Wikibooks:Txokoa

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="eu">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>euwikibooks</dbname>
    <base>https://eu.wikibooks.org/wiki/Azala</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Berezi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Eztabaida</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Lankide</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Lankide eztabaida</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikibooks eztabaida</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fitxategi</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fitxategi eztabaida</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki eztabaida</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Txantiloi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Txantiloi eztabaida</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Laguntza</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Laguntza eztabaida</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoria eztabaida</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulu</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulu eztabaida</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikibooks:Txokoa</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1792</id>
    <revision>
      <id>43935</id>
      <parentid>43552</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>1074</id>
      </contributor>
      <comment>/* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ atal berria</comment>
      <origin>43935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5721" sha1="47dc9xo879qo0ox2lb1gmy9yjktjwui" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
&lt;div style=&quot;background-color:lightblue; padding: 3px; border-style:solid; border-width: 1px;&quot;&gt;
* '''eu:''' {{int:please-translate}}.
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection.
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;fright&quot;&gt;
{{egutegia}}
&lt;/div&gt;
Gurekin lagundu nahi baduzu, [[Wikiliburuak:Ongi etorria|ongi etorria]] zara! Gure [[wikiliburuak:Proba orria|proba orrian]] probak egin ahal dituzu. Ez ezazu ahaztu [[Aparteko:Userlogin|izena ematea]].&lt;br&gt;
Momentu honetan, '''[[Aparteko:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}} orrirekin]]''' lanean gabiltza. Azkenengo orrien aldaketak [[Aparteko:Recentchanges|aldaketa berrien orrian]] ikus ditzakezu.

&lt;br style=&quot;clear:both;&quot;/&gt;

&lt;div style=&quot;width: 48%; float: right; border: 1px solid #aea; background: #f3fff3; margin-bottom: 2em;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 1em;&quot;&gt;

[[Irudi:Evolution-tasks.png|25px|left|]]

'''Orriekin egiteko gauzak'''
* '''[[Wikiliburuak:Wikipedia guztiek eduki behar duten artikulu zerrenda|Berriak sortu]]''': Zerrenda honetan gorriz dauden loturak sortu.
* '''[[:Kategoria:Zirriborroak|Zirriborroak]]''': Orri txikiak, oraindik informazio gehiago behar dituztenak. 
* '''[[:Kategoria:Wikitzeko|Wikitzeko]]''': Wikiliburuak-en formatuak betetzen ez dituzten orriak. 
* '''[[:Aparteko:Uncategorizedpages|Kategorizatzeko]]''': Kategorizatu gabe dauden orri guztiak.

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;
{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin: 0 2em 0 2em;text-align: left;&quot;
! style=&quot;background:#ccccff&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;  colspan=&quot;2&quot;| '''Txokoa'''
|-
|Orri hau mota guztietako hizketaldi eta galderentzako da.
*Orri jakin bati buruz eztabaidatzeko erabili '''bere eztabaida orria'''.
&lt;!--*Hizketaldi zaharkituren baten bila bazabiltza (aste bat baino gehiago aldaketarik gabe), '''begiratu Txokoko artxibategian'''. Norbaitek hizketaldiren bat faltan botatzen badu hona ekar dezake eta beste aste bat emango zaio berartxibatu arte.--&gt;
! rowspan=&quot;3&quot; |[[Irudi:P vip.svg|Txokoa]]
&lt;br clear=right&gt;
|-
|
*[//eu.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Txokoa&amp;action=edit&amp;section=new '''Egin ''klik'' hemen'''] Txokoan '''hizketaldi berri bat''' sortzeko.
|-
|
*Hasitako gai bati erantzuteko erabili atal bakoitzeko '''''aldatu''''' loturak. Honela atal hori bakarrik aldatuko duzu eta aldaketa Aldaketa berriak-en ikusiko da. Mila Esker.
|}

{| style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 200px; border: #BCB9EF solid 1px; text-align: center&quot;
! [[Irudi:Filing cabinet icon.svg|40px]]
|-
| '''Txokoaren artxibategia'''
|-
| [[Special:PrefixIndex/Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/|Artxibatze-zerrenda]]
|}

__TOC__

{{Lankide:MABot/config
|archive = Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/%(year)s
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = {{artxibo}}
|minthreadsleft = 2
|minthreadstoarchive = 1
}}

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|eztabaida]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 ekaina 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 ekaina 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 uztaila 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>47dc9xo879qo0ox2lb1gmy9yjktjwui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>43943</id>
      <parentid>43935</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:19:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MABot</username>
        <id>1448</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: [[Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/2026]]-ra (30 egun baino zaharragoak) 1 eztabaida artxibatzen</comment>
      <origin>43943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4973" sha1="j5qikk4lhsviso92cq3jxdsz5xb5lpa" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
&lt;div style=&quot;background-color:lightblue; padding: 3px; border-style:solid; border-width: 1px;&quot;&gt;
* '''eu:''' {{int:please-translate}}.
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection.
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;fright&quot;&gt;
{{egutegia}}
&lt;/div&gt;
Gurekin lagundu nahi baduzu, [[Wikiliburuak:Ongi etorria|ongi etorria]] zara! Gure [[wikiliburuak:Proba orria|proba orrian]] probak egin ahal dituzu. Ez ezazu ahaztu [[Aparteko:Userlogin|izena ematea]].&lt;br&gt;
Momentu honetan, '''[[Aparteko:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}} orrirekin]]''' lanean gabiltza. Azkenengo orrien aldaketak [[Aparteko:Recentchanges|aldaketa berrien orrian]] ikus ditzakezu.

&lt;br style=&quot;clear:both;&quot;/&gt;

&lt;div style=&quot;width: 48%; float: right; border: 1px solid #aea; background: #f3fff3; margin-bottom: 2em;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 1em;&quot;&gt;

[[Irudi:Evolution-tasks.png|25px|left|]]

'''Orriekin egiteko gauzak'''
* '''[[Wikiliburuak:Wikipedia guztiek eduki behar duten artikulu zerrenda|Berriak sortu]]''': Zerrenda honetan gorriz dauden loturak sortu.
* '''[[:Kategoria:Zirriborroak|Zirriborroak]]''': Orri txikiak, oraindik informazio gehiago behar dituztenak. 
* '''[[:Kategoria:Wikitzeko|Wikitzeko]]''': Wikiliburuak-en formatuak betetzen ez dituzten orriak. 
* '''[[:Aparteko:Uncategorizedpages|Kategorizatzeko]]''': Kategorizatu gabe dauden orri guztiak.

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;
{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin: 0 2em 0 2em;text-align: left;&quot;
! style=&quot;background:#ccccff&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;  colspan=&quot;2&quot;| '''Txokoa'''
|-
|Orri hau mota guztietako hizketaldi eta galderentzako da.
*Orri jakin bati buruz eztabaidatzeko erabili '''bere eztabaida orria'''.
&lt;!--*Hizketaldi zaharkituren baten bila bazabiltza (aste bat baino gehiago aldaketarik gabe), '''begiratu Txokoko artxibategian'''. Norbaitek hizketaldiren bat faltan botatzen badu hona ekar dezake eta beste aste bat emango zaio berartxibatu arte.--&gt;
! rowspan=&quot;3&quot; |[[Irudi:P vip.svg|Txokoa]]
&lt;br clear=right&gt;
|-
|
*[//eu.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Txokoa&amp;action=edit&amp;section=new '''Egin ''klik'' hemen'''] Txokoan '''hizketaldi berri bat''' sortzeko.
|-
|
*Hasitako gai bati erantzuteko erabili atal bakoitzeko '''''aldatu''''' loturak. Honela atal hori bakarrik aldatuko duzu eta aldaketa Aldaketa berriak-en ikusiko da. Mila Esker.
|}

{| style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 200px; border: #BCB9EF solid 1px; text-align: center&quot;
! [[Irudi:Filing cabinet icon.svg|40px]]
|-
| '''Txokoaren artxibategia'''
|-
| [[Special:PrefixIndex/Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/|Artxibatze-zerrenda]]
|}

__TOC__

{{Lankide:MABot/config
|archive = Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/%(year)s
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = {{artxibo}}
|minthreadsleft = 2
|minthreadstoarchive = 1
}}

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 ekaina 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 uztaila 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>j5qikk4lhsviso92cq3jxdsz5xb5lpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7248</id>
    <revision>
      <id>43941</id>
      <parentid>43930</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laugarren hamarkada  (2006-2015) */</comment>
      <origin>43941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="qmww5iqin0rxs7ee8ydsi4fh7tz0vtn" xml:space="preserve">{{Lanean|Inaki.alegria}}

: [[/SARRERA/]] (?)

# [[Eredua|Nola idatzi? - Eredu bat]]
== Lehen hamarkada  (1976-1985) ==
# [[/DIF 1976-1985: DIF martxan - Eraikina/]]
# [[/VAX makina, LISP makina/]] 
# [[/Datu-base erlazional/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Gako publikoko kriptografia/]]
# [[/Unix Sistema Eragilea/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Ofimatika: testu-prozesadorea eta kalkulu-orria/]]   (BUKATUA 07-14)
# [[/Sare lokalak: Ethernet/]]
# [[/Interfaze grafikoa/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/PC/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/RISC arkitektura/]]
# [[/SMTP protokoloa/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/TCP/IP (Internet)/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Laser inprimagailua/]]  (BUKATUA 07-14)

== Bigarren hamarkada  (1986-1995) ==
# [[/DIF 1986-1995: Euskal lerroa sendotzen/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/GIF formatua/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/WWW/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/HTML/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Linux kernela/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Indargarri bidezko ikaskuntza/]] (TD-Gammon)
# [[/Multimedia (MP3)/]]
# [[/Java lengoaia/|Java lengoaia eta plataforma unibertsala]]
# [[/JavaScript/]]
# [[/SSH protokoloa/]]
# [[/Python lengoaia/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Klusterrak eta superkonputazioa/]]  (BUKATUA 07-14)

== Hirugarren hamarkada  (1996-2005) ==
# [[/DIF 1996-2005: Ikerkuntzaren eztanda/]]
# [[/USB busa eta Flash memoria/]]
# [[/Wifi teknologia/]]
# [[/PageRank algoritmoa (Google)/]]
# [[/Bluetooth/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/BitTorrent Protokoloa/]]
# [[/Web zerbitzuak/]]
# [[/Sare sozialak/]]
# [[/Nukleo anitzeko prozesadoreak/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Web 2.0/]]
# [[/Git/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Streaming/]]
# [[/3D (Errealitate birtual)/]]

== Laugarren hamarkada  (2006-2015) ==
# [[/DIF 2006-2015: Internazionalizazioa/]]
# [[/Arduino, Robotika/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Hodei konputazioa/]]
# [[/Hadoop/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/SSD unitateak/]]
# [[/Bloke-kateak (Blockchain)/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/NoSQL datu-baseak/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Tableta/]]
# [[/Sare neuronalen eztanda: Transformer, TensorFlow, GPU/]]
# [[/Indargarri bidezko ikaskuntza/]]
# [[/TensorFlow/]]
# [[/GAN Sareak/]]

== Bostgarren hamarkada  (2016-2025) ==
# [[/DIF 2016-2025: Informatika Fakultateko Ikasketa-Planak/]]
# [[/Docker teknologia/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/Bideokonferentzia sistemak/]]
# [[/GPU/]]
# [[/RISC-V/]]
# [[/Itzulpen automatiko neuronala/]]
# [[/5G sareak (segmentazioa)/]]  (BUKATUA 07-14)
# [[/ARM arkitektura/]]
# [[/LLM ereduak (ChatGPT)/]]
# [[/Konputazio kuantikoa/]]

== Kanpo estekak ==
* [https://eu.wikipedia.org/wiki/Wikiproiektu:Informatika50 Wikilibururako teknologien zerrenda datu gehiagorekin] (arduraduna, urtea, hard/soft/mate, wikiko artikulua kalitatearen estimazioarekin, ingelesezkoa...)
*[https://zientzia.eus/bilaketa/?q=Igor+Leturia&amp;selected_value= Informatikako artikuluak Elhuyar aldizkarian] (Igor Leturia, 117 artikulu)
* [https://www.ehu.eus/ehusfera/e-makumeak/gaur8koak/ e-makumeak. Hileroko artikuluak Gaur8 astekarian]  (120 artikulu)
* [https://www.sarean.eus/ sarean.eus] (1.170 artikulu)
* [https://wikimedia.eus/ikusgela/erronka-digitalak/ Erronka digitalak] bideo bilduma Euskal Wikipediako Ikusgelan (24 bideo)
*[[w:Wikiproiektu:Informatika|''Informatika Wikiproiektua'']]  (2020tik)
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako Artikuluak Hezkuntza proiektua (IKT)|Informatikako Artikuluak Hezkuntza proiektuan (IKT)]]
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Emakume informatikariak|Emakume informatikariak]]
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako artikuluak irakasgaika|Informatikako artikuluak irakasgaika]]
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 10.000 artikuluen zerrendan|Informatikako artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 10.000 artikuluen zerrendan]]
* [[Matematika Diskretua]] wikiliburua
* [[PYTHON liburua|PYTHON]] wikiliburua

== Egileak, lotutako artikuluak eta irudiak ==
* [[/Egileak/]]
* [[/Lotutako artikuluak/]]
* [[/Erabilitako irudiak/]]

[[Kategoria:Informatika]]</text>
      <sha1>qmww5iqin0rxs7ee8ydsi4fh7tz0vtn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>7253</id>
    <revision>
      <id>43942</id>
      <parentid>43551</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:19:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MABot</username>
        <id>1448</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: [[Wikibooks:Txokoa]]-(e)ko 1 eztabaida artxibatzen</comment>
      <origin>43942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9001" sha1="67pjhkpbpk87ndvhk915gm5v590h4nc" xml:space="preserve">{{artxibo}}

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 urtarrila 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:01, 19 urtarrila 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,

We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''.
This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities.

The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list).

We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. 
''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.''
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|eztabaida]]) 18:22, 19 martxoa 2026 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&amp;oldid=30284073 --&gt;
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Lankide:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Lankide eztabaida:MediaWiki message delivery|eztabaida]]) 17:11, 3 apirila 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;
== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Lankide:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Lankide eztabaida:MediaWiki message delivery|eztabaida]]) 00:57, 26 apirila 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 maiatza 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|eztabaida]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 ekaina 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>67pjhkpbpk87ndvhk915gm5v590h4nc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Konputazio kuantikoa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7321</id>
    <revision>
      <id>43939</id>
      <parentid>43787</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Erreferentziak */</comment>
      <origin>43939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8210" sha1="lolsm0ton4cvn8zxvny91toibbt6mol" xml:space="preserve">Konputazio kuantikoa informazioaren prozesamendua ahalbidetzen duen konputazio eredu bat da, fenomeno kuantikoak erabiliz, eta horrek informazioa manipulatzeko moduak zabaltzen ditu eredu klasikoan parekorik ez duen formetan&lt;ref&gt;Nielsen, M. A., &amp; Chuang, I. L. (2010). Quantum Computation and Quantum Information: 10th Anniversary Edition. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511976667&lt;/ref&gt;.

Eredu berri honen potentziala bere gutxieneko informazio-unitatean dago: &quot;qubit&quot; (quantum bit&quot; hitzaren laburdura). &quot;Bit&quot; klasikoak bezala, bi egoera posible ditu, &lt;math&gt;|0\rangle&lt;/math&gt; eta &lt;math&gt;|1\rangle&lt;/math&gt;, baina bere izaera kuantikoari esker, bien konbinazio batean ere aurkitu daiteke, gain-posizioan dagoen egoera batean:

&lt;math&gt;|\psi\rangle = \alpha|0\rangle + \beta|1\rangle&lt;/math&gt;

[[File:Bloch Sphere representation.svg|thumb|300px|'''Bloch esfera baten irudikapena.''' Poloek oinarrizko &lt;math&gt;|0\rangle&lt;/math&gt; eta &lt;math&gt;|1\rangle&lt;/math&gt; egoerak adierazten dituzte; esferaren gainerako edozein puntuk gain-posizio bat irudikatzen du, \alpha eta \beta anplitudeen bidez definitua. Iturria: Wikimedia Commons (domeinu publikoa).]]

non &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; eta &lt;math&gt;\beta&lt;/math&gt; baitira egoera bakoitzaren probabilitate-anplitudeak, zenbaki konplexutan kodetuak, non &lt;math&gt;|\alpha|^2 + |\beta^2| = 1&lt;/math&gt;. Ideia hau bera hainbat qubiteko erregistroetara hedatu daiteke: &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; qubiteko erregistro bat &lt;math&gt;2^n&lt;/math&gt; egoera posibleen gainezarpen batean egon daiteke, bakoitza bere anplitudearekin (adibidez, bi qubitentzat, &lt;math&gt;|\psi\rangle = \alpha_{00}|00\rangle + \alpha_{01}|01\rangle + \alpha_{10}|10\rangle + \alpha_{11}|11\rangle&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; biteko erregistro klasikoaren aurrean, zeina aldi berean &lt;math&gt;2^n&lt;/math&gt; egoera horietako batean bakarrik egon baitaiteke. Egoera kopuru esponentziala aldi berean irudikatzeko eta manipulatzeko gaitasun honi paralelismo kuantiko deritzo, eta konputazio kuantikoaren abantaila teoriko nagusia da eredu klasikoaren aldean. Gainera, qubit-ek beraien artean korapilatuta gera daitezke: haien egoerak lotuta geratzen dira, eta ezin dira bereiz deskribatu; baliabide hori, gainezarpenarekin batera, funtsezkoa da konputazioan eta komunikazio kuantikoan.

Egoera horiek manipulatzea ahalbidetzen duten eragiketei ate kuantiko deritze, eta erregistro batean kateatzean algoritmoak exekutatzeko erabiltzen diren zirkuituak eraikitzen dira.
Abantaila hori, ordea, ez da dirudien bezain zuzena. &quot;Bit&quot; klasiko bat ez da aldatzen bere egoeraren behaketagatik, baina gain-posizioan dagoen &quot;qubit&quot; bat (edo erregistro bat) ezin da modu berean &quot;irakurri&quot;: neurtzean, bere egoera posibleetako bat kolapsatzen du, ausaz aukeratua bere anplitudeei lotutako probabilitateen arabera, eta gainerako informazio guztia desagertu egiten da. Horregatik, ordenagailu kuantiko batek aldi berean egoera asko azter baditzake ere, kontuz diseinatu behar dira algoritmoak, informazio garrantzitsua kontzentratuta gera dadin azkenean neurtzean ikusten den emaitzan.

= Algoritmo garrantsitzuak =

Ikusi denez, paralelismo kuantikoa ustiatzeko, tentuz diseinatu behar dira algoritmoak, informazio garrantzitsua kontzentratuta gera dadin neurtzean lortzen den emaitzan, kasu klasikoaren aldean abantaila bat lortuz. Hauek dira algoritmo garrantzitsuenetako batzuk&lt;ref&gt;Montanaro, A. (2016). Quantum algorithms: an overview. npj Quantum Information, 2, 15023. https://doi.org/10.1038/npjqi.2015.23&lt;/ref&gt;:

;Deutsch-Jozsa
:Lehenengo algoritmo kuantikoetako bat izan zen, eta eredu klasikoarekiko abantaila bat modu argian erakutsi zuen lehenengoa, nahiz eta erabilgarritasun praktiko txikiko problema bat ebatzi zuen.

;QFT (Fourier Kuantikoaren transformatua)
:Ez du problema bat bere kabuz ebazten, baizik eta beste algoritmo batzuen barruan, Shorren algoritmoan adibidez, pieza giltzarri gisa jokatzen du, egoera kuantiko batean dauden aldizkako patroi ezkutuak detektatzea ahalbidetuz.

;QPE (Fase kuantikoaren zenbatespena)
:Beste algoritmo batzuen azpirrutina gisa ere funtzionatzen du. Eragiketa kuantiko bati lotutako balio bat zehaztasunez zenbatesteko balio du. Balio hori erabilgarria da bai Shorren algoritmoan, bai sistema kuantikoen simulazioan.

;Shor
:Bere ospea, ezagutzen den edozein algoritmo klasikok baino askoz azkarrago zenbaki handiak faktorizatzen dituelako da, honek gaur egungo kriptografia (RSA bezala) kolokan jartzen du eta kriptografia post-kuantikoaren garapena bultzatu du.

;Grover
:N elementuko zerrenda desordenatu batean elementu bat bilatzeko problema ebazten du, eta urrats kopurua gehienez ere &lt;math&gt;\sqrt{N}&lt;/math&gt; izango da, algoritmo klasiko batek batez beste beharko lituzkeen &lt;math&gt;\frac{N}{2}&lt;/math&gt;en aldean.

= Gaur egungo hardwarea =

Orain arte modu abstraktuan hitz egin da qubitez eta atez, fisikoki nola inplementatzen diren zehaztu gabe. Ordenagailu kuantiko bat eraikitzeko, qubit gisa jokatzeko gai den sistema fisiko jakin bat aukeratu behar da, eta, eremuaren azken garapena dela eta, hainbat proposamen daude:

[[File:IBM Quantum System One.jpg|thumb|300px|'''IBM Quantum System One.''' Egituraren zati handiena hozte-sistema kriogenikoa da, txipa gutxieneko zero absolutuaren inguruko tenperaturan mantentzeko; qubit-txip kuantikoa oso txikia da eta behealdean dago. Autor: OJB Quantum. Lizentzia: CC BY 4.0.]]

;Zirkuitu supereroaleak
:Qubita korrontean edo karga elektrikoan kodetzen dute, zero absolutu inguruko tenperaturetan hoztutako zirkuituetan. Gaur egun qubit erabilgarri gehien dituen teknologia da.

;Ioi harrapatuak
:Atomo ionizatuak eta eremu elektromagnetikoekin harrapatuta daudenak, horien energia-mailek qubit gisa jokatzen dute; doitasun-laserrekin kontrolatzen dira.

;Fotonika kuantikoa
:Banakako fotoiak erabiltzen ditu, adibidez qubitak; giro-tenperaturan funtzionatzen du, eta egokia da informazioa urrutitik transmititzeko.

;Atomo neutroak
:Harrapatutako ioien antzekoa, baina kargarik gabeko atomoekin, fokalizatutako laserren bidez harrapatuta.

;Spin-puntu kuantikoak
:Elektroiaren spina erdieroaleetan aprobetxatzen dute, industrian lehendik dauden fabrikazio-teknikak berrerabili ahal izatearen abantailarekin.

;Qubit topologikoak
:Proposamen esperimental honek materiaren propietate topologikoei buruzko informazioa kodetzen du, teorian zaratarekiko askoz erresistenteagoa dena.

= Zarata kuantikoa =

Aurreko guztiak qubitak eta ate perfektuak onartu ditu, baina, praktikan, oso sistema delikatuak dira, eta zaratarekiko oso sentikorrak&lt;ref&gt;Preskill, J. (2018). Quantum Computing in the NISQ era and beyond. Quantum, 2, 79. https://doi.org/10.22331/q-2018-08-06-79 (arXiv:1801.00862)&lt;/ref&gt;; hori dela eta, zaila da nahi ez diren aldaketak eragin gabe lan egitea, edo, are gehiago, konputatzeko behar den denboran egoera kuantikoari eustea.

Bere jatorri nagusia de-koherentzia da: qubit bat ez dago inoiz erabat isolatuta, eta bere inguruarekin kontrolatu gabeko edozein interakziok (bibrazioak, hondar-eremuak, beroa...) nahi gabeko neurketa gisa jokatzen du, bere gainjartzea galaraziz. Horri beste errore-iturri batzuk gehitu behar zaizkio, hala nola ateek ezartzen dituzten pultsu fisikoen inperfekzioak edo qubitaren azken neurketan bertan dauden akatsak. Algoritmo batek zenbat eta ate eta qubit gehiago erabili, eta zenbat eta gehiago irauten duen, orduan eta gehiago metatzen dira errore horiek, eta horrek mugatu egiten du gaur egun modu fidagarrian exekutatu daitekeenaren konplexutasuna. Qubit gutxiko eta akats-zuzenketarik gabeko etapa horri NISQ konputazio aroa deritzo (Noisy Intermediate-Scale Quantum Computing).

Zaratari aurre egiteko bi estrategia daude:

#'''Errore kuantikoen zuzenketa''': Qubit logiko bat kodetzen du, bere informazioa qubit fisiko erredundante batzuen artean banatuz, eta erroreak detektatzeko eta zuzentzeko aukera ematen du, informazio kuantikoa suntsitu gabe. Ikuspegirik sendoena da, baina gaur egun baino askoz qubit gehiago behar ditu.

#'''Akatsak arintzea''': Hainbat aldiz errepikatzen du kalkulu bera baldintza desberdinetan, eta teknika estatistikoak erabiltzen ditu zaratak emaitzan duen eragina konpentsatzeko, hainbeste hardwareren beharrik gabe.

== Erreferentziak ==
{{Erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>lolsm0ton4cvn8zxvny91toibbt6mol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>43940</id>
      <parentid>43939</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>orrazketatxoa, eta testu ebakia aukeratzea</comment>
      <origin>43940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8396" sha1="bypn8dh3rat5ydp5frd1cpw71oulfnr" xml:space="preserve">[[w:Konputazio kuantiko|'''Konputazio kuantikoa''']] informazioaren prozesamendua ahalbidetzen duen konputazio eredu bat da, [[w:Mekanika kuantiko|fenomeno kuantikoak]] erabiliz, eta horrek informazioa manipulatzeko moduak zabaltzen ditu eredu klasikoan parekorik ez duen moduan.&lt;ref&gt;Nielsen, M. A., &amp; Chuang, I. L. (2010). Quantum Computation and Quantum Information: 10th Anniversary Edition. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511976667&lt;/ref&gt;

Eredu berri honen potentziala bere gutxieneko informazio-unitatean dago: &quot;[[w:qbit|qubit]]&quot; (quantum bit&quot; hitzaren laburdura). &quot;Bit&quot; klasikoak bezala, bi egoera posible ditu, &lt;math&gt;|0\rangle&lt;/math&gt; eta &lt;math&gt;|1\rangle&lt;/math&gt;, baina bere izaera kuantikoari esker, bien konbinazio batean ere aurkitu daiteke, gain-posizioan dagoen egoera batean:

&lt;math&gt;|\psi\rangle = \alpha|0\rangle + \beta|1\rangle&lt;/math&gt;

[[File:Bloch Sphere representation.svg|thumb|300px|'''Bloch esfera baten irudikapena.''' Poloek oinarrizko &lt;math&gt;|0\rangle&lt;/math&gt; eta &lt;math&gt;|1\rangle&lt;/math&gt; egoerak adierazten dituzte; esferaren gainerako edozein puntuk gain-posizio bat irudikatzen du, \alpha eta \beta anplitudeen bidez definitua. Iturria: Wikimedia Commons (domeinu publikoa).]]

non &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; eta &lt;math&gt;\beta&lt;/math&gt; baitira egoera bakoitzaren probabilitate-anplitudeak, zenbaki konplexutan kodetuak, non &lt;math&gt;|\alpha|^2 + |\beta^2| = 1&lt;/math&gt;. Ideia hau bera hainbat qubiteko erregistroetara hedatu daiteke: &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; qubiteko erregistro bat &lt;math&gt;2^n&lt;/math&gt; egoera posibleen gainezarpen batean egon daiteke, bakoitza bere anplitudearekin (adibidez, bi qubitentzat, &lt;math&gt;|\psi\rangle = \alpha_{00}|00\rangle + \alpha_{01}|01\rangle + \alpha_{10}|10\rangle + \alpha_{11}|11\rangle&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; biteko erregistro klasikoaren aurrean, zeina aldi berean &lt;math&gt;2^n&lt;/math&gt; egoera horietako batean bakarrik egon baitaiteke. Egoera kopuru esponentziala aldi berean irudikatzeko eta manipulatzeko gaitasun honi [[w:paralelismo kuantiko|paralelismo kuantiko]] deritzo, eta konputazio kuantikoaren abantaila teoriko nagusia da eredu klasikoaren aldean. Gainera, qubit-ek beraien artean korapilatuta gera daitezke: haien egoerak lotuta geratzen dira, eta ezin dira bereiz deskribatu; baliabide hori, gainezarpenarekin batera, funtsezkoa da konputazioan eta komunikazio kuantikoan.

Egoera horiek manipulatzea ahalbidetzen duten eragiketei [[w:Ate kuantiko|ate kuantiko]] deritze, eta erregistro batean kateatzean algoritmoak exekutatzeko erabiltzen diren zirkuituak eraikitzen dira.
Abantaila hori, ordea, ez da dirudien bezain zuzena. &quot;Bit&quot; klasiko bat ez da aldatzen bere egoeraren behaketagatik, baina gain-posizioan dagoen &quot;qubit&quot; bat (edo erregistro bat) ezin da modu berean &quot;irakurri&quot;: neurtzean, bere egoera posibleetako bat kolapsatzen du, ausaz aukeratua bere anplitudeei lotutako probabilitateen arabera, eta gainerako informazio guztia desagertu egiten da. Horregatik, ordenagailu kuantiko batek aldi berean egoera asko azter baditzake ere, kontuz diseinatu behar dira algoritmoak, informazio garrantzitsua kontzentratuta gera dadin bukaeran neurtzean ikusten den emaitzan.

= Algoritmo garrantsitzuak =

Ikusi denez, paralelismo kuantikoa ustiatzeko, tentuz diseinatu behar dira algoritmoak, informazio garrantzitsua kontzentratuta gera dadin neurtzean lortzen den emaitzan, kasu klasikoaren aldean abantaila bat lortuz. Hauek dira algoritmo garrantzitsuenetako batzuk:&lt;ref&gt;Montanaro, A. (2016). Quantum algorithms: an overview. npj Quantum Information, 2, 15023. https://doi.org/10.1038/npjqi.2015.23&lt;/ref&gt;

;Deutsch-Jozsa
:Lehenengo algoritmo kuantikoetako bat izan zen, eta eredu klasikoarekiko abantaila bat modu argian erakutsi zuen lehenengoa, nahiz eta erabilgarritasun praktiko txikiko problema bat ebatzi zuen.

;QFT (Fourier kuantikoaren transformatua)
:Ez du problema bat bere kabuz ebazten, baizik eta beste algoritmo batzuen barruan, Shorren algoritmoan adibidez, pieza giltzarri gisa jokatzen du, egoera kuantiko batean dauden aldizkako patroi ezkutuak detektatzea ahalbidetuz.

;QPE (Fase kuantikoaren zenbatespena)
:Beste algoritmo batzuen azpirrutina gisa ere funtzionatzen du. Eragiketa kuantiko bati lotutako balio bat zehaztasunez zenbatesteko balio du. Balio hori erabilgarria da bai Shorren algoritmoan, bai sistema kuantikoen simulazioan.

;Shor
:Bere ospea, ezagutzen den edozein algoritmo klasikok baino askoz azkarrago zenbaki handiak faktorizatzen dituelako da, honek gaur egungo [[w:Kriptografia|kriptografia]] ([[w:RSA|RSA]] bezala) kolokan jartzen du eta kriptografia post-kuantikoaren garapena bultzatu du.

;Grover
:&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; elementuko zerrenda desordenatu batean elementu bat bilatzeko problema ebazten du, eta urrats kopurua gehienez ere &lt;math&gt;\sqrt{N}&lt;/math&gt; izango da, algoritmo klasiko batek batez beste beharko lituzkeen &lt;math&gt;\frac{N}{2}&lt;/math&gt;en aldean.

= Gaur egungo hardwarea =

Orain arte modu abstraktuan hitz egin da qubiteez eta ateez, fisikoki nola inplementatzen diren zehaztu gabe. Ordenagailu kuantiko bat eraikitzeko, qubit gisa jokatzeko gai den sistema fisiko jakin bat aukeratu behar da, eta, eremuaren azken garapena dela eta, hainbat proposamen daude:

[[File:IBM Quantum System One.jpg|thumb|300px|'''IBM Quantum System One.''' Egituraren zati handiena hozte-sistema kriogenikoa da, txipa gutxieneko zero absolutuaren inguruko tenperaturan mantentzeko; qubit-txip kuantikoa oso txikia da eta behealdean dago. Autor: OJB Quantum. Lizentzia: CC BY 4.0.]]

;Zirkuitu supereroaleak
:Qubita korrontean edo karga elektrikoan kodetzen dute, zero absolutu inguruko tenperaturetan hoztutako zirkuituetan. Gaur egun qubit erabilgarri gehien dituen teknologia da.

;Ioi harrapatuak
:Atomo ionizatuak eta eremu elektromagnetikoekin harrapatuta daudenak, horien energia-mailek qubit gisa jokatzen dute; doitasun-laserrekin kontrolatzen dira.

;Fotonika kuantikoa
:Banakako fotoiak erabiltzen ditu, adibidez qubitak; giro-tenperaturan funtzionatzen du, eta egokia da informazioa urrutitik transmititzeko.

;Atomo neutroak
:Harrapatutako ioien antzekoa, baina kargarik gabeko atomoekin, fokalizatutako laserren bidez harrapatuta.

;Spin-puntu kuantikoak
:Elektroiaren spina erdieroaleetan aprobetxatzen dute, industrian lehendik dauden fabrikazio-teknikak berrerabili ahal izatearen abantailarekin.

;Qubit topologikoak
:Proposamen esperimental honek materiaren propietate topologikoei buruzko informazioa kodetzen du, teorian zaratarekiko askoz erresistenteagoa dena.

= Testu ebakia: Zarata kuantikoa =

Aurreko azalpen guztiak qubitak eta ateak perfektuak direla suposatu du, baina, praktikan, oso sistema delikatuak dira, eta zaratarekiko oso sentikorrak;&lt;ref&gt;Preskill, J. (2018). Quantum Computing in the NISQ era and beyond. Quantum, 2, 79. https://doi.org/10.22331/q-2018-08-06-79 (arXiv:1801.00862)&lt;/ref&gt; hori dela eta, zaila da nahi ez diren aldaketak eragin gabe lan egitea, edo, are gehiago, konputatzeko behar den denboran egoera kuantikoari eustea.

Bere jatorri nagusia de-koherentzia da: qubit bat ez dago inoiz erabat isolatuta, eta bere inguruarekin kontrolatu gabeko edozein interakziok (bibrazioak, hondar-eremuak, beroa...) nahi gabeko neurketa gisa jokatzen du, bere gainjartzea galaraziz. Horri beste errore-iturri batzuk gehitu behar zaizkio, hala nola ateek ezartzen dituzten pultsu fisikoen inperfekzioak edo qubitaren azken neurketan bertan dauden akatsak. Algoritmo batek zenbat eta ate eta qubit gehiago erabili, eta zenbat eta gehiago irauten duen, orduan eta gehiago metatuko dira errore horiek, eta horrek mugatu egiten du gaur egun modu fidagarrian exekutatu daitekeenaren konplexutasuna. Qubit gutxiko eta akats-zuzenketarik gabeko etapa horri NISQ konputazio aroa deritzo (Noisy Intermediate-Scale Quantum Computing).

Zaratari aurre egiteko bi estrategia daude:

#'''Errore kuantikoen zuzenketa''': Qubit logiko bat kodetzen du, bere informazioa qubit fisiko erredundante batzuen artean banatuz, eta erroreak detektatzeko eta zuzentzeko aukera ematen du, informazio kuantikoa suntsitu gabe. Ikuspegirik sendoena da, baina gaur egun baino askoz qubit gehiago behar ditu.

#'''Akatsak arintzea''': Hainbat aldiz errepikatzen du kalkulu bera baldintza desberdinetan, eta teknika estatistikoak erabiltzen ditu zaratak emaitzan duen eragina konpentsatzeko, hainbeste hardwareren beharrik gabe.

== Erreferentziak ==
{{Erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>bypn8dh3rat5ydp5frd1cpw71oulfnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/TensorFlow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7327</id>
    <revision>
      <id>43937</id>
      <parentid>43934</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>orrazketatxoa, eta testu ebakia aukeratzea</comment>
      <origin>43937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5634" sha1="18x6vyzakqpgxyuj4n7jpja1nzq8bpv" xml:space="preserve">= 2015: TensorFlow =

'''TensorFlow''' [[w:kode irekiko software|kode irekiko software]]-liburutegi bat da, [[w:ikaskuntza automatiko|ikaskuntza automatiko]]ko ereduak sortu, entrenatu eta exekutatzeko erabiltzen dena.&lt;ref&gt;[https://www.tensorflow.org/ TensorFlow - webgune ofiziala]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abadi, M. et al. (2016). ''TensorFlow: A System for Large-Scale Machine Learning''. 12th USENIX Symposium on Operating Systems Design and Implementation (OSDI 16), 265–283. USENIX Association.&lt;/ref&gt; Eredu horiek [[w:adimen artifiziala|adimen artifizialeko]] sistemak dira, datuetatik ataza konplexuak automatikoki ebazten ikasteko ahalmena dutenak, programatzaile batek idatzitako arauak soilik jarraitu beharrean. [[w:Google|Google]]k garatu zuen, eta 2015ean argitaratu zen jendaurrean.

TensorFlowren agerpena bat etorri zen [[w:ikaskuntza sakon|ikaskuntza sakon]]aren hedapenarekin. Ikaskuntza sakona ikaskuntza automatikoaren adar bat da, geruza ugariko neurona-sareetan oinarritua (giza garuneko neuronen antolaketan modu sinplifikatuan inspiratutako eredu matematikoak).&lt;ref&gt;LeCun, Y.; Bengio, Y.; Hinton, G. (2015). ''Deep learning''. Nature, 521, 436–444. DOI: 10.1038/nature14539.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Goodfellow, I.; Bengio, Y.; Courville, A. (2016). ''Deep Learning''. MIT Press.&lt;/ref&gt; Garai hartan, sare horiek emaitza onak lortzen hasi ziren irudien ezagutzan, hizkuntzaren prozesamenduan eta ahotsaren analisian, adibidez. Hala ere, haien entrenamenduak eragiketa matematiko ugari eta hainbat prozesadoreren arteko koordinazioa eskatzen zuen. TensorFlowk kalkulu horiek antolatu eta exekutatzeko azpiegitura bateratu bat eskaini zuen. Horrek ikerketa, eredu berrien garapena eta ikaskuntza automatikoaren aplikazio praktikoa bizkortu zituen, bai unibertsitateetan bai industrian.

== Funtzionamendua ==

''TensorFlow'' izena ingelesezko ''tensor'' («tentsorea») eta ''flow'' («fluxua») hitzetatik dator.

[[w:Tentsore|Tentsore]] bat dimentsio batean edo gehiagotan datu zenbakizkoak adierazten dituen egitura matematikoa da. 
Zenbaki bakar bat dimentsiorik gabeko (0 dimentsioko) tentsorea da; balio zerrenda bat dimentsio bateko (1D) tentsorea da; eta taula bat bi dimentsioko (2D) tentsorea. Irudi digital bat, adibidez, normalean hiru dimentsioko (3D) tentsore gisa adierazten da: altuera × zabalera × kanal kopurua (pixelen kolore-osagaiak, adibidez gorria, berdea eta urdina). Ikaskuntza automatikoan, irudiak, soinuak, hitzak eta bestelako informazio motak horrelako zenbakizko  bidez erabiltzen dira.

TensorFlowk tentsore batzuk hartuta beste tentsore batzuk sortzen dituzten eragiketa matematikoak (eragiketa-fluxua) definitzea ahalbidetzen du. Eragiketa horietako asko elkartuta, eredu bat eraikitzen da. Ereduak sarrerako datuak jasotzen ditu, kalkulu-segida baten bidez prozesatzen ditu, eta emaitza bat sortzen du, hala nola sailkapen bat edo iragarpen bat.

TensorFlowk, gainera, ereduak entrenatzeko behar diren tresnak ere eskaintzen ditu. Eredu bat entrenatzea datuetatik ikas dezan haren barne-parametroak doitzea da. Garatzaileak kalkulu-fluxua eta ikasketa-metodoa zehazten ditu; TensorFlowk, berriz, parametro horiek eguneratzeko eta errorea murrizteko behar diren kalkulu matematikoak automatikoki egiteko baliabideak eskaintzen ditu. Horri esker, errazagoa da ikaskuntza automatikoko sistema konplexuak garatzea eta entrenatzea.

Adibidez, katuen eta txakurren irudiak bereizteko sistema batean, entrenamendu-multzoan argazkiak biltzen dira, bakoitzari dagokion kategoriaren etiketarekin. Ereduak irudi bakoitza prozesatzen du eta iragarpen bat egiten du. Ondoren, iragarpen hori espero den emaitzarekin alderatzen da, eta errorea kalkulatzen da. TensorFlowk errore hori murrizteko behar diren eragiketa gehienak automatizatzen ditu. Ereduaren barne-parametroak pixkanaka egokitzen dira, eta prozesua adibide askorekin errepikatzen da zehaztasun-maila jakin batera iritsi arte. Behin entrenatuta, sistema hasierako datuetan ez zeuden irudiei aplika dakieke.

== Garrantzia ==

TensorFlowren ekarpen nagusia ikaskuntza automatikoko sistemak garatzeko beharrezkoak diren hainbat zeregin plataforma bakarrean biltzea izan zen. Ereduak definitzea, entrenatzea, kalkuluak hainbat prozesadoreren artean banatzea eta aplikazio errealetan erabiltzeko prestatzea ahalbidetzen zuen.

Era berean, erabilera orokorreko prozesadoreak, prozesamendu grafikoko unitateak (GPUak) eta hainbat ordenagailuz osatutako sistemak baliatzeko gai zen. Gaitasun hori bereziki garrantzitsua zen neurona-sare sakonentzat, haien entrenamenduak milioika eragiketa eta datu-kopuru handiak eska baititzake. Eredu bat ordenagailu pertsonal batean garatzen has zitekeen, eta gero azpiegitura indartsuagoetara eraman, programatzeko modua erabat aldatu beharrik gabe.

== Testu ebakia: Software librea izatearen garrantzia ==
TensorFlow kode irekiko software gisa argitaratzeak ordura arte batez ere enpresa handiek eta ikerketa-zentroek erabiltzen zituzten tresnak eskuragarriago bihurtu zituen. Ikertzaileek, ikasleek eta garatzaileek azpiegitura bera erabili, haren funtzionamendua aztertu eta hedapen berriak sortu ahal izan zituzten. Proiektuaren erabilgarritasun publikoak dokumentazioa eta material didaktikoak garatzea ere bultzatu zuen.

TensorFlowk ikerketa akademikoaren eta aplikazio praktikoen garapenaren arteko aldea murrizten lagundu zuen. [[w:Ikusmen artifizial|Ikusmen artifizial]]ean, ahots-ezagutzan, [[w:itzulpen automatiko|itzulpen automatiko]]an, testuen analisian, robotikan eta medikuntzan erabili izan da. Haren hedapena bat etorri zen ikaskuntza automatikoa produktu eta zerbitzu digital ugaritan txertatzearekin.</text>
      <sha1>18x6vyzakqpgxyuj4n7jpja1nzq8bpv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>43938</id>
      <parentid>43937</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Testu ebakia: Software librea izatearen garrantzia */</comment>
      <origin>43938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5683" sha1="gsa2n7gfr18waj92c3d16qzpy6h5aow" xml:space="preserve">= 2015: TensorFlow =

'''TensorFlow''' [[w:kode irekiko software|kode irekiko software]]-liburutegi bat da, [[w:ikaskuntza automatiko|ikaskuntza automatiko]]ko ereduak sortu, entrenatu eta exekutatzeko erabiltzen dena.&lt;ref&gt;[https://www.tensorflow.org/ TensorFlow - webgune ofiziala]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abadi, M. et al. (2016). ''TensorFlow: A System for Large-Scale Machine Learning''. 12th USENIX Symposium on Operating Systems Design and Implementation (OSDI 16), 265–283. USENIX Association.&lt;/ref&gt; Eredu horiek [[w:adimen artifiziala|adimen artifizialeko]] sistemak dira, datuetatik ataza konplexuak automatikoki ebazten ikasteko ahalmena dutenak, programatzaile batek idatzitako arauak soilik jarraitu beharrean. [[w:Google|Google]]k garatu zuen, eta 2015ean argitaratu zen jendaurrean.

TensorFlowren agerpena bat etorri zen [[w:ikaskuntza sakon|ikaskuntza sakon]]aren hedapenarekin. Ikaskuntza sakona ikaskuntza automatikoaren adar bat da, geruza ugariko neurona-sareetan oinarritua (giza garuneko neuronen antolaketan modu sinplifikatuan inspiratutako eredu matematikoak).&lt;ref&gt;LeCun, Y.; Bengio, Y.; Hinton, G. (2015). ''Deep learning''. Nature, 521, 436–444. DOI: 10.1038/nature14539.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Goodfellow, I.; Bengio, Y.; Courville, A. (2016). ''Deep Learning''. MIT Press.&lt;/ref&gt; Garai hartan, sare horiek emaitza onak lortzen hasi ziren irudien ezagutzan, hizkuntzaren prozesamenduan eta ahotsaren analisian, adibidez. Hala ere, haien entrenamenduak eragiketa matematiko ugari eta hainbat prozesadoreren arteko koordinazioa eskatzen zuen. TensorFlowk kalkulu horiek antolatu eta exekutatzeko azpiegitura bateratu bat eskaini zuen. Horrek ikerketa, eredu berrien garapena eta ikaskuntza automatikoaren aplikazio praktikoa bizkortu zituen, bai unibertsitateetan bai industrian.

== Funtzionamendua ==

''TensorFlow'' izena ingelesezko ''tensor'' («tentsorea») eta ''flow'' («fluxua») hitzetatik dator.

[[w:Tentsore|Tentsore]] bat dimentsio batean edo gehiagotan datu zenbakizkoak adierazten dituen egitura matematikoa da. 
Zenbaki bakar bat dimentsiorik gabeko (0 dimentsioko) tentsorea da; balio zerrenda bat dimentsio bateko (1D) tentsorea da; eta taula bat bi dimentsioko (2D) tentsorea. Irudi digital bat, adibidez, normalean hiru dimentsioko (3D) tentsore gisa adierazten da: altuera × zabalera × kanal kopurua (pixelen kolore-osagaiak, adibidez gorria, berdea eta urdina). Ikaskuntza automatikoan, irudiak, soinuak, hitzak eta bestelako informazio motak horrelako zenbakizko  bidez erabiltzen dira.

TensorFlowk tentsore batzuk hartuta beste tentsore batzuk sortzen dituzten eragiketa matematikoak (eragiketa-fluxua) definitzea ahalbidetzen du. Eragiketa horietako asko elkartuta, eredu bat eraikitzen da. Ereduak sarrerako datuak jasotzen ditu, kalkulu-segida baten bidez prozesatzen ditu, eta emaitza bat sortzen du, hala nola sailkapen bat edo iragarpen bat.

TensorFlowk, gainera, ereduak entrenatzeko behar diren tresnak ere eskaintzen ditu. Eredu bat entrenatzea datuetatik ikas dezan haren barne-parametroak doitzea da. Garatzaileak kalkulu-fluxua eta ikasketa-metodoa zehazten ditu; TensorFlowk, berriz, parametro horiek eguneratzeko eta errorea murrizteko behar diren kalkulu matematikoak automatikoki egiteko baliabideak eskaintzen ditu. Horri esker, errazagoa da ikaskuntza automatikoko sistema konplexuak garatzea eta entrenatzea.

Adibidez, katuen eta txakurren irudiak bereizteko sistema batean, entrenamendu-multzoan argazkiak biltzen dira, bakoitzari dagokion kategoriaren etiketarekin. Ereduak irudi bakoitza prozesatzen du eta iragarpen bat egiten du. Ondoren, iragarpen hori espero den emaitzarekin alderatzen da, eta errorea kalkulatzen da. TensorFlowk errore hori murrizteko behar diren eragiketa gehienak automatizatzen ditu. Ereduaren barne-parametroak pixkanaka egokitzen dira, eta prozesua adibide askorekin errepikatzen da zehaztasun-maila jakin batera iritsi arte. Behin entrenatuta, sistema hasierako datuetan ez zeuden irudiei aplika dakieke.

== Garrantzia ==

TensorFlowren ekarpen nagusia ikaskuntza automatikoko sistemak garatzeko beharrezkoak diren hainbat zeregin plataforma bakarrean biltzea izan zen. Ereduak definitzea, entrenatzea, kalkuluak hainbat prozesadoreren artean banatzea eta aplikazio errealetan erabiltzeko prestatzea ahalbidetzen zuen.

Era berean, erabilera orokorreko prozesadoreak, prozesamendu grafikoko unitateak (GPUak) eta hainbat ordenagailuz osatutako sistemak baliatzeko gai zen. Gaitasun hori bereziki garrantzitsua zen neurona-sare sakonentzat, haien entrenamenduak milioika eragiketa eta datu-kopuru handiak eska baititzake. Eredu bat ordenagailu pertsonal batean garatzen has zitekeen, eta gero azpiegitura indartsuagoetara eraman, programatzeko modua erabat aldatu beharrik gabe.

== Testu ebakia: Software librea izatearen garrantzia ==
TensorFlow kode irekiko software gisa argitaratzeak ordura arte batez ere enpresa handiek eta ikerketa-zentroek erabiltzen zituzten tresnak eskuragarriago bihurtu zituen. Ikertzaileek, ikasleek eta garatzaileek azpiegitura bera erabili, haren funtzionamendua aztertu eta hedapen berriak sortu ahal izan zituzten. Proiektuaren erabilgarritasun publikoak dokumentazioa eta material didaktikoak garatzea ere bultzatu zuen.

TensorFlowk ikerketa akademikoaren eta aplikazio praktikoen garapenaren arteko aldea murrizten lagundu zuen. [[w:Ikusmen artifizial|Ikusmen artifizial]]ean, ahots-ezagutzan, [[w:itzulpen automatiko|itzulpen automatiko]]an, testuen analisian, robotikan eta medikuntzan erabili izan da. Haren hedapena bat etorri zen ikaskuntza automatikoa produktu eta zerbitzu digital ugaritan txertatzearekin.

== Erreferentziak ==
{{Erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>gsa2n7gfr18waj92c3d16qzpy6h5aow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/GAN Sareak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7328</id>
    <revision>
      <id>43936</id>
      <timestamp>2026-07-24T13:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UnaiGH</username>
        <id>2747</id>
      </contributor>
      <comment>Orria sortu da. Edukia: = Sare Sortzaile Aurkaria =  '''Generative Adversarial Network''' ('''GAN''') edo '''Sare Sortzaile Aurkaria''' [[ikaskuntza sakona|ikaskuntza sakoneko]] [[eredu sortzaile]] bat da. Bere helburua entrenamendu-datuen antzeko datu berriak sortzea da, hala nola irudiak, audioak edo bideoak. Eredua bi neurona-sarek osatzen dute: '''sortzailea''' eta '''diskriminatzailea'''. Bi sareek elkarren aurka ikasten dute joko antagoniko baten bidez, emaitza oso errealistak lortuz....</comment>
      <origin>43936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3686" sha1="kdnypboo20xsk55lmhiaybr9yom8t3t" xml:space="preserve">= Sare Sortzaile Aurkaria =

'''Generative Adversarial Network''' ('''GAN''') edo '''Sare Sortzaile Aurkaria''' [[ikaskuntza sakona|ikaskuntza sakoneko]] [[eredu sortzaile]] bat da. Bere helburua entrenamendu-datuen antzeko datu berriak sortzea da, hala nola irudiak, audioak edo bideoak. Eredua bi neurona-sarek osatzen dute: '''sortzailea''' eta '''diskriminatzailea'''. Bi sareek elkarren aurka ikasten dute joko antagoniko baten bidez, emaitza oso errealistak lortuz.

== Historia ==

GAN eredua 2014 ean proposatu zen &lt;ref&gt;{{Erreferentzia|abizena=Goodfellow|izena=Ian|izenburua=Generative Adversarial Networks|urtea=2014}}&lt;/ref&gt;, nahiz eta ikerlari batzuk ereduaren jatorria 1990-ko hamarkadan kokatzen duten &lt;ref&gt;{{Erreferentzia|abizena=Schmidhuber|izena=Jürgen|izenburua=Generative adversarial networks are special cases of artificial curiosity (1990) and also closely related to predictability minimization (1991)|aldizkaria=Neural Networks|urtea=2020|liburukia=127|orrialdeak=58–66}}&lt;/ref&gt;. Artikuluak adimen artifizial sortzailearen garapenean mugarri bat ezarri zuen, lehen aldiz kalitate handiko datu sintetikoak sortzeko metodo eraginkor bat eskainiz. Ordutik, GANen aldaera ugari garatu dira, hala nola '''DCGAN''', '''CycleGAN''', '''Pix2Pix''', '''WGAN''' eta '''StyleGAN''', bakoitza aplikazio zehatzetarako optimizatuta.

== Funtzionamendua ==

GAN batek bi neurona-sare erabiltzen ditu:

* '''Sortzailea''': ausazko zarata hartzen du sarreratzat eta benetakoak diruditen datuak sortzen saiatzen da.
* '''Diskriminatzailea''': benetako datuak eta sortzaileak ekoitzitako datuak alderatzen ditu, benetakoen eta artifizialen artean bereizten ikasiz.

Entrenamenduan zehar, sortzailea diskriminatzailea engainatzen saiatzen da; diskriminatzaileak, berriz, iruzurra antzematen ikasten du. Bi sareek elkar hobetzen dute etengabe, eta prozesua oreka batera iristen da sortutako datuak benetakoetatik bereiztea oso zaila denean.

== Aplikazioak ==

GANak hainbat arlotan erabiltzen dira:

* Aurpegi edo objektu errealisten irudi sintetikoak sortzea.
* Irudien bereizmena handitzea (''super-resolution'').&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|abizena=Ledig|izena=Christian|izenburua=Photo-Realistic Single Image Super-Resolution Using a Generative Adversarial Network|urtea=2017}}&lt;/ref&gt;
* Zuri-beltzeko irudiak koloreztatzea.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|abizena=Zhang|izena=Richard|izenburua=Colorful Image Colorization|urtea=2016}}&lt;/ref&gt;
* Irudi-estiloen transferentzia.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|abizena=Zhu|izena=Jun-Yan|izenburua=Unpaired Image-to-Image Translation using Cycle-Consistent Adversarial Networks|urtea=2017}}&lt;/ref&gt;
* Bideo eta audio sintetikoak sortzea.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|abizena=Vondrick|izena=Carl|izenburua=Generating Videos with Scene Dynamics|urtea=2016}}&lt;/ref&gt;

== Erronkak ==

GAN ereduek hainbat muga dituzte:

* Entrenamendua zaila eta ezegonkorra izan daiteke.
* ''Mode collapse'' izeneko arazoa gerta daiteke; kasu horretan, sortzaileak datu multzo osoko azpimultzo txiki bat baino ez du erreproduzitzen.
* Baliabide konputazional handiak behar dituzte.

== Garrantzia ==

GANek adimen artifizial sortzailearen garapena bizkortu zuten, eta urte askotan izan dira irudi sintetiko errealistak sortzeko teknikarik eraginkorrenetako bat. Azken urteotan, [[difusio-eredu]]ek aplikazio askotan protagonismo handiagoa hartu badute ere, GANak oraindik ere oso erabilgarriak dira hainbat atazatan, bereziki denbora errealeko irudi-sorkuntzan eta irudi-transformatzean.

== Ikus, gainera ==

* [[Adimen artifiziala]]
* [[Ikaskuntza automatikoa]]
* [[Ikaskuntza sakona]]
* [[Autoenkodetzaile aldakorra]]
* [[Difusio-eredu]]
* [[Transformer]]
* [[Datu sintetiko]]

== Erreferentziak ==</text>
      <sha1>kdnypboo20xsk55lmhiaybr9yom8t3t</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>