzaĝoj, de ĝangaloj en la nordo, grandaj herbaj ebenaĵoj en la centro kaj frostaj montoj en la sudo.
Kun historio de amasa enmigrado ekde la 19-a jarcento - plejparte el Eŭropo kaj aliaj sudamerikaj landoj - Argentino estas "fandujo" de kulturoj.
== Regionoj ==
{{Listo de regionoj
| mapo= Argentina regions map.png
| titolomapo= Regionoj de Argentino
| tekstomapo=
| grandecomapo= 210px
| nomoregiono1= [[Nordokcidenta Argentino]] -
| kolororegiono1= #b7b3d8
| elementojregiono1= [[Catamarca]], [[Jujuy]], [[La Rioja (provinco, Argentina)|La Rioja]], [[Tucuman]], western parts of [[Salta (provinco)|Salta]] and [[Santiago del Estero]]
| priskriboregiono1= Jen la plej indiĝena kaj aŭtentika regiono de Argentino, kies plej norda parto tre memorigas pri najbara Bolivio. Ĝi estas relative malriĉa kaj subevoluinta regiono, sed ĝi estas benita per impresaj pejzaĝoj de fekundaj valoj, altaj, neĝaj montoj, densaj pluvarbaroj kaj, ĉefe, dezertoj el bunta sablo punktita de gigantaj kaktoj, memorigantaj pri Bolivio kaj Peruo.
| nomoregiono2= [[Ĉako]] (Chaco) -
| kolororegiono2= #e8ec9f
| elementojregiono2= [[Provinco Ĉako]], [[Formosa provinco]], orientaj partoj de [[Salta provinco]] kaj [[Provinco de Santiago del Estero]]
| priskriboregiono2=
| nomoregiono3= [[Kujo]] (Cuyo) -
| kolororegiono3= #94c9cc
| elementojregiono3= Provincoj de [[Mendoza provinco)|Mendoza]], [[San Juan (provinco, Argentina)|San Juan]], kaj [[San Luis (provinco, Argentina)|San Luis]]
| priskriboregiono3=
| nomoregiono4= [[Mezopotamia Argentino|Mezopotamio]] -
| kolororegiono4= #6fad77
| elementojregiono4= [[Corrientes]], [[Entre Rios]], [[Misiones]]
| priskriboregiono4= Ĉi tiu regiono estas relative malgranda, kaj estas unu el la plej malriĉaj kaj plej malproksimaj en la lando, do ĝi estas preskaŭ neloĝata kaj suferis komence de la 21-a jarcento pro migrado al la centro de la lando, kie troviĝas la ĉefa laborantaro. Ĝi estas relative diversa regiono en la limregiono kun Brazilo kaj Paragvajo, kiu havas, interalie, pluvarbarojn, marĉojn riĉajn je faŭno kaj grandegajn riverojn. Tamen, la vasta plimulto de vojaĝantoj atingas nur la plej nordorientan parton de la regiono, kie troviĝas la famaj [[Iguaçu-Akvofaloj|Iguacu-Akvofaloj]].
| nomoregiono5= [[Pampaso]] -
| kolororegiono5= #bda56a
| elementojregiono5= [[Bonaera provinco]], [[Bonaero|Urbo Bonaero]], [[Kordoba provinco, Argentino|Kordobo]], [[La Pampo]], [[Provinco Santa Fe, Argentino)|Santa Fe]]
| priskriboregiono5= Vasta ebenaĵo, kiu etendiĝas tra la tuta centro de Argentino. Ĝi estas tre fekunda areo kun pluraj grandaj riveroj trafluantaj ĝin, kune kun sennombraj riveretoj, lagoj kaj rezervujoj. Ĝi konsistas ĉefe el herbejoj kaj agrikulturaj kultivaĵoj, kiuj estas la ĉefa fokuso de la grandega viando- kaj agrikultura industrio de Argentino. Ĉi tiu areo estas kie loĝas la plej granda parto de la loĝantaro, kaj kie troviĝas la plej grandaj urboj kiel [[Bonaero]], [[Rosario]] kaj [[Kordobo (urbo, Argentino)|Kordobo]].
| nomoregiono6= [[Argentina Patagonio|Patagonio]] -
| kolororegiono6= #d79d9d
| elementojregiono6= [[El Chalten]], [[El Calafate]], [[San Carlos de Bariloche]], [[Puerto Madryn]], [[San Antonio Oeste]], [[Valdes-duoninsulo]], [[Nacia Parko Los Glaciares]]
| priskriboregiono6= Ĉi tiu regiono ampleksas la tutan sudan parton de la lando kaj konsistas el du ĉefaj areoj - okcidente kuŝas la imponaj Andoj kaj oriente komenciĝas malplena, ventoblovita dezerta ebenaĵo, kiu etendiĝas ĝis la Atlantika Oceano. La Andoj estas impresa regiono, kun sennombraj neĝkovritaj pintoj, imponaj glaĉeroj, lagunoj kaj belaj akvofaloj en diversaj koloroj, igante ilin la plej ŝatata migrada celloko de la lando. La areo oriente karakteriziĝas per ebena, dezerta kaj senhoma tereno, kiu finiĝas per longa marbordo de agitiĝemaj, glacimalvarmaj akvoj.
| nomoregiono7= [[Tierra del Fuego]] -
| kolororegiono7= #ec3ce2
| elementojregiono7= [[Ushuaia]]
| priskriboregiono7=
}}
La [[Falklandaj Insuloj]], transmara teritorio de [[Unuiĝinta Reĝlando]], estas postulitaj de Argentino kiel ''Insuloj Malvinoj'', sed ĉar la insularo ne estas ''fakte'' sub argentina regado, ili estas priskrbitaj en sia propra artikolo. Tio ne estu interpretata kiel esprimado de aprobo aŭ malaprobo de la postuloj de ambaŭ flankoj.
== Urboj ==
[[File:PA280461.JPG|thumb|La Plata]]
*[[Bonaero]] (''Buenos Aires'') - Kromnomita la "Parizo de Sudameriko", la argentina ĉefurbo ofertas al siaj vizitantoj elegantan arkitekturon, delikatan kuirarton, ekscitan noktan vivon kaj laŭmodajn butikojn. Laŭ la Monda Vojaĝ-Turisma Konsilio, Bonaero estas en la mezo de turisma eksplodo kaj estis voĉdonita la dua plej dezirinda urbo por viziti post Florenco de la prestiĝa '''Travel + Leisure''' revuo.
*[[Kordobo]] (''Cordoba'') - Dua urbo en la lando laŭ loĝantaro, Kordobo estas ankaŭ populara turisma celo danke al siaj valoraj konstruaĵoj de la koloniepoko, sia floranta metio kaj la ebleco de ekskursoj al la ''Sierras pampeanas'' kiuj atingas 2.790 m. alteco en Monto Champaqui.
*[[El Calafate]] - Lokita ĉe la bordo de la Lago Argentino, la urbo El Calafate (ĉirkaŭ 17.000 loĝantoj) estas la ĉefa enirejo al la suda sekcio de la fama [[Nacia parko Los Glaciares]]. Precipe, ekskursantoj al la [[Glaĉero Perito Moreno]] (unu el la plej vizititaj en la mondo), Cerro Chaltén (aŭ Monto Fitz Roy) kaj Cerro Torre kunvenas tie.
*[[La Plata]] - Hejmo de pluraj universitatoj inter la plej gravaj en la lando, la ĉefurbo de la provinco Bonaero elstaras pro sia urba aranĝo de la fino de la 19-a jarcento evoluigita de la franca arkitekto Pedro Benoit (1836-1897). Inter la monumentoj de la urbo elstaras la Katedralo de la Senmakula Koncipiĝo kaj Casa Curutchet, konstruitaj de la arkitekto Le Corbusier inter 1949 kaj 1953 kaj proklamita Monda heredaĵo de Unesko en 2016.
*[[Mar del Plata]] - Kromnomita ''La ciudad feliz'' (la feliĉa urbo), ĝi estas la ĉefa ĉemara feriejo en la lando. Ĝia loĝantaro triobliĝas en alta sezono (dec-januaro), kiam turistoj el la tuta Argentino amasiĝas al la urbo por ĝui la sunon kaj akvosportojn.
*[[Mendozo]] (''Mendoza'') - Grava centro por la produktado de bonaj vinoj kaj olivoleo, Mendoza estas ankaŭ agrabla urbo kun granda komunumo de italoj. La urbo situas ĉe la piedo de la Andoj, proksime de la majesta Acongacua masivo, laŭ la internacia vojo, kiu ligas [[Bonaeron]] al [[Santiago de Ĉilio]].
*[[Rosario]] - Tria urbo en la lando laŭ nombro de loĝantoj post la ĉefurbo kaj Kordobo, Rosario estas antaŭ ĉio industria centro kaj riverhaveno ĉe la Rio Paraná, konata kiel la naskiĝlokon de Che Guevara. La urbo havas gravajn muzeojn kaj bibliotekojn, grandajn arb-liniitajn avenuojn, parkojn kaj diversajn aliajn interesaĵoj inkluzive de la flagmonumento, starigita sur la loko kie generalo Manuel Belgrano levis la argentinan flagon por la unua fojo la 27an de februaro 1812.
*[[Salta]] - Fama pro sia tipa hispana kolonistila arkitekturo kaj ĉirkaŭita de grandiozaj pejzaĝoj, Salta estas sendube unu el la plej belaj argentinaj urboj.
*[[San Antonio de Areco]] - Nomumita Nacia Ĉefurbo de Tradicio en 2015 pro sia historia gaŭĉa pasinteco, la kolonia urbo San Antonio de Areco estas la ideala celloko por vojaĝantoj interesitaj pri kreola danco kaj muziko.
*[[San Carlos de Bariloche]] - Konata kiel Argentina Svislando, San Carlos de Bariloche estas unu el la plej gravaj turismaj cellokoj en la lando kaj somere kaj vintre danke al siaj skiinstalaĵoj. La urbo situas en sorĉa pozicio ĉe la bordo de la lago Nahuel Huapi, en la centro de la [[Nahuel Huapi National Park|nacia parko samnoma]].
*[[San-Juano (Argentino)|San-Juano]] - Fama pro la produktado de vinoj, San-Juano estas ĉefe vizitata de turistoj kiuj intencas fari ekskursojn al la Nacia Parko Ischigualasto, 330 km de la urbo kaj la pli proksimaj Valo de la Luno kaj Quebrada de Ullum, (18 km). La urbo ankaŭ havas popularan arkeologian muzeon en proksima La Laja, dediĉita al la multaj kulturoj kiuj enloĝis la San-Juanan regionon de prahistorio ĝis la alveno de la hispanoj en 1560.
*[[Sankta Mikaelo de Tucumán]]
*[[Ushuaia]] - Lokita en [[Argentina Fajrolando]], Ushuaia havas la titolon de plej suda urbo en la mondo kaj estas antaŭ ĉio celloko por vizitantoj, kiuj intencas preni krozadojn al la Antarkta Duoninsulo. Ushuaia proponas ankaŭ serion da aliaj sorĉaj ekskursoj, kiel tiu al la Nacia Parko Fajrolando, farenda prefere en aŭtuno (marto-aprilo), kiam la foliaro de la densaj arbaroj alprenas ruĝecan koloron.
=== Esperantaj urboj ===
== Aliaj cellokoj ==
Argentino havas 35 [[Argentinaj naciaj parkoj|naciaj parkoj]] konservante diversajn ekosistemojn kaj montrante kelkajn el la plej imponaj naturaj mirindaĵoj de la lando.
* [[El Calafate]] — la ĉefa celloko kiam oni vizitas la ''Glaĉeran Nacian Parkon''; antaŭeniri al la Glaĉero Perito Moreno estas nepraĵo kiam oni vizitas Argentinon
* [[Ibera Humida Areo]] — naturrezervejo de 13.000 km² en granda marĉregiono kun unika faŭno, kun ĝia ekovilaĝo [[Colonia Carlos Pellegrini]] rekte en la koro de la rezervejo
* [[Iguazú Akvofaloj]] — mirindaj akvofaloj rekte en la nordorienta angulo de la lando
* [[Nacia Parko Nahuel Huapi]] — ĉe la piedo de la Andoj kun lagoj, riveroj, akvofaloj, pintoj, glaĉeroj kaj arbaroj
* ''[[Quebrada de Humahuaca]]'' — mallarĝa valo en la aridaj montoj de la provinco [[Jujuy]], inkluzive de famaj buntaj montoj kaj belegaj dezertaj pejzaĝoj
== Komprenu ==
Laŭ statistiko de la Monda Turisma Organizo, Argentino ricevis 6.759.000 turistojn en 2017, igante ĝin la unua plej vizitata lando en [[Sudameriko]] kaj la dua plej vizitata en la tuta 'Latin-Ameriko', post [[Meksiko]].
=== Tereno ===
Argentino estas la oka plej granda lando en la mondo. La plej altaj kaj plej malaltaj punktoj de Sudameriko ankaŭ troviĝas en Argentino: Je 6.960 m, Cerro Aconcagua estas la plej alta monto en Ameriko, dum Laguna del Carbón, je 105 m sub la marnivelo, en la provinco Santa Cruz estas la plej malalta punkto en Sudameriko.
La centra regiono de Argentino estas la riĉa ebenaĵo konata kiel La Pampa. Estas ĝangalo en la ekstrema nordoriento kaj kelkaj valoj en la nordokcidento. La suda duono de Argentino estas dominata de la plata ĝis ondiĝanta altebenaĵo de Patagonio. La okcidenta limo kun Ĉilio estas laŭlonge de la krutaj Andoj, inkluzive de la Akonkagvo, la plej alta monto ekster Himalajo. La okcidentaj regionoj de Cuyo ĉe la bazo de la Andoj estas plejparte roka dezerto kun kelkaj venenaj fronarboj.
Ĉe la suda pinto de Argentino estas pluraj vojoj inter la Suda Atlantika kaj la Suda Pacifika Oceanoj, inkluzive de la Magelana Markolo, la Beagle Kanalo, kaj la Drake-Pasejo - kiel alternativoj al velado ĉirkaŭ Kabo Horn en la malferma oceano inter Sudameriko kaj Antarkto.
La nomo Argentino devenas de la arĝento, kiun serĉis fruaj hispanaj esploristoj kiam ili atingis la regionon en la 16-a jarcento.
=== Historio ===
[[File:Gauchos resting in the pampas by Rugendas.jpg|thumb|left|Gaŭĉoj ("Gauchos"), argentinaj vakeroj en la Pampa, pentraĵo farita en 1846 de Johann Moritz Rugendas]]
Post la argentina sendependeco (de [[Hispanio]]), kiu estis atingita en 1816, Argentino travivis periodojn de interna politika konflikto inter konservativuloj kaj liberaluloj. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Argentino fariĝis la plej riĉa nacio en [[Latin-Ameriko]], pruvita de la riĉeco de sia [[Bonaero|ĉefurbo]]. Dum la Dudekaj jaroj, Argentino havis Internan Produktadon pli alta ol tiu de la ĉefaj eŭropaj ekonomioj de la tempo. Eŭropaj enmigrintoj amase alvenis tien, precipe el Hispanio kaj Italio; antaŭ 1914 preskaŭ 6 milionoj da homoj alvenis en la landon.
Post la 2-a Mondmilito, Juan Peron funkciigis kaj starigis formon de popolsocialismo ofte konata kiel Peronismo. Sub li Argentino starigis protektisman ekonomian politikon kiu severe limigis eksteran komercon. Tiaj politikoj kontribuis al la forta populareco de Peron kaj aliaj peronismaj politikistoj inter la masoj de la argentina laborista klaso sed ankaŭ rezultigis stagnon de la ekonomio. Peron estis faligita en militista puĉo subtenita de Usono en 1976.
Post kondukado de malsukcesa milito kontraŭ la [[Unuiĝinta Reĝlando]] sur la [[Falklandinsuloj]] (''Malvinas'' en la hispana) en 1982, la armea regado perdis potencon kaj demokratio revenis en 1983.
La ekonomia krizo en la komenco de la 21-a jarcento rezultigis la malplivalorigon de la argentina peso kaj periodon de socia kaj politika malstabileco kun serio de malfortaj kaj mallongdaŭraj registaroj. Poste Argentino ŝajnis trovi novan stabilecon kaj pli bonan ekonomian perspektivon, eĉ se la eterna problemo de alta inflacio restis.
Argentino estas la tria plej granda ekonomio en Latin-Ameriko, post Brazilo kaj Meksiko, kaj estas parto de la G20-grupo de ĉefaj ekonomioj.
=== Etnoj ===
Inter 1850 kaj 1930, la lando ricevis milionojn da enmigrintoj el la tuta mondo. 98% de la loĝantaro havas partan aŭ plenan eŭropan devenon.
Italoj estas la plej granda etna grupo en la lando, kun 60% de argentinanoj (30 milionoj da homoj) kiuj asertas havi italan devenon. Itala influo en la lando estas profunda kaj bone dokumentita; argentina kuirarto estis forte influita de la itala kuirarto, italaj setlejoj helpis formi la spinon de la argentina socio, la argentina dialekto de la hispana lingvo montras fortajn italajn influojn, kaj multaj argentinanoj sentas sin proksimaj al Italio.
Dum la 19-a jarcento, centoj da miloj da enmigrintoj el la Britaj Insuloj translokiĝis al Argentino. Anglaj enmigrintoj estas kredititaj pro la enkonduko de la sporto de futbalo al Argentino, kiu de tiam fariĝis la nacia sporto de la lando, kaj ekzistas pluraj kimre parolantaj urboj en la provinco Ĉubutio.
Argentino havas unu el la plej grandaj judaj loĝantaroj en la mondo kaj gastigas la plej grandan judan komunumon en Sudameriko, el kiuj la plej multaj estas de Aŝkenaza deveno.
Aliaj signifaj etnaj grupoj:
* Hispanoj — la dua plej granda etna grupo kaj ili estas en la lando ekde la 16-a jarcento.
* Germanoj — oni kredas, ke 8% de argentinanoj estas de germana deveno.
* Francoj — oni kredas, ke 17% de argentinanoj estas de franca deveno.
* Rusoj — oni kredas, ke 1-3% de argentinanoj estas de rusa deveno.
* Ukrainoj — ili konsistigas 9% de la loĝantaro en Misiones.
* Poloj — oni kredas, ke 3% de argentinanoj estas de pola deveno.
=== Klimato ===
[[File:Mar-del-plata-playa.JPG|thumb|left|Mar del Plata]]
La alta sezono en Argentino daŭras de novembro ĝis februaro, la somermonatoj en la Suda Hemisfero. Ĉi tio estas nature la plej bona periodo por marbanado sed ankaŭ por grimpi la Monton Aconguaga kaj la aliajn andajn pintojn.
Tamen, ĉar la lando prezentas grandan varion de klimatoj, oni povas konstati ke:
* Marto kaj aŭtuno ĝenerale estas la plej bona periodo por vizitoj al la laga regiono, la dezertaj pejzaĝoj de la Nordokcidento, kojnitaj inter Bolivio kaj Ĉilio, por partopreni en la vinberrikolto en la vinregiono de Mendoza aŭ por ekskursoj al la naciaj parkoj de la Lando de la Fajro.
* La skisezono daŭras de junio ĝis aŭgusto. Vintraj sportoj estas praktikataj en la skicentro Las Leñas, la plej grava en la lando.
== Eniri ==
Civitanoj de Aŭstralio, Kanado, Usono kaj aliaj landoj vojaĝantaj al Argentino devas pagi "reciprok-imposton" (''tasa de reciprocidad'') antaŭ ol aĉeti flugbileton. Ĝia kvanto estas ekvivalenta al la kvanto, kiun argentinanoj devas pagi por la enira vizo al tiuj landoj. Informoj en la retejo https://www.argentina.gob.ar/interior/migraciones.
Civitanoj de [[Jamajko]], [[Kazaĥstano]] kaj [[Malajzio]] povas eniri sen vizo dum 30 tagoj kaj tiuj de 84 aliaj ŝtatoj dum 90; la lastaj estas la Ŝtatoj de la [[Eŭropa Unio]] (kun esceptoj), [[Andoro]], [[Armenio]], [[Aŭstralio]], [[Barbado]], [[Belorusio]], [[ Kanado]], [[Vatikanurbo]], [[Sud-Koreio]], [[Kosta-Riko]], [[El Salvador]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], [[Fiĝioj]], [[Kartvelio]], [[Japanio]], [[Grenado]], [[Gvatemalo]], [[Gujano]], [[Honkongo]], [[Honduro]], [[Islando]], [[Israelo]] , [[Liĥtenŝtejno]], [[Norda Makedonio]], [[Meksiko]], [[Mongolio]], [[Montenegro]], [[Nov-Zelando]], [[Nikaragvo]], [[ Norvegio]] , [[Panamo]], [[Monako]], [[Kataro]], [[Rusio]], [[Sankt-Kito kaj Neviso]], [[Sankta Lucio]], [[Sankta Vincento kaj Grenadinoj]] , [[San-Marino]], [[Serbio]], [[Singapuro]], [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko]], [[Sudafriko]], [[Surinamo]], [[Svislando]], [[Tajlando]], [[Trinidado kaj Tobago]], [[Turkio]], kaj [[Ukrainio]] kun pasportpostulo kaj [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Ĉilio]] , [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]] kun eniro ankaŭ permesata kun identkarto se ili komencas de unu el la ŝtatoj aliĝantaj al MERKOSURO. Civitanoj de [[Kosovo]], [[Nauro]], [[Sahrawi]], [[Tajvano]], [[Tongo]] kaj [[Tuvalo]] devas eniri kun vojaĝatestilo eldonita de la argentinaj aŭtoritatoj dum ĉiuj aliaj ne menciitaj supre bezonos akiri vizon antaŭ eniri la argentinan konsulan reton.
=== Eniri avie ===
La plej grava internacia flughaveno estas tiu en Ezeiza, 22km de [[Bonaero]]. Ĝia oficiala nomo estas [http://www.aa2000.com.ar/aeropuertos.aspx Ministro Pistarini Internacia Flughaveno] {{IATA|EZE}}.
'''[http://www.aerolineas.com.ar Aerolíneas Argentinas]''' kaj '''[https://www.latam.com LATAM]''' ofertas konektojn inter la internacia flughaveno [[Bonaero]] kaj multaj urboj tra Sudameriko, same kiel Nordameriko, Eŭropo kaj Aŭstralio.
Se vi flugas en aŭ el Argentino, Bonaero estas la plej ofta alven- kaj forirpunkto. La urbo havas du flughavenojn, '''Internacia Flughaveno Ministro Pistarini''' ({{IATA|EZE}}) ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de centra Bonaero kaj la pli centre situanta '''Aeroparque Jorge Newbery''' ({{IATA|AEP}}). La unua estas por interkontinentaj flugoj kaj kelkaj enlandaj (plejparte al Río Gallegos kaj Ushuaia), kiuj foriras frue matene, sed se vi daŭrigas al alia loko en Argentino aŭ al proksimaj internaciaj cellokoj (ĉirkaŭ unu flughoron for) per aviadilo, vi plejofte devos vojaĝi de Ezeiza al Jorge Newbery. Ekzistas malmultekostaj navedobusoj, kiuj portas vin tien en ĉirkaŭ unu horo, sed la vojaĝtempo multe varias depende de la trafiko. Ankaŭ ekzistas kelkaj flugoj al Jorge Newbery el tri aliaj gravaj sudamerikaj centroj, nome San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro aŭ Santiago, do se vi ŝanĝis aviadilojn ĉe tiuj flughavenoj, via konekta flugo eble alvenos ĉe (aŭ foriros de) Jorge Newbery. Rigardu vian bileton pli detale kaj "certigu, ke vi estas ĉe la ĝusta flughaveno."
Vi devus povi veturi per buso aŭ lui taksion de la doganejo post kiam vi trapasos la doganejon. La prezo por antaŭpagita taksio de la internacia flughaveno Ezeiza al Bonaero estas 50 000 AR$ en 2026. Akiri taksion ĉe la haltejo estas multe pli malmultekosta, sed la antaŭpagitaj taksioj estas pli sekuraj kaj pli oportunaj. Vi nun ankaŭ povas veturi per Uber de Ezeiza, la prezo estas foje dinamika kaj pli malalta ol taksio, kaj estas rekomendinde sendi SMS-on aŭ telefoni al via ŝoforo, ĉar ili eble bezonos kunordigi la preno-lokon kun vi.
Se vi vizitas alian urbon, ekzistas kelkaj flughavenoj tra la tuta lando. Multaj trovas multe pli facile vojaĝi al najbara lando kaj poste fari mallongan distancon al la pli malgranda flughaveno. Ĉiuj gravaj urboj en Argentino kaj gravaj turismaj cellokoj kiel Mendoza, Perito Moreno kaj Iguazu-akvofaloj havas flughavenojn proksime. Ekzistas pluraj naciaj aviadkompanioj, kun malsamaj niveloj de servo. Ĝenerale, flugado vin portas ĉien rapide kaj malmultekoste (relative). Kvankam la busoj en Argentino estas inter la plej komfortaj en la mondo kaj havas akcepteblajn prezojn, vojaĝado daŭras multe da tempo pro la distancoj kaj malrapida vojaĝado per vojoj.
La plej gravaj argentinaj turistlokoj havas internacian flughavenon sed kun flugoj plejparte limigitaj al urboj en Nordameriko kaj Sudameriko. La 35 argentinaj flughavenoj estas listigitaj en la retejo [http://www.aa2000.com.ar/index.php AA2000].
=== Eniri trajne ===
Ne ekzistas longdistancaj internaciaj servoj al Argentino, nur mallongdistanca trajno de [[Encarnación]] ([[Paragvajo]]) al [[Posadas]]. Venante de [[Bolivio]], la limurboj [[Villazón]] kaj Yacuiba estas atingeblaj per trajno. Konekto inter Ĉilio kaj Argentino estas konstruata.
=== Eniri buse ===
[[File:Terminal de Ómnibus de Retiro (desde boleterías).JPG|thumb|Biletbudoj ĉe la interurba busstacidomo de Bonaero]]
Internaciaj busoj veturas el ĉiuj najbaraj landoj.
* Busterminalo Retiro: +54 11 4310-0700
La busterminalo Retiro estas granda kaj kaŝita malantaŭ la trajna kaj Subte-stacioj Retiro. Por longdistancaj busoj estas konsilinde aĉeti bileton plurajn tagojn antaŭ via vojaĝo. Alvenu almenaŭ 45 minutojn antaŭ via foriro kaj ĉiam demandu ĉe informkesto ĉu via pordegnumero estas la sama kiel tiu presita sur via bileto. Vi ricevos gamon da eblaj pordegnumeroj (ekzemple 17-27). Zorge gardu viajn havaĵojn ĉe Retiro, ĉar ĝi ofte estas plena kaj estis raportoj pri ŝteloj kaj eĉ raboj nokte. Vojaĝi per buso estas io, kion vi ne bedaŭros. Vi trovos la plej bonan klientan servon kaj mondklasajn sidlokojn. Kompari argentinajn busojn kun tiuj en Usono estus insulti Argentinon, ĉar ili havas multe pli altajn normojn ol tiuj kiel Greyhound.
=== Eniri boate ===
Regulaj katamaranaj itineroj ligas [[Bonaeron]] kun [[Montevideo]] kaj [[Colonia]] en [[Urugvajo]].
La pramservo '''[http://www.buquebus.com/ Buquebus]''' funkcias inter Bonaero, Argentino, kaj kaj Colonia del Sacramento kaj Montevideo, Urugvajo. Kelkaj servoj eĉ venas de Punta del Este (per buso). Por la Buquebus-Pramo inter Bonaero kaj Colonia del Sacramento estas du ebloj, unu daŭras tri horojn kaj la alia unu horon por atingi tien. Ĝenerale, Buquebus ŝajnas iom pli multekosta ol Colonia Express.
'''[http://www.coloniaexpress.com Colonia Express]''' funkcias inter Bonaero kaj Colonia per unu-hora pramo. Krome, vi povas aldoni busan opcion inter Colonia kaj Montevideo. Biletprezoj de/al Montevideo aŭ Colonia estas inter 25 kaj 50 usonaj dolaroj, depende de la semajnotago kaj horo.
Ekzistas ankaŭ la retejo directferries.com/.co.uk, kiu ofertas tiujn vojaĝojn kaj pramojn, kvankam je ŝvelintaj prezoj. Krome, ĝi foje postulas, ke vi mendu komercajn sidlokojn, kio aldonas eĉ plian koston. Fine la prezoj povas facile triobligi por simpla unudirekta bileto.
Plue, ekzistas du kompanioj ([http://www.cacciolaviajes.com Cacciola] kaj [http://www.lineasdelta.com.ar Líneas Delta]) kiuj ligas la urbon [[Tigre]] kun [[Carmelo]] kaj Nueva Palmira en [[Urugvajo]], respektive. Trajnoj al Tigre foriras de Retiro (unu el la ĉefaj fervojaj stacidomoj de Bonaero) ĉiujn dek minutojn. La vojaĝo kostas 1.1 AR$ kaj daŭras 50 minutojn.
=== Eniri piede ===
== Transportiĝi ==
Konsiderante la grandajn distancojn, la aviadilo estas la plej taŭga maniero por moviĝi de unu punkto de la lando al alia, precipe se oni havas nur kelkajn tagojn de feriado.
Estas registara postulo, ke vojaĝantoj montru identigilon kiam ili aĉetas aviadilajn aŭ longdistancajn busbiletojn. Oni ĉiam petas identigilon kiam oni aĉetas busbiletojn kaj multaj busŝoforoj denove petas montri vian pasporton kiam vi eniras.
Kelkaj provincoj havas limigojn pri la transporto de freŝaj fruktoj kaj legomoj. La polico foje traserĉas busojn kaj kontrolas la bagaĝon de aviadilpasaĝeroj kiam ili eliras.
=== Transportiĝi perpiede ===
=== Publika transporto ===
==== Transportiĝi trajne ====
[[File:Passenger Railways in Argentina 2017.png|thumb|200px|Fervoja Reto]]
La historio de fervoja transporto en Argentino estas unu el multaj altiĝoj kaj malaltiĝoj. Dum en la 19-a jarcento la fervoja reto rivalis tiun de Usono aŭ multaj eŭropaj landoj laŭ denseco, rapideco kaj kvalito, kiel konvene al nacio inter la plej riĉaj en la mondo, la malkreskantaj riĉaĵoj de Argentino en la 20-a jarcento ankaŭ trafis la fervojon. La fervojoj estis ŝtatigitaj dum la unua oficperiodo de Juan Domingo Perón kaj restis ŝtataj ĝis ili estis privatigitaj sub la registaro de Carlos Menem. Tamen, la fervojoj poste faris ankoraŭ alian ŝanĝon kaj nova ŝtata fervojo estis kreita en 2015. La registaro antaŭenigis la restarigon de longdistancaj pasaĝertrajnoj, sed post kiam Milei ekregis en 2023, la fervoja reto suferis ankoraŭ alian akran malkreskon.
Plej multaj linioj funkcias je malalta ofteco (kelkaj foriroj ĉiusemajne), kelkaj aliaj (inkluzive de trajnoj al Tucuman kaj Córdoba) estas anoncitaj kiel fermitaj "provizore" sen planoj remalfermi ilin. Do, la fervoja reto estas tre limigita, kaj interurbaj busoj ofertas pli bonan servon kaj pli rapidajn veturojn. La retejo [https://www.argentina.gob.ar/transporte/trenes-argentinos] estas iom malfacile navigebla kaj nur hispane. Trajnbiletoj povas esti "tre" malmultekostaj, ofte nur kvarono de la busbileto, kvankam por longdistancaj itineroj ili povas esti similaj laŭ prezo al la plej malmultekostaj busservoj, kiuj daŭras multe pli longe.
"Loka vojaĝado" en la provinco Bonaero estas per buso kaj per lokaj trajnoj, kie rapidaj trajnoj estas la plej rapida maniero trairi la trafikon de la urbo. La tri plej grandaj trajnstacioj en Bonaero estas Retiro, Constitucion kaj Once. Retiro estas grupo de tri trajnstacioj apud unu la alia, kun la ĉefa longdistanca busa (aŭ "mikro") terminalo malantaŭ la plej malproksima el la trajnstacioj (de la urbocentro).
Unu el la ĉefaj "longdistancaj" trajnfunkciigistoj estas [https://www.argentina.gob.ar/trenes-argentinos/pasajes-larga-distancia Trenes Argentinos], kiu foriras de Retiro-Mitre (Bonaero) al Junin kaj Rosario, de Once al Bragado, kaj de Constitución (Bonaero) al Mar del Plata. Ĉi tiuj itineroj ne estas tre oftaj - kelkaj veturas nur plurajn fojojn semajne. Vidu ankaŭ [http://www.sateliteferroviario.com.ar/horarios/ Satélite Ferroviario], sendependa retejo por trajnentuziasmuloj, por ĝisdataj informoj pri trajnoj kaj servoj (''en la hispana''). Biletoj aĉeteblas [https://webventas.sofse.gob.ar/ interrete] kun 5% rabato kaj per kreditkarto. Kvankam ĝi ne permesas la elekton de fremda pasporta identigilo aĉetante bileton, vi povas enigi vian numeron (kaj literojn) sub ''DNI'', kiu estos akceptita en la trajno. Por akiri la bezonatan retan konton, vi ne povas enigi literojn por via identigilo, sed simple enmeti ion ajn, ĉar oni petos vin denove por ĉiu aĉetita konekto. Vi ankaŭ povas aĉeti biletojn persone ĉe difinitaj biletvendejoj, kiuj estas malfermitaj proksimume dum normalaj malfermhoroj - tiuj ofte troviĝas ĉe la fervojaj stacioj, kaj mapo de ĉiuj lokoj kun iliaj horoj troveblas en la retejo de Trenes Argentinos.
Kiel menciite supre, longdistancaj trajnitineroj estas multe pli malrapidaj ol la respondaj buslinioj, kaj ili ofte veturas kelkajn horojn ankaŭ post la horaro. Krome, la sidlokoj en la trajno ne estas tiel bonaj por dormi, nur iomete kliniĝantaj kaj malhavante la kruroapogilon, kiun eĉ la malaltkvalitaj "duon-kamaj" busoj havas. La avantaĝo de la longdistanca trajno (krom eble esti pli malmultekosta) estas, ke vi ricevas pli rilaksitan kaj interesan sperton. La veturo estas multe pli glata, estas plenservaj necesejoj, varma kaj malvarma trinkakvo, kaj ofte manĝetejo, kaj vi povas etendi viajn krurojn iam ajn. Vi ankaŭ ricevas tre proksimajn vidojn de la naturaj pejzaĝoj kaj ankaŭ de la malpli bela flanko de Argentino, kiel rubokovritajn antaŭurbojn kaj okupatajn "vilaojn" (ekstreme malriĉaj kvartaloj similaj al brazilaj faveloj). La pasaĝera sperto ankaŭ povas esti pli interesa: Precipe en la bazaj kabanoj ("Primera Clase"), vi veturas kun laboristaj argentinanoj en kio povas esti vere festa etoso, kie ĉiuj babilas kaj iu ofte ludas viglan muzikon (homoj kutime kvietiĝas ĉe la estingiĝo de la lumoj, ĉirkaŭ la 22a horo).
Sur Trenes Argentinas, estas tri pasaĝerklasoj:
*"Primera Clase": Kvankam ĝi sonas ŝika, ĉi tiu estas la plej baza, plej malmultekosta klaso. La sidlokoj similas al la ekonomiaj aviadiloj, kun iom pli da krurospaco kaj pli larĝaj koridoroj.
*'''Pullman''': Preskaŭ sama kiel Primera Clase, sed kun pli larĝaj sidlokoj, pli larĝa koridoro, kaj nur tri sidlokoj po vico (tio estas, unu triono de la sidlokoj estas aranĝitaj en unuopa vico sen iu ajn apud ili). Malpli da havebleco ol Primera.
*'''Camarote''': Privata kabino kun du etaĝlitoj en ĝi - tre limigita havebleco, kaj kostas signife pli.
Ĉiuj vagonoj de la Primera kaj Pullman klasoj havas duonon de la sidlokoj rigardantaj unu direkton kaj la alian duonon rigardantan la alian direkton, kun tablo en la mezo kie la du duonoj kuniĝas. Do oni havas 50-50-an ŝancon, ke la trajno moviĝos "malantaŭen" rilate al via sidpozicio (kvankam tio povas kelkfoje ŝanĝiĝi dum la vojaĝo).
Mirinda (sed sufiĉe multekosta) trajnveturo estas la [http://trenalasnubes.com.ar/ ''Tren a las nubes'' (Trajno al la Nuboj)] en la nordokcidenta provinco Salta, sed iuj homoj povas havi altecmalsanon. Ĉi tiu servo, kiu spertis interrompojn, rekomenciĝis en aŭgusto 2008. La trajnlinio jam ne transiras la limon al Ĉilio.
==== Transportiĝi buse ====
Argentino famas pri elstara reto de mallongdistancaj kaj longdistancaj busoj, tamen longdistancaj busoj ofte malfruas. Ne estas la fino de la mondo se via nokta buso malfruas kelkajn horojn, sed povas esti problemo se vi aliĝas al longdistanca buso meze de la itinero por kio devus esti 3-hora vojaĝo kaj trovas, ke ĝi malfruas 4 horojn. Provu mendi mallongdistancajn busojn por pli mallongaj vojaĝoj, se vi devas aliĝi al longdistanca buso meze de la itinero, donu al vi kiel eble plej multe da libereco por konektaj servoj. Ĉar regiona trajna servo estas limigita kaj flugbiletoj estas pli multekostaj, busvojaĝado estas la plej ofta maniero vojaĝi de urbo al urbo ene de Argentino. Ĝi ne estas tiel malmultekosta kiel antaŭe, kun ĉirkaŭ 4-5 usonaj dolaroj por ĉiu horo da vojaĝado (Puerto Iguazú al Bonaero ĉirkaŭ 100 usonaj dolaroj).
En Bonaero, urba buso nomiĝas "colectivo" aŭ "bondi", dum longdistanca, interurba buso nomiĝas "micro" aŭ "omnibus"; Tamen, tio ne ĉiam veras, la uzado iom varias en provincaj regionoj. La centro de ĉi tiu reto estas sendube la "Terminal de Omnibus de Retiro" de Bonaero; ĝi havas ĝis 2.000 alvenojn kaj forirojn de busoj ĉiutage, kaj pluraj kompanioj servas la plej multajn cellokojn. Busoj alvenas kaj foriras de entute 75 platformoj, kaj por aĉeti vian bileton vi devos elekti inter ĉirkaŭ 200 biletvendejoj situantaj sur la supra nivelo de la terminalo.
La pli multekostaj busoj ĝenerale ofertas altkvalitan servon, kaj por distancoj pli longaj ol 200 km, estas ofte havi manĝaĵojn servatajn surŝipe. Ĝenerale estas sufiĉe da krurospaco, kaj multaj busoj havas sidlokojn, kiuj kliniĝas horizontale en litojn ("nomatajn kamoj"), igante ilin tre similaj al vojaĝanta komerca klaso en aviadilo. La plej bona kategorio kun tute kliniĝantaj sidlokoj normale nomiĝas "cama suite", sed aliaj nomoj kiel "tutto letto", "ejecutivo", "cama vip" aŭ "salon real" ankaŭ estas uzataj. Iom pli malmultekostaj sidlokoj nur parte kliniĝas ("semi-camas") aŭ tute ne ("servicio común"). Ĉiu servo apartenas al unu el kvin oficialaj komfortklasoj kun minimumaj postuloj, kiujn preskribas la leĝo por faciligi komparojn. La pli bonaj busoj provizos ĉion, kion vi bezonas, dum por la pli malaltaj kategorioj eble estas bone kunporti trinkaĵojn kaj manĝaĵojn, same kiel necesejan paperon kaj orelŝtopilojn. Se la vojaĝo estas vere longa "ekz. pli ol 12 horoj", estas certe pli bone elspezi kelkajn pliajn dolarojn kaj pagi por pli bona busservo. Se vi vojaĝas kun granda sako aŭ valizo, kunportu manplenon da moneroj por doni trinkmonon al la portisto, kiu levas vian dorsosakon en kaj el la taksio kaj buso. Memoru, ke kvankam busoj kutime "alvenas" al sia celloko iom malfrue, ili preskaŭ ĉiam "foriras" ĝustatempe. Ne pensu, ke la malstreĉa aliro validas por la forirtempoj de busoj!
Pliaj informoj pri busaj horaroj kaj tarifoj haveblas sur la retpaĝoj de la interretaj biletvendistoj. Por aĉeti biletojn kaj vere havi elekton inter malsamaj buskompanioj, vi povas viziti [http://www.ticketonline.com.ar/ Bileto Interrete] aŭ [http://www.voyenbus.com/ VoyenBus]. Por busoj forirantaj aŭ alvenantaj en Bonaero, vi povas konsulti la [http://www.omnilineas.com.ar/retiro/ retpaĝojn] de la Terminalo Retiro en Bonaero. Dua busterminalo en Bonaero situas en la kvartalo Liniers, sed ĝi estas pli malgranda kaj malpli alirebla ol tiu en Retiro. Gravaj buskompanioj estas Andesmar, [https://www.flechabus.com.ar/ Flecha Bus] kaj [https://www.expresosinger.com.ar/ Expreso Singer].
Por urbaj busoj en Bonaero, vi devus kontroli [http://comollego.ba.gob.ar/ BA Cómo Llego] (ankaŭ aplikaĵo por inteligentaj telefonoj) kaj [http://www.omnilineas.com/argentina/buenos-aires/city-bus/ Omnilineas].
=== Transportiĝi aŭte ===
[[File:Mendoza - Paso de la Cumbre - Ruta Nacional 7.jpg|thumb|Nacia vojo 7 proksime de Mendoza kun la Andoj en la fono]]
Vojaĝi per aŭto permesas viziti lokojn malfacile atingeblajn per publika transporto. Patagonio, en la sudo de Argentino, estas populara loko kien turistoj veturas per aŭto pro la impresaj panoramoj videblaj trans multaj kilometroj da malferma tero.
Argentino ĝenerale agnoskas validajn stirpermesilojn de fremdaj jurisdikcioj. Ŝoforoj devas esti pli ol 21-jaraj. Aŭtoluigo estas facile havebla tra Argentino, kvankam ĝi estas iom multekosta kompare kun aliaj formoj de transportado.
Trafikregularoj en Argentino estas ĝenerale la samaj kiel en Eŭropo kaj Usono, sed la lokanoj ofte ignoras la regularojn. Sur vojoj kaj aŭtovojoj estas devige havi aŭtolumojn ŝaltitajn, eĉ dumtage.
Aŭtovojoj estas limigitaj al la areoj ĉirkaŭ grandaj urboj. Plejparto de la lando estas konektita per pavimitaj nelumigitaj dulenaj vojoj ("rutas") dividitaj de busoj, aŭtoj kaj grandaj kamionoj. Kelkaj lokoj estas atingeblaj nur per gruzaj aŭ malpuraj vojoj. Efektive, kelkaj ĉefaj vojoj en suda Argentino estas miskunigitaj, kio kondukas al pli populara uzo de 4x4-veturiloj. Ĉi tio estas precipe la kazo en la sudo. Gravas vojaĝi kun bona mapo, kaj esti bone informita pri viaj vojdistancoj, vojkondiĉoj kaj la laŭtaksa vojaĝtempo.
En multaj malgrandaj urboj, precipe en la nordo, oni eble racionigas benzinon por certigi, ke ili havas sufiĉe por vendi ĝis la alveno de la sekva benzinprovizanta kamiono. Estas konsilinde plenigi vian tankon je regulaj intervaloj kiam la okazo ekestas.
== Vidi ==
[[File:Cuesta del obispo 01.jpg|thumb|Valles Calchaquíes]]
== Fari ==
[[File:Tour to the Quebrada de las Conchas.jpg|thumb|Ekskurso en la Quebrada de las Conchas, Cafayate ([[Provinco de Salta]]).]]
== Komuniki ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
=== Vegetarismo kaj veganismo ===
== Trinki ==
=== Alkoholaĵoj ===
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Sano ==
== Respekto ==
== Esperanto ==
[https://esperantoargentino.weebly.com/ Argentina Esperanto-Ligo]
=== Lokaj esperantistoj ===
* [https://beaesperanto.wixsite.com/sitio BONAERA ESPERANTO ASOCIO]
:Adreso: Paraguay 2357 PB2, Urbo Bonaero
:Retpoŝto: bea.esperanto ĉe gmail.com
* MENDOZA ESPERANTO KLUBO
:Loko: ĉefurbo Mendoza, Provinco Mendoza, Argentino.
:Retpoŝto: mendozaesperantoklubo ĉe gmail.com
:Instagramo: https://www.instagram.com/mendozaesperantoklubo/
=== Esperantaj renkontiĝoj ===
[https://eventaservo.org/e/cea101 ARGENTINA KONGRESO DE ESPERANTO 2026]
:Adreso: Paraguay 2357, Dpto. 2 - Ciudad Autónoma de Buenos Aires
:10, 11, kaj 12 de oktobro , 2026
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
{{Parto de|Sudameriko}}
{{Skizo|Sudameriko}}
5u9h0igzgz2zx0z1tplmgrnhy301o83
Uzanto:Rdelre/Provejo
2
4836
72609
71619
2026-06-11T10:25:19Z
Rdelre
27
72609
wikitext
text/x-wiki
<div style="background-color:#F9F9F9; border:1px solid #025e9d; float:{{{float|right}}}; margin:.6em; padding:.2em .4em;">
* [[{{int:sidebar-help-url}}|{{int:help}}]] & [[Help:FAQ|{{int:faq}}]]
* [[Special:Mylanguage/Help:Editing|{{int:edithelp}}]]
* [[{{MediaWiki:portal-url}}|{{int:portal}}]]
* [[Special:Mylanguage/Help:Language support|{{{lang-support|Helpo pri lingvo}}}]]
* [[Incubator:Sandbox|{{{sidebar-sandbox|Kovila Provejo}}}]]
</div>
{{Paĝokreilo por urbo}}
{{Paĝokreilo por regiono}}
{{Paĝokreilo por lando}}
<small>RIMARKO. [User:Rdelre/Provejo/Urbo1 | Prova urbo 1]] nuntempe ne estas uzata.</small>
Colori:<br>
fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br>
d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini
en la linio komencanta per "<mapframe" eblas aldoni "align=left/right/center"
<mapframe text="Mapo de " zoom="14" latitude="45.544" longitude="11.546" width="400" height="400">
{ "type": "FeatureCollection",
"features": [
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Centra Stacidomo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Ĝardenoj Salvi", "marker-symbol": "50", "marker-size": "small", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.53946, 45.54631] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } },
]
}
</mapframe>
[[Dosiero:Ingresso_al_Teatro_Olimpico.jpg|maldekstre|100px]]<maplink text="10" zoom="17" latitude="45.55015" longitude="11.54913" >{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }</maplink> - '''Olimpia Teatrejo''' (''Teatro Olimpico''), unu el la plej famaj konstruaĵoj de Palladio
<br style="clear:left;" />
<br style="clear:both;" />
{{Mapa framo|41.5|14.6|zomo=12|height=100|width=1000|nomo=Mapo de Ie}}
<br style="clear:both;" />
Mapa framo|41.5|14.6|zomo=12|height=100|width=1000|nomo=Mapo de Ie
<br style="clear:both;" />
-----------------
<mapframe text="Mapo de Montrealo" zoom="13" latitude="45.52" longitude="-73.577" width="550" height="700">
{ "type": "FeatureCollection",
"features": [
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Centra Stacidomo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[-73.56644, 45.50004] } },
]
}
</mapframe>
<br style="clear:both;" />
<mapframe text="Mapo de Asizo" width="450" height="350" zoom="13" latitude="43.067" longitude="12.615" align="right" >
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Stacidomo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03030" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5852, 43.0590] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Baziliko de Sankta Francisko", "marker-symbol": "1", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.60556, 43.07472] } },
]
}
</mapframe>
ATENTU: Pligrandigu la mapon por vidi kelkajn kaŝitajn numerojn.
=== Numeritaj en la mapo ===
[[File:Assisi_-_Basilica_di_San_Francesco_02.jpg|left|80px]]<maplink text="1" zoom="17" latitude="43.07472" longitude="12.60556" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Baziliko de Sankta Francisko", "marker-symbol": "1", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.60556, 43.07472] } }</maplink> - '''[[w:eo:Baziliko de Sankta Francisko el Asizo|Baziliko de Sankta Francisko]]''' (''Basilica di San Francesco''), fakte du kunmetitaj preĝejoj, [[w:eo:Supra Baziliko de Sankta Francisko en Asizo|supra]] kaj malsupra.
<div style="clear:left;"></div>
[[File:Santa_Maria_degli_Angeli_(Porcjunkula).JPG|left|80px]]<maplink text="2" zoom="16" latitude="43.05779" longitude="12.58109" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Sankta Maria de la Anĝeloj", "marker-symbol": "2", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.58109, 43.05779] } }</maplink> - '''[[w:eo:Baziliko de Sankta Maria de la Anĝeloj kaj la Martiroj|Baziliko de Sankta Maria de la Anĝeloj kaj la Martiroj]]''' (plej mallonge ''Sankta Maria de la Anĝeloj''; itale: ''Santa Maria degli Angeli e dei Martiri''), kun la entenata preĝejeto '''Porcjunkula''' (''Porziuncula'').
<div style="clear:left;"></div>
[[File:Assisi, Tempio di Minerva - panoramio.jpg|left|80px]]<maplink text="3" zoom="17" latitude="43.07112" longitude="12.61488" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Placo de la Komunumo", "marker-symbol": "3", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.61488, 43.07112] } }</maplink> - '''Placo de la Komunumo''' (''Piazza del Comune'') kun la romia '''Templo de Minerva''' (nun uzata kiel katolika preĝejo).
<div style="clear:left;"></div>
[[File:Assisi_extern_photo_028.jpg|left|80px]]<maplink text="4" zoom="17" latitude="43.073" longitude="12.6151" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Granda Kastelo", "marker-symbol": "4", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.6151, 43.073] } }</maplink> - '''Granda Kastelo''' (''Rocca Maggiore'', laŭvorte ''plej granda kastelo'').
<div style="clear:left;"></div>
[[File:332AssisiSChiara.jpg|left|80px]]<maplink text="5" zoom="17" latitude="43.06889" longitude="12.61694" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Sankta Klara", "marker-symbol": "5", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.61694, 43.06889] } }</maplink> - '''Baziliko de Sankta Klara''', kun la tombo de la [[w:eo:Klara el Asizo|sanktulino]].
<div style="clear:left;"></div>
[[File:Facade_and_tower_-_San_Rufino_-_Assisi_2016.jpg|left|80px]]<maplink text="6" zoom="17" latitude="43.07020" longitude="12.61778" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "6", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.61778, 43.07020] } }</maplink> - '''Katedralo''' de sankta Rufino.
<div style="clear:left;"></div>
[[File:Eremo_delle_Carceri_13.JPG|left|80px]]<maplink text="7" zoom="16" latitude="43.06306" longitude="12.65204" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Ermitejo de la Karceroj", "marker-symbol": "7", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.65204, 43.06306] } }</maplink> - '''Ermitejo de la Karceroj''' (''Eremo delle Carceri''), sur la flanko de Monto Subasio, je 800m de alto, ĉirkaŭ 5km for de la urbeto.
<div style="clear:left;"></div>
[[File:Ancient cellar - Ruins of the ancient Roman forum - Assisi 2016.jpg|left|80px]]<maplink text="8" zoom="17" latitude="43.07133" longitude="12.61414" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Muzeo kaj Forumo", "marker-symbol": "8", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.61414, 43.07133] } }</maplink> - '''Urba Muzeo kaj Romia Forumo''' (''Museo Civico e Foro Romano''), kun arkeologiaj aĵoj kaj restoj de la antikva romia forumo.
<div style="clear:left;"></div>
[[File:San Damiano-Interior.JPG|left|80px]]<maplink text="9" zoom="17" latitude="43.07133" longitude="12.61414" >
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Sankta Damiano", "marker-symbol": "9", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" },
"geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.61414, 43.07133] } }</maplink> - '''[[w:eo:Preĝejo Sankta Damiano (Asizo)|Sankta Damiano]]''' (''San Damiano''), eta preĝejo kie sankta Francisko preĝis kaj rekonstruis el ruinoj.
<div style="clear:left;"></div>
mvnq1x2hbfkua3gu8lhboq25errsin4
Fiuggi
0
6687
72610
72591
2026-06-11T10:46:41Z
Rdelre
27
/* Vidi */ Mapo
72610
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Fiuggi
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:GrandHotelFiuggi.jpg
| bildotitolo = Grand-Hotel (Granda Hotelo) kaj Urbodomo
| lando = Italio
| regiono = [[Latio]]
| loĝantaro = 10 217 (2026)
| alto = 747 m
}}
'''{{W|Fiuggi}}''' (elp. ''<nowiki>'</nowiki>fjuĝi'') estas urbeto en [[Latio]] en centra [[Italio]], kun ĉ. 10mil loĝantoj. Ĝi estas famaj pro siaj kuracaj banejoj.
== Kompreni ==
Fiuggi kuŝas sur monteto (kaj ĉirkaŭ ĝia piedo) sudoriente de Romo, proksime al la montara grupo ''Ernici''.
Sude de la monteto estas ebena areo kun varmaj fontoj, famaj ekde la Mezepoko por la kuracaj ecoj.
=== Historio ===
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
=== Ŝipe ===
=== Aŭte ===
== Moviĝi ==
=== Piede ===
=== Per publika transporto ===
=== Bicikle ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
<!--fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br>
d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini !-->
<mapframe text="Mapo de Fiuggi" zoom="15" latitude="41.797" longitude="13.223" width="380" height="600">
{ "type": "FeatureCollection",
"features": [
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Centra Stacidomo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Malnova urbocentro", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[13.21981, 41.80424] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Kuracaj fontoj", "marker-symbol": "50", "marker-size": "medium", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[13.2212, 41.7902] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } },
]
}
</mapframe>
<!--[[Dosiero:Ingresso_al_Teatro_Olimpico.jpg|maldekstre|100px]]<maplink text="10" zoom="17" latitude="45.55015" longitude="11.54913" >{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }</maplink> - '''Olimpia Teatrejo''' (''Teatro Olimpico''), unu el la plej famaj konstruaĵoj de Palladio !-->
<br style="clear:left;" />
<br style="clear:both;" />
== Fari ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Latio}}
5x90i2717gzfarws4req22zpwgj2q6y
72611
72610
2026-06-11T10:53:41Z
Rdelre
27
/* Vidi */ Mapo
72611
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Fiuggi
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:GrandHotelFiuggi.jpg
| bildotitolo = Grand-Hotel (Granda Hotelo) kaj Urbodomo
| lando = Italio
| regiono = [[Latio]]
| loĝantaro = 10 217 (2026)
| alto = 747 m
}}
'''{{W|Fiuggi}}''' (elp. ''<nowiki>'</nowiki>fjuĝi'') estas urbeto en [[Latio]] en centra [[Italio]], kun ĉ. 10mil loĝantoj. Ĝi estas famaj pro siaj kuracaj banejoj.
== Kompreni ==
Fiuggi kuŝas sur monteto (kaj ĉirkaŭ ĝia piedo) sudoriente de Romo, proksime al la montara grupo ''Ernici''.
Sude de la monteto estas ebena areo kun varmaj fontoj, famaj ekde la Mezepoko por la kuracaj ecoj.
=== Historio ===
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
=== Ŝipe ===
=== Aŭte ===
== Moviĝi ==
=== Piede ===
=== Per publika transporto ===
=== Bicikle ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
<!--fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br>
d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini !-->
<mapframe text="Mapo de Fiuggi" zoom="15" latitude="41.797" longitude="13.222" width="380" height="700">
{ "type": "FeatureCollection",
"features": [
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Centra Stacidomo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Malnova urbocentro", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[13.21981, 41.80424] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Kuracaj fontoj", "marker-symbol": "50", "marker-size": "medium", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[13.2212, 41.7902] } },
{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } },
]
}
</mapframe>
<!--[[Dosiero:Ingresso_al_Teatro_Olimpico.jpg|maldekstre|100px]]<maplink text="10" zoom="17" latitude="45.55015" longitude="11.54913" >{ "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }</maplink> - '''Olimpia Teatrejo''' (''Teatro Olimpico''), unu el la plej famaj konstruaĵoj de Palladio !-->
<br style="clear:left;" />
<br style="clear:both;" />
== Fari ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Latio}}
eey9s5kanzusb4eoh6otslgkica946i