Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 5648 73065 71590 2026-08-25T15:12:05Z Tiguliano 53 /* Esperanto */ 73065 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Triesto<br/><small>''(Trieste)''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero:Stadtzentrum_Triest.jpg | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = Friulo | loĝantaro = 200 480 (2021) | alto = 2m }} '''{{W|Triesto}}''' (itale ''Trieste /tri'ɛste/'') estas urbo en [[Nordorienta Italio]]. == Kompreni == === Historio === La antikva nomo de Triesto, ''Tergeste'', montras la verŝajnan komencon de la urbo, kiam la popolo de la {{W|Iliroj}}, loĝantaj ĉirkaŭ la orienta marbordo de Adriatiko, trafis la popolon de la {{W|Pravenetanoj}}, loĝantaj en la ebenaĵo nordoriente de Pado. ''Terg-'' pruve estas ilira vorto por "bazaro" kaj ''-este'' pravenetana vorto por "loko" aŭ "vilaĝo". Tia estis ekde la komenco la historio de Triesto: komerca renkontiĝejo inter najbaraj popoloj. En la 2-a jarcento a.K. Triesto estis konkerita de Romio. Ĝi tuŝis sian plej bonan prosperon sub la imperiestro {{W|Trajano}}, kiam ĝi entenis verŝajne ĉ. 12mil loĝantojn. Multaj restaĵoj de la romia tempo estas videblaj en la urbo. Dum la lasta jarcento de la Romia Imperio kaj precipe post ĝia falo, Triesto velkis kaj en la plej malfavoraj jaroj ĝi estis nur vilaĝo de fiŝkaptistoj. Malrapide antaŭ la fino de Mezepoko ĝi refortiĝis; en la 12-a jarcento ĝi iĝis libera komunumo. Pro la agresemo de Venecio, en 1382 Triesto donis sin al Aŭstrio, kiu dum preskaŭ cent jaroj permesis la pretervivon de la libera komunumo sub sia regado. Dum la postaj jarcentoj, Aŭstrio kreskis kaj Triesto, estanta ĝia ĉefa haveno, retrovis novan prosperon, precipe ekde 1719, kiam Karlo la 6-a deklaris ĝin sendogana haveno. La imperiestrino {{W|Maria Tereza de Aŭstrio}} multe prizorgis la urbon, kreante novan kvartalon por la kreskanta loĝantaro, fortikaĵon, biloborzon, ŝipfarejon, novan kajon en la haveno ktp; la signoj de ŝia agado estas ankoraŭ bone videblaj en la urbo. Triesto restis sub Aŭstrio ĝis la 1-a Mondmilito, krom dum kelkaj jaroj en la tempo de Napoleono (la francoj okupis la urbon tri fojojn, inter 1797 kaj 1813). En 1918 Triesto trapasis de Aŭstrio al Italio. === Klimato === == Aliri == === Aliri avie === === Aliri trajne === === Aliri buse === Flixbus havas busajn konektojn de [[Slovenio]] kaj [[Hungario]]. == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == '''Karstaj Tagoj 2026 en Triesto''': La esperanta renkontiĝo ĉe la Karsto okaze de la 120-a datreveno de TEA '''De la 25a ĝis la 27a de septembro 2026''', Triesto gastigos novan eldonon de la Karstaj Tagoj. La eventon organizas la [https://esperantotrieste.altervista.org/ Triesta Esperanto-Asocio (TEA)] kaj grupo de esperantistoj de Isola, nome de la Asocio por [https://esperanto.si/ Esperanto de Slovenio (ZES)]. La ĉefa celo estas kunigi esperanto-ŝatantojn kaj oferti al ili la ŝancon esplori la karstan pejzaĝon kaj ĝian naturan kaj kulturan heredaĵon. La renkontiĝo estis kreita kun la celo kunigi esperanto-parolantojn el diversaj landoj kaj regionoj por kune lerni pri (kaj sperti) la karstan pejzaĝon, esplorante kaj ĝiajn naturajn kaj kulturajn aspektojn. Uzi esperanton kiel komunan lingvon ebligas tujan internacian kuntekston, sen lingvaj baroj. La Karstaj Tagoj havas longan historion: la evento estis organizita plurfoje en la pasinteco, kun longa paŭzo post 2013. '''Programo de la evento:''' La programo de Karstaj Tagoj 2026 inkluzivas plurajn agadojn: ekskursojn al la karsta altebenaĵo en kaj Italio kaj Slovenio, renkontiĝojn kun lokaj fakuloj, kiuj ofertos klarigojn pri la pejzaĝo kaj ĝia historio, vojaĝon per funikularo kaj marvojaĝon de Triesto al Muggia, kaj ankaŭ vesperon de interkonatiĝo inter partoprenantoj. La evento tiel kombinas naturon, kulturon kaj la komunuman dimension tipan por esperantaj kunvenoj. ✔ Karstaj ekskursoj :Partoprenantoj havos la ŝancon viziti la tipajn karstajn pejzaĝojn ĉirkaŭ Triesto. Gvidataj rondiroj inkluzivos kaj naturajn kaj kulturajn lokojn. ✔ Prelegoj pri karstaj fenomenoj :La evento inkluzivos prelegojn de fakuloj, kiuj prezentos la geologiajn, naturajn kaj kulturajn apartaĵojn de la karsto. Kelkaj prelegoj okazos rekte surloke, permesante al partoprenantoj observi la fenomenojn diskutitajn de la parolantoj. ✔ Veturo sur la historia montara tramo :Partoprenantoj spertos veturon sur la historia tramo, kiu ligas Trieston al la karsto (Opicina Tramo). Ĉi tiu tramo, iam grava transportilo, nun estas turisma allogaĵo ofertanta spektaklajn vidojn. ✔ Gaja vespero kaj kunestado :La evento ankaŭ inkluzivas neformalajn kunvenojn, kie esperantistoj povas interŝanĝi spertojn, ekkoni unu la alian kaj pasigi tempon kune.kdujara paŭzo, la renkontiĝo rekomenciĝis en 2025, markante la revenon de tradicio, kiu nun konfirmiĝas per la eldono de 2026, la jaro de la 120a datreveno de TEA. Triesto estos la koro de la iniciato kaj servos kiel deirpunkto por agadoj en la regiono. La karsto, situanta inter Italio kaj Slovenio, ofertas unikan eŭropan medion, karakterizitan per rokaj altebenaĵoj, kavaĵoj, dolinoj kaj kavernoj, same kiel forta kultura interagado inter malsamaj lingvaj komunumoj. En ĉi tiu kunteksto, Esperanto fariĝas praktika ilo por komunikado kaj renkonto inter internaciaj partoprenantoj. === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Friulo-Venecio Julia}} q1bkdzfzqgbf4cw2wtsty2w138r8byh 73066 73065 2026-08-25T15:18:35Z Tiguliano 53 /* Esperanto */ 73066 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Triesto<br/><small>''(Trieste)''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero:Stadtzentrum_Triest.jpg | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = Friulo | loĝantaro = 200 480 (2021) | alto = 2m }} '''{{W|Triesto}}''' (itale ''Trieste /tri'ɛste/'') estas urbo en [[Nordorienta Italio]]. == Kompreni == === Historio === La antikva nomo de Triesto, ''Tergeste'', montras la verŝajnan komencon de la urbo, kiam la popolo de la {{W|Iliroj}}, loĝantaj ĉirkaŭ la orienta marbordo de Adriatiko, trafis la popolon de la {{W|Pravenetanoj}}, loĝantaj en la ebenaĵo nordoriente de Pado. ''Terg-'' pruve estas ilira vorto por "bazaro" kaj ''-este'' pravenetana vorto por "loko" aŭ "vilaĝo". Tia estis ekde la komenco la historio de Triesto: komerca renkontiĝejo inter najbaraj popoloj. En la 2-a jarcento a.K. Triesto estis konkerita de Romio. Ĝi tuŝis sian plej bonan prosperon sub la imperiestro {{W|Trajano}}, kiam ĝi entenis verŝajne ĉ. 12mil loĝantojn. Multaj restaĵoj de la romia tempo estas videblaj en la urbo. Dum la lasta jarcento de la Romia Imperio kaj precipe post ĝia falo, Triesto velkis kaj en la plej malfavoraj jaroj ĝi estis nur vilaĝo de fiŝkaptistoj. Malrapide antaŭ la fino de Mezepoko ĝi refortiĝis; en la 12-a jarcento ĝi iĝis libera komunumo. Pro la agresemo de Venecio, en 1382 Triesto donis sin al Aŭstrio, kiu dum preskaŭ cent jaroj permesis la pretervivon de la libera komunumo sub sia regado. Dum la postaj jarcentoj, Aŭstrio kreskis kaj Triesto, estanta ĝia ĉefa haveno, retrovis novan prosperon, precipe ekde 1719, kiam Karlo la 6-a deklaris ĝin sendogana haveno. La imperiestrino {{W|Maria Tereza de Aŭstrio}} multe prizorgis la urbon, kreante novan kvartalon por la kreskanta loĝantaro, fortikaĵon, biloborzon, ŝipfarejon, novan kajon en la haveno ktp; la signoj de ŝia agado estas ankoraŭ bone videblaj en la urbo. Triesto restis sub Aŭstrio ĝis la 1-a Mondmilito, krom dum kelkaj jaroj en la tempo de Napoleono (la francoj okupis la urbon tri fojojn, inter 1797 kaj 1813). En 1918 Triesto trapasis de Aŭstrio al Italio. === Klimato === == Aliri == === Aliri avie === === Aliri trajne === === Aliri buse === Flixbus havas busajn konektojn de [[Slovenio]] kaj [[Hungario]]. == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Transportiĝi aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == Sede della '''Associazione Esperantista Triestina''', Via Coroneo 15, 34100 Trieste, Italia. == Esperantaj renkontiĝoj == '''[https://karstajtagoj.wordpress.com/ Karstaj Tagoj 2026 en Triesto]''': La esperanta renkontiĝo ĉe la Karsto okaze de la 120-a datreveno de TEA '''De la 25a ĝis la 27a de septembro 2026''', Triesto gastigos novan eldonon de la Karstaj Tagoj. La eventon organizas la [https://esperantotrieste.altervista.org/ Triesta Esperanto-Asocio (TEA)] kaj grupo de esperantistoj de Isola, nome de la Asocio por [https://esperanto.si/ Esperanto de Slovenio (ZES)]. La ĉefa celo estas kunigi esperanto-ŝatantojn kaj oferti al ili la ŝancon esplori la karstan pejzaĝon kaj ĝian naturan kaj kulturan heredaĵon. La renkontiĝo estis kreita kun la celo kunigi esperanto-parolantojn el diversaj landoj kaj regionoj por kune lerni pri (kaj sperti) la karstan pejzaĝon, esplorante kaj ĝiajn naturajn kaj kulturajn aspektojn. Uzi esperanton kiel komunan lingvon ebligas tujan internacian kuntekston, sen lingvaj baroj. La Karstaj Tagoj havas longan historion: la evento estis organizita plurfoje en la pasinteco, kun longa paŭzo post 2013. '''Programo de la evento:''' La programo de Karstaj Tagoj 2026 inkluzivas plurajn agadojn: ekskursojn al la karsta altebenaĵo en kaj Italio kaj Slovenio, renkontiĝojn kun lokaj fakuloj, kiuj ofertos klarigojn pri la pejzaĝo kaj ĝia historio, vojaĝon per funikularo kaj marvojaĝon de Triesto al Muggia, kaj ankaŭ vesperon de interkonatiĝo inter partoprenantoj. La evento tiel kombinas naturon, kulturon kaj la komunuman dimension tipan por esperantaj kunvenoj. ✔ Karstaj ekskursoj :Partoprenantoj havos la ŝancon viziti la tipajn karstajn pejzaĝojn ĉirkaŭ Triesto. Gvidataj rondiroj inkluzivos kaj naturajn kaj kulturajn lokojn. ✔ Prelegoj pri karstaj fenomenoj :La evento inkluzivos prelegojn de fakuloj, kiuj prezentos la geologiajn, naturajn kaj kulturajn apartaĵojn de la karsto. Kelkaj prelegoj okazos rekte surloke, permesante al partoprenantoj observi la fenomenojn diskutitajn de la parolantoj. ✔ Veturo sur la historia montara tramo :Partoprenantoj spertos veturon sur la historia tramo, kiu ligas Trieston al la karsto (Opicina Tramo). Ĉi tiu tramo, iam grava transportilo, nun estas turisma allogaĵo ofertanta spektaklajn vidojn. ✔ Gaja vespero kaj kunestado :La evento ankaŭ inkluzivas neformalajn kunvenojn, kie esperantistoj povas interŝanĝi spertojn, ekkoni unu la alian kaj pasigi tempon kune.kdujara paŭzo, la renkontiĝo rekomenciĝis en 2025, markante la revenon de tradicio, kiu nun konfirmiĝas per la eldono de 2026, la jaro de la 120a datreveno de TEA. Triesto estos la koro de la iniciato kaj servos kiel deirpunkto por agadoj en la regiono. La karsto, situanta inter Italio kaj Slovenio, ofertas unikan eŭropan medion, karakterizitan per rokaj altebenaĵoj, kavaĵoj, dolinoj kaj kavernoj, same kiel forta kultura interagado inter malsamaj lingvaj komunumoj. En ĉi tiu kunteksto, Esperanto fariĝas praktika ilo por komunikado kaj renkonto inter internaciaj partoprenantoj. === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Friulo-Venecio Julia}} 0ledjs8k50qovoj7rgvpmypv0gtk460