Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Umbrio 0 1503 73185 73091 2026-09-12T09:38:05Z Rdelre 27 /* Kompreni */ 73185 wikitext text/x-wiki {{Rubando|UmbriaPanorama.jpg}} {{Informkesto regiono | nomo= Umbrio<br/><small>(''Umbria'')</small> | bildo= | bildotitolo= | flago= | flagograndeco= | situo= | ĉefurbo = [[Peruĝo]] | ĉeflingvo = | areo = 8 456 | loĝantaro = 880 000 (2019) | monunuo = | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''[[w:eo:Umbrio|Umbrio]]''' (itale: ''Umbria'', elp. /'Umbrja/) estas regiono de [[Italio]]. == Urboj == [[Dosiero:Umbria_Wikivoyage_Travel_map.png |centre |400px |eta |Mapo de Umbrio]]<br/> * URBOJ KUN PLI OL 100MIL LOĜANTOJ: ** [[Peruĝo]] (''Perugia''), la ĉefurbo, historia urbo riĉa je monumentoj (163mil loĝ.); ** [[Terno]] (''Terni''), la dua urbo pri kvanto da loĝantoj (106mil loĝ.), industria urbo. * ALIAJ URBOJ, NORDA UMBRIO: ** [[Città di Castello]] (=urbo de kastelo; itala elparolo: ''ĉittaa di kastello''), historia urbo (38mil loĝ.); ** [[Gubbio]], historia urbo (30mil loĝ.); ** [[Castiglione del Lago]] (=kastelo ĉe la lago; itala elparolo: ''kastiljone dellago''), urbeto (15mil loĝ.) ĉe la bordo de [[Lago Trasimeno]]; ** [[Asizo]] (''Assisi''), historia urbo (27mil loĝ.), fama pro sankta Francisko kaj lia fratino sankta Klara, kiuj naskiĝis ĉi tie; pluraj gravaj preĝejoj rilatas rekte iliajn vivojn aŭ la ordenojn fonditajn de ili; ** [[Foligno]] (itala elparolo: simila al ''folinjo''), historia urbo (55mil loĝ.). * ALIAJ URBOJ, SUDA UMBRIO: ** [[Orvieto]], historia urbo (19mil loĝ.) sur malgranda altebenaĵo ĉirkaŭata de krutaĵoj, turisme alloga pro sia impona gotika katedralo kaj aliaj monumentoj; ** [[Todi]], historia urbeto (15mil loĝ.); ** [[Spoleto]], historia urbo (36mil loĝ.); ** [[Norcia]] (itala elp. ''norĉa''), historia urbeto (4mil loĝ.), fama pro sankta Benedikto, naskiĝinta ĉi tie, kaj pro la proksimaj montoj; ** [[Amelia]], historia urbeto (11mil loĝ.), apud kiu estas [[Narni]], ankaŭ historia urbeto (18mil loĝ.). == Aliaj cellokoj == * [[Lago Trasimeno]] * [[Nacia Parko Sibillini]], apud Norcia, parte en Umbrio, parte en Markio, preninta sian nomon de la Montoj Sibillini (ties plej alta pinto: Monto Vettore, 2476m, en Markio; plej alta pinto en Umbrio: 2448m). * [[Marmore (akvafalo|Akvafalo de Marmore]] (''Cascata delle Marmore'') apud Terno * [[Natura rezervejo Lago de Alviano]] (''Oasi naturalistica Lago di Alviano'') == Kompreni == Umbrio situas en la mezo de centra Italio, kaj tuŝas neniun el la maroj ĉirkaŭantaj la italan duoninsulon. Ĝi entenas ĉefe montetojn kaj etajn ebenaĵojn, sed en la oriento estas ankaŭ montoj, apartenantaj al Apeninoj. La plej altaj pintoj, en la sudokcidenta angulo, atingas 2448m (Cima del Redentore). Preskaŭ la tuta Umbrio estas parto de la baseno de [[w:eo:Tibero|Tibero]], la rivero de Romo, kiu trafluas la okcidentan parton de la regiono. En okcidenta Umbrio kuŝas vasta, malprofunda lago, [[Lago Trasimeno]], kiu estas la plej vasta lago en Centra Italio (128&nbsp;km²). === Historio === Umbrio prenis sian nomon de antikva hindoeŭropa popolo, la {{W|Umbroj}}, transirintaj la Alpojn verŝajne mallonge antaŭ la jaro 1000 a.K. Ili atingis Umbrion post kelkaj jarcentoj kaj okupis nur ĝian orientan parton, proksime de la montoj; en la orienta parto daŭre loĝis la {{W|Etruskoj}}. Post la batalo de Sentino (295 a.K.) Romianoj konkeris iom post iom la tutan Umbrion. ... === Klimato === == Eniri == === Eniri aviadile === Estas komerca flughaveno apud Peruĝo (kodo: PEG), kun malmultaj kunligoj al aliaj urboj en Italio kaj Eŭropo. === Eniri trajne === Rektaj trajnoj kunligas Umbrion kun Florenco, Romo, Ankono. === Eniri buse === === Eniri aŭte === Umbrio estas tuŝata de la aŭtoŝoseo A1 Romo-Milano. === Eniri bicikle === === Eniri piede === == Transportiĝi == === Piediri === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Veturi aŭte === === Bicikli === == Vidi == <!--fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br> d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini en la linio komencanta per "<mapframe" eblas aldoni "align=left/right/center" !--> <mapframe text="Mapo de Umbrio" zoom="8" latitude="43" longitude="12.35" width="400" height="500"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Peruĝo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Ĝardenoj Salvi", "marker-symbol": "50", "marker-size": "small", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.53946, 45.54631] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } }, ] } </mapframe> == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === La [https://sites.google.com/esperanto.it/ijf2025 Internacia Junulara Festivalo (IJF) 2025] okazis en la umbria vilaĝo [[Torricella di Magione]] (PG), ĉe Lago Trasimeno, de la 17-a ĝis la 22-a de aprilo 2025. == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} r0a7t2xlmbyk2hzp607wpe9opx8atxg 73186 73185 2026-09-12T09:46:57Z Rdelre 27 /* Eniri trajne */ 73186 wikitext text/x-wiki {{Rubando|UmbriaPanorama.jpg}} {{Informkesto regiono | nomo= Umbrio<br/><small>(''Umbria'')</small> | bildo= | bildotitolo= | flago= | flagograndeco= | situo= | ĉefurbo = [[Peruĝo]] | ĉeflingvo = | areo = 8 456 | loĝantaro = 880 000 (2019) | monunuo = | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''[[w:eo:Umbrio|Umbrio]]''' (itale: ''Umbria'', elp. /'Umbrja/) estas regiono de [[Italio]]. == Urboj == [[Dosiero:Umbria_Wikivoyage_Travel_map.png |centre |400px |eta |Mapo de Umbrio]]<br/> * URBOJ KUN PLI OL 100MIL LOĜANTOJ: ** [[Peruĝo]] (''Perugia''), la ĉefurbo, historia urbo riĉa je monumentoj (163mil loĝ.); ** [[Terno]] (''Terni''), la dua urbo pri kvanto da loĝantoj (106mil loĝ.), industria urbo. * ALIAJ URBOJ, NORDA UMBRIO: ** [[Città di Castello]] (=urbo de kastelo; itala elparolo: ''ĉittaa di kastello''), historia urbo (38mil loĝ.); ** [[Gubbio]], historia urbo (30mil loĝ.); ** [[Castiglione del Lago]] (=kastelo ĉe la lago; itala elparolo: ''kastiljone dellago''), urbeto (15mil loĝ.) ĉe la bordo de [[Lago Trasimeno]]; ** [[Asizo]] (''Assisi''), historia urbo (27mil loĝ.), fama pro sankta Francisko kaj lia fratino sankta Klara, kiuj naskiĝis ĉi tie; pluraj gravaj preĝejoj rilatas rekte iliajn vivojn aŭ la ordenojn fonditajn de ili; ** [[Foligno]] (itala elparolo: simila al ''folinjo''), historia urbo (55mil loĝ.). * ALIAJ URBOJ, SUDA UMBRIO: ** [[Orvieto]], historia urbo (19mil loĝ.) sur malgranda altebenaĵo ĉirkaŭata de krutaĵoj, turisme alloga pro sia impona gotika katedralo kaj aliaj monumentoj; ** [[Todi]], historia urbeto (15mil loĝ.); ** [[Spoleto]], historia urbo (36mil loĝ.); ** [[Norcia]] (itala elp. ''norĉa''), historia urbeto (4mil loĝ.), fama pro sankta Benedikto, naskiĝinta ĉi tie, kaj pro la proksimaj montoj; ** [[Amelia]], historia urbeto (11mil loĝ.), apud kiu estas [[Narni]], ankaŭ historia urbeto (18mil loĝ.). == Aliaj cellokoj == * [[Lago Trasimeno]] * [[Nacia Parko Sibillini]], apud Norcia, parte en Umbrio, parte en Markio, preninta sian nomon de la Montoj Sibillini (ties plej alta pinto: Monto Vettore, 2476m, en Markio; plej alta pinto en Umbrio: 2448m). * [[Marmore (akvafalo|Akvafalo de Marmore]] (''Cascata delle Marmore'') apud Terno * [[Natura rezervejo Lago de Alviano]] (''Oasi naturalistica Lago di Alviano'') == Kompreni == Umbrio situas en la mezo de centra Italio, kaj tuŝas neniun el la maroj ĉirkaŭantaj la italan duoninsulon. Ĝi entenas ĉefe montetojn kaj etajn ebenaĵojn, sed en la oriento estas ankaŭ montoj, apartenantaj al Apeninoj. La plej altaj pintoj, en la sudokcidenta angulo, atingas 2448m (Cima del Redentore). Preskaŭ la tuta Umbrio estas parto de la baseno de [[w:eo:Tibero|Tibero]], la rivero de Romo, kiu trafluas la okcidentan parton de la regiono. En okcidenta Umbrio kuŝas vasta, malprofunda lago, [[Lago Trasimeno]], kiu estas la plej vasta lago en Centra Italio (128&nbsp;km²). === Historio === Umbrio prenis sian nomon de antikva hindoeŭropa popolo, la {{W|Umbroj}}, transirintaj la Alpojn verŝajne mallonge antaŭ la jaro 1000 a.K. Ili atingis Umbrion post kelkaj jarcentoj kaj okupis nur ĝian orientan parton, proksime de la montoj; en la orienta parto daŭre loĝis la {{W|Etruskoj}}. Post la batalo de Sentino (295 a.K.) Romianoj konkeris iom post iom la tutan Umbrion. ... === Klimato === == Eniri == === Eniri aviadile === Estas komerca flughaveno apud Peruĝo (kodo: PEG), kun malmultaj kunligoj al aliaj urboj en Italio kaj Eŭropo. === Eniri trajne === Rektaj trajnoj kunligas Umbrion kun Florenco (de/al Peruĝo, Asizo, Foligno, Orvieto), Romo (de/al preskaŭ ĉiuj stacidomoj), Ankono (de/al Foligno, Spoleto, Terni). === Eniri buse === === Eniri aŭte === Umbrio estas tuŝata de la aŭtoŝoseo A1 Romo-Milano. === Eniri bicikle === === Eniri piede === == Transportiĝi == === Piediri === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Veturi aŭte === === Bicikli === == Vidi == <!--fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br> d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini en la linio komencanta per "<mapframe" eblas aldoni "align=left/right/center" !--> <mapframe text="Mapo de Umbrio" zoom="8" latitude="43" longitude="12.35" width="400" height="500"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Peruĝo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Ĝardenoj Salvi", "marker-symbol": "50", "marker-size": "small", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.53946, 45.54631] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } }, ] } </mapframe> == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === La [https://sites.google.com/esperanto.it/ijf2025 Internacia Junulara Festivalo (IJF) 2025] okazis en la umbria vilaĝo [[Torricella di Magione]] (PG), ĉe Lago Trasimeno, de la 17-a ĝis la 22-a de aprilo 2025. == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} 2usmyvhhk4agqarrpfvgujed931m0ye 73187 73186 2026-09-12T09:50:12Z Rdelre 27 /* Alkoholaĵoj */ 73187 wikitext text/x-wiki {{Rubando|UmbriaPanorama.jpg}} {{Informkesto regiono | nomo= Umbrio<br/><small>(''Umbria'')</small> | bildo= | bildotitolo= | flago= | flagograndeco= | situo= | ĉefurbo = [[Peruĝo]] | ĉeflingvo = | areo = 8 456 | loĝantaro = 880 000 (2019) | monunuo = | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''[[w:eo:Umbrio|Umbrio]]''' (itale: ''Umbria'', elp. /'Umbrja/) estas regiono de [[Italio]]. == Urboj == [[Dosiero:Umbria_Wikivoyage_Travel_map.png |centre |400px |eta |Mapo de Umbrio]]<br/> * URBOJ KUN PLI OL 100MIL LOĜANTOJ: ** [[Peruĝo]] (''Perugia''), la ĉefurbo, historia urbo riĉa je monumentoj (163mil loĝ.); ** [[Terno]] (''Terni''), la dua urbo pri kvanto da loĝantoj (106mil loĝ.), industria urbo. * ALIAJ URBOJ, NORDA UMBRIO: ** [[Città di Castello]] (=urbo de kastelo; itala elparolo: ''ĉittaa di kastello''), historia urbo (38mil loĝ.); ** [[Gubbio]], historia urbo (30mil loĝ.); ** [[Castiglione del Lago]] (=kastelo ĉe la lago; itala elparolo: ''kastiljone dellago''), urbeto (15mil loĝ.) ĉe la bordo de [[Lago Trasimeno]]; ** [[Asizo]] (''Assisi''), historia urbo (27mil loĝ.), fama pro sankta Francisko kaj lia fratino sankta Klara, kiuj naskiĝis ĉi tie; pluraj gravaj preĝejoj rilatas rekte iliajn vivojn aŭ la ordenojn fonditajn de ili; ** [[Foligno]] (itala elparolo: simila al ''folinjo''), historia urbo (55mil loĝ.). * ALIAJ URBOJ, SUDA UMBRIO: ** [[Orvieto]], historia urbo (19mil loĝ.) sur malgranda altebenaĵo ĉirkaŭata de krutaĵoj, turisme alloga pro sia impona gotika katedralo kaj aliaj monumentoj; ** [[Todi]], historia urbeto (15mil loĝ.); ** [[Spoleto]], historia urbo (36mil loĝ.); ** [[Norcia]] (itala elp. ''norĉa''), historia urbeto (4mil loĝ.), fama pro sankta Benedikto, naskiĝinta ĉi tie, kaj pro la proksimaj montoj; ** [[Amelia]], historia urbeto (11mil loĝ.), apud kiu estas [[Narni]], ankaŭ historia urbeto (18mil loĝ.). == Aliaj cellokoj == * [[Lago Trasimeno]] * [[Nacia Parko Sibillini]], apud Norcia, parte en Umbrio, parte en Markio, preninta sian nomon de la Montoj Sibillini (ties plej alta pinto: Monto Vettore, 2476m, en Markio; plej alta pinto en Umbrio: 2448m). * [[Marmore (akvafalo|Akvafalo de Marmore]] (''Cascata delle Marmore'') apud Terno * [[Natura rezervejo Lago de Alviano]] (''Oasi naturalistica Lago di Alviano'') == Kompreni == Umbrio situas en la mezo de centra Italio, kaj tuŝas neniun el la maroj ĉirkaŭantaj la italan duoninsulon. Ĝi entenas ĉefe montetojn kaj etajn ebenaĵojn, sed en la oriento estas ankaŭ montoj, apartenantaj al Apeninoj. La plej altaj pintoj, en la sudokcidenta angulo, atingas 2448m (Cima del Redentore). Preskaŭ la tuta Umbrio estas parto de la baseno de [[w:eo:Tibero|Tibero]], la rivero de Romo, kiu trafluas la okcidentan parton de la regiono. En okcidenta Umbrio kuŝas vasta, malprofunda lago, [[Lago Trasimeno]], kiu estas la plej vasta lago en Centra Italio (128&nbsp;km²). === Historio === Umbrio prenis sian nomon de antikva hindoeŭropa popolo, la {{W|Umbroj}}, transirintaj la Alpojn verŝajne mallonge antaŭ la jaro 1000 a.K. Ili atingis Umbrion post kelkaj jarcentoj kaj okupis nur ĝian orientan parton, proksime de la montoj; en la orienta parto daŭre loĝis la {{W|Etruskoj}}. Post la batalo de Sentino (295 a.K.) Romianoj konkeris iom post iom la tutan Umbrion. ... === Klimato === == Eniri == === Eniri aviadile === Estas komerca flughaveno apud Peruĝo (kodo: PEG), kun malmultaj kunligoj al aliaj urboj en Italio kaj Eŭropo. === Eniri trajne === Rektaj trajnoj kunligas Umbrion kun Florenco (de/al Peruĝo, Asizo, Foligno, Orvieto), Romo (de/al preskaŭ ĉiuj stacidomoj), Ankono (de/al Foligno, Spoleto, Terni). === Eniri buse === === Eniri aŭte === Umbrio estas tuŝata de la aŭtoŝoseo A1 Romo-Milano. === Eniri bicikle === === Eniri piede === == Transportiĝi == === Piediri === === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== ==== Transportiĝi buse ==== === Veturi aŭte === === Bicikli === == Vidi == <!--fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br> d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini en la linio komencanta per "<mapframe" eblas aldoni "align=left/right/center" !--> <mapframe text="Mapo de Umbrio" zoom="8" latitude="43" longitude="12.35" width="400" height="500"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Peruĝo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Ĝardenoj Salvi", "marker-symbol": "50", "marker-size": "small", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.53946, 45.54631] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } }, ] } </mapframe> == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === Estas pluraj bonaj vinoj (DOC, DOCG) en Umbrio. Inter ili, estas menciindaj ''Montefalco Sagrantino'', ''Torgiano'', ''Orvieto''. == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === La [https://sites.google.com/esperanto.it/ijf2025 Internacia Junulara Festivalo (IJF) 2025] okazis en la umbria vilaĝo [[Torricella di Magione]] (PG), ĉe Lago Trasimeno, de la 17-a ĝis la 22-a de aprilo 2025. == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} npk56oj14ivfx6gp8hf55s57ry778jl 73188 73187 2026-09-12T09:53:19Z Rdelre 27 /* Moviĝi */ 73188 wikitext text/x-wiki {{Rubando|UmbriaPanorama.jpg}} {{Informkesto regiono | nomo= Umbrio<br/><small>(''Umbria'')</small> | bildo= | bildotitolo= | flago= | flagograndeco= | situo= | ĉefurbo = [[Peruĝo]] | ĉeflingvo = | areo = 8 456 | loĝantaro = 880 000 (2019) | monunuo = | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''[[w:eo:Umbrio|Umbrio]]''' (itale: ''Umbria'', elp. /'Umbrja/) estas regiono de [[Italio]]. == Urboj == [[Dosiero:Umbria_Wikivoyage_Travel_map.png |centre |400px |eta |Mapo de Umbrio]]<br/> * URBOJ KUN PLI OL 100MIL LOĜANTOJ: ** [[Peruĝo]] (''Perugia''), la ĉefurbo, historia urbo riĉa je monumentoj (163mil loĝ.); ** [[Terno]] (''Terni''), la dua urbo pri kvanto da loĝantoj (106mil loĝ.), industria urbo. * ALIAJ URBOJ, NORDA UMBRIO: ** [[Città di Castello]] (=urbo de kastelo; itala elparolo: ''ĉittaa di kastello''), historia urbo (38mil loĝ.); ** [[Gubbio]], historia urbo (30mil loĝ.); ** [[Castiglione del Lago]] (=kastelo ĉe la lago; itala elparolo: ''kastiljone dellago''), urbeto (15mil loĝ.) ĉe la bordo de [[Lago Trasimeno]]; ** [[Asizo]] (''Assisi''), historia urbo (27mil loĝ.), fama pro sankta Francisko kaj lia fratino sankta Klara, kiuj naskiĝis ĉi tie; pluraj gravaj preĝejoj rilatas rekte iliajn vivojn aŭ la ordenojn fonditajn de ili; ** [[Foligno]] (itala elparolo: simila al ''folinjo''), historia urbo (55mil loĝ.). * ALIAJ URBOJ, SUDA UMBRIO: ** [[Orvieto]], historia urbo (19mil loĝ.) sur malgranda altebenaĵo ĉirkaŭata de krutaĵoj, turisme alloga pro sia impona gotika katedralo kaj aliaj monumentoj; ** [[Todi]], historia urbeto (15mil loĝ.); ** [[Spoleto]], historia urbo (36mil loĝ.); ** [[Norcia]] (itala elp. ''norĉa''), historia urbeto (4mil loĝ.), fama pro sankta Benedikto, naskiĝinta ĉi tie, kaj pro la proksimaj montoj; ** [[Amelia]], historia urbeto (11mil loĝ.), apud kiu estas [[Narni]], ankaŭ historia urbeto (18mil loĝ.). == Aliaj cellokoj == * [[Lago Trasimeno]] * [[Nacia Parko Sibillini]], apud Norcia, parte en Umbrio, parte en Markio, preninta sian nomon de la Montoj Sibillini (ties plej alta pinto: Monto Vettore, 2476m, en Markio; plej alta pinto en Umbrio: 2448m). * [[Marmore (akvafalo|Akvafalo de Marmore]] (''Cascata delle Marmore'') apud Terno * [[Natura rezervejo Lago de Alviano]] (''Oasi naturalistica Lago di Alviano'') == Kompreni == Umbrio situas en la mezo de centra Italio, kaj tuŝas neniun el la maroj ĉirkaŭantaj la italan duoninsulon. Ĝi entenas ĉefe montetojn kaj etajn ebenaĵojn, sed en la oriento estas ankaŭ montoj, apartenantaj al Apeninoj. La plej altaj pintoj, en la sudokcidenta angulo, atingas 2448m (Cima del Redentore). Preskaŭ la tuta Umbrio estas parto de la baseno de [[w:eo:Tibero|Tibero]], la rivero de Romo, kiu trafluas la okcidentan parton de la regiono. En okcidenta Umbrio kuŝas vasta, malprofunda lago, [[Lago Trasimeno]], kiu estas la plej vasta lago en Centra Italio (128&nbsp;km²). === Historio === Umbrio prenis sian nomon de antikva hindoeŭropa popolo, la {{W|Umbroj}}, transirintaj la Alpojn verŝajne mallonge antaŭ la jaro 1000 a.K. Ili atingis Umbrion post kelkaj jarcentoj kaj okupis nur ĝian orientan parton, proksime de la montoj; en la orienta parto daŭre loĝis la {{W|Etruskoj}}. Post la batalo de Sentino (295 a.K.) Romianoj konkeris iom post iom la tutan Umbrion. ... === Klimato === == Eniri == === Eniri aviadile === Estas komerca flughaveno apud Peruĝo (kodo: PEG), kun malmultaj kunligoj al aliaj urboj en Italio kaj Eŭropo. === Eniri trajne === Rektaj trajnoj kunligas Umbrion kun Florenco (de/al Peruĝo, Asizo, Foligno, Orvieto), Romo (de/al preskaŭ ĉiuj stacidomoj), Ankono (de/al Foligno, Spoleto, Terni). === Eniri buse === === Eniri aŭte === Umbrio estas tuŝata de la aŭtoŝoseo A1 Romo-Milano. === Eniri bicikle === === Eniri piede === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Aŭte === === Bicikle === == Vidi == <!--fff050 giallo riferimenti 5000d0 blu monumenti f03000 rosso chiese<br> d000d0 viola musei 00d0d0 azzurro antichità 30f000 verde giardini en la linio komencanta per "<mapframe" eblas aldoni "align=left/right/center" !--> <mapframe text="Mapo de Umbrio" zoom="8" latitude="43" longitude="12.35" width="400" height="500"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Peruĝo", "marker-symbol": "rail", "marker-size": "small", "marker-color": "fff050" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.5409, 45.5413] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Olimpia Teatrejo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54913, 45.55015] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "20", "marker-size": "medium", "marker-color": "f03000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54355, 45.54620] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palladia Muzeo", "marker-symbol": "40", "marker-size": "small", "marker-color": "d000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54556, 45.54846] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Ĝardenoj Salvi", "marker-symbol": "50", "marker-size": "small", "marker-color": "30f000" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.53946, 45.54631] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia ruinaĵo (ne estas)", "marker-symbol": "60", "marker-size": "small", "marker-color": "00d0d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[11.54146, 45.54731] } }, ] } </mapframe> == Fari == == Komuniki == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == === Alkoholaĵoj === Estas pluraj bonaj vinoj (DOC, DOCG) en Umbrio. Inter ili, estas menciindaj ''Montefalco Sagrantino'', ''Torgiano'', ''Orvieto''. == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === La [https://sites.google.com/esperanto.it/ijf2025 Internacia Junulara Festivalo (IJF) 2025] okazis en la umbria vilaĝo [[Torricella di Magione]] (PG), ĉe Lago Trasimeno, de la 17-a ĝis la 22-a de aprilo 2025. == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} a7ldoln4zo0v9i449mxihwcdc5yare6