Wikipedia
fatwiki
https://fat.wikipedia.org/wiki/Kratafa_Tsitsir
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Soronko
Nkɔmbɔdzibea
Dwumadzinyi
Dwumadzinyi nkɔmbɔdzibea
Wikipedia
Wikipedia nkɔmbɔdzibea
Fael
Fael nkɔmbɔdzibea
MediaWiki
MediaWiki nkɔmbɔdzibea
Nhwɛdo
Nhwɛdo nkɔmbɔdzibea
Mboa
Mboa nkɔmbɔdzibea
Nkyekyεmu
Nkyekyεmu nkɔmbɔdzibea
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Iddrisu Zakari Alidu
0
528
51888
51202
2026-09-11T00:20:52Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51888
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q97009040}}
'''Iddrisu Zakari Alidu''' yɛ [[Ghana]] amanyɛnyi na MP dze ma Walewale. Ɔyɛ NDC amanyɛkuwba.<ref name="ghanamps.com">https://web.archive.org/web/20210506000508/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=61</ref>
== Ɔbra ahyɛse na nwomasua ==
Wɔwoo Zakari wɔ afe apem ahaakorɔn eduonum esia ne bosoom Ebɔw ne da a otsia esia no mu wɔ Janga, kurow a ofi mu wɔ Etsifi mantɔw mu wɔ Ɔman Ghana mu. Onyaa ne suapɔn mu ntsetsee wɔ University of Education, Simpa na hɔ na onyaa ne Bachelor of Education wɔ Nkonaabu mu na ɔsanso kɔr Ghana Institute of Management na Public Administration (GIMPA) wɔ Achimota a ɔwɔ Nkran na onyaa ne 'Executive Masters' wɔ Amambu na Mpanyindzi mu (Goverance and Leadership(EMGL) wɔ afe mpemebien na awɔtwe mu.<ref name="staging.odekro.org">https://web.archive.org/web/20221206105259/http://staging.odekro.org/person/iddrisu-zakari-alidu/</ref>
== Edwuma ==
Zakari yɛ kyerɛkyerɛnyi.<ref name="staging.odekro.org"/><ref name="staging.odekro.org"/>
== Amanyɛsɛm ==
Wɔpaaw Zakari wɔ NDC amanyɛkuw no akwanya ahoma do dze maa Walewale mpasuar wɔ ber a ɔdze mba 11,355 dzii kunyim wɔ afe apem ebien na anan Ghana asahen abatow no mu. Onyaa mba dodow 35.30% wɔ mba papa a wɔtowee wɔ afe mpem ebien na anan abatow no mu na odzii kunyim wɔ Walewale mpasuardo.<ref>https://web.archive.org/web/20221206103808/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/northern/158/index.php</ref> Ɔsanso gyinaa bio wɔ afe mpem ebien na awɔtwe Ghana asahen abatow no mu, iyi na ɔmaa no akwangya ma ogyinaa maa ne mpasuar mpɛn ebien do.<ref>https://web.archive.org/web/20221206103804/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2008/northern/158/index.php</ref>
== N'abrabɔ ==
Ɔyɛ kramonyi na afei ɔwarfo a nna okitsa mba akorɔn.<ref name="ghanamps.com"/>
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
9qf8e1sxqkcd14o9n3eowsszrxy37a5
John Agyabeng
0
573
51889
47325
2026-09-11T00:26:09Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51889
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q96943363}}
'''John Agyabeng''' (wɔwoo no [[Kwakwar]]14, 1965) yɛ Ghananyi, nwomasua ho nyimdzefo na amanyɛnyi. Na ɔyɛ Mbrahyɛbaguanyi a ɔhwɛ Agona Dunkwa mansin do wɔ Ghana Amansin mu mbrahyɛbagua a ɔtɔ do enum (5) no mu.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20160506171348/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=41</ref>
== Ɔbra Ahyɛse Na Nwomasua ==
Wɔwoo Agyabeng wɔ 14 [[Kwakwar]] 1965.[1] Nye kurom nye Agona Dunkwa a ɔwɔ Ghana Finimfin Mantɔw mu. Ɔnyaa Bachelor of Education na Diploma wɔ Asase ho adzesua mu wɔ Cape Coast Esuapɔn (University of Cape Coast - UCC) mu wɔ afe 1993 mu. Wɔ afe 2008 mu no, ɔnyaa executive Masters of Governance and Leadership wɔ Ghana Institute of Management and Public Administration.<ref name=":0" />
== Edwuma ==
Na Agyabeng yɛ ɔkyerɛkyerɛnyi (tutor) wɔ Nsaba Presbyterian Sukuu a ɔwɔ Ghana Nwomasua Dwumadzibea ase (Ghana Education Service). Afei ɔyɛɛ edwuma fir afe 2001 kɔsi afe 2005 dɛ Mansin Panyin (District Chief Executive - DCE) wɔ Agona Epuei Mansin (Agona East District) a ɔwɔ Ghana Finimfin Mantɔw mu. Ɔbɛyɛɛ mbrahyɛbaguanyi maa mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do anan (4) wɔ Ghana amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu na ɔbɛyɛɛ mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do enum (5) no munyi maa Ghana amansin a ɔtɔ do anan (4) no.<ref name=":0" />
Agyabeng yɛ Mansin Panyin (District Chief Executive - DCE) ma saa ber no Agona Mansin no wɔ Kan Ɔmampanyin dzea Ɔkorɔn (Ex-President His Excellency) John Agyekum Kufuor aber do.<ref name=":1">https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Former-Agona-East-MP-wins-District-Best-Farmer-Award-606549</ref><ref name="ghanamps.com">https://web.archive.org/web/20210617052941/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=41</ref>
Na ɔyɛ okuafo na ɔhyɛɛ n’edwuma ase wɔ afe 1998 mu.<ref name=":1" /> Wɔbuu no dɛ Ɔmansin Okuafo nyinara wɔ 1 [[Mumu]] 2017 wɔ Ɔman Ekuafo Da afahyɛ a ɔtɔ do eduasa ebiasa (33rd) a wɔyɛɛ no Agona Duotu wɔ Ghana Finimfin Mantɔw.<ref name=":1"/>
== Amanyɛsɛm ==
Agyabeng gyinaa Agona Epuei ambatow mpasua a ɔwɔ Ghana Finimfin Mantɔw mu dɛ Mbrahyɛbaguanyi wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do enum (5) no mu wɔ afe 2008 Ghana amansan ambatow no mu. Wɔpaw no wɔ Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor no tekiti do. Wɔdze amba 15,125 na ɛpaw no a ɔnye ambatow a wɔtow nyinara mu 49.62% yɛ pɛ. Theophilus F. Maranga a ofi Ɔman Demokrasi Mbrahyɛ Bagua (National Democratic Congress) na Magnus Idan a ofi Demokrasi Ahofadzi Kuw (Democratic Freedom Party) no dzii nkogu wɔ saa ambatow no mu ber a wonyaa ambatow nyinara mu 49.51% na 0.87% akyi.<ref name=":0" /><ref>https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf (PDF). Ghana: Friedrich-Ebert-Stiftung. 2010. p. 77.</ref> Ɔkuraa n’akongua do wɔ afe 2004 Ghana amansan ambatow no mu dɛ ɔmannyifo a ɔdzi mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do anan (4) a ɔwɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu.<ref name="ghanamps.com"/><ref name="ghanaelections.peacefmonline.com">https://web.archive.org/web/20230930122116/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/parliament/central/index.php</ref> Ɔnyaa amba a wɔtow no nyinara yɛ 18,030 a ɔgyina hɔ ma 57.60% sene na kandzifo afofor, Theophilus Fuseini Maranga a ɔyɛ ɔkannyifo a ɔdze nye ho (independent candidate) a ɔtwee amba a nye nyinara yɛ 7,427 a ɔgyina hɔ ma 23.70%, Kweku Adu Yeboah a ɔfir Ɔman Demokrasi Mbrahyɛ Bagua (National Democratic Congress) a ɔnyaa amba 5,515 a ɔgyina hɔ ma 17.60% na Stephen Kwame a ofi Nkrumah Nnyimpa Ɔman Nhyiamu (People's National Convention) no mu nso twee amba a nye nyinara yɛ 339 a ɔgyina hɔ ma 1.10% wɔ afe 2004 Ghana amansan ambatow no mu.<ref name="ghanaelections.peacefmonline.com"/>
== N'abrabɔ ==
Agyabeng awar a ɔwɔ mba enum (5). Ɔyɛ Kristonyi.<ref name=":0" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
4g3743qb6ck30ovl7q8c2f06am8qum0
Joseph Aidoo (amanyɛnyi)
0
588
51890
48282
2026-09-11T00:29:53Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51890
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1706633}}
'''Joseph Boahen Aidoo''' (wɔwoo no 13 [[Mumu]] 1957) yɛ Ghana amanyɛnyi a ɔyɛɛ Mbrahyɛbaguanyi maa Amenfi Epuei Ambatow mpasua a ɔwɔ Atɔe Mantɔw mu.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210617051640/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=52</ref><ref>https://www.ghanabusinessnews.com/2011/03/31/npp-mps-claim-marginalization-of-region-in-credit-facility-for-oil-projects/</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Nwomasua ==
Wɔwoo no wɔ 13 [[Mumu]] 1957<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20160506152205/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=52</ref> wɔ Wassa Afransie wɔ Wassa Amenfi Epuei Ambatow mpasua mu wɔ Ghana Atɔe mantɔw mu. Ɔwɔ abodzin krataa wɔ Asase ho adzesua mu (degree in Geography) a ɔyɛ ɔbenfo wɔ Ndzɛmba a Wɔdze Yɛ Edwuma mu (Resource Development) wɔ Ghana Esuapɔn mu (University of Ghana, Legon) na ɔwɔ MPhil abodzin krataa wɔ Asase ho adzesua mu (MPhil degree in Geography) nso wɔ University Of Ghana, L;egon. Ɔwɔ adansedzi krataa (certificate) wɔ Asase Nsakrae (Land Reform), Kuadwuma (Agricultural ) na Nkuraase Nkɔdo mu(Rural Development) fir Asase Nsakrae Asoe (Land Reform Institute - LRTI) a ɔwɔTaoyuang,Taiwan.<ref name=":0" />
== Edwuma ==
Ɔyɛ Nhwehwɛmufo (Research fellow) na ɔkyerɛkyerɛnyi (lecturer).<ref name=":1" /> Nna ɔyɛ ɔkyerɛkyerɛnyi wɔ Kwame Nkrumah Esuapɔn a ɔhwɛ Nyansahu na Mfiridwuma do (Kwame Nkrumah University of Science and Technology - KNUST) na nhwehwɛmufo. NNa ɔyɛ nhwehwɛmufo wɔ Asase Ho Nsɛm na Nkɔdo Asoe (Institute of Land Management and Development - ILMAD) na ɔyɛɛ edwuma pii wɔ asase na kokoo (cocoa) ho. Ɔayɛ ɔman nhwehwɛmufo panyin tsitsir (principal country researcher) ama Amanaman Ntam Ahyehyɛdze dodow bi tse dɛ Amanaman Nkabom Edziban Na Kuadwuma Ahyehyɛdze (United Nation's Food And Agricultural Organisation - FAO) na Amanaman Ntam Edziban Ho Nhyehyɛe Nhwehwɛmu Asoe (International Food Policy Research Institute - IFPRI), Washington,<ref>https://www.ifpri.org/publication/womens-land-rights-transition-individualized-ownership-0</ref> na H. R. Wallingford nso. Ɔwɔ nwoma dodow bi a ɔdze nye dzin ahyɛ mu. Wɔn mu tsitsir bi nye K. Otsuka, J.B Aidoo na nye nkekaho. "Asase a Wɔdze Dzi Dwuma na Asase Ndua a Wɔhwɛ do, asɛm a ɛfa Amanyebɔ Asase a Wɔdze Dzi Dwuma Mbea a ɔwɔ Ghana ho (''Land Tenure and the Management of the Land Trees, the case of Customary Land Tenure Areas of Ghana'')". A. Quisumbing, J. B. Aidoo na nye nkekaho wɔ afe 2001 mu; "Asase Amannye Asase a Wɔdze Di Dwuma Agroforestry mu Nkɔdo wɔ Ghana - (''Evolution of Land Customary Land Tenure Agroforestry in Ghana'')". A. R. Quisumbing, J.B AIDOO na nye nkekaho wɔ afe 1998 "Mbea asase Hokwan wɔ Nsakrae a Ɔkɔ Ankorankor a Wɔyɛ no mu (''Women's land Rights in the Transition to Individualised Ownership'')". K. Otsuka, J. B. Aidoo na nye nkekaho wɔ afe 1998 "Dzea ɔdze Asase a Wɔdze Di Dwuma Asoe a Ɔresakra wɔ Ghana Atɔe fam no ba na dzea efi mu ba (''Causes and consequences of Changing Land Tenure Institutions in Western Ghana'')". Cornish, G. na Aidoo, J. na Ayamby, I. wɔ afe (2001). Nsuo a wɔde gugu nnɔbaeɛ so wɔ nkuropɔn ho wɔ Kumasi, Ghana (''Informal irrigation in the peri-urban zone of Kumasi, Ghana'') - akuafoɔ dwumadie ne aba a wɔnya ho nhwehwɛmu (''an analysis of farmer activity and productivity.'' Project Report). Dwumadiz no Amannyebɔ (Project Report). H. R. Wallingford Ltd.<ref>https://eprints.hrwallingford.com/455/1/odtn103.pdf</ref> Cornish, G. na Aidoo, J. wɔ afe 2000 Nsu a wɔdze gugu nnɔbae do wɔ nkuropɔn ho wɔ Kumasi, Ghana: nsɛm a wɔhunuu fir nsɛmbisa nhwehwɛmu a ɔdzi kan mu (''Informal irrigation in the peri-urban zone of Kumasi, Ghana: findings from an initial questionnaire survey''). Dwumadzi no Amannyebɔ (Project Report). HR Wallingford Ltd. Saa ber no Ɔmampanyin John Agyekum Kuffour na ɔpaw no dɛ Atɔe Fam Ɔmantɔw Soafo (Western Regional Minister) fir afe 2001 kosi afe 2006.<ref name=":1" /> Ɔsan nso yɛ Mbrahyɛbaguanyi ma Amenfi Epuei Fam Ambatow mpasua no fir afe 2001 kɔsi afe 2012 wɔ NPP[[New Patriotic Party]] no tekiti do.<ref name=":0" /> Afe 2020 mu no, ɔyɛɛ edwuma dɛ Ghana Kokoo Boayikuw (Ghana Cocoa Board) no sohwɛfo panyin (chief executive officer - CEO).<ref>https://www.graphic.com.gh/news/general-news/cocobod-uncovers-ghost-cocoa-roads-awarded-under-ndc-government-aidoo.html</ref> Ɔsan nso yɛ kan Atɔe Fam Ɔmantɔw Soafo (Western Regional Minister).<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20200711144913/https://chocovision.ch/content/hon-joseph-boahen-aidoo</ref><ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/COCOBOD-CEO-under-fire-from-Amenfi-East-NPP-youth-623288</ref> Wɔmaa no Adansi Nnwuma Sohwɛfo Panyin a Ɔkyɛn Biara wɔ SIGA Abasobɔdze mu (Best Construction Industry CEO of SIGA Award) wɔ afe 2020 kɔsi afe 2021 mu.<ref>https://www.ghanaiantimes.com.gh/cocoa-boss-presented-with-best-construction-industry-ceo-of-siga-award/</ref>
== Amanyɛsɛm ==
Ɔyɛ[[New Patriotic Party]] no munyi.<ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NPP-primaries-List-of-MPs-who-retained-their-seats-985657</ref> Nna ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi ma Amenfi Epuei ambatow mpasua a ɔwɔ Ghana Atɔe mantɔw mu ma mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do enum (5) wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu.<ref name=":0" /><ref>https://web.archive.org/web/20201024033152/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2008/election.results.parliamentary.php</ref> Wɔdze amba 18,576 na ɛpaw no wɔ ambatow a ɔfata a wɔtow wɔ Ɔman Ho Kuw Fofor no tekiti do nyinara mu. Ɔnya amba kyɛn Akwasi Opong Fosu a ofi Ɔman Demokrasi Mbrahyɛ Bagua no mu (National Democratic Congress) na Samuel Yaw Obeng-Damoah a ofi Nhyiam Nnyimpa Kuw no mu (Convention People's Party). Iyinom nyaa amba a ɔfata nyinara mu 45.33% na 2.83%.<ref>https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf</ref> Wɔpaw no dɛ Ɔman Soafo (Minister of State) a ɔhwɛ Atɔe Fam Mantɔw do.<ref name=":2"/>
Wɔ afe 2000 mu no, wɔpaw Joseph Boahen Aidoo dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Amenfi Epuei fam Ambatow mpasua a ɔwɔ Ghana Atɔe Fam Mantɔw mu wɔ afe 2000 Ghana amansan ambatow mu. Odzii nkonyim wɔ[[New Patriotic Party]] no tekiti do. Na nye ambatow mpasua no yɛ mbrahyɛ bagua nkongua akron (9) no fa wɔ nkongua duakron (19) a Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor no dzii wɔ saa ambatow no mu maa Atɔe Fam Mantɔw no mu.<ref name=":2" />
Ɔdzii nkonyim wɔ amba 14,578 wɔ ambatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu.[14] Eyi nye amba a ɔfata a wɔtow nyinara mu 55.90% yɛ pɛ.[14] Ɔnya amba kyɛn George Buadi a ofi National Democratic Congress na Gabriel Yaw Amoo-Gyedu a ofi Convention People's Party mu.[14] Iyinom nyaa amba 10,802 ne 694 wɔ abatow a wɔtow no nyinaa mu.[14] Iyinom ne 41.40% ne 2.70% yɛ pɛ.<ref>https://web.archive.org/web/20221123015431/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2000/western/211/index.php</ref>
== N'abrabɔ ==
Wawar na ɔwɔ mba enum (5).<ref name=":1" /> Ɔyɛ Kristonyi (Katoleknyi)..<ref name=":0" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
<references />
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
oevel51icwq3o1g2dusmtmbvqfv5raq
Joseph Amankwanor
0
590
51891
47832
2026-09-11T00:31:29Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51891
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q16148840}}
'''Joseph Sam Amankwanor''' (wɔwoo no afe apem ahaakorɔn eduonum anan wɔ Ɔberɛfɛw bosoom ne da a ɔtɔdo du-anan) yɛ Ghana amanyɛnyi na mprenpren mbrahyɛbaguanyi wɔ Etsifi Anafo (upper west) Akim mpasuardo. Sanda bosoom a otsia eduonu ebien no mu wɔ afe 2012 mu no, odzii kunyim wɔ NDC amanyɛkuw no abatow a odzi kan no mu. Nna Joseph yɛ mbrahyɛbaguanyi wɔ mbrahyɛbagua a otsia enum na esia no mu wɔ Ghana ebibiman mu.<ref>https://web.archive.org/web/20101208084535/http://www.ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=64</ref>
== N'abrabɔ ==
Amankwanor yɛ Kristonyi wɔ Royal House Asɔr. Ɔwaree a nna okitsa mba enum.<ref name="ghanamps.com">https://web.archive.org/web/20211129132102/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2509</ref>
== Ne bra ahyɛse na nwomasua. ==
Wɔwoo Amankwanor wɔ afe apem ahaakorɔn eduonum-anan wɔ ɔberɛfɛw(october) bosoom ne da a ɔtɔdo du-anan no mu. Ofi Adeiso, kurow bi ɔwɔ Eastern region wɔ Ghana. Owiee skuul wɔ Institute of Motor Industry, London na hɔ na onyaa n'abawdobɔdze krataa wɔ afe apem ahaakorɔn eduowɔtwe mu.<ref name="ghanamps.com"/>
== Amanyɛsɛm edwuma ==
Amankwanor yɛ NDC kuw no mbrahyɛbaguanyi. Wodzii kan paaw no wɔ afe mpem ebien na awɔtwe ne bosoom Mumu mu wɔ mba dodow 18,736 a onyaa fir mba 34,741 no nyinara mu. Ogyinaa wɔ Upper West Akim mpasuar wɔ mbrahyɛbagua a otsia enum wɔ ebibiman a ɔtɔdo anan no mu wɔ Ghana. Ɔtoaa ne som a otsia mpɛn ebien wɔ ber a wɔsanee paaw no wɔ afe mpemebien na du-ebien mu Ghana amansan abatow no mu a onyaa mba 15,308 dze fii mba dodow 28,517 no mu wɔ ne mpasuar.<ref name="ghanamps.com"/><ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=1218</ref>
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
oh58nw8osg1txgibgotb5w335vtuane
Joseph Amenowode
0
591
51892
51203
2026-09-11T00:33:03Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51892
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q97186995}}
'''Joseph Zaphenat Amenowode''' yɛ Ghana amanyɛnyi na nwomasuanyi. Nna ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi dze ma Hohoe Anaafo na Tsitsenanyi dze ma Firaw mantɔw mu wɔ Ghanaman mu fitsi afe mpemebien na akorɔn ne bosoom Sanda kesi ber a wɔpaam no wɔ afe mpemebien na du ebien. Ɔyɛɛ edwuma dɛ kyerɛkyerɛnyi wɔ Suapɔn mu ansaana ɔrokɔ amanyɛ mu.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20230104141916/http://staging.odekro.org/person/joseph-z-amenowode/</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Nwomasua ==
Amenowode n'ebusua fi Ve-Deme a ɔwɔ Hohoe mansin a ɔwɔ Firaw mantɔw mu. Wɔwoo no wɔ Nkran, Ghanaman no ne tsir. Ɔkɔr Hohoe Evangelical Presbyterian Mfinimfin Skuul wɔ afe apem ahaakorɔn eduosia esia na afe apem ahaakorɔn eduosuon biako ntamu dze nyaa ne General Certificate wɔ Nwomasua mu (GCE) Ordinary Level. Ɔtoaa do kɔr Kpando Mfinimfin Skuul kenyaa ne nwomasua a ɔtɔ do esia dze nyaa ne GCE Advanced Level wɔ afe 1973. Suapɔn a ɔdze hyɛɛ ase yɛ Kwame Nkrumah University of Science and Technology na hɔ na onyaa ne Bachelor of Arts Honours degree wɔ afe 1979. Ɔtoaa do afe kor dze nyaa ne postgraduate diploma wɔ afe1980. Afe 1991 mu no, onyaa ne master's degree wɔ Suapɔn kor no ara mu. Ɔkɔr Pratt Institute wɔ New York City na hɔ na onyaa ne Master of Professional Studies degree wɔ Art Therapy wɔ afe 1997 mu.<ref name=":1">https://ghanamps.com/mp/amenowode-zaphenat-joseph/</ref>
== Edwuma ==
Amenowode kyerɛɛ adze wɔ Ghana Education Service. Ekyir no ɔbɛyɛɛ kyerɛkyerɛnyi wɔ University of Education, Winneba a ɔwɔ mfinimfin mantɔw mu. Nna ɔyɛ Guamutsenanyi dze ma kuw a mbrahyɛbafie yii hɔn wɔ edwumasɛm hoar, ahobambɔ na ɔman no edwumakuw ho.<ref name=":0" /><ref>https://web.archive.org/web/20110721032922/http://www.parliament.gh/honamenowode_joseph_z.html</ref>
== Amanyɛsɛm ==
Joseph Amenowode yɛ NDC amanyɛkuwba. Odzii kan gyinaa wɔ afe mpem ebien na anan Ghana mbrahyɛbagua abatow no mu na onyaa mba dodow 17,720 (75.6%) na ɔfaa ne dzibew dɛ mbrahyɛbaguanyi wɔ afe mpem ebien na awɔtwe mu. Afe mpemebien na akorɔn mu no, Ghana mampanyin John Atta Mills paaw no dɛ Mantɔw mu tsitsenanyi dze maa Firaw mantɔw kesi dɛ Mampanyin Mills resesa mu afa dɔm fofor wɔ afe mpem ebien na du ebien mu.<ref>https://web.archive.org/web/20210620180917/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=65</ref><ref>https://web.archive.org/web/20121118095501/http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201203/82627.php</ref><ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/President-Mills-swears-in-Victor-Smith-Kamel-Ford-as-Regional-Ministers-233997</ref>
== N'abrabɔ ==
Ɔyɛ Kristonyi a ɔyɛ Wiadze NyinaRa Asɛmpaka Asɔre (Global Evangelical Church) no munyi. Wawar na ɔwɔ mba esuon (7).<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
l84bjhb8qdcn605tun603pvqj4myw5u
Masoud Baba Abdul-Rahman-Rahman
0
754
51893
49200
2026-09-11T00:46:38Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51893
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q96392200}}
'''Masoud Baba Abdul-Rahman''' yɛ Ghana amanyɛnyi a ɔyɛɛ mbrahyɛ baguani maa Pru mantɔw.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210517154555/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=18. ''www.ghanamps.com.'' Retrieved 4 July 2020.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221206220528/https://citifmonline.com/2015/11/ndcdecides-power-minister-kwabena-donkor-wins-pru-east/. ''Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always.'' 22 November 2015. Retrieved 4 July 2020.</ref>
== Ɔbra ahyɛse na nwomasua ==
Wɔwoo Abdul-Rahman wɔ 4 [[Mumu]] 1952. Ɔfir Yeji a ɔwɔ Brong Ahafo mantɔw mu wɔ Ghana. Ɔnyaa nye Bachelor of Science wɔ Botany nz Diploma wɔ Nwomasua mu wɔ Cape Coast Esuapɔn mu wɔ afe 1979 mu.<ref name=":0" />
== Edwuma ==
Ɔyɛ nwomasua ho ɔbenfo. Na ɔyɛ Ɔkwankyerɛfo Abadziakyiri wɔ Ruyan Consult na Future Leaders Academy.<ref name=":0" />
== Amanyɛsɛm ==
=== 2004 Abatow ===
Wɔdzii kan paw Abdul-Rahman dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Pru mantɔɛ no wɔ afe 2004 Ghana amansan abatow no mu. Entsi ɔgyinaa amansin no ananmu dza ɔdzi kan wɔ Ghana man a ɔtɔ do anan no mmarahyɛ bagua a ɔtɔ do anan no mu. Wɔdze abatow 22,080 na ɛpaw no wɔ abatow 34,969 a ɔfata a wɔtow no mu. Eyi nye abatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu 63.10% yɛ pɛ. Abdul-Rahman nyaa amba kyɛn Amoah Ɔhene Dawid a ofi Ɔman Ho Dɔ Kuw Foforo (NPP) no mu, Francis Dorkose Dawuda a ofi Nnipa Ɔman Nhyiam no mu na Kingsley K. A. Abonkrah a ɔyɛ obi a ɔdze nye ho (Independent Candidate). Eyinom nyaa abatow 12,029, 555 na 305. Eyinom nye abatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu 34.40%, 1.6% na 0.9% yɛ pɛ. Wɔpaw Abdul-Rahman wɔ National Democratic Congress tekiti do.<ref>https://web.archive.org/web/20221206220537/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/brongahafo/54/index.php. ''Ghana Elections - Peace FM.'' Retrieved 2 August 2020.</ref><ref>''Elections 2004; Ghana's Parliamentary and Presidential Elections.'' Ghana: Electoral Commission of Ghana; Friedrich Ebert Stiftung. 2005. p. 135.</ref> Na nye mansin no yɛ mbrahyɛ bagua nkongua edu (10) no fa wɔ mbrahyɛ bagua nkongua 24 a National Democratic Party for the Brong Ahafo Mantam no dzii nkonyim nyinara mu.[6][7] National Democratic Congress dzii nkonyim kakraa bi a ɔyɛ mbrahyɛ bagua nkongua 94 wɔ nkongua 230 mu wɔ saa abatow no mu maa mbrahyɛ bagua mufo maa mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do anan wɔ Ghana man a ɔtɔ do anan no mu.<ref>https://www.fact-checkghana.com/statistics-presidential-parliamentary-election-results/. ''Fact Check Ghana.'' 10 August 2016. Retrieved 2 August 2020.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240925092157/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/brongahafo/index.php. ''Ghana Elections - Peace FM.'' Retrieved 2 August 2020.</ref>
Wɔsan paw Abdul-Rahman wɔ National Democratic Congress (NDC) tekiti do na onyaa abatow dodow no ara 4,096 dze bɛyɛɛ MP. Wɔpaw no dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Pru mantɔw no wɔ mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do enum a ɔwɔ Ghana man a ɔtɔ do anan no mu.<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20160506210959/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=18. 6 May 2016. Archived from the original on 6 May 2016. Retrieved 9 July 2020.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201024033152/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2008/election.results.parliamentary.php. ''www.ghanaweb.com.'' Retrieved 9 July 2020.</ref> Wɔdze abatow 13,090 na ɛpaw no wɔ abatow 31,063 a ɔfata a wɔtow no mu, a ɔnye abatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu 42.1% yɛ pɛ.<ref name=":1" /><ref>https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf. (PDF). Ghana: Friedrich-Ebert-Stiftung. 2010. p. 72.</ref> Abdul-Rahman nyaa amba kyɛn Alhaji Gariba Iddrisu a ofi Ɔman Ho Dɔ Kuw Foforo (NPP), Bijabi Joses a ofi Democratic Freedom Party, Ponada Donkor George Evans a ofi Democratic People’s Party, Ebenezer Agben a ofi Convention People’s Party ne Amoah King David a ɔyɛ obi a ɔdZe nye ho (Independent Candidate). Eyinom nyaa abatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu 28.95%, 0.82%, 1.03%, 0.45% ne 26.61%.<ref>https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf. (PDF). Ghana: Friedrich-Ebert-Stiftung. 2010. p. ''72.''</ref> Wɔpaw no wɔ afe 2008 Ghana amansan abatow mu.<ref>https://web.archive.org/web/20221206220537/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2008/brongahafo/54/index.php. ''Ghana Elections - Peace FM.'' Retrieved 2 August 2020.</ref>
== N'abrabɔ ==
Abdul-Rahman awar wɔ mba enum.<ref>https://web.archive.org/web/20160506210959/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=18. May 2016. Archived from the original on 6 May 2016. Retrieved 2 August 2020.</ref> Ɔyɛ Nkramonyi.<ref name=":0" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
omijk5yfewtz39lsbnfsfub0238ir2k
Mustapha Ahmed
0
799
51894
51341
2026-09-11T00:54:15Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51894
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q84561754}}
'''Mustapha Ahmed''' (wɔwoo no 8 [[Obiradzi]] 1960 - 7 Kwakwar 2024)<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20230420192522/http://staging.odekro.org/person/mustapha-ahmed/</ref> yɛ Ghana amanyɛnyi na Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do esia (6) a ɔwɔ Ghana Aman a ɔto do anan (4) no munyi a ɔgyina Ayawaso Etsifi Mansin ananmu wɔ Greater Accra Mantɔw mu wɔ National Democratic Congress tekiti do.<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20210517153208/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2645</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Nwomasua ==
Wɔwoo Ahmed wɔ 8 [[Obiradzi]] 1960 wɔ Bawku wɔ Epuei Mantɔw (Upper East).<ref name=":0" /> Ofir Bawku, kurow bi a ɔwɔ Upper East Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana ha.<ref name=":1" /> Owiee Ghana Esuapɔn Eduruyɛ Sukuu na Nso Ho Adzesua na ɔnyaa nye Bachelor abodzin krataa wɔ Nsõ Ho Oprehyɛn (Dental Surgery) mu wɔ afe 1983 mu.<ref name=":1" /><ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=1231</ref>
== Edwuma ==
Ahmed yɛ oduruyɛfo a ɔyɛ nsensan ho oprehyɛn wɔ n’edwuma mu. Ɔsan yɛ Ghana amanyɛnyi.<ref name=":2">''Ghana Parliamentary Register, 2004-2008.'' Ghana: The Office of Parliament. 2004. p. 129.</ref>
== Amanyɛsɛm ==
Ahmed yɛ Ɔman Demokrasi Mmarahyɛ Bagua (NDC) no munyi.<ref name=":2" /> Ɔbɛyɛɛ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do ebiasa (3) no munyi a ogyinaa Ayawaso Epuei (East) Ambatow mpasua ananmu wɔ [[Sanda]] 2001 mu ber a odzii nkonyim wɔ ne ambatow mu wɔ afe 2000 Ghana amansan ambatow mu no. Na ɔyɛ Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do anan (4) na enum (5) no munyi na wɔsan paw no wɔ afe 2004 na 2008 Ghana amansan ambatow mu no ekyi.<ref name=":1" /><ref>https://web.archive.org/web/20200712063924/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/greateraccra/301/index.php</ref>
=== 2004 Ambatow ===
Wɔpaw Ahmed wɔ afe 2004 Ghana amansan ambatow mu dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Ayawaso Epuei Ambatow mpasua no wɔ Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do anan (4) wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu fir 7 [[Sanda]] 2005 kɔsi 6 [[Sanda]] 2009.<ref name=":2" /><ref>https://web.archive.org/web/20230424212319/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/greateraccra/119/index.php</ref> Wɔdze amba 49,354 na wɔdze paw no wɔ ambatow a ɔfata nyinara mu 87,902. Iyi na ambatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu 56.1% yɛ pɛ. Onyaa amba kyɛn Abdiel Godly Babaaali a ofi Nyimpa Ɔman Nhyiam (People's National Convention) no mu na Daddah Braimah B. a ofi Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor (New Patriotic Party) no mu. Eyinom nyaa amba 4,095 na amba 34,453 wɔ ambatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu. Eyinom nye 4.7% na 39.2% yɛ pɛ wɔ ambatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu.<ref>https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/03610.pdf (PDF). Accra: Electoral Commission of Ghana; Friedrich Ebert Stiftung. 2005. p. 164.</ref> Wɔpaw Ahmed wɔ National Democratic Congress tekiti do.<ref name=":2" /> Na nye ambatow mpasua no yɛ ambatow mpasua 10 a National Democratic Congress dzii nkonyim wɔ Greater Accra mantɔw mu wɔ dɛm ambatow no mu no fa.<ref name="ghanaelections.peacefmonline.com">https://web.archive.org/web/20221116150354/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/greateraccra/index.php</ref> Sɛ wɔka ne nyinara bɔmu a, National Democratic Congress no nyaa Mbrahyɛbagua nhia ɔha aduonu awortwe (128) wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do anan (4) no mu.<ref name=":3">https://www.fact-checkghana.com/statistics-presidential-parliamentary-election-results/</ref>
=== 2008 Ambatow ===
Wɔsan paw Ahmed wɔ afe 2008 Ghana amansan ambatow mu dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Ayawaso Epuei ambatow mpasua no wɔ Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do enum (5) wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan no mu fir 7 [[Sanda]] 2009 kɔsi 6 [[Sanda]] 20013.<ref name="ReferenceA">https://web.archive.org/web/20230425064309/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2008/greateraccra/119/index.php</ref> Wɔdze amba 44,655 na wɔdze paw no wɔ abatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu 78,120 mu. Eyi nye ambatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu 57.16% yɛ pɛ.<ref name=":4">https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf. PDF). Ghana: Friedrich Ebert Stiftung. 2010. p. 94.</ref> Ɔnyaa amba kyɛn Mohammed Salisu Baba a ofi Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor (New Patriotic Party,) no mu, Alhaji Mohammed Muftao a ofi Ɔmanfo Ɔman Nhyiam (People's National Convention) no mu, Bernard Anvuur Billy a ofi Democratic Freedom Party no mu, Amin Abdul Karim Larry a ofi Nhyiam no mu Nnyimpa Kuw (Convention People's Party) no mu; na Ahaji Haruna Bubakari Dabre, Daniel Danquah, Mohammed Amin Lamptey na Samuel Kwesi Gyasi - hɔn nyinara yɛ hɔn a wɔpɛ dɛ wɔdze hɔn ho. Eyinom nyaa 33.31%, 0.98%, 0.76%, 2.25%, 0.0%, 0.4%, 4.67% na 0.49% wɔ ambatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu.<ref name="ReferenceA"/><ref name=":4" /> Wɔsan paw Ahmed wɔ National Democratic Congress tekiti do. Na nye ambatow mpasua no yɛ ambatow mpasua duawɔtwe (18) a National Democratic Congress dzii nkonyim wɔ Greater Accra mantɔw mu wɔ dɛm ambatow no mu no fa.<ref name="ghanaelections.peacefmonline.com"/> Sɛ wɔka ne nyinara bɔmu a, National Democratic Congress no nyaa Mbrahyɛbagua nkongua 114 wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do anan (4) no mu.<ref name=":3" />
== N'abrabɔ ==
Ahmed yɛ Nkramonyi. Wawar na ɔwɔ mba ebiasa (3).<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
dfc4l2brtfplxyhf0qlkepzr1dmkynr
Nii Amasah Namoale
0
837
51895
47894
2026-09-11T00:59:54Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51895
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q73789664}}
'''Nii Amasah Namoale''' (wɔwoo no [[Ayɛwoho]] 14, 1958) yɛ Ghana amanyɛnyi a ɔyɛɛ mbrahyɛbaguanyi maa Dadekotopon Ambatow mpasua a ɔwɔ Greater Accra mantɔw mu wɔ Ghana fir 7 [[Sanda]] 2009 kɔsi 7 [[Sanda]] 2017.<ref>https://www.graphic.com.gh/news/politics/bigger-disgrace-awaits-ndc-namoale.html</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Nwomasua ==
Wɔwoo Namoale wɔ [[Ayɛwoho]] 14, 1958.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20160506163614/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=179</ref> Ɔfir La-Accra, kuro bi a ɔwɔ Greater Accra Mantɔw mu wɔ Ghana. Owiee wɔ Ofori Panin ntoado sukuu. Ɔkɔɔ Cape Coast Esuapɔn (University of Cape Coast - UCC), Ghana na ɔnyaa nye Master of Philosophy abodzin krataa wɔ agronomy mu wɔ afe 2000 mu.<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20210517153846/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=179</ref>
== Edwuma ==
Namoale yɛ Kuadwuma ho ɔbenfo (Agronomist) wɔ n’edwuma mu. Wayɛ edwuma dɛ ɔkwankyerɛfo boafo wɔ Ɔsom Edwuma a ɔhwɛ Edziban na Kuadwuma do (Ministry of Food & Agriculture).<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Amanyɛsɛm ==
Namoale yɛ Ɔman Demokrasi Mbrahyɛ Bagua (National Democratic Congress - NDC) no munyi. Wɔpaw no wɔ National Democratic Congress tekiti do dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Dade Kotopon ambatow mpasua wɔ mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do enum (5) a ɔwɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu.<ref>https://web.archive.org/web/20201024033152/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2008/election.results.parliamentary.php</ref> Wɔdze amba 42,678 na ɛpaw no wɔ ambatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu 74,499, a ɔnye ambatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu 57.3% yɛ pɛ.<ref name=":0" /><ref name=":2">https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf (PDF). Ghana: Friedrich-Ebert-Stiftung. 2010. p. 95.</ref> Namoale nyaa amba kyɛn Francis Nii Annan Sowah a ofi Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor (New Patriotic Party) no mu na Cynthia Akua Mensah a ofi Nhyiam Nnipa Kuw (Convention People's Party) no mu. Iyinom nyaa amba a ɔfata nyinara mu 40.37% na 2.34%.<ref name=":2" /> Wɔ afe 2012 mu no, ɔsii akan wɔ Dadekotopon atenae no ho wɔ NDC tekiti do dɛ ɔbɛnya ananmusifo wɔ mmarahyɛ bagua a ɔtɔ do esia (6) wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu na ɔdzii nkonyim.[3] Ɔdzii nkoguo wɔ Hon Vincent Sowah Odotei wɔ afe 2016 mbrahyɛ bagua ambatow mu. Wayɛ edwuma dɛ Kuadwuma ho Ɔsoafo Abadziakyir (Deputy Minister of Agriculture) pɛn.<ref>https://mofa.gov.gh/site/?m=201203</ref>
== N'abrabɔ ==
Namoale yɛ Kristonyi (Kristo Asɔre - Church of Christ). Wawar na ɔwɔ mba ebiasa (3).<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
pow0wywdico0w5iukm1d3gyue17w525
Nii Nortey Duah
0
839
51896
49201
2026-09-11T01:01:34Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51896
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q97006997}}
'''Nii Nortey Duah''' (1 [[Ayɛwoho]] 1953 - 21 [[Mumu]] 2017) yɛ nsɛmtwerɛnyi (journalist), dawurubɔnyi (advertiser) na nkitsahodzi ho ɔbenfo (communication expert). Na ɔsan yɛ amanyɛnyi na kan mbrahyɛbaguanyi ma Ledzokuku Ambatow mpasua a ɔwɔ Greater Accra Mantɔw mu wɔ Ghana.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210507140528/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=136</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Edwuma ==
Wɔwoo Duah bosoom [[Ayɛwoho]] da a edzin kan wɔ afe 1953 mu na ɔfir Teshie-Accra a ɔwɔ Greater Accra Mantɔw mu wɔ Ghana. Ɔsuaa adze wɔ Ghana Esuapɔn mu (University of Ghana, Legon) baabi a ɔnyaa Master of Arts abɔdzin krataa wɔ Nkitsahodzi adzesua (Communication studies) mu wɔ afe 1989 mu. Ɔyɛɛ edwuma dɛ ɔkyerɛkyerɛnyi (lecturer) wɔ Ghana Nsɛm ho amannyebɔ Asoɛe (Ghana Institute of Journalism).<ref name=":0" />
== Amanyɛsɛm ==
Duah amanyɛsɛm edwuma hyɛɛ ase wɔ afe 2004 mu ber a ɔsii akan maa Ledzokuku atenae no wɔ National Democratic Congress tekiti do nanso ɔhweer n'ekongua no maa Gladys Nortey Ashitey.<ref>https://web.archive.org/web/20240611075138/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/parliament/greateraccra/index.php</ref> Ɔsan sii akan wɔ afe 2008 mu na odzii nkonyim, na ɔbɛyɛɛ Mbrahyɛ Bagua a ɔtɔ do enum (5) no munyi wɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4). Ɔdzii nkonyim wɔ Ledzokuku nkongua no do wɔ NDC tekiti do a nye nyinara yɛ amba 42,087 wɔ ambatow 73,989 a ɔfata a wɔtow no mu, na ɔnyaa ɔha mu nkyekyɛmu 56.9% wɔ 100% mu. Wɔ afe 2012 ambatow mu no, ɔhweer Ledzokuku atenae no maa Benita Sena Okity-Duah.<ref>https://web.archive.org/web/20200707221726/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/greateraccra/127/index.php</ref>
== N'abrabɔ ==
Nna Duah yɛ Kristonyi (Presbyterian). Wawar a ɔwɔ mba anan (4).<ref name=":0" />
== Owuo ==
Owui wɔ 37 Asraafo Ayaresabea (37 Military hospital) wɔ 21 [[Mumu]] 2017.<ref>https://web.archive.org/web/20221226132348/https://citifmonline.com/2017/12/former-ledzokuku-mp-nii-nortey-dua-passes-on/</ref><ref>http://www.odekro.org/Images/Uploads/Hon%20Nii%20Lantey%20Vanderpuye%20on%20the%20Death%20of%20Nii%20Nortey%20Dua.pdf (PDF).</ref>
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
feuzyg8jsv44kzptabxiak45a8bvy05
Nii Oakley Quaye-Kumah
0
840
51897
51342
2026-09-11T01:03:16Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51897
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q84504816}}
'''Nii Oakley Quaye-Kumah''' yɛ Ghana amanyɛnyi na Mmoa Ho Oprehyɛn. Ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi ma Krowor Mansin no fir 7 [[Sanda]] 2009 kɔsi 6 [[Sanda]] 2017. Na ɔsan yɛ mmoa ayaresabea ahorow bi do panyin (chief executive officer).<ref>https://www.modernghana.com/news/405418/quaye-kumah-supports-nungua-clan.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200207053352/https://www.todaygh.com/mp-cheats-death-long-illness/</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Nwomasua ==
Wɔwoo Quaye-Kumah wɔ 26 [[Fankwa]] 1959. Ɔfir Nungua, wɔ Greater Accra Mantɔw mu wɔ Ghana. Ɔnyaa nye Master of Veterinary Science wɔ Esuapɔn bi mu wɔ Ukraine wɔ afe 1989 mu.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210517163227/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=222</ref><ref name=":1">https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=1220</ref><ref name=":2">https://web.archive.org/web/20221220221803/http://staging.odekro.org/person/nii-oakley-quaye-kumah/</ref>
== Edwuma ==
Quaye-Kumah yɛ Mmoa ho Oprehyɛn ho Oduruyɛfo. Ansa na ɔrekɔ amanyɛsɛm mu, nna ɔyɛ Beach Mmoa Ayaresabea a ɔwɔ Nungua na Westland Mmoa Ayaresabea a ɔwɔ West Legon, Accra no panyin (chief executive officer).<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Amanyɛsɛm ==
Quaye-Kumah kɔɔ mbrahyɛ bagua mu wɔ 7 [[Sanda]] 2009 wɔ National Democratic Congress (NDC) a ɔgyina hɔ ma Krowor Ambatow mpasua no tekiti do. Wɔsan paw no dɛ ɔmbɛgyina Ambatow mpasua no ananmu mprɛn ebien (2) a ɔtoatoa do wɔ afe 2012 Ghana amansan ambatow no mu nanso wantumi annsi akan wɔ atenae no ho nye mprɛnsa a ɔtoatoa do osian akwahosan pa a ɛnnyi hɔ ntsi.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> Agnes Naa Momo Lartey na ɔsii akan maa NDC wɔ afe 2016 wɔ Ghana amansan ambatow mu<ref>https://web.archive.org/web/20221220221806/https://m.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201607/286436.php</ref> nanso ɔdzii nkogu wɔ Elizabeth Afoley Quaye a ɔfir[[New Patriotic Party]] no enyim.<ref>https://web.archive.org/web/20200206184531/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/greateraccra/126/</ref>
== N'abrabɔ ==
Quaye-Kumah aware a ɔwɔ mba enum (5). Ɔkyerɛ dɛ ɔyɛ Kristonyi na ɔyɛ Amanaman Ntam Asɛmpa Asɔre (International Central Gospel Church - ICGC) no munyi.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
j3mt3zps3c2xj1kmwktqroztjrw7npe
Ofosu Asamoah
0
861
51898
51873
2026-09-11T01:06:30Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51898
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = Hon.
| name = Ofosu Asamoah
| honorific_suffix =
| image alt =
| caption =
| order =
| office = Member of Parliament for Kade Constituency (3rd Parliament)
| term_start = 7 January 2001
| term_end = 6 January 2005
| president = [[John Agyekum Kufuor]]
| predecessor = Francis Kwame Nyarko
| successor = Ofosu Asamoah
| office1 = Member of Parliament for Kade Constituency (4th Parliament)
| term_start1 = 7 January 2005
| term_end1 = 6 January 2009
| president1 = [[John Agyekum Kufuor]]
| predecessor1 = Ofosu Asamoah
| successor1 = Ofosu Asamoah
| office2 = Member of parliament for Kade Constituency (5th Parliament)
| term_start2 = 7 January 2009
| term_end2 = 6 January 2013
| president2 = [[John Dramani Mahama]]
| predecessor2 = Ofosu Asamoah
| successor2 = Ofosu Asamoah
| office3 = Member of parliament for Kade Constituency (6th Parliament)
| term_start3 = 7 January 2013
| term_end3 = 6 January 2017
| predecessor3 = Ofosu Asamoah
| successor4 = Kwabena Ohemeng Tinyase
| birth_date = {{Birth date and age|1969|11|25|df=y}}
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| birth_name =
| party = [[New Patriotic Party]]
| other_party = <!--For additional political affiliations-->
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children = 3
| alma_mater = [[University of Ghana]], Accra
| occupation =
| profession = Lawyer
| cabinet =
| committees =
| portfolio =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
}}
'''Ofosu Asamoah''' (wɔwoo no 25 [[Ɔberɛfɛw]] 1969) yɛ mbranyimfo na na ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi a ogyina Kade mansin ananmu wɔ Ghana Epuee mantɔw mu.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20200113093421/http://ghanamps.com/mps/details.php?id=195</ref><ref name=":1">https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=134</ref><ref name=":2">https://web.archive.org/web/20220904125018/http://staging.odekro.org/person/asamoah-ofosu/</ref>
== Ɔbra Ahyɛse na Nwomasua ==
Wɔwoo Ofosu wɔ bosoom [[Ɔberɛfɛw]] da a ɔtɔ do eduonu enum (25) afe 1969. Ɔfir Kade, kurow bi a ɔwɔ Ghana Epuei mantɔw mu. Ɔnyaa nye abɔdzin krataa wɔ Mbra na Amanyɛsɛm (Bachelor of Arts degree in Law and Political Science) mu wɔ Ghana Esuapɔn (University of Ghana, Legon) mu wɔ afe 1994. Ɔkɔɔ do nyaa nye abɔdzin krataa wɔ Mbra mu (Bachelor of Law) wɔ Ghana Mbra Sukuu (Ghana School of Law) wɔ afe 1997 mu.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Amanyɛsɛm ==
Ofosu yɛ Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor (New Patriotic Party) no munyi.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Na ɔyɛ boayikuw munyi a ɔhwɛ Amanyɛbra, Mbra na Mbrahyɛbagua, Mbrahyɛbagua kakraba do (committee member for Constitution, Legal and Parliamentary, Subsidiary Legislation).<ref name=":1" /> Ɔbɛyɛɛ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no Mbrahyɛbagua a ɔtɔ do enum (5) no munyi a ɔgyinaa Kade ambatow mpasua ananmu wɔ ber a wɔsan paw no dɛ ɔnkɔ dzibea wɔ afe 2008 Ghana Amansan Ambatow no mu. Ɔnyaa mfe anan (4) wɔ n’edwuma mu a ɛfir ase wɔ bosoom [[Sanda]] afe 2001 na ɔfir n’edwuma mu wɔ bosoom [[Sanda]] afe 2017.<ref>https://web.archive.org/web/20210506011655/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2534</ref>
== Ambatow ==
Wɔ afe 2000 mu no, Asamoah dzii nkonyim wɔ amansan ambatow no mu dɛ mbrahyɛbaguanyi ma Kade ambatow mpasua a ɔwɔ Ghana Epuei Mantɔw mu. Odzii nkonyim wɔ Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor no tekiti do. Na nye ambatow mpasua no yɛ Mbrahyɛbagua nkongua duawɔtwe (18) no fa wɔ nkongua eduonu esia (26) a Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor no dzii wɔ saa ambatow no mu maa Epuei Fam Mantɔw no mu. Ɔman Ho Kuw Fofor no nyaa Mbrahyɛbagua nkongua eduokron akron (99) a nye nyinara yɛ dodow no ara wɔ nkongua aha ebien (200) mu. Wɔdze amba 20,319 na ɛpaw Asamoah. Iyi nye ambatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu 62.20% yɛ pɛ. Ɔnyaa amba kyɛn Faustina Koranteng Addo a ofi Ɔman Demokrasi Mbrahyɛbagua Kuw (National Democratic Congress), George Ankomah Yeboah a ofi Convention People’s Party (Nhyiam Nnyimpa Kuw), Appiah-Twum Barimah a ofi Nnipa Ɔman Nhyiam Kuw (People’s National Convention) na Ohene Antwi Tutu a ofi Ɔman Nsakrae Kuw (National Reformed Party) mu. Iyinom nyaa amba 11,369, 588, 238 na 176 wɔ abatow a ɔfata a wɔtow no nyinara mu. Iyinom nye 34.80%, 1.80%, 0.70% na 0.50% yɛ pɛ wɔ abatow a ɔfata a wɔtow nyinara mu.<ref>https://web.archive.org/web/20220904125021/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2000/eastern/98/index.php</ref>
== Edwuma ==
Ofosu yɛ mbranyimfo (lawyer). Nna ɔyɛ ɔhokafo (partner) wɔ Kimberly Chambers. Ɔbɛyɛɛ Ghana mbrahyɛbaguanyi wɔ bosoom [[Sanda]] afe 2001 mu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
== N'abrabɔ ==
Ofosu awar a ɔwɔ mba anan (4). Ɔyɛ Kristonyi (Presbyteriannyi).<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
<references />
[[Nkyekyεmu:New Patriotic Party amanyɛfo]]
opvcaa438qr8iwj1n1qikeyok71auhx
Peter Wiafe Pepera
0
901
51899
51811
2026-09-11T01:08:42Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51899
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q34201755}}
'''Peter Wiafe Pepera''' (wɔwoo no [[Esusow Aketseaba]] 9, 1954) yɛ Ghana amanyɛnyi na nna ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi wɔ Abetifi Ambatow mpasua mu wɔ Ghana Epuei Mantɔw mu. Na ɔyɛ Ghana Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor (New Patriotic Party) no munyi. Bryan Acheampong na odzii n’adze.<ref>https://www.modernghana.com/news/705627/bryan-acheampong-sworn-in-as-abetifi-mp.html. ''Modern Ghana.'' 20 July 2016. Retrieved 31 July 2017.</ref><ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210506013657/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2658. ''www.ghanamps.com.'' Retrieved 9 February 2020.</ref>
== Ɔbra Ahyɛase na Nwomasua ==
Wɔwoo Pepera wɔ [[Esusow Aketseaba]] 9, 1954. Ɔfir Abetifi, kurow bi a ɔwɔ Ghana Epuei Mantɔw mu. Na ɔyɛ obi a wawie Birmingham Esuapɔn, UK na ɔnyaa nye Master of Science abodzin krataa wɔ systems engineering mu wɔ afe 1980 mu.<ref name=":0" />
== Edwuma ==
Ɔyɛɛ edwuma dɛ Paramount Distilleries kwankyerɛfo panyin (managing director). Ɔyɛɛ Mbrahyɛbaguanyi fir [[Sanda]] 2009 kɔsii dɛ owui wɔ 21 [[Esusow Aketseaba]] 2016.<ref name=":0" />
== Amanyɛsɛm ==
Na ɔyɛ National Democratic Congress no munyi wɔ 1990 mfe no mu kɔsii dɛ ɔgyaee nye ho kɔɔ [[New Patriotic Party]] wɔ afe 2000 mfe no mu.<ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Ex-Deputy-Trade-and-Industry-Minister-quits-active-politics-19171. ''www.ghanaweb.com.'' 31 October 2001. Retrieved 26 December 2020.</ref> Ber a ɔwɔ NDC no, Ɔyɛɛ Ɔsoafo abadziakyir a ɔhwɛ Eguadzi na Nnwuma do (deputy Minister of Trade and Industry) wɔ Kan Ɔmanpanyin Rawlings aber do.<ref>https://www.modernghana.com/news/11134/divestiture-of-soes-justified-8212-pepera.html. ''Modern Ghana.'' Retrieved 26 December 2020</ref><ref>https://books.google.com/books?id=Qd9mAAAAcAAJ&q=Mr+Pepera++Deputy+Minister+of+Trade+and+Industry&pg=PA15. Graphic Communications Group.</ref>
Nna Pepera yɛ Ɔman Ho Dɔ Kuw Foforo (New Patriotic Party - NPP) no munyi. Ɔgyinaa Abetifi Ambatow mpasua ananmu wɔ Ghana mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do enum (5) no mu. Wɔ afe 2012 mu no, ɔsii akan dɛ wɔbɛsan apaw no bio akɔ Abetifi mbrahyɛ bagua edwumayɛbea no do wɔ NPP tekiti do dɛ ɔbɛgyina ananmusifo wɔ mbrahyɛ bagua a ɔtɔ do esia (6) a ɔwɔ Ghana Amansin a ɔtɔ do anan (4) no mu na ɔdzii nkonyim.<ref name=":0" /> Na ɔyɛ Hokwan (Privileges), Ofie (House), Eguadzi, Nnwuma (Trade) na Nsrahwɛ (Tourism) Boayikuw (Committee) no munyi.<ref>https://web.archive.org/web/20200706190829/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=157. ''www.ghanaweb.com.'' Retrieved 6 July 2020.</ref>
== N'abrabɔ ==
Pepera kyerɛe dɛ ɔyɛ Kristonyi na Jedinyi (Jedi).<ref name=":0" />
== Owuo ==
Owui ber a na wɔdze no too Asraafo Ayaresabea (37 military hospital) wɔ Accra wɔ yare ber tiaa bi ekyi, na wadzi mfe eduosia ebien (62).<ref>https://web.archive.org/web/20221220151317/https://ghanapoliticsonline.com/npps-abetifi-mp-peter-wiafe-pepera-dead/. ''GhanaPoliticsOnline.'' 21 May 2016. Retrieved 6 July 2020.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221220152815/https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/peter-wiafe-pepera-state-funeral-held-for-late-abetifi-mp-in-accra-photos/twv7j4m. ''Pulse Ghana.'' 22 July 2016. Retrieved 26 December 2020.</ref>
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
sadghb3yy2cd257tejqbcgse0tc4ca1
Richard Lassey Agbenyefia
0
929
51900
51660
2026-09-11T01:10:44Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51900
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q96793375}}
'''Richard Lassey Agbenyefia''' yɛ Ghana amanyɛnyi a nna ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi dze ma Keta ambatow mpasua fir afe 2005 kesi afe 2017.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20221225054409/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=39</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-news-former-venture-capital-boss-and-5-others-charged-for-causing-gh-42-8-million-financial-loss.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200703032705/https://www.myjoyonline.com/news/national/repayment-of-misappropriated-state-funds-must-meet-international-best-practices-court/</ref>
== Ɔbra ahyɛase na nwomasua ==
Wɔwoo Richard wɔ [[Dzifuu]] 19, 1968. Ofi Keta, kurow a ɔwɔ Firaw Mantɔw mu wɔ Ghana. Onyaa ne LLB fir Ghana Suapɔn mu( University of Ghana) wɔ afe apem ahaakorɔn eduokron esuon (1997) na ne BL wɔ Ghana Mbra Skuul (Ghana School of Law) mu wɔ afe apem ahaakorɔn eduokorɔn akorɔn mu.<ref name=":0" />
== Edwuma ==
Ɔyɛ mbranyimfo. Nna ɔyɛ kwankyerɛfo wɔ Belorm Legal Consult wɔ Nkran.<ref name=":0" />
== Amanyɛsɛm ==
Ɔyɛ kuwba dze ma National Democratic Congress amanyɛkuw no. Nna ɔyɛ mbrahyɛbaguanyi dze ma Keta ambatow mpasua wɔ Firaw Mantɔw mu a ɔwɔ Ghana.<ref name=":0" /><ref>https://web.archive.org/web/20221224061723/https://www.peacefmonline.com/pages/local/news/201904/381199.php</ref><ref>Lassey Agbenyefia, Richard (2008). "NDC to determined to maintain VR". ''Daily Graphic''. No. 17982. Accra. p. 17.</ref>
== N'abrabɔ ==
Wɔawar wɔ mba baasa. Ɔyɛ asɔrba wɔ Catholic asɔr.<ref name=":0" />
== Nhwɛdo ==
[[Nkyekyεmu:Ghana Amanyɛnyi]]
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
ioj0hkse25m2szgtq9uovlwxsmbdmum
Richard Winfred Anane
0
931
51901
47837
2026-09-11T01:12:31Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51901
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q2150918}}
'''Richard Winfred Anane''' ( a wɔwoo no [[Ebɔw]] 12, 1954)<ref>https://web.archive.org/web/20250123041510/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2543</ref> yɛ oduyɛfo na kan Ghana ɔmanyɛnyi a ɔsoom dɛ Soafo a ɔhwɛ Akwan na Akwan akɛseɛ do, Soafo a ɔhwɛ Apɔwmudzen do, na mbrahyɛbaguanyi ma Nhyiaeso a ɔsoom afe 1997 mu dze kesii afe 2017.
== Ɔbra Ahyɛse Na Nwomasua ==
Wɔwoo Anane wɔ [[Ebɔw]] 12,1954. Ofi Santase a ɔwɔ Esuantse Mantam no mu. Onyaa ne ntoado skuul adzesua wɔ Asanteman Senior High School. Afe 1983 mu no, Anane nyaa MB CHB fii Kwame Nkrumah Esuapɔn a ɔhwɛ Abɔdze mu Nyansapɛ na Mfirdwuma Do (KNUST)wɔ Kumase.
== Edwuma ==
Nna Anane yɛ oduyɛfo wɔ Hebron Ayaresabea, a ɔwɔ Bantama ansaana ɔrebɛyɛ mbrahyɛbaguanyi wɔ afe 1997 mu.
== Amanyɛsɛm Dwumadzi Ahorow ==
Anane ka New Patriotic Party amanyɛkuw no ho. Ogyinaa afe 2012 Ghana amansan ambatow kɛse no mu wɔ [[New Patriotic Party]] amanyɛkuw no ne dzin mu na odzii konyim. Onyaa amba 36,067 wɔ amba 47, 535 a wɔtowee no mu, a ogyina hɔ ma 75.9%, a ɔyɛ nhwɛdo a nna ɔkyerɛ mbrɛ nkorɔfo esi agye no ato mu. Anane somee wɔ dzibew ahorow pii a ɔwɔ aban mpanyimfo kuw no mu wɔ John Agyekum Kufuor ne pɛn do, dɛ ɔyɛ Soafo a ɔhwɛ Apɔwmuzen do na Soafo a ɔhwɛ Akwan na Akwan akɛse do fi afe 2001 kesi afe 2006.
== Ambatow ==
Wɔpaaw Anane dɛ mbrahyɛbaguanyi wɔ Nhyiaeso ambatow mpasua no do a ɔwɔ Esuantse Mantam mu wɔ Ghana wɔ afe 2004 Ghana amansan ambatow kɛse no mu. Odzii konyim wɔ [[New Patriotic Party]] amanyɛkuw no ne dzin mu. Nna ne ambatow mpasua no ka mbrahyɛbagua ngua 36 a ɔwɔ nkongua 39 a [[New Patriotic Party]] amanyɛkuw dzii konyim wɔ dɛm ambatow no mu wɔ Esuantse Mantam no mu no ho. New Patriotic Party amanyɛkuw no dze mbrahyɛbagua mu ngua 128 nyaa dɔm kɛse no wɔ ngua 230 nyina mu. Onyaa amba dodow 46,626 a wɔtowee nyina no mu 36,307. Nna iyi gyina hɔ ma amba a wɔtowee no no mu 77.9% . Wɔpaaw ɔno na wogyaa Eric Baah-Nuako a ofi National Democratic Congress amanyɛkuw no mu na Kwame Appiah Boateng a ofi Convention People's Party amanyɛkuw no mu. Woyinom biara nyaa amba 8,908 na 1,411 wɔ amba a wɔtowee no nyinara mu. Nna iyi gyina hɔ ma amba a wɔtowee no no mu 19.1% na 3%.<ref>https://web.archive.org/web/20170108155948/http://dailyguideafrica.com/anane-bows-out/</ref>
Afe 2008 mu no,ogyinaa New Patriotic Party amanyɛkuw no anan mu dzii konyim wɔ ambatow kɛse a ɔkɔr do no mu wɔ ambatow mpasua kor noara do. Nna n'ambatow mpasua no ka mbrahyɛbagua ngua 34 a ɔwɔ nkongua 39 a [[New Patriotic Party]] amanyɛkuw dzii konyim wɔ dɛm ambatow no mu wɔ Esuantse Mantam no mu no ho.New Patriotic Party amanyɛkuw no dze mbrahyɛbagua mu ngua 109 nyaa dɔm kɛse no wɔ ngua 230 nyina mu. Onyaa amba dodow 47,535 a wɔtowee nyina no mu 36,067. Nna iyi gyina hɔ ma amba a wɔtowee no no mu 75.87%. Wɔtowee maa ɔno na wogyaa Joseph Bernard Boadu a ofi National Democratic Congress amanyɛkuw no mu, Kwame Appiah Boateng a ofi Convention People's Party amanyɛkuw no mu, Kwaku Bonsu a ofi Reformed Patriotic Democrats amanyɛkuw no mu na Kwame Owusu a ɔannkɔ wɔ amnyɛkuw biara dzin mu no.<ref>https://web.archive.org/web/20240926010511/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/ashanti/nhyiaeso/</ref>
Afe 2012 mu no,ogyinaa New Patriotic Party amanyɛkuw no anan mu dzii konyim wɔ ambatow kɛse a ɔkɔr do no mu wɔ ambatow mpasua kor noara do. Onyaa amba dodow 56,558 a wɔtowee nyina no mu 45,389. Nna iyi gyina hɔ ma amba a wɔtowee no no mu 76.21%. Wɔtowee maa ɔno na wogyaa Nana Afua Anima a ofi National Democratic Congress amanyɛkuw no mu, Yaw Sekyere a ofi Progressive People's Party amanyɛkuw no mu, Emmanuel Dapaah a ofi Convention People's Party amanyɛkuw no mu na Peter Boakye-Yiadom a ofi National Democratic Party amanyɛkuw no mu no. Dɛm akansifo yi mu biara nyaa amba 12,304, 666, 807 na 392 wɔ amba dodow a wɔtowee no mu. Amba dodow a wɔtowee no, nna obiara nedze gyina hɔ ma 20.66%, 1.12%, 1.35% na 0.66%.
== N'abrabɔ ==
Anane yɛ Kristonyi na ɔsan kɔ Roman Asɔr no bi. Anane awar na ɔwɔ mba baanan.
[[Nkyekyεmu:Ghanafo]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2005-2009]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2001-2005]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 1997–2001]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mbrahyɛbaguafo 2013–2017]]
50whmzinfp32p3wnru4oeq51ce8n9dm
Ghanaian english
0
3836
51887
49796
2026-09-11T00:16:24Z
InternetArchiveBot
41
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51887
wikitext
text/x-wiki
Ghana borɔfo yɛ borɔfo ahorow a wɔka no wɔ [[Ghana]]. Borɔfo nye kasa a aban no agye ato mu dɛ wɔmfa ndzi dwuma na wɔsan dze dzi dwuma dɛ kasa a wɔdze afa mbra kwan do dɛm ntsi wɔdze dzi dwuma wɔ ɔman no nyina mu.<ref>https://web.archive.org/web/20130925192147/http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/Census2010_Summary_report_of_final_results.pdf</ref> Borɔfo kasa da ho ara yɛ kasa a wɔdze dzi dwuma wɔ aban mu nye aban ndzɛmba ahorow nyina mu dɛ mbrɛ yehu dɛ yɛwɔ kasahorow 11 wɔ ɔman no mu no.
== Nyimpa dodow a wɔdze kasa no dzi dwuma ==
Nyimpa bɔbor 28 million a wɔwɔ Ghana no, 67% na wotum kenkan san kyerɛw borɔfo kasa no, na nkyɛmu enum mu kor na wotum kenkan na wɔkyerɛw yie paa wɔ borɔfo kasa no mu.<ref>https://web.archive.org/web/20130925192147/http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/Census2010_Summary_report_of_final_results.pdf</ref> Aban ahyɛse nye ntoado skuul, nye aban skuul a wɔma abɔdzin krataa nyina kyerɛ borɔfo kasa.<ref>https://web.archive.org/web/20260614103354/https://gh.usembassy.gov/education-culture/educationusa-center/educational-system-ghana</ref>
trrdausf69yvcjhz1xtg0m03o99mlvf