Güiquipedia extwiki https://ext.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCiquipedia:Port%C3%A1 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Mediu Especial Caraba Usuario Usuario caraba Güiquipedia Güiquipedia caraba Archivu Archivu caraba MediaWiki MediaWiki caraba Prantilla Prantilla caraba Ayua Ayua caraba Categoría Categoría caraba TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Austria 0 840 144220 141936 2026-09-18T06:48:54Z Olarcos 82 /* Geografía */ 144220 wikitext text/x-wiki {{Pol revissal}}{| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''Repúbrica Federal d'Austria'''</big> |- | style="background: #f7f8ff;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; text-align: center;" | width="140px" | [[File:Flag of Austria.svg|150px|Bandera d'Áustria]] | width="140px" | [[File:Austria Bundesadler.svg|100px|Escuú d'Áustria]] |} |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[File:EU location AUT.png|270px|Situacion d'Áustria]] |- | [[Lengua oficial]] || [[Lengua alemana|alemán]] |- | [[Capital]] || [[Viena]] |- | [[Presidenti la República|Presidenti]] || Alexander Van der Bellen |- | [[Primel Menistru|Cancillel]] || Christian Stocker |- | [[Cumprimentu]]<br />&nbsp;- Total<br />&nbsp;- % augua | [[Lista de paisis por superficie|Posición 112ª]]<br />83.871 [[quilómetru cuadrau|km&sup2;]]<br />1,3% |- | [[Puebración]]<br />&nbsp;- Total ([[2007]])<br />&nbsp;- [[Densidá de puebración|Densidá]] | [[Lista e paísis por puebración|Puestu 86º]]<br />8.206.524 <br />97 ab/km&sup2; |- | [[Produtu interiol brutu|PIB]]<br />&nbsp;- Total ([[2005]])<br />&nbsp;- PIB/capita || [[Lista e paísis por PIB|Posición 26ª]]<br />321.934 millonis e US$<br />36.031 US$ |- | [[Monea]] || [[Euru]] (€, [[ISO 4217|EUR]])<sup>2</sup> |- | [[Zona orária]]<br />&nbsp;en [[veranu]] || [[CET]] ([[Tiempu Cordinau Universal|UTC]]+1)<sup>3</sup><br />[[CESTI|CEST]] ([[Tiempu Cordinau Universal|UTC]]+2)<sup>3</sup> |- | [[Inu]] || ''Land der Berge, Land am Strome'' |- | [[Domeñu|Domeñu Internet]] || .at |- | [[Lista de cóigus telefánicus|Cóigu telefánicu]] || +43 |- | align="left" colspan="2" | Biembru de: [[UU]], [[ONU]], [[OCDE]], [[OSCE]] |- | colspan="2" | <small> |} '''Austria'''<ref>[https://oscecestremaura.wordpress.com/wp-content/uploads/2018/03/oscec-ortografia-del-extremec3b1o.pdf Sigún la horma recadá ena Ortografía del Estremeñu del OSCEC, pág 131.]</ref> (en alemán, ''Österreich''; nombri oficial: '''Repúbrica d'Austria''', ''Republik Österreich'') es un país d'Uropa Central, organizau comu una repúbrica federal parlamentaria, es biembru dela [[Unión Uropea]] dendi 1995. No tien arrayus marítimus, comparti arrayus terrestris con [[Alemaña]], [[Repúbrica Checa]], [[Eslováquia]], [[Ungria]],[[Eslovenia]], [[Italia]], [[Suiça]] i [[Liechtenstein]]. La su capital es la ciá de [[Viena]]. == Etimología == Áustria (Österreich) senifica literalmenti en [[alemán]] "El país del Esti" == Geografía == [[File:SalzburgerAltstadt02b.jpg|250px|thumb|left|Ciá de Salzburgu]] Austria s'assitia nel centru d'Uropa, arrayandu con [[Alemaña]] al noresti, la [[Repúbrica Checa]] i [[Eslovaquia]] al noresti, [[Ungria|Ungría]] al esti, [[Esloveña]] al suloesti, [[Italia]] al sulesti i [[Suiça]] i [[Liechtenstein]] al oesti.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://www.exteriores.gob.es/Documents/FichasPais/AUSTRIA_FICHA%20PAIS.pdf|título=Wayback Machine|fechaacceso=2025-04-04|sitioweb=www.exteriores.gob.es}}</ref><ref name=":1">{{Cita web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/locator-map/|título=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/locator-map/|fecha=4 d'abril de 2024|idioma=ingrés|fechaacceso=2025-04-04|archive-date=2025-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20250404171804/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/locator-map/|dead-url=yes}}</ref> Tien una superficii total de 83.871 qm<sup>2</sup>, delos qualis 82.445 qm<sup>2</sup> sonin tierra i 1.426 qm<sup>2</sup> lo horma augua.<ref name=":1" /> La mayol parti del territoriu d'Austria, mas o menus dos tercius del territóriu (63% 0 53.000 qm<sup>2</sup>), está endentru dela seción orental delos [[Alpis]], que chegan a altoris de mas de 3.000 m. La cimera de mayol altol es el [[Grossglockner]] con 3.797 m. La puebración se concentra enos vallis planus delos sus ríus, assitiaus enos estaus de [[Viena]], [[Baxa Austria]] i [[Burgenland]]. D'entri los sus ríus destaca el más emportanti, el [[Danubiu]], que corri por 350 quilómetrus.<ref name=":0" /> Esti tozu entra n'Austria por [[Passau]], nel arrayu con [[Alemaña]], pasandu aluegu por [[Linz (Austria)|Linz]] i [[Viena]], hata chegal a [[Bratislava]] n'[[Eslovaquia]], a namás que 60 qm de [[Viena]], huendu entoncis las dos capitalis del mundu que mas s'aprossiman. N'[[Alemaña]] recebi al [[Inn]], que aluegu passa por [[Innsbruck]] (La Puenti del Inn), col su ramal el [[Salzach]] (La garganta la Sal), que pasa por meyu dela ciá de [[Salzburgu]]. El lagu Constança es el mas granderón del país i horma el arrayu oesti con [[Alemaña]] i [[Suiça]]. == Luengas == La luenga oficial dela repúbrica es l'[[Luenga alemana|alemán]], hueraparti nel estau de Burgenland tamien lo son el croata i el úngaru, pola su cuenta nel Lander de Carintia pasa lo mesmitu con el eslovenu. == Estoria == [[File:Burgruine-Aggstein.jpg|thumb|left|250px|Castillu ena Baja Áustria]] Una ves conquistau el pais polos romanus, unus, lombardus, ostrogodus, bávarus i francus, el territoriu que ogañu horma Austria estuvu baxu dominiu delos Bavenberg dendi el sigru X al sigru XIII. Aluegu endespués huerun sucedíus pola casa delos Asburgus, que governarun Austria hata el sigru XX. Las Guerras Napoleónicas truxun la abolición del Sacru Imperiu Romanu Germánicu, polo qu'en 1806 hue hundau el Imperiu Austriacu. Endespués la caía de Napoleón Bonaparte, Austria s'unió ala Confederación Germánica. Duranti el restu del sigru XIX, el Imperiu Austríacu tuvu que desputal-si la supremacía sobri el territoriu germánicu con Prussia, sufriendu el su más duru revés ena guerra Austo-prusiana de 1866. En 1867 se crió la dobli monarquía del Imperiu Austro-Ungaru. Tras la derrota las potencias Centralis ena Primera Guerra Mundial, el empériu se deshizu en várius estaus endependientis, dejandu a Aústria comu es ogañu. En 1918 se conviltió nuna repúbrica que se mantuvu hata qu'en 1934 el Canciller Engelbert Dollfuss estableció una ditaura. Aústria hue anexioná a la Alemaña nazi en 1938 comu el estáu alemán "Ostmark" (Marca 'el Esti). Endespues de la derrota los nazis los Aliáus l'ocupun al final dela Segundera Guerra Mundial asta 1955, añu nel qu'el pais golvía a sel plenamenti endependienti baju la condición de permanecel neutral. De cualesquiel que seya, endespues la caía del comunismu en la Uropa del Esti, Áustria encrementó la su participación en asuntus uropeus. En 1995 conviltió-se en miembru la Unión Uropea i en 1999 adotó l'euru. == Goviernu y política == [[File:Vienna Parlament 2005.jpg|thumb|right|250px|Parlamentu d'Áustria, en Viena.]] Áustria es una repúbrica federal i democrática gobelná sigún una constitución que data de 1920, peru que á siu modificá mas tardi. El poder ejecutivu es ejerciu por el presidenti, qu'es elejiu por sufrájiu universal ca seis añus, i por el Conseju de Menistrus que diriji un cancillel, designau por el presidenti pa un periodu non superiol a cuatru añus. == Organiçación político-admenistrativa == [[File:Austria map es.png|250px|thumb|right|Mapa d'Áustria]] Áustria está asiajá por nuevi ''länder'' o estaus federaus: {| border="0" | * [[Burgenland]] ([[Eisenstadt]]) * [[Carintia]] ([[Klagenfurt]]) * [[Baja Austria]] ([[Sankt Pölten|St. Pölten]]) | * [[Alta Austria]] ([[Linz]]) * [[Salzburgo (estado)|Salzburgo]] ([[Salzburgo]]) * [[Estiria]] ([[Graz]]) | * [[Tirol]] ([[Innsbruck]]) * [[Vorarlberg]] ([[Bregenz]]) * [[Viena]] |} == Economia == La [[economia]] austriaca está definia comu una economia de mercau con un carátel social, a favol los menus favorecius económicamenti. Esta economia con carátel social de mercau, está holmá por empresas privás i públicas. Las activiais básicas s'án nacionalizau tras el final la [[Segundera Guerra Mundial]]. Áustria es unu los paísis más prósperus i desarrollados d'Uropa. El prencipal sociu comercial del país es Alemaña. L'[[Euru]] es la monea oficial d'Áustria. Esti país es baju en recursus naturalis, peru tien frutas: manzana i duraznu; animalis: oveja, chivarrinus, entri otrus. == Demografia == [[File:Austria population.svg|thumb|250px|Crecimientu la puebración dendi 1960 (en milis d'abitantis)]] Austria tien una puebración total de 8.200.000 abitantis (97/[[km²]]). Alreol del 65% la puebración es urbana. El pais apresenta una variá mezcla étnica, qu'es legau de los tiempus del Empériu Austrohúngaru, encluyendu un emportanti númeru croatas i magiaris. Aluegu el final de la Segundera Guerra Mundial, la enmigración golvió a empulsar-se i s'apresentó un nuevu grupu d'enmigrantis, holmau prencipalmenti por turcus i sérbius. La composición étnica atual es la siguienti * Uropeus: 97.0% (Austriacus 90.2% + otrus uropeus 6.8%) * Otrus: 3.0% == Educación == [[File:Wien - Universität (2).JPG|thumb|250px|Univelsiá de Viena]] El sistema educacional en Aústria es de nivel altu. Hata hazi una mijina, l'accesu a la univelsiá era cuasi de logreria i abiertu. Ogañu es mestel pagal una cuota qu'es baja si se acompara con algotrus paisis. En Áustria ain 20 universidadis repartias en 8 ciais. == Caliá de via i sistema social == [[File:Wachau east.jpg|thumb|250px|Vista de Wachau]] La caliá de via en Áustria es escepcional i cuenta con selvicius socialis de primera caliá tantu en previsión sanitária assín comu en compatibiliá entri el labutu i la familia. El sistema de segurancia social en Áustria es ampriu, obligatóriu i financiau por mol de contribucionis. La segurancia social encluyi prestacionis pa tolus empleaus i los sus parientis en casu d'asistencia por malotias, desempleu, baja por materniá i retiramientu, comu tamien asisténcia social pública pa ciadanus necesidaus. == Estilu de via i costumbris == La gastronomia d'Áustria holma parti la gastronomia gelmana. Dentru las costumbris arraigás, s'alcuentra la de quitar-se los çapatus. Al igual qu'en otrus paisis uropeus dessiti esta costumbri de sacarsi el carçau i poner-se pantuflas ena casa, igualmenti quandu se vai de visita a casa los amigus. == Referencias == {{listaref}} == Atijus p'ahuera == {{Commonscat|Austria}} {{Europa}} [[Categoría:Áustria| ]] emkruv4m0oam3di1rsz3yu2s1qkbi8y 144221 144220 2026-09-18T06:51:13Z Olarcos 82 /* Geografía */ 144221 wikitext text/x-wiki {{Pol revissal}}{| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''Repúbrica Federal d'Austria'''</big> |- | style="background: #f7f8ff;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; text-align: center;" | width="140px" | [[File:Flag of Austria.svg|150px|Bandera d'Áustria]] | width="140px" | [[File:Austria Bundesadler.svg|100px|Escuú d'Áustria]] |} |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[File:EU location AUT.png|270px|Situacion d'Áustria]] |- | [[Lengua oficial]] || [[Lengua alemana|alemán]] |- | [[Capital]] || [[Viena]] |- | [[Presidenti la República|Presidenti]] || Alexander Van der Bellen |- | [[Primel Menistru|Cancillel]] || Christian Stocker |- | [[Cumprimentu]]<br />&nbsp;- Total<br />&nbsp;- % augua | [[Lista de paisis por superficie|Posición 112ª]]<br />83.871 [[quilómetru cuadrau|km&sup2;]]<br />1,3% |- | [[Puebración]]<br />&nbsp;- Total ([[2007]])<br />&nbsp;- [[Densidá de puebración|Densidá]] | [[Lista e paísis por puebración|Puestu 86º]]<br />8.206.524 <br />97 ab/km&sup2; |- | [[Produtu interiol brutu|PIB]]<br />&nbsp;- Total ([[2005]])<br />&nbsp;- PIB/capita || [[Lista e paísis por PIB|Posición 26ª]]<br />321.934 millonis e US$<br />36.031 US$ |- | [[Monea]] || [[Euru]] (€, [[ISO 4217|EUR]])<sup>2</sup> |- | [[Zona orária]]<br />&nbsp;en [[veranu]] || [[CET]] ([[Tiempu Cordinau Universal|UTC]]+1)<sup>3</sup><br />[[CESTI|CEST]] ([[Tiempu Cordinau Universal|UTC]]+2)<sup>3</sup> |- | [[Inu]] || ''Land der Berge, Land am Strome'' |- | [[Domeñu|Domeñu Internet]] || .at |- | [[Lista de cóigus telefánicus|Cóigu telefánicu]] || +43 |- | align="left" colspan="2" | Biembru de: [[UU]], [[ONU]], [[OCDE]], [[OSCE]] |- | colspan="2" | <small> |} '''Austria'''<ref>[https://oscecestremaura.wordpress.com/wp-content/uploads/2018/03/oscec-ortografia-del-extremec3b1o.pdf Sigún la horma recadá ena Ortografía del Estremeñu del OSCEC, pág 131.]</ref> (en alemán, ''Österreich''; nombri oficial: '''Repúbrica d'Austria''', ''Republik Österreich'') es un país d'Uropa Central, organizau comu una repúbrica federal parlamentaria, es biembru dela [[Unión Uropea]] dendi 1995. No tien arrayus marítimus, comparti arrayus terrestris con [[Alemaña]], [[Repúbrica Checa]], [[Eslováquia]], [[Ungria]],[[Eslovenia]], [[Italia]], [[Suiça]] i [[Liechtenstein]]. La su capital es la ciá de [[Viena]]. == Etimología == Áustria (Österreich) senifica literalmenti en [[alemán]] "El país del Esti" == Geografía == [[File:SalzburgerAltstadt02b.jpg|250px|thumb|left|Ciá de [[Salzburgu]]]] Austria s'assitia nel centru d'Uropa, arrayandu con [[Alemaña]] al noresti, la [[Repúbrica Checa]] i [[Eslovaquia]] al noresti, [[Ungria|Ungría]] al esti, [[Esloveña]] al suloesti, [[Italia]] al sulesti i [[Suiça]] i [[Liechtenstein]] al oesti.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://www.exteriores.gob.es/Documents/FichasPais/AUSTRIA_FICHA%20PAIS.pdf|título=Wayback Machine|fechaacceso=2025-04-04|sitioweb=www.exteriores.gob.es}}</ref><ref name=":1">{{Cita web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/locator-map/|título=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/locator-map/|fecha=4 d'abril de 2024|idioma=ingrés|fechaacceso=2025-04-04|archive-date=2025-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20250404171804/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/locator-map/|dead-url=yes}}</ref> Tien una superficii total de 83.871 qm<sup>2</sup>, delos qualis 82.445 qm<sup>2</sup> sonin tierra i 1.426 qm<sup>2</sup> lo horma augua.<ref name=":1" /> La mayol parti del territoriu d'Austria, mas o menus dos tercius del territóriu (63% 0 53.000 qm<sup>2</sup>), está endentru dela seción orental delos [[Alpis]], que chegan a altoris de mas de 3.000 m. La cimera de mayol altol es el [[Grossglockner]] con 3.797 m. La puebración se concentra enos vallis planus delos sus ríus, assitiaus enos estaus de [[Viena]], [[Baxa Austria]] i [[Burgenland]]. D'entri los sus ríus destaca el más emportanti, el [[Danubiu]], que corri por 350 quilómetrus.<ref name=":0" /> Esti tozu entra n'Austria por [[Passau]], nel arrayu con [[Alemaña]], pasandu aluegu por [[Linz (Austria)|Linz]] i [[Viena]], hata chegal a [[Bratislava]] n'[[Eslovaquia]], a namás que 60 qm de [[Viena]], huendu entoncis las dos capitalis del mundu que mas s'aprossiman. N'[[Alemaña]] recebi al [[Inn]], que aluegu passa por [[Innsbruck]] (La Puenti del Inn), col su ramal el [[Salzach]] (La garganta la Sal), que pasa por meyu dela ciá de [[Salzburgu]]. El lagu Constança es el mas granderón del país i horma el arrayu oesti con [[Alemaña]] i [[Suiça]]. == Luengas == La luenga oficial dela repúbrica es l'[[Luenga alemana|alemán]], hueraparti nel estau de Burgenland tamien lo son el croata i el úngaru, pola su cuenta nel Lander de Carintia pasa lo mesmitu con el eslovenu. == Estoria == [[File:Burgruine-Aggstein.jpg|thumb|left|250px|Castillu ena Baja Áustria]] Una ves conquistau el pais polos romanus, unus, lombardus, ostrogodus, bávarus i francus, el territoriu que ogañu horma Austria estuvu baxu dominiu delos Bavenberg dendi el sigru X al sigru XIII. Aluegu endespués huerun sucedíus pola casa delos Asburgus, que governarun Austria hata el sigru XX. Las Guerras Napoleónicas truxun la abolición del Sacru Imperiu Romanu Germánicu, polo qu'en 1806 hue hundau el Imperiu Austriacu. Endespués la caía de Napoleón Bonaparte, Austria s'unió ala Confederación Germánica. Duranti el restu del sigru XIX, el Imperiu Austríacu tuvu que desputal-si la supremacía sobri el territoriu germánicu con Prussia, sufriendu el su más duru revés ena guerra Austo-prusiana de 1866. En 1867 se crió la dobli monarquía del Imperiu Austro-Ungaru. Tras la derrota las potencias Centralis ena Primera Guerra Mundial, el empériu se deshizu en várius estaus endependientis, dejandu a Aústria comu es ogañu. En 1918 se conviltió nuna repúbrica que se mantuvu hata qu'en 1934 el Canciller Engelbert Dollfuss estableció una ditaura. Aústria hue anexioná a la Alemaña nazi en 1938 comu el estáu alemán "Ostmark" (Marca 'el Esti). Endespues de la derrota los nazis los Aliáus l'ocupun al final dela Segundera Guerra Mundial asta 1955, añu nel qu'el pais golvía a sel plenamenti endependienti baju la condición de permanecel neutral. De cualesquiel que seya, endespues la caía del comunismu en la Uropa del Esti, Áustria encrementó la su participación en asuntus uropeus. En 1995 conviltió-se en miembru la Unión Uropea i en 1999 adotó l'euru. == Goviernu y política == [[File:Vienna Parlament 2005.jpg|thumb|right|250px|Parlamentu d'Áustria, en Viena.]] Áustria es una repúbrica federal i democrática gobelná sigún una constitución que data de 1920, peru que á siu modificá mas tardi. El poder ejecutivu es ejerciu por el presidenti, qu'es elejiu por sufrájiu universal ca seis añus, i por el Conseju de Menistrus que diriji un cancillel, designau por el presidenti pa un periodu non superiol a cuatru añus. == Organiçación político-admenistrativa == [[File:Austria map es.png|250px|thumb|right|Mapa d'Áustria]] Áustria está asiajá por nuevi ''länder'' o estaus federaus: {| border="0" | * [[Burgenland]] ([[Eisenstadt]]) * [[Carintia]] ([[Klagenfurt]]) * [[Baja Austria]] ([[Sankt Pölten|St. Pölten]]) | * [[Alta Austria]] ([[Linz]]) * [[Salzburgo (estado)|Salzburgo]] ([[Salzburgo]]) * [[Estiria]] ([[Graz]]) | * [[Tirol]] ([[Innsbruck]]) * [[Vorarlberg]] ([[Bregenz]]) * [[Viena]] |} == Economia == La [[economia]] austriaca está definia comu una economia de mercau con un carátel social, a favol los menus favorecius económicamenti. Esta economia con carátel social de mercau, está holmá por empresas privás i públicas. Las activiais básicas s'án nacionalizau tras el final la [[Segundera Guerra Mundial]]. Áustria es unu los paísis más prósperus i desarrollados d'Uropa. El prencipal sociu comercial del país es Alemaña. L'[[Euru]] es la monea oficial d'Áustria. Esti país es baju en recursus naturalis, peru tien frutas: manzana i duraznu; animalis: oveja, chivarrinus, entri otrus. == Demografia == [[File:Austria population.svg|thumb|250px|Crecimientu la puebración dendi 1960 (en milis d'abitantis)]] Austria tien una puebración total de 8.200.000 abitantis (97/[[km²]]). Alreol del 65% la puebración es urbana. El pais apresenta una variá mezcla étnica, qu'es legau de los tiempus del Empériu Austrohúngaru, encluyendu un emportanti númeru croatas i magiaris. Aluegu el final de la Segundera Guerra Mundial, la enmigración golvió a empulsar-se i s'apresentó un nuevu grupu d'enmigrantis, holmau prencipalmenti por turcus i sérbius. La composición étnica atual es la siguienti * Uropeus: 97.0% (Austriacus 90.2% + otrus uropeus 6.8%) * Otrus: 3.0% == Educación == [[File:Wien - Universität (2).JPG|thumb|250px|Univelsiá de Viena]] El sistema educacional en Aústria es de nivel altu. Hata hazi una mijina, l'accesu a la univelsiá era cuasi de logreria i abiertu. Ogañu es mestel pagal una cuota qu'es baja si se acompara con algotrus paisis. En Áustria ain 20 universidadis repartias en 8 ciais. == Caliá de via i sistema social == [[File:Wachau east.jpg|thumb|250px|Vista de Wachau]] La caliá de via en Áustria es escepcional i cuenta con selvicius socialis de primera caliá tantu en previsión sanitária assín comu en compatibiliá entri el labutu i la familia. El sistema de segurancia social en Áustria es ampriu, obligatóriu i financiau por mol de contribucionis. La segurancia social encluyi prestacionis pa tolus empleaus i los sus parientis en casu d'asistencia por malotias, desempleu, baja por materniá i retiramientu, comu tamien asisténcia social pública pa ciadanus necesidaus. == Estilu de via i costumbris == La gastronomia d'Áustria holma parti la gastronomia gelmana. Dentru las costumbris arraigás, s'alcuentra la de quitar-se los çapatus. Al igual qu'en otrus paisis uropeus dessiti esta costumbri de sacarsi el carçau i poner-se pantuflas ena casa, igualmenti quandu se vai de visita a casa los amigus. == Referencias == {{listaref}} == Atijus p'ahuera == {{Commonscat|Austria}} {{Europa}} [[Categoría:Áustria| ]] bii42q19b7ub6zsun1lr76tlpgp20lj Usuario:Olarcos 2 3582 144223 144210 2026-09-18T06:54:04Z Olarcos 82 /* Los mis endirguis */ 144223 wikitext text/x-wiki {{#babel:es|ext|pt-5|en-4|de-3|fr-3|it-3|ro-3|cat-2|la-2|ru-1|zh-1}} Bien-llegáus ala mi página d'ussuariu. Si algunu quieri empuntal-mi algún mensagi, que si es mestel gasti la [[Usuariu Caraba:Olarcos|çona de caraba]] desta mesma página de gastaol. {{Usuárius/Güiquipedista}} {{Usuárius/Ortugrafia}} == Los mis endirguis == {| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=2 style="width:60%;text-align:center;clear:all; margin-left:3px;" |- !Align=left bgcolor=black style="color:white"|&nbsp;Creaus&nbsp;<small></small> |- | <div [[style=" height:600px; font-size:90%;overflow: auto;"> *[[Salzburgu]] *[[Miguel Servet]] *[[María Moliner]] *[[Nuversidá de Çaragoça]] *[[Óscar Latas Alegre]] *[[Ara Malikian]] *[[Nuversidá de Zúrich]] *[[Nelio Biedermann]] *[[Andréi Sájarov]] *[[Asjabad]] *[[Fogu]] *[[Cidade Velha]] *[[Dracaena draco]] *[[Macaronesia]] *[[Isla de Santiagu]] *[[Imperiu Español]] *[[Juana Inés de la Cruz]] *[[Via Transilvanica]] *[[Bakú]] *[[Luis de Góngora]] *[[Nuversidá de Oxford]] *[[Nuversidá de Cambridge]] *[[Dámaso Alonso]] *[[Vicente Aleixandre]] *[[Nuversidá Politénica de Mairil]] *[[Tiflis]] *[[Reikiavik]] *[[Covilhã]] *[[Beira Baxa]] *[[Guarda]] *[[Cannes]] *[[Festival de Cini de Cannes]] *[[Cristian Mungiu]] *[[Diana Gómez]] *[[José de Alencar]] *[[Machado de Assis]] *[[Roger Escapa Farrés]] *[[Eça de Queiroz]] *[[Afonso Reis Cabral]] *[[Peseta]] *[[Rui Couceiro]] *[[Península de Yucatán]] *[[Virreinatu de Nueva España]] *[[Camilo José Cela]] *[[Chicho Ibáñez Serrador]] *[[Nuversidá de Potsdam]] *[[Potsdam]] *[[Alexander von Humboldt]] *[[Nuversidá Babeș-Bolyai]] *[[Norman Manea]] *[[Cometa]] *[[Edmond Halley]] *[[Joseph Louis Lagrange]] *[[Valaquia]] *[[Alfredo Landa]] *[[Gracia Querejeta]] *[[Nuversidá Complutense de Mairil]] *[[Fernando León de Aranoa]] *[[Elías Querejeta]] *[[Carlos Saura]] *[[Prémius Goya]] *[[Arón Piper]] *[[Omar Ayuso]] *[[Nuversidá Carlos III de Mairil]] *[[América del Norti]] *[[Vicente Paredes]] *[[Estitutu Coltural Rumanu]] *[[Premius Gaudí]] *[[Maramureș]] *[[Ion Negoițescu]] *[[David Moragas]] *[[Sitiu de Badajós (1705)]] *[[Centru Coltural Coreanu n'España]] *[[Cluj-Napoca]] *[[Estitutu Confuciu]] *[[Agatha Christie]] *[[Louis Pasteur]] *[[British Council]] *[[Provincia d'Estremaura]] *[[Alliance Française]] *[[Sociedá Dante Alighieri]] *[[Dinastía aftasí]] *[[Goethe-Institut]] *[[Corona de Castilla]] *[[César Muñoz]] *[[Provincia de Trugillu (España)]] *[[Alejandro Amenábar]] *[[Julio Peña Fernández]] *[[Reinu d'Iberia]] *[[Sagrajas]] *[[Batalla de Sagrajas]] *[[Idioma georgianu]] *[[Siena]] *[[Cimabue]] *[[Abderramán II]] *[[Alcaçaba de Méria]] *[[Bernardo de Alderete]] *[[Donkervoort]] *[[Dolmen del prau de Lácara]] *[[Carlos Benito]] *[[David Cirici]] *[[Ídolu d'Estremaúra]] *[[Buyumbura]] *[[George Enescu]] *[[El lince con botas]] *[[Manu Pérez]] *[[Năsăud]] *[[Ídolu de Garrovillas]] *[[Kigali]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Bronzi d'Alcántara]] *[[Antananarivu]] *[[Dolmen de Toriñuelu]] *[[Dolmen de Magacela]] *[[Hugo Travers]] *[[Cueva de Santa Ana]] *[[Muralla de Prasencia]] *[[Francesco Petrarca]] *[[Leïla Slimani]] *[[Gaborone]] *[[Bangui]] *[[Hunus]] *[[Ioana Nicolaie]] *[[Mbabane]] *[[Lilongüe]] *[[Nairobi]] *[[Harare]] *[[Dodoma]] *[[Kampala]] *[[Yuba]] *[[Uagadugú]] *[[Mogadisciu]] *[[Yibuti (ciá)]] *[[Nuakchot]] *[[Dakar]] *[[Conakry]] *[[Freetown]] *[[Unidas por Extremadura]] *[[Daniel Pennac]] *[[Monrovia]] *[[Yamusukro]] *[[Silabariu mandombe]] *[[Luenga lingala]] *[[Brazzaville]] *[[Abuya]] *[[Golfu de Guinea]] *[[Lomé]] *[[Windhoek]] *[[Libreville]] *[[Claudiu Ptolomeu]] *[[Ajaccio]] *[[Vándalus]] *[[Vulcán]] *[[San Marinu (ciá)]] *[[Palmira]] *[[Emperiu Romanu d'Ocidenti]] *[[Reinu visigodu]] *[[Yaoundé]] *[[Golfu de Finlándia]] *[[Montevideu]] *[[Yamena]] *[[Jartum]] *[[Tangu]] *[[Flamencu]] *[[Nuversidá Entrenacional d'Andaluzía]] *[[Miguel Poveda]] *[[Antonio de Nebrija]] *[[Colton Haynes]] *[[Nuversidá Nebrija]] *[[Estitutu Camões]] *[[Estitutu Cervantes]] *[[Estitutu Ramón Llull]] *[[James van der Beek]] *[[Permafrost]] *[[Premiu Nobel]] *[[Víctor Gutiérrez Santiago]] *[[Xi Jinping]] *[[Nuversidá de Harvard]] *[[Academia Rumana]] *[[Maia Sandu]] *[[Nicușor Dan]] *[[Netflix]] *[[Albuquerque]] *[[Neil Patrick Harris]] *[[Clarice Lispector]] *[[Hollywood]] *[[Zachary Quinto]] *[[Marlene Dietrich]] *[[Premius Óscar]] *[[Nuversidá de California]] *[[Talasocracia]] *[[James Dean]] *[[Montgomery Clift]] *[[Brandon Sanderson]] *[[Benquerencia]] *[[Ulán Bator]] *[[Siberia]] *[[Imperiu Russu]] *[[Ge'ez]] *[[Menelik II de Etiopía]] *[[Talaveruela]] *[[El Cerezu]] *[[Xarilla]] *[[Delta del Danubiu]] *[[Adis Abeba]] *[[Mdina]] *[[Luenga maltesa]] *[[La Valeta]] *[[Luenga Irlandesa]] *[[Bristol]] *[[Henry Benedict Medlicott]] *[[Gondwana]] *[[Praia]] *[[Idioma lituano]] *[[María Egual]] *[[Juan Latinu]] *[[Chisinau]] *[[Wladimir Köppen]] *[[Idioma búlgaru]] *[[Clasificación climática de Köppen]] *[[Riga]] *[[Vilna]] *[[Kaunas]] *[[Luneburgu]] *[[Pedru I de Russia]] *[[Diego de Torres Villarroel]] *[[Calderu]] *[[Kingston]] *[[Bruce W. Wardropper]] *[[Kazán]] *[[Clara Jara de Soto]] *[[Günter Grass]] *[[Lübeck]] *[[Ramon Llull]] *[[Liga Hanseática]] *[[CSIC]] *[[Museu del Hermitage]] *[[Dubái (ciá)]] *[[Dubái]] *[[Provença]] *[[Caracas]] *[[Arrescuñacielus]] *[[Ventura de los Reyes Prósper]] *[[José Antonio Pavón y Jiménez]] *[[Malmö]] *[[Leonardo Dantés]] *[[Ñuflo de Chaves]] *[[Roberto Iniesta]] *[[Valli d’Aran]] *[[Arti románicu]] *[[Arti mudejal]] *[[Arti góticu]] *[[Fra Angélico]] *[[Museu Nacional del Prado]] *[[Herreruela]] *[[Aveiru]] *[[Fábrica de diplomas]] *[[Baltasar Gracián]] *[[Marcel Ciolacu]] *[[Embalsi de Valdecañas]] *[[El Berrocaleju]] *[[Almorín]] *[[Sajonis de Transilvania]] *[[Transilvania]] *[[Altadena]] *[[Eugene Smith]] *[[Delitosa]] *[[Pasadena]] *[[Paul Verlaine]] *[[Arthur Rimbaud]] *[[Sonetu]] *[[Garvín]] *[[Belvís]] *[[Arad]] *[[Monicipiu]] *[[Herrera d'Alcántara]] *[[Mari del Norti]] *[[Sibiu]] *[[Klaus Iohannis]] *[[Almeida Garrett]] *[[Fernando Namora]] *[[Antero de Quental]] *[[Nuversidá de Coimbra]] *[[Miguel Torga]] *[[Viandal]] *[[Lengua sueca]] *[[Tallín]] *[[Premio Camões]] *[[Mia Couto]] *[[Irène Némirovsky]] *[[Valli]] *[[El Gordu]] *[[California]] *[[Toponimia]] *[[Castaña]] *[[Choçu]] *[[Manila]] *[[Conrad Ricamora]] *[[Piçarra del Barrau]] *[[Peralea de san Román]] *[[Batalla de Trafalgar]] *[[Revolución francesa]] *[[Azetuna]] *[[El Toril]] *[[Garganta del Obispu]] *[[Sierra de San Bernabé]] *[[Zane Phillips]] *[[Fire Island]] *[[Malabo]] *[[Alfabetu latinu]] *[[Puertu Montt]] *[[Ahmed III]] *[[Imperiu otomanu]] *[[Constantin Brâncoveanu]] *[[Península de Cotentin]] *[[Islas del Canal]] *[[Mari Bálticu]] *[[Canal dela Mancha]] *[[Napoleón III Bonaparte]] *[[Alexandru Ioan Cuza]] *[[Parqui natural de Cornalvu]] *[[Nuversidá Alexandru Ioan Cuza de Iași]] *[[Tomasz Ziętek]] *[[Margarita Salas]] *[[Mircea Cărtărescu]] *[[Piața Universității]] *[[Nuversidá de Bucarest]] *[[Ana Aslan]] *[[Joël Dicker]] *[[Montis Cárpatus]] *[[Alberto Amarilla]] *[[Constantin Brâncuși]] *[[Aitana Sánchez-Gijón]] *[[Keanu Reeves]] *[[Jón Þór Birgisson]] *[[Sigur Rós]] *[[Nuversidá de Güelva]] *[[Olga Roriz]] *[[Tiago Guedes]] *[[Luís de Camões]] *[[Nuversidá de Lisboa]] *[[Afonso Cruz]] *[[Chino mandarín]] *[[The Guardian]] *[[José Eduardo Agualusa]] *[[Dueru]] *[[Ianis Hagi]] *[[Tennessee]] *[[Ryan Phillippe]] *[[Elvis Presley]] *[[Las Vegas]] *[[Andre Agassi]] *[[Martin Luther King]] *[[Baltimore]] *[[Maputo]] *[[Directol de cini]] *[[Caminu de Santiagu]] *[[Domiñu Internet]] *[[João Salaviza]] *[[Puesía]] *[[Iași]] *[[Erfurt]] *[[Max Weber]] *[[António Costa]] *[[Luanda]] *[[Revolución delos Cravelis]] *[[Marcelo Rebelo de Sousa]] *[[Luís Montenegro]] *[[Coordenadas geográficas]] *[[Província d'Albaceti]] *[[Islas Aleutianas]] *[[Mari de Bering]] *[[Alaska]] *[[Uropa Ocidental]] *[[Nicolae Iorga]] *[[Johannes Gutenberg]] *[[Biblia de Gutenberg]] *[[Romanticismu]] *[[Sacru Emperiu Romanu Germánicu]] *[[Emperiu otomanu]] *[[Esteban III de Moldavia]] *[[Botoșani]] *[[Mihai Eminescu]] *[[Timisoara]] *[[Riu Volga]] *[[Leonardo DiCaprio ‎]] *[[Torri de Shújov nel riu Oká]] *[[Riu Oká]] *[[Alcaldi]] *[[Dicionário Priberam da Língua Portuguesa]] *[[Hepatitis]] *[[Riu Moscova]] *[[Testigus de Jehová]] *[[Ethnologue]] *[[Ud]] *[[Casas del Castañal]] *[[Arroyumolinus de la Vera]] *[[Proutu enteriol brutu]] *[[Donald Trump]] *[[Sierra de Tormantus]] *[[Toscana]] *[[Estatutu autonomia]] *[[Oriol Nolis]] *[[Códigu postal]] *[[Gargüera]] *[[Cabreru]] *[[Angela Merkel]] *[[Coimbra]] *[[Riu la Prata]] *[[Luenga oficial]] *[[Puebración]] *[[Argentina]] *[[Cáparra]] *[[Prencipau d'Astúrias]] *[[Produtu interiol brutu]] *[[Comuniá Autónoma]] *[[Helmanamientu de ciais]] *[[Lisboa]] *[[Océanu Atlánticu]] *[[Andaluzia]] *[[Juan Carlos I d'España]] *[[55 Cancri]] *[[Lógica]] *[[Praneta]] *[[Unión Uropea]] *[[Zona Euru]] *[[Euru]] *[[Salamanca]] *[[Montis Uralis]] *[[Rei]] *[[Inu]] *[[Capital]] *[[Monea]] *[[Luenga oficial]] *[[Austrália]] *[[Andorra]] *[[Malotia]] *[[Continenti]] *[[Antáltia]] *[[Matemáticas]] *[[Fráncia]] *[[Dinamarca]] *[[Alemaña]] *[[Itália]] *[[Portugal]] *[[Península d'Anatólia]] *[[Barrocu]] *[[Mari Negru]] *[[Estrechu d'Otrantu]] *[[Mari Adriáticu]] *[[Península Itálica]] *[[II Guerra Mundial]] *[[Península Ibérica]] *[[Mari Colorau]] *[[África]] *[[Mari Mediterráneu]] *[[Ásia]] *[[Província de Caçris]] *[[España]] *[[Caçris]] *[[Barrau]] *[[Mairil]] *[[Almendraleju]] *[[Argélia]] *[[Marruecus]] *[[Islándia]] *[[Irlanda]] *[[Áustria]] *[[Reinu Uniu]] </div> |} <table style="float: left; margin-bottom: 0.1em; border: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #082567; width: 100%"> <tr><td><h3 style="border-bottom: #3D9140 solid 1px; border-right: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #50C878; text-align: center; padding: 3px; margin-bottom: -2px;"><font face="trebuchet ms" color="#082567"><big>''Paísis ondi he estau:''<big></font></h3></td></tr><tr><td><div style="padding-left: 3px; padding-right: 3px; padding-top: 0px; padding-bottom: 1px; text-align: left; font-family: arial, sans-serif; font-size: 99%;" class="plainlinks"> <center> {| style="border:1px; border: thin solid grey; background-color:#F0DC82" |align="right"|Añus/Mesis: |align="left"|[[Imagen:Flag of Spain.svg|44px|España]] [[Imagen:Flag of Argentina.svg|45px|Argentina]] [[Imagen:Flag of Germany.svg|46px|Alemania]] [[Imagen:Flag of Portugal.svg|44px|Portugal]] [[Imagen:Flag of Romania.svg|44px|Rumanía]] |- |align="right"|Semanas: |align="left"|[[Imagen:flag of Brazil.svg|42px|Brasil]] [[Imagen:Flag of France.svg|44px|Francia]] [[Imagen:Flag of Russia.svg|44px|Rusia]] [[Imagen:Flag of Mongolia.svg|57px|Mongolia]] [[Imagen:Flag of China.svg|44px|China]] [[Imagen:Flag of the United Kingdom.svg|48px|Reino Unido]] [[Imagen:Flag of Italy.svg|44px|Italia]] [[Imagen:Flag of USA.svg|53px|Estaus Unius]] |- | |- |align="right"|Días: |align="left"|[[Imagen:Flag of Austria.svg|44px|Austria]] [[Imagen:Flag of Switzerland.svg|30px|Suiça]] [[Imagen:Flag of Liechtenstein.svg|47px|Liechtenstein]] [[Imagen:Flag of Paraguay.svg|48px|Paraguay]] [[Imagen:Flag of Chile.svg|41px|Chile]] [[Imagen:Flag of the Netherlands.svg|41px|Holanda]] [[Imagen:Flag of Belgium (civil).svg|41px|Bélgica]] [[Imagen:Flag of Monaco.svg|34px|Monaco]] [[Imagen:Flag of the Czech Republic.svg|40px|República Checa]] [[Imagen:Flag of Sweden.svg|45px|Suecia]] [[Imagen:Flag of Denmark.svg|38px|Dinamarca]] [[Imagen:Flag of Norway.svg|38px|Noruega]] [[Imagen:Flag of Finland.svg|47px|Finlandia]] [[Imagen:Flag of Estonia.svg|43px|Estonia]] [[Imagen:Flag of Latvia.svg|52px|Letonia]] [[Imagen:Flag of Poland.svg|45px|Polonia]] [[Imagen:Flag of Slovenia.svg|55px|Eslovenia]] [[Imagen:Flag of Slovakia.svg|45px|Eslovaquia]] [[Imagen:Flag of Hungary.svg|55px|Hungría]] [[Imagen:Flag of Croatia.svg|53px|Croacia]] [[Imagen:Flag of Ukraine.svg|40px|Ucrania]] [[Imagen:Flag of Morocco.svg|40px|Marruecos]] [[Imagen:Flag of Kazakhstan.svg|50px|Kazajistán]] [[Imagen:Flag of Ireland.svg|50px|Irlanda]] [[Imagen:Flag_of_Scotland.svg|40px|Escocia]] [[Imagen:Flag of Malta.svg|38px|Malta]] [[Imagen:Flag of Moldova.svg|50px|Moldóvia]] |- |- |- | |} </center> </td></tr></table> ga6jqyz0jtpxy9tiv6xxlo8q5jpnloz 144231 144223 2026-09-18T07:02:36Z Olarcos 82 /* Los mis endirguis */ 144231 wikitext text/x-wiki {{#babel:es|ext|pt-5|en-4|de-3|fr-3|it-3|ro-3|cat-2|la-2|ru-1|zh-1}} Bien-llegáus ala mi página d'ussuariu. Si algunu quieri empuntal-mi algún mensagi, que si es mestel gasti la [[Usuariu Caraba:Olarcos|çona de caraba]] desta mesma página de gastaol. {{Usuárius/Güiquipedista}} {{Usuárius/Ortugrafia}} == Los mis endirguis == {| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=2 style="width:60%;text-align:center;clear:all; margin-left:3px;" |- !Align=left bgcolor=black style="color:white"|&nbsp;Creaus&nbsp;<small></small> |- | <div [[style=" height:600px; font-size:90%;overflow: auto;"> *[[David Burtka]] *[[Salzburgu]] *[[Miguel Servet]] *[[María Moliner]] *[[Nuversidá de Çaragoça]] *[[Óscar Latas Alegre]] *[[Ara Malikian]] *[[Nuversidá de Zúrich]] *[[Nelio Biedermann]] *[[Andréi Sájarov]] *[[Asjabad]] *[[Fogu]] *[[Cidade Velha]] *[[Dracaena draco]] *[[Macaronesia]] *[[Isla de Santiagu]] *[[Imperiu Español]] *[[Juana Inés de la Cruz]] *[[Via Transilvanica]] *[[Bakú]] *[[Luis de Góngora]] *[[Nuversidá de Oxford]] *[[Nuversidá de Cambridge]] *[[Dámaso Alonso]] *[[Vicente Aleixandre]] *[[Nuversidá Politénica de Mairil]] *[[Tiflis]] *[[Reikiavik]] *[[Covilhã]] *[[Beira Baxa]] *[[Guarda]] *[[Cannes]] *[[Festival de Cini de Cannes]] *[[Cristian Mungiu]] *[[Diana Gómez]] *[[José de Alencar]] *[[Machado de Assis]] *[[Roger Escapa Farrés]] *[[Eça de Queiroz]] *[[Afonso Reis Cabral]] *[[Peseta]] *[[Rui Couceiro]] *[[Península de Yucatán]] *[[Virreinatu de Nueva España]] *[[Camilo José Cela]] *[[Chicho Ibáñez Serrador]] *[[Nuversidá de Potsdam]] *[[Potsdam]] *[[Alexander von Humboldt]] *[[Nuversidá Babeș-Bolyai]] *[[Norman Manea]] *[[Cometa]] *[[Edmond Halley]] *[[Joseph Louis Lagrange]] *[[Valaquia]] *[[Alfredo Landa]] *[[Gracia Querejeta]] *[[Nuversidá Complutense de Mairil]] *[[Fernando León de Aranoa]] *[[Elías Querejeta]] *[[Carlos Saura]] *[[Prémius Goya]] *[[Arón Piper]] *[[Omar Ayuso]] *[[Nuversidá Carlos III de Mairil]] *[[América del Norti]] *[[Vicente Paredes]] *[[Estitutu Coltural Rumanu]] *[[Premius Gaudí]] *[[Maramureș]] *[[Ion Negoițescu]] *[[David Moragas]] *[[Sitiu de Badajós (1705)]] *[[Centru Coltural Coreanu n'España]] *[[Cluj-Napoca]] *[[Estitutu Confuciu]] *[[Agatha Christie]] *[[Louis Pasteur]] *[[British Council]] *[[Provincia d'Estremaura]] *[[Alliance Française]] *[[Sociedá Dante Alighieri]] *[[Dinastía aftasí]] *[[Goethe-Institut]] *[[Corona de Castilla]] *[[César Muñoz]] *[[Provincia de Trugillu (España)]] *[[Alejandro Amenábar]] *[[Julio Peña Fernández]] *[[Reinu d'Iberia]] *[[Sagrajas]] *[[Batalla de Sagrajas]] *[[Idioma georgianu]] *[[Siena]] *[[Cimabue]] *[[Abderramán II]] *[[Alcaçaba de Méria]] *[[Bernardo de Alderete]] *[[Donkervoort]] *[[Dolmen del prau de Lácara]] *[[Carlos Benito]] *[[David Cirici]] *[[Ídolu d'Estremaúra]] *[[Buyumbura]] *[[George Enescu]] *[[El lince con botas]] *[[Manu Pérez]] *[[Năsăud]] *[[Ídolu de Garrovillas]] *[[Kigali]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Bronzi d'Alcántara]] *[[Antananarivu]] *[[Dolmen de Toriñuelu]] *[[Dolmen de Magacela]] *[[Hugo Travers]] *[[Cueva de Santa Ana]] *[[Muralla de Prasencia]] *[[Francesco Petrarca]] *[[Leïla Slimani]] *[[Gaborone]] *[[Bangui]] *[[Hunus]] *[[Ioana Nicolaie]] *[[Mbabane]] *[[Lilongüe]] *[[Nairobi]] *[[Harare]] *[[Dodoma]] *[[Kampala]] *[[Yuba]] *[[Uagadugú]] *[[Mogadisciu]] *[[Yibuti (ciá)]] *[[Nuakchot]] *[[Dakar]] *[[Conakry]] *[[Freetown]] *[[Unidas por Extremadura]] *[[Daniel Pennac]] *[[Monrovia]] *[[Yamusukro]] *[[Silabariu mandombe]] *[[Luenga lingala]] *[[Brazzaville]] *[[Abuya]] *[[Golfu de Guinea]] *[[Lomé]] *[[Windhoek]] *[[Libreville]] *[[Claudiu Ptolomeu]] *[[Ajaccio]] *[[Vándalus]] *[[Vulcán]] *[[San Marinu (ciá)]] *[[Palmira]] *[[Emperiu Romanu d'Ocidenti]] *[[Reinu visigodu]] *[[Yaoundé]] *[[Golfu de Finlándia]] *[[Montevideu]] *[[Yamena]] *[[Jartum]] *[[Tangu]] *[[Flamencu]] *[[Nuversidá Entrenacional d'Andaluzía]] *[[Miguel Poveda]] *[[Antonio de Nebrija]] *[[Colton Haynes]] *[[Nuversidá Nebrija]] *[[Estitutu Camões]] *[[Estitutu Cervantes]] *[[Estitutu Ramón Llull]] *[[James van der Beek]] *[[Permafrost]] *[[Premiu Nobel]] *[[Víctor Gutiérrez Santiago]] *[[Xi Jinping]] *[[Nuversidá de Harvard]] *[[Academia Rumana]] *[[Maia Sandu]] *[[Nicușor Dan]] *[[Netflix]] *[[Albuquerque]] *[[Neil Patrick Harris]] *[[Clarice Lispector]] *[[Hollywood]] *[[Zachary Quinto]] *[[Marlene Dietrich]] *[[Premius Óscar]] *[[Nuversidá de California]] *[[Talasocracia]] *[[James Dean]] *[[Montgomery Clift]] *[[Brandon Sanderson]] *[[Benquerencia]] *[[Ulán Bator]] *[[Siberia]] *[[Imperiu Russu]] *[[Ge'ez]] *[[Menelik II de Etiopía]] *[[Talaveruela]] *[[El Cerezu]] *[[Xarilla]] *[[Delta del Danubiu]] *[[Adis Abeba]] *[[Mdina]] *[[Luenga maltesa]] *[[La Valeta]] *[[Luenga Irlandesa]] *[[Bristol]] *[[Henry Benedict Medlicott]] *[[Gondwana]] *[[Praia]] *[[Idioma lituano]] *[[María Egual]] *[[Juan Latinu]] *[[Chisinau]] *[[Wladimir Köppen]] *[[Idioma búlgaru]] *[[Clasificación climática de Köppen]] *[[Riga]] *[[Vilna]] *[[Kaunas]] *[[Luneburgu]] *[[Pedru I de Russia]] *[[Diego de Torres Villarroel]] *[[Calderu]] *[[Kingston]] *[[Bruce W. Wardropper]] *[[Kazán]] *[[Clara Jara de Soto]] *[[Günter Grass]] *[[Lübeck]] *[[Ramon Llull]] *[[Liga Hanseática]] *[[CSIC]] *[[Museu del Hermitage]] *[[Dubái (ciá)]] *[[Dubái]] *[[Provença]] *[[Caracas]] *[[Arrescuñacielus]] *[[Ventura de los Reyes Prósper]] *[[José Antonio Pavón y Jiménez]] *[[Malmö]] *[[Leonardo Dantés]] *[[Ñuflo de Chaves]] *[[Roberto Iniesta]] *[[Valli d’Aran]] *[[Arti románicu]] *[[Arti mudejal]] *[[Arti góticu]] *[[Fra Angélico]] *[[Museu Nacional del Prado]] *[[Herreruela]] *[[Aveiru]] *[[Fábrica de diplomas]] *[[Baltasar Gracián]] *[[Marcel Ciolacu]] *[[Embalsi de Valdecañas]] *[[El Berrocaleju]] *[[Almorín]] *[[Sajonis de Transilvania]] *[[Transilvania]] *[[Altadena]] *[[Eugene Smith]] *[[Delitosa]] *[[Pasadena]] *[[Paul Verlaine]] *[[Arthur Rimbaud]] *[[Sonetu]] *[[Garvín]] *[[Belvís]] *[[Arad]] *[[Monicipiu]] *[[Herrera d'Alcántara]] *[[Mari del Norti]] *[[Sibiu]] *[[Klaus Iohannis]] *[[Almeida Garrett]] *[[Fernando Namora]] *[[Antero de Quental]] *[[Nuversidá de Coimbra]] *[[Miguel Torga]] *[[Viandal]] *[[Lengua sueca]] *[[Tallín]] *[[Premio Camões]] *[[Mia Couto]] *[[Irène Némirovsky]] *[[Valli]] *[[El Gordu]] *[[California]] *[[Toponimia]] *[[Castaña]] *[[Choçu]] *[[Manila]] *[[Conrad Ricamora]] *[[Piçarra del Barrau]] *[[Peralea de san Román]] *[[Batalla de Trafalgar]] *[[Revolución francesa]] *[[Azetuna]] *[[El Toril]] *[[Garganta del Obispu]] *[[Sierra de San Bernabé]] *[[Zane Phillips]] *[[Fire Island]] *[[Malabo]] *[[Alfabetu latinu]] *[[Puertu Montt]] *[[Ahmed III]] *[[Imperiu otomanu]] *[[Constantin Brâncoveanu]] *[[Península de Cotentin]] *[[Islas del Canal]] *[[Mari Bálticu]] *[[Canal dela Mancha]] *[[Napoleón III Bonaparte]] *[[Alexandru Ioan Cuza]] *[[Parqui natural de Cornalvu]] *[[Nuversidá Alexandru Ioan Cuza de Iași]] *[[Tomasz Ziętek]] *[[Margarita Salas]] *[[Mircea Cărtărescu]] *[[Piața Universității]] *[[Nuversidá de Bucarest]] *[[Ana Aslan]] *[[Joël Dicker]] *[[Montis Cárpatus]] *[[Alberto Amarilla]] *[[Constantin Brâncuși]] *[[Aitana Sánchez-Gijón]] *[[Keanu Reeves]] *[[Jón Þór Birgisson]] *[[Sigur Rós]] *[[Nuversidá de Güelva]] *[[Olga Roriz]] *[[Tiago Guedes]] *[[Luís de Camões]] *[[Nuversidá de Lisboa]] *[[Afonso Cruz]] *[[Chino mandarín]] *[[The Guardian]] *[[José Eduardo Agualusa]] *[[Dueru]] *[[Ianis Hagi]] *[[Tennessee]] *[[Ryan Phillippe]] *[[Elvis Presley]] *[[Las Vegas]] *[[Andre Agassi]] *[[Martin Luther King]] *[[Baltimore]] *[[Maputo]] *[[Directol de cini]] *[[Caminu de Santiagu]] *[[Domiñu Internet]] *[[João Salaviza]] *[[Puesía]] *[[Iași]] *[[Erfurt]] *[[Max Weber]] *[[António Costa]] *[[Luanda]] *[[Revolución delos Cravelis]] *[[Marcelo Rebelo de Sousa]] *[[Luís Montenegro]] *[[Coordenadas geográficas]] *[[Província d'Albaceti]] *[[Islas Aleutianas]] *[[Mari de Bering]] *[[Alaska]] *[[Uropa Ocidental]] *[[Nicolae Iorga]] *[[Johannes Gutenberg]] *[[Biblia de Gutenberg]] *[[Romanticismu]] *[[Sacru Emperiu Romanu Germánicu]] *[[Emperiu otomanu]] *[[Esteban III de Moldavia]] *[[Botoșani]] *[[Mihai Eminescu]] *[[Timisoara]] *[[Riu Volga]] *[[Leonardo DiCaprio ‎]] *[[Torri de Shújov nel riu Oká]] *[[Riu Oká]] *[[Alcaldi]] *[[Dicionário Priberam da Língua Portuguesa]] *[[Hepatitis]] *[[Riu Moscova]] *[[Testigus de Jehová]] *[[Ethnologue]] *[[Ud]] *[[Casas del Castañal]] *[[Arroyumolinus de la Vera]] *[[Proutu enteriol brutu]] *[[Donald Trump]] *[[Sierra de Tormantus]] *[[Toscana]] *[[Estatutu autonomia]] *[[Oriol Nolis]] *[[Códigu postal]] *[[Gargüera]] *[[Cabreru]] *[[Angela Merkel]] *[[Coimbra]] *[[Riu la Prata]] *[[Luenga oficial]] *[[Puebración]] *[[Argentina]] *[[Cáparra]] *[[Prencipau d'Astúrias]] *[[Produtu interiol brutu]] *[[Comuniá Autónoma]] *[[Helmanamientu de ciais]] *[[Lisboa]] *[[Océanu Atlánticu]] *[[Andaluzia]] *[[Juan Carlos I d'España]] *[[55 Cancri]] *[[Lógica]] *[[Praneta]] *[[Unión Uropea]] *[[Zona Euru]] *[[Euru]] *[[Salamanca]] *[[Montis Uralis]] *[[Rei]] *[[Inu]] *[[Capital]] *[[Monea]] *[[Luenga oficial]] *[[Austrália]] *[[Andorra]] *[[Malotia]] *[[Continenti]] *[[Antáltia]] *[[Matemáticas]] *[[Fráncia]] *[[Dinamarca]] *[[Alemaña]] *[[Itália]] *[[Portugal]] *[[Península d'Anatólia]] *[[Barrocu]] *[[Mari Negru]] *[[Estrechu d'Otrantu]] *[[Mari Adriáticu]] *[[Península Itálica]] *[[II Guerra Mundial]] *[[Península Ibérica]] *[[Mari Colorau]] *[[África]] *[[Mari Mediterráneu]] *[[Ásia]] *[[Província de Caçris]] *[[España]] *[[Caçris]] *[[Barrau]] *[[Mairil]] *[[Almendraleju]] *[[Argélia]] *[[Marruecus]] *[[Islándia]] *[[Irlanda]] *[[Áustria]] *[[Reinu Uniu]] </div> |} <table style="float: left; margin-bottom: 0.1em; border: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #082567; width: 100%"> <tr><td><h3 style="border-bottom: #3D9140 solid 1px; border-right: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #50C878; text-align: center; padding: 3px; margin-bottom: -2px;"><font face="trebuchet ms" color="#082567"><big>''Paísis ondi he estau:''<big></font></h3></td></tr><tr><td><div style="padding-left: 3px; padding-right: 3px; padding-top: 0px; padding-bottom: 1px; text-align: left; font-family: arial, sans-serif; font-size: 99%;" class="plainlinks"> <center> {| style="border:1px; border: thin solid grey; background-color:#F0DC82" |align="right"|Añus/Mesis: |align="left"|[[Imagen:Flag of Spain.svg|44px|España]] [[Imagen:Flag of Argentina.svg|45px|Argentina]] [[Imagen:Flag of Germany.svg|46px|Alemania]] [[Imagen:Flag of Portugal.svg|44px|Portugal]] [[Imagen:Flag of Romania.svg|44px|Rumanía]] |- |align="right"|Semanas: |align="left"|[[Imagen:flag of Brazil.svg|42px|Brasil]] [[Imagen:Flag of France.svg|44px|Francia]] [[Imagen:Flag of Russia.svg|44px|Rusia]] [[Imagen:Flag of Mongolia.svg|57px|Mongolia]] [[Imagen:Flag of China.svg|44px|China]] [[Imagen:Flag of the United Kingdom.svg|48px|Reino Unido]] [[Imagen:Flag of Italy.svg|44px|Italia]] [[Imagen:Flag of USA.svg|53px|Estaus Unius]] |- | |- |align="right"|Días: |align="left"|[[Imagen:Flag of Austria.svg|44px|Austria]] [[Imagen:Flag of Switzerland.svg|30px|Suiça]] [[Imagen:Flag of Liechtenstein.svg|47px|Liechtenstein]] [[Imagen:Flag of Paraguay.svg|48px|Paraguay]] [[Imagen:Flag of Chile.svg|41px|Chile]] [[Imagen:Flag of the Netherlands.svg|41px|Holanda]] [[Imagen:Flag of Belgium (civil).svg|41px|Bélgica]] [[Imagen:Flag of Monaco.svg|34px|Monaco]] [[Imagen:Flag of the Czech Republic.svg|40px|República Checa]] [[Imagen:Flag of Sweden.svg|45px|Suecia]] [[Imagen:Flag of Denmark.svg|38px|Dinamarca]] [[Imagen:Flag of Norway.svg|38px|Noruega]] [[Imagen:Flag of Finland.svg|47px|Finlandia]] [[Imagen:Flag of Estonia.svg|43px|Estonia]] [[Imagen:Flag of Latvia.svg|52px|Letonia]] [[Imagen:Flag of Poland.svg|45px|Polonia]] [[Imagen:Flag of Slovenia.svg|55px|Eslovenia]] [[Imagen:Flag of Slovakia.svg|45px|Eslovaquia]] [[Imagen:Flag of Hungary.svg|55px|Hungría]] [[Imagen:Flag of Croatia.svg|53px|Croacia]] [[Imagen:Flag of Ukraine.svg|40px|Ucrania]] [[Imagen:Flag of Morocco.svg|40px|Marruecos]] [[Imagen:Flag of Kazakhstan.svg|50px|Kazajistán]] [[Imagen:Flag of Ireland.svg|50px|Irlanda]] [[Imagen:Flag_of_Scotland.svg|40px|Escocia]] [[Imagen:Flag of Malta.svg|38px|Malta]] [[Imagen:Flag of Moldova.svg|50px|Moldóvia]] |- |- |- | |} </center> </td></tr></table> hhc0010s8d42bnmqz6uphtbr8gz2w5n 144236 144231 2026-09-18T07:06:37Z Olarcos 82 /* Los mis endirguis */ 144236 wikitext text/x-wiki {{#babel:es|ext|pt-5|en-4|de-3|fr-3|it-3|ro-3|cat-2|la-2|ru-1|zh-1}} Bien-llegáus ala mi página d'ussuariu. Si algunu quieri empuntal-mi algún mensagi, que si es mestel gasti la [[Usuariu Caraba:Olarcos|çona de caraba]] desta mesma página de gastaol. {{Usuárius/Güiquipedista}} {{Usuárius/Ortugrafia}} == Los mis endirguis == {| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=2 style="width:60%;text-align:center;clear:all; margin-left:3px;" |- !Align=left bgcolor=black style="color:white"|&nbsp;Creaus&nbsp;<small></small> |- | <div [[style=" height:600px; font-size:90%;overflow: auto;"> *[[Abdelá Taia]] *[[David Burtka]] *[[Salzburgu]] *[[Miguel Servet]] *[[María Moliner]] *[[Nuversidá de Çaragoça]] *[[Óscar Latas Alegre]] *[[Ara Malikian]] *[[Nuversidá de Zúrich]] *[[Nelio Biedermann]] *[[Andréi Sájarov]] *[[Asjabad]] *[[Fogu]] *[[Cidade Velha]] *[[Dracaena draco]] *[[Macaronesia]] *[[Isla de Santiagu]] *[[Imperiu Español]] *[[Juana Inés de la Cruz]] *[[Via Transilvanica]] *[[Bakú]] *[[Luis de Góngora]] *[[Nuversidá de Oxford]] *[[Nuversidá de Cambridge]] *[[Dámaso Alonso]] *[[Vicente Aleixandre]] *[[Nuversidá Politénica de Mairil]] *[[Tiflis]] *[[Reikiavik]] *[[Covilhã]] *[[Beira Baxa]] *[[Guarda]] *[[Cannes]] *[[Festival de Cini de Cannes]] *[[Cristian Mungiu]] *[[Diana Gómez]] *[[José de Alencar]] *[[Machado de Assis]] *[[Roger Escapa Farrés]] *[[Eça de Queiroz]] *[[Afonso Reis Cabral]] *[[Peseta]] *[[Rui Couceiro]] *[[Península de Yucatán]] *[[Virreinatu de Nueva España]] *[[Camilo José Cela]] *[[Chicho Ibáñez Serrador]] *[[Nuversidá de Potsdam]] *[[Potsdam]] *[[Alexander von Humboldt]] *[[Nuversidá Babeș-Bolyai]] *[[Norman Manea]] *[[Cometa]] *[[Edmond Halley]] *[[Joseph Louis Lagrange]] *[[Valaquia]] *[[Alfredo Landa]] *[[Gracia Querejeta]] *[[Nuversidá Complutense de Mairil]] *[[Fernando León de Aranoa]] *[[Elías Querejeta]] *[[Carlos Saura]] *[[Prémius Goya]] *[[Arón Piper]] *[[Omar Ayuso]] *[[Nuversidá Carlos III de Mairil]] *[[América del Norti]] *[[Vicente Paredes]] *[[Estitutu Coltural Rumanu]] *[[Premius Gaudí]] *[[Maramureș]] *[[Ion Negoițescu]] *[[David Moragas]] *[[Sitiu de Badajós (1705)]] *[[Centru Coltural Coreanu n'España]] *[[Cluj-Napoca]] *[[Estitutu Confuciu]] *[[Agatha Christie]] *[[Louis Pasteur]] *[[British Council]] *[[Provincia d'Estremaura]] *[[Alliance Française]] *[[Sociedá Dante Alighieri]] *[[Dinastía aftasí]] *[[Goethe-Institut]] *[[Corona de Castilla]] *[[César Muñoz]] *[[Provincia de Trugillu (España)]] *[[Alejandro Amenábar]] *[[Julio Peña Fernández]] *[[Reinu d'Iberia]] *[[Sagrajas]] *[[Batalla de Sagrajas]] *[[Idioma georgianu]] *[[Siena]] *[[Cimabue]] *[[Abderramán II]] *[[Alcaçaba de Méria]] *[[Bernardo de Alderete]] *[[Donkervoort]] *[[Dolmen del prau de Lácara]] *[[Carlos Benito]] *[[David Cirici]] *[[Ídolu d'Estremaúra]] *[[Buyumbura]] *[[George Enescu]] *[[El lince con botas]] *[[Manu Pérez]] *[[Năsăud]] *[[Ídolu de Garrovillas]] *[[Kigali]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Bronzi d'Alcántara]] *[[Antananarivu]] *[[Dolmen de Toriñuelu]] *[[Dolmen de Magacela]] *[[Hugo Travers]] *[[Cueva de Santa Ana]] *[[Muralla de Prasencia]] *[[Francesco Petrarca]] *[[Leïla Slimani]] *[[Gaborone]] *[[Bangui]] *[[Hunus]] *[[Ioana Nicolaie]] *[[Mbabane]] *[[Lilongüe]] *[[Nairobi]] *[[Harare]] *[[Dodoma]] *[[Kampala]] *[[Yuba]] *[[Uagadugú]] *[[Mogadisciu]] *[[Yibuti (ciá)]] *[[Nuakchot]] *[[Dakar]] *[[Conakry]] *[[Freetown]] *[[Unidas por Extremadura]] *[[Daniel Pennac]] *[[Monrovia]] *[[Yamusukro]] *[[Silabariu mandombe]] *[[Luenga lingala]] *[[Brazzaville]] *[[Abuya]] *[[Golfu de Guinea]] *[[Lomé]] *[[Windhoek]] *[[Libreville]] *[[Claudiu Ptolomeu]] *[[Ajaccio]] *[[Vándalus]] *[[Vulcán]] *[[San Marinu (ciá)]] *[[Palmira]] *[[Emperiu Romanu d'Ocidenti]] *[[Reinu visigodu]] *[[Yaoundé]] *[[Golfu de Finlándia]] *[[Montevideu]] *[[Yamena]] *[[Jartum]] *[[Tangu]] *[[Flamencu]] *[[Nuversidá Entrenacional d'Andaluzía]] *[[Miguel Poveda]] *[[Antonio de Nebrija]] *[[Colton Haynes]] *[[Nuversidá Nebrija]] *[[Estitutu Camões]] *[[Estitutu Cervantes]] *[[Estitutu Ramón Llull]] *[[James van der Beek]] *[[Permafrost]] *[[Premiu Nobel]] *[[Víctor Gutiérrez Santiago]] *[[Xi Jinping]] *[[Nuversidá de Harvard]] *[[Academia Rumana]] *[[Maia Sandu]] *[[Nicușor Dan]] *[[Netflix]] *[[Albuquerque]] *[[Neil Patrick Harris]] *[[Clarice Lispector]] *[[Hollywood]] *[[Zachary Quinto]] *[[Marlene Dietrich]] *[[Premius Óscar]] *[[Nuversidá de California]] *[[Talasocracia]] *[[James Dean]] *[[Montgomery Clift]] *[[Brandon Sanderson]] *[[Benquerencia]] *[[Ulán Bator]] *[[Siberia]] *[[Imperiu Russu]] *[[Ge'ez]] *[[Menelik II de Etiopía]] *[[Talaveruela]] *[[El Cerezu]] *[[Xarilla]] *[[Delta del Danubiu]] *[[Adis Abeba]] *[[Mdina]] *[[Luenga maltesa]] *[[La Valeta]] *[[Luenga Irlandesa]] *[[Bristol]] *[[Henry Benedict Medlicott]] *[[Gondwana]] *[[Praia]] *[[Idioma lituano]] *[[María Egual]] *[[Juan Latinu]] *[[Chisinau]] *[[Wladimir Köppen]] *[[Idioma búlgaru]] *[[Clasificación climática de Köppen]] *[[Riga]] *[[Vilna]] *[[Kaunas]] *[[Luneburgu]] *[[Pedru I de Russia]] *[[Diego de Torres Villarroel]] *[[Calderu]] *[[Kingston]] *[[Bruce W. Wardropper]] *[[Kazán]] *[[Clara Jara de Soto]] *[[Günter Grass]] *[[Lübeck]] *[[Ramon Llull]] *[[Liga Hanseática]] *[[CSIC]] *[[Museu del Hermitage]] *[[Dubái (ciá)]] *[[Dubái]] *[[Provença]] *[[Caracas]] *[[Arrescuñacielus]] *[[Ventura de los Reyes Prósper]] *[[José Antonio Pavón y Jiménez]] *[[Malmö]] *[[Leonardo Dantés]] *[[Ñuflo de Chaves]] *[[Roberto Iniesta]] *[[Valli d’Aran]] *[[Arti románicu]] *[[Arti mudejal]] *[[Arti góticu]] *[[Fra Angélico]] *[[Museu Nacional del Prado]] *[[Herreruela]] *[[Aveiru]] *[[Fábrica de diplomas]] *[[Baltasar Gracián]] *[[Marcel Ciolacu]] *[[Embalsi de Valdecañas]] *[[El Berrocaleju]] *[[Almorín]] *[[Sajonis de Transilvania]] *[[Transilvania]] *[[Altadena]] *[[Eugene Smith]] *[[Delitosa]] *[[Pasadena]] *[[Paul Verlaine]] *[[Arthur Rimbaud]] *[[Sonetu]] *[[Garvín]] *[[Belvís]] *[[Arad]] *[[Monicipiu]] *[[Herrera d'Alcántara]] *[[Mari del Norti]] *[[Sibiu]] *[[Klaus Iohannis]] *[[Almeida Garrett]] *[[Fernando Namora]] *[[Antero de Quental]] *[[Nuversidá de Coimbra]] *[[Miguel Torga]] *[[Viandal]] *[[Lengua sueca]] *[[Tallín]] *[[Premio Camões]] *[[Mia Couto]] *[[Irène Némirovsky]] *[[Valli]] *[[El Gordu]] *[[California]] *[[Toponimia]] *[[Castaña]] *[[Choçu]] *[[Manila]] *[[Conrad Ricamora]] *[[Piçarra del Barrau]] *[[Peralea de san Román]] *[[Batalla de Trafalgar]] *[[Revolución francesa]] *[[Azetuna]] *[[El Toril]] *[[Garganta del Obispu]] *[[Sierra de San Bernabé]] *[[Zane Phillips]] *[[Fire Island]] *[[Malabo]] *[[Alfabetu latinu]] *[[Puertu Montt]] *[[Ahmed III]] *[[Imperiu otomanu]] *[[Constantin Brâncoveanu]] *[[Península de Cotentin]] *[[Islas del Canal]] *[[Mari Bálticu]] *[[Canal dela Mancha]] *[[Napoleón III Bonaparte]] *[[Alexandru Ioan Cuza]] *[[Parqui natural de Cornalvu]] *[[Nuversidá Alexandru Ioan Cuza de Iași]] *[[Tomasz Ziętek]] *[[Margarita Salas]] *[[Mircea Cărtărescu]] *[[Piața Universității]] *[[Nuversidá de Bucarest]] *[[Ana Aslan]] *[[Joël Dicker]] *[[Montis Cárpatus]] *[[Alberto Amarilla]] *[[Constantin Brâncuși]] *[[Aitana Sánchez-Gijón]] *[[Keanu Reeves]] *[[Jón Þór Birgisson]] *[[Sigur Rós]] *[[Nuversidá de Güelva]] *[[Olga Roriz]] *[[Tiago Guedes]] *[[Luís de Camões]] *[[Nuversidá de Lisboa]] *[[Afonso Cruz]] *[[Chino mandarín]] *[[The Guardian]] *[[José Eduardo Agualusa]] *[[Dueru]] *[[Ianis Hagi]] *[[Tennessee]] *[[Ryan Phillippe]] *[[Elvis Presley]] *[[Las Vegas]] *[[Andre Agassi]] *[[Martin Luther King]] *[[Baltimore]] *[[Maputo]] *[[Directol de cini]] *[[Caminu de Santiagu]] *[[Domiñu Internet]] *[[João Salaviza]] *[[Puesía]] *[[Iași]] *[[Erfurt]] *[[Max Weber]] *[[António Costa]] *[[Luanda]] *[[Revolución delos Cravelis]] *[[Marcelo Rebelo de Sousa]] *[[Luís Montenegro]] *[[Coordenadas geográficas]] *[[Província d'Albaceti]] *[[Islas Aleutianas]] *[[Mari de Bering]] *[[Alaska]] *[[Uropa Ocidental]] *[[Nicolae Iorga]] *[[Johannes Gutenberg]] *[[Biblia de Gutenberg]] *[[Romanticismu]] *[[Sacru Emperiu Romanu Germánicu]] *[[Emperiu otomanu]] *[[Esteban III de Moldavia]] *[[Botoșani]] *[[Mihai Eminescu]] *[[Timisoara]] *[[Riu Volga]] *[[Leonardo DiCaprio ‎]] *[[Torri de Shújov nel riu Oká]] *[[Riu Oká]] *[[Alcaldi]] *[[Dicionário Priberam da Língua Portuguesa]] *[[Hepatitis]] *[[Riu Moscova]] *[[Testigus de Jehová]] *[[Ethnologue]] *[[Ud]] *[[Casas del Castañal]] *[[Arroyumolinus de la Vera]] *[[Proutu enteriol brutu]] *[[Donald Trump]] *[[Sierra de Tormantus]] *[[Toscana]] *[[Estatutu autonomia]] *[[Oriol Nolis]] *[[Códigu postal]] *[[Gargüera]] *[[Cabreru]] *[[Angela Merkel]] *[[Coimbra]] *[[Riu la Prata]] *[[Luenga oficial]] *[[Puebración]] *[[Argentina]] *[[Cáparra]] *[[Prencipau d'Astúrias]] *[[Produtu interiol brutu]] *[[Comuniá Autónoma]] *[[Helmanamientu de ciais]] *[[Lisboa]] *[[Océanu Atlánticu]] *[[Andaluzia]] *[[Juan Carlos I d'España]] *[[55 Cancri]] *[[Lógica]] *[[Praneta]] *[[Unión Uropea]] *[[Zona Euru]] *[[Euru]] *[[Salamanca]] *[[Montis Uralis]] *[[Rei]] *[[Inu]] *[[Capital]] *[[Monea]] *[[Luenga oficial]] *[[Austrália]] *[[Andorra]] *[[Malotia]] *[[Continenti]] *[[Antáltia]] *[[Matemáticas]] *[[Fráncia]] *[[Dinamarca]] *[[Alemaña]] *[[Itália]] *[[Portugal]] *[[Península d'Anatólia]] *[[Barrocu]] *[[Mari Negru]] *[[Estrechu d'Otrantu]] *[[Mari Adriáticu]] *[[Península Itálica]] *[[II Guerra Mundial]] *[[Península Ibérica]] *[[Mari Colorau]] *[[África]] *[[Mari Mediterráneu]] *[[Ásia]] *[[Província de Caçris]] *[[España]] *[[Caçris]] *[[Barrau]] *[[Mairil]] *[[Almendraleju]] *[[Argélia]] *[[Marruecus]] *[[Islándia]] *[[Irlanda]] *[[Áustria]] *[[Reinu Uniu]] </div> |} <table style="float: left; margin-bottom: 0.1em; border: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #082567; width: 100%"> <tr><td><h3 style="border-bottom: #3D9140 solid 1px; border-right: #3D9140 solid 1px; -moz-border-radius: 10px; background: #50C878; text-align: center; padding: 3px; margin-bottom: -2px;"><font face="trebuchet ms" color="#082567"><big>''Paísis ondi he estau:''<big></font></h3></td></tr><tr><td><div style="padding-left: 3px; padding-right: 3px; padding-top: 0px; padding-bottom: 1px; text-align: left; font-family: arial, sans-serif; font-size: 99%;" class="plainlinks"> <center> {| style="border:1px; border: thin solid grey; background-color:#F0DC82" |align="right"|Añus/Mesis: |align="left"|[[Imagen:Flag of Spain.svg|44px|España]] [[Imagen:Flag of Argentina.svg|45px|Argentina]] [[Imagen:Flag of Germany.svg|46px|Alemania]] [[Imagen:Flag of Portugal.svg|44px|Portugal]] [[Imagen:Flag of Romania.svg|44px|Rumanía]] |- |align="right"|Semanas: |align="left"|[[Imagen:flag of Brazil.svg|42px|Brasil]] [[Imagen:Flag of France.svg|44px|Francia]] [[Imagen:Flag of Russia.svg|44px|Rusia]] [[Imagen:Flag of Mongolia.svg|57px|Mongolia]] [[Imagen:Flag of China.svg|44px|China]] [[Imagen:Flag of the United Kingdom.svg|48px|Reino Unido]] [[Imagen:Flag of Italy.svg|44px|Italia]] [[Imagen:Flag of USA.svg|53px|Estaus Unius]] |- | |- |align="right"|Días: |align="left"|[[Imagen:Flag of Austria.svg|44px|Austria]] [[Imagen:Flag of Switzerland.svg|30px|Suiça]] [[Imagen:Flag of Liechtenstein.svg|47px|Liechtenstein]] [[Imagen:Flag of Paraguay.svg|48px|Paraguay]] [[Imagen:Flag of Chile.svg|41px|Chile]] [[Imagen:Flag of the Netherlands.svg|41px|Holanda]] [[Imagen:Flag of Belgium (civil).svg|41px|Bélgica]] [[Imagen:Flag of Monaco.svg|34px|Monaco]] [[Imagen:Flag of the Czech Republic.svg|40px|República Checa]] [[Imagen:Flag of Sweden.svg|45px|Suecia]] [[Imagen:Flag of Denmark.svg|38px|Dinamarca]] [[Imagen:Flag of Norway.svg|38px|Noruega]] [[Imagen:Flag of Finland.svg|47px|Finlandia]] [[Imagen:Flag of Estonia.svg|43px|Estonia]] [[Imagen:Flag of Latvia.svg|52px|Letonia]] [[Imagen:Flag of Poland.svg|45px|Polonia]] [[Imagen:Flag of Slovenia.svg|55px|Eslovenia]] [[Imagen:Flag of Slovakia.svg|45px|Eslovaquia]] [[Imagen:Flag of Hungary.svg|55px|Hungría]] [[Imagen:Flag of Croatia.svg|53px|Croacia]] [[Imagen:Flag of Ukraine.svg|40px|Ucrania]] [[Imagen:Flag of Morocco.svg|40px|Marruecos]] [[Imagen:Flag of Kazakhstan.svg|50px|Kazajistán]] [[Imagen:Flag of Ireland.svg|50px|Irlanda]] [[Imagen:Flag_of_Scotland.svg|40px|Escocia]] [[Imagen:Flag of Malta.svg|38px|Malta]] [[Imagen:Flag of Moldova.svg|50px|Moldóvia]] |- |- |- | |} </center> </td></tr></table> 1ifjhyfgjza8n1pmudblmgkkp6j1oae Zurich 0 5787 144219 118374 2026-09-18T06:47:10Z Olarcos 82 144219 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} [[File:Zürich river.jpg|thumb|right|200 px|Zurich.]] '''Zurich''' (''Zürich'' en [[alemán]], ''Zurich'' en [[francés]], ''Zurigo'' en [[luenga italiana|italianu]], ''Turitg'' en romanche) es la mayol ciá de [[Suiça]], con una puebración de 376.815 abitantis en [[2007]]. Es el centru financieru i el centru coltural el país. [[Categoría:Ciais de Suiça]] 0ii35nnpya1i0kabezs89hgnd0mk6d6 Usuario caraba:SHB 3 9432 144213 113985 2026-09-18T02:30:48Z Max 17584 Max trasladó la página [[Usuario caraba:SHB2000]] a [[Usuario caraba:SHB]]: Página trasladada automáticamente al cambiar el nombre del usuario «[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]» a «[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]» 113985 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc Constantin Brâncoveanu 0 11148 144212 135723 2026-09-17T19:14:41Z DonauFrau 20726 144212 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona |imagen= The Votive Portrait of Prince Constantin Brâncoveanu with Cyrillic inscription at Horezu Monastery (1709).jpg }} '''Constantinu Brancovan''' o '''Constantin Brâncoveanu''' (1654-15 d'abostu de 1714) hue governanti del [[prencipau de Valaquia]] entri 1688 i 1714. == Biografía == === Ascensión === Descendienti dela familia de [[boyardo]]s Craiovești i familial de [[Matei Basarab]], Brâncoveanu tuvu nacencia ena acienda Brâncoveni i fue criau ena casa del su tíu, el "''[[stolnic]]''" Constantin Cantacuzino. Se viyu involucrau nel conflictu entri Constantin i [[Șerban Cantacuzino]], i endispués ocupó el tronu endispués dela mesteriosa muerti de Șerban. Al prencipiu fue sostribau por Constantin Cantacuzino, inque los dos llegun al final a disputal violentamenti. Cantacuzino fue essiliau, i prencipió a promovel la causa del su iju Ștefan, mientris competía con Brancovan pol sostribamientu del [[Imperiu otomanu]], de quien el prencipau de Valaquia era entoncís vasallu. === Pulítica === El prencepi escomençó a negocial alianzas anti-otomanas al prencipiu cona monarquía absbúrgica, i endispués cona [[Russia]] de [[Pedru I de Russia|Pedru I]]: quandu en 1710 los russus [[Guerra ruso-turca (1710-1711)|intervinun]] en [[Moldavia]], el prencepi estableció contatus col zar i aceptó los sus regalus, mientris que la su rivaliá col prencipi moldavu [[Dimitrie Cantemir]] (el prencepal aliau regional delos rusus) previnu una medía política más drástica. En lugal dessu, Brancovan agrupó las tropas valacas en Urlaţi, cerca dela hunti moldava, asperandu que tropas rusas entraran nel su país pa ofrecel los sus servicius al zar, i tamién preparándu.si pala controfensiva otomana nel casu dun cambiu de hartuna. Quandu várius delos sus noblis boyardus ahorrun acia el campamentu rusu, el prencepi se viyu obrigau a elegil a favol delos otomanus u arriesgalsi a sel enemigu del Imperio otomanu, assín que devolvió rápidamenti los regalus que abie recebíu delos rusus. Acionis cumu estas huerun denunciás al sultán [[Ahmed III]]. Brancovan fue depuestu del tronu i llevau arrestau ata [[Istanbul]], ondi estuvu encarcelau en 1714 ena fortaleça de Yedikule. Ahí fue torturau polos otomanus, quienis asperaban averiguál ondi tenía axabargás la su supuesta fortuna. Él i los sus quatru ijus fuerun decapitaus en abostu, huntu col leal tesoreru Enache Văcărescu. Sigún el su secretariu, Anton Maria del Chiaro, las sus cabeças fuerun llevás Sobri palus pola ciá d'[[Istanbul]], un episodiu que causó hurgoneu ena ciá. Temiéndu-si una rebelión, encrusu polos [[Islam|musulmanis]] indignaus dela injusticia cometía en contra del prencepi, los sus ijus i el su cercanu colaboraol, s¡ordenó arrojál los cuerpus nel [[Bósforu]]. Unus pescaoris [[Cristianismo|cristianus]] recugun los cuerpus delas aguas i los aterrunn nel [[monesteriu Halchi]], cerca d'Istanbul. === Empresas colturais === Fue un gran patronu dela coltura. Duranti el su reinau, muchus testus rumanus, griegus, eslavónicus, árabis, turcus i georgianus forun imprimíus, endispués de que una imprenta cuna prensa fui-si establecía en [[Bucaresti]], una institución supervisá por [[Antim Ivireanul]]. Duranti el su reinau, s'originó en Valaquia el estilu arquitectónicu conocíu cumu "[[Estilu brâncovenesc|estilu Brâncovenescu]]", una síntesis delas arquiteturas [[Renacimientu|renacentistas]] i [[Imperiu bizantinu|bizantinas]]. Empresas colturais cumu estas se basun enel crecimientu delos impuestus, crecimientu determinau tamién pola pressión fiscal delos otomanus. == Ijuelas == [[File:Horezu church.jpg|mini|Monesteriu de Horezu]] L'intriga que marcó el ascensu de Constantinu i el su reinau, está reflejá enas crónicas del su tiempu, qu'están dividías dendi el puntu de vista [[ideológicu]]: "''Letopisețul Cantacuzinesc''", pressenta desfavorablementi el reinau de Şerban, i lo mesmu aizi "''Cronica Bălenilor''"; el relatu de Radu Greceanu es el retratu oficial del reinau de Brâncoveanu, mientris que Radu Popescu está en contra delos dueñus dela casa Cantacuzino. La "''Historia Hieroglyphica''" de [[Dimitrie Cantemir]] se centra en el conflictu, i reflejá la preferiencia de Cantemir por Constantin Cantacuzino, quien se convirtió en familial de Dimitrie Cantemir endispués del casamientu desti. El ligeru reinau de Ștefan Cantacuzino viyu el declivi final delos Cantacuzino; él, juntu col su pairi, fue ejecutau polos [[Imperiu otomanu|otomanus]], quienis vierun cumu solución pa prevenil el riesgu duna hartura valaco-rusa la imposición del rígidu sistema de dirigintis [[fanariotas|fanariotas]], inaugurau nel principau de Valaquia por Nicholas Mavrocordatos, quien, pol su anterior reinau en Moldavia, es considerau tamién el primel lídel fanariota dessi país. A causa dela su trágica muerti, Constantinu Brancovan llegó a sel el éroi de várias [[balá]]s popularis rumanas, i fue tamién representau nalgunas [[monea]]s de [[Rumania]]. Sigún la [[Ilesia Ortodossa Rumana]], el motivu dela su ejecución i la delos sus ijus fue el su rechaçu a renunciál ala [[fe cristiana]], i a convertil-si al [[Islam]]. En 1992 la Ilesia lo declaró a él, alos sus ijus i a Enache Văcărescu, santus i mártiris - "''Sfinții Martiri Binecredinciosul Voievod Constantin Brâncoveanu, împreună cu fiii săi Constantin, Ștefan, Radu, Matei și sfetnicul Ianache''". El día del calendariu religiosu pa ellus es el 16 d'abostu.   La Nuversidá Constantin Brâncoveanu está en [[Pitești]], inque tien tamién filialis en [[Brăila]] i [[Râmnicu Vâlcea]]. == Referencias == Anton Maria Del Chiaro, [https://web.archive.org/web/20061023195137/http://www.cimec.ro/Carte/delchiaro/index.html ''Revoluţiile Valahiei''] {{Wayback|url=http://cimec.ro/Carte/delchiaro/index.html |date=20061023195137 }} [[:m:s:ro:Istoria_%C5%A2%C4%83rii_Rum%C3%A2ne%C5%9Fti_de_c%C3%A2nd_au_desc%C4%83lecat_pravoslavnicii_cre%C5%9Ftini|''Letopiseţul Cantacuzinesc'']] (en rumanu antigu) [https://web.archive.org/web/20090529005908/http://www.credo.ro/sfintii-brancoveni.php Biografía oficial dela Iglesia Ortodoxa] {{Wayback|url=http://www.credo.ro/sfintii-brancoveni.php |date=20090529005908 }} (en rumanu) [http://romaniancoins.ancients.info/brancoveanu.htm Monedas valacas gastaás en el tiempu de Brancovan] [https://web.archive.org/web/20100514112041/http://www.bar.acad.ro/www_rom/brincov.html Contratu de arrendamientu del prencipi, cuna su firma i sellu] {{Sucesión| predecesor=[[Şerban Cantacuzino]]| título=[[Anexo:Gobernantis del principau de Valaquia|Prencipi de Valaquia]]| período=1688-1714| sucesor=[[Ştefan Cantacuzino]] }} f2cdgi0xct1t7x69sczkjhobkei1y9r Nelio Biedermann 0 11994 144218 144105 2026-09-18T06:46:31Z Olarcos 82 /* Oríginis i familia */ 144218 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''Nelio Biedermann''' es un [[escreviol]] [[Suíça|suizu]] d’espresión [[luenga alemana|alemana]], que tuvu nacencia en huñu de 2003. == Biografía == === Oríginis i familia === Nelio A.<ref>Biedermann, Nelio A.: [https://www.maturitaetsarbeiten.ch/cms/images/2022/Biedermann_nelio/Verwischte_Welt_.pdf ''Verwischte Welt'']. Novela presentá comu trabaju de maturidá, 2021, 166 pp. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> [[Biedermann von Turony]] nació en juñu de 2003.<ref>Graf, Daniel: [https://www.republik.ch/2025/09/03/nelio-biedermann-mister-euphorie «Mister Euphorie»], ''Republik'', 3 de setiembri de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> Los sus agüelus paternus, procedentis dela nobleça úngara, se refugiun en Suíça ena década de 1950.<ref>Nitsch, Marion: [https://www.srf.ch/kultur/ansichten/autorenportraet-nelio-biedermann «Autorenporträt von Nelio Biedermann»], ''[[Radio i Televisión Suiza]]'', 2025. En alemán. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> El su pairi, Tomi Biedermann, es propietariu duna agencia de viajis. La su mairi, Sabine Biedermann, trabaja en relacionis públicas nel mesmu setol.<ref>Perrinjaquet, Amélie i Claudia Schmid: [https://www.tagesanzeiger.ch/eltern-von-nelio-biedermann-suchen-per-instagram-wohnung-257109502453 «Per Instagram suchen die Eltern von Bestseller-Autor Nelio Biedermann eine neue Wohnung»], ''[[Tages-Anzeiger]]'', 8 de juliu de 2026. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref><ref>Soboczynski, Adam: [https://www.zeit.de/2025/37/nelio-biedermann-lazar-roman-familiengeschichte-ungarn-adel «Nelio Biedermann: Der neue Zauberer»], ''[[Die Zeit]]'', 27 d’agostu de 2025. ISSN 0044-2070. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> Creció cola su germana en [[Thalwil]], nel [[cantón de Zúrich]],<ref>Perrinjaquet, Amélie i Claudia Schmid: [https://www.tagesanzeiger.ch/eltern-von-nelio-biedermann-suchen-per-instagram-wohnung-257109502453 «Per Instagram suchen die Eltern von Bestseller-Autor Nelio Biedermann eine neue Wohnung»], ''[[Tages-Anzeiger]]'', 8 de juliu de 2026. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> i vivi en [[Zurich]] dendi 2026.<ref>Perrinjaquet, Amélie: [https://www.tagesanzeiger.ch/nelio-biedermann-wie-der-bestsellerautor-sein-wochenende-plant2-801295275750 «Nelio Biedermanns Wochenende: “Für meine Pläne brauche ich kaum Geld”»], ''[[Tages-Anzeiger]]'', 4 d’abril de 2026. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> === Estudius i trayectoria literaria === Nelio Biedermann estudia luenga i literatura alemanas i cini ena [[Nuversidá de Zúrich]].<ref>Nitsch, Marion: [https://www.srf.ch/kultur/ansichten/autorenportraet-nelio-biedermann «Autorenporträt von Nelio Biedermann»], ''[[Radio i Televisión Suiza]]'', 2025. En alemán. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> Encetó a escrevil en 2020, duranti la pandemia de COVID-19 en Suíça. Mentris estaba confináu, participó nun concursu de relatus curtus organizáu pol su [[institutu d’educación secundaria|institutu]], l'Escuela Cantonal d’Enge, i lo ganó.<ref>Rimle, Svenja: [https://www.srf.ch/news/gesellschaft/jung-talent-nelio-biedermann-hat-seinen-traum-verwirklicht «Nelio Biedermann: Der Zürcher Autor im Porträt»], ''[[Radio i Televisión Suiza]]'', 30 de juniu de 2024. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref><ref>Wagner, Leonie Charlotte: [https://www.nzz.ch/feuilleton/kaum-erwachsen-und-schon-ein-held-der-literatur-ld.1895821 «Kaum erwachsen, und schon ein Held der Literatur?»], ''[[Neue Zürcher Zeitung]]'', 1 de setiembri de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> El su trabaju de maturidá trató sobri la su prática dela escreviura i la dotrus autoris, alos que entrevistó sobri’l tema, dentri ellus [[Benedict Wells]] i [[Simone Lappert]].<ref>Wagner, Leonie Charlotte: [https://www.nzz.ch/feuilleton/kaum-erwachsen-und-schon-ein-held-der-literatur-ld.1895821 «Kaum erwachsen, und schon ein Held der Literatur?»], ''[[Neue Zürcher Zeitung]]'', 1 de setiembri de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> La su primera novela, intitulá ''Anton will bleiben'' i escrita en quatru mesis,<ref>Wagner, Leonie Charlotte: [https://www.nzz.ch/feuilleton/kaum-erwachsen-und-schon-ein-held-der-literatur-ld.1895821 «Kaum erwachsen, und schon ein Held der Literatur?»], ''[[Neue Zürcher Zeitung]]'', 1 de setiembri de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> conta la estoria dun ombri enfermu de [[cáncer]].<ref>Zukker, Nora: [https://www.tagesanzeiger.ch/nelio-biedermann-seine-familiensaga-lazar-geht-um-die-welt-700673010703 «Er ist erst 22 – und seine fesselnde Familiensaga erobert die Welt»], ''[[Tages-Anzeiger]]'', 28 d’agostu de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref> Nelio Biedermann alcançó fama internacional cola su segunda novela, ''Lázár'', publicá n’alemán en 2025. Esta [[novela estórica]], inspirá ena propia familia del autol,<ref>[[Agence France-Presse]] i Jérôme Rivet: [https://information.tv5monde.com/culture/nelio-biedermann-le-jeune-romancier-suisse-qui-renouvelle-la-saga-historique-2833801 «Nelio Biedermann, le jeune romancier suisse qui renouvelle la saga historique»], ''[[TV5 Monde]]'', 16 d’agostu de 2026. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> sigui’l destinu d’una familia dela [[nobleza húngara]] a lo largu de tres generacionis, dendi’l final del [[Imperiu austrúngaru]] ata la Revolución húngara de 1956.<ref>Rosenheim, Andrew: [https://www.the-tls.com/literature/fiction/lazar-nelio-biedermann-book-review-andrew-rosenheim «Working the land: The saga of a noble Hungarian family»], ''[[The Times Literary Supplement]]'', 1 de mayu de 2026. En inglés. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> El diretol de cini [[Tom Tykwer]] i el produtol [[Uwe Schott]] mercun los derechus pala su adatación cinematográfica.<ref>[[Agencia Telegráfica Suiza]] i Saskia Schär: [https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/regisseur-tom-tykwer-sichert-sich-die-rechte-nelio-biedermanns-bestseller-lazar-soll-verfilmt-werden-id21612241.html «Tom Tykwer will Buch von Schweizer Autor verfilmen»], ''[[Blick]]'', 19 d’eneru de 2026. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> Dendi heneru de 2026, Nelio Biedermann es [[columnista]] del semanariu ''[[NZZ am Sonntag]]''.<ref>Biedermann, Nelio: [https://www.nzz.ch/nzz-am-sonntag-magazin/vom-abschweifen-als-lebensprinzip-und-was-orhan-pamuk-damit-zu-tun-hat-ld.1918018 «Vom Abschweifen und Erzählen: Was Orhan Pamuks Werk Nelio Biedermann über das Leben verrät»], ''[[Neue Zürcher Zeitung]]'', 4 d’eneru de 2026. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> == Distincionis == * 2025: nominación al [[Premiu Suizu del Libru]] por ''Lázár''.<ref>Eng, Adrian: [https://www.tagesanzeiger.ch/schweizer-buchpreis-2025-diese-fuenf-autorinnen-und-autoren-sind-nominiert-340196463573 «Illustre Liste: Das sind die Nominierten für den Schweizer Buchpreis 2025»], ''[[Tages-Anzeiger]]'', 11 de setiembri de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> * 2025: [[Libru Favoritu delas Librerías Independientis]].<ref>[https://www.swr.de/video/sendungen-a-z/kaffee-oder-tee/buchtipp-von-thomas-sachsenmaier-nelio-biedermann-lazar-100.html «Buchtipp von Thomas Sachsenmaier: Nelio Biedermann “Lázár”»], ''[[Südwestrundfunk]]'', 12 d’avientu de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> == Obras == * ''Verwischte Welt''. Trabaju de maturidá, 2021, 166 pp. En alemianu. [https://www.maturitaetsarbeiten.ch/cms/images/2022/Biedermann_nelio/Verwischte_Welt_.pdf Testu en lĩnia]. * ''Anton will bleiben''. [[Embrach]], cantón de Zúrich, Arisverlag, 2023, 215 pp. ISBN 978-3-907238-29-5. * ''Lázár''. Berlín, [[Rowohlt]], 2025, 330 pp. ISBN 978-3-7371-0226-1.<ref>Khakshouri, Jennifer: [https://www.srf.ch/kultur/literatur/lazar-von-nelio-biedermann-336-seiten-viele-sexszenen-und-ein-sechsstelliger-vorschuss «“Lázár”: Der Jungautor Nelio Biedermann steht im Rampenlicht»], ''[[Radio i Televisión Suiza]]'', 1 de setiembri de 2025. En alemianu. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref><ref>Rogers, Thomas: [https://www.nytimes.com/2026/04/12/books/review/nelio-biedermann-interview-lazar.html «A Very Old-Fashioned Novel Has Made a Star Out of a Very Young Writer»], ''[[The New York Times]]'', 12 d’abril de 2026. ISSN 0362-4331. En inglés. Consultau el 16 d’agostu de 2026. Artículu de pagu.</ref><ref>Theroux, Marcel: [https://www.theguardian.com/books/2026/mar/30/lazar-by-nelio-biedermann-review-a-hungarian-epic-from-a-22-year-old-author «Lázár by Nelio Biedermann review – a Hungarian epic from a 22-year-old author»], ''[[The Guardian]]'', 30 de marçu de 2026. ISSN 0261-3077. En inglés. Consultau el 16 d’agostu de 2026.</ref> ** ''Lazar''. Traducción de Rose Labourie. París, [[Belfond]], 2026. ISBN 978-2-7144-0509-8. == Notas i referencias == <references /> == Enlacis esternus == * Wahba, Annabel: [https://www.zeit.de/zeit-magazin/2026/26/nelio-biedermann-autor-lazar-new-york-literatur «Alle wollen Nelio»], ''[[Die Zeit]]'', núm. 26, 14 de juniu de 2026. En alemianu. Artículu de pagu. * [https://www.srf.ch/audio/tagesgespraech/nelio-biedermann-ich-befinde-mich-in-zwei-welten?id=AUDI20250924_NR_0030 «Nelio Biedermann: “Ich befinde mich in zwei Welten”»], ''Tagesgespräch'', [[Radio i Televisión Suiza]], 24 de setiembri de 2025. Entrevista radiofónica de 25 minutus en alemianu suizu. Consultá el 16 d’agostu de 2026. * [https://www.ardmediathek.de/video/3nach9-die-mutter-aller-talkshows/nelio-biedermann-schriftsteller/radio-bremen/Y3JpZDovL3JhZGlvYnJlbWVuLmRlLzFiZWJjOTFiLTJlMDItNDU0OS05NGFjLTg1OTY4OTI3ZDcyMi9zZWN0aW9uL3VybjphcmQ6ZXBpc29kZTo0NDIzY2FjMTQxOGNhNDlm «Nelio Biedermann – Schriftsteller»], ''[[3 nach 9]]'', [[ARD]], 19 d’avientu de 2025. Producción televisiva de 18 minutus en alemianu. Consultá el 16 d’agostu de 2026. 62gtuhclzplxqvqtay0zy8u43abjjky Miguel Servet 0 12008 144215 144211 2026-09-18T06:43:15Z Olarcos 82 /* Nacencia i formación */ 144215 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} [[Archivu:Michael_Servetus.jpg|right|thumb|Miguel Servet]] '''Miguel Servet'''. El su nombri verdaderu era ''Miguel Serveto y Conesa'', alias "''Revés''". Llamau tamién ''Miguel de Villanueva'', ''Michel de Villeneuve'' en francés o, en latín, ''Michael Servetus'' {{nym}}, anque la fecha dela su nacencia es incierta. [[Teología|Teólogu]] i [[Ciencia|científicu]] d’origen [[España|español]]. Entri los sus interesis estaban muchas ciencias: [[astronomía]], [[meteorología]], la [[geometría]], la [[jurisprudencia]], la [[teología]] i el estudiu dela [[Biblia]], las [[matemáticas]], l’anatomía i la [[meicina]]. == Nacencia i formación == Ogañu á un consensu quase general de que tuvo nacencia en Villanueva de Sigena, inque á envestigacionis que mantienin la idea de que fue en Tudela de Navarra. En Villanueva se conserva la casa familiar, ogañu centru d’interpretación. Fue un joven dotau pa las letras, teniendu un güen dominiu delas lenguas clássicas. Dexó el su puebru d’origin pa amplial estudius. Fue acetau pol fraili Juan de Quintana comu estudianti, quien llegaría a sel confessor de [[Carlos I d’España|Carlos I]]. Endispués d’estal en Toulouse pa hazel estudius de derechu, ondi entra pola primera ves en contatu con círculus cercanus ala Reforma, viaja con Quintana por [[Italia]] i [[Alemaña]], comu parti del séquitu imperial, i asisti ala coronación de Carlos V comu emperaol en Bolonia (1530). [[Archivu:Escudo servet224.jpg|thumb|200px|right|Escudu dela familia Servet en Tudela, comu omenagi a Miguel.]] == Obras == Endispués enfada al su maestru i enceta un recorríu por numerosas ciais de Centruropa vinculás al nuevu protestantismu. Estabeleci una relación ca ves más difícil con varius líderis reformaoris, comu Ecolampedio de Basilea, i endispúes se dirigi a Estrasburgu, ondi s’enfrenta a Bucer, i a Hagenau (ciá alemana entoncis dientru del Sacru Imperiu Romanu Germánicu). En [[1531]] publica ''De Trinitatis erroribus'', obra ena que sostién que el dogma dela Trinidá careci de basa bíblica. Pa Servet, el iju es el frutu dela unión del Logos divinu col omu [[Jesucristu|Jesús]], nacíu milagrosamenti dela Virgi María. Entoncis, el iju no es eternu ni es una Pressona dela Trinidá. Niega la su dessistencia definiéndola comu ''tres pantasmes''. El Espíritu Santu no sería una tercera pressona o enti dessa Trinidá, sinó la manifestación del Espíritu de [[Dios]] tal comu atua enos omus. Esti libru causó una gran polémica entre los reformaoris [[Alemaña|alemanis]] i fue prohibíu n’[[Estrasburgu]] i [[Basilea]]; amás, tapocu fue güen recibíu nel su país i tuvo que fugal-si. Al añu siguiienti publicó el ''Dialogorum de Trinitate'', una formulación revisá delas sus primeras tesis. Nostanti, las sus propuestas lo hizun enemigu tantu de católicus comu de protestantis. == Amagau == Miguel Servet se dirigi a Lyon. Tenía estau en [[París]], ondi un alcuentru previstu peru que no llegó a celebral-si con [[Calvino]] dio encetu a una relación epistolar entri dambos dos. Servet torna a [[Lyon]] cuna nueva identidá, Michel de Villeneuve, natural de Tudela de Navarra, pa burlal las persecucionis dela Inquisición española. Trabajó nuna emprenta, comu corretol de prebas. En [[1535]] le encargarun publical la [[Geografía]] de Claudio Ptolomeo, lo que le permitió dal prebas dela su gran erudición. En Lyon fue la etapa más feliz dela su vida. Conoció al meicu Symphorien Champier, quien lo inspiró pa estudial medicina, marchandu a París pa hazel-lo. Se matriculó en 1537 ena [[Nuversidá de París]] pa estudial medicina. Allí estudió junta los grandis meicus del momentu, deprendiendu [[matemáticas]] i [[medicina]]. Dexó otra ves [[París]] i vivió en varias localidais de [[Francia]], ata que en Lyon se atopó col arçobispu de Vienne, Pedro Paulmier, al qual tenía conocíu en París tiempu dantis. Desta manera entró al su serviciu, trabajandu comu meicu pressonal en 1541. == La restitución del cristianismu == En Vienne, Servet se dedica a acontinal los sus estudius i publicacionis, i enceta en secretu la que será la su obra maestra. Mantién la correspondencia con Calvino, a quien le manda una primera versión del su libru, ''Christianismi Restitutio'', de carácter fundamentalmenti teológicu, acompañá delos sus comentarius ([[1546]]). El conceutu de cristianismu allí espuestu es cercanu al panteísmu. Cristu está en toas las cosas. El mundu está enllenu d’Él. Mostrába-si tamién contrariu al bautismu delos niñus, ya que el bautismu tien que sel un fechu maúru i conscienti de discipulau cristianu, lo que l’acerca alas posicionis anabaptistas. Sobri la edá correta pa bautizal-si, sugirió siguil l’ejemplu de Jesús: [[Jesucristu]] fue él mesmu bautizau alreol delos 30 añus. Curiosamenti, el libru passaría ala posteridá por conténel nel su Libru V la primera esposición nel Occidenti cristianu dela función dela circulación pulmonal o menol: sigún Servet, la [[sangri]] es trasmitía pola arteria pulmonal ala vena pulmonal por un passu prolongau a través delos pulmonis, nel qual se torna de color roju i se libra de ''los vapores fulixinosos pol fechu de l'espiración''. Servet sostenía que l’[[alma]] era una emanación dela Divinidá i que tenía comu sedi la sangri. Gracias a esta, l’alma podía estal diseminá por tol cuerpu, pudiendu assumil assina l’omu la su condición divina. Por tantu, las destapauras relativas ala circulación dela sangri tenían un impulsu más religiosu que científicu. D’ehí que la descripción dela circulación pulmonal esté dientru duna obra de teología i no duna de fisiología. Servet no veía diferencia entri dambos dos ámbitus, ya que tó obedezi a un mesmu gran designiu divinu. Calvino le respóndi conminándolo a leel el su propiu libru ''Instituio religionis Christianae'', publicau en 1536. Servet lo leyó haziendu anotacionis mui críticas enos márginis del libru, mandándo-li la copia corregía, lo que no le gustó ná al reformaol, quien avisó que si Servet iba a [[Ginebra]] "nun saldría vivu d'ella". Finalmenti, el libru de Servet fue publicau, anque anónimamenti, a prencepius de 1553, otra ves con gran revuelu. Un calvinista de Ginebra escribi a un colega católicu revelándo-li que l’autor del libru es el hereji Miguel Servet, clandestinu baxu la falsa identidá de Villeneuve. Se sospecha que detrás desta denuncia pue estal el propiu Calvino, quien tenía teníu accesu al testu gracias al propiu Servet. La Inquisición de Lyon recibi parti dela correspondencia entri dambos dos, endispués delo qual Servet es arrestau, interrogau i encarcelau en Vienne. El [[7 d’abril]], nostanti, logra fugal-si i el [[17 de juniu]] es condenau a ''muerti in absentia'', siendu quemau en efigie. == Juíziu i muerti == Possiblimenti, mientris iba hazia [[Italia]], por anguna razón Servet acaba haziendu una pará en [[Ginebra]], ondi fue reconocíu ena ilesia ondi predicaba el propiu Calvino ([[13 d’abostu]]). Endispués de sel arrestau i julgau por hereji (pola su negación dela Trinidá i pola su defensa del bautismu ena edá adulta), fue condenau a moril ena foguera ([[26 d’otubri]] de [[1553]]). Al día siguiienti, [[27 d’otubri]] de [[1553]], Miguel Servet morri ena foguera. Independientimenti dela importancia delos sus destapamientus fisiológicus o del su trabaju comu polemista religiosu, la figura de Miguel Servet destaca comu mártil dela [[libertá]] de pensamientu i d’espresión delas ideas, sean qualis sean estas, n’abiertu desafíu con tó aquello qu’quiera acabal con ellas. Las Ilesias Unitarias ven a Servet comu el su pioneru i el primer mártil.{{cr}} == Referéncias == {{llistaref}} == Atijus esternus == {{commonscat|Miguel Servet}} * [http://www.miguelservetinvestigacion.com Miguel Servet Investigación] * [http://www.miguelservet.org/servetus/web.php Michael Servetus Institute] oyyzh6jmldyxxe2irovn77twrppx0op 144216 144215 2026-09-18T06:43:36Z Olarcos 82 /* Nacencia i formación */ 144216 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} [[Archivu:Michael_Servetus.jpg|right|thumb|Miguel Servet]] '''Miguel Servet'''. El su nombri verdaderu era ''Miguel Serveto y Conesa'', alias "''Revés''". Llamau tamién ''Miguel de Villanueva'', ''Michel de Villeneuve'' en francés o, en latín, ''Michael Servetus'' {{nym}}, anque la fecha dela su nacencia es incierta. [[Teología|Teólogu]] i [[Ciencia|científicu]] d’origen [[España|español]]. Entri los sus interesis estaban muchas ciencias: [[astronomía]], [[meteorología]], la [[geometría]], la [[jurisprudencia]], la [[teología]] i el estudiu dela [[Biblia]], las [[matemáticas]], l’anatomía i la [[meicina]]. == Nacencia i formación == Ogañu á un consensu quase general de que tuvo nacencia en Villanueva de Sigena, inque á envestigacionis que mantienin la idea de que fue en Tudela de Navarra. En Villanueva se conserva la casa familiar, ogañu centru d’interpretación. Fue un joven dotau pa las letras, teniendu un güen dominiu delas lenguas clássicas. Dexó el su puebru d’origin pa amplial estudius. Fue acetau pol fraili Juan de Quintana comu estudianti, quien llegaría a sel confessor de [[Carlos I]]. Endispués d’estal en Toulouse pa hazel estudius de derechu, ondi entra pola primera ves en contatu con círculus cercanus ala Reforma, viaja con Quintana por [[Italia]] i [[Alemaña]], comu parti del séquitu imperial, i asisti ala coronación de Carlos V comu emperaol en Bolonia (1530). [[Archivu:Escudo servet224.jpg|thumb|200px|right|Escudu dela familia Servet en Tudela, comu omenagi a Miguel.]] == Obras == Endispués enfada al su maestru i enceta un recorríu por numerosas ciais de Centruropa vinculás al nuevu protestantismu. Estabeleci una relación ca ves más difícil con varius líderis reformaoris, comu Ecolampedio de Basilea, i endispúes se dirigi a Estrasburgu, ondi s’enfrenta a Bucer, i a Hagenau (ciá alemana entoncis dientru del Sacru Imperiu Romanu Germánicu). En [[1531]] publica ''De Trinitatis erroribus'', obra ena que sostién que el dogma dela Trinidá careci de basa bíblica. Pa Servet, el iju es el frutu dela unión del Logos divinu col omu [[Jesucristu|Jesús]], nacíu milagrosamenti dela Virgi María. Entoncis, el iju no es eternu ni es una Pressona dela Trinidá. Niega la su dessistencia definiéndola comu ''tres pantasmes''. El Espíritu Santu no sería una tercera pressona o enti dessa Trinidá, sinó la manifestación del Espíritu de [[Dios]] tal comu atua enos omus. Esti libru causó una gran polémica entre los reformaoris [[Alemaña|alemanis]] i fue prohibíu n’[[Estrasburgu]] i [[Basilea]]; amás, tapocu fue güen recibíu nel su país i tuvo que fugal-si. Al añu siguiienti publicó el ''Dialogorum de Trinitate'', una formulación revisá delas sus primeras tesis. Nostanti, las sus propuestas lo hizun enemigu tantu de católicus comu de protestantis. == Amagau == Miguel Servet se dirigi a Lyon. Tenía estau en [[París]], ondi un alcuentru previstu peru que no llegó a celebral-si con [[Calvino]] dio encetu a una relación epistolar entri dambos dos. Servet torna a [[Lyon]] cuna nueva identidá, Michel de Villeneuve, natural de Tudela de Navarra, pa burlal las persecucionis dela Inquisición española. Trabajó nuna emprenta, comu corretol de prebas. En [[1535]] le encargarun publical la [[Geografía]] de Claudio Ptolomeo, lo que le permitió dal prebas dela su gran erudición. En Lyon fue la etapa más feliz dela su vida. Conoció al meicu Symphorien Champier, quien lo inspiró pa estudial medicina, marchandu a París pa hazel-lo. Se matriculó en 1537 ena [[Nuversidá de París]] pa estudial medicina. Allí estudió junta los grandis meicus del momentu, deprendiendu [[matemáticas]] i [[medicina]]. Dexó otra ves [[París]] i vivió en varias localidais de [[Francia]], ata que en Lyon se atopó col arçobispu de Vienne, Pedro Paulmier, al qual tenía conocíu en París tiempu dantis. Desta manera entró al su serviciu, trabajandu comu meicu pressonal en 1541. == La restitución del cristianismu == En Vienne, Servet se dedica a acontinal los sus estudius i publicacionis, i enceta en secretu la que será la su obra maestra. Mantién la correspondencia con Calvino, a quien le manda una primera versión del su libru, ''Christianismi Restitutio'', de carácter fundamentalmenti teológicu, acompañá delos sus comentarius ([[1546]]). El conceutu de cristianismu allí espuestu es cercanu al panteísmu. Cristu está en toas las cosas. El mundu está enllenu d’Él. Mostrába-si tamién contrariu al bautismu delos niñus, ya que el bautismu tien que sel un fechu maúru i conscienti de discipulau cristianu, lo que l’acerca alas posicionis anabaptistas. Sobri la edá correta pa bautizal-si, sugirió siguil l’ejemplu de Jesús: [[Jesucristu]] fue él mesmu bautizau alreol delos 30 añus. Curiosamenti, el libru passaría ala posteridá por conténel nel su Libru V la primera esposición nel Occidenti cristianu dela función dela circulación pulmonal o menol: sigún Servet, la [[sangri]] es trasmitía pola arteria pulmonal ala vena pulmonal por un passu prolongau a través delos pulmonis, nel qual se torna de color roju i se libra de ''los vapores fulixinosos pol fechu de l'espiración''. Servet sostenía que l’[[alma]] era una emanación dela Divinidá i que tenía comu sedi la sangri. Gracias a esta, l’alma podía estal diseminá por tol cuerpu, pudiendu assumil assina l’omu la su condición divina. Por tantu, las destapauras relativas ala circulación dela sangri tenían un impulsu más religiosu que científicu. D’ehí que la descripción dela circulación pulmonal esté dientru duna obra de teología i no duna de fisiología. Servet no veía diferencia entri dambos dos ámbitus, ya que tó obedezi a un mesmu gran designiu divinu. Calvino le respóndi conminándolo a leel el su propiu libru ''Instituio religionis Christianae'', publicau en 1536. Servet lo leyó haziendu anotacionis mui críticas enos márginis del libru, mandándo-li la copia corregía, lo que no le gustó ná al reformaol, quien avisó que si Servet iba a [[Ginebra]] "nun saldría vivu d'ella". Finalmenti, el libru de Servet fue publicau, anque anónimamenti, a prencepius de 1553, otra ves con gran revuelu. Un calvinista de Ginebra escribi a un colega católicu revelándo-li que l’autor del libru es el hereji Miguel Servet, clandestinu baxu la falsa identidá de Villeneuve. Se sospecha que detrás desta denuncia pue estal el propiu Calvino, quien tenía teníu accesu al testu gracias al propiu Servet. La Inquisición de Lyon recibi parti dela correspondencia entri dambos dos, endispués delo qual Servet es arrestau, interrogau i encarcelau en Vienne. El [[7 d’abril]], nostanti, logra fugal-si i el [[17 de juniu]] es condenau a ''muerti in absentia'', siendu quemau en efigie. == Juíziu i muerti == Possiblimenti, mientris iba hazia [[Italia]], por anguna razón Servet acaba haziendu una pará en [[Ginebra]], ondi fue reconocíu ena ilesia ondi predicaba el propiu Calvino ([[13 d’abostu]]). Endispués de sel arrestau i julgau por hereji (pola su negación dela Trinidá i pola su defensa del bautismu ena edá adulta), fue condenau a moril ena foguera ([[26 d’otubri]] de [[1553]]). Al día siguiienti, [[27 d’otubri]] de [[1553]], Miguel Servet morri ena foguera. Independientimenti dela importancia delos sus destapamientus fisiológicus o del su trabaju comu polemista religiosu, la figura de Miguel Servet destaca comu mártil dela [[libertá]] de pensamientu i d’espresión delas ideas, sean qualis sean estas, n’abiertu desafíu con tó aquello qu’quiera acabal con ellas. Las Ilesias Unitarias ven a Servet comu el su pioneru i el primer mártil.{{cr}} == Referéncias == {{llistaref}} == Atijus esternus == {{commonscat|Miguel Servet}} * [http://www.miguelservetinvestigacion.com Miguel Servet Investigación] * [http://www.miguelservet.org/servetus/web.php Michael Servetus Institute] 90l5pc55q2v8a5mbihdcjokr7f8197c 144217 144216 2026-09-18T06:44:43Z Olarcos 82 /* Nacencia i formación */ 144217 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} [[Archivu:Michael_Servetus.jpg|right|thumb|Miguel Servet]] '''Miguel Servet'''. El su nombri verdaderu era ''Miguel Serveto y Conesa'', alias "''Revés''". Llamau tamién ''Miguel de Villanueva'', ''Michel de Villeneuve'' en francés o, en latín, ''Michael Servetus'' {{nym}}, anque la fecha dela su nacencia es incierta. [[Teología|Teólogu]] i [[Ciencia|científicu]] d’origen [[España|español]]. Entri los sus interesis estaban muchas ciencias: [[astronomía]], [[meteorología]], la [[geometría]], la [[jurisprudencia]], la [[teología]] i el estudiu dela [[Biblia]], las [[matemáticas]], l’anatomía i la [[meicina]]. == Nacencia i formación == Ogañu á un consensu quase general de que tuvo nacencia en Villanueva de Sigena, inque á envestigacionis que mantienin la idea de que fue en Tudela de Navarra. En Villanueva se conserva la casa familiar, ogañu centru d’interpretación. Fue un joven dotau pa las letras, teniendu un güen dominiu delas lenguas clássicas. Dexó el su puebru d’origin pa amplial estudius. Fue acetau pol fraili Juan de Quintana comu estudianti, quien llegaría a sel confessor de [[Calru I d'España|Carlos I]]. Endispués d’estal en Toulouse pa hazel estudius de derechu, ondi entra pola primera ves en contatu con círculus cercanus ala Reforma, viaja con Quintana por [[Italia]] i [[Alemaña]], comu parti del séquitu imperial, i asisti ala coronación de Carlos V comu emperaol en Bolonia (1530). [[Archivu:Escudo servet224.jpg|thumb|200px|right|Escudu dela familia Servet en Tudela, comu omenagi a Miguel.]] == Obras == Endispués enfada al su maestru i enceta un recorríu por numerosas ciais de Centruropa vinculás al nuevu protestantismu. Estabeleci una relación ca ves más difícil con varius líderis reformaoris, comu Ecolampedio de Basilea, i endispúes se dirigi a Estrasburgu, ondi s’enfrenta a Bucer, i a Hagenau (ciá alemana entoncis dientru del Sacru Imperiu Romanu Germánicu). En [[1531]] publica ''De Trinitatis erroribus'', obra ena que sostién que el dogma dela Trinidá careci de basa bíblica. Pa Servet, el iju es el frutu dela unión del Logos divinu col omu [[Jesucristu|Jesús]], nacíu milagrosamenti dela Virgi María. Entoncis, el iju no es eternu ni es una Pressona dela Trinidá. Niega la su dessistencia definiéndola comu ''tres pantasmes''. El Espíritu Santu no sería una tercera pressona o enti dessa Trinidá, sinó la manifestación del Espíritu de [[Dios]] tal comu atua enos omus. Esti libru causó una gran polémica entre los reformaoris [[Alemaña|alemanis]] i fue prohibíu n’[[Estrasburgu]] i [[Basilea]]; amás, tapocu fue güen recibíu nel su país i tuvo que fugal-si. Al añu siguiienti publicó el ''Dialogorum de Trinitate'', una formulación revisá delas sus primeras tesis. Nostanti, las sus propuestas lo hizun enemigu tantu de católicus comu de protestantis. == Amagau == Miguel Servet se dirigi a Lyon. Tenía estau en [[París]], ondi un alcuentru previstu peru que no llegó a celebral-si con [[Calvino]] dio encetu a una relación epistolar entri dambos dos. Servet torna a [[Lyon]] cuna nueva identidá, Michel de Villeneuve, natural de Tudela de Navarra, pa burlal las persecucionis dela Inquisición española. Trabajó nuna emprenta, comu corretol de prebas. En [[1535]] le encargarun publical la [[Geografía]] de Claudio Ptolomeo, lo que le permitió dal prebas dela su gran erudición. En Lyon fue la etapa más feliz dela su vida. Conoció al meicu Symphorien Champier, quien lo inspiró pa estudial medicina, marchandu a París pa hazel-lo. Se matriculó en 1537 ena [[Nuversidá de París]] pa estudial medicina. Allí estudió junta los grandis meicus del momentu, deprendiendu [[matemáticas]] i [[medicina]]. Dexó otra ves [[París]] i vivió en varias localidais de [[Francia]], ata que en Lyon se atopó col arçobispu de Vienne, Pedro Paulmier, al qual tenía conocíu en París tiempu dantis. Desta manera entró al su serviciu, trabajandu comu meicu pressonal en 1541. == La restitución del cristianismu == En Vienne, Servet se dedica a acontinal los sus estudius i publicacionis, i enceta en secretu la que será la su obra maestra. Mantién la correspondencia con Calvino, a quien le manda una primera versión del su libru, ''Christianismi Restitutio'', de carácter fundamentalmenti teológicu, acompañá delos sus comentarius ([[1546]]). El conceutu de cristianismu allí espuestu es cercanu al panteísmu. Cristu está en toas las cosas. El mundu está enllenu d’Él. Mostrába-si tamién contrariu al bautismu delos niñus, ya que el bautismu tien que sel un fechu maúru i conscienti de discipulau cristianu, lo que l’acerca alas posicionis anabaptistas. Sobri la edá correta pa bautizal-si, sugirió siguil l’ejemplu de Jesús: [[Jesucristu]] fue él mesmu bautizau alreol delos 30 añus. Curiosamenti, el libru passaría ala posteridá por conténel nel su Libru V la primera esposición nel Occidenti cristianu dela función dela circulación pulmonal o menol: sigún Servet, la [[sangri]] es trasmitía pola arteria pulmonal ala vena pulmonal por un passu prolongau a través delos pulmonis, nel qual se torna de color roju i se libra de ''los vapores fulixinosos pol fechu de l'espiración''. Servet sostenía que l’[[alma]] era una emanación dela Divinidá i que tenía comu sedi la sangri. Gracias a esta, l’alma podía estal diseminá por tol cuerpu, pudiendu assumil assina l’omu la su condición divina. Por tantu, las destapauras relativas ala circulación dela sangri tenían un impulsu más religiosu que científicu. D’ehí que la descripción dela circulación pulmonal esté dientru duna obra de teología i no duna de fisiología. Servet no veía diferencia entri dambos dos ámbitus, ya que tó obedezi a un mesmu gran designiu divinu. Calvino le respóndi conminándolo a leel el su propiu libru ''Instituio religionis Christianae'', publicau en 1536. Servet lo leyó haziendu anotacionis mui críticas enos márginis del libru, mandándo-li la copia corregía, lo que no le gustó ná al reformaol, quien avisó que si Servet iba a [[Ginebra]] "nun saldría vivu d'ella". Finalmenti, el libru de Servet fue publicau, anque anónimamenti, a prencepius de 1553, otra ves con gran revuelu. Un calvinista de Ginebra escribi a un colega católicu revelándo-li que l’autor del libru es el hereji Miguel Servet, clandestinu baxu la falsa identidá de Villeneuve. Se sospecha que detrás desta denuncia pue estal el propiu Calvino, quien tenía teníu accesu al testu gracias al propiu Servet. La Inquisición de Lyon recibi parti dela correspondencia entri dambos dos, endispués delo qual Servet es arrestau, interrogau i encarcelau en Vienne. El [[7 d’abril]], nostanti, logra fugal-si i el [[17 de juniu]] es condenau a ''muerti in absentia'', siendu quemau en efigie. == Juíziu i muerti == Possiblimenti, mientris iba hazia [[Italia]], por anguna razón Servet acaba haziendu una pará en [[Ginebra]], ondi fue reconocíu ena ilesia ondi predicaba el propiu Calvino ([[13 d’abostu]]). Endispués de sel arrestau i julgau por hereji (pola su negación dela Trinidá i pola su defensa del bautismu ena edá adulta), fue condenau a moril ena foguera ([[26 d’otubri]] de [[1553]]). Al día siguiienti, [[27 d’otubri]] de [[1553]], Miguel Servet morri ena foguera. Independientimenti dela importancia delos sus destapamientus fisiológicus o del su trabaju comu polemista religiosu, la figura de Miguel Servet destaca comu mártil dela [[libertá]] de pensamientu i d’espresión delas ideas, sean qualis sean estas, n’abiertu desafíu con tó aquello qu’quiera acabal con ellas. Las Ilesias Unitarias ven a Servet comu el su pioneru i el primer mártil.{{cr}} == Referéncias == {{llistaref}} == Atijus esternus == {{commonscat|Miguel Servet}} * [http://www.miguelservetinvestigacion.com Miguel Servet Investigación] * [http://www.miguelservet.org/servetus/web.php Michael Servetus Institute] qm9viq6e0t47clyvkot0kj4cv542okc Usuario caraba:SHB2000 3 12009 144214 2026-09-18T02:30:48Z Max 17584 Max trasladó la página [[Usuario caraba:SHB2000]] a [[Usuario caraba:SHB]]: Página trasladada automáticamente al cambiar el nombre del usuario «[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]» a «[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]» 144214 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Usuario caraba:SHB]] azxzne3l7j4fnrbbsfvn09xdws34zwg Salzburgu 0 12010 144222 2026-09-18T06:51:39Z Olarcos 82 Criá página con '{{ficha de entidad subnacional}}' 144222 wikitext text/x-wiki {{ficha de entidad subnacional}} 6t3zfgdq1gwu9pcm1p339die9a68bil 144224 144222 2026-09-18T06:54:52Z Olarcos 82 144224 wikitext text/x-wiki '''Salzburgo''' (n’[[Alemán|alemán]]: ''Salzburg'' {{Audio|Salzburg.ogg|/ˈzalt͡sbʊɐ̯k/}}, 'ciá/castillu dela sal') es la quarta ciá con más puebración d’[[Austria]], con 154&nbsp;211 abitantis (2019),<ref>{{Cita web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/217757/umfrage/groesste-staedte-in-oesterreich/|título=Österreich - Größte Städte 2019|fechaacceso=1 de diciembre de 2019|sitioweb=Statista|idioma=de}}</ref> capital del estau federau ([[Organización territorial d’Austria|Bundesland]]) de [[Salzburgo (estau)|Salzburgo]] i dela región omónima, una delas nuevi en que se dividi esti país. Está cerca dela [[Raya entri Alemaña i Austria|raya nacional con Alemaña]]. El su nombri vien dela sal (''Salz'' n’alemán) delas importantis minas que á enas cercanías i col comerciu dela qual la ciá se desenvolvió a lo largu de varius sigrus.<ref>{{cita web|url = https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20181202/453232947909/salzburgo-viaje-alpes-musica-austria.html |título = Salzburgo, viaje al escenario musical de los Alpes austríacos |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Arnedo |nombre = Clara |fecha = 2 de diciembre de 2018 |sitioweb = La Vanguardia}}</ref> Nel {{siglo|VIII|d|s}}, particularmenti, alcanzó un altu grau de prosperidá por esti comerciu i polos impuestus que se cobraban al passu delas barcazas que transportaban la sal i otras mercancías pol [[ríu Salzach]], que atraviesa la ciá. La ciá es conocía por sel la ciá natal de [[Wolfgang Amadeus Mozart]] i polos [[Festival de Salzburgo|festivalis musicalis]] que se celebran ca vranu nella.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2019/11/04/actualidad/1572863143_091108.html |título = Lonely Planet: diez planes para sacarle todo el jugo a Salzburgo, la ciudad de la música |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 7 de noviembre de 2019 |sitioweb = El País}}</ref> Amás, el su centru estóricu tien síu declarau pola Unesco [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]].<ref>{{cita web|url = https://www.hola.com/viajes/20180717127193/salzburgo-ciudad-austria-escenario-verano/ |título = Salzburgo, la ciudad que es un escenario |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Ferreiro |nombre = Ferreiro |fecha = 17 de julio de 218 |sitioweb = Hola}}</ref> Salzburgo es la «puerta d’entrada» al noroesti d’Austria i constitúi un importanti cruce de carreteras i ferrocarrilis. Tamién es unu delos principalis centrus turísticus del país i un centru enternacional de conferencias.<ref name="BRITANNICA" /> == Estoria == === Erais Antiga i Media === Se tienin topau rastros d’asentamientus que datan de tiempus mui antiguus. Particularmenti, ena colina de [[Rainberg]] á indicis duna ocupación continuá dendi el [[Neolíticu]] ata la conquista romana nel tiempu del emperaol [[Augusto]]. Ena colina del castillu i nel Kapuzinerberg se tienin destapau restus de fortificacionis delo que ena [[Edá del Fierro]] fue con toa probabilidá el centru más importanti del puebru [[Celta|celta]] delos ''[[ambisontes|ambisontii]]''. Los romanus agruparun las pequeñas comunidais agrícolas nuna sola urbi, Iuvavum, nel añu {{#if:|15&nbsp;a.&nbsp;C.|15&nbsp;a.&nbsp;C.}} Es probabli qu’el nombri no venga duna divinidá romana, sinó que fuera l’adaptación dun nombri celta anterior (Iuvavo). La urbi se convirtió en ''[[municipium]]'' nel añu {{#if:45|45&nbsp;d.&nbsp;C.|&nbsp;d.&nbsp;C.}} baxu l’emperaol [[Claudio]] (Municipium Claudium Iuvavum), llegandu a sel unu delos más importantis dela provincia de [[Noricum]]. El declivi d’Iuvavum endispués del colapsu dela raya de Noricum fue mui rápidu, de tal manera que nel {{siglo|VII||s}} estaba nun estau ábati ruinosu. Alreol del añu 700, [[Ruperto de Salzburgo|san Ruperto]] fundó una nueva puebración nel solar del antiguu Iuvavum [[Imperiu romanu|romanu]], ena su busca por establecel una basílica, i convirtió en 739 la puebración en sedi dun [[obispau]] i, en 798, [[Arno (Salzburgo)|Arno]], en sedi dun arçobispau. Salzburgo fue governá pun príncipi-arçobispu ata prencepius del {{siglo|XIX||s}}.<ref>{{cita web|url = https://www.larousse.fr/encyclopedie/ville/Salzbourg/142894 |título = Salzbourg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Larousse |idioma = francés}}</ref> El su últimu príncipi-arçobispu fue [[Hieronymus von Colloredo]]. {{VT|Arçobispau de Salzburgo}} === Edá Contemporánea === Sigún la [[Enciclopedia Británica]], Salzburgo sufrió dañus “relativamente pequeños” duranti la [[Segunda Guerra Mundial]] i fue el quartel general delas fuerças militaris estauunidensis duranti la [[ocupación aliá d’Austria]] entri 1945 i 1956.<ref name="BRITANNICA">{{cita web|url = https://www.britannica.com/place/Salzburg-Austria |título = Salzburg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Encyclopædia Britannica |idioma = inglés}}</ref> En 2015, duranti la [[Crisi migratoria de 2015 n’Uropa|Crisi migratoria n’Uropa]], se decretó la suspensión de conexionis diretas en tren entri Salzburgo i [[Múnich]] comu midía pa intental frenal el ritmu de salía de refugiaus de paísis estracomunitarius dendi Austria en direción d’Alemaña. En setiembri, más de {{nts|100000}} refugiaus, ena su mayoría afganus, iraquinis i sirius, passarun d’Austria a Alemaña.<ref>{{cita web|url = https://cadenaser.com/ser/2015/09/22/internacional/1442919470_353722.html |título = Suspendido el servicio de trenes entre Salzburgo y Múnich hasta el 4 de octubre |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 22 de septiembre de 2015 |sitioweb = SER}}</ref> En setiembri de 2018, Salzburgo acogió la [[Cumbri uropea]] dientru dela presidencia austriaca del [[Conseju dela Unión Uropea]]. En metá del procesu de [[refundación dela Unión Uropea]], la [[Libri circulación de pressonas, inmigración i asilu ena Unión Uropea|migración]] i la [[salía del Reinu-Uníu dela Unión Uropea]] (Brexit) eran las dos cuestionis que preocupaban i dividían alos líderis del [[Conseju Uropeu]] n’essi momentu.<ref>{{cita web|url = https://www.rtve.es/noticias/20180920/cumbre-salzburgo-plan-para-desplegar-politica-fronteriza-europea-se-enfrenta-reticencias-espana-italia-grecia/1803100.shtml |título = Cumbre en Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 19 de septiembre de 2018 |sitioweb = RTVE}}</ref> == Geografía == === Ubicación === Salzburgo se topa a {{esd|150 km}} al esti de [[Múnich]], n’[[Alemaña]], i a {{esd|300 km}} al oesti de [[Viena]]. La ciá s’estiendi por dambas dos riberas del [[ríu Salzach]], a {{esd|25 km}} delas estribacionis setentrionalis delos [[Alpes]]. El caráiter montañosu del sul dela región de Salzburgo contrasta colas suavis ondulacionis dela su parti norti. La cima alpina más cercana es el [[Untersberg]] ({{esd|1853 m}}), que se topa a solu unus pocu quilómetrus al suroesti dela ciá. El centru dela ciá está rodeau por dos elevacionis pétreas, el Mönchsberg i el Kapuzinerberg, cuyos bosquis constituyin el pulmón verdi dela ciá. === Climi === {{Weather box |location=Salzburgo ([[Aeropuertu de Salzburgo]]), normalis 1991–2020 |metric first=Y |single line=Y |Jan high C = 3.4 |Feb high C = 6.2 |Mar high C = 10.2 |Apr high C = 15.7 |May high C = 19.3 |Jun high C = 23.2 |Jul high C = 24.3 |Aug high C = 24.0 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 14.4 |Nov high C = 8.5 |Dec high C = 4.0 |year high C = 14.4 |Jan mean C = 0.0 |Feb mean C = 1.6 |Mar mean C = 5.7 |Apr mean C = 10.1 |May mean C = 14.4 |Jun mean C = 17.9 |Jul mean C = 19.6 |Aug mean C = 19.4 |Sep mean C = 15.0 |Oct mean C = 10.4 |Nov mean C = 4.8 |Dec mean C = 0.9 |year mean C = 10.0 |Jan low C = -3.6 |Feb low C = -2.8 |Mar low C = 0.7 |Apr low C = 4.3 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.8 |Aug low C = 13.6 |Sep low C = 10.1 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 0.9 |Dec low C = -2.5 |year low C = 5.1 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 59 |Feb precipitation mm = 53 |Mar precipitation mm = 87 |Apr precipitation mm = 78 |May precipitation mm = 115 |Jun precipitation mm = 151 |Jul precipitation mm = 158 |Aug precipitation mm = 164 |Sep precipitation mm = 112 |Oct precipitation mm = 73 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 72 |year precipitation mm = 1195 |Jan snow cm = 20.0 |Feb snow cm = 19.5 |Mar snow cm = 11.5 |Apr snow cm = 1.4 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.6 |Nov snow cm = 6.5 |Dec snow cm = 18.8 |year snow cm = 78.3 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 14.6 |Feb snow days = 12.2 |Mar snow days = 5.6 |Apr snow days = 0.8 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.2 |Nov snow days = 3.8 |Dec snow days = 10.0 |year snow days = 47.2 |time day = 14:00 |Jan humidity = 71.7 |Feb humidity = 63.5 |Mar humidity = 56.1 |Apr humidity = 50.5 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.6 |Jul humidity = 53.2 |Aug humidity = 55.0 |Sep humidity = 59.3 |Oct humidity = 62.9 |Nov humidity = 71.1 |Dec humidity = 73.9 |year humidity = 60.4 |Jan sun = 67.0 |Feb sun = 91.9 |Mar sun = 130.0 |Apr sun = 152.6 |May sun = 196.4 |Jun sun = 193.9 |Jul sun = 221.1 |Aug sun = 202.8 |Sep sun = 167.7 |Oct sun = 129.7 |Nov sun = 81.2 |Dec sun = 62.8 |year sun = 1697.1 |Jan percentsun = 26.9 |Feb percentsun = 34.4 |Mar percentsun = 37.9 |Apr percentsun = 39.4 |May percentsun = 44.3 |Jun percentsun = 43.7 |Jul percentsun = 48.8 |Aug percentsun = 48.3 |Sep percentsun = 47.4 |Oct percentsun = 42.9 |Nov percentsun = 30.8 |Dec percentsun = 26.7 |year percentsun = 39.3 |source 1=[[Central Institute for Meteorology and Geodynamics]] (precipitación 1981–2010, oras de sol 1971–2000)<ref name=ZAMGnormals> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | archive-date = 2023-06-05 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | title = Klimamittelwerte 1991–2020 | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref><ref name=ZAMGprecip> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229004447/http://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |archive-date=2014-12-29 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |title=Klimamittel 1981–2010: Niederschlag |language=de |publisher=Central Institute for Meteorology and Geodynamics |access-date=2019-10-29}}</ref><ref name=ZAMG1971> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605205536/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | archive-date = 2023-06-05 |url=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | title = Klimadaten von Österreich 1971–2000–Salzburg-Flughafen | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref> }} == Transporti == {| class="wikitable" |- ! !Aeropuertu !Códigu IATA !Códigu OACI |- |[[Archivu:Salzburg Airport from the air.jpg|150px]] |[[Aeropuertu de Salzburgo]] |SZG |LOWS |} *[[Salzburg Hauptbahnhof]] == Educación == {| class="wikitable" |- ! !Nuversidá !Fundación !Acrónimu !Tipu |- |[[Archivu:Uni Salzburg NaWi Rückeingang.jpg|150px]] |[[Nuversidá de Salzburgo]] |1622 |PLUS |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Salzburg Mozarteum Saal.jpg|150px]] |[[Mozarteum|Universität Mozarteum Salzburg]] |1841 | |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Paracelsus PMU.jpg|150px]] |[[Paracelsus Medizinische Privatuniversität Salzburg]] |2003 |PMU |Nuversidá privá |- | |[[Fachhochschule Salzburg]] |1995 |FHS |Nuversidá púbrica |} == Coltura == === Monumentus i lugaris d’interés === {{Ficha de Patrimonio de la Humanidad | Nombre = Centru estóricu dela ciá de Salzburgo | Imagen = SalzburgerAltstadt02.JPG | Pie = Vista dela ciá vieja | País = [[Austria]] | Coordenadas = No | Tipo = '''<span style="color:#F4A460">Coltural</span>''' | Criterios = ii, iv, vi | ID = 784 | Región = [[Anexu:Patrimoniu dela Umanidá n’Uropa i América del Norti|Uropa i América del Norti]] | Año = 1996 | Extensión = | Extensiones = | Peligro = }} El centru antiguu dela ciá, que fue declarau pola [[Unesco]] comu [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]] en 1996, es notabli por: [[Archivu:Salzburgo 2019.jpg|miniaturadeimagen|Fortaleza de Hohensalzburgo]] * [[Catedral de Salzburgo]] * [[Abadía de Nonnberg|Abadía de Nonnberg o de San Pedro]] * [[Abadía de San Pedro (Salzburgo)|Monasteriu de San Pedro]] (Das Kloster St. Peter) * [[Cemiteriu de San Pedro]] (Petersfriedhof) * [[Catacumbas dela roca del Mönchsberg]] * [[Ilesia franciscana de Salzburgo|Ilesia franciscana]] i conjunt d’ilesias barrocas dela ciá * [[Residencia de Salzburgo|Palaciu-residencia del arçobispu]] cola ''[[Residenzgalerie]]'' * [[Fortaleza de Hohensalzburg]] * [[Getreidegasse]] (''Calli del Granu''), cola [[Casa natal de Mozart|casa ondi tuvo nacencia W. A. Mozart]] Fueraparti del centru estóricu destacan: * Los palacius más importantis son: el [[palaciu de Mirabell]], el [[palaciu de Leopoldskron]] i el [[palaciu de Hellbrunn]]. * [[Cemiteriu de San Sebastián (Salzburgo)|Cemiteriu de San Sebastián]] (Sebastiansfriedhof) Salzburgo tamién tien importantis museus: * [[Rupertinum]] (''Museu d’Arti Moernu'') * [[Haus der Natur Salzburg]] (''Casa dela Naturaleza'') * [[Stille Nacht Museum]] (''Museu dela Nochi de Paz'') * [[Salzburger Freilichtmuseum]] (''Museu al Airri Libri'') * [[Dommuseum Salzburg]] (''Museu Catedral'') * [[Museum der Moderne]] (''Museu de Moernidá'') * Casa natal de Mozart<ref>{{Cita web|url=https://www.salzburg.info/es/lugares-de-interes/top10/casa-natal-de-mozart|título=Casa Natal de Mozart : atracciones turísticas : salzburg.info|fechaacceso=8 de mayo de 2018|sitioweb=salzburg.info|idioma=es}}</ref> === Cinematografía === La película musical de 1965 ''[[The Sound of Music]]'' (''Sonrisas y lágrimas'' en España y ''La novicia rebelde'' en Hispanoamérica) fue rodá en Salzburgo i la su aición se desenvuelvi en Salzburgo. == Festivalis colturalis == * [[Festival de Salzburgo]] * festival internazionale "SZENE" * festival di Pentecoste * festival di KUNST(st)OFF * TotalImprOFFisiert * festival di Open Mind * Winterfest * festival di literatura * festival di Literaturhaus * Slamlabor * Poetry Slam === Gastronomía === * Salzburger Nockerln<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/un-postre-c%C3%A9lebre-los-nockerln-de-salzburgo/av-17361806 |título = Un postre célebre: los "nockerln" de Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 10 de enero de 2014 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> * [[Mozartkugel]]<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/mozartkugel-el-bomb%C3%B3n-de-un-genio/a-1874893 |título = Mozartkugel, el bombón de un genio |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 27 de enero de 2006 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> (mazapán verdi de pistachu, envueltu dun finu praliné i sumergíu por últimu en cobertura de chocolati negru) * [[Spätzle|Pinzgauer Kasnockn]] * [[Kaiserschmarrn]] * [[Cerveza]] == Deportis == [[Archivu:Red Bull Arena20.JPG|miniatura|Red Bull Arena]] Salzburgo es la sedi dela [[Unión Enternacional de Biatlón]]. La ciá acogió algunus [[Reglas del fútbol|partíus de fútbol]] dela [[Eurocopa 2008]]. Amás, se tien presentau comu ciá candidata pa organizal los [[Juegus Olímpicus d’Inviernu]] en dos ocasionis, siendu derrotá primeru por [[Vancouver]] palos juegus de [[Juegus Olímpicus de Vancouver 2010|2010]] i por [[Sochi]] palos de [[Juegus Olímpicus de Sochi 2014|2014]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !!Deporti !!Competición !!Estadiu !!Creación |- |[[Red Bull Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[Bundesliga (Austria)]] ||[[Red Bull Arena (Salzburgo)]] ||1933 |- |[[SV Austria Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[2. Liga (Austria)]]||[[ASKÖ-Anlage]] ||2005 |} == Ermanamientus == * [[Berna]] ([[Suiça]])<ref>{{cita web|url = https://www.swissinfo.ch/spa/salzburgo--para%C3%ADso-incomparable-de-arte-y-cultura/6590640 |título = Salzburgo, paraíso incomparable de arte y cultura |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Turmo |nombre = Iván |fecha = 24 de abril de 2008 |sitioweb = Swissinfo}}</ref> * [[Dresde]] ([[Alemaña]])<ref>{{cita web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|título=''Dresden - Partner Cities''|editorial=[[copyright|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|fechaacceso=29 de diciembre de 2008|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090130020425/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|fechaarchivo=30 de enero de 2009}}</ref> == Pressonas notablis == {{AP|Categoría:Pressonas de Salzburgo}} == Referéncias == {{listaref|2}} == Bibliografía == * {{cita libro |apellido= Di Duca |nombre= Marc |título= Austria 5. Salzburgo y estado de Salzburgo |url= https://books.google.es/books?id=w4VSDwAAQBAJ&lpg=PA230&hl=es&pg=PA230#v=onepage&q&f=false |año= 2018 |editor= Grupo Planeta |isbn= 8408190075}} * {{cita libro |apellido= Foxx |nombre= Katharina |título= Photo Guide Salzburg, Austria: All what afterwards |url= https://books.google.es/books?id=r9ljAwAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |idioma= inglés |año= 2012 |editor= CyberBooklab |isbn= 8087655257}} == Enlazis esternus == * [http://www.salzburg.info/es/ Salzburg Information - Información turística dela ciá de Salzburgo] {{en idioma|es}}{{ficha de entidad subnacional}} cptj2ktmxwx7ptu2chjm7hfbst8trsk 144225 144224 2026-09-18T06:55:43Z Olarcos 82 144225 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} '''Salzburgo''' (n’[[Alemán|alemán]]: ''Salzburg'' {{Audio|Salzburg.ogg|/ˈzalt͡sbʊɐ̯k/}}, 'ciá/castillu dela sal') es la quarta ciá con más puebración d’[[Austria]], con 154&nbsp;211 abitantis (2019),<ref>{{Cita web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/217757/umfrage/groesste-staedte-in-oesterreich/|título=Österreich - Größte Städte 2019|fechaacceso=1 de diciembre de 2019|sitioweb=Statista|idioma=de}}</ref> capital del estau federau ([[Organización territorial d’Austria|Bundesland]]) de [[Salzburgo (estau)|Salzburgo]] i dela región omónima, una delas nuevi en que se dividi esti país. Está cerca dela [[Raya entri Alemaña i Austria|raya nacional con Alemaña]]. El su nombri vien dela sal (''Salz'' n’alemán) delas importantis minas que á enas cercanías i col comerciu dela qual la ciá se desenvolvió a lo largu de varius sigrus.<ref>{{cita web|url = https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20181202/453232947909/salzburgo-viaje-alpes-musica-austria.html |título = Salzburgo, viaje al escenario musical de los Alpes austríacos |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Arnedo |nombre = Clara |fecha = 2 de diciembre de 2018 |sitioweb = La Vanguardia}}</ref> Nel {{siglo|VIII|d|s}}, particularmenti, alcanzó un altu grau de prosperidá por esti comerciu i polos impuestus que se cobraban al passu delas barcazas que transportaban la sal i otras mercancías pol [[ríu Salzach]], que atraviesa la ciá. La ciá es conocía por sel la ciá natal de [[Wolfgang Amadeus Mozart]] i polos [[Festival de Salzburgo|festivalis musicalis]] que se celebran ca vranu nella.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2019/11/04/actualidad/1572863143_091108.html |título = Lonely Planet: diez planes para sacarle todo el jugo a Salzburgo, la ciudad de la música |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 7 de noviembre de 2019 |sitioweb = El País}}</ref> Amás, el su centru estóricu tien síu declarau pola Unesco [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]].<ref>{{cita web|url = https://www.hola.com/viajes/20180717127193/salzburgo-ciudad-austria-escenario-verano/ |título = Salzburgo, la ciudad que es un escenario |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Ferreiro |nombre = Ferreiro |fecha = 17 de julio de 218 |sitioweb = Hola}}</ref> Salzburgo es la «puerta d’entrada» al noroesti d’Austria i constitúi un importanti cruce de carreteras i ferrocarrilis. Tamién es unu delos principalis centrus turísticus del país i un centru enternacional de conferencias.<ref name="BRITANNICA" /> == Estoria == === Erais Antiga i Media === Se tienin topau rastros d’asentamientus que datan de tiempus mui antiguus. Particularmenti, ena colina de [[Rainberg]] á indicis duna ocupación continuá dendi el [[Neolíticu]] ata la conquista romana nel tiempu del emperaol [[Augusto]]. Ena colina del castillu i nel Kapuzinerberg se tienin destapau restus de fortificacionis delo que ena [[Edá del Fierro]] fue con toa probabilidá el centru más importanti del puebru [[Celta|celta]] delos ''[[ambisontes|ambisontii]]''. Los romanus agruparun las pequeñas comunidais agrícolas nuna sola urbi, Iuvavum, nel añu {{#if:|15&nbsp;a.&nbsp;C.|15&nbsp;a.&nbsp;C.}} Es probabli qu’el nombri no venga duna divinidá romana, sinó que fuera l’adaptación dun nombri celta anterior (Iuvavo). La urbi se convirtió en ''[[municipium]]'' nel añu {{#if:45|45&nbsp;d.&nbsp;C.|&nbsp;d.&nbsp;C.}} baxu l’emperaol [[Claudio]] (Municipium Claudium Iuvavum), llegandu a sel unu delos más importantis dela provincia de [[Noricum]]. El declivi d’Iuvavum endispués del colapsu dela raya de Noricum fue mui rápidu, de tal manera que nel {{siglo|VII||s}} estaba nun estau ábati ruinosu. Alreol del añu 700, [[Ruperto de Salzburgo|san Ruperto]] fundó una nueva puebración nel solar del antiguu Iuvavum [[Imperiu romanu|romanu]], ena su busca por establecel una basílica, i convirtió en 739 la puebración en sedi dun [[obispau]] i, en 798, [[Arno (Salzburgo)|Arno]], en sedi dun arçobispau. Salzburgo fue governá pun príncipi-arçobispu ata prencepius del {{siglo|XIX||s}}.<ref>{{cita web|url = https://www.larousse.fr/encyclopedie/ville/Salzbourg/142894 |título = Salzbourg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Larousse |idioma = francés}}</ref> El su últimu príncipi-arçobispu fue [[Hieronymus von Colloredo]]. {{VT|Arçobispau de Salzburgo}} === Edá Contemporánea === Sigún la [[Enciclopedia Británica]], Salzburgo sufrió dañus “relativamente pequeños” duranti la [[Segunda Guerra Mundial]] i fue el quartel general delas fuerças militaris estauunidensis duranti la [[ocupación aliá d’Austria]] entri 1945 i 1956.<ref name="BRITANNICA">{{cita web|url = https://www.britannica.com/place/Salzburg-Austria |título = Salzburg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Encyclopædia Britannica |idioma = inglés}}</ref> En 2015, duranti la [[Crisi migratoria de 2015 n’Uropa|Crisi migratoria n’Uropa]], se decretó la suspensión de conexionis diretas en tren entri Salzburgo i [[Múnich]] comu midía pa intental frenal el ritmu de salía de refugiaus de paísis estracomunitarius dendi Austria en direción d’Alemaña. En setiembri, más de {{nts|100000}} refugiaus, ena su mayoría afganus, iraquinis i sirius, passarun d’Austria a Alemaña.<ref>{{cita web|url = https://cadenaser.com/ser/2015/09/22/internacional/1442919470_353722.html |título = Suspendido el servicio de trenes entre Salzburgo y Múnich hasta el 4 de octubre |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 22 de septiembre de 2015 |sitioweb = SER}}</ref> En setiembri de 2018, Salzburgo acogió la [[Cumbri uropea]] dientru dela presidencia austriaca del [[Conseju dela Unión Uropea]]. En metá del procesu de [[refundación dela Unión Uropea]], la [[Libri circulación de pressonas, inmigración i asilu ena Unión Uropea|migración]] i la [[salía del Reinu-Uníu dela Unión Uropea]] (Brexit) eran las dos cuestionis que preocupaban i dividían alos líderis del [[Conseju Uropeu]] n’essi momentu.<ref>{{cita web|url = https://www.rtve.es/noticias/20180920/cumbre-salzburgo-plan-para-desplegar-politica-fronteriza-europea-se-enfrenta-reticencias-espana-italia-grecia/1803100.shtml |título = Cumbre en Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 19 de septiembre de 2018 |sitioweb = RTVE}}</ref> == Geografía == === Ubicación === Salzburgo se topa a {{esd|150 km}} al esti de [[Múnich]], n’[[Alemaña]], i a {{esd|300 km}} al oesti de [[Viena]]. La ciá s’estiendi por dambas dos riberas del [[ríu Salzach]], a {{esd|25 km}} delas estribacionis setentrionalis delos [[Alpes]]. El caráiter montañosu del sul dela región de Salzburgo contrasta colas suavis ondulacionis dela su parti norti. La cima alpina más cercana es el [[Untersberg]] ({{esd|1853 m}}), que se topa a solu unus pocu quilómetrus al suroesti dela ciá. El centru dela ciá está rodeau por dos elevacionis pétreas, el Mönchsberg i el Kapuzinerberg, cuyos bosquis constituyin el pulmón verdi dela ciá. === Climi === {{Weather box |location=Salzburgo ([[Aeropuertu de Salzburgo]]), normalis 1991–2020 |metric first=Y |single line=Y |Jan high C = 3.4 |Feb high C = 6.2 |Mar high C = 10.2 |Apr high C = 15.7 |May high C = 19.3 |Jun high C = 23.2 |Jul high C = 24.3 |Aug high C = 24.0 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 14.4 |Nov high C = 8.5 |Dec high C = 4.0 |year high C = 14.4 |Jan mean C = 0.0 |Feb mean C = 1.6 |Mar mean C = 5.7 |Apr mean C = 10.1 |May mean C = 14.4 |Jun mean C = 17.9 |Jul mean C = 19.6 |Aug mean C = 19.4 |Sep mean C = 15.0 |Oct mean C = 10.4 |Nov mean C = 4.8 |Dec mean C = 0.9 |year mean C = 10.0 |Jan low C = -3.6 |Feb low C = -2.8 |Mar low C = 0.7 |Apr low C = 4.3 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.8 |Aug low C = 13.6 |Sep low C = 10.1 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 0.9 |Dec low C = -2.5 |year low C = 5.1 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 59 |Feb precipitation mm = 53 |Mar precipitation mm = 87 |Apr precipitation mm = 78 |May precipitation mm = 115 |Jun precipitation mm = 151 |Jul precipitation mm = 158 |Aug precipitation mm = 164 |Sep precipitation mm = 112 |Oct precipitation mm = 73 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 72 |year precipitation mm = 1195 |Jan snow cm = 20.0 |Feb snow cm = 19.5 |Mar snow cm = 11.5 |Apr snow cm = 1.4 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.6 |Nov snow cm = 6.5 |Dec snow cm = 18.8 |year snow cm = 78.3 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 14.6 |Feb snow days = 12.2 |Mar snow days = 5.6 |Apr snow days = 0.8 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.2 |Nov snow days = 3.8 |Dec snow days = 10.0 |year snow days = 47.2 |time day = 14:00 |Jan humidity = 71.7 |Feb humidity = 63.5 |Mar humidity = 56.1 |Apr humidity = 50.5 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.6 |Jul humidity = 53.2 |Aug humidity = 55.0 |Sep humidity = 59.3 |Oct humidity = 62.9 |Nov humidity = 71.1 |Dec humidity = 73.9 |year humidity = 60.4 |Jan sun = 67.0 |Feb sun = 91.9 |Mar sun = 130.0 |Apr sun = 152.6 |May sun = 196.4 |Jun sun = 193.9 |Jul sun = 221.1 |Aug sun = 202.8 |Sep sun = 167.7 |Oct sun = 129.7 |Nov sun = 81.2 |Dec sun = 62.8 |year sun = 1697.1 |Jan percentsun = 26.9 |Feb percentsun = 34.4 |Mar percentsun = 37.9 |Apr percentsun = 39.4 |May percentsun = 44.3 |Jun percentsun = 43.7 |Jul percentsun = 48.8 |Aug percentsun = 48.3 |Sep percentsun = 47.4 |Oct percentsun = 42.9 |Nov percentsun = 30.8 |Dec percentsun = 26.7 |year percentsun = 39.3 |source 1=[[Central Institute for Meteorology and Geodynamics]] (precipitación 1981–2010, oras de sol 1971–2000)<ref name=ZAMGnormals> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | archive-date = 2023-06-05 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | title = Klimamittelwerte 1991–2020 | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref><ref name=ZAMGprecip> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229004447/http://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |archive-date=2014-12-29 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |title=Klimamittel 1981–2010: Niederschlag |language=de |publisher=Central Institute for Meteorology and Geodynamics |access-date=2019-10-29}}</ref><ref name=ZAMG1971> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605205536/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | archive-date = 2023-06-05 |url=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | title = Klimadaten von Österreich 1971–2000–Salzburg-Flughafen | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref> }} == Transporti == {| class="wikitable" |- ! !Aeropuertu !Códigu IATA !Códigu OACI |- |[[Archivu:Salzburg Airport from the air.jpg|150px]] |[[Aeropuertu de Salzburgo]] |SZG |LOWS |} *[[Salzburg Hauptbahnhof]] == Educación == {| class="wikitable" |- ! !Nuversidá !Fundación !Acrónimu !Tipu |- |[[Archivu:Uni Salzburg NaWi Rückeingang.jpg|150px]] |[[Nuversidá de Salzburgo]] |1622 |PLUS |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Salzburg Mozarteum Saal.jpg|150px]] |[[Mozarteum|Universität Mozarteum Salzburg]] |1841 | |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Paracelsus PMU.jpg|150px]] |[[Paracelsus Medizinische Privatuniversität Salzburg]] |2003 |PMU |Nuversidá privá |- | |[[Fachhochschule Salzburg]] |1995 |FHS |Nuversidá púbrica |} == Coltura == === Monumentus i lugaris d’interés === {{Ficha de Patrimonio de la Humanidad | Nombre = Centru estóricu dela ciá de Salzburgo | Imagen = SalzburgerAltstadt02.JPG | Pie = Vista dela ciá vieja | País = [[Austria]] | Coordenadas = No | Tipo = '''<span style="color:#F4A460">Coltural</span>''' | Criterios = ii, iv, vi | ID = 784 | Región = [[Anexu:Patrimoniu dela Umanidá n’Uropa i América del Norti|Uropa i América del Norti]] | Año = 1996 | Extensión = | Extensiones = | Peligro = }} El centru antiguu dela ciá, que fue declarau pola [[Unesco]] comu [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]] en 1996, es notabli por: [[Archivu:Salzburgo 2019.jpg|miniaturadeimagen|Fortaleza de Hohensalzburgo]] * [[Catedral de Salzburgo]] * [[Abadía de Nonnberg|Abadía de Nonnberg o de San Pedro]] * [[Abadía de San Pedro (Salzburgo)|Monasteriu de San Pedro]] (Das Kloster St. Peter) * [[Cemiteriu de San Pedro]] (Petersfriedhof) * [[Catacumbas dela roca del Mönchsberg]] * [[Ilesia franciscana de Salzburgo|Ilesia franciscana]] i conjunt d’ilesias barrocas dela ciá * [[Residencia de Salzburgo|Palaciu-residencia del arçobispu]] cola ''[[Residenzgalerie]]'' * [[Fortaleza de Hohensalzburg]] * [[Getreidegasse]] (''Calli del Granu''), cola [[Casa natal de Mozart|casa ondi tuvo nacencia W. A. Mozart]] Fueraparti del centru estóricu destacan: * Los palacius más importantis son: el [[palaciu de Mirabell]], el [[palaciu de Leopoldskron]] i el [[palaciu de Hellbrunn]]. * [[Cemiteriu de San Sebastián (Salzburgo)|Cemiteriu de San Sebastián]] (Sebastiansfriedhof) Salzburgo tamién tien importantis museus: * [[Rupertinum]] (''Museu d’Arti Moernu'') * [[Haus der Natur Salzburg]] (''Casa dela Naturaleza'') * [[Stille Nacht Museum]] (''Museu dela Nochi de Paz'') * [[Salzburger Freilichtmuseum]] (''Museu al Airri Libri'') * [[Dommuseum Salzburg]] (''Museu Catedral'') * [[Museum der Moderne]] (''Museu de Moernidá'') * Casa natal de Mozart<ref>{{Cita web|url=https://www.salzburg.info/es/lugares-de-interes/top10/casa-natal-de-mozart|título=Casa Natal de Mozart : atracciones turísticas : salzburg.info|fechaacceso=8 de mayo de 2018|sitioweb=salzburg.info|idioma=es}}</ref> === Cinematografía === La película musical de 1965 ''[[The Sound of Music]]'' (''Sonrisas y lágrimas'' en España y ''La novicia rebelde'' en Hispanoamérica) fue rodá en Salzburgo i la su aición se desenvuelvi en Salzburgo. == Festivalis colturalis == * [[Festival de Salzburgo]] * festival internazionale "SZENE" * festival di Pentecoste * festival di KUNST(st)OFF * TotalImprOFFisiert * festival di Open Mind * Winterfest * festival di literatura * festival di Literaturhaus * Slamlabor * Poetry Slam === Gastronomía === * Salzburger Nockerln<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/un-postre-c%C3%A9lebre-los-nockerln-de-salzburgo/av-17361806 |título = Un postre célebre: los "nockerln" de Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 10 de enero de 2014 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> * [[Mozartkugel]]<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/mozartkugel-el-bomb%C3%B3n-de-un-genio/a-1874893 |título = Mozartkugel, el bombón de un genio |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 27 de enero de 2006 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> (mazapán verdi de pistachu, envueltu dun finu praliné i sumergíu por últimu en cobertura de chocolati negru) * [[Spätzle|Pinzgauer Kasnockn]] * [[Kaiserschmarrn]] * [[Cerveza]] == Deportis == [[Archivu:Red Bull Arena20.JPG|miniatura|Red Bull Arena]] Salzburgo es la sedi dela [[Unión Enternacional de Biatlón]]. La ciá acogió algunus [[Reglas del fútbol|partíus de fútbol]] dela [[Eurocopa 2008]]. Amás, se tien presentau comu ciá candidata pa organizal los [[Juegus Olímpicus d’Inviernu]] en dos ocasionis, siendu derrotá primeru por [[Vancouver]] palos juegus de [[Juegus Olímpicus de Vancouver 2010|2010]] i por [[Sochi]] palos de [[Juegus Olímpicus de Sochi 2014|2014]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !!Deporti !!Competición !!Estadiu !!Creación |- |[[Red Bull Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[Bundesliga (Austria)]] ||[[Red Bull Arena (Salzburgo)]] ||1933 |- |[[SV Austria Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[2. Liga (Austria)]]||[[ASKÖ-Anlage]] ||2005 |} == Ermanamientus == * [[Berna]] ([[Suiça]])<ref>{{cita web|url = https://www.swissinfo.ch/spa/salzburgo--para%C3%ADso-incomparable-de-arte-y-cultura/6590640 |título = Salzburgo, paraíso incomparable de arte y cultura |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Turmo |nombre = Iván |fecha = 24 de abril de 2008 |sitioweb = Swissinfo}}</ref> * [[Dresde]] ([[Alemaña]])<ref>{{cita web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|título=''Dresden - Partner Cities''|editorial=[[copyright|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|fechaacceso=29 de diciembre de 2008|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090130020425/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|fechaarchivo=30 de enero de 2009}}</ref> == Pressonas notablis == {{AP|Categoría:Pressonas de Salzburgo}} == Referéncias == {{listaref|2}} == Bibliografía == * {{cita libro |apellido= Di Duca |nombre= Marc |título= Austria 5. Salzburgo y estado de Salzburgo |url= https://books.google.es/books?id=w4VSDwAAQBAJ&lpg=PA230&hl=es&pg=PA230#v=onepage&q&f=false |año= 2018 |editor= Grupo Planeta |isbn= 8408190075}} * {{cita libro |apellido= Foxx |nombre= Katharina |título= Photo Guide Salzburg, Austria: All what afterwards |url= https://books.google.es/books?id=r9ljAwAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |idioma= inglés |año= 2012 |editor= CyberBooklab |isbn= 8087655257}} == Enlazis esternus == * [http://www.salzburg.info/es/ Salzburg Information - Información turística dela ciá de Salzburgo] {{en idioma|es}}{{ficha de entidad subnacional}} tkxjzd8mmiwhvoyj0ggc8zpwkjwdync 144226 144225 2026-09-18T06:56:13Z Olarcos 82 /* Ermanamientus */ 144226 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} '''Salzburgo''' (n’[[Alemán|alemán]]: ''Salzburg'' {{Audio|Salzburg.ogg|/ˈzalt͡sbʊɐ̯k/}}, 'ciá/castillu dela sal') es la quarta ciá con más puebración d’[[Austria]], con 154&nbsp;211 abitantis (2019),<ref>{{Cita web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/217757/umfrage/groesste-staedte-in-oesterreich/|título=Österreich - Größte Städte 2019|fechaacceso=1 de diciembre de 2019|sitioweb=Statista|idioma=de}}</ref> capital del estau federau ([[Organización territorial d’Austria|Bundesland]]) de [[Salzburgo (estau)|Salzburgo]] i dela región omónima, una delas nuevi en que se dividi esti país. Está cerca dela [[Raya entri Alemaña i Austria|raya nacional con Alemaña]]. El su nombri vien dela sal (''Salz'' n’alemán) delas importantis minas que á enas cercanías i col comerciu dela qual la ciá se desenvolvió a lo largu de varius sigrus.<ref>{{cita web|url = https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20181202/453232947909/salzburgo-viaje-alpes-musica-austria.html |título = Salzburgo, viaje al escenario musical de los Alpes austríacos |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Arnedo |nombre = Clara |fecha = 2 de diciembre de 2018 |sitioweb = La Vanguardia}}</ref> Nel {{siglo|VIII|d|s}}, particularmenti, alcanzó un altu grau de prosperidá por esti comerciu i polos impuestus que se cobraban al passu delas barcazas que transportaban la sal i otras mercancías pol [[ríu Salzach]], que atraviesa la ciá. La ciá es conocía por sel la ciá natal de [[Wolfgang Amadeus Mozart]] i polos [[Festival de Salzburgo|festivalis musicalis]] que se celebran ca vranu nella.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2019/11/04/actualidad/1572863143_091108.html |título = Lonely Planet: diez planes para sacarle todo el jugo a Salzburgo, la ciudad de la música |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 7 de noviembre de 2019 |sitioweb = El País}}</ref> Amás, el su centru estóricu tien síu declarau pola Unesco [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]].<ref>{{cita web|url = https://www.hola.com/viajes/20180717127193/salzburgo-ciudad-austria-escenario-verano/ |título = Salzburgo, la ciudad que es un escenario |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Ferreiro |nombre = Ferreiro |fecha = 17 de julio de 218 |sitioweb = Hola}}</ref> Salzburgo es la «puerta d’entrada» al noroesti d’Austria i constitúi un importanti cruce de carreteras i ferrocarrilis. Tamién es unu delos principalis centrus turísticus del país i un centru enternacional de conferencias.<ref name="BRITANNICA" /> == Estoria == === Erais Antiga i Media === Se tienin topau rastros d’asentamientus que datan de tiempus mui antiguus. Particularmenti, ena colina de [[Rainberg]] á indicis duna ocupación continuá dendi el [[Neolíticu]] ata la conquista romana nel tiempu del emperaol [[Augusto]]. Ena colina del castillu i nel Kapuzinerberg se tienin destapau restus de fortificacionis delo que ena [[Edá del Fierro]] fue con toa probabilidá el centru más importanti del puebru [[Celta|celta]] delos ''[[ambisontes|ambisontii]]''. Los romanus agruparun las pequeñas comunidais agrícolas nuna sola urbi, Iuvavum, nel añu {{#if:|15&nbsp;a.&nbsp;C.|15&nbsp;a.&nbsp;C.}} Es probabli qu’el nombri no venga duna divinidá romana, sinó que fuera l’adaptación dun nombri celta anterior (Iuvavo). La urbi se convirtió en ''[[municipium]]'' nel añu {{#if:45|45&nbsp;d.&nbsp;C.|&nbsp;d.&nbsp;C.}} baxu l’emperaol [[Claudio]] (Municipium Claudium Iuvavum), llegandu a sel unu delos más importantis dela provincia de [[Noricum]]. El declivi d’Iuvavum endispués del colapsu dela raya de Noricum fue mui rápidu, de tal manera que nel {{siglo|VII||s}} estaba nun estau ábati ruinosu. Alreol del añu 700, [[Ruperto de Salzburgo|san Ruperto]] fundó una nueva puebración nel solar del antiguu Iuvavum [[Imperiu romanu|romanu]], ena su busca por establecel una basílica, i convirtió en 739 la puebración en sedi dun [[obispau]] i, en 798, [[Arno (Salzburgo)|Arno]], en sedi dun arçobispau. Salzburgo fue governá pun príncipi-arçobispu ata prencepius del {{siglo|XIX||s}}.<ref>{{cita web|url = https://www.larousse.fr/encyclopedie/ville/Salzbourg/142894 |título = Salzbourg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Larousse |idioma = francés}}</ref> El su últimu príncipi-arçobispu fue [[Hieronymus von Colloredo]]. {{VT|Arçobispau de Salzburgo}} === Edá Contemporánea === Sigún la [[Enciclopedia Británica]], Salzburgo sufrió dañus “relativamente pequeños” duranti la [[Segunda Guerra Mundial]] i fue el quartel general delas fuerças militaris estauunidensis duranti la [[ocupación aliá d’Austria]] entri 1945 i 1956.<ref name="BRITANNICA">{{cita web|url = https://www.britannica.com/place/Salzburg-Austria |título = Salzburg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Encyclopædia Britannica |idioma = inglés}}</ref> En 2015, duranti la [[Crisi migratoria de 2015 n’Uropa|Crisi migratoria n’Uropa]], se decretó la suspensión de conexionis diretas en tren entri Salzburgo i [[Múnich]] comu midía pa intental frenal el ritmu de salía de refugiaus de paísis estracomunitarius dendi Austria en direción d’Alemaña. En setiembri, más de {{nts|100000}} refugiaus, ena su mayoría afganus, iraquinis i sirius, passarun d’Austria a Alemaña.<ref>{{cita web|url = https://cadenaser.com/ser/2015/09/22/internacional/1442919470_353722.html |título = Suspendido el servicio de trenes entre Salzburgo y Múnich hasta el 4 de octubre |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 22 de septiembre de 2015 |sitioweb = SER}}</ref> En setiembri de 2018, Salzburgo acogió la [[Cumbri uropea]] dientru dela presidencia austriaca del [[Conseju dela Unión Uropea]]. En metá del procesu de [[refundación dela Unión Uropea]], la [[Libri circulación de pressonas, inmigración i asilu ena Unión Uropea|migración]] i la [[salía del Reinu-Uníu dela Unión Uropea]] (Brexit) eran las dos cuestionis que preocupaban i dividían alos líderis del [[Conseju Uropeu]] n’essi momentu.<ref>{{cita web|url = https://www.rtve.es/noticias/20180920/cumbre-salzburgo-plan-para-desplegar-politica-fronteriza-europea-se-enfrenta-reticencias-espana-italia-grecia/1803100.shtml |título = Cumbre en Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 19 de septiembre de 2018 |sitioweb = RTVE}}</ref> == Geografía == === Ubicación === Salzburgo se topa a {{esd|150 km}} al esti de [[Múnich]], n’[[Alemaña]], i a {{esd|300 km}} al oesti de [[Viena]]. La ciá s’estiendi por dambas dos riberas del [[ríu Salzach]], a {{esd|25 km}} delas estribacionis setentrionalis delos [[Alpes]]. El caráiter montañosu del sul dela región de Salzburgo contrasta colas suavis ondulacionis dela su parti norti. La cima alpina más cercana es el [[Untersberg]] ({{esd|1853 m}}), que se topa a solu unus pocu quilómetrus al suroesti dela ciá. El centru dela ciá está rodeau por dos elevacionis pétreas, el Mönchsberg i el Kapuzinerberg, cuyos bosquis constituyin el pulmón verdi dela ciá. === Climi === {{Weather box |location=Salzburgo ([[Aeropuertu de Salzburgo]]), normalis 1991–2020 |metric first=Y |single line=Y |Jan high C = 3.4 |Feb high C = 6.2 |Mar high C = 10.2 |Apr high C = 15.7 |May high C = 19.3 |Jun high C = 23.2 |Jul high C = 24.3 |Aug high C = 24.0 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 14.4 |Nov high C = 8.5 |Dec high C = 4.0 |year high C = 14.4 |Jan mean C = 0.0 |Feb mean C = 1.6 |Mar mean C = 5.7 |Apr mean C = 10.1 |May mean C = 14.4 |Jun mean C = 17.9 |Jul mean C = 19.6 |Aug mean C = 19.4 |Sep mean C = 15.0 |Oct mean C = 10.4 |Nov mean C = 4.8 |Dec mean C = 0.9 |year mean C = 10.0 |Jan low C = -3.6 |Feb low C = -2.8 |Mar low C = 0.7 |Apr low C = 4.3 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.8 |Aug low C = 13.6 |Sep low C = 10.1 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 0.9 |Dec low C = -2.5 |year low C = 5.1 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 59 |Feb precipitation mm = 53 |Mar precipitation mm = 87 |Apr precipitation mm = 78 |May precipitation mm = 115 |Jun precipitation mm = 151 |Jul precipitation mm = 158 |Aug precipitation mm = 164 |Sep precipitation mm = 112 |Oct precipitation mm = 73 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 72 |year precipitation mm = 1195 |Jan snow cm = 20.0 |Feb snow cm = 19.5 |Mar snow cm = 11.5 |Apr snow cm = 1.4 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.6 |Nov snow cm = 6.5 |Dec snow cm = 18.8 |year snow cm = 78.3 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 14.6 |Feb snow days = 12.2 |Mar snow days = 5.6 |Apr snow days = 0.8 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.2 |Nov snow days = 3.8 |Dec snow days = 10.0 |year snow days = 47.2 |time day = 14:00 |Jan humidity = 71.7 |Feb humidity = 63.5 |Mar humidity = 56.1 |Apr humidity = 50.5 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.6 |Jul humidity = 53.2 |Aug humidity = 55.0 |Sep humidity = 59.3 |Oct humidity = 62.9 |Nov humidity = 71.1 |Dec humidity = 73.9 |year humidity = 60.4 |Jan sun = 67.0 |Feb sun = 91.9 |Mar sun = 130.0 |Apr sun = 152.6 |May sun = 196.4 |Jun sun = 193.9 |Jul sun = 221.1 |Aug sun = 202.8 |Sep sun = 167.7 |Oct sun = 129.7 |Nov sun = 81.2 |Dec sun = 62.8 |year sun = 1697.1 |Jan percentsun = 26.9 |Feb percentsun = 34.4 |Mar percentsun = 37.9 |Apr percentsun = 39.4 |May percentsun = 44.3 |Jun percentsun = 43.7 |Jul percentsun = 48.8 |Aug percentsun = 48.3 |Sep percentsun = 47.4 |Oct percentsun = 42.9 |Nov percentsun = 30.8 |Dec percentsun = 26.7 |year percentsun = 39.3 |source 1=[[Central Institute for Meteorology and Geodynamics]] (precipitación 1981–2010, oras de sol 1971–2000)<ref name=ZAMGnormals> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | archive-date = 2023-06-05 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | title = Klimamittelwerte 1991–2020 | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref><ref name=ZAMGprecip> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229004447/http://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |archive-date=2014-12-29 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |title=Klimamittel 1981–2010: Niederschlag |language=de |publisher=Central Institute for Meteorology and Geodynamics |access-date=2019-10-29}}</ref><ref name=ZAMG1971> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605205536/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | archive-date = 2023-06-05 |url=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | title = Klimadaten von Österreich 1971–2000–Salzburg-Flughafen | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref> }} == Transporti == {| class="wikitable" |- ! !Aeropuertu !Códigu IATA !Códigu OACI |- |[[Archivu:Salzburg Airport from the air.jpg|150px]] |[[Aeropuertu de Salzburgo]] |SZG |LOWS |} *[[Salzburg Hauptbahnhof]] == Educación == {| class="wikitable" |- ! !Nuversidá !Fundación !Acrónimu !Tipu |- |[[Archivu:Uni Salzburg NaWi Rückeingang.jpg|150px]] |[[Nuversidá de Salzburgo]] |1622 |PLUS |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Salzburg Mozarteum Saal.jpg|150px]] |[[Mozarteum|Universität Mozarteum Salzburg]] |1841 | |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Paracelsus PMU.jpg|150px]] |[[Paracelsus Medizinische Privatuniversität Salzburg]] |2003 |PMU |Nuversidá privá |- | |[[Fachhochschule Salzburg]] |1995 |FHS |Nuversidá púbrica |} == Coltura == === Monumentus i lugaris d’interés === {{Ficha de Patrimonio de la Humanidad | Nombre = Centru estóricu dela ciá de Salzburgo | Imagen = SalzburgerAltstadt02.JPG | Pie = Vista dela ciá vieja | País = [[Austria]] | Coordenadas = No | Tipo = '''<span style="color:#F4A460">Coltural</span>''' | Criterios = ii, iv, vi | ID = 784 | Región = [[Anexu:Patrimoniu dela Umanidá n’Uropa i América del Norti|Uropa i América del Norti]] | Año = 1996 | Extensión = | Extensiones = | Peligro = }} El centru antiguu dela ciá, que fue declarau pola [[Unesco]] comu [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]] en 1996, es notabli por: [[Archivu:Salzburgo 2019.jpg|miniaturadeimagen|Fortaleza de Hohensalzburgo]] * [[Catedral de Salzburgo]] * [[Abadía de Nonnberg|Abadía de Nonnberg o de San Pedro]] * [[Abadía de San Pedro (Salzburgo)|Monasteriu de San Pedro]] (Das Kloster St. Peter) * [[Cemiteriu de San Pedro]] (Petersfriedhof) * [[Catacumbas dela roca del Mönchsberg]] * [[Ilesia franciscana de Salzburgo|Ilesia franciscana]] i conjunt d’ilesias barrocas dela ciá * [[Residencia de Salzburgo|Palaciu-residencia del arçobispu]] cola ''[[Residenzgalerie]]'' * [[Fortaleza de Hohensalzburg]] * [[Getreidegasse]] (''Calli del Granu''), cola [[Casa natal de Mozart|casa ondi tuvo nacencia W. A. Mozart]] Fueraparti del centru estóricu destacan: * Los palacius más importantis son: el [[palaciu de Mirabell]], el [[palaciu de Leopoldskron]] i el [[palaciu de Hellbrunn]]. * [[Cemiteriu de San Sebastián (Salzburgo)|Cemiteriu de San Sebastián]] (Sebastiansfriedhof) Salzburgo tamién tien importantis museus: * [[Rupertinum]] (''Museu d’Arti Moernu'') * [[Haus der Natur Salzburg]] (''Casa dela Naturaleza'') * [[Stille Nacht Museum]] (''Museu dela Nochi de Paz'') * [[Salzburger Freilichtmuseum]] (''Museu al Airri Libri'') * [[Dommuseum Salzburg]] (''Museu Catedral'') * [[Museum der Moderne]] (''Museu de Moernidá'') * Casa natal de Mozart<ref>{{Cita web|url=https://www.salzburg.info/es/lugares-de-interes/top10/casa-natal-de-mozart|título=Casa Natal de Mozart : atracciones turísticas : salzburg.info|fechaacceso=8 de mayo de 2018|sitioweb=salzburg.info|idioma=es}}</ref> === Cinematografía === La película musical de 1965 ''[[The Sound of Music]]'' (''Sonrisas y lágrimas'' en España y ''La novicia rebelde'' en Hispanoamérica) fue rodá en Salzburgo i la su aición se desenvuelvi en Salzburgo. == Festivalis colturalis == * [[Festival de Salzburgo]] * festival internazionale "SZENE" * festival di Pentecoste * festival di KUNST(st)OFF * TotalImprOFFisiert * festival di Open Mind * Winterfest * festival di literatura * festival di Literaturhaus * Slamlabor * Poetry Slam === Gastronomía === * Salzburger Nockerln<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/un-postre-c%C3%A9lebre-los-nockerln-de-salzburgo/av-17361806 |título = Un postre célebre: los "nockerln" de Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 10 de enero de 2014 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> * [[Mozartkugel]]<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/mozartkugel-el-bomb%C3%B3n-de-un-genio/a-1874893 |título = Mozartkugel, el bombón de un genio |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 27 de enero de 2006 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> (mazapán verdi de pistachu, envueltu dun finu praliné i sumergíu por últimu en cobertura de chocolati negru) * [[Spätzle|Pinzgauer Kasnockn]] * [[Kaiserschmarrn]] * [[Cerveza]] == Deportis == [[Archivu:Red Bull Arena20.JPG|miniatura|Red Bull Arena]] Salzburgo es la sedi dela [[Unión Enternacional de Biatlón]]. La ciá acogió algunus [[Reglas del fútbol|partíus de fútbol]] dela [[Eurocopa 2008]]. Amás, se tien presentau comu ciá candidata pa organizal los [[Juegus Olímpicus d’Inviernu]] en dos ocasionis, siendu derrotá primeru por [[Vancouver]] palos juegus de [[Juegus Olímpicus de Vancouver 2010|2010]] i por [[Sochi]] palos de [[Juegus Olímpicus de Sochi 2014|2014]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !!Deporti !!Competición !!Estadiu !!Creación |- |[[Red Bull Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[Bundesliga (Austria)]] ||[[Red Bull Arena (Salzburgo)]] ||1933 |- |[[SV Austria Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[2. Liga (Austria)]]||[[ASKÖ-Anlage]] ||2005 |} == Germanamientus == * [[Berna]] ([[Suiça]])<ref>{{cita web|url = https://www.swissinfo.ch/spa/salzburgo--para%C3%ADso-incomparable-de-arte-y-cultura/6590640 |título = Salzburgo, paraíso incomparable de arte y cultura |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Turmo |nombre = Iván |fecha = 24 de abril de 2008 |sitioweb = Swissinfo}}</ref> * [[Dresde]] ([[Alemaña]])<ref>{{cita web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|título=''Dresden - Partner Cities''|editorial=[[copyright|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|fechaacceso=29 de diciembre de 2008|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090130020425/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|fechaarchivo=30 de enero de 2009}}</ref> == Pressonas notablis == {{AP|Categoría:Pressonas de Salzburgo}} == Referéncias == {{listaref|2}} == Bibliografía == * {{cita libro |apellido= Di Duca |nombre= Marc |título= Austria 5. Salzburgo y estado de Salzburgo |url= https://books.google.es/books?id=w4VSDwAAQBAJ&lpg=PA230&hl=es&pg=PA230#v=onepage&q&f=false |año= 2018 |editor= Grupo Planeta |isbn= 8408190075}} * {{cita libro |apellido= Foxx |nombre= Katharina |título= Photo Guide Salzburg, Austria: All what afterwards |url= https://books.google.es/books?id=r9ljAwAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |idioma= inglés |año= 2012 |editor= CyberBooklab |isbn= 8087655257}} == Enlazis esternus == * [http://www.salzburg.info/es/ Salzburg Information - Información turística dela ciá de Salzburgo] {{en idioma|es}}{{ficha de entidad subnacional}} lvy5iandyue9sj4ahq0k2iy2dtwwihn 144227 144226 2026-09-18T06:57:24Z Olarcos 82 /* Enlazis esternus */ 144227 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} '''Salzburgo''' (n’[[Alemán|alemán]]: ''Salzburg'' {{Audio|Salzburg.ogg|/ˈzalt͡sbʊɐ̯k/}}, 'ciá/castillu dela sal') es la quarta ciá con más puebración d’[[Austria]], con 154&nbsp;211 abitantis (2019),<ref>{{Cita web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/217757/umfrage/groesste-staedte-in-oesterreich/|título=Österreich - Größte Städte 2019|fechaacceso=1 de diciembre de 2019|sitioweb=Statista|idioma=de}}</ref> capital del estau federau ([[Organización territorial d’Austria|Bundesland]]) de [[Salzburgo (estau)|Salzburgo]] i dela región omónima, una delas nuevi en que se dividi esti país. Está cerca dela [[Raya entri Alemaña i Austria|raya nacional con Alemaña]]. El su nombri vien dela sal (''Salz'' n’alemán) delas importantis minas que á enas cercanías i col comerciu dela qual la ciá se desenvolvió a lo largu de varius sigrus.<ref>{{cita web|url = https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20181202/453232947909/salzburgo-viaje-alpes-musica-austria.html |título = Salzburgo, viaje al escenario musical de los Alpes austríacos |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Arnedo |nombre = Clara |fecha = 2 de diciembre de 2018 |sitioweb = La Vanguardia}}</ref> Nel {{siglo|VIII|d|s}}, particularmenti, alcanzó un altu grau de prosperidá por esti comerciu i polos impuestus que se cobraban al passu delas barcazas que transportaban la sal i otras mercancías pol [[ríu Salzach]], que atraviesa la ciá. La ciá es conocía por sel la ciá natal de [[Wolfgang Amadeus Mozart]] i polos [[Festival de Salzburgo|festivalis musicalis]] que se celebran ca vranu nella.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2019/11/04/actualidad/1572863143_091108.html |título = Lonely Planet: diez planes para sacarle todo el jugo a Salzburgo, la ciudad de la música |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 7 de noviembre de 2019 |sitioweb = El País}}</ref> Amás, el su centru estóricu tien síu declarau pola Unesco [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]].<ref>{{cita web|url = https://www.hola.com/viajes/20180717127193/salzburgo-ciudad-austria-escenario-verano/ |título = Salzburgo, la ciudad que es un escenario |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Ferreiro |nombre = Ferreiro |fecha = 17 de julio de 218 |sitioweb = Hola}}</ref> Salzburgo es la «puerta d’entrada» al noroesti d’Austria i constitúi un importanti cruce de carreteras i ferrocarrilis. Tamién es unu delos principalis centrus turísticus del país i un centru enternacional de conferencias.<ref name="BRITANNICA" /> == Estoria == === Erais Antiga i Media === Se tienin topau rastros d’asentamientus que datan de tiempus mui antiguus. Particularmenti, ena colina de [[Rainberg]] á indicis duna ocupación continuá dendi el [[Neolíticu]] ata la conquista romana nel tiempu del emperaol [[Augusto]]. Ena colina del castillu i nel Kapuzinerberg se tienin destapau restus de fortificacionis delo que ena [[Edá del Fierro]] fue con toa probabilidá el centru más importanti del puebru [[Celta|celta]] delos ''[[ambisontes|ambisontii]]''. Los romanus agruparun las pequeñas comunidais agrícolas nuna sola urbi, Iuvavum, nel añu {{#if:|15&nbsp;a.&nbsp;C.|15&nbsp;a.&nbsp;C.}} Es probabli qu’el nombri no venga duna divinidá romana, sinó que fuera l’adaptación dun nombri celta anterior (Iuvavo). La urbi se convirtió en ''[[municipium]]'' nel añu {{#if:45|45&nbsp;d.&nbsp;C.|&nbsp;d.&nbsp;C.}} baxu l’emperaol [[Claudio]] (Municipium Claudium Iuvavum), llegandu a sel unu delos más importantis dela provincia de [[Noricum]]. El declivi d’Iuvavum endispués del colapsu dela raya de Noricum fue mui rápidu, de tal manera que nel {{siglo|VII||s}} estaba nun estau ábati ruinosu. Alreol del añu 700, [[Ruperto de Salzburgo|san Ruperto]] fundó una nueva puebración nel solar del antiguu Iuvavum [[Imperiu romanu|romanu]], ena su busca por establecel una basílica, i convirtió en 739 la puebración en sedi dun [[obispau]] i, en 798, [[Arno (Salzburgo)|Arno]], en sedi dun arçobispau. Salzburgo fue governá pun príncipi-arçobispu ata prencepius del {{siglo|XIX||s}}.<ref>{{cita web|url = https://www.larousse.fr/encyclopedie/ville/Salzbourg/142894 |título = Salzbourg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Larousse |idioma = francés}}</ref> El su últimu príncipi-arçobispu fue [[Hieronymus von Colloredo]]. {{VT|Arçobispau de Salzburgo}} === Edá Contemporánea === Sigún la [[Enciclopedia Británica]], Salzburgo sufrió dañus “relativamente pequeños” duranti la [[Segunda Guerra Mundial]] i fue el quartel general delas fuerças militaris estauunidensis duranti la [[ocupación aliá d’Austria]] entri 1945 i 1956.<ref name="BRITANNICA">{{cita web|url = https://www.britannica.com/place/Salzburg-Austria |título = Salzburg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Encyclopædia Britannica |idioma = inglés}}</ref> En 2015, duranti la [[Crisi migratoria de 2015 n’Uropa|Crisi migratoria n’Uropa]], se decretó la suspensión de conexionis diretas en tren entri Salzburgo i [[Múnich]] comu midía pa intental frenal el ritmu de salía de refugiaus de paísis estracomunitarius dendi Austria en direción d’Alemaña. En setiembri, más de {{nts|100000}} refugiaus, ena su mayoría afganus, iraquinis i sirius, passarun d’Austria a Alemaña.<ref>{{cita web|url = https://cadenaser.com/ser/2015/09/22/internacional/1442919470_353722.html |título = Suspendido el servicio de trenes entre Salzburgo y Múnich hasta el 4 de octubre |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 22 de septiembre de 2015 |sitioweb = SER}}</ref> En setiembri de 2018, Salzburgo acogió la [[Cumbri uropea]] dientru dela presidencia austriaca del [[Conseju dela Unión Uropea]]. En metá del procesu de [[refundación dela Unión Uropea]], la [[Libri circulación de pressonas, inmigración i asilu ena Unión Uropea|migración]] i la [[salía del Reinu-Uníu dela Unión Uropea]] (Brexit) eran las dos cuestionis que preocupaban i dividían alos líderis del [[Conseju Uropeu]] n’essi momentu.<ref>{{cita web|url = https://www.rtve.es/noticias/20180920/cumbre-salzburgo-plan-para-desplegar-politica-fronteriza-europea-se-enfrenta-reticencias-espana-italia-grecia/1803100.shtml |título = Cumbre en Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 19 de septiembre de 2018 |sitioweb = RTVE}}</ref> == Geografía == === Ubicación === Salzburgo se topa a {{esd|150 km}} al esti de [[Múnich]], n’[[Alemaña]], i a {{esd|300 km}} al oesti de [[Viena]]. La ciá s’estiendi por dambas dos riberas del [[ríu Salzach]], a {{esd|25 km}} delas estribacionis setentrionalis delos [[Alpes]]. El caráiter montañosu del sul dela región de Salzburgo contrasta colas suavis ondulacionis dela su parti norti. La cima alpina más cercana es el [[Untersberg]] ({{esd|1853 m}}), que se topa a solu unus pocu quilómetrus al suroesti dela ciá. El centru dela ciá está rodeau por dos elevacionis pétreas, el Mönchsberg i el Kapuzinerberg, cuyos bosquis constituyin el pulmón verdi dela ciá. === Climi === {{Weather box |location=Salzburgo ([[Aeropuertu de Salzburgo]]), normalis 1991–2020 |metric first=Y |single line=Y |Jan high C = 3.4 |Feb high C = 6.2 |Mar high C = 10.2 |Apr high C = 15.7 |May high C = 19.3 |Jun high C = 23.2 |Jul high C = 24.3 |Aug high C = 24.0 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 14.4 |Nov high C = 8.5 |Dec high C = 4.0 |year high C = 14.4 |Jan mean C = 0.0 |Feb mean C = 1.6 |Mar mean C = 5.7 |Apr mean C = 10.1 |May mean C = 14.4 |Jun mean C = 17.9 |Jul mean C = 19.6 |Aug mean C = 19.4 |Sep mean C = 15.0 |Oct mean C = 10.4 |Nov mean C = 4.8 |Dec mean C = 0.9 |year mean C = 10.0 |Jan low C = -3.6 |Feb low C = -2.8 |Mar low C = 0.7 |Apr low C = 4.3 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.8 |Aug low C = 13.6 |Sep low C = 10.1 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 0.9 |Dec low C = -2.5 |year low C = 5.1 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 59 |Feb precipitation mm = 53 |Mar precipitation mm = 87 |Apr precipitation mm = 78 |May precipitation mm = 115 |Jun precipitation mm = 151 |Jul precipitation mm = 158 |Aug precipitation mm = 164 |Sep precipitation mm = 112 |Oct precipitation mm = 73 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 72 |year precipitation mm = 1195 |Jan snow cm = 20.0 |Feb snow cm = 19.5 |Mar snow cm = 11.5 |Apr snow cm = 1.4 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.6 |Nov snow cm = 6.5 |Dec snow cm = 18.8 |year snow cm = 78.3 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 14.6 |Feb snow days = 12.2 |Mar snow days = 5.6 |Apr snow days = 0.8 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.2 |Nov snow days = 3.8 |Dec snow days = 10.0 |year snow days = 47.2 |time day = 14:00 |Jan humidity = 71.7 |Feb humidity = 63.5 |Mar humidity = 56.1 |Apr humidity = 50.5 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.6 |Jul humidity = 53.2 |Aug humidity = 55.0 |Sep humidity = 59.3 |Oct humidity = 62.9 |Nov humidity = 71.1 |Dec humidity = 73.9 |year humidity = 60.4 |Jan sun = 67.0 |Feb sun = 91.9 |Mar sun = 130.0 |Apr sun = 152.6 |May sun = 196.4 |Jun sun = 193.9 |Jul sun = 221.1 |Aug sun = 202.8 |Sep sun = 167.7 |Oct sun = 129.7 |Nov sun = 81.2 |Dec sun = 62.8 |year sun = 1697.1 |Jan percentsun = 26.9 |Feb percentsun = 34.4 |Mar percentsun = 37.9 |Apr percentsun = 39.4 |May percentsun = 44.3 |Jun percentsun = 43.7 |Jul percentsun = 48.8 |Aug percentsun = 48.3 |Sep percentsun = 47.4 |Oct percentsun = 42.9 |Nov percentsun = 30.8 |Dec percentsun = 26.7 |year percentsun = 39.3 |source 1=[[Central Institute for Meteorology and Geodynamics]] (precipitación 1981–2010, oras de sol 1971–2000)<ref name=ZAMGnormals> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | archive-date = 2023-06-05 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | title = Klimamittelwerte 1991–2020 | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref><ref name=ZAMGprecip> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229004447/http://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |archive-date=2014-12-29 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |title=Klimamittel 1981–2010: Niederschlag |language=de |publisher=Central Institute for Meteorology and Geodynamics |access-date=2019-10-29}}</ref><ref name=ZAMG1971> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605205536/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | archive-date = 2023-06-05 |url=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | title = Klimadaten von Österreich 1971–2000–Salzburg-Flughafen | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref> }} == Transporti == {| class="wikitable" |- ! !Aeropuertu !Códigu IATA !Códigu OACI |- |[[Archivu:Salzburg Airport from the air.jpg|150px]] |[[Aeropuertu de Salzburgo]] |SZG |LOWS |} *[[Salzburg Hauptbahnhof]] == Educación == {| class="wikitable" |- ! !Nuversidá !Fundación !Acrónimu !Tipu |- |[[Archivu:Uni Salzburg NaWi Rückeingang.jpg|150px]] |[[Nuversidá de Salzburgo]] |1622 |PLUS |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Salzburg Mozarteum Saal.jpg|150px]] |[[Mozarteum|Universität Mozarteum Salzburg]] |1841 | |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Paracelsus PMU.jpg|150px]] |[[Paracelsus Medizinische Privatuniversität Salzburg]] |2003 |PMU |Nuversidá privá |- | |[[Fachhochschule Salzburg]] |1995 |FHS |Nuversidá púbrica |} == Coltura == === Monumentus i lugaris d’interés === {{Ficha de Patrimonio de la Humanidad | Nombre = Centru estóricu dela ciá de Salzburgo | Imagen = SalzburgerAltstadt02.JPG | Pie = Vista dela ciá vieja | País = [[Austria]] | Coordenadas = No | Tipo = '''<span style="color:#F4A460">Coltural</span>''' | Criterios = ii, iv, vi | ID = 784 | Región = [[Anexu:Patrimoniu dela Umanidá n’Uropa i América del Norti|Uropa i América del Norti]] | Año = 1996 | Extensión = | Extensiones = | Peligro = }} El centru antiguu dela ciá, que fue declarau pola [[Unesco]] comu [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]] en 1996, es notabli por: [[Archivu:Salzburgo 2019.jpg|miniaturadeimagen|Fortaleza de Hohensalzburgo]] * [[Catedral de Salzburgo]] * [[Abadía de Nonnberg|Abadía de Nonnberg o de San Pedro]] * [[Abadía de San Pedro (Salzburgo)|Monasteriu de San Pedro]] (Das Kloster St. Peter) * [[Cemiteriu de San Pedro]] (Petersfriedhof) * [[Catacumbas dela roca del Mönchsberg]] * [[Ilesia franciscana de Salzburgo|Ilesia franciscana]] i conjunt d’ilesias barrocas dela ciá * [[Residencia de Salzburgo|Palaciu-residencia del arçobispu]] cola ''[[Residenzgalerie]]'' * [[Fortaleza de Hohensalzburg]] * [[Getreidegasse]] (''Calli del Granu''), cola [[Casa natal de Mozart|casa ondi tuvo nacencia W. A. Mozart]] Fueraparti del centru estóricu destacan: * Los palacius más importantis son: el [[palaciu de Mirabell]], el [[palaciu de Leopoldskron]] i el [[palaciu de Hellbrunn]]. * [[Cemiteriu de San Sebastián (Salzburgo)|Cemiteriu de San Sebastián]] (Sebastiansfriedhof) Salzburgo tamién tien importantis museus: * [[Rupertinum]] (''Museu d’Arti Moernu'') * [[Haus der Natur Salzburg]] (''Casa dela Naturaleza'') * [[Stille Nacht Museum]] (''Museu dela Nochi de Paz'') * [[Salzburger Freilichtmuseum]] (''Museu al Airri Libri'') * [[Dommuseum Salzburg]] (''Museu Catedral'') * [[Museum der Moderne]] (''Museu de Moernidá'') * Casa natal de Mozart<ref>{{Cita web|url=https://www.salzburg.info/es/lugares-de-interes/top10/casa-natal-de-mozart|título=Casa Natal de Mozart : atracciones turísticas : salzburg.info|fechaacceso=8 de mayo de 2018|sitioweb=salzburg.info|idioma=es}}</ref> === Cinematografía === La película musical de 1965 ''[[The Sound of Music]]'' (''Sonrisas y lágrimas'' en España y ''La novicia rebelde'' en Hispanoamérica) fue rodá en Salzburgo i la su aición se desenvuelvi en Salzburgo. == Festivalis colturalis == * [[Festival de Salzburgo]] * festival internazionale "SZENE" * festival di Pentecoste * festival di KUNST(st)OFF * TotalImprOFFisiert * festival di Open Mind * Winterfest * festival di literatura * festival di Literaturhaus * Slamlabor * Poetry Slam === Gastronomía === * Salzburger Nockerln<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/un-postre-c%C3%A9lebre-los-nockerln-de-salzburgo/av-17361806 |título = Un postre célebre: los "nockerln" de Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 10 de enero de 2014 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> * [[Mozartkugel]]<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/mozartkugel-el-bomb%C3%B3n-de-un-genio/a-1874893 |título = Mozartkugel, el bombón de un genio |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 27 de enero de 2006 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> (mazapán verdi de pistachu, envueltu dun finu praliné i sumergíu por últimu en cobertura de chocolati negru) * [[Spätzle|Pinzgauer Kasnockn]] * [[Kaiserschmarrn]] * [[Cerveza]] == Deportis == [[Archivu:Red Bull Arena20.JPG|miniatura|Red Bull Arena]] Salzburgo es la sedi dela [[Unión Enternacional de Biatlón]]. La ciá acogió algunus [[Reglas del fútbol|partíus de fútbol]] dela [[Eurocopa 2008]]. Amás, se tien presentau comu ciá candidata pa organizal los [[Juegus Olímpicus d’Inviernu]] en dos ocasionis, siendu derrotá primeru por [[Vancouver]] palos juegus de [[Juegus Olímpicus de Vancouver 2010|2010]] i por [[Sochi]] palos de [[Juegus Olímpicus de Sochi 2014|2014]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !!Deporti !!Competición !!Estadiu !!Creación |- |[[Red Bull Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[Bundesliga (Austria)]] ||[[Red Bull Arena (Salzburgo)]] ||1933 |- |[[SV Austria Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[2. Liga (Austria)]]||[[ASKÖ-Anlage]] ||2005 |} == Germanamientus == * [[Berna]] ([[Suiça]])<ref>{{cita web|url = https://www.swissinfo.ch/spa/salzburgo--para%C3%ADso-incomparable-de-arte-y-cultura/6590640 |título = Salzburgo, paraíso incomparable de arte y cultura |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Turmo |nombre = Iván |fecha = 24 de abril de 2008 |sitioweb = Swissinfo}}</ref> * [[Dresde]] ([[Alemaña]])<ref>{{cita web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|título=''Dresden - Partner Cities''|editorial=[[copyright|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|fechaacceso=29 de diciembre de 2008|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090130020425/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|fechaarchivo=30 de enero de 2009}}</ref> == Pressonas notablis == {{AP|Categoría:Pressonas de Salzburgo}} == Referéncias == {{listaref|2}} == Bibliografía == * {{cita libro |apellido= Di Duca |nombre= Marc |título= Austria 5. Salzburgo y estado de Salzburgo |url= https://books.google.es/books?id=w4VSDwAAQBAJ&lpg=PA230&hl=es&pg=PA230#v=onepage&q&f=false |año= 2018 |editor= Grupo Planeta |isbn= 8408190075}} * {{cita libro |apellido= Foxx |nombre= Katharina |título= Photo Guide Salzburg, Austria: All what afterwards |url= https://books.google.es/books?id=r9ljAwAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |idioma= inglés |año= 2012 |editor= CyberBooklab |isbn= 8087655257}} == Enlazis esternus == * [http://www.salzburg.info/es/ Salzburg Information - Información turística dela ciá de Salzburgo] {{en idioma|es}} qyia9xza0rcbz8nhcgb0bm7e2sdsld2 144228 144227 2026-09-18T06:57:42Z Olarcos 82 /* Pressonas notablis */ 144228 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} '''Salzburgo''' (n’[[Alemán|alemán]]: ''Salzburg'' {{Audio|Salzburg.ogg|/ˈzalt͡sbʊɐ̯k/}}, 'ciá/castillu dela sal') es la quarta ciá con más puebración d’[[Austria]], con 154&nbsp;211 abitantis (2019),<ref>{{Cita web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/217757/umfrage/groesste-staedte-in-oesterreich/|título=Österreich - Größte Städte 2019|fechaacceso=1 de diciembre de 2019|sitioweb=Statista|idioma=de}}</ref> capital del estau federau ([[Organización territorial d’Austria|Bundesland]]) de [[Salzburgo (estau)|Salzburgo]] i dela región omónima, una delas nuevi en que se dividi esti país. Está cerca dela [[Raya entri Alemaña i Austria|raya nacional con Alemaña]]. El su nombri vien dela sal (''Salz'' n’alemán) delas importantis minas que á enas cercanías i col comerciu dela qual la ciá se desenvolvió a lo largu de varius sigrus.<ref>{{cita web|url = https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20181202/453232947909/salzburgo-viaje-alpes-musica-austria.html |título = Salzburgo, viaje al escenario musical de los Alpes austríacos |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Arnedo |nombre = Clara |fecha = 2 de diciembre de 2018 |sitioweb = La Vanguardia}}</ref> Nel {{siglo|VIII|d|s}}, particularmenti, alcanzó un altu grau de prosperidá por esti comerciu i polos impuestus que se cobraban al passu delas barcazas que transportaban la sal i otras mercancías pol [[ríu Salzach]], que atraviesa la ciá. La ciá es conocía por sel la ciá natal de [[Wolfgang Amadeus Mozart]] i polos [[Festival de Salzburgo|festivalis musicalis]] que se celebran ca vranu nella.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2019/11/04/actualidad/1572863143_091108.html |título = Lonely Planet: diez planes para sacarle todo el jugo a Salzburgo, la ciudad de la música |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 7 de noviembre de 2019 |sitioweb = El País}}</ref> Amás, el su centru estóricu tien síu declarau pola Unesco [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]].<ref>{{cita web|url = https://www.hola.com/viajes/20180717127193/salzburgo-ciudad-austria-escenario-verano/ |título = Salzburgo, la ciudad que es un escenario |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Ferreiro |nombre = Ferreiro |fecha = 17 de julio de 218 |sitioweb = Hola}}</ref> Salzburgo es la «puerta d’entrada» al noroesti d’Austria i constitúi un importanti cruce de carreteras i ferrocarrilis. Tamién es unu delos principalis centrus turísticus del país i un centru enternacional de conferencias.<ref name="BRITANNICA" /> == Estoria == === Erais Antiga i Media === Se tienin topau rastros d’asentamientus que datan de tiempus mui antiguus. Particularmenti, ena colina de [[Rainberg]] á indicis duna ocupación continuá dendi el [[Neolíticu]] ata la conquista romana nel tiempu del emperaol [[Augusto]]. Ena colina del castillu i nel Kapuzinerberg se tienin destapau restus de fortificacionis delo que ena [[Edá del Fierro]] fue con toa probabilidá el centru más importanti del puebru [[Celta|celta]] delos ''[[ambisontes|ambisontii]]''. Los romanus agruparun las pequeñas comunidais agrícolas nuna sola urbi, Iuvavum, nel añu {{#if:|15&nbsp;a.&nbsp;C.|15&nbsp;a.&nbsp;C.}} Es probabli qu’el nombri no venga duna divinidá romana, sinó que fuera l’adaptación dun nombri celta anterior (Iuvavo). La urbi se convirtió en ''[[municipium]]'' nel añu {{#if:45|45&nbsp;d.&nbsp;C.|&nbsp;d.&nbsp;C.}} baxu l’emperaol [[Claudio]] (Municipium Claudium Iuvavum), llegandu a sel unu delos más importantis dela provincia de [[Noricum]]. El declivi d’Iuvavum endispués del colapsu dela raya de Noricum fue mui rápidu, de tal manera que nel {{siglo|VII||s}} estaba nun estau ábati ruinosu. Alreol del añu 700, [[Ruperto de Salzburgo|san Ruperto]] fundó una nueva puebración nel solar del antiguu Iuvavum [[Imperiu romanu|romanu]], ena su busca por establecel una basílica, i convirtió en 739 la puebración en sedi dun [[obispau]] i, en 798, [[Arno (Salzburgo)|Arno]], en sedi dun arçobispau. Salzburgo fue governá pun príncipi-arçobispu ata prencepius del {{siglo|XIX||s}}.<ref>{{cita web|url = https://www.larousse.fr/encyclopedie/ville/Salzbourg/142894 |título = Salzbourg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Larousse |idioma = francés}}</ref> El su últimu príncipi-arçobispu fue [[Hieronymus von Colloredo]]. {{VT|Arçobispau de Salzburgo}} === Edá Contemporánea === Sigún la [[Enciclopedia Británica]], Salzburgo sufrió dañus “relativamente pequeños” duranti la [[Segunda Guerra Mundial]] i fue el quartel general delas fuerças militaris estauunidensis duranti la [[ocupación aliá d’Austria]] entri 1945 i 1956.<ref name="BRITANNICA">{{cita web|url = https://www.britannica.com/place/Salzburg-Austria |título = Salzburg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Encyclopædia Britannica |idioma = inglés}}</ref> En 2015, duranti la [[Crisi migratoria de 2015 n’Uropa|Crisi migratoria n’Uropa]], se decretó la suspensión de conexionis diretas en tren entri Salzburgo i [[Múnich]] comu midía pa intental frenal el ritmu de salía de refugiaus de paísis estracomunitarius dendi Austria en direción d’Alemaña. En setiembri, más de {{nts|100000}} refugiaus, ena su mayoría afganus, iraquinis i sirius, passarun d’Austria a Alemaña.<ref>{{cita web|url = https://cadenaser.com/ser/2015/09/22/internacional/1442919470_353722.html |título = Suspendido el servicio de trenes entre Salzburgo y Múnich hasta el 4 de octubre |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 22 de septiembre de 2015 |sitioweb = SER}}</ref> En setiembri de 2018, Salzburgo acogió la [[Cumbri uropea]] dientru dela presidencia austriaca del [[Conseju dela Unión Uropea]]. En metá del procesu de [[refundación dela Unión Uropea]], la [[Libri circulación de pressonas, inmigración i asilu ena Unión Uropea|migración]] i la [[salía del Reinu-Uníu dela Unión Uropea]] (Brexit) eran las dos cuestionis que preocupaban i dividían alos líderis del [[Conseju Uropeu]] n’essi momentu.<ref>{{cita web|url = https://www.rtve.es/noticias/20180920/cumbre-salzburgo-plan-para-desplegar-politica-fronteriza-europea-se-enfrenta-reticencias-espana-italia-grecia/1803100.shtml |título = Cumbre en Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 19 de septiembre de 2018 |sitioweb = RTVE}}</ref> == Geografía == === Ubicación === Salzburgo se topa a {{esd|150 km}} al esti de [[Múnich]], n’[[Alemaña]], i a {{esd|300 km}} al oesti de [[Viena]]. La ciá s’estiendi por dambas dos riberas del [[ríu Salzach]], a {{esd|25 km}} delas estribacionis setentrionalis delos [[Alpes]]. El caráiter montañosu del sul dela región de Salzburgo contrasta colas suavis ondulacionis dela su parti norti. La cima alpina más cercana es el [[Untersberg]] ({{esd|1853 m}}), que se topa a solu unus pocu quilómetrus al suroesti dela ciá. El centru dela ciá está rodeau por dos elevacionis pétreas, el Mönchsberg i el Kapuzinerberg, cuyos bosquis constituyin el pulmón verdi dela ciá. === Climi === {{Weather box |location=Salzburgo ([[Aeropuertu de Salzburgo]]), normalis 1991–2020 |metric first=Y |single line=Y |Jan high C = 3.4 |Feb high C = 6.2 |Mar high C = 10.2 |Apr high C = 15.7 |May high C = 19.3 |Jun high C = 23.2 |Jul high C = 24.3 |Aug high C = 24.0 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 14.4 |Nov high C = 8.5 |Dec high C = 4.0 |year high C = 14.4 |Jan mean C = 0.0 |Feb mean C = 1.6 |Mar mean C = 5.7 |Apr mean C = 10.1 |May mean C = 14.4 |Jun mean C = 17.9 |Jul mean C = 19.6 |Aug mean C = 19.4 |Sep mean C = 15.0 |Oct mean C = 10.4 |Nov mean C = 4.8 |Dec mean C = 0.9 |year mean C = 10.0 |Jan low C = -3.6 |Feb low C = -2.8 |Mar low C = 0.7 |Apr low C = 4.3 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.8 |Aug low C = 13.6 |Sep low C = 10.1 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 0.9 |Dec low C = -2.5 |year low C = 5.1 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 59 |Feb precipitation mm = 53 |Mar precipitation mm = 87 |Apr precipitation mm = 78 |May precipitation mm = 115 |Jun precipitation mm = 151 |Jul precipitation mm = 158 |Aug precipitation mm = 164 |Sep precipitation mm = 112 |Oct precipitation mm = 73 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 72 |year precipitation mm = 1195 |Jan snow cm = 20.0 |Feb snow cm = 19.5 |Mar snow cm = 11.5 |Apr snow cm = 1.4 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.6 |Nov snow cm = 6.5 |Dec snow cm = 18.8 |year snow cm = 78.3 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 14.6 |Feb snow days = 12.2 |Mar snow days = 5.6 |Apr snow days = 0.8 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.2 |Nov snow days = 3.8 |Dec snow days = 10.0 |year snow days = 47.2 |time day = 14:00 |Jan humidity = 71.7 |Feb humidity = 63.5 |Mar humidity = 56.1 |Apr humidity = 50.5 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.6 |Jul humidity = 53.2 |Aug humidity = 55.0 |Sep humidity = 59.3 |Oct humidity = 62.9 |Nov humidity = 71.1 |Dec humidity = 73.9 |year humidity = 60.4 |Jan sun = 67.0 |Feb sun = 91.9 |Mar sun = 130.0 |Apr sun = 152.6 |May sun = 196.4 |Jun sun = 193.9 |Jul sun = 221.1 |Aug sun = 202.8 |Sep sun = 167.7 |Oct sun = 129.7 |Nov sun = 81.2 |Dec sun = 62.8 |year sun = 1697.1 |Jan percentsun = 26.9 |Feb percentsun = 34.4 |Mar percentsun = 37.9 |Apr percentsun = 39.4 |May percentsun = 44.3 |Jun percentsun = 43.7 |Jul percentsun = 48.8 |Aug percentsun = 48.3 |Sep percentsun = 47.4 |Oct percentsun = 42.9 |Nov percentsun = 30.8 |Dec percentsun = 26.7 |year percentsun = 39.3 |source 1=[[Central Institute for Meteorology and Geodynamics]] (precipitación 1981–2010, oras de sol 1971–2000)<ref name=ZAMGnormals> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | archive-date = 2023-06-05 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | title = Klimamittelwerte 1991–2020 | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref><ref name=ZAMGprecip> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229004447/http://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |archive-date=2014-12-29 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |title=Klimamittel 1981–2010: Niederschlag |language=de |publisher=Central Institute for Meteorology and Geodynamics |access-date=2019-10-29}}</ref><ref name=ZAMG1971> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605205536/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | archive-date = 2023-06-05 |url=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | title = Klimadaten von Österreich 1971–2000–Salzburg-Flughafen | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref> }} == Transporti == {| class="wikitable" |- ! !Aeropuertu !Códigu IATA !Códigu OACI |- |[[Archivu:Salzburg Airport from the air.jpg|150px]] |[[Aeropuertu de Salzburgo]] |SZG |LOWS |} *[[Salzburg Hauptbahnhof]] == Educación == {| class="wikitable" |- ! !Nuversidá !Fundación !Acrónimu !Tipu |- |[[Archivu:Uni Salzburg NaWi Rückeingang.jpg|150px]] |[[Nuversidá de Salzburgo]] |1622 |PLUS |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Salzburg Mozarteum Saal.jpg|150px]] |[[Mozarteum|Universität Mozarteum Salzburg]] |1841 | |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Paracelsus PMU.jpg|150px]] |[[Paracelsus Medizinische Privatuniversität Salzburg]] |2003 |PMU |Nuversidá privá |- | |[[Fachhochschule Salzburg]] |1995 |FHS |Nuversidá púbrica |} == Coltura == === Monumentus i lugaris d’interés === {{Ficha de Patrimonio de la Humanidad | Nombre = Centru estóricu dela ciá de Salzburgo | Imagen = SalzburgerAltstadt02.JPG | Pie = Vista dela ciá vieja | País = [[Austria]] | Coordenadas = No | Tipo = '''<span style="color:#F4A460">Coltural</span>''' | Criterios = ii, iv, vi | ID = 784 | Región = [[Anexu:Patrimoniu dela Umanidá n’Uropa i América del Norti|Uropa i América del Norti]] | Año = 1996 | Extensión = | Extensiones = | Peligro = }} El centru antiguu dela ciá, que fue declarau pola [[Unesco]] comu [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]] en 1996, es notabli por: [[Archivu:Salzburgo 2019.jpg|miniaturadeimagen|Fortaleza de Hohensalzburgo]] * [[Catedral de Salzburgo]] * [[Abadía de Nonnberg|Abadía de Nonnberg o de San Pedro]] * [[Abadía de San Pedro (Salzburgo)|Monasteriu de San Pedro]] (Das Kloster St. Peter) * [[Cemiteriu de San Pedro]] (Petersfriedhof) * [[Catacumbas dela roca del Mönchsberg]] * [[Ilesia franciscana de Salzburgo|Ilesia franciscana]] i conjunt d’ilesias barrocas dela ciá * [[Residencia de Salzburgo|Palaciu-residencia del arçobispu]] cola ''[[Residenzgalerie]]'' * [[Fortaleza de Hohensalzburg]] * [[Getreidegasse]] (''Calli del Granu''), cola [[Casa natal de Mozart|casa ondi tuvo nacencia W. A. Mozart]] Fueraparti del centru estóricu destacan: * Los palacius más importantis son: el [[palaciu de Mirabell]], el [[palaciu de Leopoldskron]] i el [[palaciu de Hellbrunn]]. * [[Cemiteriu de San Sebastián (Salzburgo)|Cemiteriu de San Sebastián]] (Sebastiansfriedhof) Salzburgo tamién tien importantis museus: * [[Rupertinum]] (''Museu d’Arti Moernu'') * [[Haus der Natur Salzburg]] (''Casa dela Naturaleza'') * [[Stille Nacht Museum]] (''Museu dela Nochi de Paz'') * [[Salzburger Freilichtmuseum]] (''Museu al Airri Libri'') * [[Dommuseum Salzburg]] (''Museu Catedral'') * [[Museum der Moderne]] (''Museu de Moernidá'') * Casa natal de Mozart<ref>{{Cita web|url=https://www.salzburg.info/es/lugares-de-interes/top10/casa-natal-de-mozart|título=Casa Natal de Mozart : atracciones turísticas : salzburg.info|fechaacceso=8 de mayo de 2018|sitioweb=salzburg.info|idioma=es}}</ref> === Cinematografía === La película musical de 1965 ''[[The Sound of Music]]'' (''Sonrisas y lágrimas'' en España y ''La novicia rebelde'' en Hispanoamérica) fue rodá en Salzburgo i la su aición se desenvuelvi en Salzburgo. == Festivalis colturalis == * [[Festival de Salzburgo]] * festival internazionale "SZENE" * festival di Pentecoste * festival di KUNST(st)OFF * TotalImprOFFisiert * festival di Open Mind * Winterfest * festival di literatura * festival di Literaturhaus * Slamlabor * Poetry Slam === Gastronomía === * Salzburger Nockerln<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/un-postre-c%C3%A9lebre-los-nockerln-de-salzburgo/av-17361806 |título = Un postre célebre: los "nockerln" de Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 10 de enero de 2014 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> * [[Mozartkugel]]<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/mozartkugel-el-bomb%C3%B3n-de-un-genio/a-1874893 |título = Mozartkugel, el bombón de un genio |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 27 de enero de 2006 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> (mazapán verdi de pistachu, envueltu dun finu praliné i sumergíu por últimu en cobertura de chocolati negru) * [[Spätzle|Pinzgauer Kasnockn]] * [[Kaiserschmarrn]] * [[Cerveza]] == Deportis == [[Archivu:Red Bull Arena20.JPG|miniatura|Red Bull Arena]] Salzburgo es la sedi dela [[Unión Enternacional de Biatlón]]. La ciá acogió algunus [[Reglas del fútbol|partíus de fútbol]] dela [[Eurocopa 2008]]. Amás, se tien presentau comu ciá candidata pa organizal los [[Juegus Olímpicus d’Inviernu]] en dos ocasionis, siendu derrotá primeru por [[Vancouver]] palos juegus de [[Juegus Olímpicus de Vancouver 2010|2010]] i por [[Sochi]] palos de [[Juegus Olímpicus de Sochi 2014|2014]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !!Deporti !!Competición !!Estadiu !!Creación |- |[[Red Bull Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[Bundesliga (Austria)]] ||[[Red Bull Arena (Salzburgo)]] ||1933 |- |[[SV Austria Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[2. Liga (Austria)]]||[[ASKÖ-Anlage]] ||2005 |} == Germanamientus == * [[Berna]] ([[Suiça]])<ref>{{cita web|url = https://www.swissinfo.ch/spa/salzburgo--para%C3%ADso-incomparable-de-arte-y-cultura/6590640 |título = Salzburgo, paraíso incomparable de arte y cultura |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Turmo |nombre = Iván |fecha = 24 de abril de 2008 |sitioweb = Swissinfo}}</ref> * [[Dresde]] ([[Alemaña]])<ref>{{cita web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|título=''Dresden - Partner Cities''|editorial=[[copyright|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|fechaacceso=29 de diciembre de 2008|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090130020425/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|fechaarchivo=30 de enero de 2009}}</ref> == Referéncias == {{listaref|2}} == Bibliografía == * {{cita libro |apellido= Di Duca |nombre= Marc |título= Austria 5. Salzburgo y estado de Salzburgo |url= https://books.google.es/books?id=w4VSDwAAQBAJ&lpg=PA230&hl=es&pg=PA230#v=onepage&q&f=false |año= 2018 |editor= Grupo Planeta |isbn= 8408190075}} * {{cita libro |apellido= Foxx |nombre= Katharina |título= Photo Guide Salzburg, Austria: All what afterwards |url= https://books.google.es/books?id=r9ljAwAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |idioma= inglés |año= 2012 |editor= CyberBooklab |isbn= 8087655257}} == Enlazis esternus == * [http://www.salzburg.info/es/ Salzburg Information - Información turística dela ciá de Salzburgo] {{en idioma|es}} asse86u62l6v4krnk9t8m8spufouotl 144229 144228 2026-09-18T06:58:00Z Olarcos 82 /* Enlazis esternus */ 144229 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} '''Salzburgo''' (n’[[Alemán|alemán]]: ''Salzburg'' {{Audio|Salzburg.ogg|/ˈzalt͡sbʊɐ̯k/}}, 'ciá/castillu dela sal') es la quarta ciá con más puebración d’[[Austria]], con 154&nbsp;211 abitantis (2019),<ref>{{Cita web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/217757/umfrage/groesste-staedte-in-oesterreich/|título=Österreich - Größte Städte 2019|fechaacceso=1 de diciembre de 2019|sitioweb=Statista|idioma=de}}</ref> capital del estau federau ([[Organización territorial d’Austria|Bundesland]]) de [[Salzburgo (estau)|Salzburgo]] i dela región omónima, una delas nuevi en que se dividi esti país. Está cerca dela [[Raya entri Alemaña i Austria|raya nacional con Alemaña]]. El su nombri vien dela sal (''Salz'' n’alemán) delas importantis minas que á enas cercanías i col comerciu dela qual la ciá se desenvolvió a lo largu de varius sigrus.<ref>{{cita web|url = https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20181202/453232947909/salzburgo-viaje-alpes-musica-austria.html |título = Salzburgo, viaje al escenario musical de los Alpes austríacos |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Arnedo |nombre = Clara |fecha = 2 de diciembre de 2018 |sitioweb = La Vanguardia}}</ref> Nel {{siglo|VIII|d|s}}, particularmenti, alcanzó un altu grau de prosperidá por esti comerciu i polos impuestus que se cobraban al passu delas barcazas que transportaban la sal i otras mercancías pol [[ríu Salzach]], que atraviesa la ciá. La ciá es conocía por sel la ciá natal de [[Wolfgang Amadeus Mozart]] i polos [[Festival de Salzburgo|festivalis musicalis]] que se celebran ca vranu nella.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2019/11/04/actualidad/1572863143_091108.html |título = Lonely Planet: diez planes para sacarle todo el jugo a Salzburgo, la ciudad de la música |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 7 de noviembre de 2019 |sitioweb = El País}}</ref> Amás, el su centru estóricu tien síu declarau pola Unesco [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]].<ref>{{cita web|url = https://www.hola.com/viajes/20180717127193/salzburgo-ciudad-austria-escenario-verano/ |título = Salzburgo, la ciudad que es un escenario |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Ferreiro |nombre = Ferreiro |fecha = 17 de julio de 218 |sitioweb = Hola}}</ref> Salzburgo es la «puerta d’entrada» al noroesti d’Austria i constitúi un importanti cruce de carreteras i ferrocarrilis. Tamién es unu delos principalis centrus turísticus del país i un centru enternacional de conferencias.<ref name="BRITANNICA" /> == Estoria == === Erais Antiga i Media === Se tienin topau rastros d’asentamientus que datan de tiempus mui antiguus. Particularmenti, ena colina de [[Rainberg]] á indicis duna ocupación continuá dendi el [[Neolíticu]] ata la conquista romana nel tiempu del emperaol [[Augusto]]. Ena colina del castillu i nel Kapuzinerberg se tienin destapau restus de fortificacionis delo que ena [[Edá del Fierro]] fue con toa probabilidá el centru más importanti del puebru [[Celta|celta]] delos ''[[ambisontes|ambisontii]]''. Los romanus agruparun las pequeñas comunidais agrícolas nuna sola urbi, Iuvavum, nel añu {{#if:|15&nbsp;a.&nbsp;C.|15&nbsp;a.&nbsp;C.}} Es probabli qu’el nombri no venga duna divinidá romana, sinó que fuera l’adaptación dun nombri celta anterior (Iuvavo). La urbi se convirtió en ''[[municipium]]'' nel añu {{#if:45|45&nbsp;d.&nbsp;C.|&nbsp;d.&nbsp;C.}} baxu l’emperaol [[Claudio]] (Municipium Claudium Iuvavum), llegandu a sel unu delos más importantis dela provincia de [[Noricum]]. El declivi d’Iuvavum endispués del colapsu dela raya de Noricum fue mui rápidu, de tal manera que nel {{siglo|VII||s}} estaba nun estau ábati ruinosu. Alreol del añu 700, [[Ruperto de Salzburgo|san Ruperto]] fundó una nueva puebración nel solar del antiguu Iuvavum [[Imperiu romanu|romanu]], ena su busca por establecel una basílica, i convirtió en 739 la puebración en sedi dun [[obispau]] i, en 798, [[Arno (Salzburgo)|Arno]], en sedi dun arçobispau. Salzburgo fue governá pun príncipi-arçobispu ata prencepius del {{siglo|XIX||s}}.<ref>{{cita web|url = https://www.larousse.fr/encyclopedie/ville/Salzbourg/142894 |título = Salzbourg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Larousse |idioma = francés}}</ref> El su últimu príncipi-arçobispu fue [[Hieronymus von Colloredo]]. {{VT|Arçobispau de Salzburgo}} === Edá Contemporánea === Sigún la [[Enciclopedia Británica]], Salzburgo sufrió dañus “relativamente pequeños” duranti la [[Segunda Guerra Mundial]] i fue el quartel general delas fuerças militaris estauunidensis duranti la [[ocupación aliá d’Austria]] entri 1945 i 1956.<ref name="BRITANNICA">{{cita web|url = https://www.britannica.com/place/Salzburg-Austria |título = Salzburg |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |sitioweb = Encyclopædia Britannica |idioma = inglés}}</ref> En 2015, duranti la [[Crisi migratoria de 2015 n’Uropa|Crisi migratoria n’Uropa]], se decretó la suspensión de conexionis diretas en tren entri Salzburgo i [[Múnich]] comu midía pa intental frenal el ritmu de salía de refugiaus de paísis estracomunitarius dendi Austria en direción d’Alemaña. En setiembri, más de {{nts|100000}} refugiaus, ena su mayoría afganus, iraquinis i sirius, passarun d’Austria a Alemaña.<ref>{{cita web|url = https://cadenaser.com/ser/2015/09/22/internacional/1442919470_353722.html |título = Suspendido el servicio de trenes entre Salzburgo y Múnich hasta el 4 de octubre |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 22 de septiembre de 2015 |sitioweb = SER}}</ref> En setiembri de 2018, Salzburgo acogió la [[Cumbri uropea]] dientru dela presidencia austriaca del [[Conseju dela Unión Uropea]]. En metá del procesu de [[refundación dela Unión Uropea]], la [[Libri circulación de pressonas, inmigración i asilu ena Unión Uropea|migración]] i la [[salía del Reinu-Uníu dela Unión Uropea]] (Brexit) eran las dos cuestionis que preocupaban i dividían alos líderis del [[Conseju Uropeu]] n’essi momentu.<ref>{{cita web|url = https://www.rtve.es/noticias/20180920/cumbre-salzburgo-plan-para-desplegar-politica-fronteriza-europea-se-enfrenta-reticencias-espana-italia-grecia/1803100.shtml |título = Cumbre en Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 19 de septiembre de 2018 |sitioweb = RTVE}}</ref> == Geografía == === Ubicación === Salzburgo se topa a {{esd|150 km}} al esti de [[Múnich]], n’[[Alemaña]], i a {{esd|300 km}} al oesti de [[Viena]]. La ciá s’estiendi por dambas dos riberas del [[ríu Salzach]], a {{esd|25 km}} delas estribacionis setentrionalis delos [[Alpes]]. El caráiter montañosu del sul dela región de Salzburgo contrasta colas suavis ondulacionis dela su parti norti. La cima alpina más cercana es el [[Untersberg]] ({{esd|1853 m}}), que se topa a solu unus pocu quilómetrus al suroesti dela ciá. El centru dela ciá está rodeau por dos elevacionis pétreas, el Mönchsberg i el Kapuzinerberg, cuyos bosquis constituyin el pulmón verdi dela ciá. === Climi === {{Weather box |location=Salzburgo ([[Aeropuertu de Salzburgo]]), normalis 1991–2020 |metric first=Y |single line=Y |Jan high C = 3.4 |Feb high C = 6.2 |Mar high C = 10.2 |Apr high C = 15.7 |May high C = 19.3 |Jun high C = 23.2 |Jul high C = 24.3 |Aug high C = 24.0 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 14.4 |Nov high C = 8.5 |Dec high C = 4.0 |year high C = 14.4 |Jan mean C = 0.0 |Feb mean C = 1.6 |Mar mean C = 5.7 |Apr mean C = 10.1 |May mean C = 14.4 |Jun mean C = 17.9 |Jul mean C = 19.6 |Aug mean C = 19.4 |Sep mean C = 15.0 |Oct mean C = 10.4 |Nov mean C = 4.8 |Dec mean C = 0.9 |year mean C = 10.0 |Jan low C = -3.6 |Feb low C = -2.8 |Mar low C = 0.7 |Apr low C = 4.3 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.8 |Aug low C = 13.6 |Sep low C = 10.1 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 0.9 |Dec low C = -2.5 |year low C = 5.1 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 59 |Feb precipitation mm = 53 |Mar precipitation mm = 87 |Apr precipitation mm = 78 |May precipitation mm = 115 |Jun precipitation mm = 151 |Jul precipitation mm = 158 |Aug precipitation mm = 164 |Sep precipitation mm = 112 |Oct precipitation mm = 73 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 72 |year precipitation mm = 1195 |Jan snow cm = 20.0 |Feb snow cm = 19.5 |Mar snow cm = 11.5 |Apr snow cm = 1.4 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.6 |Nov snow cm = 6.5 |Dec snow cm = 18.8 |year snow cm = 78.3 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 14.6 |Feb snow days = 12.2 |Mar snow days = 5.6 |Apr snow days = 0.8 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.2 |Nov snow days = 3.8 |Dec snow days = 10.0 |year snow days = 47.2 |time day = 14:00 |Jan humidity = 71.7 |Feb humidity = 63.5 |Mar humidity = 56.1 |Apr humidity = 50.5 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.6 |Jul humidity = 53.2 |Aug humidity = 55.0 |Sep humidity = 59.3 |Oct humidity = 62.9 |Nov humidity = 71.1 |Dec humidity = 73.9 |year humidity = 60.4 |Jan sun = 67.0 |Feb sun = 91.9 |Mar sun = 130.0 |Apr sun = 152.6 |May sun = 196.4 |Jun sun = 193.9 |Jul sun = 221.1 |Aug sun = 202.8 |Sep sun = 167.7 |Oct sun = 129.7 |Nov sun = 81.2 |Dec sun = 62.8 |year sun = 1697.1 |Jan percentsun = 26.9 |Feb percentsun = 34.4 |Mar percentsun = 37.9 |Apr percentsun = 39.4 |May percentsun = 44.3 |Jun percentsun = 43.7 |Jul percentsun = 48.8 |Aug percentsun = 48.3 |Sep percentsun = 47.4 |Oct percentsun = 42.9 |Nov percentsun = 30.8 |Dec percentsun = 26.7 |year percentsun = 39.3 |source 1=[[Central Institute for Meteorology and Geodynamics]] (precipitación 1981–2010, oras de sol 1971–2000)<ref name=ZAMGnormals> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | archive-date = 2023-06-05 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx | title = Klimamittelwerte 1991–2020 | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref><ref name=ZAMGprecip> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229004447/http://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |archive-date=2014-12-29 |url=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_ip-klimawandel/daten-download/klimamittel/klimamittel-niederschlag |title=Klimamittel 1981–2010: Niederschlag |language=de |publisher=Central Institute for Meteorology and Geodynamics |access-date=2019-10-29}}</ref><ref name=ZAMG1971> {{cite web | archive-url=https://web.archive.org/web/20230605205536/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | archive-date = 2023-06-05 |url=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/sal/6300.htm | title = Klimadaten von Österreich 1971–2000–Salzburg-Flughafen | publisher = Central Institute for Meteorology and Geodynamics | language = de | access-date = 2023-06-05}}</ref> }} == Transporti == {| class="wikitable" |- ! !Aeropuertu !Códigu IATA !Códigu OACI |- |[[Archivu:Salzburg Airport from the air.jpg|150px]] |[[Aeropuertu de Salzburgo]] |SZG |LOWS |} *[[Salzburg Hauptbahnhof]] == Educación == {| class="wikitable" |- ! !Nuversidá !Fundación !Acrónimu !Tipu |- |[[Archivu:Uni Salzburg NaWi Rückeingang.jpg|150px]] |[[Nuversidá de Salzburgo]] |1622 |PLUS |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Salzburg Mozarteum Saal.jpg|150px]] |[[Mozarteum|Universität Mozarteum Salzburg]] |1841 | |Nuversidá púbrica |- |[[Archivu:Paracelsus PMU.jpg|150px]] |[[Paracelsus Medizinische Privatuniversität Salzburg]] |2003 |PMU |Nuversidá privá |- | |[[Fachhochschule Salzburg]] |1995 |FHS |Nuversidá púbrica |} == Coltura == === Monumentus i lugaris d’interés === {{Ficha de Patrimonio de la Humanidad | Nombre = Centru estóricu dela ciá de Salzburgo | Imagen = SalzburgerAltstadt02.JPG | Pie = Vista dela ciá vieja | País = [[Austria]] | Coordenadas = No | Tipo = '''<span style="color:#F4A460">Coltural</span>''' | Criterios = ii, iv, vi | ID = 784 | Región = [[Anexu:Patrimoniu dela Umanidá n’Uropa i América del Norti|Uropa i América del Norti]] | Año = 1996 | Extensión = | Extensiones = | Peligro = }} El centru antiguu dela ciá, que fue declarau pola [[Unesco]] comu [[Patrimoniu Coltural dela Umanidá]] en 1996, es notabli por: [[Archivu:Salzburgo 2019.jpg|miniaturadeimagen|Fortaleza de Hohensalzburgo]] * [[Catedral de Salzburgo]] * [[Abadía de Nonnberg|Abadía de Nonnberg o de San Pedro]] * [[Abadía de San Pedro (Salzburgo)|Monasteriu de San Pedro]] (Das Kloster St. Peter) * [[Cemiteriu de San Pedro]] (Petersfriedhof) * [[Catacumbas dela roca del Mönchsberg]] * [[Ilesia franciscana de Salzburgo|Ilesia franciscana]] i conjunt d’ilesias barrocas dela ciá * [[Residencia de Salzburgo|Palaciu-residencia del arçobispu]] cola ''[[Residenzgalerie]]'' * [[Fortaleza de Hohensalzburg]] * [[Getreidegasse]] (''Calli del Granu''), cola [[Casa natal de Mozart|casa ondi tuvo nacencia W. A. Mozart]] Fueraparti del centru estóricu destacan: * Los palacius más importantis son: el [[palaciu de Mirabell]], el [[palaciu de Leopoldskron]] i el [[palaciu de Hellbrunn]]. * [[Cemiteriu de San Sebastián (Salzburgo)|Cemiteriu de San Sebastián]] (Sebastiansfriedhof) Salzburgo tamién tien importantis museus: * [[Rupertinum]] (''Museu d’Arti Moernu'') * [[Haus der Natur Salzburg]] (''Casa dela Naturaleza'') * [[Stille Nacht Museum]] (''Museu dela Nochi de Paz'') * [[Salzburger Freilichtmuseum]] (''Museu al Airri Libri'') * [[Dommuseum Salzburg]] (''Museu Catedral'') * [[Museum der Moderne]] (''Museu de Moernidá'') * Casa natal de Mozart<ref>{{Cita web|url=https://www.salzburg.info/es/lugares-de-interes/top10/casa-natal-de-mozart|título=Casa Natal de Mozart : atracciones turísticas : salzburg.info|fechaacceso=8 de mayo de 2018|sitioweb=salzburg.info|idioma=es}}</ref> === Cinematografía === La película musical de 1965 ''[[The Sound of Music]]'' (''Sonrisas y lágrimas'' en España y ''La novicia rebelde'' en Hispanoamérica) fue rodá en Salzburgo i la su aición se desenvuelvi en Salzburgo. == Festivalis colturalis == * [[Festival de Salzburgo]] * festival internazionale "SZENE" * festival di Pentecoste * festival di KUNST(st)OFF * TotalImprOFFisiert * festival di Open Mind * Winterfest * festival di literatura * festival di Literaturhaus * Slamlabor * Poetry Slam === Gastronomía === * Salzburger Nockerln<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/un-postre-c%C3%A9lebre-los-nockerln-de-salzburgo/av-17361806 |título = Un postre célebre: los "nockerln" de Salzburgo |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 10 de enero de 2014 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> * [[Mozartkugel]]<ref>{{cita web|url = https://www.dw.com/es/mozartkugel-el-bomb%C3%B3n-de-un-genio/a-1874893 |título = Mozartkugel, el bombón de un genio |fechaacceso = 3 de abril de 2020 |fecha = 27 de enero de 2006 |sitioweb = [[Deutsche Welle]]}}</ref> (mazapán verdi de pistachu, envueltu dun finu praliné i sumergíu por últimu en cobertura de chocolati negru) * [[Spätzle|Pinzgauer Kasnockn]] * [[Kaiserschmarrn]] * [[Cerveza]] == Deportis == [[Archivu:Red Bull Arena20.JPG|miniatura|Red Bull Arena]] Salzburgo es la sedi dela [[Unión Enternacional de Biatlón]]. La ciá acogió algunus [[Reglas del fútbol|partíus de fútbol]] dela [[Eurocopa 2008]]. Amás, se tien presentau comu ciá candidata pa organizal los [[Juegus Olímpicus d’Inviernu]] en dos ocasionis, siendu derrotá primeru por [[Vancouver]] palos juegus de [[Juegus Olímpicus de Vancouver 2010|2010]] i por [[Sochi]] palos de [[Juegus Olímpicus de Sochi 2014|2014]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !!Deporti !!Competición !!Estadiu !!Creación |- |[[Red Bull Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[Bundesliga (Austria)]] ||[[Red Bull Arena (Salzburgo)]] ||1933 |- |[[SV Austria Salzburg]] ||[[Archivu:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]] ||[[2. Liga (Austria)]]||[[ASKÖ-Anlage]] ||2005 |} == Germanamientus == * [[Berna]] ([[Suiça]])<ref>{{cita web|url = https://www.swissinfo.ch/spa/salzburgo--para%C3%ADso-incomparable-de-arte-y-cultura/6590640 |título = Salzburgo, paraíso incomparable de arte y cultura |fechaacceso = 3 de abril de 2020|apellido = Turmo |nombre = Iván |fecha = 24 de abril de 2008 |sitioweb = Swissinfo}}</ref> * [[Dresde]] ([[Alemaña]])<ref>{{cita web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|título=''Dresden - Partner Cities''|editorial=[[copyright|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|fechaacceso=29 de diciembre de 2008|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090130020425/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|fechaarchivo=30 de enero de 2009}}</ref> == Referéncias == {{listaref|2}} == Bibliografía == * {{cita libro |apellido= Di Duca |nombre= Marc |título= Austria 5. Salzburgo y estado de Salzburgo |url= https://books.google.es/books?id=w4VSDwAAQBAJ&lpg=PA230&hl=es&pg=PA230#v=onepage&q&f=false |año= 2018 |editor= Grupo Planeta |isbn= 8408190075}} * {{cita libro |apellido= Foxx |nombre= Katharina |título= Photo Guide Salzburg, Austria: All what afterwards |url= https://books.google.es/books?id=r9ljAwAAQBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |idioma= inglés |año= 2012 |editor= CyberBooklab |isbn= 8087655257}} == Atijus esternus == * [http://www.salzburg.info/es/ Salzburg Information - Información turística dela ciá de Salzburgo] {{en idioma|es}} d9l0ilvrm1bsksfpd8rhyxcepcrjo6j David Burtka 0 12011 144230 2026-09-18T07:01:47Z Olarcos 82 Criá página con '{{ficha de pressona}}' 144230 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} 5kq4ww9y2asp9g9316a4867e4nevmlt 144232 144230 2026-09-18T07:03:34Z Olarcos 82 144232 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''David Burtka''' ([[Dearborn (Míchigan)|Dearborn]], [[Míchigan]], 29 de mayu de 1975) es un [[Atuación|ator]] i [[cocineru]] [[Estaus Uníus|estauunidensi]]. Es maríu del ator [[Neil Patrick Harris]]. == Primerus añus == Burtka tuvo nacencia en [[Dearborn (Míchigan)|Dearborn]], [[Míchigan]], creció en [[Canton (Míchigan)|Canton]] i se graduó dela Escuela Secundaria Salem en 1993. Estudió atuación nel Interlochen Center for the Arts i más tardis obtuvo el su títulu de Bachiller en Bellas Artes ena [[Nuversidá de Míchigan]]. Amás, estudió pa sel cantanti i ator de teatru en William Esper Studios. == Carrera == El su debut en [[Broadway]] fue en 2003, quandu interpretó a Tulsa en ''[[Gypsy (musical)|Gypsy]]'', protagonizá por [[Bernadette Peters]]. Interpretó a ''El Muchacho'' nel estrenu enos [[Estaus Uníus]] de ''[[The Play About the Baby]]'', de [[Edward Albee]], atuación que le valió el Premio Clarence Derwent al mehol artista masculinu revelación. En 2004, Burtka interpretó a Matt nel musical ''The Opposite of Sex'' i volvió a interpretá-lo nel estrenu ena Costa Esti, nel vranu de 2006. Burtka debutó ena televisión en 2002, nun papel comu estrella convidá en ''[[The West Wing]]''; más tardis apareció en varius episodios de ''[[Crossing Jordan]]''. Interpretó a Scooter, el noviu d’estitutu de [[Lily Aldrin]] ([[Alyson Hannigan]]), en cincu episodios dela serie ''[[How I Met Your Mother]]''. Apareció ena tempora 6, episodiu 10, comu jués en [[RuPaul's Drag Race]] junta el su maríu. Sigún [[Neil Patrick Harris]], la su pareja dendi 2004, en 2009 Burtka dexó l’atuación pa sel cocineru.<ref>{{cita web | url=http://www.youtube.com/watch?v=UdT2dMnC-Jw |título=Neil Patrick Harris talks Thanksgiving on The Late Late Show |editorial=Youtube.com |fecha= |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> Nel vranu del mesmu añu, se graduó del institutu culinariu ''Le Cordon Bleu College of Culinary Arts'', de Pasadena, i creó una compañía de serviciu de banquetis en [[Los Ángeles]], Gourmet M.D.<ref>{{cita web|url=http://www.gourmetmdcatering.com/ |título=GourmetCatering.com |editorial=Gourmetmdcatering.com |fecha= |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> Burtka hizo un cameu en ''A Very Harold & Kumar 3D Christmas'' comu él mesmu, ondi compartió una escena cola versión ficticia de Neil Patrick Harris, interpretá por Harris. == Vida personal == [[Archivu:DavidBurtkaNeilPatrickHarrisHWOFSept2011.jpg|thumb|right|Burtka con [[Neil Patrick Harris]] en setiembri de 2011.]] Seis mesis endispués dela participación de Burtka en ''[[How I Met Your Mother]]'', se difundió el rumor de que l’ator tenía obteníu el papel porque tenía una relación amorosa con unu delos protagonistis dela serie, [[Neil Patrick Harris]].<ref>{{cita web |autor=By canada.com October 24, 2006 |url=http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=63015eaa-b830-4902-b9ab-67560ef60df5&k=64280 |título=O.C. stars hit T.O |editorial=Canada.com |fecha=24 de octubre de 2006 |fechaacceso=19 de enero de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20110723181441/http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=63015eaa-b830-4902-b9ab-67560ef60df5&k=64280 |fechaarchivo=23 de julio de 2011 }}</ref> La especulación que surgió a partir del rumor llevó a que Harris finalmenti declarara que es [[omosessual]] nuna nota pala revista ''[[People]]''.<ref>{{cita web |url=http://www.people.com/people/article/0,26334,1554852,00.html |título=EXCLUSIVE: Neil Patrick Harris Tells PEOPLE He Is Gay - Neil Patrick Harris |editorial=People.com |fecha=3 de noviembre de 2006 |fechaacceso=19 de enero de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20080313041724/http://www.people.com/people/article/0,26334,1554852,00.html |fechaarchivo=13 de marzo de 2008 }}</ref> Burtka no respondió al rumor, peru Harris dixo más tardis qu’él i Burtka se mudaríen pa vivil juntus.<ref>{{cita web |editorial=theBosh.com |autor=Fabien Montique |título=Neil Patrick Moves In With Boyfriend! |fecha=26 de julio de 2007 |fechaacceso=19 de enero de 2012 |url=http://thebosh.com/archives/2007/07/neil_patrick_moves_in_with_boyfriend.php |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20071012071853/http://thebosh.com/archives/2007/07/neil_patrick_moves_in_with_boyfriend.php |fechaarchivo=12 de octubre de 2007 }}</ref> Burtka i Harris asistierun ala entrega delos [[Premios Emmy]] en setiembri de 2007 comu una pareja oficial por primera ves, i Harris comentó más tardis el tema en ''[[The Ellen DeGeneres Show]]''.<ref>{{cita web|url=http://www.huffingtonpost.com/2007/09/13/watch-neil-patrick-harri_n_64343.html |título=Watch: Neil Patrick Harris Tells Ellen About Going To The Emmys Since Coming Out |editorial=The Huffington Post|fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> El 4 de hebreru de 2009, Burtka i Harris aparecierun juntus sobri l’escenariu por primera ves, nun duet de ''[[Rent]]'' a beneficiu del Centru Comunitariu LGBT en Nueva York. Los dos atoris salían dendi abril de 2004.<ref>{{cita web|url=http://www.aoltv.com/insidetv/2008/11/26/15-questions-with-neil-patrick-harris/?icid=200100397x1213439453x1200875311|título=15 Questions with Neil Patrick Harris|fechaacceso=19 de enero de 2011|fechaarchivo=9 de enero de 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190109204855/http://www.aoltv.com/insidetv/2008/11/26/15-questions-with-neil-patrick-harris/?icid=200100397x1213439453x1200875311|deadurl=yes}}</ref> El 14 d’abostu de 2010, Harris anunció qu’él i Burtka estaban esperandu mellizus a través duna [[madri de alquiler]].<ref>{{Cita web|url=https://greginhollywood.com/neil-patrick-harris-partner-david-burtka-are-each-biological-father-of-one-of-their-twins-42968|título=Neil Patrick Harris, partner David Burtka, are each biological father of one of their twins - Greg In Hollywood|fechaacceso=2025-05-28|apellido=Hernandez|nombre=Greg|fecha=2010-12-29|sitioweb=Greg In Hollywood - Veteran Hollywood and LGBT reporter Greg Hernandez covers the LGBT pop culture scene}}</ref> Los mellizus, Gideon Scott, un varón, i Harper Grace, una niña, tuvierun nacencia el 12 d’otubri de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20434727,00.html |título=Neil Patrick Harris Welcomes 'Happy, Healthy' Twins|editorial=People |fecha=15 de octubre de 2010 |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> A mediaus d’abostu de 2014, endispués de 10 añus de relación, David Burtka i [[Neil Patrick Harris]] contrajerun matrimoniu nuna ceremonia íntima celebrá n’Italia, ala qual solu asistierun amigus i familiaris cercanus.<ref>{{cita web |url=https://notiespectaculos.info/neil-patrick-harris-se-caso-con-david-burtka/ |título=Neil Patrick Harris se casó con David Burtka |fechaacceso=8 de septiembre de 2014 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20140908201926/https://notiespectaculos.info/neil-patrick-harris-se-caso-con-david-burtka/ |fechaarchivo=8 de septiembre de 2014 }}</ref> Contarun cola presencia de [[Elton John]], quien amenizó la recepción. == Referencias == {{listaref}} == Atijus esternus == * {{imdb|123488}} * [http://www.ibdb.com/person.php?id=106978 David Burtka] en Internet Broadway Database * [https://web.archive.org/web/20121008205921/http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=David%20&last=Burtka&middle= David Burtka] en Lortel Archives * [https://web.archive.org/web/20111221083522/http://www.allrovi.com/name/p269185 David Burtka] en All Rovi 237plifs8n912g1v92y1utlxvilcmsw 144233 144232 2026-09-18T07:04:10Z Olarcos 82 /* Vida personal */ 144233 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''David Burtka''' ([[Dearborn (Míchigan)|Dearborn]], [[Míchigan]], 29 de mayu de 1975) es un [[Atuación|ator]] i [[cocineru]] [[Estaus Uníus|estauunidensi]]. Es maríu del ator [[Neil Patrick Harris]]. == Primerus añus == Burtka tuvo nacencia en [[Dearborn (Míchigan)|Dearborn]], [[Míchigan]], creció en [[Canton (Míchigan)|Canton]] i se graduó dela Escuela Secundaria Salem en 1993. Estudió atuación nel Interlochen Center for the Arts i más tardis obtuvo el su títulu de Bachiller en Bellas Artes ena [[Nuversidá de Míchigan]]. Amás, estudió pa sel cantanti i ator de teatru en William Esper Studios. == Carrera == El su debut en [[Broadway]] fue en 2003, quandu interpretó a Tulsa en ''[[Gypsy (musical)|Gypsy]]'', protagonizá por [[Bernadette Peters]]. Interpretó a ''El Muchacho'' nel estrenu enos [[Estaus Uníus]] de ''[[The Play About the Baby]]'', de [[Edward Albee]], atuación que le valió el Premio Clarence Derwent al mehol artista masculinu revelación. En 2004, Burtka interpretó a Matt nel musical ''The Opposite of Sex'' i volvió a interpretá-lo nel estrenu ena Costa Esti, nel vranu de 2006. Burtka debutó ena televisión en 2002, nun papel comu estrella convidá en ''[[The West Wing]]''; más tardis apareció en varius episodios de ''[[Crossing Jordan]]''. Interpretó a Scooter, el noviu d’estitutu de [[Lily Aldrin]] ([[Alyson Hannigan]]), en cincu episodios dela serie ''[[How I Met Your Mother]]''. Apareció ena tempora 6, episodiu 10, comu jués en [[RuPaul's Drag Race]] junta el su maríu. Sigún [[Neil Patrick Harris]], la su pareja dendi 2004, en 2009 Burtka dexó l’atuación pa sel cocineru.<ref>{{cita web | url=http://www.youtube.com/watch?v=UdT2dMnC-Jw |título=Neil Patrick Harris talks Thanksgiving on The Late Late Show |editorial=Youtube.com |fecha= |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> Nel vranu del mesmu añu, se graduó del institutu culinariu ''Le Cordon Bleu College of Culinary Arts'', de Pasadena, i creó una compañía de serviciu de banquetis en [[Los Ángeles]], Gourmet M.D.<ref>{{cita web|url=http://www.gourmetmdcatering.com/ |título=GourmetCatering.com |editorial=Gourmetmdcatering.com |fecha= |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> Burtka hizo un cameu en ''A Very Harold & Kumar 3D Christmas'' comu él mesmu, ondi compartió una escena cola versión ficticia de Neil Patrick Harris, interpretá por Harris. == Vida pressonal == [[Archivu:DavidBurtkaNeilPatrickHarrisHWOFSept2011.jpg|thumb|right|Burtka con [[Neil Patrick Harris]] en setiembri de 2011.]] Seis mesis endispués dela participación de Burtka en ''[[How I Met Your Mother]]'', se difundió el rumor de que l’ator tenía obteníu el papel porque tenía una relación amorosa con unu delos protagonistis dela serie, [[Neil Patrick Harris]].<ref>{{cita web |autor=By canada.com October 24, 2006 |url=http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=63015eaa-b830-4902-b9ab-67560ef60df5&k=64280 |título=O.C. stars hit T.O |editorial=Canada.com |fecha=24 de octubre de 2006 |fechaacceso=19 de enero de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20110723181441/http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=63015eaa-b830-4902-b9ab-67560ef60df5&k=64280 |fechaarchivo=23 de julio de 2011 }}</ref> La especulación que surgió a partir del rumor llevó a que Harris finalmenti declarara que es [[omosessual]] nuna nota pala revista ''[[People]]''.<ref>{{cita web |url=http://www.people.com/people/article/0,26334,1554852,00.html |título=EXCLUSIVE: Neil Patrick Harris Tells PEOPLE He Is Gay - Neil Patrick Harris |editorial=People.com |fecha=3 de noviembre de 2006 |fechaacceso=19 de enero de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20080313041724/http://www.people.com/people/article/0,26334,1554852,00.html |fechaarchivo=13 de marzo de 2008 }}</ref> Burtka no respondió al rumor, peru Harris dixo más tardis qu’él i Burtka se mudaríen pa vivil juntus.<ref>{{cita web |editorial=theBosh.com |autor=Fabien Montique |título=Neil Patrick Moves In With Boyfriend! |fecha=26 de julio de 2007 |fechaacceso=19 de enero de 2012 |url=http://thebosh.com/archives/2007/07/neil_patrick_moves_in_with_boyfriend.php |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20071012071853/http://thebosh.com/archives/2007/07/neil_patrick_moves_in_with_boyfriend.php |fechaarchivo=12 de octubre de 2007 }}</ref> Burtka i Harris asistierun ala entrega delos [[Premios Emmy]] en setiembri de 2007 comu una pareja oficial por primera ves, i Harris comentó más tardis el tema en ''[[The Ellen DeGeneres Show]]''.<ref>{{cita web|url=http://www.huffingtonpost.com/2007/09/13/watch-neil-patrick-harri_n_64343.html |título=Watch: Neil Patrick Harris Tells Ellen About Going To The Emmys Since Coming Out |editorial=The Huffington Post|fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> El 4 de hebreru de 2009, Burtka i Harris aparecierun juntus sobri l’escenariu por primera ves, nun duet de ''[[Rent]]'' a beneficiu del Centru Comunitariu LGBT en Nueva York. Los dos atoris salían dendi abril de 2004.<ref>{{cita web|url=http://www.aoltv.com/insidetv/2008/11/26/15-questions-with-neil-patrick-harris/?icid=200100397x1213439453x1200875311|título=15 Questions with Neil Patrick Harris|fechaacceso=19 de enero de 2011|fechaarchivo=9 de enero de 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190109204855/http://www.aoltv.com/insidetv/2008/11/26/15-questions-with-neil-patrick-harris/?icid=200100397x1213439453x1200875311|deadurl=yes}}</ref> El 14 d’abostu de 2010, Harris anunció qu’él i Burtka estaban esperandu mellizus a través duna [[madri de alquiler]].<ref>{{Cita web|url=https://greginhollywood.com/neil-patrick-harris-partner-david-burtka-are-each-biological-father-of-one-of-their-twins-42968|título=Neil Patrick Harris, partner David Burtka, are each biological father of one of their twins - Greg In Hollywood|fechaacceso=2025-05-28|apellido=Hernandez|nombre=Greg|fecha=2010-12-29|sitioweb=Greg In Hollywood - Veteran Hollywood and LGBT reporter Greg Hernandez covers the LGBT pop culture scene}}</ref> Los mellizus, Gideon Scott, un varón, i Harper Grace, una niña, tuvierun nacencia el 12 d’otubri de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20434727,00.html |título=Neil Patrick Harris Welcomes 'Happy, Healthy' Twins|editorial=People |fecha=15 de octubre de 2010 |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> A mediaus d’abostu de 2014, endispués de 10 añus de relación, David Burtka i [[Neil Patrick Harris]] contrajerun matrimoniu nuna ceremonia íntima celebrá n’Italia, ala qual solu asistierun amigus i familiaris cercanus.<ref>{{cita web |url=https://notiespectaculos.info/neil-patrick-harris-se-caso-con-david-burtka/ |título=Neil Patrick Harris se casó con David Burtka |fechaacceso=8 de septiembre de 2014 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20140908201926/https://notiespectaculos.info/neil-patrick-harris-se-caso-con-david-burtka/ |fechaarchivo=8 de septiembre de 2014 }}</ref> Contarun cola presencia de [[Elton John]], quien amenizó la recepción. == Referencias == {{listaref}} == Atijus esternus == * {{imdb|123488}} * [http://www.ibdb.com/person.php?id=106978 David Burtka] en Internet Broadway Database * [https://web.archive.org/web/20121008205921/http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=David%20&last=Burtka&middle= David Burtka] en Lortel Archives * [https://web.archive.org/web/20111221083522/http://www.allrovi.com/name/p269185 David Burtka] en All Rovi tam6clzvky320m4ov3q3cldhnpoffu0 144234 144233 2026-09-18T07:04:25Z Olarcos 82 /* Vida pressonal */ 144234 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''David Burtka''' ([[Dearborn (Míchigan)|Dearborn]], [[Míchigan]], 29 de mayu de 1975) es un [[Atuación|ator]] i [[cocineru]] [[Estaus Uníus|estauunidensi]]. Es maríu del ator [[Neil Patrick Harris]]. == Primerus añus == Burtka tuvo nacencia en [[Dearborn (Míchigan)|Dearborn]], [[Míchigan]], creció en [[Canton (Míchigan)|Canton]] i se graduó dela Escuela Secundaria Salem en 1993. Estudió atuación nel Interlochen Center for the Arts i más tardis obtuvo el su títulu de Bachiller en Bellas Artes ena [[Nuversidá de Míchigan]]. Amás, estudió pa sel cantanti i ator de teatru en William Esper Studios. == Carrera == El su debut en [[Broadway]] fue en 2003, quandu interpretó a Tulsa en ''[[Gypsy (musical)|Gypsy]]'', protagonizá por [[Bernadette Peters]]. Interpretó a ''El Muchacho'' nel estrenu enos [[Estaus Uníus]] de ''[[The Play About the Baby]]'', de [[Edward Albee]], atuación que le valió el Premio Clarence Derwent al mehol artista masculinu revelación. En 2004, Burtka interpretó a Matt nel musical ''The Opposite of Sex'' i volvió a interpretá-lo nel estrenu ena Costa Esti, nel vranu de 2006. Burtka debutó ena televisión en 2002, nun papel comu estrella convidá en ''[[The West Wing]]''; más tardis apareció en varius episodios de ''[[Crossing Jordan]]''. Interpretó a Scooter, el noviu d’estitutu de [[Lily Aldrin]] ([[Alyson Hannigan]]), en cincu episodios dela serie ''[[How I Met Your Mother]]''. Apareció ena tempora 6, episodiu 10, comu jués en [[RuPaul's Drag Race]] junta el su maríu. Sigún [[Neil Patrick Harris]], la su pareja dendi 2004, en 2009 Burtka dexó l’atuación pa sel cocineru.<ref>{{cita web | url=http://www.youtube.com/watch?v=UdT2dMnC-Jw |título=Neil Patrick Harris talks Thanksgiving on The Late Late Show |editorial=Youtube.com |fecha= |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> Nel vranu del mesmu añu, se graduó del institutu culinariu ''Le Cordon Bleu College of Culinary Arts'', de Pasadena, i creó una compañía de serviciu de banquetis en [[Los Ángeles]], Gourmet M.D.<ref>{{cita web|url=http://www.gourmetmdcatering.com/ |título=GourmetCatering.com |editorial=Gourmetmdcatering.com |fecha= |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> Burtka hizo un cameu en ''A Very Harold & Kumar 3D Christmas'' comu él mesmu, ondi compartió una escena cola versión ficticia de Neil Patrick Harris, interpretá por Harris. == Via pressonal == [[Archivu:DavidBurtkaNeilPatrickHarrisHWOFSept2011.jpg|thumb|right|Burtka con [[Neil Patrick Harris]] en setiembri de 2011.]] Seis mesis endispués dela participación de Burtka en ''[[How I Met Your Mother]]'', se difundió el rumor de que l’ator tenía obteníu el papel porque tenía una relación amorosa con unu delos protagonistis dela serie, [[Neil Patrick Harris]].<ref>{{cita web |autor=By canada.com October 24, 2006 |url=http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=63015eaa-b830-4902-b9ab-67560ef60df5&k=64280 |título=O.C. stars hit T.O |editorial=Canada.com |fecha=24 de octubre de 2006 |fechaacceso=19 de enero de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20110723181441/http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=63015eaa-b830-4902-b9ab-67560ef60df5&k=64280 |fechaarchivo=23 de julio de 2011 }}</ref> La especulación que surgió a partir del rumor llevó a que Harris finalmenti declarara que es [[omosessual]] nuna nota pala revista ''[[People]]''.<ref>{{cita web |url=http://www.people.com/people/article/0,26334,1554852,00.html |título=EXCLUSIVE: Neil Patrick Harris Tells PEOPLE He Is Gay - Neil Patrick Harris |editorial=People.com |fecha=3 de noviembre de 2006 |fechaacceso=19 de enero de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20080313041724/http://www.people.com/people/article/0,26334,1554852,00.html |fechaarchivo=13 de marzo de 2008 }}</ref> Burtka no respondió al rumor, peru Harris dixo más tardis qu’él i Burtka se mudaríen pa vivil juntus.<ref>{{cita web |editorial=theBosh.com |autor=Fabien Montique |título=Neil Patrick Moves In With Boyfriend! |fecha=26 de julio de 2007 |fechaacceso=19 de enero de 2012 |url=http://thebosh.com/archives/2007/07/neil_patrick_moves_in_with_boyfriend.php |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20071012071853/http://thebosh.com/archives/2007/07/neil_patrick_moves_in_with_boyfriend.php |fechaarchivo=12 de octubre de 2007 }}</ref> Burtka i Harris asistierun ala entrega delos [[Premios Emmy]] en setiembri de 2007 comu una pareja oficial por primera ves, i Harris comentó más tardis el tema en ''[[The Ellen DeGeneres Show]]''.<ref>{{cita web|url=http://www.huffingtonpost.com/2007/09/13/watch-neil-patrick-harri_n_64343.html |título=Watch: Neil Patrick Harris Tells Ellen About Going To The Emmys Since Coming Out |editorial=The Huffington Post|fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> El 4 de hebreru de 2009, Burtka i Harris aparecierun juntus sobri l’escenariu por primera ves, nun duet de ''[[Rent]]'' a beneficiu del Centru Comunitariu LGBT en Nueva York. Los dos atoris salían dendi abril de 2004.<ref>{{cita web|url=http://www.aoltv.com/insidetv/2008/11/26/15-questions-with-neil-patrick-harris/?icid=200100397x1213439453x1200875311|título=15 Questions with Neil Patrick Harris|fechaacceso=19 de enero de 2011|fechaarchivo=9 de enero de 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190109204855/http://www.aoltv.com/insidetv/2008/11/26/15-questions-with-neil-patrick-harris/?icid=200100397x1213439453x1200875311|deadurl=yes}}</ref> El 14 d’abostu de 2010, Harris anunció qu’él i Burtka estaban esperandu mellizus a través duna [[madri de alquiler]].<ref>{{Cita web|url=https://greginhollywood.com/neil-patrick-harris-partner-david-burtka-are-each-biological-father-of-one-of-their-twins-42968|título=Neil Patrick Harris, partner David Burtka, are each biological father of one of their twins - Greg In Hollywood|fechaacceso=2025-05-28|apellido=Hernandez|nombre=Greg|fecha=2010-12-29|sitioweb=Greg In Hollywood - Veteran Hollywood and LGBT reporter Greg Hernandez covers the LGBT pop culture scene}}</ref> Los mellizus, Gideon Scott, un varón, i Harper Grace, una niña, tuvierun nacencia el 12 d’otubri de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20434727,00.html |título=Neil Patrick Harris Welcomes 'Happy, Healthy' Twins|editorial=People |fecha=15 de octubre de 2010 |fechaacceso=19 de enero de 2012}}</ref> A mediaus d’abostu de 2014, endispués de 10 añus de relación, David Burtka i [[Neil Patrick Harris]] contrajerun matrimoniu nuna ceremonia íntima celebrá n’Italia, ala qual solu asistierun amigus i familiaris cercanus.<ref>{{cita web |url=https://notiespectaculos.info/neil-patrick-harris-se-caso-con-david-burtka/ |título=Neil Patrick Harris se casó con David Burtka |fechaacceso=8 de septiembre de 2014 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20140908201926/https://notiespectaculos.info/neil-patrick-harris-se-caso-con-david-burtka/ |fechaarchivo=8 de septiembre de 2014 }}</ref> Contarun cola presencia de [[Elton John]], quien amenizó la recepción. == Referencias == {{listaref}} == Atijus esternus == * {{imdb|123488}} * [http://www.ibdb.com/person.php?id=106978 David Burtka] en Internet Broadway Database * [https://web.archive.org/web/20121008205921/http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=David%20&last=Burtka&middle= David Burtka] en Lortel Archives * [https://web.archive.org/web/20111221083522/http://www.allrovi.com/name/p269185 David Burtka] en All Rovi cne9mgt7ma71h8xmtji6vltnby5u28c Abdelá Taia 0 12012 144235 2026-09-18T07:05:58Z Olarcos 82 Criá página con '{{ficha de pressona}}' 144235 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} 5kq4ww9y2asp9g9316a4867e4nevmlt 144237 144235 2026-09-18T07:09:29Z Olarcos 82 144237 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''Abdelá Taia''' (tamién escritu comu '''Abdellah Taïa''') ([[Salé]], 1973) es un [[Escriviol|escriviol]] i [[cineasta]]<ref>Revista Arcadia: [http://www.revistaarcadia.com/impresa/cine/articulo/melancolia-arabe/37599 „Dos Árabes Homosexuales - Ricardo Abdahllah entrevista a Abdellah Taia“] {{Wayback|url=http://www.revistaarcadia.com/impresa/cine/articulo/melancolia-arabe/37599 |date=20150402144140 }}</ref> [[Marruecu|marroquín]] abiertamenti [[Omosessual|omosessual]], que dendi 1998 vivi en [[París]] nel esiliu por las políticas del [[Marruecu|Reinu de Marruecu]] respeutu alos derechus LGTBIQ+ i umanitarius en general. Taia creció nuna familia con nuevi germanus en [[Salé]].<ref>Inamo #52: [https://web.archive.org/web/20081205075106/http://www.inamo.org:8080/inamo/backlist/52 „Sprich nicht drüber, lebe deine Wünsche! Interview mit Abdellah Taia“] (en alemán)</ref> A través del su pairi, conserji dela biblioteca local de [[Rabat]], entró en contatu cola literatura. Taia tuvo, d’adolescenti, las sus primeras experiencias omosessualis, que lo confrontarun col [[machismu]] dela sociedá marroquina. Estudió [[literatura francesa]] en Rabat. Tuvo la oportunidá de dexal Marruecu a mediaus dela década de 1990 gracias a un semestri d’estudiu en [[Ginebra (Suiça)|Ginebra]]. Más tardis estudiaríe ena [[Sorbona]], en París. En 2006 [[Salil del armariu|salió del armariu]] públicamenti nuna entrevista cola revista política ''Tel Quel'', siendu el primer intelectual marroquín en hazel-lo desta manera. Por esta razón, fue mu criticau en Marruecu.<ref>[[Qantara.de]]: [http://www.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-299/_nr-569/i.html „Der marokkanische Schriftsteller Abdellah Taïa – Melancholie und Einspruch“] (en alemán), 30 de junio de 2008</ref><ref>[[Deutschlandfunk]]: [http://www.dradio.de/dlf/sendungen/kulturheute/759332/ „Protest gegen Homosexuellen-Hatz“] (en alemán), 25 de marzo de 2008</ref> Los librus de Taia no solu tratan sobri la su vida comu omosessual nun ambienti [[Omófobu|omófobu]], sinó que tamién reflexionan, dendi un fondu autobiográficu, sobri las experiencias socialis dela generación de marroquinis que creció enos añus 1980 i 1990. == Obra <small>(seleción)</small> == * ''Mon Maroc'', relatu. Séguier 2000; N’español: ''Mi Marruecos''. Tradución: Lydia Vázquez Jiménez. Editorial Cabaret Voltaire, 2009. * ''Le rouge du Tarbouche'', novela. Séguier 2004 * ''L'armée du salut'', novela. Seuil 2006 * ''Maroc 1900–1960, un certain regard''. Actes Sud 2007 (con [[Frédéric Mitterrand]]) * ''Une mélancolie árabe'', novela. Seuil, 2008 * ''Le jour du roi'', novela. Seuil, 2010. [[Premio de Flore]] (2010). N’español: ''El día del rey''. Tradución: Gerardo Markuleta. Irún: Alberdania, 2011. * ''Infidèles'', novela. Seuil, 2012. N’español: ''Infieles''. Tradución: Lydia Vázquez Jiménez. Editorial Cabaret Voltaire, 2014. * ''Un pays pour mourir'', novela. Seuil, 2015. N’español: ''Un país para morir''. Tradución: Lydia Vázquez Jiménez. Editorial Cabaret Voltaire, 2021. * ''Celui qui est digne d'être aimé'', novela. Seuil, 2017. N’español: ''El que es digno de ser amado''. Tradución: Lydia Vázquez Jiménez. Editorial Cabaret Voltaire, 2018. * ''La Vie lente'', novela, Seuil, 2019. N’español: ''La vida lenta''. Tradución: Lydia Vázquez Jiménez. Editorial Cabaret Voltaire, 2020. == Referencias == {{listaref}} == Velaqui tamién == * [[Omosessualidá en Marruecu]] * [[Samir Bargachi]] * [[Rachid O.]] == Atijus esternus == * [https://web.archive.org/web/20100129174358/http://www.publico.es/internacional/154756/mi/pais/vive/negacion/homosexualidad «Mi país vive en la negación de la homosexualidad»], entrevista con Abdellah Taïa en ''[[Público (perióicu)|Público]]'' * [http://gaymarruecos.googlepages.com/taia.lavanguardia.4197 "Los marroquíes no creen en sí mismos"], entrevista con Abdellah Taïa en ''[[La Vanguardia]]'' * «[http://medios.mugak.eu/noticias/noticia/98161 Rompiendo tabúes en Marruecos]», en ''La Vanguardia'' kn6gm4qudjzdcp4j9lcisj0kpx2gjii