Wikiteka euwikisource https://eu.wikisource.org/wiki/Azala MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Berezi Eztabaida Lankide Lankide eztabaida Wikiteka Wikiteka eztabaida Fitxategi Fitxategi eztabaida MediaWiki MediaWiki eztabaida Txantiloi Txantiloi eztabaida Laguntza Laguntza eztabaida Kategoria Kategoria eztabaida Egilea Egilea eztabaida Orrialde Orrialde eztabaida Aurkibide Aurkibide eztabaida TimedText TimedText talk Modulu Modulu eztabaida Event Event talk 0 6844 28941 28937 2026-06-02T08:09:45Z Theklan 16 28941 wikitext text/x-wiki [[Fitxategi:100 objektu horizontal.jpg|center|940px|link=Euskal Herriko historia 100 objektutan]] <div class="text"> {{c|{{font|Aurkibidea|LT=250}}}} {{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|fy1|40|sp|10|d|6|sp|100}} {{c|{{font|Historiaurrea|LT=150}}}} * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Aranbaltzako lurra zulatzeko makila|Aranbaltzako lurra zulatzeko makila]] — Cira Crespo * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Lezetxikiko aurpegibikoa|Lezetxikiko aurpegibikoa]] — Eneko Barberena * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Lumentzako grabatua|Lumentzako grabatua]] — Harkaitz Cano * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/El Polvoringo jostorratza|El Polvoringo jostorratza]] — Cira Crespo * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Mikeldiko idoloa|Mikeldiko idoloa]] — Joseba Sarrionandia * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Intxurreko igitaia|Intxurreko igitaia]] (''Burdinazko ilargi erdia'') — Aintzane Usandizaga {{Custom rule|sp|20|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|20}} {{c|{{font|Antzinaroa|LT=150}}}} * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Irulegiko eskua|Irulegiko eskua]] — Garbiñe Ubeda * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Barskunes|Barskunes]] — Cira Crespo * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Bakoren garaipena|Bakoren garapena]] — Eneko Barberena * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Higerko brontzeak|Higerko brontzeak]] (''Lau Jainko brontzezko'') — Aintzane Usandizaga * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Hazparneko aldarea|Hazparneko aldarea]] — Eneko Bidegain * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Errekaleorreko miliarria|Errekaleorreko miliarria]] — Harkaitz Cano {{Custom rule|sp|20|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|20}} {{c|{{font|Erdi Aroa|LT=150}}}} * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Leireko kutxatila|Leireko kutxatila]] — Amets Aranguren * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Musugitarra edo tronpa|Musugitarra edo tronpa]] — Joseba Sarrionandia * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Kaikua|Kaikua]] — Amets Aranguren {{Custom rule|sp|20|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|20}} {{c|{{font|Aro Modernoa|LT=150}}}} * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Frantzisko Xabierren beso ustelgabea|Frantzisko Xabierren beso ustelgabea]] — Eneko Barberena * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Mengala|Mengala]] (''Zapia buruan'') — Aintzane Usandizaga * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Txokolatea egiteko moldeak|Txokolatea egiteko moldeak]] — Eneko Bidegain * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Almadia|Almadia]] — Eneko Barberena * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Wolframa|Wolframa]] (''Gizakiarentzat odola nola'') — Iñigo Aranbarri {{Custom rule|sp|20|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|20}} {{c|{{font|Aro Garaikidea|LT=150}}}} * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Pegarra|Pegarra]] (''Baina hautsi aurretik'') — Danele Sarriugarte * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Cánovas del Castillo hiltzeko erabilitako pistola|Cánovas del Castillo hiltzeko erabilitako pistola]] — Eneko Barberena * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Baionako Morts pour la patrie eskultura|Baionako Morts pour la patrie eskultura]] — Eneko Bidegain * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Xabiertxo|Xabiertxo]] (''Nire izena Ixa da'') — Harkaitz Cano * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Crosseta|Crosseta]] — Harkaitz Cano * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Korrikaren lekukoa|Korrikaren lekukoa]] (''Hutsunea lekuko'') — Aintzane Usandizaga * [[Euskal Herriko historia 100 objektutan/Xingola urdina|Xingola urdina]] — Garbiñe Ubeda </div> {{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|fy1|40|sp|10|d|6|sp|100}} [[Kategoria:Euskal Herriko historia 100 objektutan| ]] [[Kategoria:Historia]] 5x216boh9gpf7yil5tyxknfp4sns4rz 0 7108 28942 2026-06-02T08:10:50Z Theklan 16 Orria sortu da. Edukia: <div class="text"> {{c|{{font|El Polvoringo jostorratza|LT=200}}}} {{c|{{font|Cira Crespo|LT=150}}}} {{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|fy1|40|sp|10|d|6|sp|100}} [[Fitxategi:El Polvoringo jostorratza.mp3|Entzun testu hau|center|400px]] Solutre du izena lehenengo jostorratza asmatu genuen garaiak. Jostorratzarekin batera, antza, amua ere asmatu genuen. Bi teknologiek gauza bera dute, zizta egiteko modu sofistikatua, alegia. Jostorratza...bai asmakuntza interesgarria. ''Hi... 28942 wikitext text/x-wiki <div class="text"> {{c|{{font|El Polvoringo jostorratza|LT=200}}}} {{c|{{font|Cira Crespo|LT=150}}}} {{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|fy1|40|sp|10|d|6|sp|100}} [[Fitxategi:El Polvoringo jostorratza.mp3|Entzun testu hau|center|400px]] Solutre du izena lehenengo jostorratza asmatu genuen garaiak. Jostorratzarekin batera, antza, amua ere asmatu genuen. Bi teknologiek gauza bera dute, zizta egiteko modu sofistikatua, alegia. Jostorratza...bai asmakuntza interesgarria. ''High tech'' teknologia dela esango nuke. Hain da ona, hain ondo asmatuta, non ez baiten zipitzik ere aldatu joan diren 20.000 urteotan. 20.000! Azkar esaten da. Eta zergatik sofistikatua? Pentsatu duzue inoiz jostorratzak nola funtzionatzen duen? Ez da amu bat bakarrik, bere helburua ez da zuloak egitea soilik. Zulotxo txiki bat ere badauka, handik hari fin bat pasa behar da, eta behin hori eginda, bi larru, edo bi ehun lotu edo eta josi ahal izango dituzu. Horrekin, maiteok, jantziak egiten dira. Horrela hasi ziren jantziak egiten, arropa mota desberdinak asmatzen, horrela sortu ziren, konturatzerako joan eta etortzen diren modak. Bada, lehenengo jostorratz horietako bat Euskal Herrian aurkitu da, Bizkaia eta Kantabriaren arteko mugako kobazulo batean. Kobazulo hartan, ikuspegi zientifiko batekin sartzen lehena Joxe Miguel Barandiaran izan zen, 1931an.Egia esan, Barandiaran izan zen Euskal Herriko ia kobazulo guztietara ikuspegi zientifikoa lehen aldiz eraman zuena, jakin-min handiko gizona baitzen, eta leize bat ikusiz gero beti baitzegoen barruraino sartzeko prest. Baina hau ez da izango gure gaurko gaia. Kontua da kobazulo hartan indusketetan hasi zirela, eta gaur egun arte luzatu direla lanak. Han topatutako objektuen artean, duela 10.000 urte galdutako jostorratz bat aurkitu dute ‒zenbat orratz galduko ote ziren munduan, eta guk, hau aurkitu behar‒. Objektu txiki-txiki honi esker, gauza garrantzitsu batzuk ikasi ditugu. Ikasi dugu, adibidez, gizon-emakume horiek jantzi egiten zirela, eta animalien larrua lantzen zutela horretarako. Jostorratzak adierazten digu larru hori leuntzen zutela, eta zatiak elkarri lotu ahal izateko hari fina erabiltzen zutela, ehizatutako animaliaren zuntzen bat erabiliz beharbada: zurdak, tendoiak… Eta prozesu horretan, erabaki egin behar larrua nola moztu, zein pieza sortu, bata besteari nola josi; probatu ere egin beharko ziren, ea ondo ematen zuten, neurriz, itxuraz… Larru zati hori txikiegia da! Hobe da bestea jartzea, gehiago berotzen du. Handiegia da zuretzat. Hau hobe niretzat… Jarri bestea… Nik nahiago dut zati hori, kolore politagoa dauka eta! Elkarrizketan aritu beharko zuten, nahitaez, orratz horren inguruan. Atsegina da besteak entzutea. Joskintza-lanetan zirela, jendea bilduko zen ziurrenik. Zeri buruz hitz egingo ote zuten hari baten inguruan, jostorratza larru zati batetik bestera zihoan bitartean? Agian, kanpoan ibili ondoren entzundako istorio bati buruz hitz egingo zuen baten batek. Eta beharbada, horrela sortu dira istorio asko, eta beharbada, hauetako zenbaiti mito izena eman diegu. Antzinako istorioak, eta halere ez hain zaharrak ‒ Oteizak esan zuen historiaurrearen eta gure artean 80 amona zeudela, baina 400 amona dira gure eta El Polvoringo jostorratzaren artean‒. Norbaitek kontatuko zuen ehiztariak itzuli zain zegoen jostunaren istorioa. Besteren batek gehituko zuen josten ari zena emakumea zela, eta gizonaren zain zegoela josi bitartean. Eta handik milurteko batzuetara, josiaren josiaz, norbaiti Penelope izena bururatuko zitzaion emakume horrentzat. Indartsua da izen hori… baina beste norbaiti irudituko zitzaion Penelope ezetz, beste izen bat zuela emakume hark, eta ez zegoela gizon baten zain, baizik eta gizon bat zela bere bila zebilena. Istorioek aurpegi asko baitituzte… Ezagutuko ote zituzten jostun haiek istorioen arauak? Ez al da, azken finean, soineko bat jostea, istorio bat jostearen oso antzekoa? Eta bitartean, jostorratz hori josi eta josi arituko zen… eta ah, zer diren gauzak! konturatzerako, ikasi dugu jostorratz ñimiño batek mitoak sortzeko ere indar nahikoa duela. </div> [[Kategoria:Euskal Herriko historia 100 objektutan]] 0x24b2ukpp7c46nlmjp2u7owwwuq7ne