Wikipedia
fatwiki
https://fat.wikipedia.org/wiki/Kratafa_Tsitsir
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Media
Soronko
Nkɔmbɔdzibea
Dwumadzinyi
Dwumadzinyi nkɔmbɔdzibea
Wikipedia
Wikipedia nkɔmbɔdzibea
Fael
Fael nkɔmbɔdzibea
MediaWiki
MediaWiki nkɔmbɔdzibea
Nhwɛdo
Nhwɛdo nkɔmbɔdzibea
Mboa
Mboa nkɔmbɔdzibea
Nkyekyεmu
Nkyekyεmu nkɔmbɔdzibea
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
John Mahama
0
584
51877
51876
2026-08-24T08:48:34Z
Abdufattohov Ibrohimjon
3614
image +
51877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = [[Excellency|His Excellency]]
| name = John Mahama
| image =John Mahama in Yokohama (cropped).jpg
| caption = Official portrait, 2025
| order = 12th and 14th
| office = President of Ghana
| vicepresident = [[Jane Naana Opoku-Agyemang]]
| term_start = 7 January 2025
| term_end =
| predecessor = [[Nana Akufo-Addo]]
| successor =
| vicepresident1 = [[Kwesi Amissah-Arthur]]
| term_start1 = 24 July 2012
| term_end1 = 7 January 2017
| predecessor1 = [[John Atta Mills]]
| successor1 = Nana Akufo-Addo
| office2 = Second Vice Chairperson of the African Union
| term_start2 = 15 February 2025
| term_end2 =
| president2 = [[Joao Lourenco]]
| order3 = 5th
| office3 = Vice President of Ghana
| president3 = John Atta Mills
| term_start3 = 7 January 2009
| term_end3 = 24 July 2012
| predecessor3 = [[Aliu Mahama]]
| successor3 = Kwesi Amissah-Arthur
| office4 = [[Minister for Communications (Ghana)|Minister for Communications]]
| president4 = [[Jerry Rawlings]]
| term_start4 = November 1998
| term_end4 = 7 January 2001
| predecessor4 = [[Ekwow Spio-Garbrah]]
| successor4 = [[Felix Owusu-Adjapong]]
| office5 = [[Minister for Communications (Ghana)|Deputy Minister for Communications]]
| president5 = Jerry Rawlings
| term_start5 = April 1997
| term_end5 = November 1998
| predecessor5 =
| successor5 =
| office6 = Member of Parliament<br />for [[Bole (Ghana parliament constituency)|Bole]]
| term_start6 = 7 January 1997
| term_end6 = 7 January 2009
| predecessor6 = Mahama Jeduah
| successor6 = [[Joseph Akati Saaka]]
| office7 = Chair of the [[Economic Community of West African States]]
| term_start7 = 17 February 2013
| term_end7 = 19 May 2015
| predecessor7 = [[Alassane Ouattara]]
| successor7 = [[Macky Sall]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1958|11|29|df=y}}
| birth_place = [[Damongo]], [[Dominion of Ghana|Ghana]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]
| spouse = [[Lordina Mahama|Lordina Effah]]
| children =
| relations = {{unbulleted list|[[Emmanuel Adama Mahama]] (father)|Abiba Nnaba (mother)|[[Ibrahim Mahama (businessman)|Ibrahim]], Alfred and Peter (brothers)}}
| residence = [[Jubilee House]]
| education = [[University of Ghana]]<br />Moscow Institute of Social Sciences
| website = {{url|johnmahama.org|Official website}}
| signature =
}}
'''John Dramani Mahama''' (/məˈhɑːmə/ (tie); wɔwoo no 29 [[Ɔberɛfɛw]] 1958)<ref name="britannica">{{Cite web |title=John Mahama: Biography, Education, Age, & Facts |url=https://www.britannica.com/biography/John-Mahama |access-date=2023-08-12 |website=britannica |language=en}}</ref> yɛ Ghana amanyɛnyi a ɔyɛɛ Ghana Ɔmampanyin fitsi 24 [[Ayɛwoho]] 2012 kesi 7 [[Sanda]] 2017.Ahyɛse no, nna ɔyɛ Ɔmampanyin abedziekyir wɔ Ghana fitsi [[Sanda]] 2009 kesi [[Ayɛwoho|Ayɛwoho 2012]], na ɔbɛyɛɛ ɔmampanyin wɔ [[Ayɛwoho]] 24, 2012 ɔnam John Evans Fiifi Attah Mills no wu no ntsi.<ref>{{Cite web |title=AUC Chairperson congratulates President-Elect, John Dramani Mahama of Ghana |url=https://au.int/en/pressreleases/20241210/auc-chairperson-congratulates-president-elect-john-dramani-mahama-ghana |access-date=2024-12-24 |website=African Union }}</ref><ref>{{Cite web |title=Presidential Election Result in Ghana |url=https://www.state.gov/presidential-election-result-in-ghana/ |access-date=2024-12-24 |website=United States Department of State |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2023-04-15 |title=Is John Mahama truly an opposition leader? |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-John-Mahama-truly-an-opposition-leader-1749854 |access-date=2023-08-09 |website=GhanaWeb |language=en}}</ref>
[[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]] (NDC) amanyɛkuw mu nyi, nna ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi wɔ Bole Bamnoi fitsi 1997 kesi 2009 na ɔsan soom dɛ Ɔsoafo Abedziekyir a ɔhwɛ Nkitahodzi do wɔ 1997 na 1998 ntam ansaana ɔrebɛyɛ Ɔsoafo Ɔhwɛ Nkitahodzi do ankasa wɔ 1998 mu.<ref>{{Cite web |title=John Mahama |url=https://worldleaders.columbia.edu/directory/john-mahama |access-date=2025-01-09 |website=World Leaders Forum}}</ref><ref>{{cite web |date=4 January 2017 |title=I will not contest in 2020 - Mahama |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/I-will-not-contest-in-2020-Mahama-498664 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108001924/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/I-will-not-contest-in-2020-Mahama-498664 |archive-date=8 January 2017 |access-date=7 January 2017 |website=ghanaweb.}}</ref><ref>[http://edition.myjoyonline.com/pages/news/201207/90942.php MPs called to Parliament as CJ prepares to swear in John Mahama as president] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029194029/http://edition.myjoyonline.com/pages/news/201207/90942.php|date=29 October 2013}} . ''edition myjoyonline''</ref> Mahama nye ɔmampanyin abedziekyir a odzi kan a odzii ne dzikanyi adze, John Evans Atta Mills, na ɔno so nye Ghana manpanyin a odzi kan a wɔwoo no wɔ Ghana fahodzi ekyir. Wɔpaaw no wɔ Mumu 2012 abatow no mu dɛ Ɔmampanyin ankasa. Ɔsan gyinae bio wɔ 2016 abatow no mu, naaso odzii nkongu ma New Patriotic Party frankatunyi Nana Akufo-Addo, wɔ 2016 mu. Iyi ma ɔbɛyɛɛ Ghana Ɔmampanyin a odzi kan a oenntum enndzi nkonyim a ɔtɔ do ebien.<ref>{{Cite web |title=President of Ghana |url=https://ghanaembassydc.org/president-of-ghana/ |access-date=2025-01-09 |website=Embassy of Ghana, Washington DC |language=en-US}}</ref>
== Ahyɛse Bra ==
Gonja ebusuakuw mu nyi wɔ Savanna Region wɔ Ghana, Mahama fi Bole a ɔwɔ [[Savannah Mantɔw|Savanna Mantɔw]] mu. Wɔwoo Mahama wɔ Ɔberɛfɛw 29, 1958 wɔ Damongo, bea ɔbɛn ndɛ da yi West Gonja Mansin no mu. Ne papa, Emmanuel Adama Mahama, kuanyi na kyerɛkyerɛnyi a oenya no ho yie, nna ɔyɛ Mbrahyɛbaguanyi a odzi kan wɔ West Gonja abatow mpasuado na Mantɔw mu Kɔmihyina a odzi kan wɔ [[Etsifi Mantɔw(Ghana)|Etsifi Mantɔw]] wɔ Republic a odzi kan no mu wɔ Ghana Ɔmampanyin a odzi kan amambu mu, mekyerɛ Kwame Nkrumah. Mahama ne papa san so soom ɔmampanyin afotufo wɔ Ghana Republic a ɔtɔ do ebiasa wɔ Hilla Limann a Jerry Rawlings tuu no adze wɔ 1981 aber do.
Mahama nyaa no mbofrabermu skuul wɔ Accra Newtown Experimental School (ANTI) ansaana ɔrokɔ da Achimota Primary Skuul hɔ. Owiee Nsɔwdo skuul wɔ Ghana Nsɔwdo Skuul a ɔwɔ Tamale. ɔtoaa do kɔr Ghana Osuapɔn, Legon, a onyaa abadobɔdze bachelor degree wɔ abakɔsɛm mu wɔ 1981 na ɔtoaa do yɛ diploma wɔ Nkitsahodzi adzesua mu wɔ 1986. Dɛ ɔyɛ osuanyi no, nna ɔyɛ Commonwealth Hall Legon ba mapa. ɔsan so suaa adze wɔ institute of Social Sciences wɔ Moscow a ɔwɔ Soviet Union, a osua adze wɔ Social Psychology mu; Onyaa degree a ɔtɔ do ebien wɔ 1988 mu.
== N’edwuma Ahyɛse ==
Owiee no suapɔn a odzikan nwomasua no, Mahama kyerɛɛ abakɔsɛm wɔ nsɔwho skuul mpɛndo mfe kakra. No ber dur n’ekyir dɛ ɔresan aba Ghana ber a owiee n’adzesua wɔ Moscow no, ɔyɛɛ edwuma dɛ kasaebɔnyi, Amambra na Nhwehwɛmu Sahen wɔ Japan Embasy wɔ Nkran fir 1991 kɛpen 1995. Fir hɔ no ofii hɔ kɔr ohia nsiwano, ɔyɛ kuw a ɔnnhuɛ aban ase, yɛɛ ntotoo a ɔfa amansan Ghana ɔman n’asoɛe, hɔ no ɔyɛɛ edwuma dɛ amanaman nkitsahodzi, guadzi dawurbɔ na Aban ne sika noho ntotoo fir 1995 kɛ pɛm 1996 mu. 1993 mu no, odzii akotsen wɔ edwuma ntsetsee adzesuadze dze ma amanadze Amansan nkitsahodzi edwumayɛfo, a ɔyɛ Japanese Asoɛe a wɔhwɛ hɔn amanadze ho nsɛm do a ɔwɔ Tokyo hyehyɛɛ. ɔsan so dze noho hyɛɛ ntotoo mpontu adzesua bi a ɔyɛ Plan International (Resa) wɔ Nairobi, Kenya.
=== Dɛ ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi ===
Mahama wodzii kan yii no kɔɔ Ghana mbrahyɛbaguafie wɔ 1996 ambatow no mu dɛ ongyina Bole/Bamboi Abatowmpasoa nodo mfe anan ntsamu. Ebɔwbira 1997 mu no, woyii Mahama dɛ ɔsoafo abadziekyir a ɔhwɛ nkitsahodzi ho nsɛm. Wɔbɔɔ n’abawdo dze dzibew maa no ɔsoafo a ɔhwɛ nkitsahodzi wɔ ɔberɛfɛw 1998 mu, ɔsoom wɔ dɛ bea no kɛpen Sanda 2001, ber a adzedzifo National Democratic Congress (NDC) dze tum no hyɛɛ New Patriotic Party aban nsamu.
2000 mu no, wɔtoow amba maa Mahama bio dɛ ontwa mfe anan dɛ mbrahyɛbaguanyi dze ma Bole/Bamboi. Wɔsan so toow amba maa no 2004 mu dɛ ondzi hɔn do no mpɛn ebiasa. Fir 2001 kɛpem 2004 mu no, Mahama soom dɛ Mbrahyɛbaguafie kasamafo dze ma nkitsahodzi. Wɔ 2002 mu no, wɔfaa no dɛ Nkitsahodzi ho ntsentsenyi. Dɛm afe noara mu no, ɔsoom dɛ ɔka kuw a ɔyɛ amanaman adzehwɛfo a woyii hɔn dɛ wɔnhwɛ Zimbabwe mbrahyɛbagua ambatow nodo. Dɛ ɔyɛ mbrahyɛbaguafie no, nna ɔka nhyɛ a ogyina ne nan do noho na akwantu, Edwumakuw, Enyinam ahoɔdzen, Nkitsahodzi, Abɔmunyansapɛ na Tɛkinɔlɔguu kuw a ɔwɔ mbrahyɛbaguafie.
== Mboaedze ==
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 1997–2001]]
8rngnhuzbb977tzfx807y76xcgay5dh