Wikiteka euwikisource https://eu.wikisource.org/wiki/Azala MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Berezi Eztabaida Lankide Lankide eztabaida Wikiteka Wikiteka eztabaida Fitxategi Fitxategi eztabaida MediaWiki MediaWiki eztabaida Txantiloi Txantiloi eztabaida Laguntza Laguntza eztabaida Kategoria Kategoria eztabaida Egilea Egilea eztabaida Orrialde Orrialde eztabaida Aurkibide Aurkibide eztabaida TimedText TimedText talk Modulu Modulu eztabaida Event Event talk 0 1420 28973 25803 2026-08-23T10:53:19Z Gorkaazk 185 28973 wikitext text/x-wiki {{header | title = Biotz-begietan | author = Xabier Lizardi | section = Asaba zaarren baratza | previous = [[Eusko bidaztiarena]] | next = [[Izotz-ondoko Iguzki]] | year = 1931 | wikipedia = [[w:eu:Biotz-begietan]] | notes = }}'''Jose Maria Agirre Egaña''', ezagunagoa '''''Xabier Lizardi''''' goitizenez (Zarautz, Gipuzkoa, 1896ko apirilaren 18a - Tolosa, 1933ko martxoaren 12a) euskal idazlea izan zen, batez ere olerkaria. "Asaba zaarren baratza" bere poema ezagunetarikoa da, 1932ean argitaratua. '''''Biotz-begietan''''' (gaur egungo idazkera estandarrean, ''Bihotz-begietan'') poesia liburuan. [https://eu.wikipedia.org/wiki/Antton_Valverde Antton Valverde] abeslariak eta piano jotzaileak grabatutako poema honen bertsioa oso ezagun bihurtu zen.{{poem-on|Asaba zaarren baratza}} <Poem> ''Barrena'tar Polikarpa, adiskide min''                 ''ta abertzale yatorrari, biotzez.''   '''I — Atarian'''  Asaba zaarren baratza, untzadun ormek esia, eguzkiak leen maitea... Otzaldi zoro baten itzuli, yoka nagokik atea.  Yoka nagokik atea, ate gorri zurezkoa, euri zaarrek usteldua; marraskilloek bide biurri dirdaitsuez apaindua  Bai-bainun amona xaar bat zazpi begiko baratzai; deadarkari yaioa marrubi-lapur nenkusanetan... Bizi ote-dut gaxoa?   '''II — Sarrera'''  Sar eta... zuaitz yantziak. Urrats bat egin, ta... adar uts. Oroipen-txoriez zeuden beterik: ni ikus ta, bat-batean, 20 egoei eragin ziten,  Nigana datoz, naasian... Adiskide min-maiteak! Barru-muiñeko gauean, su itzalitzako zaarra gar gorri dabil da biur-naiean.  Belar gaiztoak yan ditu nire bidexka izkutuak... Ale bakanak dakartzi bide gaifleko maastiak, eta ortziak peitu du iguzki.  Urte yoanen zitala! Zuek zarpildu-itzalia leenera nork lekardake? Zabal-naroa nuen baratza, gaur ain estu, gaur ain gabe!   '''III — Leena'''  Baratz-erdian dut arki amona: alderoka dator, begi galduak nora-nai... Eriotzak dakar besalagun, bere buruz ezpaita gai.  Amona, zatozkit, otoi: billoba laztan ezazu, esan zadazu «billoba!» Itz ori, soilki, zaarrak dit ondu, ardoa oi-dun bezela.  Biraka asi zan, dei ta dei: aita dei, ta ama; aurtzaroko lurrak irentsi-lagunak... Zaarrez birrumetu danez-gero, menbeko darabil leenak.  Errukarri! Lausorik du gizargia begietan... Non-nai aldiaren sitsa! Zu'ka, zoroki, mintza zitzaidan, zaldun arrotza bainintzan.  Laztan dut. Bera, arrituta, begi-begira dagokit. Gero, geldiro: «Nor zaitut?...» Euskeraz ark niri galdegiña gogoan besterik ez dut!  Nire begien suz sutu naiez bereak, diotsat: «Billoba nauzu, zaarrena... »Zure marrubi gorriak iñoiz »ostutzen oi-nituena...»  Oroi ote?... Begietan, zalantza dut tximistarik iragan zuelakoa. Burua igurtzi zidan astiro, esanaz: «Zu...? Zu...? Gaxoa!»  Ta asi zan biraka berriz, il zaarrei oska, negarrez, eriotzaren egarri... Bizitzaren ondar-aleak larraiñean eultzen ari!   '''IV — Oraiña'''  Ta, ara, bidean, baldarño, muttiko bat guregana: ark birbilloba, nik seme. lkus amonak, bertan gelditu, ta aren eztizko irriparre!  Laztan du, pozak zoratzen: «I aut, orain akust ongi!» (diotsa) «I aut, bai, "olako"!...» Ta... nere izenez igurtzi zuen burutik oiñetaraiño.  Leena zegoen oraiñaz ele gozoka. Bitzuok mintzo beraz ziarduten. Ene asaben lokarri zaarra, Yaunari zor, etzan eten!   '''V — Etorkizuna'''  Ordun eguzkiz yantzi zan asaba zaarren baratza; ordun, zuaitzak igaliz; ordun baratza leeneratu zan mugak berriro zabaliz.  Ta leen ikusi-gabeko zuaitz berri bat zegoan erdian, guzien buru... Aren gerizak erri-baratzak ezin-ilkor egin ditu.  Nire Tabor-mendi: nire baratz zaarraren antzalda!, egi, mami, biur adi: leenaren muinak aldatu beza baratz zaarra baratz berri! </Poem> {{poem-off}} [[Category:Biotz-begietan]] fzxqubmfwdpr4ibfspcepuej0d8do0z 0 1474 28971 6747 2026-08-23T10:51:09Z Gorkaazk 185 28971 wikitext text/x-wiki {{header | title = Biotz-begietan | author = Xabier Lizardi | section = Bultzi-leiotik | previous = [[Neskatx urdin-yantzia]] | next = [[Parisko txolarrea]] | year = 1929 | wikipedia = [[w:eu:Biotz-begietan]] | notes = }} {{poem-on|Bultzi-leiotik}} <Poem> Oi, lur, oi lur! Oi, ene lur nerea! oi, goiz eme, parre gozoz ernea!... Arto musker, mendi, baserri zaarrak; ale gorriz abaildutako sagarrak: oro laiño mee batek estalia, urrez oro eguzkiak yantzia... Nekazari, gizandi bat iduri soroan zut: beyondeizula zuri!... Zure bazter, gurazko aberria, doa zoro ta (bertan ni) bultzia... Oi, ene lur, baninduzu zerea, zu landu, ta zure sariz asea!... Baiñan... ezin: beeko bear goriak narama... Agur soro, sagar, mendiak!... </Poem> {{poem-off}} Euskarazko Wikipedian badago poema honi buruzko artikulu bat. Bertan aipatzen dira poema honekin grabatu diren zenbait abesti eta poema gaurko grafia estandarrean irakur daiteke. [[Category:Biotz-begietan]] 4giz5w25kdj3geihfbfqdqfta8q7s37 28972 28971 2026-08-23T10:52:24Z Gorkaazk 185 28972 wikitext text/x-wiki {{header | title = Biotz-begietan | author = Xabier Lizardi | section = Bultzi-leiotik | previous = [[Neskatx urdin-yantzia]] | next = [[Parisko txolarrea]] | year = 1929 | wikipedia = [[w:eu:Biotz-begietan]] | notes = }} {{poem-on|Bultzi-leiotik}} <Poem> Oi, lur, oi lur! Oi, ene lur nerea! oi, goiz eme, parre gozoz ernea!... Arto musker, mendi, baserri zaarrak; ale gorriz abaildutako sagarrak: oro laiño mee batek estalia, urrez oro eguzkiak yantzia... Nekazari, gizandi bat iduri soroan zut: beyondeizula zuri!... Zure bazter, gurazko aberria, doa zoro ta (bertan ni) bultzia... Oi, ene lur, baninduzu zerea, zu landu, ta zure sariz asea!... Baiñan... ezin: beeko bear goriak narama... Agur soro, sagar, mendiak!... </Poem> {{poem-off}} Euskarazko Wikipedian badago [https://eu.wikipedia.org/wiki/Bultzi-leiotik poema honi buruzko artikulu bat]. Bertan aipatzen dira poema honekin grabatu diren zenbait abesti eta poema gaurko grafia estandarrean irakur daiteke. [[Category:Biotz-begietan]] itoetptdcaoqsdu8k7vpvo588wwmppe