Güiquipedia
extwiki
https://ext.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCiquipedia:Port%C3%A1
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Mediu
Especial
Caraba
Usuario
Usuario caraba
Güiquipedia
Güiquipedia caraba
Archivu
Archivu caraba
MediaWiki
MediaWiki caraba
Prantilla
Prantilla caraba
Ayua
Ayua caraba
Categoría
Categoría caraba
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Usuario:Olarcos
2
3582
144147
144109
2026-09-13T12:24:56Z
Olarcos
82
/* Los mis endirguis */
144147
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:es|ext|pt-5|en-4|de-3|fr-3|it-3|ro-3|cat-2|la-2|ru-1|zh-1}}
Bien-llegáus ala mi página d'ussuariu. Si algunu quieri empuntal-mi algún mensagi, que si es mestel gasti la [[Usuariu Caraba:Olarcos|çona de caraba]] desta mesma página de gastaol.
{{Usuárius/Güiquipedista}}
{{Usuárius/Ortugrafia}}
== Los mis endirguis ==
{| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=2 style="width:60%;text-align:center;clear:all; margin-left:3px;"
|-
!Align=left bgcolor=black style="color:white"| Creaus <small></small>
|-
|
<div [[style=" height:600px; font-size:90%;overflow: auto;">
*[[Ara Malikian]]
*[[Nuversidá de Zúrich]]
*[[Nelio Biedermann]]
*[[Andréi Sájarov]]
*[[Asjabad]]
*[[Fogu]]
*[[Cidade Velha]]
*[[Dracaena draco]]
*[[Macaronesia]]
*[[Isla de Santiagu]]
*[[Imperiu Español]]
*[[Juana Inés de la Cruz]]
*[[Via Transilvanica]]
*[[Bakú]]
*[[Luis de Góngora]]
*[[Nuversidá de Oxford]]
*[[Nuversidá de Cambridge]]
*[[Dámaso Alonso]]
*[[Vicente Aleixandre]]
*[[Nuversidá Politénica de Mairil]]
*[[Tiflis]]
*[[Reikiavik]]
*[[Covilhã]]
*[[Beira Baxa]]
*[[Guarda]]
*[[Cannes]]
*[[Festival de Cini de Cannes]]
*[[Cristian Mungiu]]
*[[Diana Gómez]]
*[[José de Alencar]]
*[[Machado de Assis]]
*[[Roger Escapa Farrés]]
*[[Eça de Queiroz]]
*[[Afonso Reis Cabral]]
*[[Peseta]]
*[[Rui Couceiro]]
*[[Península de Yucatán]]
*[[Virreinatu de Nueva España]]
*[[Camilo José Cela]]
*[[Chicho Ibáñez Serrador]]
*[[Nuversidá de Potsdam]]
*[[Potsdam]]
*[[Alexander von Humboldt]]
*[[Nuversidá Babeș-Bolyai]]
*[[Norman Manea]]
*[[Cometa]]
*[[Edmond Halley]]
*[[Joseph Louis Lagrange]]
*[[Valaquia]]
*[[Alfredo Landa]]
*[[Gracia Querejeta]]
*[[Nuversidá Complutense de Mairil]]
*[[Fernando León de Aranoa]]
*[[Elías Querejeta]]
*[[Carlos Saura]]
*[[Prémius Goya]]
*[[Arón Piper]]
*[[Omar Ayuso]]
*[[Nuversidá Carlos III de Mairil]]
*[[América del Norti]]
*[[Vicente Paredes]]
*[[Estitutu Coltural Rumanu]]
*[[Premius Gaudí]]
*[[Maramureș]]
*[[Ion Negoițescu]]
*[[David Moragas]]
*[[Sitiu de Badajós (1705)]]
*[[Centru Coltural Coreanu n'España]]
*[[Cluj-Napoca]]
*[[Estitutu Confuciu]]
*[[Agatha Christie]]
*[[Louis Pasteur]]
*[[British Council]]
*[[Provincia d'Estremaura]]
*[[Alliance Française]]
*[[Sociedá Dante Alighieri]]
*[[Dinastía aftasí]]
*[[Goethe-Institut]]
*[[Corona de Castilla]]
*[[César Muñoz]]
*[[Provincia de Trugillu (España)]]
*[[Alejandro Amenábar]]
*[[Julio Peña Fernández]]
*[[Reinu d'Iberia]]
*[[Sagrajas]]
*[[Batalla de Sagrajas]]
*[[Idioma georgianu]]
*[[Siena]]
*[[Cimabue]]
*[[Abderramán II]]
*[[Alcaçaba de Méria]]
*[[Bernardo de Alderete]]
*[[Donkervoort]]
*[[Dolmen del prau de Lácara]]
*[[Carlos Benito]]
*[[David Cirici]]
*[[Ídolu d'Estremaúra]]
*[[Buyumbura]]
*[[George Enescu]]
*[[El lince con botas]]
*[[Manu Pérez]]
*[[Năsăud]]
*[[Ídolu de Garrovillas]]
*[[Kigali]]
*[[Volodymyr Zelenskyy]]
*[[Bronzi d'Alcántara]]
*[[Antananarivu]]
*[[Dolmen de Toriñuelu]]
*[[Dolmen de Magacela]]
*[[Hugo Travers]]
*[[Cueva de Santa Ana]]
*[[Muralla de Prasencia]]
*[[Francesco Petrarca]]
*[[Leïla Slimani]]
*[[Gaborone]]
*[[Bangui]]
*[[Hunus]]
*[[Ioana Nicolaie]]
*[[Mbabane]]
*[[Lilongüe]]
*[[Nairobi]]
*[[Harare]]
*[[Dodoma]]
*[[Kampala]]
*[[Yuba]]
*[[Uagadugú]]
*[[Mogadisciu]]
*[[Yibuti (ciá)]]
*[[Nuakchot]]
*[[Dakar]]
*[[Conakry]]
*[[Freetown]]
*[[Unidas por Extremadura]]
*[[Daniel Pennac]]
*[[Monrovia]]
*[[Yamusukro]]
*[[Silabariu mandombe]]
*[[Luenga lingala]]
*[[Brazzaville]]
*[[Abuya]]
*[[Golfu de Guinea]]
*[[Lomé]]
*[[Windhoek]]
*[[Libreville]]
*[[Claudiu Ptolomeu]]
*[[Ajaccio]]
*[[Vándalus]]
*[[Vulcán]]
*[[San Marinu (ciá)]]
*[[Palmira]]
*[[Emperiu Romanu d'Ocidenti]]
*[[Reinu visigodu]]
*[[Yaoundé]]
*[[Golfu de Finlándia]]
*[[Montevideu]]
*[[Yamena]]
*[[Jartum]]
*[[Tangu]]
*[[Flamencu]]
*[[Nuversidá Entrenacional d'Andaluzía]]
*[[Miguel Poveda]]
*[[Antonio de Nebrija]]
*[[Colton Haynes]]
*[[Nuversidá Nebrija]]
*[[Estitutu Camões]]
*[[Estitutu Cervantes]]
*[[Estitutu Ramón Llull]]
*[[James van der Beek]]
*[[Permafrost]]
*[[Premiu Nobel]]
*[[Víctor Gutiérrez Santiago]]
*[[Xi Jinping]]
*[[Nuversidá de Harvard]]
*[[Academia Rumana]]
*[[Maia Sandu]]
*[[Nicușor Dan]]
*[[Netflix]]
*[[Albuquerque]]
*[[Neil Patrick Harris]]
*[[Clarice Lispector]]
*[[Hollywood]]
*[[Zachary Quinto]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Premius Óscar]]
*[[Nuversidá de California]]
*[[Talasocracia]]
*[[James Dean]]
*[[Montgomery Clift]]
*[[Brandon Sanderson]]
*[[Benquerencia]]
*[[Ulán Bator]]
*[[Siberia]]
*[[Imperiu Russu]]
*[[Ge'ez]]
*[[Menelik II de Etiopía]]
*[[Talaveruela]]
*[[El Cerezu]]
*[[Xarilla]]
*[[Delta del Danubiu]]
*[[Adis Abeba]]
*[[Mdina]]
*[[Luenga maltesa]]
*[[La Valeta]]
*[[Luenga Irlandesa]]
*[[Bristol]]
*[[Henry Benedict Medlicott]]
*[[Gondwana]]
*[[Praia]]
*[[Idioma lituano]]
*[[María Egual]]
*[[Juan Latinu]]
*[[Chisinau]]
*[[Wladimir Köppen]]
*[[Idioma búlgaru]]
*[[Clasificación climática de Köppen]]
*[[Riga]]
*[[Vilna]]
*[[Kaunas]]
*[[Luneburgu]]
*[[Pedru I de Russia]]
*[[Diego de Torres Villarroel]]
*[[Calderu]]
*[[Kingston]]
*[[Bruce W. Wardropper]]
*[[Kazán]]
*[[Clara Jara de Soto]]
*[[Günter Grass]]
*[[Lübeck]]
*[[Ramon Llull]]
*[[Liga Hanseática]]
*[[CSIC]]
*[[Museu del Hermitage]]
*[[Dubái (ciá)]]
*[[Dubái]]
*[[Provença]]
*[[Caracas]]
*[[Arrescuñacielus]]
*[[Ventura de los Reyes Prósper]]
*[[José Antonio Pavón y Jiménez]]
*[[Malmö]]
*[[Leonardo Dantés]]
*[[Ñuflo de Chaves]]
*[[Roberto Iniesta]]
*[[Valli d’Aran]]
*[[Arti románicu]]
*[[Arti mudejal]]
*[[Arti góticu]]
*[[Fra Angélico]]
*[[Museu Nacional del Prado]]
*[[Herreruela]]
*[[Aveiru]]
*[[Fábrica de diplomas]]
*[[Baltasar Gracián]]
*[[Marcel Ciolacu]]
*[[Embalsi de Valdecañas]]
*[[El Berrocaleju]]
*[[Almorín]]
*[[Sajonis de Transilvania]]
*[[Transilvania]]
*[[Altadena]]
*[[Eugene Smith]]
*[[Delitosa]]
*[[Pasadena]]
*[[Paul Verlaine]]
*[[Arthur Rimbaud]]
*[[Sonetu]]
*[[Garvín]]
*[[Belvís]]
*[[Arad]]
*[[Monicipiu]]
*[[Herrera d'Alcántara]]
*[[Mari del Norti]]
*[[Sibiu]]
*[[Klaus Iohannis]]
*[[Almeida Garrett]]
*[[Fernando Namora]]
*[[Antero de Quental]]
*[[Nuversidá de Coimbra]]
*[[Miguel Torga]]
*[[Viandal]]
*[[Lengua sueca]]
*[[Tallín]]
*[[Premio Camões]]
*[[Mia Couto]]
*[[Irène Némirovsky]]
*[[Valli]]
*[[El Gordu]]
*[[California]]
*[[Toponimia]]
*[[Castaña]]
*[[Choçu]]
*[[Manila]]
*[[Conrad Ricamora]]
*[[Piçarra del Barrau]]
*[[Peralea de san Román]]
*[[Batalla de Trafalgar]]
*[[Revolución francesa]]
*[[Azetuna]]
*[[El Toril]]
*[[Garganta del Obispu]]
*[[Sierra de San Bernabé]]
*[[Zane Phillips]]
*[[Fire Island]]
*[[Malabo]]
*[[Alfabetu latinu]]
*[[Puertu Montt]]
*[[Ahmed III]]
*[[Imperiu otomanu]]
*[[Constantin Brâncoveanu]]
*[[Península de Cotentin]]
*[[Islas del Canal]]
*[[Mari Bálticu]]
*[[Canal dela Mancha]]
*[[Napoleón III Bonaparte]]
*[[Alexandru Ioan Cuza]]
*[[Parqui natural de Cornalvu]]
*[[Nuversidá Alexandru Ioan Cuza de Iași]]
*[[Tomasz Ziętek]]
*[[Margarita Salas]]
*[[Mircea Cărtărescu]]
*[[Piața Universității]]
*[[Nuversidá de Bucarest]]
*[[Ana Aslan]]
*[[Joël Dicker]]
*[[Montis Cárpatus]]
*[[Alberto Amarilla]]
*[[Constantin Brâncuși]]
*[[Aitana Sánchez-Gijón]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Jón Þór Birgisson]]
*[[Sigur Rós]]
*[[Nuversidá de Güelva]]
*[[Olga Roriz]]
*[[Tiago Guedes]]
*[[Luís de Camões]]
*[[Nuversidá de Lisboa]]
*[[Afonso Cruz]]
*[[Chino mandarín]]
*[[The Guardian]]
*[[José Eduardo Agualusa]]
*[[Dueru]]
*[[Ianis Hagi]]
*[[Tennessee]]
*[[Ryan Phillippe]]
*[[Elvis Presley]]
*[[Las Vegas]]
*[[Andre Agassi]]
*[[Martin Luther King]]
*[[Baltimore]]
*[[Maputo]]
*[[Directol de cini]]
*[[Caminu de Santiagu]]
*[[Domiñu Internet]]
*[[João Salaviza]]
*[[Puesía]]
*[[Iași]]
*[[Erfurt]]
*[[Max Weber]]
*[[António Costa]]
*[[Luanda]]
*[[Revolución delos Cravelis]]
*[[Marcelo Rebelo de Sousa]]
*[[Luís Montenegro]]
*[[Coordenadas geográficas]]
*[[Província d'Albaceti]]
*[[Islas Aleutianas]]
*[[Mari de Bering]]
*[[Alaska]]
*[[Uropa Ocidental]]
*[[Nicolae Iorga]]
*[[Johannes Gutenberg]]
*[[Biblia de Gutenberg]]
*[[Romanticismu]]
*[[Sacru Emperiu Romanu Germánicu]]
*[[Emperiu otomanu]]
*[[Esteban III de Moldavia]]
*[[Botoșani]]
*[[Mihai Eminescu]]
*[[Timisoara]]
*[[Riu Volga]]
*[[Leonardo DiCaprio ]]
*[[Torri de Shújov nel riu Oká]]
*[[Riu Oká]]
*[[Alcaldi]]
*[[Dicionário Priberam da Língua Portuguesa]]
*[[Hepatitis]]
*[[Riu Moscova]]
*[[Testigus de Jehová]]
*[[Ethnologue]]
*[[Ud]]
*[[Casas del Castañal]]
*[[Arroyumolinus de la Vera]]
*[[Proutu enteriol brutu]]
*[[Donald Trump]]
*[[Sierra de Tormantus]]
*[[Toscana]]
*[[Estatutu autonomia]]
*[[Oriol Nolis]]
*[[Códigu postal]]
*[[Gargüera]]
*[[Cabreru]]
*[[Angela Merkel]]
*[[Coimbra]]
*[[Riu la Prata]]
*[[Luenga oficial]]
*[[Puebración]]
*[[Argentina]]
*[[Cáparra]]
*[[Prencipau d'Astúrias]]
*[[Produtu interiol brutu]]
*[[Comuniá Autónoma]]
*[[Helmanamientu de ciais]]
*[[Lisboa]]
*[[Océanu Atlánticu]]
*[[Andaluzia]]
*[[Juan Carlos I d'España]]
*[[55 Cancri]]
*[[Lógica]]
*[[Praneta]]
*[[Unión Uropea]]
*[[Zona Euru]]
*[[Euru]]
*[[Salamanca]]
*[[Montis Uralis]]
*[[Rei]]
*[[Inu]]
*[[Capital]]
*[[Monea]]
*[[Luenga oficial]]
*[[Austrália]]
*[[Andorra]]
*[[Malotia]]
*[[Continenti]]
*[[Antáltia]]
*[[Matemáticas]]
*[[Fráncia]]
*[[Dinamarca]]
*[[Alemaña]]
*[[Itália]]
*[[Portugal]]
*[[Península d'Anatólia]]
*[[Barrocu]]
*[[Mari Negru]]
*[[Estrechu d'Otrantu]]
*[[Mari Adriáticu]]
*[[Península Itálica]]
*[[II Guerra Mundial]]
*[[Península Ibérica]]
*[[Mari Colorau]]
*[[África]]
*[[Mari Mediterráneu]]
*[[Ásia]]
*[[Província de Caçris]]
*[[España]]
*[[Caçris]]
*[[Barrau]]
*[[Mairil]]
*[[Almendraleju]]
*[[Argélia]]
*[[Marruecus]]
*[[Islándia]]
*[[Irlanda]]
*[[Áustria]]
*[[Reinu Uniu]]
</div>
|}
<table style="float: left; margin-bottom: 0.1em; border: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #082567; width: 100%">
<tr><td><h3 style="border-bottom: #3D9140 solid 1px; border-right: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #50C878; text-align: center; padding: 3px; margin-bottom: -2px;"><font face="trebuchet ms" color="#082567"><big>''Paísis ondi he estau:''<big></font></h3></td></tr><tr><td><div style="padding-left: 3px; padding-right: 3px; padding-top: 0px; padding-bottom: 1px; text-align: left; font-family: arial, sans-serif; font-size: 99%;" class="plainlinks">
<center>
{| style="border:1px; border: thin solid grey; background-color:#F0DC82"
|align="right"|Añus/Mesis:
|align="left"|[[Imagen:Flag of Spain.svg|44px|España]] [[Imagen:Flag of Argentina.svg|45px|Argentina]] [[Imagen:Flag of Germany.svg|46px|Alemania]] [[Imagen:Flag of Portugal.svg|44px|Portugal]] [[Imagen:Flag of Romania.svg|44px|Rumanía]]
|-
|align="right"|Semanas:
|align="left"|[[Imagen:flag of Brazil.svg|42px|Brasil]] [[Imagen:Flag of France.svg|44px|Francia]] [[Imagen:Flag of Russia.svg|44px|Rusia]] [[Imagen:Flag of Mongolia.svg|57px|Mongolia]] [[Imagen:Flag of China.svg|44px|China]] [[Imagen:Flag of the United Kingdom.svg|48px|Reino Unido]] [[Imagen:Flag of Italy.svg|44px|Italia]] [[Imagen:Flag of USA.svg|53px|Estaus Unius]]
|-
|
|-
|align="right"|Días:
|align="left"|[[Imagen:Flag of Austria.svg|44px|Austria]] [[Imagen:Flag of Switzerland.svg|30px|Suiça]] [[Imagen:Flag of Liechtenstein.svg|47px|Liechtenstein]] [[Imagen:Flag of Paraguay.svg|48px|Paraguay]] [[Imagen:Flag of Chile.svg|41px|Chile]] [[Imagen:Flag of the Netherlands.svg|41px|Holanda]] [[Imagen:Flag of Belgium (civil).svg|41px|Bélgica]] [[Imagen:Flag of Monaco.svg|34px|Monaco]] [[Imagen:Flag of the Czech Republic.svg|40px|República Checa]] [[Imagen:Flag of Sweden.svg|45px|Suecia]] [[Imagen:Flag of Denmark.svg|38px|Dinamarca]] [[Imagen:Flag of Norway.svg|38px|Noruega]] [[Imagen:Flag of Finland.svg|47px|Finlandia]] [[Imagen:Flag of Estonia.svg|43px|Estonia]] [[Imagen:Flag of Latvia.svg|52px|Letonia]] [[Imagen:Flag of Poland.svg|45px|Polonia]] [[Imagen:Flag of Slovenia.svg|55px|Eslovenia]] [[Imagen:Flag of Slovakia.svg|45px|Eslovaquia]] [[Imagen:Flag of Hungary.svg|55px|Hungría]] [[Imagen:Flag of Croatia.svg|53px|Croacia]] [[Imagen:Flag of Ukraine.svg|40px|Ucrania]] [[Imagen:Flag of Morocco.svg|40px|Marruecos]] [[Imagen:Flag of Kazakhstan.svg|50px|Kazajistán]] [[Imagen:Flag of Ireland.svg|50px|Irlanda]] [[Imagen:Flag_of_Scotland.svg|40px|Escocia]] [[Imagen:Flag of Malta.svg|38px|Malta]] [[Imagen:Flag of Moldova.svg|50px|Moldóvia]]
|-
|-
|-
|
|}
</center>
</td></tr></table>
4gu7vx9fqwldkbxlse37xzis0o22jcc
Palra de Sierra de Francia
0
11723
144156
143886
2026-09-13T14:04:45Z
HackerPunki
16665
HackerPunki trasladó la página [[Sierra de Francia (Palra)]] a [[Palra de Sierra de Francia]]
143886
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'idioma|nombri=Palra de Sierra de Francia|nativu=Serranu|familia mairi=Indouropeu|país={{ESP}}|zona=Sierra de Francia, Salamanca, [[Castilla i Lión]], [[España]]|familia=[[Indouropeu]]<br />
[[Familia Indouropea - Grupu Itálicu|Itálicu]]<br />
[[Lenguas latinu-faliscas|Latinu-faliscu]]<br />
[[Lenguas romancis|Romanci]]<br />
[[Lenguas romancis ocientalis|Romanci ociental]]<br />
[[Lenguas galu-ibéricas|Galu-Ibéricu]]<br />
[[Grupo Iberu-Romanci|Iberu-Romanci]]<br />
[[Grupo Iberu-Ociental|Iberu-Ociental]]<br />
[[Asturleonés]]<br />
[[Lionés orental]]<br />
[[Estremeñu]]<br />
[[Palras serranas]]<br />
''Sierra de Francia''<br/>|palrantis=Non tien estaísticas oficialis|escreviúra=[[alfabetu latinu|latina]]|oficial=Careci d'oficialidá, inque comu parti del leonés estadría teóricamente afiau pol Estatutu d'utonomía de Castilla i Lión (art. 5.2).|iso3=ext}}
La palra dela '''Sierra de Francia''' es una palra [[Luenga Asturleonesa|asturlionesa]] acomparanti al [[Lengua estremeña|estremeñu]] gastá ena comarca de [[Sierra de Francia]], ena [[Provincia de Salamanca|Provincia Salamanca]]. Junta la [[Palra d'El Rebollal]] i la [[Bexaranu (Palra)|Palra de Béxal]], holma parti delas [[Palras serranas]].
== Estoria ==
La región tuvu una mestura entri la puebración originaria celta, con [[moçarabis]], [[Judaísmu|judíus]] i repuebraoris [[francus]], [[El Bierzo|bercianus]], [[Asturias|asturis]] i [[Galicia|gallegus]] ena epoca el rei [[Afonsu IX de León|Alfonsu IX]].
== Estuyus sobri la palra ==
La región non á tuvíu estuyu monográficu dengunu (hueraparti l'estuyu ''El habla de Santibañez de la Sierra'', espubricau por Herrero Ingelmo nel añu 1996)
Delos estuyus aviaus nel siegru XX s'alcuentran la encuesta aviá por [[Aurelio Macedonio Espinosa]] nel añu 1931 pal ''[[Atlas Lingüístico de la Península Ibérica|ALPI]]'' (que solu tien daus dela localiá de [[Linares de Riofrío]]). Los estuyus de [[Antonio Llorente Maldonado de Guevara]], que descrevió angunu delos sus feitíus nel su artícalu del añu 1982 ''El habla de Salamanca y su provincia''. Tamién, del mesmu utol, las encuestas que hizu pala [[Atlas lingüístico de Castilla y León|AlCaLe]] en [[Linares de Riofrío]] i [[Herguijuela de la Sierra]].
En epoca más rezientí, el lengüista Gonzalo Francisco Sánchez hizu un estuyu sobri la sitación ugañu dela palra (''Formas y usos verbales vernáculos en la Sierra de Francia'', 2015).<ref>{{Cita web|url=https://dialnet.unirioja.es/metricas/investigadores/3819648|título=Dialnet Métricas - Sánchez, Gonzalo Francisco|fechaacceso=2026-07-23|sitioweb=dialnet.unirioja.es}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://dialnet.unirioja.es/metricas/documentos/ARTREV/5295749|título=Dialnet Métricas - Documento Formas y usos verbales vernáculos en la Sierra de Francia (sur de Salamanca)|fechaacceso=2026-07-23|sitioweb=dialnet.unirioja.es}}</ref>
== Descrición lengüística i volución ==
=== Fonología ===
* La comarca se devíi en dos zonas. Las localiáis assitiás al sul de [[Linares de Riofrío]] (Encruyendu la mesma localiá) tien feitíus fonéticus aparentis al restu delas palras estremeñas (aspiración, geminación, asimilación o perda de ''-s'' i ''-z'' caberas. Aspiración de ''/x/''. Lenición o velariçación de nassalis improssivas con nassaliçación dela vocal preceenti i relajación i perda delas consonantis finalis)
* Fechi delas vocalis meyas átonas (Sobri tó ''/o/'')
* Resultaus non castillanus palas holmas ''-r'' i ''-l'' con possibri nutraliçación de timbris.
* Gastu lessicaliçau de /h/ enas parabras latinas que mençavan por f-. Un exempru: ''helecho'', ''hormiga''.
* Conservación delas antigus sonis de essi sonora i dea sonora enos menucipius de [[La Alberca]] i [[Valero]].
=== Morfosintassis ===
Las normas morfossintáticas dela palra sonin comunis a tola comarca, a deferencia delas normas fonológicas.
* Epéntesis duna yod al acabiju duna parabra en cassus comu ''matancia''.
* Costrucionis dialetalis d'angunas holmas verbalis.
* Conservación del antigu pronombri pressonal vos.
* Muación (quandu s'acompara cona luenga castillana) del ordin enque se combinan los pronombris. Un exempru: ''me se'', ''te se'', etc.
* Gastu de possessivu tónicu enantis d'artícalu p'asseñalal afetiviá o insistencia. Un exempru: ''El mí padre''.
* Gastu de ''"desque"'' col valol de ''"en cuanto"''.
* Gastu de ''"conque"'' col valol de ''"como si"'' o ''"con la excusa de"''.
* Gastu dela locución ''"a cuenta de"'' por ves de ''"a causa de"'' o ''"por culpa de"''.
* Gastu de ''"poque"'' (Volución de ''"por que"'' peru non siempri tien essi mesmu senificau) junta a sujuntivu pa espressal dúas o possiibliá.
=== Verbus ===
Los verbus ena Sierra de Francia tien deferencias conas holmas castillanas inque sonin acomparantis alas palras lionesa i tamién d'otras luengas comu 'aragonés. Tien los siguientis feitíus:
* Gastu delos [[Prehetu huerti|prehetus huertis]]. Por exempru, gastu de ''"dijon"'' i ''"trajon"'' por ves de ''"dijeron"'' i ''trajeron"''. Tamién ''"anduvon"'', ''"puson"'', ''"dijon"'' i ''"vinon"''.
* Gastu de gerundius análagus. Por exempru, ''"hiciendo"'' i ''"pusiendo"''. Tamién ''"tuviendo"''.
* Analogías enos indefiníus (pretéritu prehetu simpri) dela primel conjugación. La tercel pressonal del prural enos pretéritus simpris se hazin en basi ala primel pressona del singulal. Por exempru: ''canté'' -> ''cantemos'' (por ves de "cantamos")
* Gastu del verbu ''"dir"'' por ''"ir"''. La holma verbal ''"diva"'' rala ves se gasta ena palra. Sin bargu la holma ''"diendo"'' sin que se gasta.
* Gastu del verbu ''"haber"'' con senificaus deferentis, ya que conserva los sus gastus antigus. Gastu essestencial del verbu ''"haber"'' (Por exempru: "En mi barrio, ande mi madre ''habíamos'' nosotros ocho."). Gastu del verbu ''"haber"'' col senificau de "tenel", "mantenel", "sostenel" o "agarral" (un exempru: "Lo que se pone debajo dela saya. O sea, primero va eso, y luego la saya guapah encima, pa qu'el cémbulo las ''haya''.").
* Gastu del verbu ''"ser"'' pa espressal estau. Un exempru: "Ya por la tarde ''somos'' un poquito aburridas".
* Gastus deferentis alas del castillanu palos verbus ''"ser"'' i ''"estar"''.
== Destensión territorial ==
Inque la palra se gasti ena comarca de [[Sierra de Francia (Comarca)|Sierra de Francia]], non tol territoriu la palra. Los menucipius del norti ([[Rinconada]], [[Navarredonda]] i [[El Escurial|Escurial]]) tien feitíus aparentis al castillanu, mentris que las puebracionis al sul de [[Linares de Riofrío]] (Encruyendu esta mesta localiá) tien feitíus aparentis ala luenga [[Lengua estremeña|estremeña]].
== Vea-si tamién ==
* [[Palra d'El Rebollal]]
* [[Palras serranas]]
== Referencias ==
<references />
== Biblografía ==
* {{Cita libro|título=Boletín de la Asociación Europea de Profesores de Español, Año XIV nº16|apellidos=Maldonado de Guevara|nombre=Antonio Llorente|url=https://cvc.cervantes.es/ensenanza/biblioteca_ele/aepe/boletin_26_14_82.htm|fechaacceso=23 de jullu de 2026|año=1982|editorial=Asociación Europea de Profesores de Español|ubicación=Mairil|páginas=pp.91 - 100|idioma=aspañol|capítulo=El habla de Salamanca y su provincia|url-capítulo=https://cvc.cervantes.es/ensenanza/biblioteca_ele/aepe/pdf/boletin_26_14_82/boletin_26_14_82_11.pdf|serie=Boletín de la Asociación Europea de Profesores de Español|capítulo-trad=La palra de Salamanca i la su provincia|fecha-publicación=1982}}
* {{cita libro|apellidos=Zamora Vicente|nombre=Alonso|título=Dialectología española|editorial=Gredos|url=|año=1979|ubicación=Madrid|isbn=84-249-1115-6}}
{{Idioma estremeña}}{{DEFAULTSORT:}}
9q1xx5imrvfe9sdl50r9x0bo5qhz9kh
Ara Malikian
0
12003
144146
2026-09-13T12:23:43Z
Olarcos
82
Criá página con '{{Ficha de pressona}}'
144146
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
p5iaxwzp065osfi533qfzmwi4uoyrre
144148
144146
2026-09-13T13:12:55Z
Olarcos
82
144148
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Bairut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantre amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis d’algunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á ganau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran ésitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su collaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 participó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familiar ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tango]]) i [[España]] ([[flamenco]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizadora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], d’on es natural la su esposa.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
49rgrrl5yr38t0ay83yxp6t4z48d4ri
144149
144148
2026-09-13T13:13:29Z
Olarcos
82
/* Estudus inicialis */
144149
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Bairut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á ganau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran ésitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su collaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 participó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familiar ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tango]]) i [[España]] ([[flamenco]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizadora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], d’on es natural la su esposa.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
sdj0h3w5vjfgp0jdzthi66yi7phbd2d
144150
144149
2026-09-13T13:13:56Z
Olarcos
82
/* Carrera comu intérpreti */
144150
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Bairut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran ésitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su collaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 participó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familiar ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tango]]) i [[España]] ([[flamenco]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizadora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], d’on es natural la su esposa.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
mmfvrqjxzu0ytt5v5gcr3doictrmej9
144151
144150
2026-09-13T13:15:00Z
Olarcos
82
/* Atividais d’ogañu */
144151
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Bairut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tango]]) i [[España]] ([[flamenco]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizadora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], d’on es natural la su esposa.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
aa58x5iyswqmml3lfs2f6n6j7pytdep
144152
144151
2026-09-13T13:15:49Z
Olarcos
82
/* Vida privá */
144152
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Bairut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tango]]) i [[España]] ([[flamenco]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
azuzycxjt7ckl5l9t33ud1gzejmugoa
144153
144152
2026-09-13T13:16:17Z
Olarcos
82
/* Valoracionis */
144153
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Bairut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tangu]]) i [[España]] ([[flamencu]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
4uqhnmad9azlj3rn8bzud7gbma6nwoq
144154
144153
2026-09-13T13:16:52Z
Olarcos
82
144154
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Beirut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[El Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tangu]]) i [[España]] ([[flamencu]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
hki3b4nm1ut969w0o580jo0vgyt48ef
144155
144154
2026-09-13T13:17:14Z
Olarcos
82
144155
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Beirut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obligalu a estudial duranti largus períudus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más moçu admitíu n’esti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más prestígiu del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tangu]]) i [[España]] ([[flamencu]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
huhqoudkz2szl77ypq09u5savbgpyqn
144158
144155
2026-09-13T17:38:07Z
Olarcos
82
/* Estudus inicialis */
144158
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Beirut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obliga-lu a estudial duranti abondus tiempus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más mocinu admitíu nesti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más nombraeru del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que destacan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un iju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tangu]]) i [[España]] ([[flamencu]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
4tyk5866ezxpcvgcyz662hjwr8noh2d
144159
144158
2026-09-13T17:39:08Z
Olarcos
82
/* Carrera comu intérpreti */
144159
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Beirut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obliga-lu a estudial duranti abondus tiempus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más mocinu admitíu nesti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más nombraeru del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que salientan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
Tien un siju llamau Kairo.
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tangu]]) i [[España]] ([[flamencu]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
ag9cyw3i235la4d75azhg401wcsm90q
144160
144159
2026-09-13T17:39:25Z
Olarcos
82
/* Carrera comu intérpreti */
144160
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de pressona}}
'''Ara Malikian''' ([[Beirut]], 14 de setiembri de 1968) es un [[Violín|violinista]] [[Líbanu|libanés]]<ref name=Nacionalizado>{{cita web|título=Ara Malikian: "Espero que la cultura vuelva a tener su lugar"|url=http://www.madridiario.es/noticia/415972/cultura-y-ocio/ara-malikian:-espero-que-la-cultura-vuelva-a-tener-su-lugar-.html|obra=madridiario|fecha=3 de octubre de 2014|fechaacceso=31 de agosto de 2015}}</ref> d’ascendencia [[Armenia|armenia]] afincau n’[[España]]. Considerau unu delos violinistas más [[Virtuosu|virtuosus]] i originalis dela su generación, es conocíu pol su [[Eclecticismu musical|estilu ecléticu]], que mestura la [[Música clásica|música clásica]] con elementus del [[Música d’Armenia|folclori armeniu]], [[Música árabi|oriental]], [[flamenco]], [[tango]] i otras tradicionis popularis.
Nacíu nel senu duna familia armenia en plena [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]], entamó a tocal el violín mu moçu de manu del su pairi i dio el su primel conciertu con namás 12 añus. La música lu acompañó duranti la su infancia en refúgius antiaéreus i, mercis a una beca, pudu estudial ena [[Hochschule für Musik und Theater]] de [[Hannover]], [[Alemaña]]. Endispués de residil en varius paísis uropeus, s’estableció n’España a finalis delos añus 90, on á desenvolvíu bona parti dela su carrera.
Cuna discografía estensa i giras pol mundu, Malikian á llevau el su violín a escenárius de tol mundu, manteniendu siempri un vínculu juerti conas sus raíçis mediterráneas i armenias.
== Biografía ==
=== Estudus inicialis ===
Ara Malikian tuvu nacencia en 1968 nel senu duna familia [[Armenia|armenia]]. S’inició nel violín mu moçu de manu del su professor de música Simón Klein. El su talentu fue reconocíu mu prontu a pessal delas dificultais que la [[Guerra civil libanesa|guerra civil libanesa]] lu obligó a vivel, ata obliga-lu a estudial duranti abondus tiempus enos [[Refúgiu antiaéreu|refúgius antiaéreus]].
Dio el su primer conciertu emportanti con 12 añus i alos 14 el [[Diretor d’orquesta|diretor d’orquesta]] [[Hans Herbert-Jöris]] lu escuchó i consiguió pa él una beca del Goviernu [[Alemaña|alemán]] pa cursal estudius ena [[Hochschule für Musik und Theater Hannover]]. Con 15 añus fue l’alunu más mocinu admitíu nesti prestigiosu centru superior d’estudius musicalis. Más alantri amplió los sus estudius ena [[Guildhall School of Music and Drama]] de [[Londres]], amás de recibil lecionis dalgunus delos professoris de más nombraeru del mundu, comu [[Franco Gulli]], [[Ruggiero Ricci]], [[Ivry Gitlis]], [[Herman Krebbers]] o biembrus del [[Alban Berg Quartet]].
=== Carrera comu intérpreti ===
Á runchau abondus concursus de prestígiu mundial, entri los que salientan los primerus premius consiguíus enos concursus enternacionalis Felix Mendelssohn ([[Berlín]], 1987) i Pablo Sarasate ([[Pamplona]], 1995), amás delos premius recebíus en concursus comu Niccolo Paganini ([[Génova]]), [[Zino Francescatti]] ([[Marsella]]), Rodolfo Lipizer ([[Gorizia]]), Juventudes Musicales ([[Belgrado]]), Rameau ([[Le Mans]]), Internacional Artist Guild ([[Nueva York]]) i ena International Music Competition of Japan. En 1993 recibió el Premiu ala dedicación i el cumplimientu artísticu del [[Ministeriu de Coltura d’Alemaña]].
Á tocau enas mejoris salas de conciertu del mundu en más de quarenta paísis delos cincu continentis: Nueva York ([[Carnegie Hall]]), [[París]] ([[Salle Pleyel]]), [[Viena]] ([[Musikverein]]), [[Toronto]] ([[Ford Center]]), [[Calahorra]] ([[Teatru Ideal (Calahorra)|Teatru Ideal]]), [[Mairil]] ([[Auditoriu Nacional de Música|Auditoriu Nacional]] i [[Teatru Real (Mairil)|Teatru Real]]), [[Zurcí]] (Tonhalle), [[Londres]] ([[Barbican Centre]]), [[Cadi]] ([[Gran Teatru Falla]]), Puertollano (Auditoriu Pedro Almodóvar), [[Tokio]], [[Estambul]], Berlín, [[Atena]], [[Venecia]], [[Los Ángeles]], [[Taipéi]], [[Hong Kong]], [[Kuala Lumpur]], [[Cuba]], [[Bogotá]], [[Múnich]], [[Barcelona]] ([[Gran Teatru del Liceu|Gran Teatre del Liceu]]), [[Bilbao]], [[Méria]] ([[Teatru romanu de Méria]]), [[Burriana]] (Teatru Payá) i [[El Equaol]] ([[Teatru Sucre]]), entri otrus. Tamién á participau enos festivalis d’[[Aspen]], [[Colmar]], Prades, [[Schleswig-Holstein]], [[Braunschweig]], [[San Sebastián]], [[Segovia]], [[Bergen]], [[Freden]], [[Metlach]], [[Praga]], [[Palencia]] i [[Buñol]].
Comu violín solista á síu convidau por formacionis del nivel dela [[Orquesta Sinfónica de Tokio]], [[Orquesta Sinfónica de Bamberg]], [[Zurcí Chamber Orquestra]], [[Génova Opera Orquestra]], [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (OSM), Sinfónica de Portugal, Orquesta de Cámara de Tubingen, [[Virtuosus de Moscú]], Filarmónica de Belgrado, Orquesta de cámara de Toulouse, Filarmónica d’Armenia i orquestas dela [[Comunidá de Mairil]], entri otras, baxu la batuta de diretoris tan importantis comu [[Mariss Jansons]], [[Peter Maag]], [[Jesús López Cobos]], [[Vladímir Spivakov]], [[Miguel Ángel Gómez Martínez]], [[Luis Antonio García Navarro]], [[Vasili Sinaiski]], [[Edmond de Stoutz]], [[Gudni Emilson]], [[Juan José Mena]] o [[Jo Ann Falleta]].
=== Atividais d’ogañu ===
Fue concertinu dela [[Orquesta Sinfónica de Madrid]] (Teatru Real de Madrid), cona que consiguió un gran déssitu interpretandu comu solista ''Le boeuf sur le toit'' de [[Darius Milhaud]], en versión pa violín i orquesta, baxu la direción de Gómez Martínez<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=y8lfMhSa5Lk Video]</ref> i el ''Concierto para violín y orquesta en Re menor'' de [[Aram Jachaturián|Jachaturián]] baxu la batuta de [[Jesús López Cobos]].
Á participau nel festival “Caprichos Musicales de Comillas”, ena [[Cantabria]], en toas las edicionis dendi el su prencipiu en 2004 ata 2016, i á síu codiretor xuntu al [[Chelista|chelista]] Serguéi Mesropián.
La su colaboración estrecha con [[José Luis Montón]], unu delos [[Guitarra flamenca|guitarristas flamencus]] más destacaus d’ogañu, á abiertu un nuevu caminu ena música española d’ogañu. Tamién á collaborau, entri otrus, cona cantanti libanesa [[Fairuz]], los bailaoris flamencus [[Joaquín Cortés]] i [[Belén Maya]], n’''Ensamble Nuevo Tango'' i el pianista de [[jazz]] [[Horacio Icasto]]. La su participación á síu solicitá por importantis compositoris de música de cini comu [[Alberto Iglesias (compositor)|Alberto Iglesias]], con quien á gravau la [[Banda sonora|banda sonora]] de ''[[Hable con ella]]'', d’[[Pedro Almodóvar|Almodóvar]], o Pascal Gainge en ''[[El otro barrio]]'' de [[Salvador García Ruiz]].
Ara Malikian publicó varius discus con [[Warner Music Group|Warner España]], comu ''Manantial'' i ''De la felicidad'', acompañau pol guitarrista flamencu José Luis Montón. Esti últimu CD fue nominau pola Academia Española de la Música comu el mejor discu de Nueva música del añu. Con Warner, Malikian gravó tamién un CD dobri con obras de [[Paganini]], incluyendu los sus ''24 caprichos para violín solo'', un álbum con obras de Sarasate acompañau al pianu pol pianista armeniu Serouj Kradjian, las ''6 Sonatas para violín solo'' de Ysaÿe i las ''Sonatas y Partitas para violín solo'' de [[Johann Sebastian Bach]].
Ara Malikian fue nominau por partida dobri comu mejor intérpreti de música clásica enos [[Premios de la Música]] de 2007, pola su gravación del ''[[Poema Concertante]]'' de [[Xavier Montsalvatge]] xuntu ala [[Orquesta Sinfónica de Castilla y León]], assin comu pol su traballu xuntu a [[Joan Valent]], [[Suso Sáiz]] i [[Marc Blanes]].
Dendi 2006, collabora cona [[Fundación Non Profit Music]] i el compositor mairileñu [[Jorge Grundman]] ena creación dela orquesta de cámara [[Non Profit Music Chamber Orchestra]], dedicá a difundir la obra de compositoris contemporánius dientru dela llamada [[Nueva Música Consonanti]]. Frutu del traballu desta collaboración son la publicación delos traballus ''[[Tears of Beauty]]'' i ''[[Meeting with a friend]]''.
En 2007 crea i coproduci xuntu ala [[Yllana (compañía de teatru)|compañía Yllana]] l’espetáculu "PaGAGnini", que s’estrena en 2008 con [[Thomas Potiron]], [[Eduardo Ortega]] i [[Gartxot Ortiz]], con quienis haz una revisión en clavi humorística i teatral de peças prencipalis dela música clásica, d’autoris comu Sarasate, [[Manuel de Falla]], [[Luigi Boccherini]], [[Johann Pachelbel]], [[Shigeru Umebayashi]], Mozart, [[Serge Gainsbourg]] i Paganini. Ogañu "PaGAGnini" mantién una gira enternacional ativa con los integrantis d’ogañu: el propiu Ara Malikian, [[Fernando Clemente]], [[Eduardo Ortega]] i [[Jorge Furnadjiev]], i s’á presentau n’España n’abondas ocasionis i n’unos 25 paísis d’Uropa, América i Asia.
En 2008 fue nominau dos vezis alos [[Premios de la Música]], precisamenti pol su traballu cona Non Profit Music Chamber Orchestra comu mejor intérpreti de música clásica por ''Meeting with a friend'' i tamién por ''Lejos'', xuntu al guitarrista argentinu [[Fernando Egozcue]]. Esi mesmu añu s’encargó dela direción d’una orquesta pa la gravación del álbum del grupu de [[Rock español|rock español]] [[Extremoduro]], ''[[La ley innata]]''.
En 2009 particiepó ena produción i creación del conciertu escenificau pal públicu familial ''Cuentos del mundo, la historia de un hombre feliz''. La direción escénica fue de [[Marisol Rozo]] i la direción musical d’Ara Malikian. Esi mesmu añu estrenó el conciertu ''Músicas cíngaras''; melodías de diferentis paísis influenciaus musicalmenti polos [[Cíngaru|cíngarus]], dendi qu’entamaron el su viaji ena [[La India|India]] ata qu’allegaron n’España.
Dendi 2010 formó parti del grupu de presentaoris del programa infantil-xuvenil de [[La 2]], de [[Televisión Española]], ''El club del Pizzicato'' (dedicau a dar a conocel la música clásica i la de distintus compositoris al públicu más moçu), llamau namás ''Pizzicato'' ena la su segunda temporada, entamá el 1 d’otubri de 2011 i qu’en 2012 acontinó gravandu otra temporada. Esi mesmu añu collabora nel documental de [[José Carrasco]] titulau ''Armenio'', estrenau ena [[Semana Entenacional de Cini de Valladolid]] de 2010.
En 2011 estrenó varius espetáculus, entri ellus ''Payo Bach'', coprodución d’Ara Malikian con José Luis Montón, ''Las ocho estaciones de Vivaldi y Piazzolla'' i ''Caprichos para violín y cuerpo'', cona direción teatral de Marisol Rozo. Toas estas producionis se convertieron dispués en giras. Esi mesmu añu güelvi a collaboral con Extremoduro pal su álbum ''[[Material defectuoso]]''.
En 2012 estrenó la obra ''Los Divinos'', coprodución d’Ara Malikian i [[José Manuel Zapata]], cona direción escénica de Marisol Rozo, que tamién allegó a converti-si nuna gira.
En juliu de 2013 collabora en ''Los viajes inmóviles'', discu de slam del raperu alicantinu [[Nach]], nel que participa tocandu los violinis del LP. Esti traballu nu fue publicau ata hebreru de 2014.
El 8 d’abostu de 2016 atuó nel [[Teatru romanu de Méria]] duranti el Festival Entenacional de Teatru Clásicu col su conciertu ''15 Sinfónico''.
A finalis de 2018, [[Serj Tankian]], vocalista dela banda [[System of a Down]], fizo la canción "''The Rough Dog''".
El 24 d’otubri de 2019 s’estrena el documental ''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas'', derigíu por [[Nata Moreno]]. El documental cuenta la estoria dela su vida, recorriendu la su trayectoria i la su aportación ala música clásica i contemporánea. Detalla cómu la música li salvó la vida al tenel que fuyil dela guerra, xuntandu la su estoria pressonal cona su última Gira Sinfónica enos mejoris escenárius del mundu.[https://m.europapress.es/cultura/musica-00129/noticia-ara-malikian-cines-24-octubre-documental-vida-cuerdas-20191004124621.html]
En 2022 haz una collaboración nun tema de [[Elefantes (banda)|Elefantes]] titulau ''[https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido]'', pertenecienti al discu [https://www.elefantes.net/portfolio/trozos-de-papel-cosas-raras/ "Trozos de papel / Cosas raras"], xuntu alos mesmos Elefantes, a [[Antonio López (Noni)|Noni]], de [[Lori Meyers]], [https://www.mikelizal.es/ Miquel Izal], cantanti de [[IZAL|Izal]], [[Coque Malla]] i [[Rozalén|Rozalen]]. La su participación cierra el tema, añidiendu un gran clímax final i dánduli el su toque pressonal.
== Valoracionis ==
La su inquietú musical i umana an llevau a Ara Malikian a profundizar enas sus próprias raíçis armenias i a assimilar la música d’otras colturas del [[Oriente Meiu]] ([[Música árabi|árabi]] i [[Música xudía|xudía]]), [[Uropa Central|Centru Uropa]] ([[Coltura gitana|gitana]] i [[klezmer]]), [[Argentina]] ([[tangu]]) i [[España]] ([[flamencu]]), tó ellu dientru d’un lenguaji mu pressonal nel que se xuntan la fuerça rítmica i emocional destas músicas col virtuosismu i la espresividá dela gran tradición clásica uropea.
Con un repertoriu ampliu, qu’incluyi ábati toas las grandi obras escritas pa violín (conciertus con orquestas, sonatas i peças con pianu i música de cámara), á estrenau tamién obras de compositoris d’ogañu comu [[Franco Donatoni]], [[Malcom Lipkin]], [[Luciano Chailly]], [[Ladislav Kupkovic]], [[Loris Tjeknavorian]], [[Lawrence Roman]] i [[Yervand Yernakian]]. Malikian es amás unu delos pocu violinistas qu’ofreci recitalis pa violín solu con programas dedicaus a integralis tan significativas comu los ''24 Caprichos'' de [[Paganini]], las ''6 Sonatas'' d’[[Eugène Ysaÿe]] i las ''Sonatas y Partitas'' de Bach.
== Vida privá ==
Ara Malikian está casau cona artista, guionista i realizaora [[Nata Moreno]], cola que tien un iju, Kairo.<ref>{{cita noticia|título=Natalia Moreno y Ara Malikian se casan en Las Vegas|url=https://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2018/11/13/natalia-moreno-ara-malikian-casan-las-vegas-1277224-310.html|obra=[[Heraldo de Aragón]]|fecha=13 de noviembre de 2018}}</ref>
El 6 d’otubri de 2018 fue nombráu iju adotivu dela ciá de [[Zaragoza]], dondi es natural la su mujel.<ref>{{cita noticia |agencia= [[Agencia Efe]] |título= Amor de ciudad |url= https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/fiestasdelpilar/amor-ciudad_1314525.html |periódico= [[El Periódico de Aragón]] |fecha= 7 de octubre de 2018}}</ref>
== Discografía ==
{{lista de columnas|2|
* ''Le quattro stagioni'' (1995)
* ''750 Jahre Wölpinghausen'' (1996)
* ''Miniatures'' (1996)
* ''Bow on the String'' (1997)
* ''500 motivaciones'' (1999)
* ''All Seasons for Different'' (2000)
* ''Robert Schumann'' (2000)
* ''24 Caprices for Solo Violin by Paganini'' (2003)
* ''Sarasate'' (2003)
* ''Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe'' (2003)
* ''Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach'' (2003)
* ''El arte del violín'' (2004)
* ''Manantial'' (2002/2004)
* ''The Four Seasons by Vivaldi'' (2004)
* ''De la felicidad'' (2005)
* ''Tears of Beauty'' (2006)
* ''Meeting with a friend'' (2007)
* ''De los Cobos / Montsalvatge'' (2005)
* ''Lejos'' (2007)
* ''Conciertos románticos españoles de violín'' (Orquesta sinfónica de Castilla y León-Alejandro Posada y Ara Malikian-2010)
* ''Con los ojos cerrados'' (Ara Malikian y Fernando Egozcue Quinteto- 2011)
* ''Chirstmas mood'' (2011)
* ''Pizzicato'' (2013)
* ''15'' (2015)
* ''La Increíble Historia de Violín (2016)''
* Ara Malikian. Symphonic at Las Ventas (2017)
*Royal Garage (2019)
*Petit Garage (2021)
*Ara (2022)
}}
=== Comu artista convidau ===
* ''Insula poética'', En Son Brull (2006)
* ''[[La ley innata]]'', [[Extremoduro]] (2008)
* ''[[Siempre (álbum de Mister Jota)|Siempre]]'', Mister Jota (2011)
* ''[[Material defectuoso]]'', Extremoduro (2011)
* ''Krasívyie glazá'', [[Huecco]] (2011)
* ''[[Para todos los públicos]]'', Extremoduro (2013)
* ''Los viajes inmóviles'', [[Nach]] (2014)
* ''[[Ambrosía]]'', Juan Antonio Valderrama (2014)
* ''[[Diabulus in música (Mairil)|Diabulus in música]]'', Mägo de Oz (2018)
* ''[[Ira Dei]]'', Mägo de Oz (2019)
* [https://www.youtube.com/watch?v=jgo6C2c0v_w Al Olvido], [[Elefantes (banda)|Elefantes]] (2022)
=== Bandas sonoras ===
* ''[[Manolito Gafotas (película)|Manolito Gafotas]]'' (1999) - Derigía por [[Miguel Albaladejo]].
* ''[[El otro barrio]]'' (2000) - Derigía por [[Salvador García Ruiz]].
* ''[[Los pasos perdidos]]'' (2001) - Derigía por [[Manane Rodríguez]].
* ''[[Hable con ella]]'' (2002) - Derigía por Pedro Almodóvar.
* ''[[La mala educación]]'' (2005) - Derigía por [[Pedro Almodóvar]].
* ''[[Pájaros de papel]]'' (2010) - Derigía por [[Emilio Aragón Álvarez|Emilio Aragón]].
== Premius ==
;[[Premios de la Música Aragonesa]]<ref>{{cita web|título=Presentación de los VI Premios Simón en el Pablo Serrano|url=http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|obra=ACA|fecha=Abril de 2017|fechaacceso=9 de junio de 2019|ubicación=Zaragoza|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170627095422/http://academiadelcinearagones.com/presentacion-los-vi-premios-simon-pablo-serrano/|fechaarchivo=27 de junio de 2017}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría
|-
|[[Anexu:18.ª edición delos Premios de la Música Aragonesa|2017]]||18.º Premios de la Música Aragonesa: categoría especial Global que s’entrega a un artista destacau que nu tuvu nacencia n’Aragón, inque lleva esta tierra mu presenti allá on va.<ref>{{Cita web|url=https://www.heraldo.es/noticias/ocio-cultura/2017/04/06/los-premios-musica-aragonesa-reconocen-violinista-ara-malikian-1168727-1361024.html|título=Los Premios de la Música Aragonesa reconocen al violinista Ara Malikian|fechaacceso=2026-03-23|apellido=Efe|fecha=2017-04-06|sitioweb=www.heraldo.es - Últimas Noticias|idioma=es}}</ref>
|-
|}
;[[Premios Simón]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[6.ª edición delos Premios Simón|2016]]||Categoría especial (música)||''Le chat doré''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
;[[Premios Goya]]<ref>{{cita web|título=Ara Malikian en la 34.ª edición de los Premios Goya|url=https://www.premios-cine.com/goya/noticias/ara-malikian-vida-entre-cuerdas-goya-mejor-pelicula-documental/630.html}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultau
|-
|[[Anexu:XXXIV edición delos Premios Goya|2020]]||Mejor película documental||''Ara Malikian, una vida entre las cuerdas''||{{Celda|Ganaol}}
|-
|}
* Medalla de las Cortes de Aragón 2023.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/cultura/2023-04-23/ara-malikian-medalla-de-las-cortes-de-aragon-armano-de-alma-y-de-corazon/|título=Ara Malikian, Medalla de las Cortes de Aragón, “armaño de alma y de corazón”|fechaacceso=23 de abril de 2023|fecha=23 de abril de 2023|sitioweb=efe|idioma=es}}</ref>
== Referencias ==
<references responsive="" />
== Atijus p’ahuera ==
* [http://www.aramalikian.com Web oficial]
* [http://www.facebook.com/pages/Ara-Malikian/54620651607 Página d’Ara Malikian] en Facebook
* [https://twitter.com/AraMalikian Ara Malikian] en Twitter
* [https://www.youtube.com/aramalikian/ Ara Malikian] en YouTube
* [https://www.instagram.com/aramalikian Ara Malikian] en Instagram
ln7hfyyd6c4svu7quqbetlsezybos12
Sierra de Francia (Palra)
0
12004
144157
2026-09-13T14:04:46Z
HackerPunki
16665
HackerPunki trasladó la página [[Sierra de Francia (Palra)]] a [[Palra de Sierra de Francia]]
144157
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Palra de Sierra de Francia]]
c14n64r5g38f78m68q19jsd8p6es944