Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 1209 73212 72811 2026-09-17T02:04:43Z Tmv 290 73212 wikitext text/x-wiki {{Rubando|China_Banner_2.jpg}} {{Informkesto lando | flago = File:Flag of the People's Republic of China.svg | bildo= | bildotitolo= | monunuo= {{W|renminbio}} (CNY) | areo= 9 600 000 km² | loĝantaro= 1 366 milionoj (2014) | elektro= 220V/50Hz, diversaj kontaktingoj | antaŭkodo= +86 | horzono= UTC +8 }} '''{{W|Ĉinio}}''' estas lando en [[Orienta Azio]]. == Regionoj == Krom la regionoj kaj provincoj aŭ subregionoj, ekzistas du specialaj administraj zonoj en Ĉinio en kiuj validas malsama ekonomia sistemo kaj foje malsamaj leĝoj. La ĝeneralaj deklaroj faritaj en ĉi tiu vojaĝgvidilo pri Ĉinio do nur parte validas tie: Honkongo (香港) Makao (澳门) Honkongo, Makao kaj Tajvano havas apartajn enmigrajn kaj vizsistemojn kaj eldonas siajn proprajn valutojn. Vojaĝoj inter iuj du el ili aŭ inter iu el ili kaj kontinenta Ĉinio implikas enmigradon kaj doganinspektadojn. La insulo Tajvano estas oficiale konsiderata kiel provinco de Ĉinio fare de la registaro de la Ĉina Popola Respubliko kaj de la plej multaj aliaj landoj en la mondo same kiel UN. En la praktiko tamen ekzistas aparta ŝtato kun siaj propraj administrado kaj leĝoj. Por ĉi tiu vojaĝgvidilo, pro praktikaj kialoj, estas do pli konvene rigardi Tajvanon kiel sendependan ŝtaton, sed tio ne estu konsiderata kiel subteno de iu aŭ alia politika pozicio. {{ListoRegionoj | mapo=Map of China.svg | titolomapo=Regionoj de Ĉinio | grandecomapo=500px | nomoregiono1=[[Nordokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono1=#71b37b | elementojregiono1=[[Ŝenŝjio]], [[Gansuo]], [[Ningŝjao]], [[Ĉinghajo]], [[Ŝinĝjango]] | priskriboregiono1=Historia landlima regiono, kie herbejoj transiras al dezertoj kaj montoj, kaj kie la antikva Silka Vojo ligis Ĉinion al Eŭropo. Nordokcidenta Ĉinio estas hejmo de multaj islamanoj kaj etnaj malplimultoj, kiuj foje formis sendependajn regnojn. | nomoregiono2=[[Norda Ĉinio]] | kolororegiono2=#b383b3 | elementojregiono2=[[Ŝandongo]], [[Ŝanŝio]], [[Interna Mongolio]], [[Henano]], [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | priskriboregiono2=La ebenaĵoj de Norda Ĉinio ĉirkaŭ la fekunda baseno de la [[Along the Yellow River|Flava Rivero]] estis la '''lulilo de ĉina civilizo'''. Ĝi estis la politika centro de ĉinaj imperioj dum jarmiloj, kaj estas hejmo de la moderna ĉefurbo, Pekino. | nomoregiono3=[[Nordorienta Ĉinio]] | kolororegiono3=#d5dc76 | elementojregiono3=[[Ljaŭningo]], [[Ĝilinio]], [[Hejlongĝjango]] | priskriboregiono3=Historie konata en la Okcidento kiel '''Manĉurio''', la nordoriento estas lando de stepoj, vastaj arbaroj kaj longaj neĝaj vintroj. Kulture influita de Rusio, Koreio kaj Japanio, ĝi enhavas miksaĵon de modernaj urboj kaj “rust-zonaj” industriaj urboj, kiuj fariĝis neglektitaj. | nomoregiono4=[[Sudokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono4=#4da9c4 | elementojregiono4=[[Tibeto]], [[Siĉŭano]], [[Ĉongĉingo]], [[Junano]], [[Gŭiĝoŭo]] | priskriboregiono4=Etnoj malplimultaj, spektaklaj pejzaĝoj kaj rifuĝejoj por dorsosakuloj. | nomoregiono5=[[Sud-centra Ĉinio]] | kolororegiono5=#a78379 | elementojregiono5=[[Anhujo]], [[Hubejo]], [[Hunano]], [[Ĝjangŝjio]] | priskriboregiono5=Areo de la baseno de la [[Jangzio]], bienoj, montoj, riveraj gorĝoj, mezvarmaj kaj subtropikaj arbaroj. | nomoregiono6=[[Suda Ĉinio]] | kolororegiono6=#ffd0d0 | elementojregiono6=[[Gŭangdongo]], [[Gvanŝio]], [[Hajnano]] | priskriboregiono6=Tradicia komerca centro, fabrikada kaj teknologia potenco. | nomoregiono7=[[Orienta Ĉinio]] | kolororegiono7=#d56d76 | elementojregiono7=[[Ĝjangsuo]], [[Ŝanhajo]], [[Ĝeĝjango]], [[Fuĝjano]] | priskriboregiono7=La "lando de fiŝoj kaj rizoj", tradiciaj akvourboj, kaj la nova kosmopolita ekonomia centro de Ĉinio. }} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio}} {{clear}} == Urboj == <gallery> Dosiero:Scuhuaxi.jpg | Chengdu Dosiero:Chongqing Nightscape.jpg | Chongqing Dosiero:Sun Yat-sen Memorial Hall Guangzhou.jpg | Guangzhou Dosiero:南京长江大桥·东北.jpg | Nanjing Dosiero:青岛湾夜景.jpg | Qingdao Dosiero:2012 New Year Night Pudong.jpg |la distrikto Pudong vidita ĉi tie en Ŝanhajo de la havena promenado. Dosiero:Shanghai Uferpromenade Bund.JPG |Promenado. En urboj kiel Ŝanhajo aŭ Xi'an, vespera urba vizito estas impona sperto. Dosiero:Commercial area of futian to east2020.jpg | Shenzhen Dosiero:20090905 Suzhou Lion Grove Garden 4515.jpg | Suzhou Lion Grove Garden Dosiero:Vue générale de Wenzhou.JPG | Wenzhou Dosiero:WuhanSkyline.jpg | Wuhan Dosiero:Tibet-Lhasa-Potala.jpg | La Potala en Lasao </gallery> [[File:Gateofheavenlypeace.JPG|thumb|Tiananmen, [[Beijing]]]] * [[Pekino]] - la ĉefurbo * [[Ŝanhajo]] - la plej granda urbo de la lando * [[Ŝenĵeno]] - furorurbo apud Honkongo kiu enhavas homojn el ĉiuj partoj de la lando * [[Ĉengduo]] (成都) — ĉefurbo de [[Siĉuano]] provinco, konata pro pikanta manĝaĵo, gigantaj pandoj kaj la plej granda [[GLAT-sceno de Ĉinio]]. * [[Guangzhou]] (广州) — unu el la plej prosperaj kaj liberalaj urboj de Ĉinio. Centro de kantona kulturo kaj kuirarto. [[Dosiero:1 li jiang guilin yangshuo 2011.jpg|eta|Rivero Lio (漓江) proksime de [[Guilin]]]] * [[Hangzhou]]| (杭州) — konstruita ĉirkaŭ la Okcidenta Lago, kaj suda finstacio de la [[Laŭlonge de la Granda Kanalo|Granda Kanalo]]. * [[Harbin]] (哈尔滨) — ĉefurbo de [[Hejlongĝjango]], kiu gastigas la Festivalon pri Glacio kaj Neĝo-Skulptaĵo dum siaj tre malvarmaj vintroj. * [[Kashgar]] (ĉine: 喀什, ujgura: قەشقەر) — centro de ujgura kulturo, kun bela kaj bone konservita malnova urbo, kaj la fama Id Kah Moskeo. * [[Nanjing]] (南京) — la ĉefurbo dum la frua dinastio Ming kaj Respubliko Ĉinio epoko, fama historia kaj kultura urbo kun multaj historiaj lokoj. * [[Shanghai]] (上海) — la plej granda urbo kaj ĉefa komerca centro de Ĉinio, fama pro ĝia bela antaŭmondmilita franca, brita kaj amerika kolonia arkitekturo, ultramodernaj 21-ajarcentaj nubskrapuloj, kaj multaj aĉeteblecoj. *[[Xi'an]] (西安) — la plej malnova urbo kaj antikva ĉefurbo de Ĉinio, finstacio de la antikva [[Silka Vojo]], kaj hejmo de la terakotaj militistoj. ==Aliaj cellokoj== * [[Honkongo]] - modernega urbo, konata kiel la plej vertikala urbo pro multaj nubskrapuloj * [[Makao]] - Ĝi havas multajn kazinojn kaj antikvan portugalan kolonian arkitekturon. (Ambaŭ Konkongo kaj Makao havas apartan enirpostuloj ol Ĉinio). === Famaj vidindaĵoj de Ĉinio === * [[Granda Murego de Ĉinio]] (万里长城) — pli longa ol 8,000&nbsp;km, ĉi tiu antikva murego estas la plej ikoneca orientilo de Ĉinio. * [[Hainan]] (海南) — tropika paradiza insulo spertanta pezan turismo-orientitan evoluon. * [[Jiuzhaigou Natura Reservejo]] (九寨沟) — konata pro siaj multaj plurnivelaj akvofaloj, buntaj lagoj kaj kiel la hejmo de la gigantaj pandoj. * [[Leshan]] — plej fama pro ĝia grandega riverborda klifo-ĉizado de Budho kaj proksima [[Monto Emei]]. * [[Qomolangma|Monto Everesto]] — interkrurigante la landlimon inter Nepalo kaj Tibeto, ĉi tiu estas la plej alta monto de la mondo. * [[Monto Tai]] (泰山 Tài Shān) — unu el la kvin sanktaj taoismaj montoj en Ĉinio, kaj la plej grimpita monto en Ĉinio. * [[Tibeto]] (西藏) — kun plimulto de tibetaj budhanoj kaj tradicia tibeta kulturo, ĝi sentas kiel tute malsama mondo. * [[Yungang Grottoes]] (云冈石窟) — tiuj montflankaj kavernoj kaj niĉoj nombras pli ol 50, kaj estas plenigitaj per 51,000 budhismaj statuoj. * [[Guilin]] (桂林) — sensaciaj montaraj pejzaĝoj, kiuj delonge estas la temo de ĉinaj pentraĵoj. Ĉinio havas pli ol 50 ejojn en la Listo de Monda Heredaĵo de Unesko. == Esperanto == [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo] :Organo: [http://www.china-report.com El Popola Ĉinio] :Adreso: P.O. Kesto 825, 100037 Beijing, Ĉinio :Retadreso: lamondo ĉe 163.com :Telefono: (010) 68996930 :Prezidanto: Tan Xiuzhu === Ĉina Junulara Esperanto-Asocio === :Prezidanto: Shi Guang :Telefono: (01) 832 6682; fakso (01) 832 1808 :Retadreso: jlm1971 ĉe 21cn.com :Organo: paĝoj en La Mondo === Esperantaj renkontiĝoj === La ĉefa evento estas la ĉiujara '''Ĉina Kongreso de Esperanto''' (okazanta kutime novembre, 300-400 partoprenantoj), kaj la '''Komunuma Seminario (KS)''', organizata de junularaj asocioj el Ĉinio, Japanio kaj Koreio. Plie, gravaj regionaj kunvenoj, kiel la '''Azia-Oceania Kongreso de Esperanto''', okazas periode en la lando. Por trovi precizajn datojn, lokojn kaj detalojn pri la venontaj eventoj en Ĉinio aŭ interretaj kunvenoj de la ĉina movado, konsultu la [https://eventaservo.org/ Eventa Servo]. La oficialaj landaj informoj estas publikigitaj de la [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo]. <gallery> File:20090530 Beijing Summer Palace 8467.jpg|Pekino File:GreatWall6.jpg|Granda Ĉina Muro File:Shanghai yuyuan gardensJPG.jpg|Ŝanhajo </gallery> == Dependaj Teritorioj == Al Ĉinio apartenas: [[Honkongo]] kaj [[Makao]]. Vidu ''[[:Category:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Teritorioj dependaj de Ĉinio]]''. == Eksteraj ligiloj == * {{W|Ĉinio|Ĉinio ĉe Vikipedio}}. {{Parto de|Orienta Azio}} adspzdvo120c8sqhgt953rlxqzhd2jw 73213 73212 2026-09-17T02:07:29Z Tmv 290 /* Regionoj */ 73213 wikitext text/x-wiki {{Rubando|China_Banner_2.jpg}} {{Informkesto lando | flago = File:Flag of the People's Republic of China.svg | bildo= | bildotitolo= | monunuo= {{W|renminbio}} (CNY) | areo= 9 600 000 km² | loĝantaro= 1 366 milionoj (2014) | elektro= 220V/50Hz, diversaj kontaktingoj | antaŭkodo= +86 | horzono= UTC +8 }} '''{{W|Ĉinio}}''' estas lando en [[Orienta Azio]]. == Regionoj == Krom la regionoj kaj provincoj aŭ subregionoj, ekzistas du specialaj administraj zonoj en Ĉinio en kiuj validas malsama ekonomia sistemo kaj foje malsamaj leĝoj. La ĝeneralaj deklaroj faritaj en ĉi tiu vojaĝgvidilo pri Ĉinio do nur parte validas tie: Honkongo (香港) Makao (澳门) Honkongo, Makao kaj Tajvano havas apartajn enmigrajn kaj vizsistemojn kaj eldonas siajn proprajn valutojn. Vojaĝoj inter iuj du el ili aŭ inter iu el ili kaj kontinenta Ĉinio implikas enmigradon kaj doganinspektadojn. La insulo Tajvano estas oficiale konsiderata kiel provinco de Ĉinio fare de la registaro de la Ĉina Popola Respubliko kaj de la plej multaj aliaj landoj en la mondo same kiel UN. En la praktiko tamen ekzistas aparta ŝtato kun siaj propraj administrado kaj leĝoj. Por ĉi tiu vojaĝgvidilo, pro praktikaj kialoj, estas do pli konvene rigardi Tajvanon kiel sendependan ŝtaton, sed tio ne estu konsiderata kiel subteno de iu aŭ alia politika pozicio. {{ListoRegionoj | mapo=Map of China.svg | titolomapo=Regionoj de Ĉinio | grandecomapo=500px | nomoregiono1=[[Nordokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono1=#71b37b | elementojregiono1=[[Ŝenŝjio]], [[Gansuo]], [[Ningŝjao]], [[Ĉinghajo]], [[Ŝinĝjango]] | priskriboregiono1=Historia landlima regiono, kie herbejoj transiras al dezertoj kaj montoj, kaj kie la antikva Silka Vojo ligis Ĉinion al Eŭropo. Nordokcidenta Ĉinio estas hejmo de multaj islamanoj kaj etnaj malplimultoj, kiuj foje formis sendependajn regnojn. | nomoregiono2=[[Norda Ĉinio]] | kolororegiono2=#b383b3 | elementojregiono2=[[Ŝandongo]], [[Ŝanŝio]], [[Interna Mongolio]], [[Henano]], [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | priskriboregiono2=La ebenaĵoj de Norda Ĉinio ĉirkaŭ la fekunda baseno de la [[Along the Yellow River|Flava Rivero]] estis la '''lulilo de ĉina civilizo'''. Ĝi estis la politika centro de ĉinaj imperioj dum jarmiloj, kaj estas hejmo de la moderna ĉefurbo, Pekino. | nomoregiono3=[[Nordorienta Ĉinio]] | kolororegiono3=#d5dc76 | elementojregiono3=[[Ljaŭningo]], [[Ĝilinio]], [[Hejlongĝjango]] | priskriboregiono3=Historie konata en la Okcidento kiel '''Manĉurio''', la nordoriento estas lando de stepoj, vastaj arbaroj kaj longaj neĝaj vintroj. Kulture influita de Rusio, Koreio kaj Japanio, ĝi enhavas miksaĵon de modernaj urboj kaj “rust-zonaj” industriaj urboj, kiuj fariĝis neglektitaj. | nomoregiono4=[[Sudokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono4=#4da9c4 | elementojregiono4=[[Tibeto]], [[Siĉŭano]], [[Ĉongĉingo]], [[Junano]], [[Gŭiĝoŭo]] | priskriboregiono4=Etnoj malplimultaj, spektaklaj pejzaĝoj kaj rifuĝejoj por dorsosakuloj. | nomoregiono5=[[Sud-centra Ĉinio]] | kolororegiono5=#a78379 | elementojregiono5=[[Anhujo]], [[Hubejo]], [[Hunano]], [[Ĝjangŝjio]] | priskriboregiono5=Areo de la baseno de la [[Jangzio]], bienoj, montoj, riveraj gorĝoj, mezvarmaj kaj subtropikaj arbaroj. | nomoregiono6=[[Suda Ĉinio]] | kolororegiono6=#ffd0d0 | elementojregiono6=[[Gŭangdongo]], [[Gvanŝio]], [[Hajnano]] | priskriboregiono6=Tradicia komerca centro, fabrikada kaj teknologia potenco. | nomoregiono7=[[Orienta Ĉinio]] | kolororegiono7=#d56d76 | elementojregiono7=[[Ĝjangsuo]], [[Ŝanhajo]], [[Ĝeĝjango]], [[Fuĝjano]] | priskriboregiono7=La "lando de fiŝoj kaj rizoj", tradiciaj akvourboj, kaj la nova kosmopolita ekonomia centro de Ĉinio. }} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio}} <div style="clear:both;"></div> == Urboj == <gallery> Dosiero:Scuhuaxi.jpg | Chengdu Dosiero:Chongqing Nightscape.jpg | Chongqing Dosiero:Sun Yat-sen Memorial Hall Guangzhou.jpg | Guangzhou Dosiero:南京长江大桥·东北.jpg | Nanjing Dosiero:青岛湾夜景.jpg | Qingdao Dosiero:2012 New Year Night Pudong.jpg |la distrikto Pudong vidita ĉi tie en Ŝanhajo de la havena promenado. Dosiero:Shanghai Uferpromenade Bund.JPG |Promenado. En urboj kiel Ŝanhajo aŭ Xi'an, vespera urba vizito estas impona sperto. Dosiero:Commercial area of futian to east2020.jpg | Shenzhen Dosiero:20090905 Suzhou Lion Grove Garden 4515.jpg | Suzhou Lion Grove Garden Dosiero:Vue générale de Wenzhou.JPG | Wenzhou Dosiero:WuhanSkyline.jpg | Wuhan Dosiero:Tibet-Lhasa-Potala.jpg | La Potala en Lasao </gallery> [[File:Gateofheavenlypeace.JPG|thumb|Tiananmen, [[Beijing]]]] * [[Pekino]] - la ĉefurbo * [[Ŝanhajo]] - la plej granda urbo de la lando * [[Ŝenĵeno]] - furorurbo apud Honkongo kiu enhavas homojn el ĉiuj partoj de la lando * [[Ĉengduo]] (成都) — ĉefurbo de [[Siĉuano]] provinco, konata pro pikanta manĝaĵo, gigantaj pandoj kaj la plej granda [[GLAT-sceno de Ĉinio]]. * [[Guangzhou]] (广州) — unu el la plej prosperaj kaj liberalaj urboj de Ĉinio. Centro de kantona kulturo kaj kuirarto. [[Dosiero:1 li jiang guilin yangshuo 2011.jpg|eta|Rivero Lio (漓江) proksime de [[Guilin]]]] * [[Hangzhou]]| (杭州) — konstruita ĉirkaŭ la Okcidenta Lago, kaj suda finstacio de la [[Laŭlonge de la Granda Kanalo|Granda Kanalo]]. * [[Harbin]] (哈尔滨) — ĉefurbo de [[Hejlongĝjango]], kiu gastigas la Festivalon pri Glacio kaj Neĝo-Skulptaĵo dum siaj tre malvarmaj vintroj. * [[Kashgar]] (ĉine: 喀什, ujgura: قەشقەر) — centro de ujgura kulturo, kun bela kaj bone konservita malnova urbo, kaj la fama Id Kah Moskeo. * [[Nanjing]] (南京) — la ĉefurbo dum la frua dinastio Ming kaj Respubliko Ĉinio epoko, fama historia kaj kultura urbo kun multaj historiaj lokoj. * [[Shanghai]] (上海) — la plej granda urbo kaj ĉefa komerca centro de Ĉinio, fama pro ĝia bela antaŭmondmilita franca, brita kaj amerika kolonia arkitekturo, ultramodernaj 21-ajarcentaj nubskrapuloj, kaj multaj aĉeteblecoj. *[[Xi'an]] (西安) — la plej malnova urbo kaj antikva ĉefurbo de Ĉinio, finstacio de la antikva [[Silka Vojo]], kaj hejmo de la terakotaj militistoj. ==Aliaj cellokoj== * [[Honkongo]] - modernega urbo, konata kiel la plej vertikala urbo pro multaj nubskrapuloj * [[Makao]] - Ĝi havas multajn kazinojn kaj antikvan portugalan kolonian arkitekturon. (Ambaŭ Konkongo kaj Makao havas apartan enirpostuloj ol Ĉinio). === Famaj vidindaĵoj de Ĉinio === * [[Granda Murego de Ĉinio]] (万里长城) — pli longa ol 8,000&nbsp;km, ĉi tiu antikva murego estas la plej ikoneca orientilo de Ĉinio. * [[Hainan]] (海南) — tropika paradiza insulo spertanta pezan turismo-orientitan evoluon. * [[Jiuzhaigou Natura Reservejo]] (九寨沟) — konata pro siaj multaj plurnivelaj akvofaloj, buntaj lagoj kaj kiel la hejmo de la gigantaj pandoj. * [[Leshan]] — plej fama pro ĝia grandega riverborda klifo-ĉizado de Budho kaj proksima [[Monto Emei]]. * [[Qomolangma|Monto Everesto]] — interkrurigante la landlimon inter Nepalo kaj Tibeto, ĉi tiu estas la plej alta monto de la mondo. * [[Monto Tai]] (泰山 Tài Shān) — unu el la kvin sanktaj taoismaj montoj en Ĉinio, kaj la plej grimpita monto en Ĉinio. * [[Tibeto]] (西藏) — kun plimulto de tibetaj budhanoj kaj tradicia tibeta kulturo, ĝi sentas kiel tute malsama mondo. * [[Yungang Grottoes]] (云冈石窟) — tiuj montflankaj kavernoj kaj niĉoj nombras pli ol 50, kaj estas plenigitaj per 51,000 budhismaj statuoj. * [[Guilin]] (桂林) — sensaciaj montaraj pejzaĝoj, kiuj delonge estas la temo de ĉinaj pentraĵoj. Ĉinio havas pli ol 50 ejojn en la Listo de Monda Heredaĵo de Unesko. == Esperanto == [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo] :Organo: [http://www.china-report.com El Popola Ĉinio] :Adreso: P.O. Kesto 825, 100037 Beijing, Ĉinio :Retadreso: lamondo ĉe 163.com :Telefono: (010) 68996930 :Prezidanto: Tan Xiuzhu === Ĉina Junulara Esperanto-Asocio === :Prezidanto: Shi Guang :Telefono: (01) 832 6682; fakso (01) 832 1808 :Retadreso: jlm1971 ĉe 21cn.com :Organo: paĝoj en La Mondo === Esperantaj renkontiĝoj === La ĉefa evento estas la ĉiujara '''Ĉina Kongreso de Esperanto''' (okazanta kutime novembre, 300-400 partoprenantoj), kaj la '''Komunuma Seminario (KS)''', organizata de junularaj asocioj el Ĉinio, Japanio kaj Koreio. Plie, gravaj regionaj kunvenoj, kiel la '''Azia-Oceania Kongreso de Esperanto''', okazas periode en la lando. Por trovi precizajn datojn, lokojn kaj detalojn pri la venontaj eventoj en Ĉinio aŭ interretaj kunvenoj de la ĉina movado, konsultu la [https://eventaservo.org/ Eventa Servo]. La oficialaj landaj informoj estas publikigitaj de la [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo]. <gallery> File:20090530 Beijing Summer Palace 8467.jpg|Pekino File:GreatWall6.jpg|Granda Ĉina Muro File:Shanghai yuyuan gardensJPG.jpg|Ŝanhajo </gallery> == Dependaj Teritorioj == Al Ĉinio apartenas: [[Honkongo]] kaj [[Makao]]. Vidu ''[[:Category:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Teritorioj dependaj de Ĉinio]]''. == Eksteraj ligiloj == * {{W|Ĉinio|Ĉinio ĉe Vikipedio}}. {{Parto de|Orienta Azio}} clp1lpcx9qihu1vky41dwhhreag8oht 73214 73213 2026-09-17T02:09:18Z Tmv 290 /* Aliaj cellokoj */ 73214 wikitext text/x-wiki {{Rubando|China_Banner_2.jpg}} {{Informkesto lando | flago = File:Flag of the People's Republic of China.svg | bildo= | bildotitolo= | monunuo= {{W|renminbio}} (CNY) | areo= 9 600 000 km² | loĝantaro= 1 366 milionoj (2014) | elektro= 220V/50Hz, diversaj kontaktingoj | antaŭkodo= +86 | horzono= UTC +8 }} '''{{W|Ĉinio}}''' estas lando en [[Orienta Azio]]. == Regionoj == Krom la regionoj kaj provincoj aŭ subregionoj, ekzistas du specialaj administraj zonoj en Ĉinio en kiuj validas malsama ekonomia sistemo kaj foje malsamaj leĝoj. La ĝeneralaj deklaroj faritaj en ĉi tiu vojaĝgvidilo pri Ĉinio do nur parte validas tie: Honkongo (香港) Makao (澳门) Honkongo, Makao kaj Tajvano havas apartajn enmigrajn kaj vizsistemojn kaj eldonas siajn proprajn valutojn. Vojaĝoj inter iuj du el ili aŭ inter iu el ili kaj kontinenta Ĉinio implikas enmigradon kaj doganinspektadojn. La insulo Tajvano estas oficiale konsiderata kiel provinco de Ĉinio fare de la registaro de la Ĉina Popola Respubliko kaj de la plej multaj aliaj landoj en la mondo same kiel UN. En la praktiko tamen ekzistas aparta ŝtato kun siaj propraj administrado kaj leĝoj. Por ĉi tiu vojaĝgvidilo, pro praktikaj kialoj, estas do pli konvene rigardi Tajvanon kiel sendependan ŝtaton, sed tio ne estu konsiderata kiel subteno de iu aŭ alia politika pozicio. {{ListoRegionoj | mapo=Map of China.svg | titolomapo=Regionoj de Ĉinio | grandecomapo=500px | nomoregiono1=[[Nordokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono1=#71b37b | elementojregiono1=[[Ŝenŝjio]], [[Gansuo]], [[Ningŝjao]], [[Ĉinghajo]], [[Ŝinĝjango]] | priskriboregiono1=Historia landlima regiono, kie herbejoj transiras al dezertoj kaj montoj, kaj kie la antikva Silka Vojo ligis Ĉinion al Eŭropo. Nordokcidenta Ĉinio estas hejmo de multaj islamanoj kaj etnaj malplimultoj, kiuj foje formis sendependajn regnojn. | nomoregiono2=[[Norda Ĉinio]] | kolororegiono2=#b383b3 | elementojregiono2=[[Ŝandongo]], [[Ŝanŝio]], [[Interna Mongolio]], [[Henano]], [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | priskriboregiono2=La ebenaĵoj de Norda Ĉinio ĉirkaŭ la fekunda baseno de la [[Along the Yellow River|Flava Rivero]] estis la '''lulilo de ĉina civilizo'''. Ĝi estis la politika centro de ĉinaj imperioj dum jarmiloj, kaj estas hejmo de la moderna ĉefurbo, Pekino. | nomoregiono3=[[Nordorienta Ĉinio]] | kolororegiono3=#d5dc76 | elementojregiono3=[[Ljaŭningo]], [[Ĝilinio]], [[Hejlongĝjango]] | priskriboregiono3=Historie konata en la Okcidento kiel '''Manĉurio''', la nordoriento estas lando de stepoj, vastaj arbaroj kaj longaj neĝaj vintroj. Kulture influita de Rusio, Koreio kaj Japanio, ĝi enhavas miksaĵon de modernaj urboj kaj “rust-zonaj” industriaj urboj, kiuj fariĝis neglektitaj. | nomoregiono4=[[Sudokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono4=#4da9c4 | elementojregiono4=[[Tibeto]], [[Siĉŭano]], [[Ĉongĉingo]], [[Junano]], [[Gŭiĝoŭo]] | priskriboregiono4=Etnoj malplimultaj, spektaklaj pejzaĝoj kaj rifuĝejoj por dorsosakuloj. | nomoregiono5=[[Sud-centra Ĉinio]] | kolororegiono5=#a78379 | elementojregiono5=[[Anhujo]], [[Hubejo]], [[Hunano]], [[Ĝjangŝjio]] | priskriboregiono5=Areo de la baseno de la [[Jangzio]], bienoj, montoj, riveraj gorĝoj, mezvarmaj kaj subtropikaj arbaroj. | nomoregiono6=[[Suda Ĉinio]] | kolororegiono6=#ffd0d0 | elementojregiono6=[[Gŭangdongo]], [[Gvanŝio]], [[Hajnano]] | priskriboregiono6=Tradicia komerca centro, fabrikada kaj teknologia potenco. | nomoregiono7=[[Orienta Ĉinio]] | kolororegiono7=#d56d76 | elementojregiono7=[[Ĝjangsuo]], [[Ŝanhajo]], [[Ĝeĝjango]], [[Fuĝjano]] | priskriboregiono7=La "lando de fiŝoj kaj rizoj", tradiciaj akvourboj, kaj la nova kosmopolita ekonomia centro de Ĉinio. }} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio}} <div style="clear:both;"></div> == Urboj == <gallery> Dosiero:Scuhuaxi.jpg | Chengdu Dosiero:Chongqing Nightscape.jpg | Chongqing Dosiero:Sun Yat-sen Memorial Hall Guangzhou.jpg | Guangzhou Dosiero:南京长江大桥·东北.jpg | Nanjing Dosiero:青岛湾夜景.jpg | Qingdao Dosiero:2012 New Year Night Pudong.jpg |la distrikto Pudong vidita ĉi tie en Ŝanhajo de la havena promenado. Dosiero:Shanghai Uferpromenade Bund.JPG |Promenado. En urboj kiel Ŝanhajo aŭ Xi'an, vespera urba vizito estas impona sperto. Dosiero:Commercial area of futian to east2020.jpg | Shenzhen Dosiero:20090905 Suzhou Lion Grove Garden 4515.jpg | Suzhou Lion Grove Garden Dosiero:Vue générale de Wenzhou.JPG | Wenzhou Dosiero:WuhanSkyline.jpg | Wuhan Dosiero:Tibet-Lhasa-Potala.jpg | La Potala en Lasao </gallery> [[File:Gateofheavenlypeace.JPG|thumb|Tiananmen, [[Beijing]]]] * [[Pekino]] - la ĉefurbo * [[Ŝanhajo]] - la plej granda urbo de la lando * [[Ŝenĵeno]] - furorurbo apud Honkongo kiu enhavas homojn el ĉiuj partoj de la lando * [[Ĉengduo]] (成都) — ĉefurbo de [[Siĉuano]] provinco, konata pro pikanta manĝaĵo, gigantaj pandoj kaj la plej granda [[GLAT-sceno de Ĉinio]]. * [[Guangzhou]] (广州) — unu el la plej prosperaj kaj liberalaj urboj de Ĉinio. Centro de kantona kulturo kaj kuirarto. [[Dosiero:1 li jiang guilin yangshuo 2011.jpg|eta|Rivero Lio (漓江) proksime de [[Guilin]]]] * [[Hangzhou]]| (杭州) — konstruita ĉirkaŭ la Okcidenta Lago, kaj suda finstacio de la [[Laŭlonge de la Granda Kanalo|Granda Kanalo]]. * [[Harbin]] (哈尔滨) — ĉefurbo de [[Hejlongĝjango]], kiu gastigas la Festivalon pri Glacio kaj Neĝo-Skulptaĵo dum siaj tre malvarmaj vintroj. * [[Kashgar]] (ĉine: 喀什, ujgura: قەشقەر) — centro de ujgura kulturo, kun bela kaj bone konservita malnova urbo, kaj la fama Id Kah Moskeo. * [[Nanjing]] (南京) — la ĉefurbo dum la frua dinastio Ming kaj Respubliko Ĉinio epoko, fama historia kaj kultura urbo kun multaj historiaj lokoj. * [[Shanghai]] (上海) — la plej granda urbo kaj ĉefa komerca centro de Ĉinio, fama pro ĝia bela antaŭmondmilita franca, brita kaj amerika kolonia arkitekturo, ultramodernaj 21-ajarcentaj nubskrapuloj, kaj multaj aĉeteblecoj. *[[Xi'an]] (西安) — la plej malnova urbo kaj antikva ĉefurbo de Ĉinio, finstacio de la antikva [[Silka Vojo]], kaj hejmo de la terakotaj militistoj. ==Aliaj cellokoj== * [[Honkongo]] - modernega urbo, konata kiel la plej vertikala urbo pro multaj nubskrapuloj * [[Makao]] - Ĝi havas multajn kazinojn kaj antikvan portugalan kolonian arkitekturon. (Ambaŭ Honkongo kaj Makao havas apartan enirpostuloj ol Ĉinio). === Famaj vidindaĵoj de Ĉinio === * [[Granda Murego de Ĉinio]] (万里长城) — pli longa ol 8,000&nbsp;km, ĉi tiu antikva murego estas la plej ikoneca orientilo de Ĉinio. * [[Hainan]] (海南) — tropika paradiza insulo spertanta pezan turismo-orientitan evoluon. * [[Jiuzhaigou Natura Reservejo]] (九寨沟) — konata pro siaj multaj plurnivelaj akvofaloj, buntaj lagoj kaj kiel la hejmo de la gigantaj pandoj. * [[Leshan]] — plej fama pro ĝia grandega riverborda klifo-ĉizado de Budho kaj proksima [[Monto Emei]]. * [[Qomolangma|Monto Everesto]] — interkrurigante la landlimon inter Nepalo kaj Tibeto, ĉi tiu estas la plej alta monto de la mondo. * [[Monto Tai]] (泰山 Tài Shān) — unu el la kvin sanktaj taoismaj montoj en Ĉinio, kaj la plej grimpita monto en Ĉinio. * [[Tibeto]] (西藏) — kun plimulto de tibetaj budhanoj kaj tradicia tibeta kulturo, ĝi sentas kiel tute malsama mondo. * [[Yungang Grottoes]] (云冈石窟) — tiuj montflankaj kavernoj kaj niĉoj nombras pli ol 50, kaj estas plenigitaj per 51,000 budhismaj statuoj. * [[Guilin]] (桂林) — sensaciaj montaraj pejzaĝoj, kiuj delonge estas la temo de ĉinaj pentraĵoj. Ĉinio havas pli ol 50 ejojn en la Listo de Monda Heredaĵo de Unesko. == Esperanto == [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo] :Organo: [http://www.china-report.com El Popola Ĉinio] :Adreso: P.O. Kesto 825, 100037 Beijing, Ĉinio :Retadreso: lamondo ĉe 163.com :Telefono: (010) 68996930 :Prezidanto: Tan Xiuzhu === Ĉina Junulara Esperanto-Asocio === :Prezidanto: Shi Guang :Telefono: (01) 832 6682; fakso (01) 832 1808 :Retadreso: jlm1971 ĉe 21cn.com :Organo: paĝoj en La Mondo === Esperantaj renkontiĝoj === La ĉefa evento estas la ĉiujara '''Ĉina Kongreso de Esperanto''' (okazanta kutime novembre, 300-400 partoprenantoj), kaj la '''Komunuma Seminario (KS)''', organizata de junularaj asocioj el Ĉinio, Japanio kaj Koreio. Plie, gravaj regionaj kunvenoj, kiel la '''Azia-Oceania Kongreso de Esperanto''', okazas periode en la lando. Por trovi precizajn datojn, lokojn kaj detalojn pri la venontaj eventoj en Ĉinio aŭ interretaj kunvenoj de la ĉina movado, konsultu la [https://eventaservo.org/ Eventa Servo]. La oficialaj landaj informoj estas publikigitaj de la [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo]. <gallery> File:20090530 Beijing Summer Palace 8467.jpg|Pekino File:GreatWall6.jpg|Granda Ĉina Muro File:Shanghai yuyuan gardensJPG.jpg|Ŝanhajo </gallery> == Dependaj Teritorioj == Al Ĉinio apartenas: [[Honkongo]] kaj [[Makao]]. Vidu ''[[:Category:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Teritorioj dependaj de Ĉinio]]''. == Eksteraj ligiloj == * {{W|Ĉinio|Ĉinio ĉe Vikipedio}}. {{Parto de|Orienta Azio}} kr83oy68anuanyqdzrwr1x4iiv9z8ct 73219 73214 2026-09-17T02:26:41Z Tmv 290 /* Esperanto */ 73219 wikitext text/x-wiki {{Rubando|China_Banner_2.jpg}} {{Informkesto lando | flago = File:Flag of the People's Republic of China.svg | bildo= | bildotitolo= | monunuo= {{W|renminbio}} (CNY) | areo= 9 600 000 km² | loĝantaro= 1 366 milionoj (2014) | elektro= 220V/50Hz, diversaj kontaktingoj | antaŭkodo= +86 | horzono= UTC +8 }} '''{{W|Ĉinio}}''' estas lando en [[Orienta Azio]]. == Regionoj == Krom la regionoj kaj provincoj aŭ subregionoj, ekzistas du specialaj administraj zonoj en Ĉinio en kiuj validas malsama ekonomia sistemo kaj foje malsamaj leĝoj. La ĝeneralaj deklaroj faritaj en ĉi tiu vojaĝgvidilo pri Ĉinio do nur parte validas tie: Honkongo (香港) Makao (澳门) Honkongo, Makao kaj Tajvano havas apartajn enmigrajn kaj vizsistemojn kaj eldonas siajn proprajn valutojn. Vojaĝoj inter iuj du el ili aŭ inter iu el ili kaj kontinenta Ĉinio implikas enmigradon kaj doganinspektadojn. La insulo Tajvano estas oficiale konsiderata kiel provinco de Ĉinio fare de la registaro de la Ĉina Popola Respubliko kaj de la plej multaj aliaj landoj en la mondo same kiel UN. En la praktiko tamen ekzistas aparta ŝtato kun siaj propraj administrado kaj leĝoj. Por ĉi tiu vojaĝgvidilo, pro praktikaj kialoj, estas do pli konvene rigardi Tajvanon kiel sendependan ŝtaton, sed tio ne estu konsiderata kiel subteno de iu aŭ alia politika pozicio. {{ListoRegionoj | mapo=Map of China.svg | titolomapo=Regionoj de Ĉinio | grandecomapo=500px | nomoregiono1=[[Nordokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono1=#71b37b | elementojregiono1=[[Ŝenŝjio]], [[Gansuo]], [[Ningŝjao]], [[Ĉinghajo]], [[Ŝinĝjango]] | priskriboregiono1=Historia landlima regiono, kie herbejoj transiras al dezertoj kaj montoj, kaj kie la antikva Silka Vojo ligis Ĉinion al Eŭropo. Nordokcidenta Ĉinio estas hejmo de multaj islamanoj kaj etnaj malplimultoj, kiuj foje formis sendependajn regnojn. | nomoregiono2=[[Norda Ĉinio]] | kolororegiono2=#b383b3 | elementojregiono2=[[Ŝandongo]], [[Ŝanŝio]], [[Interna Mongolio]], [[Henano]], [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | priskriboregiono2=La ebenaĵoj de Norda Ĉinio ĉirkaŭ la fekunda baseno de la [[Along the Yellow River|Flava Rivero]] estis la '''lulilo de ĉina civilizo'''. Ĝi estis la politika centro de ĉinaj imperioj dum jarmiloj, kaj estas hejmo de la moderna ĉefurbo, Pekino. | nomoregiono3=[[Nordorienta Ĉinio]] | kolororegiono3=#d5dc76 | elementojregiono3=[[Ljaŭningo]], [[Ĝilinio]], [[Hejlongĝjango]] | priskriboregiono3=Historie konata en la Okcidento kiel '''Manĉurio''', la nordoriento estas lando de stepoj, vastaj arbaroj kaj longaj neĝaj vintroj. Kulture influita de Rusio, Koreio kaj Japanio, ĝi enhavas miksaĵon de modernaj urboj kaj “rust-zonaj” industriaj urboj, kiuj fariĝis neglektitaj. | nomoregiono4=[[Sudokcidenta Ĉinio]] | kolororegiono4=#4da9c4 | elementojregiono4=[[Tibeto]], [[Siĉŭano]], [[Ĉongĉingo]], [[Junano]], [[Gŭiĝoŭo]] | priskriboregiono4=Etnoj malplimultaj, spektaklaj pejzaĝoj kaj rifuĝejoj por dorsosakuloj. | nomoregiono5=[[Sud-centra Ĉinio]] | kolororegiono5=#a78379 | elementojregiono5=[[Anhujo]], [[Hubejo]], [[Hunano]], [[Ĝjangŝjio]] | priskriboregiono5=Areo de la baseno de la [[Jangzio]], bienoj, montoj, riveraj gorĝoj, mezvarmaj kaj subtropikaj arbaroj. | nomoregiono6=[[Suda Ĉinio]] | kolororegiono6=#ffd0d0 | elementojregiono6=[[Gŭangdongo]], [[Gvanŝio]], [[Hajnano]] | priskriboregiono6=Tradicia komerca centro, fabrikada kaj teknologia potenco. | nomoregiono7=[[Orienta Ĉinio]] | kolororegiono7=#d56d76 | elementojregiono7=[[Ĝjangsuo]], [[Ŝanhajo]], [[Ĝeĝjango]], [[Fuĝjano]] | priskriboregiono7=La "lando de fiŝoj kaj rizoj", tradiciaj akvourboj, kaj la nova kosmopolita ekonomia centro de Ĉinio. }} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio}} <div style="clear:both;"></div> == Urboj == <gallery> Dosiero:Scuhuaxi.jpg | Chengdu Dosiero:Chongqing Nightscape.jpg | Chongqing Dosiero:Sun Yat-sen Memorial Hall Guangzhou.jpg | Guangzhou Dosiero:南京长江大桥·东北.jpg | Nanjing Dosiero:青岛湾夜景.jpg | Qingdao Dosiero:2012 New Year Night Pudong.jpg |la distrikto Pudong vidita ĉi tie en Ŝanhajo de la havena promenado. Dosiero:Shanghai Uferpromenade Bund.JPG |Promenado. En urboj kiel Ŝanhajo aŭ Xi'an, vespera urba vizito estas impona sperto. Dosiero:Commercial area of futian to east2020.jpg | Shenzhen Dosiero:20090905 Suzhou Lion Grove Garden 4515.jpg | Suzhou Lion Grove Garden Dosiero:Vue générale de Wenzhou.JPG | Wenzhou Dosiero:WuhanSkyline.jpg | Wuhan Dosiero:Tibet-Lhasa-Potala.jpg | La Potala en Lasao </gallery> [[File:Gateofheavenlypeace.JPG|thumb|Tiananmen, [[Beijing]]]] * [[Pekino]] - la ĉefurbo * [[Ŝanhajo]] - la plej granda urbo de la lando * [[Ŝenĵeno]] - furorurbo apud Honkongo kiu enhavas homojn el ĉiuj partoj de la lando * [[Ĉengduo]] (成都) — ĉefurbo de [[Siĉuano]] provinco, konata pro pikanta manĝaĵo, gigantaj pandoj kaj la plej granda [[GLAT-sceno de Ĉinio]]. * [[Guangzhou]] (广州) — unu el la plej prosperaj kaj liberalaj urboj de Ĉinio. Centro de kantona kulturo kaj kuirarto. [[Dosiero:1 li jiang guilin yangshuo 2011.jpg|eta|Rivero Lio (漓江) proksime de [[Guilin]]]] * [[Hangzhou]]| (杭州) — konstruita ĉirkaŭ la Okcidenta Lago, kaj suda finstacio de la [[Laŭlonge de la Granda Kanalo|Granda Kanalo]]. * [[Harbin]] (哈尔滨) — ĉefurbo de [[Hejlongĝjango]], kiu gastigas la Festivalon pri Glacio kaj Neĝo-Skulptaĵo dum siaj tre malvarmaj vintroj. * [[Kashgar]] (ĉine: 喀什, ujgura: قەشقەر) — centro de ujgura kulturo, kun bela kaj bone konservita malnova urbo, kaj la fama Id Kah Moskeo. * [[Nanjing]] (南京) — la ĉefurbo dum la frua dinastio Ming kaj Respubliko Ĉinio epoko, fama historia kaj kultura urbo kun multaj historiaj lokoj. * [[Shanghai]] (上海) — la plej granda urbo kaj ĉefa komerca centro de Ĉinio, fama pro ĝia bela antaŭmondmilita franca, brita kaj amerika kolonia arkitekturo, ultramodernaj 21-ajarcentaj nubskrapuloj, kaj multaj aĉeteblecoj. *[[Xi'an]] (西安) — la plej malnova urbo kaj antikva ĉefurbo de Ĉinio, finstacio de la antikva [[Silka Vojo]], kaj hejmo de la terakotaj militistoj. ==Aliaj cellokoj== * [[Honkongo]] - modernega urbo, konata kiel la plej vertikala urbo pro multaj nubskrapuloj * [[Makao]] - Ĝi havas multajn kazinojn kaj antikvan portugalan kolonian arkitekturon. (Ambaŭ Honkongo kaj Makao havas apartan enirpostuloj ol Ĉinio). === Famaj vidindaĵoj de Ĉinio === * [[Granda Murego de Ĉinio]] (万里长城) — pli longa ol 8,000&nbsp;km, ĉi tiu antikva murego estas la plej ikoneca orientilo de Ĉinio. * [[Hainan]] (海南) — tropika paradiza insulo spertanta pezan turismo-orientitan evoluon. * [[Jiuzhaigou Natura Reservejo]] (九寨沟) — konata pro siaj multaj plurnivelaj akvofaloj, buntaj lagoj kaj kiel la hejmo de la gigantaj pandoj. * [[Leshan]] — plej fama pro ĝia grandega riverborda klifo-ĉizado de Budho kaj proksima [[Monto Emei]]. * [[Qomolangma|Monto Everesto]] — interkrurigante la landlimon inter Nepalo kaj Tibeto, ĉi tiu estas la plej alta monto de la mondo. * [[Monto Tai]] (泰山 Tài Shān) — unu el la kvin sanktaj taoismaj montoj en Ĉinio, kaj la plej grimpita monto en Ĉinio. * [[Tibeto]] (西藏) — kun plimulto de tibetaj budhanoj kaj tradicia tibeta kulturo, ĝi sentas kiel tute malsama mondo. * [[Yungang Grottoes]] (云冈石窟) — tiuj montflankaj kavernoj kaj niĉoj nombras pli ol 50, kaj estas plenigitaj per 51,000 budhismaj statuoj. * [[Guilin]] (桂林) — sensaciaj montaraj pejzaĝoj, kiuj delonge estas la temo de ĉinaj pentraĵoj. Ĉinio havas pli ol 50 ejojn en la Listo de Monda Heredaĵo de Unesko. == Esperanto == [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo] :Organo: [http://www.china-report.com El Popola Ĉinio] :Adreso: P.O. Kesto 825, 100037 Beijing, Ĉinio :Retadreso: lamondo ĉe 163.com :Telefono: {{telefono|(010) 68996930}} :Prezidanto: Tan Xiuzhu === Ĉina Junulara Esperanto-Asocio === :Prezidanto: Shi Guang :Telefono: {{telefono|(01) 832 6682}}; fakso {{telefono|(01) 832 1808}} :Retadreso: jlm1971 ĉe 21cn.com :Organo: paĝoj en La Mondo === Esperantaj renkontiĝoj === La ĉefa evento estas la ĉiujara '''Ĉina Kongreso de Esperanto''' (okazanta kutime novembre, 300-400 partoprenantoj), kaj la '''Komunuma Seminario (KS)''', organizata de junularaj asocioj el Ĉinio, Japanio kaj Koreio. Plie, gravaj regionaj kunvenoj, kiel la '''Azia-Oceania Kongreso de Esperanto''', okazas periode en la lando. Por trovi precizajn datojn, lokojn kaj detalojn pri la venontaj eventoj en Ĉinio aŭ interretaj kunvenoj de la ĉina movado, konsultu la [https://eventaservo.org/ Eventa Servo]. La oficialaj landaj informoj estas publikigitaj de la [https://www.chinaesperantoligo.com.cn/ Ĉina Esperanto-Ligo]. <gallery> File:20090530 Beijing Summer Palace 8467.jpg|Pekino File:GreatWall6.jpg|Granda Ĉina Muro File:Shanghai yuyuan gardensJPG.jpg|Ŝanhajo </gallery> == Dependaj Teritorioj == Al Ĉinio apartenas: [[Honkongo]] kaj [[Makao]]. Vidu ''[[:Category:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Teritorioj dependaj de Ĉinio]]''. == Eksteraj ligiloj == * {{W|Ĉinio|Ĉinio ĉe Vikipedio}}. {{Parto de|Orienta Azio}} axeyiwfimfzhraxezfi4ptk5yb4zg1i 828 4008 73215 70285 2026-09-17T02:12:03Z Tmv 290 73215 Scribunto text/plain -- Function allowing for consistent treatment of boolean-like wikitext input. -- It works similarly to the template {{yesno}}. return function (val, default) -- If your wiki uses non-ascii characters for any of "yes", "no", etc., you -- should replace "val:lower()" with "mw.ustring.lower(val)" in the -- following line. val = type(val) == 'string' and val:lower() or val if val == nil then return nil elseif val == true or val == 'jes' or val == 'j' or val == 'yes' or val == 'y' or val == 'true' or val == 't' or val == 'on' or tonumber(val) == 1 then return true elseif val == false or val == 'ne' or val == 'no' or val == 'n' or val == 'false' or val == 'f' or val == 'off' or tonumber(val) == 0 then return false else return default end end nu0pzqzry65ek2b2q6aox8cpt3xhvqj 0 4205 73221 72045 2026-09-17T03:26:01Z Tmv 290 /* Firmaoj */ 73221 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Trebinje_banner.jpg}} {{Informkesto lando | bildo= dosiero:Mostar old bridge - panoramio.jpg | bildotitolo=Mostar | monunuo= | areo= | loĝantaro=4.010.000 | elektro=220V/50Hz (eŭropa kaj germana ingoj) | antaŭkodo= +387 | horzono= UTC+1 }} [[File:Međugorje St.James Church.jpg|thumb|left|Preĝejo de Sankta Jakobo en [[Međugorje]]]] '''{{W|Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio kaj Hercegovino}}''', (en la [[bosnia]]: ''Bosna i Hercegovina'', (kutime mallongigita al BiH), aŭ per la ĉirila alfabeto: Босна и Херцеговина), estas lando sur la [[balkana duoninsulo]] kiu samlimas kun [[Kroatio]], [[Serbio]] kaj [[Montenegro]]. Ĝi antaŭe estis parto de Jugoslavio sed akiris sendependecon en 1992. Plejparte monta, ĝi havas aliron al tre eta parto de la Adriatika marbordo en la sudo. == Regionoj == Bosnio indikas la pli grandan nordan regionon, konsistante el pluraj geografiaj/historiaj subregionoj, kaj Hercegovino estas la sufiĉe kompakta suda parto de la lando. Jen turisma divido de la lando bazita sur tradiciaj regionoj (kaj subregionoj): {{Listo de regionoj | mapo= Bosnia and Herzegovina Regions map.png | titolomapo= Regionoj de Bosnio kaj Hercegovino | tekstomapo= | grandecomapo= 435px | nomoregiono1= [[Bosnia Krajino]] (''Bosanska Krajina'') | kolororegiono1= #71B37B | elementojregiono1= | priskriboregiono1= nordokcidenta parto de la regiono Bosnio, ĉirkaŭita de [[Kroatio]] escepte de la orienta flanko. | nomoregiono2= [[Centra Bosnio]] | kolororegiono2= #77A3C0 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= | nomoregiono3= [[Erzegovino]] | kolororegiono3= #578E86 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= En la suda parto de la lando, tradicie loĝata ĉefe de kroatoj, kaj la nura regiono kun marborda aliro. Aparte turisme allogaj estas la urboj [[Mostar]] kaj [[Neum]]. | nomoregiono4= [[Nordorienta Bosnio]] | kolororegiono4= #B097B0 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= | nomoregiono5= [[Laŭ-Sava Bosnio]] (Posavina). | kolororegiono5= #C8BEB7 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Norda parto de la regiono Bosnio, kiu laŭ la Sava Rivero, atingas la Panonian basenon. | nomoregiono6= [[Regiono de Sarajevo]] | kolororegiono6= #9DB28E | elementojregiono6= | priskriboregiono6= Sud-orienta parto de la regiono de Bosnio, enhavanta la ĉefurbon de la lando kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. }} == Urboj == * [[Sarajevo]]. La ĉefurbo kaj plej grava turisma celo de la lando. La urbo ofertas miksaĵon de otomana kaj aŭstro-hungara arkitekturo, kiun oni povas admiri en la historia centro (Baščaršija). * [[Banja Luka]]. La dua plej granda urbo de Bosnio kaj Erzegovino, ''de facto'' funkciante kiel la ĉefurbo de la (bosnia) '''Republika Srpska'''; ĝi estas la ekonomia kaj kultura centro de la Serba Respubliko, kaj karakteriziĝas per multaj parkoj, historiaj konstruaĵoj kaj riĉan noktan vivon. Grava vidindaĵo estas la fortikaĵo Kastel ĉe la bordoj de la rivero Vrbas. Aliaj allogaĵoj inkluzivas la modernan katedralon Kristo la Redemptoro kaj la konatajn termikaj fontojn, kiuj estas aprezataj pro siaj kuraclokoj kaj kuracbanejoj. * [[Mostar]]. Bela malnova urbo ĉe la rivero Neretva, simbolata de ĝia mezepoka ponto kiu estas simbolo de repaciĝo kaj paco. En Mostar troviĝas ankaŭ la moskeo Koski Mehmed Paŝa, kiu ofertas belan vidon de la ponto. En la ĉirkaŭaĵo de la urbo, la akvofaloj de Kravica estas populara natura mirindaĵo, kiu invitas naĝi kaj malstreĉiĝi. * [[Neum]]. La nura urbo de B.i.H. ĉe la maro (Adriatiko), kun sablaj strandoj apogitaj al krutaj montetoj; tie estas ankaŭ la natura rezervejo de [[Hutovo Blato]]. * [[Tuzla]]. Ĉi tiu urbo en la nordoriento de Bosnio estas la tria plej granda urbo de Bosnio, kun multe da industrio, kaj ĝi estas konata pro siaj sallagoj kaj sia fama industria muzeo. Ĝi ankaŭ havas belan malnovan urbocentron kun historiaj konstruaĵoj kaj riĉan kulturan historion. === Esperantaj urboj === La sidejo de '''Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino''' estas en Sarajevo. == Aliaj cellokoj == * [[Međugorje]]. Enlanda urbo inter montoj kun milda mediteranea klimato, sed eble pli konata pro asertoj pri aperoj de la Virgulino Maria al ses lokanoj. * [[Bjelašnica]]. Ski-stacio kie okazis parton de la vintraj olimpikaj ludoj en 1984. * [[Plivaj akvofaloj]]. Famaj akvofaloj en la ĉirkaŭaĵo de [[Jajce]]. Antaŭe estis altaj ĉirkaŭ 30 metrojn sed ilia salto reduktiĝis je 20 metrojn post tertremo kaj la atakoj al la proksima idroelektra instalaĵo dum la intercivitana milito. * [[Kravice|Kravicaj akvofaloj]]. * [[Jahorina]]. Ski-areo proksime al [[Sarajevo]]. * [[Una Nacia Parko]] * [[Vrelo Bosne]]. Parko ĉirkaŭ la fontoj de la rivero Bosna. * [[Teslic]]. kuracloko kun la plej granda turisma kapacito en la lando * [[Zenica]]. Urbo kun otomana malnova kvartalo. * [[Srebrenica]]. Urbeto en la nordoriento kun bela naturo (la Drina Kanjono, la tria plej profunda kanjono en la mondo), sed plej konata kiel la loko de genocida masakro dum la Bosnia Milito. == Komprenu == [[File:Map Bih entities.png|thumb|right|Politike, BiH konsistas el la Federacio de Bosnio kaj Hercegovino (blua), Republika Srpska (roza) kaj Brčko Distrikto (flava)]] Pri la nomo de la lando: "Bosnio kaj Hercegovino", ĝi nomiĝas tiel nur ĉar ĉi tiuj nomoj indikas tradiciajn, historiajn, regionojn. Sed en la realo la regionoj "Bosnio kaj Hercegovino" ne ekzistas nuntempe! Anstataŭe estas du "entoj": * La federacio de Bosnio kaj Hercegovino, (federacio de bosniaj katolikoj (kroatoj) kaj de bosniaj islamanoj (bosnianoj). * la Republika Srpska, (respubliko de bosniaj ortodoksoj, (serboj)). (al ĉi tiuj du entoj aldoniĝas alian malgrandetan enton, la Brĉko-distrikto, kiu interalie funkcias kiel neŭtrala areo, kiu ekzemple permesas kunligi la nordan kaj orientan partojn de Republiko Srpska sen pasi tra la teritorio de la federacio kroato-bosnia). Notindas ke preskaŭ neniu en la lando vere kredas sian tradician religion; ja temas nur pri malsamaj tradicioj kaj konkretaj interesoj. Notindas ke ĉiuj tri grupoj parolas la saman lingvon (serbo-kroata, sed iuj skribas ĝin per la latina alfabeto, aliaj per la ĉirila alfabeto); ili ja estas la sama popolo sed kun malsamaj tradicioj. Tiu ĉi situacio rezultigis, en la unuaj '90-jaroj, sangan civitan militon batalitan inter ĉiuj tri grupoj. En la fino la bosni-kroata alianco kontraŭbatalis la serbajn trupojn sur la tero, kaj kun la decidiga helpo de NATO kiu atakis la bosniajn serbojn de la aero, kaŭzis la armean malvenkon de la serboj kiuj estis tiel devigitaj resti parto de Bosnio anstataŭ ol kuniĝi kun Serbio. La rezulto estis ke Bosnio kaj Hercegovino estas federacio de la bosni-kroata unuo kaj de la serba unuo, ĉiu el ili havas sian propran registaron, sed tamen, estas centra administracio kiu situas en Sarajevo kaj ekzistas unu komuna valuto, la konvertebla marko, indikita loke kiel KM (internacia kodo: BAM). La valuto estis nomita laŭ, kaj estis ligita unu-al-unu al la iama germana marko. Nuntempe en nur kelkaj lokoj en Bosnio la Eŭro (monbiletoj kaj 1 kaj 2 €-moneroj) estas akceptata; en la plej granda parto de la lando necesas ŝanĝi al la Konvertebla Marko. Multnombraj bankfilioj ofertas ĉi tiun servon, pagante komisionon proporcia al la ŝanĝita kvanto. Bosnia Marko havas fiksan kurzon kun la Eŭro: * 1 € = 1,95583 KM * 1 KM = 0,51129 € {{-}} === Tereno === Ĉeno da montoj kun relative malmultaj fekundaj valoj. Tertremoj okazas relative ofte. La plej alta monto estas Maglić (2,386m.). === Historio === === Etnoj === === Klimato === Ĝenerale BiH havas tre varmajn somerojn kaj malvarmajn vintrojn; sed areoj kun granda alteco havas mallongajn, freŝajn somerojn kaj longajn, tre malvarmajn vintrojn; kaj la malgranda marborda areo havas mildajn, pluvajn vintrojn. == Eniri == === Enirkondiĉoj === [[Dosiero:Visa_policy_of_Bosnia_and_Herzegovina.png|400px|thumb]] Por eŭropaj civitanoj, eĉ neplenaĝuloj aŭ ''beboj'': Pasporto aŭ identa karto valida por elmigrado. Ĉiuj civitanoj de Eŭropa Unio, povas resti en la lando ĝis 90 tagoj sen bezono de vizo. Se la dokumento de la infano ne enhavas la nomojn de la gepatroj, eltiraĵo de la naskiĝatesto en internacia formato devas esti prezentita. === Eniri avie === [[File:Sarajevo Airport from Trebević.jpg|thumb|Flughaveno de Sarajevo]] [[File:Blairport.jpg|thumb|Vidaĵo de la alteriĝa kureo de la flughaveno de Banja Luka]] La ĉefa flughaveno de la lando troviĝas ĉe [[Sarajevo]]. '''[http://www.sarajevo-airport.ba Sarajevo Airport]''' ({{IATA|SJJ}}) estas en la antaŭ-urbo Butmir kaj estas relative proksima al la urba centro. Ne estas rektaj busoj, kaj taksiaj tarifoj al/de la flughaveno estas surprise multekostaj por la mallonga distanco - la plej bona elekto estas preni taksion ĝis la tram-stacio de ''Ilidža'' kaj daŭrigi per tramo, kiu kostas KM 1.80) Tamen multaj landoj ne havas rektan kunligon al Sarajevo. [[Croatia Airlines]] connects Sarajevo tra [[Zagrebo]] almenaŭ dufoje tage, kaj de Zagrebo estas konektoj al [[Bruselo]], [[Frankfurto]], [[Londono]], [[Munkeno]], [[Parizo]], [[Zuriko]] kaj multaj aliaj Europaj urboj. [http://www.airserbia.com/ Air Serbia] kunligas Sarajevon ĉiutage tra [[Beogrado]] (kun malfru-nokta - frumatena servo), kaj de tie daŭrigi per aliaj '''Air Serbia''' flugoj. Kelkaj aliaj flugkompanioj kiuj havas regulajn (ĉiutagajn) servojn en Sarajevo estas: * [[Lufthansa]] al [[Munkeno]] * [http://www.austrian.at/ Austrian] al [[Vieno]] * [http://www.thy.com/ Turkish Airlines] al [[Istanbulo]] [http://www.norwegian.com/ Norwegian] havas du flugoj semajne al Sarajevo de [[Stokholmo]]-Arlanda. Por aliaj servoj, kontrolu [http://www.sarajevo-airport.ba/ la retejo de la flughaveno de Sarajevo]. '''[http://www.mostar-airport.ba Mostar]''' ({{IATA|OMO}}), '''[http://www.tuzla-airport.ba Tuzla]''' ({{IATA|TZL}}) and '''[http://www.banjaluka-airport.com/ Banja Luka]''' ({{IATA|BNX}}) havas ankaŭ internaciaj rektaj flugoj, kun [[Istanbulo]], [[Frankfurto]], [[Zuriko]], [[Ljubljano]], [[Baselo]], [[Malmo]], [[Gothenburgo]] kaj [[Belgrado]]. [https://www.ryanair.com Ryanair] flugas al la Internacia Flughaveno de [[Banja Luka]]. IATA: BNX - Retpoŝto: info@bnx.aero - Tel: +387 51535210 Multaj vojaĝantoj elektas flugi en Kroation, daŭrigante per buso al BiH, el [[Zagrebo]], [[Splito]], [[Zadaro]] aŭ [[Dubrovniko]], ĉi-lastaj du servataj de laŭsezonaj malmultekostaj turismaj ĉartaj flugoj. === Eniri aŭte === Limtransirejoj normale prezentas malmultajn problemojn, sed kelkaj limtransirejoj estas tre ŝtopitaj dum kelkaj partoj de la jaro. Aktuale la ĉefitineroj de la marbordo tra Mostar ĝis Sarajevo, kaj norde de Sarajevo ĝis la kroata limo ĉe Slavonski Brod/Slavonski Šamac, estis reestigitaj kaj estas de elstara kvalito. Nova aŭtovojo kiu sekvas tiun padon estas sub konstruo, kun la unua parto norde de Sarajevo facile havebla, kvankam iu konstruo povas bremsi trafikon ĉe ĉiu fino de tiu projekciita aŭtovojo. De Sarajevo-flanko vi devos pagi paspagon de 2&nbsp;km por personaŭto. Pagbudoj ĉe la kontraŭa fino aktuale en 2011 estis instalitaj. Finite, tiu ĉi aŭtovojo ligos la nordan parton de Kroatio kun la marbordo same kiel la novan aŭtovojon de Zagrebo ĝis Split, kiu poste etendiĝos ĝis Dubrovnik. === Eniri trajne === [[File:Red vožnje BiH Željeznice zima 2021-2022.jpeg|thumb|BiH Fervoja horaro en vintro 2021-2022]] Fervoja servoj tra la lando malrapide pliboniĝas, kvankam rapideco kaj frekvenco ankoraŭ estas malaltaj. Multo de la fervojinfrastrukturo estis difektita dum la 1990-a konflikto, kaj linioj estis malfermitaj laŭ prioritatbazo, kvankam ne al la altnivela de servo antaŭmilita. La trajnoservoj estas funkciigitaj fare de la du unuoj (surbaze de la politika dividado de la lando), kiu rezultigas ke la lokomotivoj devas esti ŝanĝitaj sufiĉe ofte. ====El Kroatio==== La trajno Zagrebo-Bosnio ŝajnas esti nuligita ekde decembro 2016 ĝis nova avizo. Estas unu ĉiutaga trajno kuranta de [[Sarajevo]] al [[Zagrebo]] (10 horoj), la ĉefurbo de [[Kroatio]], kaj pluen al la resto de Eŭropo. La 'taga' trajno foriras el Zagrebo je 08:59 kaj alvenas al Sarajevo je 18:23. La revena vojaĝo foriras de Sarajevo ĉirkaŭ 10:21 kaj veno al Zagrebo je 19:42. Bileto kostas ĉirkaŭ €30 unudirekte (revenbileto kostas ĉirkaŭ €50). Biletoj aĉeteblas en la internacia oficejo ĉe fervoja stacidomo en Kroatio aŭ en Bosnio en loka valuto. Ne estas bufed-vagno sur ĉi tiu itinero, do prenu provizojn antaŭe por la 9-hora vojaĝo, kvankam viroj kun malgrandaj troleoj foje promenos tra la trajno vendante tro-kostajn nealkoholaĵojn ktp. Celu aĉeti vian bileton antaŭ ol vi eniras la trajnon. Se vi ne aĉetas antaŭ ol vi enŝipiĝos, tiam aĉetu de la konduktoro surŝipe sed li/ŝi povas vendi al vi bileton nur por sia parto de la vojaĝo; la personaro kaj lokomotivoj kutime ŝanĝiĝas kiam la trajno forlasas kroatan teritorion kaj denove kiam la trajno iras de la teritorio de Serba Respubliko en la Federacion. ==== Specialaj biletoj ==== Vojaĝi al Bosnio eblas per [[Eŭropa fervoja enirpermesilo#InterRail|Interrail]]. En Bosnio, aliaj [[Balkanoj|Balkanaj]] landoj kaj [[Turkio]] ankaŭ kun la [[eŭropaj fervojaj enirpermesiloj#Balkan Flexipass|Balkan Flexipass]]. === Eniri buse === Busoj estas abundaj en kaj ĉirkaŭ Bosnio. Listo de bus-stacidomoj kaj horaroj en Bosnio troveblas ĉi tie [http://www.autobusni-kolodvor.com/en/terminal.aspx?k=148&d=070] La plej multaj internaciaj busoj alvenas al la ĉefa bus-stacidomo de Sarajevo (''autobuska stanica'') kiu estas plej proksime al la stacidomo proksime al la centro de Sarajevo. Kelkaj busoj de Beogrado, la ento de Serba Respubliko kaj [[Montenegro]] uzas la busstacidomon ''Lukavica'' en Istočno (orienta) Sarajevo (la serba kvartalo de la urbo). Oftaj busservoj iras de [[Sarajevo]] al: * [[Kroatio]]: [[Zagrebo]] (4 ĉiutage), [[Split]] (4 ĉiutage), [[Rijeka]] kaj [[Pula]] (ĉiutage), kaj [[Dubrovnik]] (ĉiutage) je 6:30 a.m.) * [[Serbio]]: inter [[Beogrado]] kaj (orienta) Sarajevo estas 5 ĉiutagaj servoj, ankaŭ estas ĉiutaga servo al Sarajevo ĉefstacio. * [[Slovenio]]: [[Ljubljano]] (ĉiutage) * [[Montenegro]]: [[Kotor]] ĉiutage (la vojaĝo estas 7 horoj kaj havas sensaciajn vidojn) krom la longdistancaj aŭtobusoj pli malproksime al [[Nord Makedonio]], [[Aŭstrio]] kaj [[Germanio]]. De [[Mostar]], [[Banjaluko]], [[Tuzla]] kaj [[Zenica]] estas oftaj ankaŭ internaciaj servoj. [[Hercegovino]] ankaŭ havas multajn busservojn de la Dalmatia marbordaj urboj de Kroatio. Internaciaj bus-servoj estas preskaŭ ĉiam modernaj, luksaj 5-stelaj - la nuraj esceptoj al tio estas normale la lokaj busoj funkciigantaj iomete trans la limo (maks. 3-hora vojaĝoj). ==== Firmaoj ==== Pro signifa elmigrado dum la bosnia milito en la 1990-aj jaroj, ekzistas kelkaj buskompanioj kiuj servas la bosnian diasporon disponigante malmultekostan kaj [[Sustainable_travel#CO2_emissions|puran]] transporton al la alia flanko de Eŭropo. * Centrotrans. http://www.centrotrans.com/epo/ info@centrotrans.com busoj estas funkciigitaj tra la regulaj bus-stacidomoj ĉirkaŭ la lando telefono={{telefono|+387 33 46 40}} Centrotrans funkcias per [[Eurolines]] al [[Aŭstrio]], [[Belgio]], [[Kroatio]], [[Danio]], [[Francio]], [[Germanio]], [[Montenegro ]], [[Serbio]] kaj [[Slovenio]]. * Globtour http://www.globtour.com/ miro@globtour.com Operacias de [[Međugorje]], tra la tuta lando telefono={{telefono|+387 36 653 253}} Regulaj busoj al [[Germanio]], [[Astrio]], [[Svedio]] kaj [[Kroatio]]. * semi-tours.com http://semi-tours.com info@semi-tours.com telefono={{telefono|+387 61 596 443}} prezo: Revena bileto de €137 Kunlaboro kun Eurolines kaj Centrotrans, pluraj busoj semajne al [[Belgio]] kaj [[Nederlando]] * Gold Tours http://www.goldtours.ba/ goldze@bih.net.ba telefono={{telefono|+387 32 444 960}} Revena bileto de €100 Busoj al [[Belgujo]], [[Nederlando]], [[Luksemburgo]] kaj [[Svislando]]. * Top Tourist http://www.toptourist.dk info@toptourist.dk telefono={{telefono|+387 66 30 8300}} Biletoj povas esti pagitaj per la buso, sed anticipa mendo kaj pago estas rekomenditaj. Sarajevo tra Salzburg (dufoje semajne) ĉ. 1.000 DKK (KM280, € 140) reveno Semajnaj busoj de kaj al nordiaj eŭropaj landoj (ekz. Danio, Svedio, Norvegio) === Eniri ŝipe === Pramoj estas haveblaj de [[Neum]] al aliaj urboj ĉe la Adriatiko konektante al Kroatio kaj aliaj landoj. Ne ekzistas internaciaj pramoj trans la Adriatiko al [[Italio]], sed tiuj ja funkcias de [[Dubrovnik]] kaj [[Split]]. Pramoj, kelkaj el ili private kuras, ankaŭ estas haveblaj sur enlandaj riveroj kaj lagoj. == Transportiĝi == Biciklado povas esti bela en Bosnio. Sed atentu ĉar lokanoj ne tiom kutimas al tio kaj ne bone scias kiel rilati al bicikloj survoje. === Transportiĝi perpiede === [[Petveturado]] povas esti amuza en Bosnio ĉar vi ricevos veturojn de lokaj homoj, kiujn vi alie ne renkontus. Vi povus eĉ esti invitita por tranoktado. Tamen zorgu pri teraj minoj, kaj se vi ne certas, restu sur la pavimita vojo, kaj demandu lokanojn ("Mine?"). === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== Iri per trajno estas eblo, sed la konektoj estas limigitaj kaj malrapidaj ([http://zfbh.ba Federation], [http://www.zrs-rs.com/ RS]). Ekzemple, ekzistas du ĉiutagaj ligoj de kaj al Sarajevo. Multaj trajnlinioj estis difektitaj en la milito, kaj ankoraŭ ne estis rekonstruitaj. Mankas ankaŭ vagonoj kaj trajnoj por provizi oftajn servojn — eĉ sur la frekventitaj linioj kiel Mostar-Sarajevo, Tuzla-Banjaluko kaj Sarajevo-Banjaluko. Tamen, la veturoj estas pitoreskaj, precipe tiu de Mostar-Sarajevo. Cetere, porti biciklon sur la trajnon povas esti problemo. Rezervu la trajnon interrete, ĝi ŝparos al vi tempon kaj estos la sama prezo kiel ĉe la stacidomo — ankaŭ ĉe la stacidomo vi devas pagi la bedaŭrindan rezervkotizon. ==== Transportiĝi buse ==== La plej bona maniero moviĝi per publika transporto estas per buso. Estas densa reto de buslinioj, ĉiuj prizorgitaj de relative malgrandaj privataj kompanioj. Konsciu, ke se vi aĉetas revenan bileton por linio, kiu estas servata de pli da kompanioj, vi povas fari la revenan vojaĝon nur kun la kompanio, ĉe kiu vi aĉetis la bileton. Tamen, busoj ŝajnas esti malpli oftaj kiam necesas transiri la etnajn limojn. Kaj en iuj regionoj la frekvenco povas esti tre malalta aŭ neekzistanta. Famaj buskompanioj inkludas Autotrans, Centrotrans, Gluho kaj Lasta. ==== Transportiĝi aŭte ==== Ekzistas libera moviĝado trans la inter-enta limo; konsiderante ĝian efikon al vojaĝado, unu el la malmultaj praktikaj implicoj estas, ke la vojaj helpaj organizoj estas malsamaj: se vi bezonas ion kiel trenajn servojn en Srpska Respubliko, vi devas telefoni al la [https://ams-rs.com RS-organizo] (telefono + 387 1285) kaj anstataŭe en la [https://bihamk.ba alia ento] (telefono|+387 1282; aŭ depende de la ĝusta loko en FBiH eble [https://www.amsbih.ba alia asocio] oni bezonos voki: telefono|+387 1288).}} Bosnio estas bela lando por veturi; la pejzaĝo ofte estas sensacia. Lui aŭtomobilon estas racia elekto, precipe se vi vizitas forajn cellokojn ekster Sarajevo. [[Dosiero:M20 Bosnia.jpg|eta|Vido de la M20-ŝoseo — rigardu la bovinon!]] Tamen, pro la monta tereno, dubinda veturkonduto de kelkaj vojuzantoj (inkluzive de danĝera preterpaso sur mallarĝaj ŝoseoj), kaj ĝenerale malbonaj vojkondiĉoj tra la tuta lando, ne esperu ke la iradoj estos rapidaj. Benzinejoj povas esti malfacile troveblaj en iuj lokoj - ofte la plej bona loko por plenigi estas ĉe la rando de urboj prefere ol en ili. Mekanikistoj, kiuj parolas la anglan, povas esti malfacile troveblaj. La polico regule starigas vojbarojn; ne miru, se ili haltos vin por kontroli viajn paperojn kaj pridemandi vin. Google Maps, estas tre rudimenta en Bosnio. Por mapoj kaj seriozaj informoj, konsultu [https://openstreetmap.org OpenStreetMap], kiu estas ankaŭ uzita en multaj poŝtelefonaj Apoj kiel [https://osmand.net/ OsmAnd] aŭ [https://en.mapy.cz/ Mapy.cz]. == Vidi == [[File:Mostar Old Town Panorama 2007.jpg|thumb|La fama Stari Most estis bele restaŭrita.]] [[File:Kravica Author S Hense.jpg|thumb|La akvofaloj apud Kravice]] Se Bosnio kaj Hercegovino igas vin pensi pri konkreta komunisma arkitekturo aŭ pri bildoj de la 1990-aj jaroj de militdetruitaj urbocentroj duoble disŝiritaj de etno-religia malpaco, vin atendas agrabla surprizo. Kompreneble ĉi tiu lando portas la signojn de sia tumulta historio, sed vizitantoj hodiaŭ trovas rekonstruitajn kaj '''bone restaŭrigitajn historiajn urbojn''', varman kaj bonvenigan etoson, viglan urbovivon kaj - entute - pli da '''mezepokaj monumentoj'', ' ol modern-aĉaj loĝblokoj. Ankaŭ, kelkaj el la restaĵoj de la komunista epoko, kiel bunkro de Tito, proksime de [[Konjic]], fariĝis turismaj vidindaĵoj. La ĉefaj altiraĵoj de la lando tamen estas ĝiaj ĉarmaj historiaj urbocentroj, antikvaj heredaĵoj kaj grandioza naturo. '''[[Sarajevo]]''' havas kelkajn el la plej ampleksaj socialismaj loĝigprojektoj, sed ankaŭ estas bunta historia miksaĵo de Oriento kaj Okcidento, kie religioj kaj kulturoj kunekzistis dum jarcentoj. Ĝi estas vigla urbo, kiu reviviĝis en kio ĝi ĉiam estis; la moderna ĉefurbo de la lando, fiera pri sia heredaĵo kaj populara celo por ĉiaspecaj vojaĝantoj. Ĉefaj vidindaĵoj inkluzivas la viglan '''Baščaršija''' aŭ Malnovan Bazaron, la '''Sarajevan katedralon''', la '''Moskeon de Gazi Husrev-beg''' kaj kompreneble la sportinstalaĵojn de la Olimpikoj de 1984. Same interesa estas la '''Tunel spasa''', aŭ tunelo de espero, kiu alportis provizojn al Sarajevo dum la milito kaj nun estas muzeo. La bela malnova urbo '''[[Mostar]]''' estas alia urba gemo, kun la fama Monda Heredaĵo de Unesko '''Stari Most''' ponto kiel ĉefa orientilo. Zorge rekonstruita, ĝi estas vaste rekonita kiel unu el la plej bonaj ekzemploj de islama arkitekturo en Balkano. '''[[Višegrad]]''' havas propran ponton enlistigitan de Unesko, nome la imponan ponton '''Mehmed Paša Sokolović'''. Por pli da urbograndeco, provu la verdajn ĝardenojn kaj avenuojn de [[Banjaluko]]. Finfine, la plej multaj komponentoj de la monda heredaĵo [[mezepokaj ornamitaj tomboŝtonoj]] situas en Bosnio kaj Hercegovino. Grandaj naturaj altiroj troveblas ĉirkaŭe, eĉ proksime al la ĉefaj urboj. Prenu ĉevalveturilon al '''Vrelo Bosne''' (la fonto de rivero Bosna) por aliĝi al Sarajevo-familioj por trankvilaj fuĝoj kaj piknikoj. La '''akvofaloj de Kravice''', ĉirkaŭ 40 km de Mostar, faras alian fabelan naturan vojaĝon. Populara loko por urbanoj kaj flosademuloj, la akvo de la rivero Trebižat falas proksimume 30 metrojn en bela natura medio de tufmuroj. Aliaj dramaj akvofaloj troviĝas en la malproksima okcidento de la lando, en la abunda '''[[Una Nacia Parko]]'''. Kaj poste kompreneble estas la fama '''[[Jajce]] akvofalo''', kie la klaraj akvoj de la rivero Pliva falas 17 metrojn ĝuste meze de la urbo. Natur-amantoj eble ankaŭ volas inkluzivi [[Naturparko Hutovo Blato]] por bird-observado aŭ [[Nacia Parko Sutjeska]], kun akvofalo kaj unu, el nur du, '''praarbaroj''' en Eŭropo. Plej bonaj elektoj por vidi vilaĝan vivon estas la historia citadelo de '''Počitelj''', '''Blagaj''' (kie vi trovos ankaŭ la fonton de la rivero Buna) aŭ, por ekologiistoj, en la [ http://www.zelenkovac.com/ Zelenkovac ekovilaĝo] proksime de [[Mrkonjić Grad]]. Tuj ekstere de [[Radimlja]] estas la plej granda kolekto de Stećak, rimarkinda speco de antaŭ-otomanaj tomboŝtonoj kiuj estas trovitaj ĉie en la antikva Bosnia Regno. ==Faru== * Flosado ĉe la riveroj Neretva, Una, Tara kaj Drina, kun kelkaj pli mallongaj kursoj ĉe la rivero Krivaja, la rivero Vrbas kaj la rivero Sana.<br/>2009-a Monda ĉampionado de flosado okazis en [[Banja Luka]] ĉe la rivero Vrbas kaj en [[Foča]] ĉe la Drina, ambaŭ en RS. * Kajakado kaj kanuado. La rivero Neretva kaj ĝia alfluanto Trebižat, la riveroj Unac, Krivaja kaj ĝia alfluanto Bioštica estas bonegaj kajakadlokoj. La Pliva rivero kaj ĝiaj lagoj Veliko kaj Malo estas bonegaj kanuadolokoj, ankaŭ la meza kaj malsupra rivero de Una, kaj la Trebižat rivero. * Kanjonado. La fama Rakitnica kanjono de la rivero Rakitnica, alfluanto de la rivero Neretva, proponas bonegan [[kanjonado]] aventuron, sed eĉ ekstreman kanjonan vojon troviĝas en la rivero Bjela alia alfluanto de la rivero Neretva. La rivero Unac kaj ĝia kanjono proponas bonegan kanjonan vojon.<br/>Ankaŭ proksime al [[Banja Luka]] oni povas esplori la kanjonojn de la riveroj Svrakava kaj Cvrcka. * Monta biciklado. Sporto estas populara en la lando, dum monta tereno de la lando iĝas ĉiam pli populara celo por biciklantoj el la tuta mondo. * Vintraj sportoj. Bosnio kaj Hercegovino estis la gastiganto de la Vintraj Olimpikoj en 1984, kaj ĝi ankoraŭ fieras pri sia vintra sporta potencialo. Precipe ĉirkaŭ Sarajevo estas defiaj ejoj. Dum la milito de la 1990-aj jaroj multaj olimpikaj ejoj estis grave tuŝitaj, sed la hodiaŭa skianto havos bonegan sperton.<br/>Proksime de Sarajevo troviĝas la Bjelasnica, kun pli ol 8&nbsp;km da skivojoj, la Jahorina (20&nbsp;km) kaj Igman-montoj. Proksime al [[Travnik]] estas la Monto Vlasic kun 14&nbsp;km. Aliaj feriejoj estas [[Blidinje]], [[Vlasenica]] en la oriento kaj [[Kupres]] en Okcidenta Bosnio.<br/>Bjelašnica kaj Jahorina ankaŭ estas belaj por piedvojaĝoj dum somero. [[Dosiero:Sarajevo – Bob staza (2017).jpg|thumb|Bobsledaj spuroj de la Vintraj Olimpikoj de Sarajevo 1984]] * Muŝfiŝkaptado. La plej muŝkaptaj areoj en Bosnio estas en la Nord-Okcidento de la [[Bosanska Krajina]], ene de Nacia Parko "Una", kaj ĉirkaŭ la rivero Sana [http://www.effa.info/bosnia- herzegovina.html].<br/>Muŝfiŝkaptado-fanatikuloj povas ekskursi per la diversaj trutoj ĉe la rivero Una, la Klokot, la Krušnica, la Unac, la Sana, la Bliha, la Sanica, la Ribnik, la Vrbas, la Pliva, la Janj, la Sturba, la Trebižat, la Buna, la Bunica, la Neretva, la Tara, la Sutjeska, la Drina, la Fojnica, la Bioštica, la Žepa, kaj multaj aliaj pli malgrandaj riveroj kaj riveretoj; plej famaj centroj estas [[Konjic]], [[Glavatičevo]], [[Tjentište]] ene de Nacia Parko "Sutjeska", [[Foča]], [[Goražde]], [[Bosanska Krupa]], [[Bihać ]], [[Martin Brod]], [[Drvar]], [[Ribnik]], [[Ključ]], [[Sanica]][http://www.oazamirasanica.com.ba/], [[ Sanski Most]], [[Šipovo]], [[Jajce]], [[Livno]], [[Blagaj]]. En pluraj da tiuj urboj ekzistas feriejoj speciale adaptitaj al la bezonoj de la fiŝkaptisto. === Migrado === Migrado estas bonega en la nedifektita naturo de BiH. Granda centro por proksimaj kaj plurtagaj piedvojaĝoj estas [[Jablanica]], kiu havas imponajn Karst-montojn en la okcidento kaj sudoriento de ĝi. Dum migrado al aŭ ĉirkaŭ naciaj parkoj, notu ke multaj naciaj parkoj kaj vidindaĵoj havas plurajn enirejojn (t.e. itinerojn) en ilin, sed nur tiuj atingitaj per aŭto plejparte havas biletvendejojn. Ĉi tio signifas, kiam ĉirkaŭpiede, vi ofte ne povas eviti maltrafi la biletvendiston kaj tiel eniri senpage. Vi ne nepre devas sentiĝi malbone pro tio. Bona gvidlibro estas [http://www.worldcat.org/title/forgotten-beauty-a-hikers-guide-to-bosnia-and-herzegovinas-2000-metre-peaks-and-other-selected-adventures/oclc /440651697 Forgesita beleco:vojaĝanta gvidilo al la 2000-metraj pintoj de Bosnio kaj Hercegovino - kaj aliaj elektitaj aventuroj] de Matias Gomez. Iuj cellokoj bone menciindaj estas: * [[Jablanica]] – Oportune situanta sur la trajnitinero inter [[Sarajevo]] kaj [[Mostar]], la ĉirkaŭaj montoj oferas pluraj unutagaj, aŭ plur-tagaj migradoj oriente kaj sudokcidente de la urbo. Pluraj kabanoj troveblas laŭ la vojoj, de bone prizorgita ĝis bazaj. * [[Foča]] - Ĉi tiu urbo povas esti enirejo al pluraj migraj cellokoj laŭ la limo al Montenegro, inkluzive de '''Maglić Monto''', kiu kuŝas sur la alia flanko de la limo sed ankaŭ povas esti grimpita de ĉi tiu flanko. . * Uništa – La montoj ĉirkaŭ tiu ĉi vilaĝeto (ne rekte alireblaj de la bosnia flanko) enhavas kelkajn kabanoj, kaj ĉe la kroata flanko populara "blua truo" troveblas, kio faras kelkajn interesajn kaj pitoreskajn piedvojaĝojn. * [[Bihać|Una Akvofaloj]] – Ĉi tiuj akvofaloj estas ene de la Una Nacia Parko, kiu invitas por pluraj migradoj (unu-taga aŭ plurtaga). Vi povus eĉ provi marŝi laŭ la fervojaj trakoj de la proksima urbo Ripač en la nordo. La enirejoj al la parko estas numeritaj kaj nomitaj sekve, kiel "Enirejo No. 1". == Komuniki == == Aĉeti == ===Mono=== Konvertibilna marka USD=1.8 EUR=1.95 (fixed) GBP=2.2 [http://www.xe.com/currency/bam-bosnian-convertible-marka XE.com] Ekzistas du aroj de monbiletoj, kun apartaj dezajnoj por la Federacio kaj la Respubliko de Srpska. Tamen, ambaŭ aroj validas ie ajn en la lando. Antaŭ ol vi forlasas la landon, '''nepre''' (!) konverti ajnan neuzatan valuton al io pli ofta (eŭroj, dolaroj) ĉar la plej multaj aliaj landoj ne interŝanĝos KM, eĉ aliajn Balkanojn. '''Kreditkartoj''' ne estas vaste akceptitaj. Provu ne pagi per 100-KM-notoj, ĉar pli malgrandaj butikoj eble ne havas sufiĉe da ŝanĝo. ====ATMs==== ATM-oj estas disponeblaj en la plej multaj urboj (Visa kaj Maestro). Tamen, la plej multaj pagigas konsiderindan kotizon, kiu estas aldonita al la kvanto liverita kiam fakturita. La kotizoj estas kiel sekvas ekde 2022: * ATOS Banko: 0 KM (banko Banja Luka, nur havebla en Srpska) * NLP Banka: 8 KM * Nova Bank: 15 KM * Raiffeisen: 14.50 KM * Addiko Bank: 10 KM * UniCredit: 7 KM * Sparkasse: 10 KM * Ziraat Bank 10 KM ==Konekti== Ĉiu ento havas sian propran '''poŝtservon''', do poŝtmarkoj aĉetitaj en la Federacio ne povas esti uzataj en la Srpska Republiko kaj inverse. Estas multaj '''poŝtelefonaj''' retoj en Bosnio kaj Hercegovino, ekz.: HT ERONET (Mostar), GSMBiH (Sarajevo) kaj m:tel (Republiko Srpska, Banjaluko) Vi povas aĉeti antaŭpagitan SIM-karton de iu ajn reto ĉe iu kiosko por 10 KM aŭ malpli. Ofte funkciigistoj ofertas specialajn datumojn nur pakaĵojn por turistoj kun valideco de 5-30 tagoj (ekz. 30 tagoj kun 30GB por 40 KM). La aktivigo de iu bosnia SIM-karto daŭras malpli ol 2 minutojn, neniu pruvo de identeco aŭ iuj aliaj buerokrataj paŝoj estas bezonataj. Notu, ke vi povas uzi bosniajn SIM-kartojn en aliaj okcidentbalkanaj landoj. Kelkfoje ĉi tio postulas minimuman "plenigon" de via voko kaj SMS-buĝeto, kiun vi ankaŭ povas ricevi ĉe kioskoj, se vi konas vian telefonnumeron. === Vendejaroj === == Manĝi == [[File:Sarajevo jidelnicek.jpg|thumb|Menuo ekster Sarajeva restoracio]] Loka manĝaĵo estas ofte viando kaj fiŝo, kaj malmultas la vegetaraj alternativoj. Stufaĵoj ofte enhavas viandon sed povas esti kreitaj sen ĝi. Rizoj kaj pastaj pladoj estas facile haveblaj. Rapidmanĝaĵo, kun la esceptoj de cevapi kaj pita (aŭ burek) konsistas el, kiel en aliaj partoj de Eŭropo, pico, hamburgeroj kaj vurstobulkoj. Panini-sandviĉoj estas disponeblaj en la plej multaj kafbutikoj popularaj ĉe la junuloj, kaj bosnia kafo, rememoriga pri turka kafo, estas nepre provinda por iu ajn kafo-ŝatanto. Strange, krom ĉi tiuj rapidmanĝejoj, bosniaj restoracioj servas malmultajn bosniajn specialaĵojn; kion homoj manĝas en siaj hejmoj estas tre malsama ol kion ili manĝas se ili iras al restoracio. === Tradiciaj manĝaĵoj === [[File:Sarajevo Ćevapi (1).JPG|thumb|'''Cevapi''' kun pano kaj distranĉitaj cepoj]] * '''Cevapi''' – La ĉiea balkana kebabo, plejparte havebla en [[Sarajevo]] (normale 2-4&nbsp;KM). Estas du elstaraj variaĵoj: la '''"Banja Luka" Cevap''', pli granda kebabo kun kvadrata formo, kaj la '''"Sarajevo" Cevap''', pli malgranda kaj ronda. Se vi ne provis ilin antaŭe, ĉiu vizitanto devus provi mendon de Cevapi almenaŭ unufoje. Estas pluraj varioj de ''pita'' (ĉirkaŭ 2&nbsp;KM). * '''Burek''' (''pita'') - malmultekosta, bongusta kaj facile havebla manĝeto, bakaĵo farita el filopasto kaj plenigita per viando (simple ''Burek''), fromaĝo (''Sirnica' '), spinaco (''Zeljanica''), terpomoj (''Krompirusa'') aŭ pomo (''Jabukovaca''). Kelkaj el ili estas pli bonaj ol aliaj, tamen, kaj ĝi povas esti grasa manĝo. Se vi atingas [[Mostar]] provu pladon da trutoj ("pastrmka"), kiu estas la loka specialaĵo. * '''Trahana''' - Tradicia supo preparita kun pastaĵo el acida pasto, manfarita en la plej multaj regionoj kaj baza manĝaĵo dum la fastanta monato de Ramadano. * '''Stufaĵoj''' - En ĉiutaga kuirado, bosnianoj manĝas multajn specojn da stufaĵoj, kiel '''Kupus''', tradicia boligita brasiko-plado; '''Grah''', faboj preparitaj en simila maniero, tiel nomata "vegetara" plado kun faboj, tamen kuiritaj kun lardo aŭ fumigitaj viandoj; kaj ankaŭ variaĵo de '''hungara gulaŝo'''. Ĉiuj estas faritaj kun ajlo, cepoj, celerio kaj karotoj, sekvataj de legomo, fumaĵita viando kaj pluraj tasoj da akvo. Ĉio estas kuirita ĝis la legomoj disfalas. Loka spico nomita "Vegeta" estas integrigita en preskaŭ ĉiu plado, kaj la sama spico estas uzita ĉie en la regiono, ĝis Pollando. Ĝi estas komparebla al kokaj buljon-kuboj, aŭ, alivorte, densigita koka buljono miksaĵo. Ĉi tiuj specoj de kuiraĵmanĝoj kostos al vi preskaŭ nenion, kaj estas tre abundaj plenigaj manĝoj. [[File:A Lamb Roast (5919064888).jpg|thumb|'''Janjetina''', Rostita ŝafido]] * '''Janjetina''' – Esence "ŝafido sur krado" troveblas ĉie laŭ bosniaj vojoj kaj distraj lokoj. Ĉi tio estas tre bongusta regalo, kutime rezervita por specialaj okazoj. Tuta ŝafido estas kuirita sur krado, per longa tempo turniĝanta sur karba fajro. Kiam vi mendas, vi pagas per kilogramo, ĉirkaŭ 25 KM/kg. En specialaj okazoj familioj faras tiajn rostaĵojn hejme. * '''Fumigitaj viandoj''' - Bazaĵo de bosnia kuirarto, pli ol la stereotipaj manĝaĵoj de pita kaj cevapi. Inter la ne-islamaj populacioj, porkaj viandoj estas la ĉefaj manĝaĵoj, kaj '''prosciutto''', '''fumigita kolo''', '''fumigitaj ripoj''', '''lardo''' kaj centoj da variaĵoj de '''fumigita kolbaso''' faras ĉi tiun vera porkoviando-lando. La islamanoj havas same bongustajn ŝafidojn aŭ bovaĵojn. :La viando estas preparita per unua traktado en salo dum pluraj tagoj, kiu forigas akvon kaj senhidratigas la viandon, dum la altaj koncentriĝoj de salo konservas la viandon de difekto. Post esti frotita per spicoj (inkluzivas iun kombinaĵon de altkvalitaj freŝaj piprograjnoj, varma papriko, salo, cepoj kaj ajlo, kaj kelkaj kuleroj da ''Vegeta'', pudra kokidsupa miksaĵo), la viando estas tiam pendigita super forta fumo farita per lignofajro. Fruktarboj estas konataj de ŝatantoj tra la mondo por produkti la plej bongustan fumon, kaj pomarboj, ĉerizoj kaj juglandarboj estas la plej ofte uzitaj en Bosnio. Dum komerce produktitaj frandaĵoj estas plej ofte seke traktitaj aŭ penditaj en senakvigaj fridujoj kaj nur tiam premfumitaj dum kelkaj horoj por permesi iom da gusto trapenetri la viandon, bosnia fumaĵviando estas fumigita ĝis tri monatoj. La viando pendas en "fumdomo", eta ligna ŝedo kutime nur sufiĉe granda por ekbruligi fajron kaj pendigi la viandon. Bosnianoj fumigas viandon nur aŭtune aŭ vintre, ĉar la malaltaj temperaturoj, kune kun la salkuracado, permesas al la viando pendi dum monatoj sen difekto. Dum ĉi tiu tempo, ĝi estas fumigita ĝis 4 fojojn semajne, dum 8-10 horoj samtempe, kio infuzas la viandon kun la gusto de la fumo kaj forigas ajnan restantan akvon. La preta produkto havas nekredeble fortan aromon kaj guston de fumo. : Depende de la tranĉo de viando, la plej rimarkinda diferenco inter fumaĵita viando produktita tiel kaj la komerce produktita viando disponebla ekzemple en Nordameriko, estas la koloro ene de la viando. Dum komerca delikata viando estas kutime mola, ruĝa, iomete malseka kaj sufiĉe kruda, bosnia fumaĵviando estas nigra ĉie kun nur iometa nuanco de rozo. Pli grandaj tranĉaĵoj de viando, kiel la dalmata prosciutto, tendencas esti iom pli rozkoloraj kaj pli molaj interne, sed la diferenco estas ankoraŭ drama, ĉar la balkan-farita prosciuto havas multe malpli da akvo, kaj ĝenerale pli bone fumigita. Tia viando estas plej '''ofte konsumita ĉe matenmanĝo, en sandviĉoj, aŭ kiel meza manĝeto ofte alportita por saluti gastojn. Fumigita viando estas malmultekosta kaj nekredeble bongusta lunĉoviando, kaj aĉeteblas ĉe bosniaj foiroj de homoj, kiuj kutime preparas ĝin mem. Havu porkan kolan sandviĉon kun iom da bosnia fumigita fromaĝo kaj salato de freŝaj tomatoj en bulko da freŝa kaj krispa memfarita pano, kaj vi neniam volos foriri. * '''Meza''' – Granda plado da aranĝitaj fumigitaj viandoj, kiu kutime inkluzivas iun specon de fumaĵita ŝinko (en tradiciaj ne-islamaj hejmoj) kaj kolbason maldike tranĉita kaj bele prezentita kun fromaĝo, la konata balkana kondimento ''ajvar'', malmolaj ovoj kaj ĵus tranĉitaj tomatoj, kukumoj aŭ aliaj salataj legomoj. Kaj kiel ĉiam, pano. * '''Fromaĵo''' – Estas supozeble granda vario, sed ĝi estas malfacile trovebla. Provu trovi la flavan fromaĝon en oleo se vi povas. Kaj supo kaj salato estas ofte servataj kun eniraĵoj, koka kaj bova supo kun nudeloj aŭ ravioloj estas la plej oftaj. La manĝaĵo estas ĝenerale riĉa je freŝaj produktoj, kiuj bezonas malmulte aŭ '''neniun aldonitan spicon'''. Kiel tia, ekzistas malmultaj spicaj aŭ varmaj pladoj, kaj pladoj anoncitaj kiel "spicaj", kiel ekzemple stufaĵoj kiel "paprikoj" aŭ "gulash" estas kutime spicitaj kun papriko kaj ne kapsiketoj, kaj ne portas malkaŝan akrecon. En iuj regionoj, kaj depende de ĉu ĝi estas restoracio aŭ hejma manĝaĵo, teksturoj kaj koloroj ankaŭ povas esti gravaj. ====Aliaj==== * '''Pano''' – Ne gravas kian manĝaĵon vi mendas, al vi nepre estos servata panon. Plej multaj kuirlibroj pri sudslavona kuirado estas plenplenaj de centoj da varioj da panoj, ĉi tio estas unu el la plej panfrenezaj regionoj en la mondo. Tamen, preskaŭ la nura speco de pano en la plej multaj bosniaj hejmoj estas la vendeje aĉetita franca bastono, kiun la bosnianoj neniam sonĝus nomi "franca"; ĉe ili, ĝi estas simple "Hljeb" aŭ "Kruh". :Tamen oni faras pli da penado en specialaj okazoj por produkti tradiciajn slavonajn panojn, kaj ĉiu familio kutime bakas sian propran variaĵon de tradicia recepto. Dum Kristnasko kaj Pasko, ortodoksaj serbaj kaj kroataj katolikaj familioj tipe faras buterpanon nomitan ''Pogaca'', kiu ofte estas plektita kaj brosita per ovo, donante al ĝi brilan finaĵon perfektan por imponaj feriaj tabloj. Dum la monato de Ramadano, la bosniaj (islamaj) loĝantaroj bakas sennombrajn variaĵojn de panoj, kaj la unikaj kaj turk-inspiraj variaĵoj estas ĝenerale pli multaj, diversaj kaj dependaj de regionoj kaj vilaĝoj ol inter kristanaj loĝantaroj, kie special-okazaj receptoj estas pli homogenaj kaj malpli da elektoj ekzistas. ''Lepinja'' aŭ ''Somun'' (la pano servata kun Cevapi) estas speco de plata pano, verŝajne enkondukita iel en Bosnio fare de la turkoj, sed ekde tiam evoluis sendepende kaj nur malklare memorigas pri turka aŭ mezorienta plata ''pita'' pano. Male al la greka aŭ libana ''pita'', la bosnia ''Lepinja'' estas maĉa kaj streĉa interne kaj agrable teksturita ekstere, igante ĝin perfekta spongeca kunulo por oleaj viandoj kaj rostokradoj. La turkoj eble komencis ĉi tiun recepton, sed la bosnianoj portis ĝin al nova maksimumo. * '''Dolma''' – Fermentitaj legomoj (ofte vitfolioj) plenigitaj per rizo kaj viando. * '''Salatoj''' - Tipe kunmetitaj de miksitaj tomatoj, laktuko, cepoj kaj paprikoj, ofte kun feta fromaĝo. Cezara salato estas neaŭdita en Bosnio, kaj ĝenerale la plej multaj vinagroj estas de la itala variaĵo, balzama vinagro kaj oliv- aŭ maiza oleo. Vi ankaŭ povas renkonti multajn kondimentojn. * '''Ajvar''' - Enlatigita (aŭ hejmfarita se vi bonŝancas) ŝmiraĵo, io por rostita pantranĉo, farita el rostitaj paprikoj kaj melongeno (melongeno), kiuj estas muelitaj kaj spicitaj per pipro kaj salo kaj malrapide kuiritaj. * '''Pakitaj legomoj''' - Servitaj kiel kondimentoj, kiel pikaj paprikoj, cepoj, kukumoj ("piklitoj") kaj tomatoj. * '''Kajmak''' - Laktaĵa ŝmiraĵo, simila al kremfromaĝo sed kun seka teksturo. Ĝi estas farita el lakta graso, kiu estas salata kaj enlatigita. Ĝi havas fuman, salan fromaĝguston. Kajmak de [[Travnik]] estas loka specialaĵo kaj estas eksportita ĝis Aŭstralio. Bosnia manĝaĵo ĝenerale ne kombinas dolĉajn kaj salajn manĝaĵojn, kaj vi neniam renkontos tian aferon kiel Cezaran salaton kun mandarinaj oranĝoj. Tamen, multaj bonaj kuiristoj eksperimentas kun dolĉaj kaj salaj gustoj kiel la "Medeno Meso" (Miela Viando) farita en antaŭmilita Banja Luka fare de konata kuiristo. La limado inter fruktoj kaj legomoj estas forta, kun fruktoj uzataj nur por desert-specaj pladoj. Vi neniam renkontos pladon kie sukero estas aldonita krom se ĝi estas deserto. ====Desertoj==== [[Dosiero:Boem šnita (Sarajevo).JPG|eta|'''Boem šnita''' kuko en Sarajevo]] * '''Glaciaĵo''' – Vendita en la plej multaj iamaj jugoslavaj landoj kaj kun pluraj varioj, sed regionaj lakto kaj kremo devas esti kontribuanta faktoro al ilia mirinda gusto. Vi povas aĉeti glaciaĵon aŭ per la kupolo aŭ de glacilakta kirlmaŝino, pakita en vendejoj aŭ de stratvendisto. Rekomendita estas la "Egypt Ice Creamery" en Sarajevo, fama en la regiono pro ilia karamelo-glaciaĵo. Ankaŭ provu "Ledo", specon de pakita glaciaĵo farita en Kroatio sed vendita en la tuta regiono. * '''Krempita''' – Speco de kustardo/pudingo deserto kiu gustumas ion kiel krema fromaĝkuko. * '''Sampita''' – Simila al ''Krempita'', deserto farita kun ovoblankoj. * '''Hurmasice''' (''Hurme'') – Malgranda fingroforma malseka tradicia bosnia dolĉaĵo kun juglandoj. * '''Tulumbe''' - Ankaŭ tradicia bosnia deserto, io kiel tuboforma bulko, kraketa ekstere kaj mola kaj dolĉa interne. * '''Tufhija''' – Alia konata deserto en Bosnio, kiu estas senŝeligita pomo kun iom da dolĉa ĉokoladkovrita juglando, kiu foje estas servata kun vipkremo supre. * '''Baklava''' – Kaj kompreneble, ne forgesu provi la bosnian varion de la mondfama dolĉaĵo, kiu tendencas esti iom pli siropa ol sia turka ekvivalento kaj kutime ne enhavas ajnan rumon, kiel sia greka. ekvivalento. Multo de la tradicia kuirado havas turkajn subtonojn, buntan sekvon de sescent jaroj da otomana regado super la plej granda parto de Bosnio kaj Hercegovino, kaj desertoj ne estas malsamaj. ====Fruktoj kaj legomoj==== La kuirarto de la lando ankoraŭ ne estis ruinigita de komerce kultivitaj produktoj, la plej multaj manĝaĵoj estas (neatestitaj) organike aŭ duonorganike kultivitaj, uzante malpli da kemiaĵoj kaj estas plukitaj kiam maturaj. Ĝenerale, ĉiuj manĝaĵoj estas freŝaj kaj ne konservitaj. La legommerkatoj vendas nur laŭsezonajn kaj loke kultivitajn legomojn, kaj vi nepre havos iujn el la plej bongustaj fruktoj, kiujn vi iam ajn provis en la Neretva Valley regiono de Hercegovino (proksime al la kroata limo, inter Mostar kaj Metkovic). La regiono estas fama pro persikoj, mandarinoj, paprikoj & tomatoj, ĉerizoj (kaj la dolĉa kaj la acida vario), akvomelonoj kaj la plej multaj kivifruktoj. ===Kie=== Kiam vi vizitas bosnianon hejme, la gastamo ofertita povas esti sufiĉe superforta. Kafo estas preskaŭ ĉiam servata kun iu memfarita dolĉaĵo, kiel panoj, kuketoj aŭ kukoj, kune kun '''meza'''. * Aščinica - Montro-restoracio servanta kuiritaj manĝaĵoj (kontraste al kradrostitaj aŭ bakitaj). * Buregdžinica – Loko, kie la ĉefpladoj estas plenigitaj bakaĵoj (burek, sirnica, ktp.). * Cevapdzinica - Ankaŭ montro-restoracio kiu servas kradrostan Cevapi, bongustaĵon kiu estas nepre provinda en Bosnio kaj Hercegovino. * Pekara - Bakejo kie vi povas aĉeti panon kaj bakitajn sukeraĵojn. === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == [[File:Bier mostar.jpg|thumb|204x204px|Biero en Mostar]] La laŭleĝa trinkaĝo en Bosnio kaj Hercegovino estas 18 jaroj. Popularaj hejmaj bieroj estas Nektar (el [[Banjaluko]]), Sarajevsko, Preminger (el [[Bihać]], farita laŭ [[Ĉeĥio|ĉeĥa]] recepto) kaj Tuzlansko, dum la plej oftaj importaĵoj estas Ozujsko kaj Karlovačko el [[Kroatio]], Jelen el [[Serbio]], kaj Laŝko kaj Union el [[Slovenio]]. Kiel en preskaŭ ĉiu eŭropa lando, biero estas tre ofta kaj populara. Eĉ en pli islamaj areoj alkoholo estas disponebla en abundo por tiuj, kiuj elektas trinki kaj preskaŭ ĉiu trinkejo estas plene provizita. Kiel la plej multaj slavoj, bosnianoj faras "Rakija" kiu venas en multaj variaĵoj kaj estas farita kaj komerce kaj hejme. Ruĝa vino estas 'Crno vino' (Nigra vino) kaj blanka vino estas 'bijelo vino'. Vinoj el Hercegovino estas famaj pro sia kvalito. Alkoholo ne estas impost-ŝarĝita tiel peze kiel en la plej multaj okcidentaj nacioj kaj ofte tute ne estas multekosta. Bosnianoj estas inter la plej grandaj kaftrinkuloj en la mondo, precipe turka kafo, loke nomita bosnia aŭ ''domaca'' (memfarita) kafo, kiu povas esti aĉetita en ĉiu trinkejo, restoracio aŭ rapidmanĝejo. === Alkoholaĵoj === == Loĝi == En Bosnio kaj Hercegovino vi povas elekti el la granda nombro da hoteloj, gastejoj, moteloj kaj pensioj. Ĉe la ĉemara urbo [[Neum]] vi povas rezervi hotelojn de 2–4 steloj. En la aliaj urboj multaj hoteloj estas 3 steloj, 4 steloj kaj kelkaj el ili estas 5 steloj. En [[Banjaluko]] la plej bonaj hoteloj estas: Cezar, Palas, Bosna, Atina, Cubic kaj Talija. En [[Sarajevo]] la plej bonaj hoteloj estas: Holivudo, Holiday Inn, Bosna, Saraj, Park, Grand kaj Astra. Kampadejoj ne estas tre oftaj. Superrigardo de [[Tendado|kampadejoj]] en Bosnio estas havebla ĉe la nacia turisma agentejo [http://www.bhtourism.ba]. Sovaĝa tendumado ofte estas neniu problemo, sed atentu pri minoj. === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == [[File:Minefield sign (3886691367).jpg|thumb|Atentigilo pri minoj]] [[File:Mines BiH en.png|thumb|Mapo de minoj (de la jaro 2008)]] Atentigo: pro la risko de la kontraŭhomaj minoj kiuj restis neeksploditaj post la intercivitana milito, esta plej bone ne iri for de la pavimitaj stratoj, do ankaŭ ne iri promeni en areoj ne kontrolitaj. == Sano == La sansistemo de la lando ankoraŭ ne estas je kvalita nivelo komparebla al okcidentaj normoj. Grava problemo estas la alta nombro da neeksploditaj minoj, kiuj kaŭzas multajn mortojn kaj vunditojn ĉiujare. == Respekto == Estas de plej granda graveco respekti la religiajn diferencojn de la homoj en la regiono, kaj ilian klopodon preterpasi la 1990-an militon, ĉar ĝi daŭre influas tiujn kiuj postvivis tiujn tempojn ĝis hodiaŭ. Atentu en lokoj, kie ankoraŭ ekzistas iu formo de etna streĉiĝo, kaj certigu, ke vi ne ofendas apartan grupon. Evitu paroli pri la milito, aŭ ajna alia polemika temo en Balkanio, kiel la legitimeco de Kosovo aŭ Serba Respubliko; ĝi estas tre malrespekta kaj vi ne ricevos bonan informon farante tion, ĉar ĉiuj tendencas esti partiaj pri tio, kion ili perceptas kiel bona aŭ malbona, kiel la plej multaj partoj de la mondo. Islamanoj konsistigas 50-52% de la populacio, igante Bosnion unu el la malmultaj islama-plimultaj landoj en Eŭropo. La formo de islamo praktikata de la vasta plimulto de bosnianoj estas '''liberala''', kaj estas ofta por bosniaj islamanoj konsumi alkoholon kaj iom kutime manĝi porkaĵon. Simile, respektu la medion. Granda parto de la lando, same kiel ĝiaj najbaroj, estis ŝparita de poluado kaj estas tre grave zorgi pri viaj influoj. La riveretoj kaj riveroj tendencas esti furiozaj, la montoj kaj valoj ofte negardataj kaj la bazo necerta. Ĉiam havu ekskursgvidanton kun vi aŭ konsultu lokanon por konsiloj pri la naturaj danĝeroj kaj teraj minoj. == Esperanto == [https://www.esperanto.ba/esperanto/index_es.html Retejo de Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Uzebla}} {{Parto de|Balkana duoninsulo}} t4zrf6b4nb5r0y400dxgzztlrfbd1zw 0 4453 73220 73192 2026-09-17T03:25:04Z Tmv 290 /* Esperantaj urboj */ 73220 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Democratic_Republic_of_the_Congo_banner_Katopa_Camp_on_the_Lomami_river.jpg}} {{Informkesto lando | bildo=Kinshasa Matadi.jpg | bildotitolo=Trajno Kinshasa-Matadi | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} {{Vikipedkat|Demokratia Respubliko Kongo}} {{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}} '''{{W|Demokratia Respubliko Kongo|Kongo (Kinŝasa)}}''' (oficiale: Demokratia Respubliko Kongo; ofte mallongigita al DRK aŭ D.R. Kongo), (france: République Démocratique du Congo (aŭ RDC), estas lando en [[Centra Afriko]]. Ĝi estas la plej granda kaj plej loĝata lando en Centra Afriko, kaj ankaŭ la plej granda franclingva lando en la mondo. Ĉi tiu lando ankaŭ estas nomata Kongo-Kinŝaso por distingi ĝin de sia nordokcidenta najbaro, la Respubliko Kongo (ankaŭ konata kiel "Kongo-Brazavilo"). Kvankam la lando havas netuŝitajn sovaĝejojn, mirindan faŭnon, vulkanajn pintojn, amikajn homojn, mineralan riĉecon kaj pluvarbarojn, ĝi estas en ŝanceliĝanta stato ekde la 1960-aj jaroj kaj grandaj partoj de la lando estas nesekuraj por vojaĝado. La lando antaŭe estis nomita ''Belga Kongo'' kaj poste, de 1971 ĝis 1997, ''Zaire''. == Regionoj == {{Listo de regionoj | mapo= Congo Dem Rep Regions Map.png | titolomapo= Regionoj de Demokratia Respubliko Kongo | tekstomapo= | grandecomapo= 475px | nomoregiono1= [[Okcidenta DRK]] | kolororegiono1= #6D926D | elementojregiono1= [[Kinŝaso]] | priskriboregiono1= hejmo de la ĉefurbo [[Kinŝaso]] kaj la sola haveno de la nacio. Plejparte tropikaj arbaroj kaj paŝtejoj. | nomoregiono2= [[Katanga]] | kolororegiono2= #578E86 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= plejparte fekundaj altebenaĵoj por agrikulturo kaj bienumado, hejmo al multaj el la reakireblaj mineraloj de la lando; fakte sendependaj de 1960-1966 dum la "Katanga Krizo" | nomoregiono3= [[Kasai]] | kolororegiono3= #B0CC9A | elementojregiono3= | priskriboregiono3= signifa diamantminado, ne multe alia. | nomoregiono4= [[Kivu]] | kolororegiono4= #55693B | elementojregiono4= [[Bukavu]], [[Goma]], [[Nacia parko Kahuzi-Biega]], [[Nacia parko Virunga]] | priskriboregiono4= influita de najbaraj [[Burundo]], [[Ruando]], kaj [[Ugando]], ĉi tiu regiono estas konata pro siaj vulkanoj, montgoriloj, kaj, tragedie, siaj nekompreneblaj konfliktoj. | nomoregiono5= [[Konga Baseno]] | kolororegiono5= #71B37B | elementojregiono5= [[Garamba Nacia Parko]], [[Nacia Parko Maiko]], [[Natura Reservejo Okapi]], [[Salonga Nacia Parko]] | priskriboregiono5= la parto de la DRK (la plejmulto) de la dua plej granda ĝangalo de la mondo post Amazonio. }} == Urboj == [[Dosiero:Kinshasa 2003.jpg|eta|Kinshasa]] [[Dosiero:Bukavu centre ville.png|eta|Bukavu - urbocentro]] * [[Kinŝaso]] (Kinshasa) - la ĉefurbo * [[Boma]] - Haveno ĉe la Atlantikon sur la dekstra bordo de la Konga Rivero * [[Bukavu]] - Ĉefurbo de la provinco Suda Kivu * Butembo - nova komerca urbo en Nord-Kivuo * Beni - Urbo en la nordo de la Nord-Kivu-provinco * [[Goma]] - ĉefurbo de la provinco Nord-Kivu * [[Isiro]] - ĉefurbo de la provinco Alta-Uele * [[Kalemie]] - ĉefurbo de la provinco Tanganjiko. Ĉefa kongola haveno ĉe Tanganjiko * [[Kananga]] - ĉefurbo de la Kasai-Centra provinco * [[Kikwit]] * [[Kindu]] - ĉefurbo de la provinco Maniema * [[Kipushi]] * [[Kisangani]] - ĉefurbo de la provinco Tshopo (Orienta Provinco). Finstacio de riverkomerco venanta de Kinŝaso kaj foriro de voja komerco direkte al Kivu. * [[Lodja]] * [[Lubumbashi]] - ĉefurbo de la province du Katanga. * [[Matadi]] - ĉefurbo de la provinco Bas-Kongo. Ĉefa industria haveno ĉe la atlantika flanko. * [[Mbandaka]] - ĉefurbo de la provinco Équateur. La ekvatora linio pasas tra la antaŭurbo de Wangata. * Mbuji-Mayi - ĉefurbo de la provinco Kasaï-Orienta. * [[Tshikapa]] - ĉefurbo de la provinco Kasajo. === Esperantaj urboj === [[Lumumbashi]] - En Lumumbashi, la dua plej granda urbo de Kongo, en 2022, fondiĝis Esperanto-klubo. La urbo troviĝas tute en la sudo de la lando. Jen la adreso: :Lando: Kongo-kinŝaso :Provinco: Haut-katanga :Urbo: Lubumbashi :Postkesta numero: 1023 :(en Kongo ne ekzistas "Poŝtkodoj"). :Telefonnumero: {{phone|+243 972 716 042}}. Ret-poŝto: espoirkasati che gmail.com == Aliaj cellokoj == Pluraj parkoj estas en la [[Monda Heredaĵo de UNESKO]]. *[[Nacia Parko Virunga]] *[[Nacia Parko Kahuzi-Biega]] *[[Nacia Parko Garamba]] *[[Nacia Parko Salonga]] *[[Natura Rezervejo Okapio]] *[[Nacia Parko Maiko]] == Komprenu == [[Image:Sunrise near Mossaka (Congo).JPG|thumb|300px|La rivero Kongo]] === Tereno === La Demokratia Respubliko de Kongo estas ''grandega''. Ĝi enhavas la duan plej grandan pluvarbaron en la mondo. La ĉefa rivero (Kongo) estas unu el la plej grandaj kaj profundaj riveroj en la mondo. Multaj plimalgrandaj riveroj fluas preskaŭ ĉie tra la lando. Ĉar la tervojoj ĝenerale nesufiĉas, la riveroj restas ankaŭ nuntempe la ĉefa transporta vojo. En la orienta parto troviĝas vastaj lagoj kaj nekomunan loko - lafa lago. La Albertine-Rifto, branĉo de la Orienta Afrika Rifto, etendiĝas laŭ la orienta limo de la DRC. Ĝi respondecas pri Lagoj Tanganjiko, Kivu, Eduardo kaj Alberto. La rifta faŭlto estas laŭflankita per kelkaj neaktivaj vulkanoj kaj du vulkanoj daŭre aktivaj hodiaŭ. Montoj Rwenzori kaj Virunga, laŭ la limo kun Ruando, estas sufiĉe pitoreskaj, altiĝantaj inter densaj pluvarbaroj kaj foje terure kovritaj en nebulo. Pluraj pintoj superas 4,000 m). Monto Nyiragongo enhavas unu el kvar kontinuaj laflagoj en la mondo. La suda parto de la lando ne estas tiel kovrita per arbaroj kiel la aliaj partoj. === Historio === Dum pluraj jarmiloj, la teroj kiuj nun formas la DRC estis loĝataj de centoj da malgrandaj triboj de ĉasistoj-kolektistoj. Sekve, malmultaj restaĵoj de tiuj socioj restas hodiaŭ. La unua signifa politika potenco estis la Kongo-reĝolando, fondita ĉirkaŭ la 13-a kaj 14-a jarcentoj. La Kongo-regno, kiu enhavis kio nun estas norda Angolo, Cabinda, Kongo-Brazavilo kaj Bas-Kongo, iĝis tre riĉa kaj potenca per komerco kun aliaj afrikaj popoloj en eburo, kupro, ŝtofo, ceramiko kaj sklavoj (longe antaŭ la alveno de la eŭropanoj). La portugaloj alvenis en la Konga reĝolando en 1483 kaj baldaŭ konvertis la reĝon al kristanismo, kaj sekve komencis la kristaniĝo de granda parto de la popolo. Post atingado de sia pinto en la malfruaj 15-a kaj fruaj 16-a jarcentoj, la Kongo-regno spertis perfortan konkuradon pri sinsekvo al la trono, militojn kun orientaj triboj, kaj serion de militoj kun la portugaloj. La Regno de Kongo estis venkita fare de la portugaloj en 1665 kaj efike ĉesis ekzisti, kvankam la plejparte ceremonia pozicio de Reĝo de Kongo restis ĝis la 1880-aj jaroj kaj "Kongo" restis la nomo de kolekto de triboj ĉirkaŭ la Kongo-delto Kongolando estis la lasta regiono de Afriko esplorita de eŭropanoj. La portugaloj neniam sukcesis esplori la plej interna parto de la lando. Dekoj da provoj estis faritaj de esploristoj por vojaĝi supren laŭ la rivero Kongo, sed la nepenetrebla ĝangalo ĉirkaŭ ili, tropikaj malsanoj kaj malamikaj triboj malhelpis eĉ la plej bone ekipitajn grupojn vojaĝi preter la Unua Akvofalo, (160 km enlanden). La fama brita esploristo D-ro Livingstone komencis esplori la Lualaba Riveron, kiun li pensis ligita al Nilo sed fakte estas la supra parto de Kongo, meze de la 1860-aj jaroj. Post lia fama renkontiĝo kun Henry Morton Stanley en 1867, Livingstone vojaĝis laŭ la Konga Rivero al la Stanley Pool, kiu hodiaŭ limas Kinŝason kaj Brazavilon. De tie li vojaĝis transtere al Atlantiko. En Belgio, la fervora reĝo Leopoldo la 2-a urĝe deziris ke Belgio akiru kolonion por samrapidi kun aliaj eŭropaj potencoj, sed estis plurfoje malsukcesigita fare de la belga registaro (li estis konstitucia monarko). Poste, li decidis ke li ricevos kolonion mem kiel ordinara civitano kaj organizis "humanitaran" organizon por establi celon de prenado de Kongo, tiam kreis plurajn firmaojn por fari tion. Dume, Stanley serĉis financiston por sia revprojekto: fervojo trans la pli malaltaj akvofaloj de la rivero Kongo, kiu permesus al vaporŝipoj vojaĝi la suprajn 1,000 mejlojn de Kongo kaj malŝlosi la riĉaĵojn de la "koro de Afriko". Leopoldo trovis partneron en Stanley kaj taskigis lin per konstruado de serio de fortikaĵoj laŭ la supra Konga Rivero kaj aĉetado de suvereneco de tribaj gvidantoj (aŭ mortigado de tiuj kiuj ne deziris ĝin). Pluraj fortikaĵoj estis konstruitaj sur la supra Kongo, kun laboristoj kaj materialoj venantaj de Zanzibaro. En 1883, Stanley sian finan fortikaĵon ĵus sub Stanley Falls (loko de moderna Kisangani). ==== Libera Ŝtato Kongo ==== [[File:1974 market Kinshasa 4335217020.jpg|thumbnail|Granda bazaro en Kinŝaso en 1974]] [[Dosiero:CongoDemonstrants2006.jpg|eta|Kongolaj civitanoj manifestaciantaj en Kinŝaso]] Kiam la eŭropaj potencoj disigis Afrikon inter ili ĉe la Berlina Konferenco en 1885, sub la egido de la "Internacia Kongo-Asocio", Leopoldo, la sola akciulo, oficiale prenis kontrolon de Kongo. La "Libera Ŝtato Kongo" estis kreita. Léopold kun grupo de amikoj kaj komercaj partneroj rapide komencis ekspluati la riĉaĵojn de Kongo. Ĉiu tero ne enhavanta kolonion estis konsiderita Kongo-posedaĵo, kaj la ŝtato estis dividita en privatan zonon (ekskluziva ŝtatposedaĵo) kaj liberkomercan zonon kie ĉiu eŭropano povis aĉeti 10 ĝis 15 jarojn ter-uzon. Timante ke la Brita Kabkolonio aneksus Katanga (asertante ke Kongo ne ekzercis tiun rajton), Leopoldo sendis ekspedicion al Katanga. Kiam intertraktadoj kun la loka Yeke-reĝolando malsukcesis, la belgoj batalis mallongan militon kiu finiĝis kun la senkapigo de la reĝo. Ĉe la fino de la militoj, la belgoj nun serĉis maksimumigi regionajn profitojn. La salajroj de administrantoj estis reduktitaj al la minimuma kun rekompencsistemo bazita sur la profitoj de ilia distrikto. Homoj vivantaj en la ŝtata "privata biendomo" estis malpermesitaj en komerco kun iu ajn krom la ŝtato kaj estis postulataj por disponigi precizigitajn kvotojn de kaŭĉuko kaj eburo ĉe malalta, fiksa prezo. La "Publika Forto" de la registaro devigis tiujn kvotojn tra malliberigo, torturo, vipado, same kiel seksperforto kaj forbruligo de malobeemaj/ribelemaj vilaĝoj. La puno por malsukceso renkonti kaŭĉukkvotojn estis morto. Tutaj vilaĝoj estus ĉirkaŭitaj kaj iliaj loĝantoj murditaj, kun korboj da distranĉitaj manoj resenditaj al komandantoj. Kaŭĉukoprezoj eksplodis en la 1890-aj jaroj, alportante grandan riĉaĵon al Leopoldo kaj la blankuloj de Kongo, ĝis malmultekosta kaŭĉuko de la Amerikoj kaj Azio movis prezojn malsupren. Ĉe la jarcentŝanĝo, raportoj pri tiuj abomenaĵoj atingis Eŭropon. Publikaĵoj de famaj ĵurnalistoj kaj verkoj (kiel ekzemple "Heart of Darkness" de Conrad kaj "The Crime of the Congo" de Doyle) alportis la temon al la atento de la eŭropa publiko. Embarasita, la belga registaro finfine aneksis la "Liberan Ŝtaton Kongo", reprenis la havaĵojn de Leopoldo kaj renomis la ŝtaton '''Belga Kongo''' (por diferencigi ĝin de la Franca Kongo, nun la Respubliko Kongo). Neniu censo iam estis farita, sed historiistoj taksas ke proksimume duono de la populacio de Kongo, ĝis 10 milionoj da homoj, estis mortigitaj inter 1885 kaj 1908. Sendependeco estis koncedita al Kongo la 30-an de junio 1960. Ene de semajnoj da sendependeco, la armeo ribelis kontraŭ blankaj oficiroj, kaj kreskanta perforto direktita ĉe ceteraj blankuloj devigis preskaŭ ĉiujn la 80,000 homoj de Belgio fuĝi de la lando. Post sendependiĝo komencis internaj militoj, ofte instigitaj de eksterlandaj potencoj, tio alportis novajn mortojn kaj malriĉeco. La DRC havas la dubindan distingon havi la plej malaltan aŭ duan plej malaltan MEP pokape en la mondo (nur Somalio vicas pli malalte) kaj ĝia ekonomio restas malriĉa. Ĉinio serĉis kelkajn minadkoncedojn, multaj el kiuj estas financitaj per la konstruado de infrastrukturo (fervojoj, vojoj) kaj instalaĵoj kiel lernejoj kaj hospitaloj. UN kaj multaj NRO-oj havas fortan ĉeeston en la Kivu-provincoj, sed malgraŭ grava financa helpo, multaj daŭre vivas en rifuĝejoj kaj pluvivas per eksterlanda/UN-helpo. Batalado en Kivu kaj Ituri malkreskis ĉe la fino de la jardeko, sed multaj iamaj milicsoldatoj restas batalemaj. Malmultaj estis juĝitaj pro militkrimoj, kvankam multaj iamaj ribelaj gvidantoj ja estas akuzitaj je krimoj kontraŭ la homaro kaj la uzo de infansoldatoj. Soldatoj (antaŭe membroj de milico kiu batalis en Kivu de 2006 ĝis packontrakto estis atingita en 2009) ribelis en aprilo 2012 kaj nova ondo de perforto sekvis kiam ili prenis kontrolon de granda areo laŭ la Ugando-Ruando-limoj. === Etnoj === Pli ol 200 etnoj loĝas en la Demokratia Respubliko Kongo, inkluzive de Kongo, Mongo, Mangbetu, Azande kaj Luba, kiuj konsistigas 45% de la loĝantaro de la Demokratia Respubliko Kongo. === Klimato === La lando situas ĉe la ekvatoro, kun unu triono en la nordo kaj du trionoj en la sudo. Pro sia ekvatora loko, Kongo spertas grandajn kvantojn da pluvo kaj spertas la plej altan ofteco de fulmotondroj en la mondo. Jarpluvo povas nombri pli ol 2,032 mm en kelkaj lokoj, kaj la regiono estas hejmo al la "dua plej granda pluvarbaro de la mondo" post Amazono. Ĉi tiu grandega vastaĵo de abunda ĝangalo kovras la plej grandan parton de la vasta, malalta centra baseno de la rivero, kiu deklivas direkte al Atlantiko okcidente. Tiu areo estas ĉirkaŭita de altebenaĵoj kunfalantaj en savanojn en la sudo kaj sudokcidento, mont-terasoj en la okcidento, kaj densaj prerioj etendiĝantaj preter la Konga Rivero en la nordon. Altaj glaciejaj montoj troviĝas en la malproksima orienta regiono. == Eniri == [[File:Visa policy of the Democratic Republic of the Congo.png|thumb|375px|Mapo montranta la vizpostulojn de la Demokratia Respubliko Kongo]] [[Image:Kinshasa Matadi.jpg|thumb|Fervojo inter [[Kinŝaso]] kaj [[Matadi]]]] ===Enirkondiĉoj=== La Demokratia Respubliko Kongo ne estas unu el la plej facile enireblaj landoj, eĉ por civitanoj de diversaj afrikaj landoj. DRK havas tre malmultajn senvizajn aranĝojn, kaj tial '''vizoj estas necesaj por preskaŭ ĉiuj.''' Civitanoj de '''[[Burundo]]''', '''[[Ruando]]''', '''[[Respubliko Kongo]]''', kaj '''[[Zimbabvo]]''' povas eniri DRK-on senpage ĝis 90 tagoj. Civitanoj de '''[[Kenjo]]''', '''[[Maŭricio]]''' kaj '''[[Tanzanio]]''' povas akiri vizon ĉe alveno, validan nur dum 7 tagoj. ==== Kondiĉoj por vizpeto ==== '''Vizoj por DRK estas multekostaj''' (La ambasadejo de DRK en Usono fakturas '''100 USD''' por unuopa enira vizo). Kvankam la postuloj varias de lando al lando, vi devas sendi la jenon por akiri vizon por DRK: * Kompletigitan vizpeton * Pasportan foton * Invitleteron de via gastiganto aŭ turisma gvidanto (hotelrezervoj sufiĉos) * Kopion de via flug-itinero * Kopion de via pasporto. ===== Pliaj postuloj ===== * Se vi jam vizitis la DRK-on, vi devas '''submeti kopiojn de la DRK-vizoj, kiujn vi antaŭe akiris. * Se vi estas de konga deveno, vi ne devas ricevi invitleteron. * Vakcina karto kontraŭ flava febro estas '''deviga''. ====E-vizo==== En 2025, la DRK enkondukis sistemon por elektronikaj vizoj (e-vizo), haveblan per la '''[https://evisa.gouv.cd/ oficiala retejo pri elektronikaj vizoj por DRK]'''. Kvankam la sistemo laŭdire funkcias, kaj la vizoj kutime estas ricevataj ene de 3-5 labortagoj, la kotizo estas ekstreme alta, je 300 usonaj dolaroj. Krome, vojaĝantoj raportis, ke oni petis plian pagon de ĉirkaŭ 90 usonaj dolaroj ĉe landlimaj transirejoj (kvankam ne estas klare, ĉu tio estas oficiala kotizo), kio alportas la totalan koston al preskaŭ 400 usonaj dolaroj. === Eniri avie === [[File:Aéroport International de N'djili Kinshasa.JPG|thumb|Kinŝasa flughaveno]] La ĉefa enirejo al DRK estas la flughaveno Kinŝasa-N'djili (IATA: FIH). Konstruita en 1953, ĝi ne havis multajn ĝisdatigoj kaj certe ne rangas inter la pli bonaj flughavenoj de la kontinento. El Afriko: South African Airways, Kenyan Airways, Ethiopian Airlines, & Royal Air Maroc servas Kinshasa-N'djili plurfoje semajne de Johanesburgo, Najrobo, Adis-Abebo kaj Kazablanko (tra Douala), respektive. Aliaj afrikaj aviadkompanioj servantaj Kinŝasa-N'Djili estas: Afriqiyah Airways (Tripolo); Air Mali (Douala, Bamako); Benin Gulf Air (Kotonuo, Pointe-Noire); Camair-co (Douala); CAA (Entebe); Etiopo/ASKY (Brazavilo, Kotonuo, Douala, Lagoso, Lomeo); RwandAir (Kigali); TAAG Angola Airways (Luando). El [[Eŭropo]]: Air France kaj Brussels Airlines havas regulajn rektajn flugojn. Turkish Airlines komencos servon el Istanbulo en aŭgusto 2012. Vi ankaŭ povas provi mendi vojaĝon per unu el la ĉefaj afrikaj aviadkompanioj kiel Ethiopian Airlines, South African, Kenyan, aŭ Royal Air Maroc. La dua urbo de la DRK, Lubumbashi (IATA:FBM), havas internacian flughavenon servatan de Ethiopian Airlines (Lilongvo, Adis-Abebo), Kenya Airways (Harareo, Najrobo), Korongo (Johanesburgo), Precision Air (Dar es Salaam, Lusaka), kaj South African Express (Johanesburgo). Aliaj flughavenoj kun internacia servo estas Goma (IATA:GOM) kun servo de CAA al Entebbe (Kampalo) kaj Kisangani (IATA:FKI), kiu estas servata de Kenya Airways el Najrobo. === Eniri trajne === Ne ekzistas internaciaj pasaĝertrajnoj el najbaraj landoj, kaj limigita vartrafiko, malgraŭ du internaciaj fervojaj linioj, unu el Angolo kaj unu el Zambio al la regiono Katanga. La linioj estas en diversaj statoj de kadukiĝo kaj aliaj estas simple forlasitaj. Kvankam kelkaj riparoj, ĉefe kun ĉina helpo, okazis, estas neverŝajne, ke novaj translimaj servoj realiĝos en la venontaj jaroj. Tamen, por la sentima vojaĝanto eblas kapti trajnon al la limurbo Luao, en orienta Angolo, kaj transiri la limon per aliaj rimedoj. Ankaŭ ekzistas trajnoj al Kitwe kaj Ndola en la Kuprozono de norda Zambio, de kie eblas transiri la limon. ===Eniri aŭte=== La vojoj ĝenerale estas tro ŝtonaj aŭ ŝlimaj por aŭtoj sen kvarrada transmisio. Decaj pavimitaj vojoj ligas la regionon Katanga kun Zambio kaj Kinŝaso ĝis Matadi kaj Angolo. Vojoj eniras la DRK-on el Ugando, Ruando kaj Burundo, kvankam vojaĝi malproksimen preter la limo estas tre malfacile kaj partoj de la orienta DRK restas nesekuraj. Ekzistas pramoj por transporti veturilojn trans la riveron Kongo el Kongo-Brazavilo kaj eble eblas trovi pramon de la KA al la malproksimaj, nepavimitaj vojoj de la norda DRK. Ne tute fidu vian mapon. Multaj montras malfeliĉan reveman pensadon. Vojoj ofte estas forlavitaj de pluvoj, aŭ simple neniam estis konstruitaj. Demandu lokanon aŭ gvidiston ĉu itinero estas irebla aŭ ne. === Eniri buse === De Ugando al Kongo tra la landlimo Bunagana Kisoro. Multaj busoj veturas ĉiutage inter Bunagana/Ugando kaj Goma de la 7a ĝis la 13a horo. La prezo por la buso estas 5 usonaj dolaroj. Valida vizo por ambaŭ landoj estas necesa en ambaŭ direktoj. La eniraj kaj eliraj proceduroj ĉe la landlimo Bunagana estas "facilaj" kaj simplaj, kaj homoj estas tre helpemaj por helpi vizitantojn trairi sen problemoj. === Eniri boate === Pasaĝeraj kaj VIP-pramoj, ankaŭ loke konataj kiel "Canot Rapide", funkcias ĉiutage inter Brazavilo kaj Kinŝaso proksimume ĉiujn du horojn de la 8a ĝis la 15a horo. Prezoj por la pramoj estas: 15 USD por pasaĝero kaj 25 USD por la VIP-pramo (Carnot Rapide). Ĉi-lasta estas rekomendinda, ĉar ĉi tiuj estas tute novaj boatoj kaj ne tro plenaj. Valida vizo por ambaŭ landoj estas necesa en ambaŭ direktoj, same kiel (almenaŭ "oficiale") speciala permesilo. La burokratio ĉe ambaŭ finoj postulas iom da tempo. La eniraj kaj eliraj proceduroj en Brazavilo estas "facilaj" kaj simplaj, kaj homoj estas tre helpemaj por helpi trairi sen problemoj. Kontraste, ĉi tiuj proceduroj estas iom malfacilaj en Kinŝaso kaj multe dependas de ĉu vi estas individua vojaĝanto aŭ helpata de organizo aŭ oficiala registara reprezentanto. En 2025, vojaĝantoj raportis, ke 7-taga transitvizo ĉe alveno ĉe La Strando kostas 100 USD. Plua flugbileto de la flughaveno de Kinŝaso estas necesa. Ankaŭ ekzistas rapidboatoj lueblaj, ĉu grupe ĉu sole (prezo!), tamen ne estas konsilinde mendi ilin, ĉar ili vere rapidas trans la riveron laŭlonge de la rapidfluoj. Tamen, vojaĝantoj raportas, ke preni privatan boaton (200 USD) permesas eviti multajn atendovicojn kaj pagi subaĉetaĵojn. == Transportiĝi == [[Image:Congo Transport Map.PNG|thumb|400px|Mapo de surtera kaj akva transporto.]] Kun areo kovranta 2,345,409 km² kaj neadekvate evoluinta infrastrukturo, DR Kongo povas esti "tre malfacila" lando por moviĝi. Pro la grandega grandeco de la lando, la terura stato de la vojoj kaj la malbona sekureca situacio, la sola maniero rapide moviĝi tra la lando estas per aviadilo. Tio ne signifas, ke ĝi estas sekura. La parto de DR Kongo en la monda aertrafiko estas malpli ol 0.1%, sed ĝi respondecis pri preskaŭ 4% de la totalaj aerakcidentoj de 2010 ĝis 2019. Sed flugado estas ankoraŭ pli bona alternativo al vojaĝado surtere aŭ per ŝipo. La plej granda kaj plej longe funkcianta aviadkompanio estas '''[http://www.caacongo.com/ Compagnie Africain d'Aviation]''', kun servo al Goma, Kananga, Kindu, Kinshasa-N'djili, Kisangani, Lubumbashi, Mbandaka, Mbuji-Maya, kaj Entebbe (Kampalo), Ugando. '''[http://www.airkasai.cd/ Air Kasaï]''' funkciigas de Kinshasa-N'Dolo ĝis Beni, Bunia, Goma, & Lubumbashi. === Publika transporto === ==== Transportiĝi trajne ==== [[Image:Matadi train station (21236934082).jpg|thumb|Enŝipiĝante ĉe la fervoja stacio en [[Matadi]] al la ĉefurbo [[Kinŝaso]], ĉi tiu estas la plej bona fervoja servo en la Demokratia Respubliko Kongo.]] La malmultaj trajnoj, kiuj ankoraŭ funkcias en la DRK, estas en tre malbona stato kaj veturas sur reloj konstruitaj de la belga kolonia registaro antaŭ pli ol duonjarcento. La rulmaterialo estas tre malnova kaj kaduka. Vi estas bonŝanca se vi ricevas malmolan sidlokon kaj eĉ pli bonŝanca se via trajno havas restoracivagonon (kiu verŝajne havos limigitajn eblojn, kiuj elĉerpiĝos duonvoje dum la vojaĝo). Atendu, ke la vagono estos troplena kun multaj sidantaj sur la tegmento. Trajnoj en la DRK funkcias laŭ nekonstanta horaro pro manko de financoj aŭ fuelo kaj riparoj/paneoj, kiuj estas oftaj. Sur multaj linioj, povas esti 2-3 semajnoj inter trajnoj. Se estas ia avantaĝo, ne estis tro multaj mortoj pro dereligoj (verŝajne malpli ol mortis en aviadilakcidentoj en la DRK). Vere ne eblas mendi trajnan veturon anticipe; simple aperu ĉe la stacio kaj demandu la staciestro kiam la sekva trajno veturos kaj aĉetu bileton en la tago, kiam ĝi foriras. La ĉina registaro kontraŭ minrajtoj konsentis konstrui 9 miliardojn da usonaj dolaroj en fervojoj kaj aŭtovojoj. Rezulte de tio, la fervojo Kinŝaso-Matadi estis renovigita. Ekde 2023, la jenaj linioj eble funkcias, sed vi devus duoble kontroli tion post alveno, ĉar informoj estas tre malfacile troveblaj ekster la lando. * [[Kinŝaso]]-[[Matadi]] — La plej trafikata kaj plej bone ekipita itinero en la tuta lando. Ekde 2019 ekzistas unu "ekspresa" servo semajne en ĉiu direkto. La trajnoj estas duonmodernaj kaj havas kaj unuaklasajn vagonojn kaj restoracivagonon. La fervoja linio estis unue konstruita en la 1890-aj jaroj kaj estas fifama pro la grandega homa kosto, kie miloj da la punlaboristoj pereis. * [[Lubumbashi]]-[[Ilebo]] — Ĉi tiu itinero estis iom plibonigita kaj novaj trajnoj kun kuŝseĝoj kaj restoracio veturas plurajn fojojn semajne. La vojaĝtempo por la plena longo estas ĉirkaŭ du tagoj. Ilebo situas ĉe la fino de la navigebla parto de la rivero Kasai, permesante al vojaĝantoj translokiĝi al pramo por atingi okcidentan DRK. * '''Kamina-Kindu''' — Neuzebla post la milito, ĉi tiu linio estis riparita. La linio konektiĝas kun la linio Lubumbashi-Ilebo, do eble estos trajnoj veturantaj de Lubumbashi-Kindu. * '''Kisangani-Ubundu''' — Transporta linio por preteriri la Stanley-akvofalojn ĉe Kongo, servo funkcias nur kiam estas ŝarĝo por transporti kiam ŝipo alvenas ĉe ambaŭ finoj, kio povas esti unufoje ĉiujn 1-2 monatojn. Ne estas pasaĝerpramoj de Ubundu al Kindu, sed eble vi povos veturi per kargoŝipo. Linioj kiuj plej verŝajne nefunkcias aŭ estas tre difektitaj/forlasitaj estas: * Branĉo de la linio Lubumbashi-Ilebo, kiu iras al la angola limo. Ĝi iam konektiĝis kun la fervojo Benguela de Angolo kaj kuris al Atlantiko ĝis la 1970-aj jaroj, kiam la angola flanko estis detruita de interna milito. La okcidenta duono de la fervojo Benguela, en [[Angolo]], estis riparita kaj trajnoj veturas ĝis la limo kun DRK. * La linio Kabalo-Kalemie iras de la linio Kamina-Kindu ĉe Kabalo al Kalemie ĉe la lago Tanganjiko. La plej orienta sekcio estas forlasita. Kvankam neverŝajne, eble estos servo sur la okcidenta duono de la linio. * '''Bumba-Isiro''' — Ankaŭ konata kiel la Vicicongo-linio, ĉi tiu estas izolita, mallarĝŝpura linio en la nordaj ĝangaloj. Estis raportoj, ke trajnoj veturis sur malgranda okcidenta sekcio de Bumba-Aketi (kaj eble Buta) ĉirkaŭ 2008, sed ekde 2023 oni kredas, ke ĉi tiu linio estas tute forlasita. ==== Transportiĝi buse ==== Bus Express Kinshasa, Transco Express, RVA kaj VIP Congo ofertas longdistancan bustransporton en DRK. === Transportiĝi aŭte === [[File:Torday Congo Expedition 03.jpg|thumb|La freneza stato de kongolaj vojoj]] La vojoj de DRK estas plej bone priskribitaj kiel "ege subevoluintaj". La tuta vojreto de la lando estas fifama pro malfacila veturado kaj malbone prizorgata, ĉefe pro la neglekto de la konga registaro. DRK havas malmultajn pavimitajn vojojn por sia loĝantaro kaj geografio — najbaraj Zambio kaj Bocvano havas multe pli. Dum la pluvsezono, la vojoj fariĝas ŝlimaj, igante la plej multajn longdistancajn vojaĝojn preskaŭ neeblajn. Iri de unu urbo al alia povas daŭri "plurajn semajnojn". Veturado en gravaj urboj kiel [[Kinŝaso]] estas bona. ===Per kamiono=== Ĉar pli malgrandaj veturiloj ne povas trairi kion restas de la vojoj, multe da vojaĝado en Kongo estas farata per kamiono. Se vi iras al kamionparkejo, kutime proksime al la merkato, vi devus povi trovi kamioniston, kiu prenos vin kien ajn vi volas, krom konfliktaj zonoj. Vi vojaĝas sur la ŝarĝo kun granda nombro da aliaj. Se vi elektas kamionon portantan sakojn da io mola kiel arakidoj, ĝi povas esti sufiĉe komforta. Bierkamionoj ne estas. Se la vojaĝo daŭras tagojn, tiam komforto povas esti esenca, precipe se la kamiono veturas la tutan nokton. Helpas sidi malantaŭe, ĉar la ŝoforo ne haltos nur ĉar vi volas iri al la necesejo. La kosto devas esti negocita, do unue demandu la hotelan personaron kaj provu ne pagi pli ol duoble la lokan tarifon. Foje la interna sidloko estas havebla. Manĝaĵoj aĉeteblas de la ŝoforo, kvankam ili kutime haltas ĉe vojflankaj budoj ĉiujn 5/6 horojn. Forirtempoj kutime estas komence aŭ fine de la tago, kvankam la tempo estas tre fleksebla. Helpas fari aranĝojn la antaŭan tagon. Estas plej bone vojaĝi kun kelkaj aliaj. Virinoj neniam devas vojaĝi solaj. Kelkaj vojoj havas gravajn banditajn problemojn, do kontrolu zorge antaŭ ol iri. Ĉe armeaj kontrolpunktoj, lokanoj ofte estas ĉikanitaj pro subaĉetoj. Fremduloj kutime estas lasitaj solaj, sed pretigu ian subaĉeton por ĉiuokaze. Antaŭ posttagmezo la soldatoj povas esti ebriaj, do estu tre singarda kaj tre ĝentila. Neniam koleriĝu. ==Per pramo=== Pramo sur la rivero Kongo veturas, se sekureco permesas, de Kinŝaso al Kisangani, ĉiun aŭ duan semajnon. Vi povas preni ĝin ĉe kelkaj haltejoj survoje, kvankam vi devas rapidi ĉar ĝi ne atendas. Taŭga subaĉeto al la pramestro certigas kvar-litan kabanon kaj manĝaĵojn en la kafeterio. La pramo konsistas el ĉirkaŭ kvar barĝoj ligitaj ĉirkaŭ centra pramo, kaj la barĝoj estas uzataj kiel flosanta merkato. Dum la pramo antaŭeniras, lignaj kanuoj pagajitaj de lokulanoj aperas el la ĉirkaŭa ĝangalo kun lokaj produktoj - legomoj, porkoj, simioj, ktp. - kiuj estas interŝanĝitaj kontraŭ industriaj varoj kiel medikamentoj aŭ vestaĵoj. Vi sidas sur la tegmento rigardante mirindan afrikan muzikon tondri. Kompreneble, ĝi ne estas pura, komforta aŭ sekura. Tamen, ĝi estas unu el la grandaj aventuroj de la mondo. == Vidi == == Fari == Artamikoj devus viziti la Kinŝasa Akademion de Belartoj kaj trovi artistojn kiel Lema Kusa – kun siaj “Virinoj de Lema Kusa” -, Roger Botembe kaj Henri Kalama Akulez – kun sia centra temo “Kosmaj Vibroj”. La privataj laborrenkontiĝoj de Kalama kaj Lema estas tre interese viziti kaj diskuto pri arto kun ili tre signifoplena. == Komuniki == Lingvoj: Franca (oficiala), Kikonga, Lingala, Svahila, Tĉiluba. == Aĉeti == SIM-kartoj kaj antaŭpagitaj reŝargiloj por poŝtelefonoj estas haveblaj surstrate kaj ĉe la flughaveno Kinŝaso-N'djili, je akceptebla prezo. ===Mono=== :valuto: kongola franko (FC) :je januaro 2026: : 1 USD = 2.200 : 1 EUR = 2.600 : 1 GBP = 3.000 :fonto: [https://www.xe.com/currency/cdf-congolese-franc XE.com] La loka valuto estas la '''Konga franko''', kelkfoje mallongigita '''FC''' kaj kelkfoje nur kun majuskla F post la sumo (ISO internacia valutkodo: '''CDF'''). La valuto estas libere konvertebla (sed neeble seniĝi de ĝi ekster la lando). Monbiletoj estas eldonitaj en nominalaj valoroj de FC50, 100, 200, 500, 1.000, 5.000, 10.000 kaj 20.000. La solaj kongaj monbiletoj cirkulantaj en la plej multaj lokoj estas la 50, 100, 200 kaj 500 frankaj biletoj. Ili estas preskaŭ senvaloraj, ĉar la plej valora monbileto (la 500-franka bileto) valoras malpli ol 0,20 usonajn dolarojn. Usonaj dolaroj en nominalaj valoroj super 2 usonaj dolaroj estas multe preferataj al frankoj. Kontraste, usonaj moneroj kaj unu- kaj du-usonaj dolarbiletoj estas konsiderataj senvaloraj. Usonaj dolarbiletoj devas esti kruspaj (malpli ol 3 faldoj) kaj esti presitaj en aŭ post 2003, alie ili ne estos akceptitaj. En iuj butikoj, la simbolo FF estas uzata por signifi 1000 frankojn. MasterCard/Maestro-bankomatoj nun haveblas en Kinŝaso ĉe la "Rawbank" sur bulvardo 30-a de Junio ​​(distrikto Gombe), kaj en Grand Hotel. Ĝi liveras usonajn dolarojn. Visa-karto ankaŭ uzeblas ĉe bankomatoj de "Procredit" banko en Kinŝaso, avenuo des Aviateurs, aŭ ekstere antaŭ Grand Hotel (nur biletoj de 20 kaj 100 usonaj dolaroj). Vi povas elpreni monon per Mastercard aŭ Visa-karto ĉe ĉiuj bankomatoj de Ecobank aŭ Equity bankoj en DRK. === Vendejaroj === == Manĝi == [[File:Breadbike.jpg|thumb|"Pan-biciklo"]] === Tradiciaj manĝaĵoj === Kongo havas unu nacian pladon: "moambe". Ĝi konsistas el ok ingrediencoj ("moambe" estas la lingala vorto por "ok"): palmnuksoj, kokido, fiŝo, arakidoj, rizo, maniokaj folioj, bananoj kaj piprosaŭco. === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == La kutimaj nealkoholaĵoj (nomataj "sucré" en Kongo) kiel ekzemple Kolao, Pepsi kaj Mirinda estas haveblaj en la plej multaj lokoj kaj estas sekuraj por trinki. Lokaj trinkaĵoj kiel Vitalo estas mirindaj. Tradiciaj trinkaĵoj kiel zingibra biero ankaŭ estas oftaj. === Alkoholaĵoj === La loka biero baziĝas sur rizo kaj gustas sufiĉe bone. Ĝi venas en 75-cl boteloj. Primus, Skol, Castel estas la plej oftaj markoj. Tembo kaj Doppel estas la lokaj malhelaj bieroj. En kamparaj regionoj, vi povas provi la lokan palmovinon, alkoholaĵon el la suko de la palmarbo. Ĝi estas elpremita de la arbo kaj komencas fermenti tuj post kolektado. Post du horoj, fermentado donas aroman vinon kun ĝis 4% alkoholenhavo, milde ebriiga kaj dolĉa. La vino povas esti lasita fermenti pli longe, ĝis unu tagon, por doni pli fortan, pli acidan kaj acidan guston, kiun iuj homoj preferas. Atentu la lokan ĝinon. Foje senskrupulaj vendistoj miksas metanolon, kiu estas toksa kaj povas kaŭzi blindecon. Kelkaj homoj kredas, ke metanolo estas kromprodukto de regula fermentado. Tio ne estas la kazo, ĉar regula fermentado ne povas produkti metanolon en toksaj kvantoj. == Loĝi == Kreskas la nombro da hoteloj en Kinŝaso, kun pli malgranda elekto en la regionoj de Gombe kaj Ngaliema. En multaj malgrandaj urboj, la loka preĝejo aŭ monaĥejo eble havas litojn. Vi ankaŭ povas renkonti fojan kadukiĝantan kolonian hotelon. Ne ĉiuj estas sekuraj. === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == [[File:MONUSCO peacekeepers - Last line of defense near Goma. Photo MONUSCO (8229506972).jpg|thumb|UN-pacistoj proksime de [[Goma]]]] AVERTO: Vojaĝado en granda parto de la Demokratia Respubliko Kongo estas nesekura pro altaj krimfrekvencoj kaj politika malstabileco. Turismaj instalaĵoj en la lando estas limigitaj kaj malbone evoluigitaj. Vi devas eviti ĉian vojaĝon al Kasaï Oriental, Haut-Uele, Haut Lomami, Ituri, Norda kaj Suda Kivu, Maniema kaj Tanganjiko en orienta DRK, partoj de la provinco Mai N'dombe, aŭ ene de 50 km de la limo kun la Centr-Afrika Respubliko kaj Suda Sudano. Pro la politika situacio, publikaj kunvenoj en multaj urboj fariĝis ĉiam pli danĝeraj, kaj kelkaj fariĝis perfortaj. === Korupto === Korupto en DRK estas sistema kaj endemia, influante ĉion, kion ĝi tuŝas en la lando, de la registaro ĝis la komerca mondo. Ĝi bedaŭrinde fariĝis akceptita kaj tolerata praktiko. La polico estas rutine konsiderata kiel unu el la plej koruptaj institucioj en DRK. Pro iliaj malaltaj salajroj − la tipa policisto gajnas 50-100 monate, kio ne sufiĉas por permesi decan vivnivelon en multaj mondopartoj − ili ofte celas kaj ĉantaĝas homojn por subaĉetoj. Laŭ unu fonto, ĉiu policejo (supozeble kaj laŭdire) en [[Kinŝaso]] kolektis averaĝe USD 12.100 en subaĉetoj monate en 2015, ŝokiga kvanto en lando kie la plej multaj homoj vivas en malriĉeco. Oni konsilas vin tute ne fidi la policon. === Fotografado === Foti strategie gravajn strukturojn − registarajn konstruaĵojn aŭ strukturojn, policejojn, limtransirejojn, armeajn instalaĵojn, elektrocentralojn kaj flughavenojn − estas kontraŭleĝa. Fari tion povas igi la aŭtoritatojn (malĝuste) supozi, ke vi estas spiono, membro de armita grupo, kiu malakordas kun la kongola registaro, aŭ teroristo. Konsiderante la historion de DR Kongo de eltenaj jaroj da konflikto, ĉio perceptita kiel minacanta la nacian sekurecon de la lando estas prenita tre serioze. Vi estos detenita de la polico se kaptita kaj nekapabla subaĉeti ilin pro via malobeo. == Sano == ==Restu sana== Bonega medicina prizorgo preskaŭ tute ne ekzistas en DRK, precipe por necivitanoj. La Ebola viruso - viruso kiu mortigis 49 homojn en DRK dum tri-monata epidemio en 2014 - restas ĉeestanta en la ekvatora arbara regiono de la provinco Bas-Uele (limante al Centr-Afrika Respubliko/CAR). En septembro 2019 okazis pli ol 3.000 kazoj kaj 2.000 mortoj. '''En 2026 estas estas ĝis nun (aŭgusto) 4.449 kazoj kaj 2.061 mortintoj kaj la epidemio disvastiĝas pli rapide ol en la pasinteco.''' Vojaĝantoj devas eviti manĝi arbustviandon, eviti kontakton kun personoj kiuj ŝajnas malsanaj, praktiki bonan personan higienon kaj serĉi medicinan konsilon antaŭ vojaĝado. Vi bezonos vakcinon kontraŭ flava febro por eniri la landon per aviadilo (ĉi tiu postulo ofte estas ignorata ĉe teraj enirejoj, precipe la pli malgrandaj). Estas sanoficistoj ĉe kelkaj gravaj enirejoj, kiel ekzemple la flughaveno en Kinŝaso, kiuj kontrolas tion antaŭ ol vi rajtas eniri. Kongolando estas malaria, kvankam iomete malpli ofte en la regiono Kivu pro la alteco, do uzu insektoforpuŝilon kaj prenu la necesajn antaŭzorgojn kiel ekzemple dormi sub moskito-retoj. La riverbordaj areoj (kiel ekzemple Kinŝaso) estas sufiĉe sentemaj al malario. Se vi bezonas krizan medicinan helpon, estas konsilinde iri al la ambasadejo de via lando. La ambasadejaj kuracistoj kutime estas sufiĉe pretaj kaj kapablaj por helpi. Estas sekuraj hospitaloj en Kinŝaso, kiel "CMK" (Centro Medicina de Kinŝaso), kiu estas privata kaj estis establita de eŭropaj kuracistoj (vizito kostas ĉirkaŭ 20 usonajn dolarojn). Alia privata kaj neprofitcela hospitalo estas Centro Hospitalier MONKOLE, en la distrikto Mont-Ngafula, kun eŭropaj kaj kongaj kuracistoj. D-ro Léon Tshilolo, pediatro edukita en Eŭropo kaj unu el la afrikaj fakuloj pri serpoĉela anemio, estas la Medicina Direktoro de Monkole. Trinku multe da akvo ekstere. La varmo kaj proksimeco al la ekvatoro povas facile kaŭzi varmobaton al tiuj, kiuj ne estas alkutimiĝintaj, post nur kelkaj horoj ekstere sen akvo. Ekzistas multaj apotekoj, kiuj estas tre bone provizitaj, sed la prezoj estas kelkfoje pli altaj ol en Eŭropo. Ne trinku '''kranan akvon'''. Botelakvo ŝajnas esti sufiĉe malmultekosta, sed foje malfacile trovebla je bona prezo. == Respekto == [[File:Kinshasa, tour de l'échangeur de Limete - 20090705.jpg|thumb|Turo Limete, kaj statuo je Patrice Lumumba en Kinŝaso]] Kiel estas la kazo en plej multaj afrikaj nacioj, estas kutime montri respekton al pliaĝuloj kaj aŭtoritatuloj. Se aŭtoritatulo petas vin fari ion, estas konsilinde obei aŭ almenaŭ montri respekton. Provu ne fari ion, kio igus pli maljunan personon senti sin defiita. Ne uzu antaŭnomojn krom se oni diris al vi fari tion. Uzu la terminojn "Monsieur" (por viroj) kaj "Madame" aŭ "Mademoiselle" (por virinoj) por homoj, kiujn vi ne konas. Sorĉado estas tre polemika temo en la DR Kongo. Akuzoj pri sorĉado ofte estas uzataj por vickulpigi, marĝenigi aŭ ekspluati vundeblajn grupojn, kiel virinojn, infanojn, pli maljunajn homojn kaj homojn kun handikapoj. Ne fotu homojn sen ilia eksplicita permeso; plej certe, ne fotu virinojn aŭ infanojn sen ilia konsento. Foti virinojn aŭ infanojn povas igi homojn (malĝuste) supozi, ke vi estas seksperfortanto, kidnapinto aŭ iu kun malicaj intencoj. Memoru, ke sekskrimoj kontraŭ virinoj kaj infanoj estas deprime oftaj en DR Kongo, kaj iuj konganoj kredas je tre maltrankviliga superstiĉo, ke seksumado kun virga virino kuracos HIV/aidoson. Por eviti miskomprenojn kaj acida disputo, ĉiam demandu. Eĉ pli bone, tute ne fotu iun ajn. Kiam aŭtokavalkadoj pasas, oni atendas, ke ĉiu veturila trafiko lasu liberan vojon. Ne fotu ĉi tiujn procesiojn. La nacia flago estas levita kaj mallevita ĉe tagiĝo kaj krepusko (ĉirkaŭ 06:00 kaj 18:00 ĉiutage). Ĉiu trafiko kaj piedirantoj devas halti por ĉi tiu ceremonio. == Esperanto == [https://uea.org/landoj/kongolando Demokrata Kongolanda Esperanto-Asocio] === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Ĝermo|Afriko}} {{Parto de|Centra Afriko}} ktsqz17ppesnfuzio7l0daha1qleg3g 0 5285 73211 62199 2026-09-17T02:02:41Z Tmv 290 73211 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo =Ŝenĵeno | flago = | bildo = | bildotitolo = | lando = Ĉinio | regiono = | loĝantaro = | alto = }} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio|{{SUBPAGENAME}}}} '''{{W|Ŝenĵeno}}''' (深圳) estas enorma urbo en [[Ĉinio]], plena je elektronikaj fabrikoj kaj kompanioj kiuj okupiĝas pri internacia komerco. Kreskinte kiel furorurbo apud [[Honkongo]], Ŝenĵeno enhavas homojn el ĉiuj partoj de Ĉinio, do ĝi estas bona loko ekkoni diversajn ĉinojn, gustumi ĉiun ĉinan kuirarton kaj vidi la rapidan ekonomian kreskadon kaj evoluadon de Ĉinio. {{Ĝermo|Ĉinio}} {{Parto de|Ĉinio}} gle9bl2m10hnghutzj10019b9m5ydvx 0 5528 73201 71282 2026-09-16T14:26:48Z Tiguliano 53 /* Aliaj cellokoj */ 73201 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto subregiono | nomo = Riviero de la Floroj | flago = | flagograndeco = | lando = Italio | regiono = Ligurio | bildo = Dosiero:Riviera dei Fiori.pdf | bildotitolo = Riviero de la Floroj | situo = PREFERU ĈI TIE AŬTOMATAN PLENIGON! | ĉefurbo = Imperjo | areo = | loĝantaro = | horzono = }} [[File:Pista Ciclabile del Parco Costiero della Riviera dei Fiori, 5, 18017 San Lorenzo al Mare IM, Italy - panoramio.jpg|thumb|Bicikla Vojo tra la palmoj de la Marborda Parko de la ''Riviera dei Fiori'', en San Lorenzo al Mare]] [[File:Pista_ciclabile,_Liguria_14.jpg|thumb|Bicikla Vojo ''Riviera dei Fiori'']] La Riviero de la Floroj, itale:'''Riviera dei Fiori''', (Rivêa d'e Sciûe en la liguria), estas tiu peco de marbordo de la [[Okcidenta Riviero]] de Ligurio, kiu, etendiĝas de la landlimo kun Francio ĝis Capo Mimosa, aŭ alimaniere dirite, ĝi konsistas el la marbordaj municipoj administrataj de la Provinco Imperjo. ==Kompreni== Ĝi karakteriziĝas per larĝaj, sablaj strandoj kaj rokaj partoj, kaj per monteta landinterno etendiĝanta jam je kelkcent metrojn de la maro, iam ĉefe kultivata per olivarbaroj. Tipa trajto de la Riviero dei Fiori estas ĝia tre milda klimato, kun malmulte da pluvoj kaj multe da suna vetero. == Urboj == Ĉefaj lokoj, de la Riviero de la Floroj estas: * [[Cervo]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[Diano Marina]] * [[Imperjo]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Riva Ligure]] * [[Taggia]] * [[Sanremo]] * [[Ospedaletti]] * [[Bordighera]] * [[Vallecrosia]] * [[Camporosso]] * [[Ventimiglia]] == Aliaj cellokoj == [[File:Pigna veduta.jpg|thumb|Vidaĵo de Pigna]] Inter la plej famaj turismaj lokoj en la landinterno de la Riviero de la Floroj estas: *[[Taggia]] (ĝia mezepoka vilaĝo, estas la dua laŭ grandeco en la Ligurio post [[Ĝenovo]]); *[[Dolceacqua]] (suprenvidata de la Kastelo Doria, kiu atingeblas per transiro de pitoreska ponto super la torento [[Nervia]]); *[[Pigna]] (artcentro kaj kuracloko); *[[Apricale]] (unu el la plej belaj vilaĝoj en Italio, konata pro la Kastelo Lacerto); *[[Rocchetta Nervina]] (grava centro por ekskursoj); *[[Perinaldo]] (astronomia observatorio Cassini); *[[Triora]] (konata ankaŭ pro siaj mezepokaj sorĉistin-procesoj); *[[Ceriana]], urbo kun antikva kaj komplika historia centro, kun plurnivelaj stratetoj vicitaj de ŝtonaj domoj ĝis ok etaĝojn altaj, kaj mondfama pro la antikva Ceriana tradicio de trivoĉa ''a cappella'' vira ĥoro kantanta, kaj religia kaj laika; Pieve di Teco (mezepoka urbo kun karakterizaj portikoj); *[[Monesi]], skiejo en okcidenta Ligurio; nomumita por Monda Heredaĵo de UNESKO. *[[Bussana Vecchia]], urbo detruita de la tertremo de 1887, restis fantomurbo dum jardekoj sed, ekde la 1960-aj jaroj, iom post iom estis reloĝata de diversaj artistoj de la hipia kontraŭkulturo el la tuta mondo. Hodiaŭ, ĝi estis revivigita kiel turisma allogaĵo, kun siaj ruinoj, inkluzive de tiuj de la antikva paroka preĝejo. == Okazaĵoj == Inter la plej signifaj eventoj, la [[Festivalo de Sanremo]] sendube okupas honoran lokon, okazanta ĉiun februaron en [[Sanremo]]; aliaj eventoj en ĉi tiu urbo inkluzivas la [[Sanremo florita]] (marto), la bicikla kuro [[Milano-Sanremo]] (marto), kaj la [[Premio Tenco]] (oktobro). En septembro, [[Imperjo]] gastigas la kunvenon ''Vele d'Epoca'', dum en novembro, ĝi gastigas ''Olioliva'', la festivalon de olivoleo. En [[Ventimiglia]], la fama flora ekspozicio konata kiel la ''Batalo de la Floroj'' okazas en junio. Meze de aŭgusto, spektakla ''piromuzika prezentado'', okazas en Dolceacqua, unika prezentado de artfajraĵoj kaj muzika pirotekniko, danke al sia historia loko kaj pintnivela teknologio. En Taggia, serio da eventoj rilataj al la festadoj por Sankta Benedikto okazas en februaro: ĝojfajroj en la vespero de la 13-a, historia parado, kaj aranĝoj por memorfesti la liberigon de la iama Duklando, kiuj finas per artfajraĵoj. == Loĝi == La [[Provinco Imperjo]] havas multnombraj hotelojn, gastejojn, turismajn loĝejojn, kampadejojn, turismajn vilaĝojn, matenmanĝ-gastejojn, feridomojn, kaj agriturismajn establaĵojn. Estas pluraj turismaj havenoj: porto de Sanremo kun804 mez-grandaj lokoj, ''Marina degli Aregai'' kun 980 lokoj inter 6 kaj 40 metroj, ''Marina di San Lorenzo'' kun 365 lokoj, haveno de Imperia kun 1365 lokoj, ''Darsena di Arma di Taggia'' kun 30 lokoj, [[Diano Marina]] kun 60 lokoj kaj laŭsezonaj turismaj alterigejoj disponeblaj de la 1-a de junio ĝis la 30-a de septembro en la municipoj de San Bartolomeo, Imperia Borgo Cappuccini, San Lorenzo Darsena dei Delfini, Santo Stefano, Riva Ligure kaj Porto Vecchio Sanremo. {{Parto de|Okcidenta Riviero}} 5cd4ye0mdgs67c1h8ilwi44qr9k0gzs 73222 73201 2026-09-17T08:39:11Z Tiguliano 53 /* Loĝi */ 73222 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto subregiono | nomo = Riviero de la Floroj | flago = | flagograndeco = | lando = Italio | regiono = Ligurio | bildo = Dosiero:Riviera dei Fiori.pdf | bildotitolo = Riviero de la Floroj | situo = PREFERU ĈI TIE AŬTOMATAN PLENIGON! | ĉefurbo = Imperjo | areo = | loĝantaro = | horzono = }} [[File:Pista Ciclabile del Parco Costiero della Riviera dei Fiori, 5, 18017 San Lorenzo al Mare IM, Italy - panoramio.jpg|thumb|Bicikla Vojo tra la palmoj de la Marborda Parko de la ''Riviera dei Fiori'', en San Lorenzo al Mare]] [[File:Pista_ciclabile,_Liguria_14.jpg|thumb|Bicikla Vojo ''Riviera dei Fiori'']] La Riviero de la Floroj, itale:'''Riviera dei Fiori''', (Rivêa d'e Sciûe en la liguria), estas tiu peco de marbordo de la [[Okcidenta Riviero]] de Ligurio, kiu, etendiĝas de la landlimo kun Francio ĝis Capo Mimosa, aŭ alimaniere dirite, ĝi konsistas el la marbordaj municipoj administrataj de la Provinco Imperjo. ==Kompreni== Ĝi karakteriziĝas per larĝaj, sablaj strandoj kaj rokaj partoj, kaj per monteta landinterno etendiĝanta jam je kelkcent metrojn de la maro, iam ĉefe kultivata per olivarbaroj. Tipa trajto de la Riviero dei Fiori estas ĝia tre milda klimato, kun malmulte da pluvoj kaj multe da suna vetero. == Urboj == Ĉefaj lokoj, de la Riviero de la Floroj estas: * [[Cervo]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[Diano Marina]] * [[Imperjo]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Riva Ligure]] * [[Taggia]] * [[Sanremo]] * [[Ospedaletti]] * [[Bordighera]] * [[Vallecrosia]] * [[Camporosso]] * [[Ventimiglia]] == Aliaj cellokoj == [[File:Pigna veduta.jpg|thumb|Vidaĵo de Pigna]] Inter la plej famaj turismaj lokoj en la landinterno de la Riviero de la Floroj estas: *[[Taggia]] (ĝia mezepoka vilaĝo, estas la dua laŭ grandeco en la Ligurio post [[Ĝenovo]]); *[[Dolceacqua]] (suprenvidata de la Kastelo Doria, kiu atingeblas per transiro de pitoreska ponto super la torento [[Nervia]]); *[[Pigna]] (artcentro kaj kuracloko); *[[Apricale]] (unu el la plej belaj vilaĝoj en Italio, konata pro la Kastelo Lacerto); *[[Rocchetta Nervina]] (grava centro por ekskursoj); *[[Perinaldo]] (astronomia observatorio Cassini); *[[Triora]] (konata ankaŭ pro siaj mezepokaj sorĉistin-procesoj); *[[Ceriana]], urbo kun antikva kaj komplika historia centro, kun plurnivelaj stratetoj vicitaj de ŝtonaj domoj ĝis ok etaĝojn altaj, kaj mondfama pro la antikva Ceriana tradicio de trivoĉa ''a cappella'' vira ĥoro kantanta, kaj religia kaj laika; Pieve di Teco (mezepoka urbo kun karakterizaj portikoj); *[[Monesi]], skiejo en okcidenta Ligurio; nomumita por Monda Heredaĵo de UNESKO. *[[Bussana Vecchia]], urbo detruita de la tertremo de 1887, restis fantomurbo dum jardekoj sed, ekde la 1960-aj jaroj, iom post iom estis reloĝata de diversaj artistoj de la hipia kontraŭkulturo el la tuta mondo. Hodiaŭ, ĝi estis revivigita kiel turisma allogaĵo, kun siaj ruinoj, inkluzive de tiuj de la antikva paroka preĝejo. == Okazaĵoj == Inter la plej signifaj eventoj, la [[Festivalo de Sanremo]] sendube okupas honoran lokon, okazanta ĉiun februaron en [[Sanremo]]; aliaj eventoj en ĉi tiu urbo inkluzivas la [[Sanremo florita]] (marto), la bicikla kuro [[Milano-Sanremo]] (marto), kaj la [[Premio Tenco]] (oktobro). En septembro, [[Imperjo]] gastigas la kunvenon ''Vele d'Epoca'', dum en novembro, ĝi gastigas ''Olioliva'', la festivalon de olivoleo. En [[Ventimiglia]], la fama flora ekspozicio konata kiel la ''Batalo de la Floroj'' okazas en junio. Meze de aŭgusto, spektakla ''piromuzika prezentado'', okazas en Dolceacqua, unika prezentado de artfajraĵoj kaj muzika pirotekniko, danke al sia historia loko kaj pintnivela teknologio. En Taggia, serio da eventoj rilataj al la festadoj por Sankta Benedikto okazas en februaro: ĝojfajroj en la vespero de la 13-a, historia parado, kaj aranĝoj por memorfesti la liberigon de la iama Duklando, kiuj finas per artfajraĵoj. == Loĝi == La [[Provinco Imperjo]] havas multnombraj hotelojn, gastejojn, turismajn loĝejojn, kampadejojn, turismajn vilaĝojn, matenmanĝ-gastejojn, feridomojn, kaj agriturismajn establaĵojn. Estas pluraj turismaj havenoj: porto de Sanremo kun 804 mez-grandaj lokoj, ''Marina degli Aregai'' kun 980 lokoj inter 6 kaj 40 metroj, ''Marina di San Lorenzo'' kun 365 lokoj, haveno de Imperia kun 1365 lokoj, ''Darsena di Arma di Taggia'' kun 30 lokoj, [[Diano Marina]] kun 60 lokoj kaj laŭsezonaj turismaj alterigejoj disponeblaj de la 1-a de junio ĝis la 30-a de septembro en la municipoj de San Bartolomeo, Imperia Borgo Cappuccini, San Lorenzo Darsena dei Delfini, Santo Stefano, Riva Ligure kaj Porto Vecchio Sanremo. {{Parto de|Okcidenta Riviero}} l9bwek6xai8v2dfb302v0yv0m3j35hl 0 5539 73202 73081 2026-09-16T19:16:17Z Rdelre 27 /* Aliri trajne */ 73202 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Gubbio | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero: Gubbio panorama.jpg | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = Umbrio | loĝantaro = 30 177 (2026) | alto = 522m }} '''{{W|Gubbio}}''' (elp. ''Gubbjo'') estas urbo en [[Umbrio]] en centra [[Italio]] kun ĉ.30mil loĝantoj. == Kompreni == Gubbio situas en malgranda altebenaĵo, 500&nbsp;m super la marnivelo, inter neimpona montoĉeno (pintoj inter 900 kaj 1000&nbsp;m) kaj areo de montetoj (pintoj plejparte inter 600 kaj 700&nbsp;m). La Monto Iĝino (905m) rekte superrigardas la urbon. === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aliri avie === === Aliri trajne === Neniu fervojo tuŝas Gubbio-n. La plej proksima stacidomo (21&nbsp;km) estas tiu de [[Fossato di Vico]] ĉe la linio Romo-Terno-Ankono. De ĝi estas busoj (kompanio FSBusitalia, linio E052), pluraj veturoj tage, informoj ĉe [https://www.fsbusitalia.it/it.html FSBusitalia]<small> (EN, IT)</small>. === Aliri buse === === Aliri aŭte === == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Transportiĝi aŭte === == Vidi == <mapframe text="Mapo de Gubbio" width="350" height="350" zoom="15" latitude="43.354" longitude="12.579" align="right" > { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.58008, 43.35362] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Duka Palaco", "marker-symbol": "11", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57944, 43.35390] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palaco de la Konsuloj", "marker-symbol": "12", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57836, 43.35339] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palaco de la ''Bargello''", "marker-symbol": "13", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57661, 43.35445] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Baziliko de sankta Ubaldo", "marker-symbol": "30", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5849, 43.3563] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Fortikaĵoj", "marker-symbol": "31", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5846, 43.3580] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Hermitejo kaj Kaverno de sankta Hieronimo", "marker-symbol": "32", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5915, 43.3488] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia Teatro", "marker-symbol": "50", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57246, 43.35181] } }, ] } </mapframe> <br style="clear:both;" /> == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} g7cvh9juyb6n8jgif828o68npde3esj 73203 73202 2026-09-16T19:17:18Z Rdelre 27 /* Aliri */ 73203 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Gubbio | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero: Gubbio panorama.jpg | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = Umbrio | loĝantaro = 30 177 (2026) | alto = 522m }} '''{{W|Gubbio}}''' (elp. ''Gubbjo'') estas urbo en [[Umbrio]] en centra [[Italio]] kun ĉ.30mil loĝantoj. == Kompreni == Gubbio situas en malgranda altebenaĵo, 500&nbsp;m super la marnivelo, inter neimpona montoĉeno (pintoj inter 900 kaj 1000&nbsp;m) kaj areo de montetoj (pintoj plejparte inter 600 kaj 700&nbsp;m). La Monto Iĝino (905m) rekte superrigardas la urbon. === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === Neniu fervojo tuŝas Gubbio-n. La plej proksima stacidomo (21&nbsp;km) estas tiu de [[Fossato di Vico]] ĉe la linio Romo-Terno-Ankono. De ĝi estas busoj (kompanio FSBusitalia, linio E052), pluraj veturoj tage, informoj ĉe [https://www.fsbusitalia.it/it.html FSBusitalia]<small> (EN, IT)</small>. === Buse === === Aŭte === === Bicikle === == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Transportiĝi aŭte === == Vidi == <mapframe text="Mapo de Gubbio" width="350" height="350" zoom="15" latitude="43.354" longitude="12.579" align="right" > { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.58008, 43.35362] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Duka Palaco", "marker-symbol": "11", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57944, 43.35390] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palaco de la Konsuloj", "marker-symbol": "12", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57836, 43.35339] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palaco de la ''Bargello''", "marker-symbol": "13", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57661, 43.35445] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Baziliko de sankta Ubaldo", "marker-symbol": "30", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5849, 43.3563] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Fortikaĵoj", "marker-symbol": "31", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5846, 43.3580] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Hermitejo kaj Kaverno de sankta Hieronimo", "marker-symbol": "32", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5915, 43.3488] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia Teatro", "marker-symbol": "50", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57246, 43.35181] } }, ] } </mapframe> <br style="clear:both;" /> == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} jto9e68bw4c9hbgw7ncun9pwe4goka0 73204 73203 2026-09-16T19:29:26Z Rdelre 27 /* Moviĝi */ 73204 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Gubbio | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero: Gubbio panorama.jpg | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = Umbrio | loĝantaro = 30 177 (2026) | alto = 522m }} '''{{W|Gubbio}}''' (elp. ''Gubbjo'') estas urbo en [[Umbrio]] en centra [[Italio]] kun ĉ.30mil loĝantoj. == Kompreni == Gubbio situas en malgranda altebenaĵo, 500&nbsp;m super la marnivelo, inter neimpona montoĉeno (pintoj inter 900 kaj 1000&nbsp;m) kaj areo de montetoj (pintoj plejparte inter 600 kaj 700&nbsp;m). La Monto Iĝino (905m) rekte superrigardas la urbon. === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === Neniu fervojo tuŝas Gubbio-n. La plej proksima stacidomo (21&nbsp;km) estas tiu de [[Fossato di Vico]] ĉe la linio Romo-Terno-Ankono. De ĝi estas busoj (kompanio FSBusitalia, linio E052), pluraj veturoj tage, informoj ĉe [https://www.fsbusitalia.it/it.html FSBusitalia]<small> (EN, IT)</small>. === Buse === === Aŭte === === Bicikle === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Aŭte === === Bicikle === == Vidi == <mapframe text="Mapo de Gubbio" width="350" height="350" zoom="15" latitude="43.354" longitude="12.579" align="right" > { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "Katedralo", "marker-symbol": "10", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.58008, 43.35362] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Duka Palaco", "marker-symbol": "11", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57944, 43.35390] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palaco de la Konsuloj", "marker-symbol": "12", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57836, 43.35339] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Palaco de la ''Bargello''", "marker-symbol": "13", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57661, 43.35445] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Baziliko de sankta Ubaldo", "marker-symbol": "30", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5849, 43.3563] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Fortikaĵoj", "marker-symbol": "31", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5846, 43.3580] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Hermitejo kaj Kaverno de sankta Hieronimo", "marker-symbol": "32", "marker-size": "small", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.5915, 43.3488] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title": "Romia Teatro", "marker-symbol": "50", "marker-size": "medium", "marker-color": "5000d0" }, "geometry": { "type":"Point", "coordinates":[12.57246, 43.35181] } }, ] } </mapframe> <br style="clear:both;" /> == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Centra Italio}} 19fklopyb5ls93ihr5slkvpg4vft8sr 0 6729 73205 2026-09-16T19:46:38Z Rdelre 27 Nova urbeto en centra Italio 73205 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Nursio<br><small>''Norcia''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = [[Umbrio]] | loĝantaro = 4 391 (2026) | alto = 604 m }} '''{{W|Norcia}}''' (itala elparolo: ''Nɔrĉa''), esperante ankaŭ '''Nursio''' (el la latina nomo ''Nursia''), estas urbeto en [[Umbrio]] en centra [[Italio]]. En la tuta komunumo loĝas ĉirkaŭ 4mil homoj. Nursio estas fama, ĉar tie naskiĝis sankta Benedikto, nun patrono de Eŭropo. Ĝi ankaŭ allogas montamantojn, ĉar en ĝia komunumo situas la plej alta monto de Umbrio (Cima del Redentore, 2448&nbsp;m); kaj ankaŭ naturamantojn, ĉar Nursio estas parto de [[Nacia Parko Sibillini]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Umbrio}} pwt6caoanzlke73q99csxxyygfcaal0 73207 73205 2026-09-16T20:02:12Z Rdelre 27 /* Viziti plu */ 73207 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Nursio<br><small>''Norcia''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = [[Umbrio]] | loĝantaro = 4 391 (2026) | alto = 604 m }} '''{{W|Norcia}}''' (itala elparolo: ''Nɔrĉa''), esperante ankaŭ '''Nursio''' (el la latina nomo ''Nursia''), estas urbeto en [[Umbrio]] en centra [[Italio]]. En la tuta komunumo loĝas ĉirkaŭ 4mil homoj. Nursio estas fama, ĉar tie naskiĝis sankta Benedikto, nun patrono de Eŭropo. Ĝi ankaŭ allogas montamantojn, ĉar en ĝia komunumo situas la plej alta monto de Umbrio (Cima del Redentore, 2448&nbsp;m); kaj ankaŭ naturamantojn, ĉar Nursio estas parto de [[Nacia Parko Sibillini]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == * Abatejo de sankta Eŭtiko apud [[Preci]], 15&nbsp;km, tre antikva religia konstruaĵaro * [[Cascia]], 20&nbsp;km, la urbeto de sankta Rita, kun Roccaporena, 25&nbsp;km, la vilaĝo kie ŝi naskiĝis * [[Acquasanta Terme]], 35&nbsp;km * [[Amatrice]], 45&nbsp;km * [[Spoleto]], 45&nbsp;km == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Umbrio}} jhk2f6qrno9p2jvhznx326199ybgfq8 73208 73207 2026-09-16T20:05:46Z Rdelre 27 /* Viziti plu */ 73208 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Nursio<br><small>''Norcia''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = [[Umbrio]] | loĝantaro = 4 391 (2026) | alto = 604 m }} '''{{W|Norcia}}''' (itala elparolo: ''Nɔrĉa''), esperante ankaŭ '''Nursio''' (el la latina nomo ''Nursia''), estas urbeto en [[Umbrio]] en centra [[Italio]]. En la tuta komunumo loĝas ĉirkaŭ 4mil homoj. Nursio estas fama, ĉar tie naskiĝis sankta Benedikto, nun patrono de Eŭropo. Ĝi ankaŭ allogas montamantojn, ĉar en ĝia komunumo situas la plej alta monto de Umbrio (Cima del Redentore, 2448&nbsp;m); kaj ankaŭ naturamantojn, ĉar Nursio estas parto de [[Nacia Parko Sibillini]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == * Abatejo de sankta Eŭtiko, 15&nbsp;km, apud [[Preci]], tre antikva religia konstruaĵaro * [[Cascia]], 20&nbsp;km, la urbeto de sankta Rita, kun Roccaporena, 25&nbsp;km, la vilaĝo kie ŝi naskiĝis * [[Acquasanta Terme]], 35&nbsp;km, kun malgravaj varmaj banejoj jam uzitaj de romianoj, kaj kelkaj historiaj konstruaĵoj * [[Amatrice]], 45&nbsp;km * [[Spoleto]], 45&nbsp;km == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Umbrio}} hbzrsmo9h6k6a57pe2mng9u81l8mca8 73209 73208 2026-09-16T20:08:56Z Rdelre 27 /* Viziti plu */ 73209 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Nursio<br><small>''Norcia''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = [[Umbrio]] | loĝantaro = 4 391 (2026) | alto = 604 m }} '''{{W|Norcia}}''' (itala elparolo: ''Nɔrĉa''), esperante ankaŭ '''Nursio''' (el la latina nomo ''Nursia''), estas urbeto en [[Umbrio]] en centra [[Italio]]. En la tuta komunumo loĝas ĉirkaŭ 4mil homoj. Nursio estas fama, ĉar tie naskiĝis sankta Benedikto, nun patrono de Eŭropo. Ĝi ankaŭ allogas montamantojn, ĉar en ĝia komunumo situas la plej alta monto de Umbrio (Cima del Redentore, 2448&nbsp;m); kaj ankaŭ naturamantojn, ĉar Nursio estas parto de [[Nacia Parko Sibillini]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == * Abatejo de sankta Eŭtiko, 15&nbsp;km, apud [[Preci]], tre antikva religia konstruaĵaro * [[Cascia]], 20&nbsp;km, la urbeto de sankta Rita, kun Roccaporena, 25&nbsp;km, la vilaĝo kie ŝi naskiĝis * [[Arquata del Tronto]], 25&nbsp;km, kun mezepoka kastelo * [[Acquasanta Terme]], 35&nbsp;km, kun malgravaj varmaj banejoj jam uzitaj de romianoj, kaj kelkaj historiaj konstruaĵoj * [[Amatrice]], 45&nbsp;km * [[Spoleto]], 45&nbsp;km == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Umbrio}} 3p6r7dgxihmdfqgk6j9542wb83xs8ju 73210 73209 2026-09-16T20:09:26Z Rdelre 27 /* Konsulejoj */ Forigita 73210 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Nursio<br><small>''Norcia''</small> | flago = | flagograndeco = | bildo = | bildotitolo = | lando = Italio | regiono = [[Umbrio]] | loĝantaro = 4 391 (2026) | alto = 604 m }} '''{{W|Norcia}}''' (itala elparolo: ''Nɔrĉa''), esperante ankaŭ '''Nursio''' (el la latina nomo ''Nursia''), estas urbeto en [[Umbrio]] en centra [[Italio]]. En la tuta komunumo loĝas ĉirkaŭ 4mil homoj. Nursio estas fama, ĉar tie naskiĝis sankta Benedikto, nun patrono de Eŭropo. Ĝi ankaŭ allogas montamantojn, ĉar en ĝia komunumo situas la plej alta monto de Umbrio (Cima del Redentore, 2448&nbsp;m); kaj ankaŭ naturamantojn, ĉar Nursio estas parto de [[Nacia Parko Sibillini]]. == Kompreni == === Historio === === Klimato === == Aliri == === Aviadile === === Trajne === === Buse === === Ŝipe === === Aŭte === == Moviĝi == === Piede === === Per publika transporto === === Bicikle === === Aŭte === == Vidi == == Fari == == Aĉeti == === Vendejaroj === == Manĝi == == Trinki == == Loĝi == === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Viziti plu == * Abatejo de sankta Eŭtiko, 15&nbsp;km, apud [[Preci]], tre antikva religia konstruaĵaro * [[Cascia]], 20&nbsp;km, la urbeto de sankta Rita, kun Roccaporena, 25&nbsp;km, la vilaĝo kie ŝi naskiĝis * [[Arquata del Tronto]], 25&nbsp;km, kun mezepoka kastelo * [[Acquasanta Terme]], 35&nbsp;km, kun malgravaj varmaj banejoj jam uzitaj de romianoj, kaj kelkaj historiaj konstruaĵoj * [[Amatrice]], 45&nbsp;km * [[Spoleto]], 45&nbsp;km == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Umbrio}} otm84lg687awin1u064u85pm17bdfa5 0 6730 73206 2026-09-16T19:48:01Z Rdelre 27 Nova alidirektilo 73206 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Norcia]] hes4gl0f40ycmi5n1hf3s6qtr1jg5c8 828 6731 73216 2026-09-17T02:15:52Z Tmv 290 Enporti el [[:de:Special:Permalink/1491639|la germana versio]] 73216 Scribunto text/plain -- documentation local Phone = { suite = 'Phone', serial = '2022-10-22', item = 106152593 } -- module import -- require( 'strict' ) local cm = require( 'Module:CountryData' ) local lp = require( 'Module:LinkPhone' ) local yn = require( 'Module:Yesno' ) -- module variable and administration local ph = { moduleInterface = Phone } -- with parameter check for templates / #invoke function ph.linkPhoneNumberSet( args ) args.phone = args.phone or args.mobile or args[ 1 ] or '' if args.phone == '' then return '' end args.cc = ( args.cc or '' ):gsub( '^00', '+' ):gsub( '^%+%++', '+' ) args.format = yn( args.format, false ) args.isFax = yn( args.isFax, false ) args.isTollfree = yn( args.isTollfree, false ) args.size = tonumber( args.size ) -- get country code if allowed local size if ( args.cc == '' or args.cc:sub( 1, 1 ) ~= '+' ) then args.cc, size = cm.getCountryCode() args.size = args.size or size end args.size = args.size or 2 return lp.linkPhoneNumbers( args ) end -- for #invoke call function ph.linkPhone( frame ) return ph.linkPhoneNumberSet( frame.args ) end -- for template call function ph.linkPhoneTemplate( frame ) return ph.linkPhoneNumberSet( frame:getParent().args ) end return ph gmobpej7vdozwdvtlzuro8lgw2qpdlu 10 6732 73217 2026-09-17T02:25:11Z Tmv 290 Kreis novan paĝon kun "<includeonly>{{#invoke:Phone|linkPhoneTemplate}}</includeonly><noinclude>{{Dok}}</noinclude>" 73217 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Phone|linkPhoneTemplate}}</includeonly><noinclude>{{Dok}}</noinclude> jpzod5trwa0501qmc44wdw0tl2jpkkr 10 6733 73218 2026-09-17T02:25:49Z Tmv 290 Alidirektigis al [[Ŝablono:Telefono]] 73218 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ŝablono:Telefono]] 8s83p6t2xkd2vo9vz1eftn68rbiyj2p