ویکی‌کتاب fawikibooks https://fa.wikibooks.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌کتاب بحث ویکی‌کتاب پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده کتاب‌آشپزی بحث کتاب‌آشپزی ویکی‌کودک بحث ویکی‌کودک موضوع بحث موضوع TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 0 7726 135454 134032 2026-10-01T21:05:54Z Vivairan2 28134 /* فهرست */ 135454 wikitext text/x-wiki {{عنوان کتاب|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات}} [[پرونده:Internet de las Cosas.jpg|200px|قاب|وسط|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] <div style="text-align: center;"> این کتاب یک کتاب مفید در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که با همکاری نویسندگان نوشته شده است. </div> {{شبیه به یک کلاس}} == فهرست == ** مقاله شماره ۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای درونی]] ** مقاله شماره ۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر (دستور کار پژوهشی)]] ** مقاله شماره ۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش فضای محیط کسب‌وکار در جهان سایبری]] ** مقاله شماره ۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در امنیت الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای مدلسازی انسان در سیستم‌های سایبر]] ** مقاله شماره ۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای بازدارنده فضای سایبر (رویکرد اجرایی مستقل)]] ** مقاله شماره ۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پرش از روی موانع امنیتی]] ** مقاله شماره ۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ابعاد حملات سایبر (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی)]] ** مقاله شماره ۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/درک افراد از امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی و امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرهنگ امنیت اطلاعات، یک دیدگاه مدیریتی]] ** مقاله شماره ۱۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مروری بر رابطه بین اعتماد و تاثیر ریسکهای امنیتی در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۱۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چشم‌انداز بهبود گذرواژه‌های ضعیف]] ** مقاله شماره ۱۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها]] ** مقاله شماره ۱۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انتخاب گذرواژه: امنیت و عامل انسانی]] ** مقاله شماره ۱۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عوامل موثر بر خرید مشتری‌ها در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۱۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/جنبه‌های سازمانی و اجتماعی مدیریت امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی و سازمانی در امنیت رایانه‌ها و اطلاعات: مسیری به سوی تهدید]] ** مقاله شماره ۱۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها (۲)]] ** مقاله شماره ۲۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پژوهش امنیت اطلاعات بر پایه علوم رفتاری]] ** مقاله شماره ۲۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/اعتماد مصرف کننده، درک سیاست حفظ حریم خصوصی و امنیت]] ** مقاله شماره ۲۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا مدیریت امنیت اطلاعات یک چالش انسانی است؟]] ** مقاله شماره ۲۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد عامل انسانی در امنیت فضای سایبر (دستورکار پژوهشی) ]] ** مقاله شماره ۲۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۲۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آنالیز نیازمندی‌های امنیتی براساس رابطه بین اکتورهای استراتژیک]] ** مقاله شماره ۲۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی در تکثیر کرم‌های پست الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۲۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مسیرهای آسیب‌پذیری]] ** مقاله شماره ۲۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحقیق در مورد عوامل موثر بر رفتار خرید مصرف کننده در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۲۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/وضعیت پیاده سازی بانکداری الکترونیکی در نیجریه]] ** مقاله شماره ۳۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فیسبوک و حریم شخصی آنلاین: نگرش، رفتار و پیامدهای ناخواسته]] ** مقاله شماره ۳۱ ** مقاله شماره ۳۲ ** مقاله شماره ۳۳ ** مقاله شماره ۳۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر جهت امنیت قابل استفاده و مؤثر]] ** مقاله شماره ۳۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای تجارت الکترونیک جهانی]] ** مقاله شماره ۳۶ ** مقاله شماره ۳۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مهندسی امنیت با استفاده از الگوها]] ** مقاله شماره ۳۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحلیل رفتارهای امنیتی عامل‌های انسانی]] ** مقاله شماره ۳۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مطالعات موردی تجربی به منظور بررسی استراتژی‌های حملات فيشينگ به بانکداری الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۴۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بحران سرمایه انسانی در امنیت فضای سایبری و مشخصات فنی و تخصصی آن]] ** مقاله شماره ۴۱ ** مقاله شماره ۴۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل های موثر در امنیت اطلاعات و تاثیر آن‌ها در پذیرش IT]] ** مقاله شماره ۴۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/یک بازی ویدئویی برای آموزش و آگاهی امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۴۴ ** مقاله شماره ۴۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پذیرش مدل تکنولوژی اقتصادی-اجتماعی-روان شناختی :ابزاری کاربردی برای سرمایه‌گذاری آنلاین]] ** مقاله شماره ۴۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تصدیق (اعتبار سنجی) گذرواژه از منظر عامل های انسانی: نتایج یک تحقیق در میان کاربران نهایی]] ** مقاله شماره ۴۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مشکلات انسانی، سازمانی و فناورانه پیاده‌سازی امنیت فناوری اطلاعات در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۴۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارتباطات قابل اعتماد و موثر خطرات امنیتی فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۴۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر آگاهی و آموزش بر امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۵۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چگونگی تاثیر طراحی HCI بر تصمیمات امنیتی وب]] ** مقاله شماره ۵۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی بر روی وب از گذشته، حال و چشم انداز آینده]] ** مقاله شماره ۵۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/امنیت در محیط پر ریسک: راهبردهایی به منظور مدیریت امنیت به عنوان یک مسئله روزمره درگیرکننده]] ** مقاله شماره ۵۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رمز عبورهای گرافیکی: فراگیری از نسل اول]] ** مقاله شماره ۵۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آشکار سازی اطلاعات و محدوده شخصی در شبکه‌های اجتماعی بر خط]] ** مقاله شماره ۵۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرد، فرهنگ و محیط امنیتی]] ** مقاله شماره ۵۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تدوین برنامه درسی امنیت اطلاعات: مطالعه موردی]] ** مقاله شماره ۵۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ مدل تدریجی چنددیدی برای آگاهی از وضعیت امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۵۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تامین امنیت قابل قبول برای کاربر]] ** مقاله شماره ۵۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/خطاهای انسانی و تخلفات در کامپیوتر و امنیت اطلاعات از دیدگاه مدیران شبکه و متخصصین امنیت]] ** مقاله شماره ۶۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی، سازمانی و فناوری در امنیت فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ملاحظات عوامل انسانی برای فن آوری‌های امنیت حمل و نقل هوایی]] ** مقاله شماره ۶۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/الزامات کاربردی هوشیاری موقعیتی در امنیت شبکه کامپیوتری]] ** مقاله شماره ۶۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استفاده از قابلیت مصورسازی انسان برای ارتقاء امنیت اطلاعات در عرصه فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا یک آموزش امنیتی همیشگی یک چالش به حساب می‌آید؟]] ** مقاله شماره ۶۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تطابق بودجه در مدیریت امنیت رفتاری در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۶۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و پرورش و قوانین براقتصاد آزاد در کشورهای اسلامی خاورمیانه]] ** مقاله شماره ۶۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی]] ** مقاله شماره ۶۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تست امنیت فضای سایبر به کمک انسان شبیه‌سازی شده]] ** مقاله شماره ۶۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار]] ** مقاله شماره ۷۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارزیابی نقش عوامل فرهنگی در دانش امنیت داده ها]] ** مقاله شماره ۷۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل انسانی در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۷۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عوامل انسانی بر احراز هویت از طریق گذرواژه]] ** مقاله شماره ۷۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انجمن سایبر فیزیکی]] ** مقاله شماره ۷۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عوامل انسانی در حفاظت از اسرار تجاری]] ** مقاله شماره ۷۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] ** مقاله شماره ۷۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] ** مقاله شماره ۷۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/روانشناسی امنیت]] ** مقاله شماره ۷۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مدیریت موثر و سیاست در امنیت تجارت الکترونیک]] ** مقاله شماره ۷۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی نرم‌افزارهای اجتماعی و مفاهیم آن]] ** مقاله شماره ۸۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت]] ** مقاله شماره ۸۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استاکس‌نت و استراتژی - عملیات ویژه در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۸۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات]] ** مقاله شماره ۸۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی در مدیریت مخاطره نرم‌افزار]] {{موضوع|فناوری اطلاعات}} [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 8e33atath4x1y1s7qw443nxt929593e 135455 135454 2026-10-01T21:07:31Z Vivairan2 28134 نسخهٔ [[Special:Diff/135454|135454]] از [[Special:Contributions/Vivairan2|Vivairan2]] ([[User talk:Vivairan2|بحث]]) خنثی شد 135455 wikitext text/x-wiki {{عنوان کتاب|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات}} [[پرونده:Internet de las Cosas.jpg|200px|قاب|وسط|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] <div style="text-align: center;"> این کتاب یک کتاب مفید در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که با همکاری نویسندگان نوشته شده است. </div> {{شبیه به یک کلاس}} == فهرست == ** مقاله شماره ۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای درونی]] ** مقاله شماره ۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر (دستور کار پژوهشی)]] ** مقاله شماره ۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش فضای محیط کسب‌وکار در جهان سایبری]] ** مقاله شماره ۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در امنیت الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای مدلسازی انسان در سیستم‌های سایبر]] ** مقاله شماره ۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای بازدارنده فضای سایبر (رویکرد اجرایی مستقل)]] ** مقاله شماره ۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پرش از روی موانع امنیتی]] ** مقاله شماره ۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ابعاد حملات سایبر (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی)]] ** مقاله شماره ۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/درک افراد از امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی و امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرهنگ امنیت اطلاعات، یک دیدگاه مدیریتی]] ** مقاله شماره ۱۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مروری بر رابطه بین اعتماد و تاثیر ریسکهای امنیتی در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۱۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چشم‌انداز بهبود گذرواژه‌های ضعیف]] ** مقاله شماره ۱۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها]] ** مقاله شماره ۱۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انتخاب گذرواژه: امنیت و عامل انسانی]] ** مقاله شماره ۱۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عوامل موثر بر خرید مشتری‌ها در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۱۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/جنبه‌های سازمانی و اجتماعی مدیریت امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی و سازمانی در امنیت رایانه‌ها و اطلاعات: مسیری به سوی تهدید]] ** مقاله شماره ۱۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها (۲)]] ** مقاله شماره ۲۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پژوهش امنیت اطلاعات بر پایه علوم رفتاری]] ** مقاله شماره ۲۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/اعتماد مصرف کننده، درک سیاست حفظ حریم خصوصی و امنیت]] ** مقاله شماره ۲۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا مدیریت امنیت اطلاعات یک چالش انسانی است؟]] ** مقاله شماره ۲۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد عامل انسانی در امنیت فضای سایبر (دستورکار پژوهشی) ]] ** مقاله شماره ۲۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۲۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آنالیز نیازمندی‌های امنیتی براساس رابطه بین اکتورهای استراتژیک]] ** مقاله شماره ۲۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی در تکثیر کرم‌های پست الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۲۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مسیرهای آسیب‌پذیری]] ** مقاله شماره ۲۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحقیق در مورد عوامل موثر بر رفتار خرید مصرف کننده در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۲۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/وضعیت پیاده سازی بانکداری الکترونیکی در نیجریه]] ** مقاله شماره ۳۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فیسبوک و حریم شخصی آنلاین: نگرش، رفتار و پیامدهای ناخواسته]] ** مقاله شماره ۳۱ ** مقاله شماره ۳۲ ** مقاله شماره ۳۳ ** مقاله شماره ۳۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر جهت امنیت قابل استفاده و مؤثر]] ** مقاله شماره ۳۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای تجارت الکترونیک جهانی]] ** مقاله شماره ۳۶ ** مقاله شماره ۳۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مهندسی امنیت با استفاده از الگوها]] ** مقاله شماره ۳۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحلیل رفتارهای امنیتی عامل‌های انسانی]] ** مقاله شماره ۳۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مطالعات موردی تجربی به منظور بررسی استراتژی‌های حملات فيشينگ به بانکداری الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۴۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بحران سرمایه انسانی در امنیت فضای سایبری و مشخصات فنی و تخصصی آن]] ** مقاله شماره ۴۱ ** مقاله شماره ۴۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل های موثر در امنیت اطلاعات و تاثیر آن‌ها در پذیرش IT]] ** مقاله شماره ۴۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/یک بازی ویدئویی برای آموزش و آگاهی امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۴۴ ** مقاله شماره ۴۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پذیرش مدل تکنولوژی اقتصادی-اجتماعی-روان شناختی :ابزاری کاربردی برای سرمایه‌گذاری آنلاین]] ** مقاله شماره ۴۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تصدیق (اعتبار سنجی) گذرواژه از منظر عامل های انسانی: نتایج یک تحقیق در میان کاربران نهایی]] ** مقاله شماره ۴۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مشکلات انسانی، سازمانی و فناورانه پیاده‌سازی امنیت فناوری اطلاعات در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۴۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارتباطات قابل اعتماد و موثر خطرات امنیتی فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۴۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر آگاهی و آموزش بر امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۵۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چگونگی تاثیر طراحی HCI بر تصمیمات امنیتی وب]] ** مقاله شماره ۵۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی بر روی وب از گذشته، حال و چشم انداز آینده]] ** مقاله شماره ۵۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/امنیت در محیط پر ریسک: راهبردهایی به منظور مدیریت امنیت به عنوان یک مسئله روزمره درگیرکننده]] ** مقاله شماره ۵۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رمز عبورهای گرافیکی: فراگیری از نسل اول]] ** مقاله شماره ۵۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آشکار سازی اطلاعات و محدوده شخصی در شبکه‌های اجتماعی بر خط]] ** مقاله شماره ۵۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرد، فرهنگ و محیط امنیتی]] ** مقاله شماره ۵۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تدوین برنامه درسی امنیت اطلاعات: مطالعه موردی]] ** مقاله شماره ۵۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ مدل تدریجی چنددیدی برای آگاهی از وضعیت امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۵۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تامین امنیت قابل قبول برای کاربر]] ** مقاله شماره ۵۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/خطاهای انسانی و تخلفات در کامپیوتر و امنیت اطلاعات از دیدگاه مدیران شبکه و متخصصین امنیت]] ** مقاله شماره ۶۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی، سازمانی و فناوری در امنیت فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ملاحظات عوامل انسانی برای فن آوری‌های امنیت حمل و نقل هوایی]] ** مقاله شماره ۶۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/الزامات کاربردی هوشیاری موقعیتی در امنیت شبکه کامپیوتری]] ** مقاله شماره ۶۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استفاده از قابلیت مصورسازی انسان برای ارتقاء امنیت اطلاعات در عرصه فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا یک آموزش امنیتی همیشگی یک چالش به حساب می‌آید؟]] ** مقاله شماره ۶۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تطابق بودجه در مدیریت امنیت رفتاری در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۶۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و پرورش و قوانین براقتصاد آزاد در کشورهای اسلامی خاورمیانه]] ** مقاله شماره ۶۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی]] ** مقاله شماره ۶۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تست امنیت فضای سایبر به کمک انسان شبیه‌سازی شده]] ** مقاله شماره ۶۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار]] ** مقاله شماره ۷۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارزیابی نقش عوامل فرهنگی در دانش امنیت داده ها]] ** مقاله شماره ۷۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل انسانی در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۷۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عوامل انسانی بر احراز هویت از طریق گذرواژه]] ** مقاله شماره ۷۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انجمن سایبر فیزیکی]] ** مقاله شماره ۷۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عوامل انسانی در حفاظت از اسرار تجاری]] ** مقاله شماره ۷۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور]] ** مقاله شماره ۷۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] ** مقاله شماره ۷۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/روانشناسی امنیت]] ** مقاله شماره ۷۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مدیریت موثر و سیاست در امنیت تجارت الکترونیک]] ** مقاله شماره ۷۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی نرم‌افزارهای اجتماعی و مفاهیم آن]] ** مقاله شماره ۸۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت]] ** مقاله شماره ۸۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استاکس‌نت و استراتژی - عملیات ویژه در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۸۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات]] ** مقاله شماره ۸۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی در مدیریت مخاطره نرم‌افزار]] {{موضوع|فناوری اطلاعات}} [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] c7oei9k992oy46irq8mz8xwqw8lo4t5 135456 135455 2026-10-01T21:08:18Z Vivairan2 28134 /* فهرست */ 135456 wikitext text/x-wiki {{عنوان کتاب|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات}} [[پرونده:Internet de las Cosas.jpg|200px|قاب|وسط|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] <div style="text-align: center;"> این کتاب یک کتاب مفید در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که با همکاری نویسندگان نوشته شده است. </div> {{شبیه به یک کلاس}} == فهرست == ** مقاله شماره ۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای درونی]] ** مقاله شماره ۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر (دستور کار پژوهشی)]] ** مقاله شماره ۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش فضای محیط کسب‌وکار در جهان سایبری]] ** مقاله شماره ۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در امنیت الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای مدلسازی انسان در سیستم‌های سایبر]] ** مقاله شماره ۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای بازدارنده فضای سایبر (رویکرد اجرایی مستقل)]] ** مقاله شماره ۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پرش از روی موانع امنیتی]] ** مقاله شماره ۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ابعاد حملات سایبر (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی)]] ** مقاله شماره ۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/درک افراد از امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی و امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرهنگ امنیت اطلاعات، یک دیدگاه مدیریتی]] ** مقاله شماره ۱۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مروری بر رابطه بین اعتماد و تاثیر ریسکهای امنیتی در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۱۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چشم‌انداز بهبود گذرواژه‌های ضعیف]] ** مقاله شماره ۱۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها]] ** مقاله شماره ۱۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انتخاب گذرواژه: امنیت و عامل انسانی]] ** مقاله شماره ۱۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عوامل موثر بر خرید مشتری‌ها در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۱۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/جنبه‌های سازمانی و اجتماعی مدیریت امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی و سازمانی در امنیت رایانه‌ها و اطلاعات: مسیری به سوی تهدید]] ** مقاله شماره ۱۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها (۲)]] ** مقاله شماره ۲۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پژوهش امنیت اطلاعات بر پایه علوم رفتاری]] ** مقاله شماره ۲۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/اعتماد مصرف کننده، درک سیاست حفظ حریم خصوصی و امنیت]] ** مقاله شماره ۲۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا مدیریت امنیت اطلاعات یک چالش انسانی است؟]] ** مقاله شماره ۲۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد عامل انسانی در امنیت فضای سایبر (دستورکار پژوهشی) ]] ** مقاله شماره ۲۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۲۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آنالیز نیازمندی‌های امنیتی براساس رابطه بین اکتورهای استراتژیک]] ** مقاله شماره ۲۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی در تکثیر کرم‌های پست الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۲۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مسیرهای آسیب‌پذیری]] ** مقاله شماره ۲۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحقیق در مورد عوامل موثر بر رفتار خرید مصرف کننده در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۲۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/وضعیت پیاده سازی بانکداری الکترونیکی در نیجریه]] ** مقاله شماره ۳۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فیسبوک و حریم شخصی آنلاین: نگرش، رفتار و پیامدهای ناخواسته]] ** مقاله شماره ۳۱ ** مقاله شماره ۳۲ ** مقاله شماره ۳۳ ** مقاله شماره ۳۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر جهت امنیت قابل استفاده و مؤثر]] ** مقاله شماره ۳۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای تجارت الکترونیک جهانی]] ** مقاله شماره ۳۶ ** مقاله شماره ۳۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مهندسی امنیت با استفاده از الگوها]] ** مقاله شماره ۳۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحلیل رفتارهای امنیتی عامل‌های انسانی]] ** مقاله شماره ۳۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مطالعات موردی تجربی به منظور بررسی استراتژی‌های حملات فيشينگ به بانکداری الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۴۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بحران سرمایه انسانی در امنیت فضای سایبری و مشخصات فنی و تخصصی آن]] ** مقاله شماره ۴۱ ** مقاله شماره ۴۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل های موثر در امنیت اطلاعات و تاثیر آن‌ها در پذیرش IT]] ** مقاله شماره ۴۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/یک بازی ویدئویی برای آموزش و آگاهی امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۴۴ ** مقاله شماره ۴۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پذیرش مدل تکنولوژی اقتصادی-اجتماعی-روان شناختی :ابزاری کاربردی برای سرمایه‌گذاری آنلاین]] ** مقاله شماره ۴۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تصدیق (اعتبار سنجی) گذرواژه از منظر عامل های انسانی: نتایج یک تحقیق در میان کاربران نهایی]] ** مقاله شماره ۴۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مشکلات انسانی، سازمانی و فناورانه پیاده‌سازی امنیت فناوری اطلاعات در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۴۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارتباطات قابل اعتماد و موثر خطرات امنیتی فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۴۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر آگاهی و آموزش بر امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۵۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چگونگی تاثیر طراحی HCI بر تصمیمات امنیتی وب]] ** مقاله شماره ۵۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی بر روی وب از گذشته، حال و چشم انداز آینده]] ** مقاله شماره ۵۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/امنیت در محیط پر ریسک: راهبردهایی به منظور مدیریت امنیت به عنوان یک مسئله روزمره درگیرکننده]] ** مقاله شماره ۵۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رمز عبورهای گرافیکی: فراگیری از نسل اول]] ** مقاله شماره ۵۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آشکار سازی اطلاعات و محدوده شخصی در شبکه‌های اجتماعی بر خط]] ** مقاله شماره ۵۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرد، فرهنگ و محیط امنیتی]] ** مقاله شماره ۵۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تدوین برنامه درسی امنیت اطلاعات: مطالعه موردی]] ** مقاله شماره ۵۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ مدل تدریجی چنددیدی برای آگاهی از وضعیت امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۵۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تامین امنیت قابل قبول برای کاربر]] ** مقاله شماره ۵۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/خطاهای انسانی و تخلفات در کامپیوتر و امنیت اطلاعات از دیدگاه مدیران شبکه و متخصصین امنیت]] ** مقاله شماره ۶۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی، سازمانی و فناوری در امنیت فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ملاحظات عوامل انسانی برای فن آوری‌های امنیت حمل و نقل هوایی]] ** مقاله شماره ۶۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/الزامات کاربردی هوشیاری موقعیتی در امنیت شبکه کامپیوتری]] ** مقاله شماره ۶۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استفاده از قابلیت مصورسازی انسان برای ارتقاء امنیت اطلاعات در عرصه فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا یک آموزش امنیتی همیشگی یک چالش به حساب می‌آید؟]] ** مقاله شماره ۶۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تطابق بودجه در مدیریت امنیت رفتاری در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۶۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و پرورش و قوانین براقتصاد آزاد در کشورهای اسلامی خاورمیانه]] ** مقاله شماره ۶۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی]] ** مقاله شماره ۶۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تست امنیت فضای سایبر به کمک انسان شبیه‌سازی شده]] ** مقاله شماره ۶۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار]] ** مقاله شماره ۷۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارزیابی نقش عوامل فرهنگی در دانش امنیت داده ها]] ** مقاله شماره ۷۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل انسانی در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۷۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عوامل انسانی بر احراز هویت از طریق گذرواژه]] ** مقاله شماره ۷۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انجمن سایبر فیزیکی]] ** مقاله شماره ۷۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عوامل انسانی در حفاظت از اسرار تجاری]] ** مقاله شماره ۷۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور]] ** مقاله شماره ۷۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] ** مقاله شماره ۷۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/روانشناسی امنیت]] ** مقاله شماره ۷۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مدیریت موثر و سیاست در امنیت تجارت الکترونیک]] ** مقاله شماره ۷۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی نرم‌افزارهای اجتماعی و مفاهیم آن]] ** مقاله شماره ۸۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت]] ** مقاله شماره ۸۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استاکس‌نت و استراتژی - عملیات ویژه در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۸۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات]] ** مقاله شماره ۸۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی در مدیریت مخاطره نرم‌افزار]] {{موضوع|فناوری اطلاعات}} [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] bkg5s652olb7xozplueh0jgfrbm6b31 135459 135456 2026-10-01T21:25:24Z Vivairan2 28134 /* فهرست */ 135459 wikitext text/x-wiki {{عنوان کتاب|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات}} [[پرونده:Internet de las Cosas.jpg|200px|قاب|وسط|نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] <div style="text-align: center;"> این کتاب یک کتاب مفید در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که با همکاری نویسندگان نوشته شده است. </div> {{شبیه به یک کلاس}} == فهرست == ** مقاله شماره ۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای درونی]] ** مقاله شماره ۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر (دستور کار پژوهشی)]] ** مقاله شماره ۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش فضای محیط کسب‌وکار در جهان سایبری]] ** مقاله شماره ۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در امنیت الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای مدلسازی انسان در سیستم‌های سایبر]] ** مقاله شماره ۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تهدیدهای بازدارنده فضای سایبر (رویکرد اجرایی مستقل)]] ** مقاله شماره ۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پرش از روی موانع امنیتی]] ** مقاله شماره ۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ابعاد حملات سایبر (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی)]] ** مقاله شماره ۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/درک افراد از امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی و امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرهنگ امنیت اطلاعات، یک دیدگاه مدیریتی]] ** مقاله شماره ۱۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مروری بر رابطه بین اعتماد و تاثیر ریسکهای امنیتی در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۱۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چشم‌انداز بهبود گذرواژه‌های ضعیف]] ** مقاله شماره ۱۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها]] ** مقاله شماره ۱۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انتخاب گذرواژه: امنیت و عامل انسانی]] ** مقاله شماره ۱۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عوامل موثر بر خرید مشتری‌ها در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۱۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/جنبه‌های سازمانی و اجتماعی مدیریت امنیت اطلاعات]] ** مقاله شماره ۱۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی و سازمانی در امنیت رایانه‌ها و اطلاعات: مسیری به سوی تهدید]] ** مقاله شماره ۱۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل های انسانی در مدیریت ریسک امنیت نرم‌افزارها (۲)]] ** مقاله شماره ۲۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پژوهش امنیت اطلاعات بر پایه علوم رفتاری]] ** مقاله شماره ۲۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/اعتماد مصرف کننده، درک سیاست حفظ حریم خصوصی و امنیت]] ** مقاله شماره ۲۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا مدیریت امنیت اطلاعات یک چالش انسانی است؟]] ** مقاله شماره ۲۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد عامل انسانی در امنیت فضای سایبر (دستورکار پژوهشی) ]] ** مقاله شماره ۲۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عملکرد انسان در امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۲۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آنالیز نیازمندی‌های امنیتی براساس رابطه بین اکتورهای استراتژیک]] ** مقاله شماره ۲۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی در تکثیر کرم‌های پست الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۲۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مسیرهای آسیب‌پذیری]] ** مقاله شماره ۲۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحقیق در مورد عوامل موثر بر رفتار خرید مصرف کننده در فضای سایبر]] ** مقاله شماره ۲۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/وضعیت پیاده سازی بانکداری الکترونیکی در نیجریه]] ** مقاله شماره ۳۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فیسبوک و حریم شخصی آنلاین: نگرش، رفتار و پیامدهای ناخواسته]] ** مقاله شماره ۳۱ ** مقاله شماره ۳۲ ** مقاله شماره ۳۳ ** مقاله شماره ۳۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر جهت امنیت قابل استفاده و مؤثر]] ** مقاله شماره ۳۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای تجارت الکترونیک جهانی]] ** مقاله شماره ۳۶ ** مقاله شماره ۳۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مهندسی امنیت با استفاده از الگوها]] ** مقاله شماره ۳۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تحلیل رفتارهای امنیتی عامل‌های انسانی]] ** مقاله شماره ۳۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مطالعات موردی تجربی به منظور بررسی استراتژی‌های حملات فيشينگ به بانکداری الکترونیکی]] ** مقاله شماره ۴۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بحران سرمایه انسانی در امنیت فضای سایبری و مشخصات فنی و تخصصی آن]] ** مقاله شماره ۴۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل های موثر در امنیت اطلاعات و تاثیر آن‌ها در پذیرش IT]] ** مقاله شماره ۴۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/یک بازی ویدئویی برای آموزش و آگاهی امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۴۳ ** مقاله شماره ۴۴ ** مقاله شماره ۴۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پذیرش مدل تکنولوژی اقتصادی-اجتماعی-روان شناختی :ابزاری کاربردی برای سرمایه‌گذاری آنلاین]] ** مقاله شماره ۴۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تصدیق (اعتبار سنجی) گذرواژه از منظر عامل های انسانی: نتایج یک تحقیق در میان کاربران نهایی]] ** مقاله شماره ۴۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مشکلات انسانی، سازمانی و فناورانه پیاده‌سازی امنیت فناوری اطلاعات در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۴۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارتباطات قابل اعتماد و موثر خطرات امنیتی فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۴۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر آگاهی و آموزش بر امنیت سایبر]] ** مقاله شماره ۵۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چگونگی تاثیر طراحی HCI بر تصمیمات امنیتی وب]] ** مقاله شماره ۵۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عامل‌های انسانی بر روی وب از گذشته، حال و چشم انداز آینده]] ** مقاله شماره ۵۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/امنیت در محیط پر ریسک: راهبردهایی به منظور مدیریت امنیت به عنوان یک مسئله روزمره درگیرکننده]] ** مقاله شماره ۵۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رمز عبورهای گرافیکی: فراگیری از نسل اول]] ** مقاله شماره ۵۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آشکار سازی اطلاعات و محدوده شخصی در شبکه‌های اجتماعی بر خط]] ** مقاله شماره ۵۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فرد، فرهنگ و محیط امنیتی]] ** مقاله شماره ۵۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تدوین برنامه درسی امنیت اطلاعات: مطالعه موردی]] ** مقاله شماره ۵۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ مدل تدریجی چنددیدی برای آگاهی از وضعیت امنیت فضای سایبری]] ** مقاله شماره ۵۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تامین امنیت قابل قبول برای کاربر]] ** مقاله شماره ۵۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/خطاهای انسانی و تخلفات در کامپیوتر و امنیت اطلاعات از دیدگاه مدیران شبکه و متخصصین امنیت]] ** مقاله شماره ۶۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی، سازمانی و فناوری در امنیت فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ملاحظات عوامل انسانی برای فن آوری‌های امنیت حمل و نقل هوایی]] ** مقاله شماره ۶۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/الزامات کاربردی هوشیاری موقعیتی در امنیت شبکه کامپیوتری]] ** مقاله شماره ۶۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استفاده از قابلیت مصورسازی انسان برای ارتقاء امنیت اطلاعات در عرصه فناوری اطلاعات]] ** مقاله شماره ۶۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا یک آموزش امنیتی همیشگی یک چالش به حساب می‌آید؟]] ** مقاله شماره ۶۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تطابق بودجه در مدیریت امنیت رفتاری در سازمان‌ها]] ** مقاله شماره ۶۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و پرورش و قوانین براقتصاد آزاد در کشورهای اسلامی خاورمیانه]] ** مقاله شماره ۶۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی]] ** مقاله شماره ۶۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تست امنیت فضای سایبر به کمک انسان شبیه‌سازی شده]] ** مقاله شماره ۶۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار]] ** مقاله شماره ۷۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/ارزیابی نقش عوامل فرهنگی در دانش امنیت داده ها]] ** مقاله شماره ۷۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل انسانی در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۷۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر عوامل انسانی بر احراز هویت از طریق گذرواژه]] ** مقاله شماره ۷۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/انجمن سایبر فیزیکی]] ** مقاله شماره ۷۴ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عوامل انسانی در حفاظت از اسرار تجاری]] ** مقاله شماره ۷۵ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور]] ** مقاله شماره ۷۶ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] ** مقاله شماره ۷۷ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/روانشناسی امنیت]] ** مقاله شماره ۷۸ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مدیریت موثر و سیاست در امنیت تجارت الکترونیک]] ** مقاله شماره ۷۹ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی نرم‌افزارهای اجتماعی و مفاهیم آن]] ** مقاله شماره ۸۰ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت]] ** مقاله شماره ۸۱ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/استاکس‌نت و استراتژی - عملیات ویژه در فضای مجازی]] ** مقاله شماره ۸۲ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات]] ** مقاله شماره ۸۳ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی در مدیریت مخاطره نرم‌افزار]] {{موضوع|فناوری اطلاعات}} [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 5r343cg9r80xhms76sscousmbhdfgva 0 7842 135457 134015 2026-10-01T21:18:28Z Vivairan2 28134 135457 wikitext text/x-wiki ''Human Factors in Software Security Risk Management''<br /> {{ادغام با|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی در امنیت نرم افزار مدیریت ریسک}} {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عامل‌های انسانی و سازمانی در امنیت رایانه‌ها و اطلاعات: مسیری به سوی تهدید|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/پژوهش امنیت اطلاعات بر پایه علوم رفتاری}} نقش عامل هاي انساني در مديريت مخاطره امنيت نرم افزار''' == مقدمه == امروزه بسياري از انسان ها در سراسر جهان به نحوي با نرم افزارها سر و كار دارند؛ چه در منزل و چه در محل كار. بنابر نيازها روز به روز اين نرم افزارها پيچيده تر و مي گردند و در هم‌زمان با آن سرعت نقل و انتقال داده ها نيز با استفاده از شبكه هاي پرسرعت، بيشتر مي گردد. يكي از مشكلات و مسايل مهمي كه همواره در زمينه استفاده از نرم افزارها و شبكه ها وجود دارد، وجود نقص هاي امنيتي است و يكي از بزرگ‌ترين منابع بروز چنين نقص هايي كه سرمنشأ بسياري از مخاطرات مي باشند، اشخاصي هستند كه در مراحل طراحي، توسعه، مديريت و استفاده از نرم افزار دخالت دارند. == متن == براي شناسايي و كنترل و ترميم نقص هايي كه موجب وجودآسيب پذيري در سيستمهاي مبتني بر رايانه و اطلاعات شده و متعاقب آن تهديد و مخاطره بروز مي نمايند، نياز به مديريت مخاطره مي باشد كه بايد با رويكردي جامع شامل موارد زير - با توجه به فناوري ها و محصولات- صورت پذيرد: <br /> • مخاطرات ناشي از فناوري ها و محصولات در اختيار گرفته شده(جهت استفاده) <br /> • مخاطرات ناشي از فرآيند توسعه و مدل هاي طول عمر نرم افزار <br /> • متدلوژي‌هاي مديريت مخاطره نرم افزار و <br /> • مخاطرات ناشي از انسان ها و سازمان هاي درگير (در استفاده از نرم افزار و فناوري هاي مربوطه) <br /> از ديد معيار و بُعد انساني، افراد به چهار صورت مي توانند در توسعه نرم افزار نقش ايفا نمايند: <br /> :شخص، <br /> :تيم، <br /> :مديريت و <br /> :سهام دار/طرف ذي نفع. <br /> مي توان اثرات اين چهار دسته را در دو گروه اصلي جاي داد: <br /> :گروه اول: شخص و تيم، <br /> :گروه دوم: مديريت و سهام دار. <br /> در گروه اول فاكتورهايي از قبيل مهارت، تجربه، تلاش و وفاداري شاخص هستند و در گروه دوم فاكتورهايي از قبيل دستورالعمل هاي مديريتي، سياست ها، ارتباطات و تأمين منابع شاخص مي باشند. از ديد معيار و بُعد سازماني نيز ساختار و ثبات سازماني، ارتباطات، بلوغ، امكانات و غيره شاخص مي باشند هكرها، نفوذ گران و نويسندگان بد افزار معمولاً از آسيب پذيري هايي استفاده مي نمايند كه منشاء ان عوامل انساني مي باشند به عنوان نمونه كارمندي كه در محل كار خود از نرم افزاري استفاده مي نمايد كه داراي حفره ها و نقص هاي امنيتي بسياري مي باشد و يا كاربري كه نرم افزار آنتي ويروس خود را به روز نمي نمايد و يا كاربري كه از رمز عبور مناسبي استفاده نمي‌نمايد. اين مسأله ممكن است ريشه‌اي‌تر باشد يعني به عنوان نمونه وجود سياست امنيتي ضعيف در سازمان، مديريت ضعيف در زمينه پيشگيري از مخاطرات، استفاده از کنترل‌هاي نامناسب، عدم آگاهي رساني مناسب در زمينه تهديدات و موارد ديگر. تمامي مواردي كه ذكر شدند با هم ارتباط تنگاتنگي دارند كه فرآيند مديريت مخاطره امنيت نرم افزار نيز ته تنها بي‌تأثير از عوامل انساني نمي باشد بلكه بسيار هم تحت ‌تأثير آن قرار دارد. اين فرآيند، فرآيندي است كه در برگيرنده فعاليت ها به صورت مرحله به مرحله، از جمله تعيين دارايي ها، تعيين مخاطره، اندازه گيري مخاطره، تعيين كميت و برآورد پيامد مخاطره، گزارش و تخفيف مخاطره از اولين فازهاي توسعه نرم افزار مي باشد. محصول نرم افزاري كه چنين فرآيندي را با موفقيت طي نموده و به مرحله توليد برسد مي تواند در زمان تعيين شده عرضه شده و از هزينه هاي جانبي و اضافي پيشگيري شود. طبيعي است كه نقش عوامل انساني در سراسر اين فرآيند بسيار مهم و تعيين كننده مي باشد<ref>Shareeful Islam, Wei Dong,” Human Factors in Software Security Risk Management”, ICSE’08 International Conference on Software Engineering, Leipzig, Germany, May 10-18;2008</ref>. == منبع == <references/> == دانلود اصل مقاله== https://mailserver.di.unipi.it/ricerca/proceedings/ICSE2008/lmsa/p13.pdf --[[کاربر:Hayeri|Hayeri]] ‏۲۵ اکتبر ۲۰۱۱، ساعت ۱۰:۰۱ (UTC) [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] ext4mul4r0imqxp6tsx91ugppaxp8n1 0 7880 135476 128291 2026-10-02T08:38:52Z Vivairan2 28134 Vivairan2 صفحهٔ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر جهت امنیت قابل استفاده و مؤثر]] را به [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: محاوره انسان-کامپیوتر روشی قابل استفاده و مؤثر]] منتقل کرد: انتقال به نام صحیح‌تر 128291 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/فیسبوک و حریم شخصی آنلاین: نگرش، رفتار و پیامدهای ناخواسته|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/چارچوبی برای تجارت الکترونیک جهانی}} تحقیقات انجام شده در بحث امنیت، اخیرا مشخص کرده است که در بسیاری از نقص های امنیتی این رفتار کاربر است که نقش اصلی را بازی می کند و در زنجیره امنیتی، کاربر به عنوان ضعیفترین لینک شناخته شده است. طراحان امنیتی باید علل نامطلوب رفتار کاربر را شناسایی کنند و این موارد را برای طراحی سیستم های امنیت موثر هدایت کنند. همچنین عدم تشخیص ویژگی های حافظه انسان، عدم مراقبت یا تداخلات فعالیت ها و فقدان پشتیبانی ، آموزش و تشویق باعث رفتارهای نامطلوب کاربران با رمزها می شود. با رشد وسیع سیستم‌ها و تجارت الکترونیکی، تقاضا برای امنیت کامپیوتری (رایانه‌ای) موثر و کافی افزایش یافته است. مشکلات امنیتی گزارش شده طی چند سال گذشته نشان می‌دهد که سازمان‌ها آسیب‌پذیرتر از بقیه هستند. نقش انسان در امنیت کامپیوتر به طورمداوم نادیده گرفته شده ، سازمان ها میلیون ها دلار جهت فایروال ، رمزنگاری و دستگاههای دسترسی ایمن صرف می کنند اما هیچکدام از این معیار ها ، ضعیفترین لینک در چرخه امنیتی (انسان) را هدایت نمی کنند. ==مثال هایی از نقض کردن قوانین پسوردها توسط کاربران== * کمین کردن کاربری که پسوردش منقضی شده و باید فورا آن را تغییر دهد یا حق دسترسی اش به سیستم مسدود می شود ، احساس دستپاچگی می کند و در آخر نام همسرش را انتخاب می کند . این موضوع توسط همکاری که می خواهد به فایل های او دسترسی پیدا کند ، به راحتی کشف خواهد شد . <br /> * اهداف متضاد طراح هواپیما که نیاز به دسترسی به ۶ سیستم متفاوت را دارد و طبق سیاست شرکت باید برای هرکدام پسورد متفاوتی داشته باشد . در صورتی که یکی از پسوردهایش را فراموش کند ، نمی تواند کارش را در زمان مقرر به اتمام برساند و از سوی مدیرش سرزنش خواهد شد پس پسوردهای جدیدش را در یادداشتی زیر پد موسش نگهداری می کند . <br /> * کشف درخواست ها هکرها با کارمندان تماس می گیرند و خود را پشتیبان IT معرفی می کنند و آنها را جهت به روزرسانی برنامه هایشان درخواست می کند. برای کاربران مشکل است که بفهمند در چه شرایطی آشکار کردن پسورد مطمئن و چه زمانی نامطمئن است. ==دانش HCI (محاوره بین کامپیوتر و انسان) جهت هدایت موارد زیر به کار برده می شود== <br /> • تکنولوژی <br /> • کاربر <br /> • هدف و وظیفه <br /> • شرایط ==تکنولوژی== ۵ راه جهت تصدیق هویت کاربران وجود دارد. اکثر مکانیزم‌های امنیتی از یک رویه ۲ مرحله‌ای که در آن شناسایی و تصدیق هویت به صورت ترکیبی وجود دارد، استفاده می‌کنند. مثلا در کارت‌های بانکی شناسایی (بر پایه توکن) ترکیب شده با PIN (تصدیق هویت بر پایه دانش) رایج ترین مکانیزم ترکیب شناسه کاربردی و پسورد است. برای ورود، کاربر این دو را وارد می کند و سیستم آن را با مقدار ذخیره شده بررسی می‌کند. پسوردها باید دشوار باشند مثلا ترکیبات ساختگی – تصادفی از حروف، اعداد و نویسه‌ها، کاربران باید پسورد متفاوتی برای هر سیستم داشته باشند. پسوردها باید در بازه های زمانی معین تغییر داده شوند. طیف متغیر و زیادی از شناسه های کاربری و پسورد برای سیستم های متفاوت وجود دارد که در نتیجه یک درخواست حجیم و بزرگ روی حافظه کاربر است . کاربران نه تنها مجبورند پسوردها را به یاد بسپارند بلکه سیستم و شناسه کاربری آن را هم باید در نظر گیرند و محدودیت های هر سیستم ، زمان و چگونگی تغییر پسوردها را هم باید باید حفظ کنند که این حجم اطلاعاتی بالا مغایر با حافظه کاربران است. <br /> یک راه حل تکنیکی جهت کاهش تعداد پسوردها سیستم login با امضای واحد (SSO) است. ==کاربر== خصوصیات حافظه کاربر و مهمتر از همه حافظه او، نقطه اصلی در طراحی پسورد است. ظرفیت حافظه در حال کار محدود است و همچنین حافظه طی زمان ها تنزل پیدا می کند. همچنین تشخیص و شناسایی موارد روزمره و آشنا ساده تر است یا مواردی که کاربرد بیشتری دارند آسان تر به یاد آورده می‌شوند. ==سایر مسائلی که در سورفتارهای کاربران تاثیر دارد== * موضوعات شخصی : مردمی که رفتارهای پسوردی خوبی ارائه می دهند اغلب به عنوان شخصی که به هیچ کس اعتماد ندارد ، شرح داده می شوند. * موضوعات اجتماعی : به اشتراک گذاشتن پسورد به عنوان نشانه ای از اعتماد به همکاران تلقی می شود * هیچکس من را هدف نمی گیرد: کاربر فکر می‌کند داده‌های ذخیره شده روی سیستم‌اش آن قدر مهم نیست که هدف هکرها قرار گیرد و آن‌ها اشخاص معروف یا پولدار را مورد حمله قرار می‌دهند. * آنها نمی توانند خیلی به من ضرر بزنند * روال های کاری غیررسمی: مکانیزم‌های پسورد فعلی و قوانین اغلب با روال های رسمی و غیررسمی تصادم دارند . مثلا اگر بیمار شوید و نتوانید سر کار بروید ، برخی از اعضای گروهتان باید بتوانند با اکانت شما دسترسی داشته باشند و کار مشتریان شما را انجام دهند . ==نتیجه‌گیری== مکانیزم‌های مختلفی برای امنیت پسوردها باید در نظر گرفته شود که کاربران را ملزم به رفتارهای صحیح با پسوردهایشان کند. از جمله این مکانیزم‌ها استفاده از سیستم‌های بیومتریک است. این سیستم‌ها ممکن است برای برخی از کاربران مناسب باشد اما برای همه آنها نه. پیش‌بینی می‌شود که تصدیق هویت بر پایه دانش که در آینده استفاده خواهد شد، مناسب‌تر از روش‌های امروزی خواهد بود. ==عنوان مقاله به انگلیسی== Transforming the weakest link – a human/computer interaction approach to usable and effective security / M A Sasse , S Brostoff , D Weirich / BT Technol J Vol 19 No 3 July 2001 ==منابع== [http://www.springerlink.com/content/t0x7w437200g4868 دریافت مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] nl16sye9a462q1kgc53t5c0m1nn1y3o 0 7962 135458 89588 2026-10-01T21:23:17Z Vivairan2 28134 135458 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بحران سرمایه انسانی در امنیت فضای سایبری و مشخصات فنی و تخصصی آن|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/یک بازی ویدئویی برای آموزش و آگاهی امنیت فضای سایبری}} عنوان انگلیسی مقاله: ''Factors affecting perception of information security and their impacts on IT adoption and security practices'' عنوان فارسی مقاله: '''عامل‌های مؤثر در امنیت اطلاعات و تأثیر آن‌ها در پذیرش IT''' آگاهی بخش عمده‌ای از هوش انسانی و جزء کلیدی برای درک رفتار انسان است و اولین مکانیزمی است که به وسیله آن رفتار پاسخگویی، تصمیم گیری افراد ارزیابی می‌شود. امنیت اطلاعات حقیقتی است که امروزه به یک مشکل جدی برای کاربران IT تبدیل شده است. هدف از این مقاله یافتن راه‌های مؤثر در مطابقت افراد با امنیت اطلاعات می‌باشد که موجب ترغیب آن‌ها در استفاده از تجهیزات IT و افزایش خواسته هایشان می‌گردد. در این مقاله هانگ و همکارانش در مورد ایجاد احساس امنیت در افراد برای استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی و این که این احساس تا چه حد در تصمیم‌گیری و رفتار آن‌ها مؤثر است تحقیقات گسترده‌ای انجام داده‌اند. آن‌ها دریافتند که درک مردم از امنیت اطلاعات توسط چندین عامل افزایش می‌یابد. این عوامل عبارتند از: دانش، کنترل، آگاهی، تأثیر، شدت و احتمال. همواره امنیت واقعی در چندین سطح در سیستم‌های اطلاعاتی وجود دارد و آگاهی کم افراد از امنیت باعث عدم پذیرش تجهیزات IT می‌شود. برای بررسی این عوامل و نقش آن‌ها ۲ آزمایش مجزا طراحی و اجرا شده است. ==آزمایش ۱== در این آزمایش ۶۴ نفر از دانشجویان لیسانس با رده سنی ۲۱ تا ۳۶ سال، آشنا با کامپیوتر شرکت کرده‌اند، از این دانشجویان خواسته شده بود که ابتدا به یک وب سایت (وب‌گاه) متصل شده، LOG ON نمایند سپس میزان مشخصی پول را به صورت اینترنتی به یک حساب ریخته و در انتها LOG OFF نمایند. هدف از این آزمایش تلاش در جهت پذیرش مردم در استفاده از بانکداری اینترنتی و کاهش نگرانی آن‌ها در امن بودن اطلاعات و رد و بدل کردن پول است. ==آزمایش ۲== در این آزمایش ۶۴ نفر از دانشجویان لیسانس با رده سنی ۱۹ تا ۳۲ سال،آشنا با کامپیوتر شرکت کرده‌اند، از این دانشجویان نیز خواسته شده بود که در یک فرم مجازی ثبت نام نمایند و سپس برای ورود به آن یک رمز را درج کنند. رمز مورد نظر باید رمز قوی (طولانی، شامل کاراکترهای عدد،حروف بزرگ و کوچک و...) باشد. هدف از این آزمایش توجه افراد به انتخاب رمزهای مناسب می‌باشد چرا که انتخاب یک رمز قوی و مناسب عامل حیاتی در امنیت سیستم‌های کامپیوتری می‌باشد. ==نتیجه== در نتیجه این ۲ آزمایش ۲۰ مورد از عوامل تاثیرگذار در درک امنیتی افراد مشخص شد که برای دقیق تر مشخص شدن یک بار دیگر با ۲۰ دانشجو آشنا با کامپیوتر مصاحبه شد و با استفاده از FACTOR ANALYSIS نتایج به دست آمده تحلیل گشت که در نتیجه آن به ۶ عامل اصلی و تاثیرگذار رسیدند که از این میان ۴ عامل تأثیر، شدت، دانش و کنترل موثرترین‌ها می‌باشند. == منبع مقاله == www.sciencedirect.com [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] ha2nhnqm7empxdkaicggbn95xc5eltv 0 7976 135432 125755 2026-10-01T19:37:54Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135432 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا یک آموزش امنیتی همیشگی یک چالش به حساب می‌آید؟|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و پرورش و قوانین براقتصاد آزاد در کشورهای اسلامی خاورمیانه}} تعداد قابل توجهی از رخنه‌های امنیتی به دلیل ناتوانی کارمندان در تطبیق یافتن با سیاست‌های امنیتی به وجود می آید. بسیاری از سازمان‌ها سعی در ایجاد تغییر و اثرگذاری بر رفتارهای امنیتی داشته‌اند اما با چالش‌های بنیادی روبرو شده‌اند. <br /> با توجه به پژوهش‌های قبلی بر روی کارامد بودن و اقتصادی بودن امنیت، رویکرد جدیدی را برای مدیریت رفتار امنیتی کارمندان پیشنهاد می کنیم. ما با 17 نفر از کارمندان دو سازمان بزرگ تجاری مصاحبه‌ای انجام دادیم و از آن‌ها پرسیدیم چرا خود را با سیاست‌های امنیتی تطبیق نمی‌دهند؟<br /> نتایج ما نشان می‌دهد که عوامل کلیدی در تصمیم توافقی، هزینه‌های واقعی و پیش بینی شده و مزایای توافق برای فرد کارمند و همچنین درک هزینه‌ها و مزایای سازمان می‌باشد. <br /> در حال حاضر نمونه جدیدی از طرح بودجه به عنوان ابزار درک چگونگی درک افراد از هزینه ها و منافع تطابق با اهداف امنیتی سازمانی و شناسایی طیف وسیعی از از رویکردهایی که مدیران امنیتی می توانند به کار ببرند تا در برداشت کارمندان از تطابق با برنامه های امنیتی نفوذ کنند (که به نوبه خود نفوذ امنیتی (رفتاری) است). <br /> طرح بودجه باید مانند هر بودجه مالی تاثیرگذاری درک و مدیریت کند و بتواند یک کلاه امنیتی اثر بخش در اقدامات امنیتی سازمان باشد. ==منابع== {{پانویس}} پیوند به مقاله: [http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=10.1.1.163.3034 دریافت منبع] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] a9wit5o2qrvaczhkpo3p9pkcalou9is 135433 135432 2026-10-01T19:38:30Z Vivairan2 28134 ابرابزار 135433 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/آیا یک آموزش امنیتی همیشگی یک چالش به حساب می‌آید؟|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و پرورش و قوانین براقتصاد آزاد در کشورهای اسلامی خاورمیانه}} تعداد قابل توجهی از رخنه‌های امنیتی به دلیل ناتوانی کارمندان در تطبیق یافتن با سیاست‌های امنیتی به وجود می‌آید. بسیاری از سازمان‌ها سعی در ایجاد تغییر و اثرگذاری بر رفتارهای امنیتی داشته‌اند اما با چالش‌های بنیادی روبرو شده‌اند. {{سخ}} با توجه به پژوهش‌های قبلی بر روی کارامد بودن و اقتصادی بودن امنیت، رویکرد جدیدی را برای مدیریت رفتار امنیتی کارمندان پیشنهاد می‌کنیم. ما با ۱۷ نفر از کارمندان دو سازمان بزرگ تجاری مصاحبه‌ای انجام دادیم و از آن‌ها پرسیدیم چرا خود را با سیاست‌های امنیتی تطبیق نمی‌دهند؟{{سخ}} نتایج ما نشان می‌دهد که عوامل کلیدی در تصمیم توافقی، هزینه‌های واقعی و پیش بینی شده و مزایای توافق برای فرد کارمند و همچنین درک هزینه‌ها و مزایای سازمان می‌باشد. {{سخ}} در حال حاضر نمونه جدیدی از طرح بودجه به عنوان ابزار درک چگونگی درک افراد از هزینه‌ها و منافع تطابق با اهداف امنیتی سازمانی و شناسایی طیف وسیعی از از رویکردهایی که مدیران امنیتی می‌توانند به کار ببرند تا در برداشت کارمندان از تطابق با برنامه‌های امنیتی نفوذ کنند (که به نوبه خود نفوذ امنیتی (رفتاری) است). {{سخ}} طرح بودجه باید مانند هر بودجه مالی تاثیرگذاری درک و مدیریت کند و بتواند یک کلاه امنیتی اثر بخش در اقدامات امنیتی سازمان باشد. == منابع == {{پانویس}} پیوند به مقاله: [http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=10.1.1.163.3034 دریافت منبع] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 3082itgcu84ofj4ftls6z3kxwd8289v 0 8008 135437 128296 2026-10-01T20:02:10Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135437 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} ==راهکار== روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه ای از عاملهای(Agent) توسعه یافته که در یک نرم افزار شبیه سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تستهای امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملا سعی شده که عاملها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری ، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه ای از وظایف انتساب یافته و ...، برقرار گردیده است. از آنجا که عاملها ،همانند انسانها،هدفمند عمل می کنند،این امکان بوجودآمده تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه گیری کنیم.در این مقاله از راه آزمایش نشان می دهیم که چگونه تیمهای عامل،می توانند تحت نفوذهای موفق، عکس العمل های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عاملهای قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می کند. در ادامه چارچوبی را که عاملها طبق آن بناشده و عمل می کنند ، ارائه می نماییم. ==چارچوب عامل== در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عاملها، اولا نرم افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا میکنند که یک رابط کاربری مبتنی بر VNC را استفاده میکند که سازنده آن Skaion Corporation است. # دوم، عاملهای ما بصورت تیمی کار می کنند و وظیفه مشترکی را انجام میدهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه برداری نشده است. # عاملها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI بکار می برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیتهای غیرمنتظره، انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز میدهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، بخوبی اندازه گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه،تعداد منابع در معرض خطر و ... می باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عاملها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل کنند. این تجربه مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیزم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاریهایی که به ارتباطات ساخت یافته منجر می‌شود، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که برتمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را بصورت یک چک لیست، تسهیل میک ند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلولهای گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و با تیم پشتیبانیIT، چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگربه ماکزیمم حد خستگی قابل تحملش رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه می‌دهد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وب سایتها می‌گردند. این حملات می‌تواند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 8dllzj28lf8rwb0ws7tg3jecfesw7li 135438 135437 2026-10-01T20:05:37Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135438 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} ==راهکار== روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم افزار شبیه سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملا سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری ، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می کنند ، ارائه می نماییم. ==چارچوب عامل== در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عاملها، اولا نرم افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا میکنند که یک رابط کاربری مبتنی بر VNC را استفاده میکند که سازنده آن Skaion Corporation است. # دوم، عاملهای ما بصورت تیمی کار می کنند و وظیفه مشترکی را انجام میدهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه برداری نشده است. # عاملها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI بکار می برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیتهای غیرمنتظره، انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز میدهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، بخوبی اندازه گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه،تعداد منابع در معرض خطر و ... می باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عاملها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل کنند. این تجربه مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیزم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاریهایی که به ارتباطات ساخت یافته منجر می‌شود، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که برتمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را بصورت یک چک لیست، تسهیل میک ند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلولهای گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و با تیم پشتیبانیIT، چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگربه ماکزیمم حد خستگی قابل تحملش رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه می‌دهد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وب سایتها می‌گردند. این حملات می‌تواند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 6zbjyge7z8anwj7n0mhi2g7pmhqp4cb 135439 135438 2026-10-01T20:06:09Z Vivairan2 28134 /* راهکار */ ابرابزار 135439 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. ==چارچوب عامل== در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عاملها، اولا نرم افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا میکنند که یک رابط کاربری مبتنی بر VNC را استفاده میکند که سازنده آن Skaion Corporation است. # دوم، عاملهای ما بصورت تیمی کار می کنند و وظیفه مشترکی را انجام میدهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه برداری نشده است. # عاملها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI بکار می برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیتهای غیرمنتظره، انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز میدهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، بخوبی اندازه گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه،تعداد منابع در معرض خطر و ... می باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عاملها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل کنند. این تجربه مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیزم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاریهایی که به ارتباطات ساخت یافته منجر می‌شود، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که برتمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را بصورت یک چک لیست، تسهیل میک ند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلولهای گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و با تیم پشتیبانیIT، چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگربه ماکزیمم حد خستگی قابل تحملش رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه می‌دهد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وب سایتها می‌گردند. این حملات می‌تواند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 08kmk02yanz8pua5mzhcfz8bqgzdill 135440 135439 2026-10-01T20:09:25Z Vivairan2 28134 /* چارچوب عامل */ 135440 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. ==چارچوب عامل== در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عامل‌ها، اولا نرم افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا میکنند که از یک رابط کاربری مبتنی بر VNC استفاده می‌کند و سازنده آن، شرکت Skaion Corporation است. # دوم، عامل‌های ما به صورت تیمی کار می کنند و وظیفه مشترکی را انجام می‌دهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه‌برداری نشده است. # عامل‌ها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI به کار می برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیت‌های غیرمنتظره، به گونه‌ای انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. #چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز میدهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، به خوبی اندازه گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه، تعداد منابع در معرض خطر و ... می باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عاملها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل کنند. این تجربه مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیزم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاریهایی که به ارتباطات ساخت یافته منجر می‌شود، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که برتمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را بصورت یک چک لیست، تسهیل میک ند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلولهای گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و با تیم پشتیبانیIT، چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگربه ماکزیمم حد خستگی قابل تحملش رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه می‌دهد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وب سایتها می‌گردند. این حملات می‌تواند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] sgw3m3fi5ob3fdu9g52bzm86knhflca 135441 135440 2026-10-01T20:09:48Z Vivairan2 28134 /* چارچوب عامل */ ابرابزار 135441 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. == چارچوب عامل == در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عامل‌ها، اولاً نرم‌افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا می‌کنند که از یک رابط کاربری مبتنی بر VNC استفاده می‌کند و سازنده آن، شرکت Skaion Corporation است. # دوم، عامل‌های ما به صورت تیمی کار می‌کنند و وظیفه مشترکی را انجام می‌دهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه‌برداری نشده است. # عامل‌ها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI به کار می‌برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیت‌های غیرمنتظره، به گونه‌ای انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. # چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده‌ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه‌هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز می‌دهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، به خوبی اندازه‌گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه، تعداد منابع در معرض خطر و ... می‌باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عاملها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل کنند. این تجربه مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیزم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاریهایی که به ارتباطات ساخت یافته منجر می‌شود، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که برتمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را بصورت یک چک لیست، تسهیل میک ند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلولهای گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و با تیم پشتیبانیIT، چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگربه ماکزیمم حد خستگی قابل تحملش رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه می‌دهد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وب سایتها می‌گردند. این حملات می‌تواند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] ga3w22woiactsntn1w345xrcxzx7wck 135442 135441 2026-10-01T20:11:12Z Vivairan2 28134 /* نتیجه‌گیری */ 135442 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. == چارچوب عامل == در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عامل‌ها، اولاً نرم‌افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا می‌کنند که از یک رابط کاربری مبتنی بر VNC استفاده می‌کند و سازنده آن، شرکت Skaion Corporation است. # دوم، عامل‌های ما به صورت تیمی کار می‌کنند و وظیفه مشترکی را انجام می‌دهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه‌برداری نشده است. # عامل‌ها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI به کار می‌برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیت‌های غیرمنتظره، به گونه‌ای انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. # چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده‌ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه‌هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز می‌دهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، به خوبی اندازه‌گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه، تعداد منابع در معرض خطر و ... می‌باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عاملها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل کنند. این تجربه مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیزم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاریهایی که به ارتباطات ساخت یافته منجر می‌شود، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که برتمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را بصورت یک چک لیست، تسهیل میک ند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلولهای گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و با تیم پشتیبانیIT، چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگربه ماکزیمم حد خستگی قابل تحملش رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه می‌دهد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وبگاه‌ها می‌گردند. این حملات می‌توانند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم توسط عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی (فناوری) آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] jr0ka1l2df2t4wacqyjyfylasycp1r4 135443 135442 2026-10-01T20:14:56Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135443 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. == چارچوب عامل == در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عامل‌ها، اولاً نرم‌افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا می‌کنند که از یک رابط کاربری مبتنی بر VNC استفاده می‌کند و سازنده آن، شرکت Skaion Corporation است. # دوم، عامل‌های ما به صورت تیمی کار می‌کنند و وظیفه مشترکی را انجام می‌دهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه‌برداری نشده است. # عامل‌ها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI به کار می‌برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیت‌های غیرمنتظره، به گونه‌ای انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. # چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده‌ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه‌هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز می‌دهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، به خوبی اندازه‌گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه، تعداد منابع در معرض خطر و ... می‌باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عامل ها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل می کنند. این آزمایش مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیسم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاری هایی که به ارتباطات ساخت‌یافته منجر می‌شوند، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که بر تمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را به صورت یک چک لیست، تسهیل می کند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلول‌های گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، با تیم پشتیبانی IT، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگر به ماکزیمم حد خستگی قابل تحمل خود رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه خواهد داد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عاملهای کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری و پس از پردازش در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلولهای صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عاملهای کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان افزار می‌گویند. هر میان افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو می‌کند و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عاملهای در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنشهای پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عاملهای منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عاملها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواستها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وبگاه‌ها می‌گردند. این حملات می‌توانند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم توسط عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی (فناوری) آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] tsaizdhiiftqb0zhanl6ak1k2xdn20b 135444 135443 2026-10-01T20:18:52Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135444 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. == چارچوب عامل == در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عامل‌ها، اولاً نرم‌افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا می‌کنند که از یک رابط کاربری مبتنی بر VNC استفاده می‌کند و سازنده آن، شرکت Skaion Corporation است. # دوم، عامل‌های ما به صورت تیمی کار می‌کنند و وظیفه مشترکی را انجام می‌دهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه‌برداری نشده است. # عامل‌ها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI به کار می‌برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیت‌های غیرمنتظره، به گونه‌ای انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. # چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده‌ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه‌هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز می‌دهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، به خوبی اندازه‌گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه، تعداد منابع در معرض خطر و ... می‌باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عامل ها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل می کنند. این آزمایش مفهوم «امنیت موثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیسم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاری هایی که به ارتباطات ساخت‌یافته منجر می‌شوند، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که بر تمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را به صورت یک چک لیست، تسهیل می کند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلول‌های گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، با تیم پشتیبانی IT، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگر به ماکزیمم حد خستگی قابل تحمل خود رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه خواهد داد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عامل‌های کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری کرده و پس از پردازش آن‌ها را در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلول‌های صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عامل‌های کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان‌افزار می‌گویند. هر میان‌افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره‌نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو کرده و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عامل‌های در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنش‌های پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عامل‌های منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عامل‌ها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواست‌ها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وبگاه‌ها می‌گردند. این حملات می‌توانند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم توسط عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی (فناوری) آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 0hepbejj6u0lswajgkd5bxb1zliznhe 135445 135444 2026-10-01T20:20:30Z Vivairan2 28134 /* روش عملیات */ ابرابزار 135445 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی سیستم‌های امنیتی|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/عامل‌های انسانی در سلامت بیمار}} == مقدمه == باید توجه داشت که حملات به سیستم‌های کامپیوتری در طول زمان رو به افزایش می‌باشد در مقابل نیاز به سیستم‌هایی برای جلوگیری از این حملات بسیار مشهود است. خطاهای انسانی حجم قابل توجهی از این حملات را شامل می‌شود به طوری که در سال ۲۰۰۶ طبق ارزیابی صورت گرفته حدود ۶۰ درصد تناقضات امنیتی، متوجه خطای انسانی گردید. انسان‌ها غالباً در اثر مواردی نظیر خستگی یا ترافیک کاری بالا، پیغام‌های هشدار را نادیده گرفته و یا عامل‌های خطرناک را از شبکه دانلود می‌کنند و به راحتی برای سهولت کارشان، مکانیسم‌های امنیتی مثل آنتی‌ویروس را غیرفعال می‌کنند. یک مهندسی اجتماعی مهاجم به راحتی می‌تواند از این خطاها بهره ببرد. ضعف و سستی اخلاقی تنها یکی از جنبه‌های رفتار انسانی است که درک ما را از امنیت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، در حالیکه در مقایسه با سیستم‌های نرم‌افزاری انسانها مشکلات کاردان تری برای امنیت ایجاد می‌کنند. این مقاله به ارائه راهکار در این زمینه می‌پردازد.{{سخ}} == راهکار == روش پیشنهادی در این مقاله به این ترتیب است که با ارائه مجموعه‌ای از عامل‌های (Agent) توسعه یافته که در یک نرم‌افزار شبیه‌سازی ساده ویندوزی، به انجام وظایف گروهی خود می‌پردازند، و مانند الگوی انسان واقعی دچار فرسایش و بروز خطا می‌شوند، این مقوله را مورد بررسی قرار می‌دهیم. این سیستم در بازه بزرگ، در تست‌های امنیتی فضای سایبر، استقرار یافته است. در این سیستم کاملاً سعی شده که عامل‌ها مشابه انسان عمل کنند تا ارزیابی واقعی‌تری، امکان‌پذیر گردد. این وجوه تشابه از نقطه نظرهای: انعطاف در پاسخ‌گویی به رخدادهای غیرمنتظره، خستگی پس از انجام مجموعه‌ای از وظایف انتساب یافته و ... برقرار گردیده است. از آنجا که عامل‌ها همانند انسان‌ها، هدفمند عمل می‌کنند، این امکان فراهم آمد تا میزان تأثیر حملات به فضای سایبر، را در مرحله پایانی و پس از اتمام مأموریت اندازه‌گیری کنیم. در این مقاله از راه آزمایش نشان می‌دهیم که چگونه تیم‌های عامل، می‌توانند تحت نفوذهای موفق، عکس‌العمل‌های ضعیفی داشته باشند و نیز چگونه یک ساختار سازمانی ضعیف می‌تواند این تأثیر منفی را دو چندان نموده و به ترافیک نامتوازن در شبکه منتهی شود و بالعکس ساختار موفق و عامل‌های قوی تا چه اندازه این تأثیر را زائل می‌کند. در ادامه چارچوبی را که عامل‌ها طبق آن بنا شده و عمل می‌کنند، ارائه می‌نماییم. == چارچوب عامل == در این سیستم برای عامل‌ها چارچوبی بدین شرح در نظر گرفته شده است: # عامل‌ها، اولاً نرم‌افزار تحت ویندوز استانداردی را اجرا می‌کنند که از یک رابط کاربری مبتنی بر VNC استفاده می‌کند و سازنده آن، شرکت Skaion Corporation است. # دوم، عامل‌های ما به صورت تیمی کار می‌کنند و وظیفه مشترکی را انجام می‌دهند که همان تولید ارتباط وظیفه گرا با ساختاری است که از یک مولد حرکت آماری و استاتیک نسخه‌برداری نشده است. # عامل‌ها طراحی انفعالی را در چارچوب BDI به کار می‌برند تا در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان آلارم دهند و تا حد ممکن به موقعیت‌های غیرمنتظره، به گونه‌ای انعطاف پذیرانه، واکنش نشان دهند. # چهارم، عامل‌ها در برگیرنده مدل ساده‌ای از روانشناسی انسان هستند، و جنبه‌هایی نظیر تنزل در عملکرد در هنگام خستگی یا اضطراب و یا هیجان را در حین کار بروز می‌دهند. به عقیده ما اگر این المان‌ها به خوبی یکی گردند و تحت یک فعالیت تیمی، به خوبی اندازه‌گیری شوند، موثرتر از سنجش‌های آماری سطوح آسیب پذیری، تعداد حملات به شبکه، تعداد منابع در معرض خطر و ... می‌باشند. == روش عملیات == در این مقاله یک سناریو طراحی شده که عامل‌ها در مقیاسی کوچکتر از فضای سایبر، عمل می‌کنند. این آزمایش مفهوم «امنیت مؤثر» را به عنوان مقیاسی واقعی تر از امنیت سیستم، نسبت به مکانیسم‌های ارزیابی معمول امنیت، معرفی می‌نماید. در این مقاله نظریاتی از محققین مختلف مطرح شده است مانند چارچوب Cranor 2008. وی انسان را به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، براساس هشدارهای ادبیات دانش، مدل می‌کند. هرچند این مدل، تنها واکنش‌های انسان به پیغام‌های هشدار را ضبط می‌کند و بسیاری از وجوه مهم رفتار انسانی را نادیده می‌گیرد، مثل ماهیت وظایفی که انجام می‌شوند، همکاری‌هایی که به ارتباطات ساخت‌یافته منجر می‌شوند، و استرس، احساسات و خستگی‌هایی که بر تمایل انسان به انجام خطا تأثیر خواهند داشت، اما با این حال، ارزیابی امنیت را به صورت یک چک لیست، تسهیل می‌کند. سناریویی که در این مقاله دنبال می‌شود، بدین شرح است: یک تیم پشتیبانی لجستیک، اطلاعات را از منابع مختلف تحت وب، جمع‌آوری کرده و در یک صفحه گسترده مبتنی بر ساختار ابری، ذخیره می‌نماید. هر عامل کاری (کارگر) مسئول مجموعه‌ای از سلول‌های گسترده است و با مدیر تیم درباره وظایف تکمیل شده، در ارتباط است. کارگران به صورت دوره‌ای، مقادیری را که وارد کرده‌اند بازبینی می‌کنند و چنانچه به اشتباهی برخورد کردند، با تیم پشتیبانی IT، تماس می‌گیرند تا بروز خطای احتمالی را بررسی کنند. زمانی که هر عامل کارگر به ماکزیمم حد خستگی قابل تحمل خود رسید، استراحت می‌کند و عامل دیگری وظیفه وی را ادامه خواهد داد. زمانی که در اثر بروز خطا با واحد IT تماس گرفته می‌شود، کار معلق نگه داشته می‌شود تا زمانیکه این واحد پیغام رفع مشکل را به کارگران ارسال کند. در این جا ما با سه دسته عامل سروکار داریم: عامل مدیر، عامل‌های IT و عامل‌های کارگر به علاوه برخی عامل‌های مدیریت ابری. عامل مدیر، مجموعه وظایف را بین کارگران توزیع می‌کند. عامل‌های کارگر اطلاعات را از منابع مختلف جمع‌آوری کرده و پس از پردازش آن‌ها را در صفحات گسترده مبتنی بر ساختار ابری، وارد می‌کنند. کارگران همچنین در بازه‌های زمانی معین، سلول‌های صفحه گسترده را بازبینی می‌نمایند و به محض مشاهده تخریب، به عامل IT آلارم ارسال می‌کنند. وی با ورود به سیستم میزبان، خطا را یافته و پیش از آنکه عامل‌های کارگر اقدام به شروع مجدد کار نمایند خطا را برطرف می‌نمایند. در ساختار تست فضای سایبری، سیستم برای پشتیبانی صدها عامل که هر یک desktop مجازی جداگانه‌ای را کنترل می‌کنند، طراحی شده است که هم مدیریت پردازش‌ها و هم ساختار ارتباطات را کنترل می‌کند. مدیریت فرآیندها به وسیله Process controller انجام می‌شود. کنترلر پیغام‌هایی مبنی بر شروع یا خاتمه کار از سوی پروسه‌های موجود در ماشین میزبان دریافت می‌کند. در هنگام شروع، کنترلر پیغام registration به کنترل کننده پروسه‌های سیستم میزبان ارسال می‌کند. سپس commander کنترلی پروسه‌ها به ترتیب، پیغام‌های شروع کار را به کنترل کننده‌های پروسه‌ها ارسال می‌کند. این ترتیب به جهت رعایت استقلال پروسه‌ها، حفظ می‌شود. همه ارتباطات عامل به عامل حول یک پروسه می‌چرخند که به آن میان‌افزار می‌گویند. هر میان‌افزار شامل روتر، دایرکتوری سرویس و سرویس ثبت نام یا پذیره‌نویسی می‌باشد. روتر عامل گیرنده را در دایرکتوری سرویس جستجو کرده و یک پیغام برای آن ارسال می‌کند و به صف عامل‌های در حال کار، یک آیتم اضافه می‌کند. زمانی که عامل‌ها از ایمیل جهت ارسال اطلاعات درباره اتمام وظیفه استفاده می‌کنند، یک ایمیل حاوی محتویات منطقی همزمان در شبکه Auxiliary ارسال می‌شود تا عامل گیرنده تا زمانی که هر دو ایمیل را یکجا نداشته باشد نتواند از محتوا چیزی بفهمد. در بسیاری از موارد واکنش‌های پیچیده در ترافیک شبکه، در اثر رفتارهای ساده عامل‌های منفرد، حاصل می‌شود. گاه پیش می‌آید که تمامی عامل‌ها در برابر بروز یک مشکل خاص در صفحه گسترده، همزمان به یک عامل IT خبر دهند. این امر باعث انباشته شدن حجم زیادی از درخواست‌ها روی این عامل می‌شود، در حالیکه این عامل توانایی پردازش سریع این حجم از درخواست را ندارد. به دلیل بروز این ساختار قیفی شکل در سازمان، ترافیک در شبکه نامتوازن می‌گردد؛ و نیز به یک ساختار عملکردهای جرقه‌ای سوییچ می‌شود که در نتیجه آن میزان بروز خطا و سربار و نیز کندی و خستگی عامل IT، افزایش می‌یابد. == نتیجه‌گیری == حملات سایبری در واقع دامنه وسیعی از اعمالی هستند که باعث انهدام یا سرقت اطلاعات ارزشمند وبگاه‌ها می‌گردند. این حملات می‌توانند هم توسط عوامل خارجی صورت پذیرد و هم توسط عوامل داخلی. دفاع از اطلاعات در برابر این تهاجمات، امری خطیر و ضروری است که نمی‌توان تنها از راه تکنولوژی (فناوری) آن را به انجام رسانید. بلکه با بررسی ساختار عوامل داخلی درگیر با سیستم اطلاعاتی، و پیشگیری از بروز خطاهای انسانی، نیز می‌توان جلوی آن را گرفت. == منابع == [http://gamepipe.usc.edu/~zyda/resources/pubs/IAAI2011.pdf دانلود مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 0w4pd1u5oe3awmwyicqcrulhjuitz5y 0 8041 135446 125705 2026-10-01T21:00:28Z Vivairan2 28134 Vivairan2 صفحهٔ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] را به [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت]] منتقل کرد 125705 wikitext text/x-wiki {{سرص|عاملهای انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/روانشناسی امنیت}} <br /> تحقیقات انجام شده در بحث امنیت ، اخیرا تشخیص داده که رفتار کاربر نقش اصلی را در بسیاری از نقص های امنیتی بازی می کند و در زنجیره امنیتی ، کاربر به عنوان ضعیفترین لینک شناخته شده است . طراحان امنیتی باید علل نامطلوب رفتار کاربر را شناسایی کنند و این موارد را برای طراحی سیستم های امنیت موثر هدایت کنند . همچنین عدم تشخیص ویژگی های حافظه انسان ، عدم مراقبت یا تداخلات فعالیت ها و فقدان پشتیبانی ، آموزش و تشویق باعث رفتارهای نامطلوب کاربران با رمزها می شود. با رشد وسیع سیستم ها و تجارت الکترونیک ، تقاضا برای امنیت کامپیوتری موثر و کافی افزایش یافته است . مشکلات امنیتی گزارش شده طی چند سال گذشته نشان می دهد که سازمان ها آسیب پذیرتر از بقیه هستند . نقش انسان در امنیت کامپیوتر به طورمداوم نادیده گرفته شده ، سازمان ها میلیون ها دلار جهت فایروال ، رمزنگاری و دستگاههای دسترسی ایمن صرف می کنند اما هیچکدام از این معیار ها ، ضعیفترین لینک در چرخه امنیتی (انسان) را هدایت نمی کنند. <br /> مثال هایی از نقض کردن قوانین پسوردها توسط کاربران: <br /> * کمین کردن کاربری که پسوردش منقضی شده و باید فورا آن را تغییر دهد یا حق دسترسی اش به سیستم مسدود می شود ، احساس دستپاچگی می کند و در آخر نام همسرش را انتخاب می کند . این موضوع توسط همکاری که می خواهد به فایل های او دسترسی پیدا کند ، به راحتی کشف خواهد شد . <br /> * اهداف متضاد طراح هواپیما که نیاز به دسترسی به ۶ سیستم متفاوت را دارد و طبق سیاست شرکت باید برای هرکدام پسورد متفاوتی داشته باشد . در صورتی که یکی از پسوردهایش را فراموش کند ، نمی تواند کارش را در زمان مقرر به اتمام برساند و از سوی مدیرش سرزنش خواهد شد پس پسوردهای جدیدش را در یادداشتی زیر پد موسش نگهداری می کند . <br /> * کشف درخواست ها هکرها با کارمندان تماس می گیرند و خود را پشتیبان IT معرفی می کنند و آنها را جهت به روزرسانی برنامه هایشان درخواست می کند. برای کاربران مشکل است که بفهمند در چه شرایطی آشکار کردن پسورد مطمئن و چه زمانی نامطمئن است. <br /> دانش HCI (محاوره بین کامپیوتر و انسان ) جهت هدایت موارد زیر به کار برده می شود : <br /> • تکنولوژی <br /> • کاربر <br /> • هدف و وظیفه <br /> • شرایط <br /> تکنولوژی : <br /> ۵راه جهت تصدیق هویت کاربران وجود دارد . اکثر مکانیزم های امنیتی از یک رویه ۲ مرحله ای که در آن شناسایی و تصدیق هویت به صورت ترکیبی وجود دارد ، استفاده می کنند . مثلا در کارت های بانکی شناسایی (بر پایه توکن ) ترکیب شده با PIN (تصدیق هویت بر پایه دانش) رایج ترین مکانیزم ترکیب شناسه کاربردی و پسورد است . برای ورود ، کاربر این دو را وارد می کند و سیستم آن را با مقدار ذخیره شده بررسی می کند . پسوردها باید دشوار باشند مثلا ترکیبات ساختگی – تصادفی از حروف ، اعداد و کراکترها ، کاربران باید پسورد متفاوتی برای هر سیستم داشته باشند . پسوردها باید در بازه های زمانی معین تغییر داده شوند. طیف متغیر و زیادی از شناسه های کاربری و پسورد برای سیستم های متفاوت وجود دارد که در نتیجه یک درخواست حجیم و بزرگ روی حافظه کاربر است . کاربران نه تنها مجبورند پسوردها را به یاد بسپارند بلکه سیستم و شناسه کاربری آن را هم باید در نظر گیرند و محدودیت های هر سیستم ، زمان و چگونگی تغییر پسوردها را هم باید باید حفظ کنند که این حجم اطلاعاتی بالا مغایر با حافظه کاربران است. <br /> یک راه حل تکنیکی جهت کاهش تعداد پسوردها سیستم login با امضای واحد (SSO) است. <br /> کاربر : <br /> خصوصیات حافظه کاربر و مهمتر از همه حافظه او ، نقطه اصلی در طراحی پسورد است . ظرفیت حافظه در حال کار محدود است و همچنین حافظه طی زمان ها تنزل پیدا می کند . همچنین تشخیص و شناسایی موارد روزمره و آشنا ساده تر است یا مواردی که کاربرد بیشتری دارند آسان تر به یاد آورده می شوند. <br /> سایر مسائلی که در سورفتارهای کاربران تاثیر دارد : <br /> - موضوعات شخصی : مردمی که رفتارهای پسوردی خوبی ارائه می دهند اغلب به عنوان شخصی که به هیچ کس اعتماد ندارد ، شرح داده می شوند. <br /> - موضوعات اجتماعی : به اشتراک گذاشتن پسورد به عنوان نشانه ای از اعتماد به همکاران تلقی می شود <br /> - هیچکس من را هدف نمی گیرد : کاربر فکر می کند داده های ذخیره شده روی سیستم اش آن قدر مهم نیست که هدف هکرها قرار گیرد و آنها اشخاص معروف یا پولدار را مورد حمله قرار می دهند. <br /> - آنها نمی توانند خیلی آسیب بزنند <br /> - روال های کاری غیررسمی : مکانیزم های پسورد فعلی و قوانین اغلب با روال های رسمی و غیررسمی تصادم دارند . مثلا اگر بیمار شوید و نتوانید سر کار بروید ، برخی از اعضای گروهتان باید بتوانند با اکانت شما دسترسی داشته باشند و کار مشتریان شما را انجام دهند . <br /> نتیجه گیری <br /> مکانیزم های مختلفی برای امنیت پسوردها باید در نظر گرفته شود که کاربران را ملزم به رفتارهای صحیح با پسوردهایشان کند . از جمله این مکانیزم ها استفاده از سیستم های بیومتریک است . این سیستم ها ممکن است برای برخی از کاربران مناسب باشد اما برای همه آنها نه . پیش بینی می شود که تصدیق هویت بر پایه دانش که در آینده استفاده خواهد شد ، مناسب تر از روش های امروزی خواهد بود . Transforming the weakest link – a human/computer interaction approach to usable and effective security / M A Sasse , S Brostoff , D Weirich / BT Technol J Vol 19 No 3 July 2001 ==منابع== [http://www.springerlink.com/content/t0x7w437200g4868 دریافت مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 5xmxxa7qbxwfeb3lcmiuez4t9sw6weo 135452 135446 2026-10-01T21:03:55Z Vivairan2 28134 135452 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/روانشناسی امنیت}} <br /> تحقیقات انجام شده در بحث امنیت ، اخیرا تشخیص داده که رفتار کاربر نقش اصلی را در بسیاری از نقص های امنیتی بازی می کند و در زنجیره امنیتی ، کاربر به عنوان ضعیفترین لینک شناخته شده است . طراحان امنیتی باید علل نامطلوب رفتار کاربر را شناسایی کنند و این موارد را برای طراحی سیستم های امنیت موثر هدایت کنند . همچنین عدم تشخیص ویژگی های حافظه انسان ، عدم مراقبت یا تداخلات فعالیت ها و فقدان پشتیبانی ، آموزش و تشویق باعث رفتارهای نامطلوب کاربران با رمزها می شود. با رشد وسیع سیستم ها و تجارت الکترونیک ، تقاضا برای امنیت کامپیوتری موثر و کافی افزایش یافته است . مشکلات امنیتی گزارش شده طی چند سال گذشته نشان می دهد که سازمان ها آسیب پذیرتر از بقیه هستند . نقش انسان در امنیت کامپیوتر به طورمداوم نادیده گرفته شده ، سازمان ها میلیون ها دلار جهت فایروال ، رمزنگاری و دستگاههای دسترسی ایمن صرف می کنند اما هیچکدام از این معیار ها ، ضعیفترین لینک در چرخه امنیتی (انسان) را هدایت نمی کنند. <br /> مثال هایی از نقض کردن قوانین پسوردها توسط کاربران: <br /> * کمین کردن کاربری که پسوردش منقضی شده و باید فورا آن را تغییر دهد یا حق دسترسی اش به سیستم مسدود می شود ، احساس دستپاچگی می کند و در آخر نام همسرش را انتخاب می کند . این موضوع توسط همکاری که می خواهد به فایل های او دسترسی پیدا کند ، به راحتی کشف خواهد شد . <br /> * اهداف متضاد طراح هواپیما که نیاز به دسترسی به ۶ سیستم متفاوت را دارد و طبق سیاست شرکت باید برای هرکدام پسورد متفاوتی داشته باشد . در صورتی که یکی از پسوردهایش را فراموش کند ، نمی تواند کارش را در زمان مقرر به اتمام برساند و از سوی مدیرش سرزنش خواهد شد پس پسوردهای جدیدش را در یادداشتی زیر پد موسش نگهداری می کند . <br /> * کشف درخواست ها هکرها با کارمندان تماس می گیرند و خود را پشتیبان IT معرفی می کنند و آنها را جهت به روزرسانی برنامه هایشان درخواست می کند. برای کاربران مشکل است که بفهمند در چه شرایطی آشکار کردن پسورد مطمئن و چه زمانی نامطمئن است. <br /> دانش HCI (محاوره بین کامپیوتر و انسان ) جهت هدایت موارد زیر به کار برده می شود : <br /> • تکنولوژی <br /> • کاربر <br /> • هدف و وظیفه <br /> • شرایط <br /> تکنولوژی : <br /> ۵راه جهت تصدیق هویت کاربران وجود دارد . اکثر مکانیزم های امنیتی از یک رویه ۲ مرحله ای که در آن شناسایی و تصدیق هویت به صورت ترکیبی وجود دارد ، استفاده می کنند . مثلا در کارت های بانکی شناسایی (بر پایه توکن ) ترکیب شده با PIN (تصدیق هویت بر پایه دانش) رایج ترین مکانیزم ترکیب شناسه کاربردی و پسورد است . برای ورود ، کاربر این دو را وارد می کند و سیستم آن را با مقدار ذخیره شده بررسی می کند . پسوردها باید دشوار باشند مثلا ترکیبات ساختگی – تصادفی از حروف ، اعداد و کراکترها ، کاربران باید پسورد متفاوتی برای هر سیستم داشته باشند . پسوردها باید در بازه های زمانی معین تغییر داده شوند. طیف متغیر و زیادی از شناسه های کاربری و پسورد برای سیستم های متفاوت وجود دارد که در نتیجه یک درخواست حجیم و بزرگ روی حافظه کاربر است . کاربران نه تنها مجبورند پسوردها را به یاد بسپارند بلکه سیستم و شناسه کاربری آن را هم باید در نظر گیرند و محدودیت های هر سیستم ، زمان و چگونگی تغییر پسوردها را هم باید باید حفظ کنند که این حجم اطلاعاتی بالا مغایر با حافظه کاربران است. <br /> یک راه حل تکنیکی جهت کاهش تعداد پسوردها سیستم login با امضای واحد (SSO) است. <br /> کاربر : <br /> خصوصیات حافظه کاربر و مهمتر از همه حافظه او ، نقطه اصلی در طراحی پسورد است . ظرفیت حافظه در حال کار محدود است و همچنین حافظه طی زمان ها تنزل پیدا می کند . همچنین تشخیص و شناسایی موارد روزمره و آشنا ساده تر است یا مواردی که کاربرد بیشتری دارند آسان تر به یاد آورده می شوند. <br /> سایر مسائلی که در سورفتارهای کاربران تاثیر دارد : <br /> - موضوعات شخصی : مردمی که رفتارهای پسوردی خوبی ارائه می دهند اغلب به عنوان شخصی که به هیچ کس اعتماد ندارد ، شرح داده می شوند. <br /> - موضوعات اجتماعی : به اشتراک گذاشتن پسورد به عنوان نشانه ای از اعتماد به همکاران تلقی می شود <br /> - هیچکس من را هدف نمی گیرد : کاربر فکر می کند داده های ذخیره شده روی سیستم اش آن قدر مهم نیست که هدف هکرها قرار گیرد و آنها اشخاص معروف یا پولدار را مورد حمله قرار می دهند. <br /> - آنها نمی توانند خیلی آسیب بزنند <br /> - روال های کاری غیررسمی : مکانیزم های پسورد فعلی و قوانین اغلب با روال های رسمی و غیررسمی تصادم دارند . مثلا اگر بیمار شوید و نتوانید سر کار بروید ، برخی از اعضای گروهتان باید بتوانند با اکانت شما دسترسی داشته باشند و کار مشتریان شما را انجام دهند . <br /> نتیجه گیری <br /> مکانیزم های مختلفی برای امنیت پسوردها باید در نظر گرفته شود که کاربران را ملزم به رفتارهای صحیح با پسوردهایشان کند . از جمله این مکانیزم ها استفاده از سیستم های بیومتریک است . این سیستم ها ممکن است برای برخی از کاربران مناسب باشد اما برای همه آنها نه . پیش بینی می شود که تصدیق هویت بر پایه دانش که در آینده استفاده خواهد شد ، مناسب تر از روش های امروزی خواهد بود . Transforming the weakest link – a human/computer interaction approach to usable and effective security / M A Sasse , S Brostoff , D Weirich / BT Technol J Vol 19 No 3 July 2001 ==منابع== [http://www.springerlink.com/content/t0x7w437200g4868 دریافت مقاله اصلی] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 48c0ww8z2mdhsqh232c5h5kbawvst5d 0 8163 135450 125704 2026-10-01T21:02:59Z Vivairan2 28134 135450 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عوامل انسانی در حفاظت از اسرار تجاری|عاملهای انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت}} Information Security Competence Test with Regards to Password Management <!--متن بالا چپ چین--> '''بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور''' ==مقدمه== این مقاله پس از مطرح نمودن عامل های انسانی به عنوان ضعیفترین حلقه ارتباط در بحث امنیت اطلاعات، به تلاش مدیران ارشد فناوری اطلاعات در ارتباط با برنامه ریزی جهت آموزش پرسنل جهت فرهنگ سازی برای تامین بهتر امنیت اشاره دارد و سپس در مورد طرح سوالات رفتاری جهت سنجش سطح امنیت در یک فضای نمونه دانشگاهی، می پردازد که در آن ۱۴۰ دانشجو شرکت دارند تا برآوردی از میزان آگاهی و صلاحیت افراد در زمینه مدیریت کلمات عبورشان بدست آید. نتیجه نشان می دهد افراد مورد آزمایش علیرغم اطلاع از دستورالعمل ها در بکار بردن آنها ناکام بودند.به عنوان مثال ۴۸٫۶٪ از افراد تحت بررسی کلمات عبور خود را با دوستانشان به اشتراک گذاشتند و همچنین در این آزمایش افزایش سابقه تحصیلی با توان ایجاد کلمات عبور مستحکم تر رابطه مستقیم دارد.<br /> همانطور که می دانید هر سامانه اطلاعاتی از فناوری، انسان و فرآیند تشکیل شده است و هر جهان بینی امنیت نگری باید این سه جزء را یکپارچه ساخته و هر راه حلی باید بر مبنای این اجزا بنا شده باشد.<br /> ==پیش زمینه نظری== اگرچه تاکنون راهکار های امنیتی مانند بروزرسانی نرم افزار های ضد ویروس پیشرفت بسیار خوبی داشته و به سوی خودکار سازی پیشرفته است اما رفتار امنیتی کاربران با بیشترین عقب ماندگی مواجه بوده و فرآیندهای مورد استفاده آنان امکان انجام خودکار و بدون دخالت خود کاربر را ندارد. به همین علت برنامه آگاه سازی کاربران مورد توجه ویژه قرار دارد که ایمن سازی اطلاعات را جزئی لاینفک از فرآیند های درون سازمانی می سازد.<br /> ==مشاهده تجربی: برگزاری آزمون احراز صلاحیت== برای این بررسی سوالاتی میان دانشجویان تازه وارد و همچنین دانشجویان نزدیک به فارغ التحصیلی توزیع شده که یکی از اهداف آن یافتن افرد واجد شرایط مورد نظر می باشد. گزینه های پیشنهادی این سوالات در مورد کلمات عبور از این قرار بود: اشتراک رمز با دوستان، نحوه به یاد داشتن کلمه عبور، فاصله زمانی تغییر دادن کلمه عبور، استفاده از یک کلمه عبور برای چند حساب کاربری، انتخاب گزینه به یاد داشتن کلمه عبور در سایت هایی که این امکان را دارند و همچنین استفاده از کلمه عبور پیش فرض.<br /> در پاسخ یه سوال نحوه بخاطرسپاری کلمه عبور ۶۰٪ آن را حفظ کردن، ۱۵٪ یادداشت روی کاغذ، ۱۳٫۸٪ یادداشت در قسمت Hint و ۱۱٪ هم یادداشت و در جایی امن نگهداری می کردند. همچنین بنا بر دریافت و تحلیل اطلاعات مشخص شد که:<br /> ۳۸٪ از سال اولی ها و ۵۹٪ از سال سومی ها در حالی کلمات عبور خود را در اختیار دوستانشان قرار می دادند که ۱۹٪ از سال اولی ها و ۲۲٪ از سال سومی ها از اشتباه بودن این کار اطلاع داشتند. این بررسی بسیار نگران کننده بود ونگرانی زمان تشدید شد که در آزمایش دیگری مشخص گردید که حداقل ۶۰٪ از کارمندان یک شرکت کلمه عبور خود را با دیگران یه اشتراک گذاشته اند.<br /> یافته های بعدی نشان می داد که دانشجویان سال اول کلمات عبور ضعیف تری نسبت به دانشجویان سال سوم دارند و بیش از دو سوم سال اولی ها رمز عبور پیش فرضی که در اختیارشان قرار می گیرد را تغییر نمی دهند ولی با سپری کردن زمان در دانشگاه علاوه بر تشویق شدن به تغییر کلمات عبور پیش فرض جهت در اختیار قراردادن کلمات عور خود نیز تشویق می شوند. ضمنا این پژوهش نشان داد که دانشجویان رشته های مرتبط با فناوری اطلاعات کلمات عبور مستحکم تری دارند و همچنین نشان داد که کار با رایانه در دوران دبیرستان تاثیری در رفتارشان در مورد کلمات عبور ندارد. این تحقیق آشکار ساخت که ۷۱٫۴٪ از دانشجویان صلاحیت نگهداری کلمات عبور خود را دارند. مشکل سازتری بخش مسئله این بود که دانشجویان صرف نظر از سال تحصیلی و رشته، به ندرت کلمات عبور خود را تغییر می دهند.<br /> نتایج کلی آزمایش در مورد مدیریت کلمات عبور در دانشجویان سال اول و سوم به این شرح است:<br /> * بیش از ۶۶٪ از سال اولی ها پیشنهاد ذخیره کلمه عبورشان در سایت ها را پذیرفتند و این گزینه را فعال کردند. ۳۳٪ از این افراد کلمات عبور مستحکم ساختند و ۳۳٪ دیگرشان از کلمه عبور پیش فرض بدون تغییر استفاده کردند.<br /> * سال سومی ها حدود دو برابر سال اولی ها کلمه عبورشان را در سایت مورد نظر ذخیره می کردند و کمتر از آنها کلمه عبورشان را تغییر می دادند و همچنین بیشتر از سال اولی ها از یک کلمه عبور برای چند حساب کاربری استفاده کردند.<br /> ==نتیجه== از آنجایی که کلمات عبور تنها یک بخش از مدیریت فناوری اطلاعات می باشد باید زمینه مهندسی اجتماعی و دیگر زمینه هایی که به ربودن اطلاعات کاربران معطوفند را در نظر گرفت و توجه مان علاوه بر پاسخ کاربران باید به به جمع آوری اطلاعات در زمینه های متنوع تری معطوف کنیم.تمامی اینها در کنار هم ابزاری سودمند در اختیارمان قرار می دهند تا علاوه بر اطلاع از شرایط موجود بتوانیم روند های مفید و بهینه جهت بهبود وضعیت، ایجاد و اجرا کنیم. همچنین برنامه آگاه سازی امنیتی کاربران فرآیندی است که تمرکزش بر تقویت رفتارهای مفید امنیتی افراد معطوف می باشد و باعث تاثیر مثبت عملکرد افراد در حوزه امنیت می گردد.<br /> بررسی مداوم نتایج چنین ارزیابی هایی نشانگر این نکته مهم می باشد که ایجاد و اجرای فرآیندهایی که رفتار های امنیتی مفید کاربران را تقویت می کند، تا چه میزان با اهمیت می باشد.<ref>http://ieeexplore.ieee.org/xpl/freeabs_all.jsp?arnumber=6027524</ref> ==منبع== ==نویسنده== نوشته شده توسط: ۸۷۲۳۱۶۶۴ [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 09q8xnla8rddx18j7i3leqy0o7tq567 135451 135450 2026-10-01T21:03:29Z Vivairan2 28134 135451 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/نقش عوامل انسانی در حفاظت از اسرار تجاری|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت}} Information Security Competence Test with Regards to Password Management <!--متن بالا چپ چین--> '''بررسی قابلیت امنیت اطلاعات در ارتباط با مدیریت کلمات عبور''' ==مقدمه== این مقاله پس از مطرح نمودن عامل های انسانی به عنوان ضعیفترین حلقه ارتباط در بحث امنیت اطلاعات، به تلاش مدیران ارشد فناوری اطلاعات در ارتباط با برنامه ریزی جهت آموزش پرسنل جهت فرهنگ سازی برای تامین بهتر امنیت اشاره دارد و سپس در مورد طرح سوالات رفتاری جهت سنجش سطح امنیت در یک فضای نمونه دانشگاهی، می پردازد که در آن ۱۴۰ دانشجو شرکت دارند تا برآوردی از میزان آگاهی و صلاحیت افراد در زمینه مدیریت کلمات عبورشان بدست آید. نتیجه نشان می دهد افراد مورد آزمایش علیرغم اطلاع از دستورالعمل ها در بکار بردن آنها ناکام بودند.به عنوان مثال ۴۸٫۶٪ از افراد تحت بررسی کلمات عبور خود را با دوستانشان به اشتراک گذاشتند و همچنین در این آزمایش افزایش سابقه تحصیلی با توان ایجاد کلمات عبور مستحکم تر رابطه مستقیم دارد.<br /> همانطور که می دانید هر سامانه اطلاعاتی از فناوری، انسان و فرآیند تشکیل شده است و هر جهان بینی امنیت نگری باید این سه جزء را یکپارچه ساخته و هر راه حلی باید بر مبنای این اجزا بنا شده باشد.<br /> ==پیش زمینه نظری== اگرچه تاکنون راهکار های امنیتی مانند بروزرسانی نرم افزار های ضد ویروس پیشرفت بسیار خوبی داشته و به سوی خودکار سازی پیشرفته است اما رفتار امنیتی کاربران با بیشترین عقب ماندگی مواجه بوده و فرآیندهای مورد استفاده آنان امکان انجام خودکار و بدون دخالت خود کاربر را ندارد. به همین علت برنامه آگاه سازی کاربران مورد توجه ویژه قرار دارد که ایمن سازی اطلاعات را جزئی لاینفک از فرآیند های درون سازمانی می سازد.<br /> ==مشاهده تجربی: برگزاری آزمون احراز صلاحیت== برای این بررسی سوالاتی میان دانشجویان تازه وارد و همچنین دانشجویان نزدیک به فارغ التحصیلی توزیع شده که یکی از اهداف آن یافتن افرد واجد شرایط مورد نظر می باشد. گزینه های پیشنهادی این سوالات در مورد کلمات عبور از این قرار بود: اشتراک رمز با دوستان، نحوه به یاد داشتن کلمه عبور، فاصله زمانی تغییر دادن کلمه عبور، استفاده از یک کلمه عبور برای چند حساب کاربری، انتخاب گزینه به یاد داشتن کلمه عبور در سایت هایی که این امکان را دارند و همچنین استفاده از کلمه عبور پیش فرض.<br /> در پاسخ یه سوال نحوه بخاطرسپاری کلمه عبور ۶۰٪ آن را حفظ کردن، ۱۵٪ یادداشت روی کاغذ، ۱۳٫۸٪ یادداشت در قسمت Hint و ۱۱٪ هم یادداشت و در جایی امن نگهداری می کردند. همچنین بنا بر دریافت و تحلیل اطلاعات مشخص شد که:<br /> ۳۸٪ از سال اولی ها و ۵۹٪ از سال سومی ها در حالی کلمات عبور خود را در اختیار دوستانشان قرار می دادند که ۱۹٪ از سال اولی ها و ۲۲٪ از سال سومی ها از اشتباه بودن این کار اطلاع داشتند. این بررسی بسیار نگران کننده بود ونگرانی زمان تشدید شد که در آزمایش دیگری مشخص گردید که حداقل ۶۰٪ از کارمندان یک شرکت کلمه عبور خود را با دیگران یه اشتراک گذاشته اند.<br /> یافته های بعدی نشان می داد که دانشجویان سال اول کلمات عبور ضعیف تری نسبت به دانشجویان سال سوم دارند و بیش از دو سوم سال اولی ها رمز عبور پیش فرضی که در اختیارشان قرار می گیرد را تغییر نمی دهند ولی با سپری کردن زمان در دانشگاه علاوه بر تشویق شدن به تغییر کلمات عبور پیش فرض جهت در اختیار قراردادن کلمات عور خود نیز تشویق می شوند. ضمنا این پژوهش نشان داد که دانشجویان رشته های مرتبط با فناوری اطلاعات کلمات عبور مستحکم تری دارند و همچنین نشان داد که کار با رایانه در دوران دبیرستان تاثیری در رفتارشان در مورد کلمات عبور ندارد. این تحقیق آشکار ساخت که ۷۱٫۴٪ از دانشجویان صلاحیت نگهداری کلمات عبور خود را دارند. مشکل سازتری بخش مسئله این بود که دانشجویان صرف نظر از سال تحصیلی و رشته، به ندرت کلمات عبور خود را تغییر می دهند.<br /> نتایج کلی آزمایش در مورد مدیریت کلمات عبور در دانشجویان سال اول و سوم به این شرح است:<br /> * بیش از ۶۶٪ از سال اولی ها پیشنهاد ذخیره کلمه عبورشان در سایت ها را پذیرفتند و این گزینه را فعال کردند. ۳۳٪ از این افراد کلمات عبور مستحکم ساختند و ۳۳٪ دیگرشان از کلمه عبور پیش فرض بدون تغییر استفاده کردند.<br /> * سال سومی ها حدود دو برابر سال اولی ها کلمه عبورشان را در سایت مورد نظر ذخیره می کردند و کمتر از آنها کلمه عبورشان را تغییر می دادند و همچنین بیشتر از سال اولی ها از یک کلمه عبور برای چند حساب کاربری استفاده کردند.<br /> ==نتیجه== از آنجایی که کلمات عبور تنها یک بخش از مدیریت فناوری اطلاعات می باشد باید زمینه مهندسی اجتماعی و دیگر زمینه هایی که به ربودن اطلاعات کاربران معطوفند را در نظر گرفت و توجه مان علاوه بر پاسخ کاربران باید به به جمع آوری اطلاعات در زمینه های متنوع تری معطوف کنیم.تمامی اینها در کنار هم ابزاری سودمند در اختیارمان قرار می دهند تا علاوه بر اطلاع از شرایط موجود بتوانیم روند های مفید و بهینه جهت بهبود وضعیت، ایجاد و اجرا کنیم. همچنین برنامه آگاه سازی امنیتی کاربران فرآیندی است که تمرکزش بر تقویت رفتارهای مفید امنیتی افراد معطوف می باشد و باعث تاثیر مثبت عملکرد افراد در حوزه امنیت می گردد.<br /> بررسی مداوم نتایج چنین ارزیابی هایی نشانگر این نکته مهم می باشد که ایجاد و اجرای فرآیندهایی که رفتار های امنیتی مفید کاربران را تقویت می کند، تا چه میزان با اهمیت می باشد.<ref>http://ieeexplore.ieee.org/xpl/freeabs_all.jsp?arnumber=6027524</ref> ==منبع== ==نویسنده== نوشته شده توسط: ۸۷۲۳۱۶۶۴ [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 04z687o0tdj8t473gu90ramq9rns6b0 0 8173 135453 88659 2026-10-01T21:04:42Z Vivairan2 28134 135453 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/محاوره انسان-رایانه به عنوان روشی قابل استفاده و موثر در افزایش امنیت|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/مدیریت موثر و سیاست در امنیت تجارت الکترونیک}} اهمیت کاربر در موفقیت مکانیسم‌های امنیتی، از سالی که Kerckhoffs Auguste رساله خود La cryptographie militaire را بیش از یک قرن پیش دربارهٔ رمزنگاری نظامی منتشر نمود، به رسمیت شناخته شد. در دهه اخیر، آگاهی و پژوهش در زمینه تعامل کاربر با مکانیسم‌های امنیتی افزایش فوق‌العاده‌ای یافته است. ارزیابی مفاهیمی چون ریسک و عدم قطعیت برای مردم بسیار دشوار است، اما برای طراحان سیستم‌های امنیتی، درک چگونگی ارزیابی و تصمیم‌گیری کاربران در مورد امنیت مهم است. حتی زیباترین طراحی واسط کاربر هم وقتی باعث شود کاربران هشدارها را نادیده بگیرند، تنظیمات ضعیفی را انتخاب، و یا به طور غیرعمد سیاست‌های اصلی سیستم را زیرپا بگذارند، قادر نیست امنیت را بهبود ببخشد. مشکل کاربر در سیستم‌های امنیتی فقط در مورد واسط کاربر و یا تعاملات سیستم نیست. این مقاله به معرفی مختصر تحقیقات در مورد ریسک، عدم قطعیت، و تصمیم‌گیری انسانی پرداخته، و چند مفهوم کلیدی و امکاناتی که ممکن است به منظور بهبود رفتار امنیتی کاربران مورد استفاده قرار گیرد را بررسی می‌کند. کاربران فکر نمی‌کنند در معرض خطر هستند. مردم بر این باورند که نسبت به خطرات کمتر از دیگران آسیب پذیر هستند، و نیز در مقایسه با دیگران کمتر احتمال دارد که به وسیله محصولات مصرفی صدمه ببینند. به همین دلیل است که هر کاربر این باور از پیش تعیین شده را دارد که کمتر در معرض خطر آسیب کامپیوتری نسبت به دیگران است. کاربران احمق نیستند، آن‌ها بی‌انگیزه‌اند. انسان‌ها ظرفیت محدودی برای پردازش اطلاعات دارند، و به طور معمول چند کاره هستند. برای حفظ منابع روان، ما به طور کلی تمایل داریم سریع بر اساس قوانین آموخته و ابتکارات تصمیم بگیریم. ایمنی یک مفهوم انتزاعی است. اغلب انتخاب‌های امنیتی هیچ نتیجه قابل مشاهده‌ای نداشته، و هیچ تهدید قابل مشاهده‌ای نیز وجود ندارد. پاداش امن‌تر بودن این است که هیچ چیز بدی اتفاق نیفتد. ایمنی در این وضعیت مفهوم انتزاعی است، و به دلیل این ماهیت خاص امنیت، برای افراد ارزیابی ذهنی مقایسه هزینه‌ها، منافع، و خطرات دشوار است. مردم سود و از دست دادن را هم‌اندازه درک نمی‌کنند. این نشان می‌دهد که در حالی که یک طراح سیستم ممکن است با توجه به هزینه‌های امنیت آن را کوچک تلقی کند، از دست دادن می‌تواند بدتر از آورده‌های ناشی از ایمنی به نظر برسد. به عبارت ساده، کاربر باید قدر به دست آوردن را نسبت به از دست دادن بیشتر بداند. == منابع == {{چپ‌چین}} R. WEST, “THE PSYCHOLOGY OF SECURITY”, COMMUNICATIONS OF THE ACM, Vol. 51, No. 4, April 2008, pp. 34-41. {{پایان چپ‌چین}} پیوند به مقاله: [http://delta.cs.cinvestav.mx/~francisco/ssi/p34-west.pdf دریافت منبع] [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 9iq87mulr3ctgq8vl2kjb9rf85ndln7 0 8785 135434 128303 2026-10-01T19:45:01Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135434 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات}} == چکیده == در جولای ۲۰۱۰ خبری فوری با این مضمون انتشار یافت که اخیراً یک ویروس جدید رایانه‌ای کشف شده است. شنیدن این خبر برای مخاطبان عادی احتمالاً فقط خمیازه‌ای از سر بی‌حوصلگی را به دنبال داشته است. روی هم رفته، به نظر می‌رسد که روزانه یک «تهدید سایبری» جدید گزارش شده و هر روز شناسایی ویروس‌های جدید رایانه‌ای به اطلاع عموم رسانده می‌شود. در بیشتر موارد پیش از اینکه حادثه ناخوشایندی رخ دهد، سازندگان نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس تلاش می‌کنند نرم‌افزاری را توسعه دهند که بدافزارها را که با هدف سوءاستفاده طراحی شده‌اند، هدف بگیرند و از کار بیندازند. اما از نظر کاربران ماهر و باتجربه در حوزه سایبری، واقعه جولای ۲۰۱۰ از اهمیت بسزایی برخوردار بود. «استاکس نت» که به عنوان یک ویروس رایانه‌ای شهرت یافت، در مقایسه با ابزارهای هک معمولی به مراتب پیچیده‌تر بود. این کد پیشرفته و پرقدرت یک کرم رایانه‌ای است که خود به خود تکثیر یافته و کنترل‌کننده‌های منطقی قابل برنامه‌ریزی (PLC) را هدف قرار می‌دهد، یعنی سیستم‌های ساده رایانه‌ای که برای اجرای وظایف خودکار در بسیاری از پردازش‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. PLC بخشی از سیستم‌های کنترل است که از آنها اغلب با عنوان سیستم کنترل سوپروایزری و اخذ داده‌ها (SCADA) یاد می‌کنند. سیستم SCADA برای دنیای صنعتی مدرن بسیار حیاتی بوده و برای کنترل تجهیزاتی از قبیل نیروگاه‌های آبی، تاسیسات خودکار و شبکه‌های برق را استفاده می‌شوند. استاکسنت قادر نیست به طور مستقیم و از طریق سیستم‌های اسکادا گسترش یابد. این ویروس با اجرا بر روی سیستم عامل ویندوز در بین رایانه‌ها انتشار یافت. این ویروس سیستم رابط رایانه به اسکادا را جستجو می‌کرد. اگر این رابط وجود داشت، استاکس‌نت به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که بتواند یک PLC را هدف بگیرد– البته نه هر PLC. استاکس‌نت فقط PLCهایی را هدف قرار می‌داد که ساخت شرکت زیمنس باشد. کد استاکسنت می‌تواند بر روی سیستم‌های رایانه‌ای سراسر جهان فعال گردد و بر روی حافظه اصلی رایانه استقرار یابد. تا زمانیکه کاربر به وجود آن شک نکند، این قابلیت را دارد که در آنجا ساکت و بی‌حرکت باقی بماند. آمار و ارقام حاکی از آنست که این ویروس ایران را هدف گرفته بود و تقریباً ۶۰ درصد موارد نفوذ استاکس‌نت بر روی سیستم‌های ایران اتفاق افتاد. قابل ذکر است که یکی از مهمترین گزینه‌های غرب در توقف ایران هسته‌ای، گزینه اُسیراک یعنی حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران بود. اما این گزینه که می‌توانست تعداد بالایی از سانتریفیوژهای ایران را از مدار خارج کند، آنچنان که در نشریه ستاد مشترک ارتش آمریکا به آن اذعان شده، دارای تبعات منفی زیادی برای غرب بود. مطابق قواعد نظامی هنگامی که عملیات متعارف نظامی تبعات منفی دارد، عملیات ویژه طراحی می‌شود و ویروس استاکس نت به عنوان یک عملیات ویژه سایبری غرب را با حداقل تبعات منفی به اهداف تخریبی در حدود یک هزار سانتریفیوژ رسان. در طول یک دهه گذشته، قدرت سایبری با سرعتی ثابت رو به رشد بوده است اما در اغلب مواقع، ظاهراً فقط ابزار کار محدودی در اختیار استراتژیست‌ها قرار داده است. این قدرت می‌تواند به عنوان ابزاری بالقوه برای کارهای اطلاعاتی مورد استفاده قرار گیرد و دامنه و سرعتی را که اطلاعات جمع‌آوری می‌شوند، تحت تأثیر خود قرار دهد. دوم اینکه، قدرت سایبری تا حد زیادی بهره‌برداری از قدرت سخت ـ شالوده هیمنه نظامی غرب ـ را تسهیل می‌کند. در مقابل، استفاده سوم از قدرت سایبری نیز می‌تواند باعث اخلال در شبکه‌ای شود که شالوده قدرت سخت دشمن را شکل می‌دهد. == نتیجه == قدرت سایبری از بدو پیدایش خود، چالشی برای استراتژیست ها ایجاد کرده است و از زمان انتشار خبر حمله بدافزار استاکس نت به سایت های اتمی ایران سوالات درباره این قدرت جدی تر شده اند. در حال حاضر تفاسیری که مطرح می شوند، عمدتا تلاشی هستند برای ایجاد یک ساختار برای تفکر درباره استاکسنت و قدرت سایبری بصورتی عام تر. استاکسنت معادل دیجیتالی موشک های «شلیک کن و فراموش کن» تلقی می شود و این نگرانی را ایجاد کرده است که جنگ سایبری ممکن است منجر به نتایج فاجعه باری در قرن بیست و یکم ـ قرن شبکه ای شده پیچده ـ شود که جنگ اتمی ابرقدرتی قرن بیستم می توانست ایجاد کند. ==منبع== عنوان منبع : L U K A S M I L E V S K I,” STUXNET AND STRATEGY”, 2011 [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 27u5taxl5nv4m3tenci57u62rdbpzc9 135435 135434 2026-10-01T19:48:40Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135435 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات}} == چکیده == در جولای ۲۰۱۰ خبری فوری با این مضمون انتشار یافت که اخیراً یک ویروس جدید رایانه‌ای کشف شده است. شنیدن این خبر برای مخاطبان عادی احتمالاً فقط خمیازه‌ای از سر بی‌حوصلگی را به دنبال داشته است. روی هم رفته، به نظر می‌رسد که روزانه یک «تهدید سایبری» جدید گزارش شده و هر روز شناسایی ویروس‌های جدید رایانه‌ای به اطلاع عموم رسانده می‌شود. در بیشتر موارد پیش از اینکه حادثه ناخوشایندی رخ دهد، سازندگان نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس تلاش می‌کنند نرم‌افزاری را توسعه دهند که بدافزارها را که با هدف سوءاستفاده طراحی شده‌اند، هدف بگیرند و از کار بیندازند. اما از نظر کاربران ماهر و باتجربه در حوزه سایبری، واقعه جولای ۲۰۱۰ از اهمیت بسزایی برخوردار بود. «استاکس نت» که به عنوان یک ویروس رایانه‌ای شهرت یافت، در مقایسه با ابزارهای هک معمولی به مراتب پیچیده‌تر بود. این کد پیشرفته و پرقدرت یک کرم رایانه‌ای است که خود به خود تکثیر یافته و کنترل‌کننده‌های منطقی قابل برنامه‌ریزی (PLC) را هدف قرار می‌دهد، یعنی سیستم‌های ساده رایانه‌ای که برای اجرای وظایف خودکار در بسیاری از پردازش‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. PLC بخشی از سیستم‌های کنترل است که از آنها اغلب با عنوان سیستم کنترل سوپروایزری و اخذ داده‌ها (SCADA) یاد می‌کنند. سیستم SCADA برای دنیای صنعتی مدرن بسیار حیاتی بوده و برای کنترل تجهیزاتی از قبیل نیروگاه‌های آبی، تاسیسات خودکار و شبکه‌های برق را استفاده می‌شوند. استاکسنت قادر نیست به طور مستقیم و از طریق سیستم‌های اسکادا (SCADA) گسترش یابد. این ویروس با اجرا بر روی سیستم عامل ویندوز در بین رایانه‌ها انتشار یافت. این ویروس سیستم رابط رایانه به اسکادا را جستجو می‌کرد. اگر این رابط وجود داشت، استاکس‌نت به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که بتواند یک PLC را هدف بگیرد– البته نه هر PLC. استاکس‌نت فقط PLCهایی را هدف قرار می‌داد که ساخت شرکت زیمنس باشد. کد استاکسنت می‌تواند بر روی سیستم‌های رایانه‌ای سراسر جهان فعال گردد و بر روی حافظه اصلی رایانه استقرار یابد. تا زمانیکه کاربر به وجود آن شک نکند، این قابلیت را دارد که در آنجا ساکت و بی‌حرکت باقی بماند. آمار و ارقام حاکی از آنست که این ویروس ایران را هدف گرفته بود و تقریباً ۶۰ درصد موارد نفوذ استاکس‌نت بر روی سیستم‌های ایرانی اتفاق افتاد. قابل ذکر است که یکی از مهمترین گزینه‌های غرب در توقف ایران هسته‌ای، گزینه اُسیراک یعنی حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران بود. اما این گزینه که می‌توانست تعداد بالایی از سانتریفیوژهای ایران را از مدار خارج کند، آنچنان که در نشریه ستاد مشترک ارتش آمریکا به آن اذعان شده، دارای تبعات منفی زیادی برای غرب بود. مطابق قواعد نظامی هنگامی که عملیات متعارف نظامی تبعات منفی دارد، عملیات ویژه طراحی می‌شود و ویروس استاکس نت به عنوان یک عملیات ویژه سایبری موفق شد غرب را با حداقل تبعات منفی به اهداف تخریبی در حدود یک هزار سانتریفیوژ برساند. در طول یک دهه گذشته، قدرت سایبری با سرعتی ثابت رو به رشد بوده است اما در اغلب مواقع، ظاهراً فقط ابزار کار محدودی در اختیار استراتژیست‌ها قرار داده است. این قدرت می‌تواند به عنوان ابزاری بالقوه برای کارهای اطلاعاتی مورد استفاده قرار گیرد و دامنه و سرعتی را که اطلاعات جمع‌آوری می‌شوند، تحت تأثیر خود قرار دهد. دوم اینکه، قدرت سایبری تا حد زیادی بهره‌برداری از قدرت سخت ـ شالوده هیمنه نظامی غرب ـ را تسهیل می‌کند. در مقابل، استفاده سوم از قدرت سایبری نیز می‌تواند باعث اخلال در شبکه‌ای شود که شالوده قدرت سخت دشمن را شکل می‌دهد. == نتیجه == قدرت سایبری از بدو پیدایش خود، چالشی برای استراتژیست ها ایجاد کرده است و از زمان انتشار خبر حمله بدافزار استاکس نت به سایت های اتمی ایران سوالات درباره این قدرت جدی تر شده اند. در حال حاضر تفاسیری که مطرح می شوند، عمدتا تلاشی هستند برای ایجاد یک ساختار برای تفکر درباره استاکسنت و قدرت سایبری بصورتی عام تر. استاکسنت معادل دیجیتالی موشک های «شلیک کن و فراموش کن» تلقی می شود و این نگرانی را ایجاد کرده است که جنگ سایبری ممکن است منجر به نتایج فاجعه باری در قرن بیست و یکم ـ قرن شبکه ای شده پیچده ـ شود که جنگ اتمی ابرقدرتی قرن بیستم می توانست ایجاد کند. ==منبع== عنوان منبع : L U K A S M I L E V S K I,” STUXNET AND STRATEGY”, 2011 [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 24lsglwfk7190ycohtl4jog93k17q8j 135436 135435 2026-10-01T19:51:10Z Vivairan2 28134 اصلاح نگارشی 135436 wikitext text/x-wiki {{سرص|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/دهکده جهانی یا جنگل شهری: فرهنگ، درک از خود و محیط به وسیله اینترنت|عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بودن با فناوري اطلاعات}} == چکیده == در جولای ۲۰۱۰ خبری فوری با این مضمون انتشار یافت که اخیراً یک ویروس جدید رایانه‌ای کشف شده است. شنیدن این خبر برای مخاطبان عادی احتمالاً فقط خمیازه‌ای از سر بی‌حوصلگی را به دنبال داشته است. روی هم رفته، به نظر می‌رسد که روزانه یک «تهدید سایبری» جدید گزارش شده و هر روز شناسایی ویروس‌های جدید رایانه‌ای به اطلاع عموم رسانده می‌شود. در بیشتر موارد پیش از اینکه حادثه ناخوشایندی رخ دهد، سازندگان نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس تلاش می‌کنند نرم‌افزاری را توسعه دهند که بدافزارها را که با هدف سوءاستفاده طراحی شده‌اند، هدف بگیرند و از کار بیندازند. اما از نظر کاربران ماهر و باتجربه در حوزه سایبری، واقعه جولای ۲۰۱۰ از اهمیت بسزایی برخوردار بود. «استاکس نت» که به عنوان یک ویروس رایانه‌ای شهرت یافت، در مقایسه با ابزارهای هک معمولی به مراتب پیچیده‌تر بود. این کد پیشرفته و پرقدرت یک کرم رایانه‌ای است که خود به خود تکثیر یافته و کنترل‌کننده‌های منطقی قابل برنامه‌ریزی (PLC) را هدف قرار می‌دهد، یعنی سیستم‌های ساده رایانه‌ای که برای اجرای وظایف خودکار در بسیاری از پردازش‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. PLC بخشی از سیستم‌های کنترل است که از آنها اغلب با عنوان سیستم کنترل سوپروایزری و اخذ داده‌ها (SCADA) یاد می‌کنند. سیستم SCADA برای دنیای صنعتی مدرن بسیار حیاتی بوده و برای کنترل تجهیزاتی از قبیل نیروگاه‌های آبی، تاسیسات خودکار و شبکه‌های برق را استفاده می‌شوند. استاکسنت قادر نیست به طور مستقیم و از طریق سیستم‌های اسکادا (SCADA) گسترش یابد. این ویروس با اجرا بر روی سیستم عامل ویندوز در بین رایانه‌ها انتشار یافت. این ویروس سیستم رابط رایانه به اسکادا را جستجو می‌کرد. اگر این رابط وجود داشت، استاکس‌نت به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که بتواند یک PLC را هدف بگیرد– البته نه هر PLC. استاکس‌نت فقط PLCهایی را هدف قرار می‌داد که ساخت شرکت زیمنس باشد. کد استاکسنت می‌تواند بر روی سیستم‌های رایانه‌ای سراسر جهان فعال گردد و بر روی حافظه اصلی رایانه استقرار یابد. تا زمانیکه کاربر به وجود آن شک نکند، این قابلیت را دارد که در آنجا ساکت و بی‌حرکت باقی بماند. آمار و ارقام حاکی از آنست که این ویروس ایران را هدف گرفته بود و تقریباً ۶۰ درصد موارد نفوذ استاکس‌نت بر روی سیستم‌های ایرانی اتفاق افتاد. قابل ذکر است که یکی از مهمترین گزینه‌های غرب در توقف ایران هسته‌ای، گزینه اُسیراک یعنی حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران بود. اما این گزینه که می‌توانست تعداد بالایی از سانتریفیوژهای ایران را از مدار خارج کند، آنچنان که در نشریه ستاد مشترک ارتش آمریکا به آن اذعان شده، دارای تبعات منفی زیادی برای غرب بود. مطابق قواعد نظامی هنگامی که عملیات متعارف نظامی تبعات منفی دارد، عملیات ویژه طراحی می‌شود و ویروس استاکس نت به عنوان یک عملیات ویژه سایبری موفق شد غرب را با حداقل تبعات منفی به اهداف تخریبی در حدود یک هزار سانتریفیوژ برساند. در طول یک دهه گذشته، قدرت سایبری با سرعتی ثابت رو به رشد بوده است اما در اغلب مواقع، ظاهراً فقط ابزار کار محدودی در اختیار استراتژیست‌ها قرار داده است. این قدرت می‌تواند به عنوان ابزاری بالقوه برای کارهای اطلاعاتی مورد استفاده قرار گیرد و دامنه و سرعتی را که اطلاعات جمع‌آوری می‌شوند، تحت تأثیر خود قرار دهد. دوم اینکه، قدرت سایبری تا حد زیادی بهره‌برداری از قدرت سخت ـ شالوده هیمنه نظامی غرب ـ را تسهیل می‌کند. در مقابل، استفاده سوم از قدرت سایبری نیز می‌تواند باعث اخلال در شبکه‌ای شود که شالوده قدرت سخت دشمن را شکل می‌دهد. == نتیجه == قدرت سایبری از بدو پیدایش خود، چالشی برای استراتژیست‌ها ایجاد کرده است و از زمان انتشار خبر حمله بدافزار استاکس نت به سایت‌های اتمی ایران سوالات درباره این قدرت جدی تر شده‌اند. در حال حاضر تفاسیری که مطرح می‌شوند، عمدتاً تلاشی هستند برای ایجاد یک ساختار برای تفکر درباره استاکسنت و قدرت سایبری به صورتی عام‌تر. استاکس‌نت معادل دیجیتالی موشک‌های «شلیک کن و فراموش کن» تلقی می‌شود و این نگرانی را ایجاد کرده است که جنگ سایبری ممکن است منجر به نتایج فاجعه‌بارتری در قرن بیست و یکم ـ قرن شبکه‌ای شده پیچیده ـ گردد از آنچه که جنگ اتمی ابرقدرتی قرن بیستم می‌توانست ایجاد کند. ==منبع== عنوان منبع : L U K A S M I L E V S K I,” STUXNET AND STRATEGY”, 2011 [[رده:نقش عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات]] 6cdo1fo2nm77ir8rmnslrqm8qmn7mys 4 12643 135479 129264 2026-10-02T08:44:10Z Fwldom 26269 /* حذف کتاب کلسیم عامل اصلی پوکی استخوان */ بخش جدید 135479 wikitext text/x-wiki '''درخواست‌های حذف''' __NEWSECTIONLINK__ {{نظر}} <div style="float:left;"> {{میانبر|وک:نبح}} {{جعبه بایگانی| [[/بایگانی۱|بایگانی۱]]{{سخ}} [[/بایگانی۲|بایگانی۲]]{{سخ}} [[/بایگانی۳|بایگانی۳]]{{سخ}} [[/بایگانی۴|بایگانی۴]]{{سخ}} [[/بایگانی۵|بایگانی۵]]{{سخ}} }} </div> {{ambox |text= پس از نامزد کردن یک کتاب برای حذف، در صفحه اصلی آن برچسب «نظرخواهی برای حذف» بزنید و در صورت تمایل می‌توانید به زیرصفحه‌های کتاب نیز این برچسب را بزنید. }} == حذف صفحه اضافی کتاب برنامه نویسی psp == {{بسته|موفق=بله}} مطالب کافی نداشت و به درخواست نویسنده حذف شد. --[[کاربر:Doostdar|دوستدار ایران بزرگ]] [[بحث کاربر:Doostdar|&#x260E;]] شنبه،۱۷ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۳۰ (ایران) ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۰ (UTC) درود صفحه برنامه نویسی PSP/فهرست راهنمای تکراری از کتاب psp اضافی است و آن را از فهرست کتاب نیز حذف کردم لطفاً صفحه را حذف کنید. [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۳ (UTC) {{پایان بسته}} == حذف کتاب کلسیم عامل اصلی پوکی استخوان == با توجه به گزارش کاربر @[[کاربر:Vivairan2|Vivairan2]] که دلیل نقص حق تکثیر را برای نامزدی حذف سریع این کتاب کردند. بزودی این کتاب اگر دلیل موجهی برای عدم حق نقص تکثیر ارائه نشود حذف خواهد شد. نویسنده: @[[کاربر:Shafieibavil|Shafieibavil]] [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) bp6iwrrcjvmaqi01m3t9cbnhu1sgyu4 135482 135479 2026-10-02T09:02:09Z Vivairan2 28134 /* حذف کتاب کلسیم عامل اصلی پوکی استخوان */ پاسخ 135482 wikitext text/x-wiki '''درخواست‌های حذف''' __NEWSECTIONLINK__ {{نظر}} <div style="float:left;"> {{میانبر|وک:نبح}} {{جعبه بایگانی| [[/بایگانی۱|بایگانی۱]]{{سخ}} [[/بایگانی۲|بایگانی۲]]{{سخ}} [[/بایگانی۳|بایگانی۳]]{{سخ}} [[/بایگانی۴|بایگانی۴]]{{سخ}} [[/بایگانی۵|بایگانی۵]]{{سخ}} }} </div> {{ambox |text= پس از نامزد کردن یک کتاب برای حذف، در صفحه اصلی آن برچسب «نظرخواهی برای حذف» بزنید و در صورت تمایل می‌توانید به زیرصفحه‌های کتاب نیز این برچسب را بزنید. }} == حذف صفحه اضافی کتاب برنامه نویسی psp == {{بسته|موفق=بله}} مطالب کافی نداشت و به درخواست نویسنده حذف شد. --[[کاربر:Doostdar|دوستدار ایران بزرگ]] [[بحث کاربر:Doostdar|&#x260E;]] شنبه،۱۷ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۳۰ (ایران) ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۰ (UTC) درود صفحه برنامه نویسی PSP/فهرست راهنمای تکراری از کتاب psp اضافی است و آن را از فهرست کتاب نیز حذف کردم لطفاً صفحه را حذف کنید. [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۳ (UTC) {{پایان بسته}} == حذف کتاب کلسیم عامل اصلی پوکی استخوان == با توجه به گزارش کاربر @[[کاربر:Vivairan2|Vivairan2]] که دلیل نقص حق تکثیر را برای نامزدی حذف سریع این کتاب کردند. بزودی این کتاب اگر دلیل موجهی برای عدم حق نقص تکثیر ارائه نشود حذف خواهد شد. نویسنده: @[[کاربر:Shafieibavil|Shafieibavil]] [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) ::{{حذف شود}} محتوایی برای ویکی‌کتاب ندارد. تبلیغ یک کتاب است که نقض حق تکثیر را برای ناشر زیر پا گذاشته است. :[[کاربر:Vivairan2|Vivairan2]] ([[بحث کاربر:Vivairan2|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۲ (UTC) fmhlrzyi4x69p502vf0jvxopj17zhm6 135483 135482 2026-10-02T09:02:26Z Vivairan2 28134 /* حذف کتاب کلسیم عامل اصلی پوکی استخوان */ 135483 wikitext text/x-wiki '''درخواست‌های حذف''' __NEWSECTIONLINK__ {{نظر}} <div style="float:left;"> {{میانبر|وک:نبح}} {{جعبه بایگانی| [[/بایگانی۱|بایگانی۱]]{{سخ}} [[/بایگانی۲|بایگانی۲]]{{سخ}} [[/بایگانی۳|بایگانی۳]]{{سخ}} [[/بایگانی۴|بایگانی۴]]{{سخ}} [[/بایگانی۵|بایگانی۵]]{{سخ}} }} </div> {{ambox |text= پس از نامزد کردن یک کتاب برای حذف، در صفحه اصلی آن برچسب «نظرخواهی برای حذف» بزنید و در صورت تمایل می‌توانید به زیرصفحه‌های کتاب نیز این برچسب را بزنید. }} == حذف صفحه اضافی کتاب برنامه نویسی psp == {{بسته|موفق=بله}} مطالب کافی نداشت و به درخواست نویسنده حذف شد. --[[کاربر:Doostdar|دوستدار ایران بزرگ]] [[بحث کاربر:Doostdar|&#x260E;]] شنبه،۱۷ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۳۰ (ایران) ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۰ (UTC) درود صفحه برنامه نویسی PSP/فهرست راهنمای تکراری از کتاب psp اضافی است و آن را از فهرست کتاب نیز حذف کردم لطفاً صفحه را حذف کنید. [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۳ (UTC) {{پایان بسته}} == حذف کتاب کلسیم عامل اصلی پوکی استخوان == با توجه به گزارش کاربر @[[کاربر:Vivairan2|Vivairan2]] که دلیل نقص حق تکثیر را برای نامزدی حذف سریع این کتاب کردند. بزودی این کتاب اگر دلیل موجهی برای عدم حق نقص تکثیر ارائه نشود حذف خواهد شد. نویسنده: @[[کاربر:Shafieibavil|Shafieibavil]] [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) * {{حذف شود}} محتوایی برای ویکی‌کتاب ندارد. تبلیغ یک کتاب است که نقض حق تکثیر را برای ناشر زیر پا گذاشته است. :[[کاربر:Vivairan2|Vivairan2]] ([[بحث کاربر:Vivairan2|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۲ (UTC) kutj73wihvr1gogggsqg9510bjd0vns 4 41152 135431 135291 2026-10-01T12:42:34Z MediaWiki message delivery 6433 /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ بخش جدید 135431 wikitext text/x-wiki {| class="plainlinks" style="background:transparent; width:100%; border: 2px ridge #A7D7F9; " |- | colspan=2 style="vertical-align: top; background-color:#F0F2F5;text-align:center;font-size:9pt;border: 2px #A7D7F9;"| {{میان‌بر|وک:مت}} [[تصویر:Polarstern library hg.jpg|left|200px|link=ویکی‌کتاب:میز تحریر]] [[تصویر:Gnome-applications.svg|right|140px|link=ویکی‌کتاب:میز تحریر]] '''ردکردن به:''' [[#toc|فهرست بحث‌ها]] {{ن}} [[#below_toc|آغاز بحث‌ها]]{{ن}}[[#footer|پایین صفحه]]{{ن}}'''[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} افزودن بحث تازه]'''<br/> {{Purge|پاکسازی میانگیر برای تازه‌کردن صفحه}} ---- <big>میز تحریر در ویکی‌کتاب، مکانی برای مطرح کردن سوالات عمومی، درخواست راهنمایی {{سخ}}و اظهار نظر از دیگر کاربران، و بحث بر سر مسایل مختلفی است که در ویکی‌کتاب اهمیت دارد.</big> |- | style="vertical-align: top; background-color:#F6F6F6;font-size:9pt;"| <div style="padding:1px 10px; text-align:right; font-size: 13pt; border-bottom:1px solid #A7D7F9; background:#E8F2F8; color:#534741;">استفاده از این صفحه</div> *بحث‌های جدید را به '''انتهای''' این صفحه بیفزایید. *'''[{{SERVER}}{{localurl:{{ns:project}}:میز تحریر|action=edit&section=new}} برای افزودن بحث تازه اینجا کلیک کنید.]''' <div style="padding:1px 10px; text-align:right; font-size: 13pt; border-bottom:1px solid #A7D7F9; background:#E8F2F8; color:#534741;">بایگانی</div> {{جعبه بایگانی| [[/بایگانی۱|بایگانی۱]]{{*}} [[/بایگانی۲|بایگانی۲]]{{*}} [[/بایگانی۳|بایگانی۳]]{{*}} [[/بایگانی۴|بایگانی۴]]{{*}} [[/بایگانی۵|بایگانی۵]]{{*}} [[/بایگانی۶|بایگانی۶]]{{*}} [[/بایگانی۷|بایگانی۷]]{{*}} [[/بایگانی۸|بایگانی۸]]{{*}} [[/بایگانی۹|بایگانی۹]]{{*}} [[/بایگانی۱۰|بایگانی۱۰]]{{*}} [[/بایگانی۱۱|بایگانی۱۱]]{{*}} [[/بایگانی۱۲|بایگانی۱۲]]{{*}} [[/بایگانی۱۳|بایگانی۱۳]]{{*}} [[/بایگانی۱۴|بایگانی۱۴]]{{*}} [[/بایگانی۱۵|بایگانی۱۵]]{{*}} [[/بایگانی۱۶|بایگانی۱۶]]{{*}} [[/بایگانی۱۷|بایگانی۱۷]]{{*}} [[/بایگانی۱۸|بایگانی۱۸]]{{*}} [[/بایگانی۱۹|بایگانی۱۹]]{{*}} [[/بایگانی۲۰|بایگانی۲۰]]{{*}} [[/بایگانی۲۱|بایگانی۲۱]]{{*}} [[/بایگانی۲۲|بایگانی۲۲]] [[/بایگانی۲۳|بایگانی۲۳]] }} <inputbox> type=fulltext bgcolor=transparent prefix=ویکی‌کتاب:میز تحریر break=no searchbuttonlabel=جستجو در بایگانی‌های میز تحریر </inputbox> |} == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[کاربر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[بحث کاربر:MediaWiki message delivery|بحث]]) ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۲ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 ارسال شده است --> ngq9ky748ohj7hi3dlfyd2zd1fj05n4 3 41992 135470 135402 2026-10-02T08:24:47Z Fwldom 26269 /* نامزد حذف سریع */ بخش جدید 135470 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == [[File:Carl Spitzweg 021-detail.jpg|thumb|left|180px|خوش‌آمدید!]] <br/> سلام {{PAGENAME}}، به ویکی‌کتاب خوش آمدید. از مشارکت شما سپاسگزارم. امیدوارم که از اینجا خوشتان بیاید و تصمیم به ماندن بگیرید. راهنماهای ویکی‌کتاب در [[راهنما:فهرست|اینجا]] است اما پیوندهای زیر برای کاربرهای جدید مفیدند: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌کتاب:ویکی‌کتاب چیست؟|ویکی‌نسک (ویکی‌کتاب) چیست؟]] || [[ویکی‌کتاب:ویکی‌کتاب چیست؟|ویکی‌نسک (ویکی‌کتاب) چیست؟]] |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌کتاب:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌کتاب:آموزش سریع|آموزش سریع]] آموزش کار با زبان مدیاویکی (محیط ویکی‌کتاب) |- | [[پرونده:Cscr-featured.svg|30px|right|link=ویکی‌کتاب:کتاب‌های برگزیده|کتاب‌های برگزیده]] || [[ویکی‌کتاب:کتاب‌های برگزیده|کتاب‌های برگزیده]] فهرستی از کتاب‌های برگزیده |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌کتاب:میز تحریر|میز تحریر]]||[[ویکی‌کتاب:میز تحریر]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- | [[پرونده:Nuvola_apps_bookcase_1.svg|30px|right|link=ویکی‌کتاب:خودآموز/کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود|کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود]]||[[ویکی‌کتاب:خودآموز/کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود|کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود]] راه‌های تکمیل و ویرایش ایبوک‌های ویکی‌کتاب |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px|link=ویکی‌کتاب:صفحه تمرین|صفحه تمرین]]||[[ویکی‌کتاب:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌کتاب:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|20px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|25px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|25px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|25px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWtionary.svg|25px|link=wikt:صفحه_اصلی|ویکی‌واژه]] [[پرونده:HSWQuote.svg|25px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]][[پرونده:Wikidata-logo.svg|25px|link=wikidata:صفحه_اصلی|ویکی‌داده]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌نسک:ویکی‌نسک‌نویسان|ویکی‌نسک‌نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً برای آزمایش از [[ویکی‌کتاب:گودال ماسه‌بازی]] استفاده کنید. باز هم خوش آمد می‌گویم.شاد باشید! -- [[کاربر:New user message|New user message]] ([[بحث کاربر:New user message|بحث]]) ۴ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۱ (UTC) == درخواست مدیرشدن == درود بر شما، شما دوباره درخواست مدیرشدن ارسال کردید که با توجه به صلاح دید ویکی‌مدیا مدیر جدید انتخاب شده است. تا 2 دی 1405 بعد از آن میتوانید درخواست مدیریت خود را در صفحه نظرخواهی بگذارید. * چندین مورد هرزه‌نگاری مستند شده (کپی برداری مطالب از سایر ویکی‌ها بدون تغییر) * همچنین سوگیری در صفحات تاریخ ایران. این ها همه میتوانند دلایلی برای بستن دسترسی موقت شما باشند، خواهشمندم به ویرایش ادامه بدهید و موارد بالا را رعایت بفرمائید در غیر اینصورت با توجه به قوانین دسترسی ویرایش شما را بصورت موقت خواهم بست. سپاس ‌بی‌کران نکته: اگر نیاز به دسترسی خاصی برای کمک به ویکی‌کتاب دارید میتوانید در صفحه بحث اینجانب درخواست خود را ارسال بفرمائید. [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۲ (UTC) == خرابکاری، سوگیری - هشدار به کاربر == درود بر شما، تغییرات نامنساب و گاها خرابکاری یا سوگیری که با توجه به قوانین ویکی کتاب محسوب میشوند شامل موارد زیر است و با توجه به این موارد هشدار به شما میدهم. * کپی از سایر ویکی‌ها بدون تغییر و لینک های اشتباه در ([[ویکی‌کتاب:شیوه ارجاع به منابع]] و ...) * سوگیری در کتاب [[تاریخ ایران]] با استفاده از نام توهین آمیز و اضافه کردن بخش جدیدی که نیاز نبود. * یک اشتباه دیگر باعث میشود که حساب شما محدود شود. <div style="color: #000; font-size: 1em; width: 90%; border: 1px solid #F30; background-color: #FFF0C0; text-align:center; direction:rtl; clear:both; padding:4px; margin:4px auto;"> [[پرونده:Stop2.png|right|50px]] با درود! تغییراتی که در صفحه‌ها می‌دهید [[w:وپ:خرابکار|خرابکاری]] محسوب می‌شود. خواهشمندیم که دست نگه دارید. برای تمرین، به [[ویکی‌کتاب:صفحه تمرین|صفحهٔ تمرین]] بروید. برای کسب اطلاعات بیش‌تر به [[وک:راهنما|صفحهٔ راهنما]] رجوع کنید.''' </div> <blockquote>[[رده:الگوهای هشدار به کاربر]]</blockquote>[[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۶ (UTC) :بهتون هشدار دادم، کپی کردن مطالب بدون تغییر هیچگونه لینک یا حتی محتوایی از ویکی‌پدیا، باعث بهم ریختگی محتوا، گمهراه شدن کاربران جدید و ایجاد صفحات با محتوای اضافی میشود. :اگر این اقدامات را پایان ندهید مجبور به بستن دسترسی شما میشوم. :<div style="color: #000; font-size: 1em; width: 90%; border: 1px solid #b32424; background-color: #fee7e6; text-align:center; direction:rtl; clear:both; margin: 1em; padding: 1em"> [[پرونده:Ambox octagon stop.svg|right|70px]] شما براساس سیاست‌های ویکی‌کتاب، '''کاربر [[وک:خرابکاری|خرابکار]]''' تشخیص داده شده‌اید. منش خود را نسبت به ویکی‌کتاب تغییر دهید. در غیر این صورت دسترسی شما برای مدت محدود یا نامحدود قطع خواهد شد. <span style="color:#d33">'''این آخرین هشدار است.'''</span> </div> [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۷ (UTC) == نامزد حذف سریع == درود بر شما، صفحاتی را با خالی کردید و نامزد حذف سریع لازم میدونم که علت نامزدی حذف سریع و خالی کردن صفحات را بدونم تا اقدام به حذف صفحات بکنم. [[:رده:صفحه‌های نامزد حذف سریع]] [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۴ (UTC) 7xhjdh0mkf68f6ad8qt9vn2ozz5mpvb 135473 135470 2026-10-02T08:32:42Z Vivairan2 28134 /* نامزد حذف سریع */ پاسخ 135473 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == [[File:Carl Spitzweg 021-detail.jpg|thumb|left|180px|خوش‌آمدید!]] <br/> سلام {{PAGENAME}}، به ویکی‌کتاب خوش آمدید. از مشارکت شما سپاسگزارم. امیدوارم که از اینجا خوشتان بیاید و تصمیم به ماندن بگیرید. راهنماهای ویکی‌کتاب در [[راهنما:فهرست|اینجا]] است اما پیوندهای زیر برای کاربرهای جدید مفیدند: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌کتاب:ویکی‌کتاب چیست؟|ویکی‌نسک (ویکی‌کتاب) چیست؟]] || [[ویکی‌کتاب:ویکی‌کتاب چیست؟|ویکی‌نسک (ویکی‌کتاب) چیست؟]] |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌کتاب:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌کتاب:آموزش سریع|آموزش سریع]] آموزش کار با زبان مدیاویکی (محیط ویکی‌کتاب) |- | [[پرونده:Cscr-featured.svg|30px|right|link=ویکی‌کتاب:کتاب‌های برگزیده|کتاب‌های برگزیده]] || [[ویکی‌کتاب:کتاب‌های برگزیده|کتاب‌های برگزیده]] فهرستی از کتاب‌های برگزیده |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌کتاب:میز تحریر|میز تحریر]]||[[ویکی‌کتاب:میز تحریر]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- | [[پرونده:Nuvola_apps_bookcase_1.svg|30px|right|link=ویکی‌کتاب:خودآموز/کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود|کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود]]||[[ویکی‌کتاب:خودآموز/کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود|کمک کردن در یکی از کتاب‌های موجود]] راه‌های تکمیل و ویرایش ایبوک‌های ویکی‌کتاب |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px|link=ویکی‌کتاب:صفحه تمرین|صفحه تمرین]]||[[ویکی‌کتاب:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌کتاب:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|20px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|25px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|25px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|25px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWtionary.svg|25px|link=wikt:صفحه_اصلی|ویکی‌واژه]] [[پرونده:HSWQuote.svg|25px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]][[پرونده:Wikidata-logo.svg|25px|link=wikidata:صفحه_اصلی|ویکی‌داده]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌نسک:ویکی‌نسک‌نویسان|ویکی‌نسک‌نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً برای آزمایش از [[ویکی‌کتاب:گودال ماسه‌بازی]] استفاده کنید. باز هم خوش آمد می‌گویم.شاد باشید! -- [[کاربر:New user message|New user message]] ([[بحث کاربر:New user message|بحث]]) ۴ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۱ (UTC) == درخواست مدیرشدن == درود بر شما، شما دوباره درخواست مدیرشدن ارسال کردید که با توجه به صلاح دید ویکی‌مدیا مدیر جدید انتخاب شده است. تا 2 دی 1405 بعد از آن میتوانید درخواست مدیریت خود را در صفحه نظرخواهی بگذارید. * چندین مورد هرزه‌نگاری مستند شده (کپی برداری مطالب از سایر ویکی‌ها بدون تغییر) * همچنین سوگیری در صفحات تاریخ ایران. این ها همه میتوانند دلایلی برای بستن دسترسی موقت شما باشند، خواهشمندم به ویرایش ادامه بدهید و موارد بالا را رعایت بفرمائید در غیر اینصورت با توجه به قوانین دسترسی ویرایش شما را بصورت موقت خواهم بست. سپاس ‌بی‌کران نکته: اگر نیاز به دسترسی خاصی برای کمک به ویکی‌کتاب دارید میتوانید در صفحه بحث اینجانب درخواست خود را ارسال بفرمائید. [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۲ (UTC) == خرابکاری، سوگیری - هشدار به کاربر == درود بر شما، تغییرات نامنساب و گاها خرابکاری یا سوگیری که با توجه به قوانین ویکی کتاب محسوب میشوند شامل موارد زیر است و با توجه به این موارد هشدار به شما میدهم. * کپی از سایر ویکی‌ها بدون تغییر و لینک های اشتباه در ([[ویکی‌کتاب:شیوه ارجاع به منابع]] و ...) * سوگیری در کتاب [[تاریخ ایران]] با استفاده از نام توهین آمیز و اضافه کردن بخش جدیدی که نیاز نبود. * یک اشتباه دیگر باعث میشود که حساب شما محدود شود. <div style="color: #000; font-size: 1em; width: 90%; border: 1px solid #F30; background-color: #FFF0C0; text-align:center; direction:rtl; clear:both; padding:4px; margin:4px auto;"> [[پرونده:Stop2.png|right|50px]] با درود! تغییراتی که در صفحه‌ها می‌دهید [[w:وپ:خرابکار|خرابکاری]] محسوب می‌شود. خواهشمندیم که دست نگه دارید. برای تمرین، به [[ویکی‌کتاب:صفحه تمرین|صفحهٔ تمرین]] بروید. برای کسب اطلاعات بیش‌تر به [[وک:راهنما|صفحهٔ راهنما]] رجوع کنید.''' </div> <blockquote>[[رده:الگوهای هشدار به کاربر]]</blockquote>[[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۶ (UTC) :بهتون هشدار دادم، کپی کردن مطالب بدون تغییر هیچگونه لینک یا حتی محتوایی از ویکی‌پدیا، باعث بهم ریختگی محتوا، گمهراه شدن کاربران جدید و ایجاد صفحات با محتوای اضافی میشود. :اگر این اقدامات را پایان ندهید مجبور به بستن دسترسی شما میشوم. :<div style="color: #000; font-size: 1em; width: 90%; border: 1px solid #b32424; background-color: #fee7e6; text-align:center; direction:rtl; clear:both; margin: 1em; padding: 1em"> [[پرونده:Ambox octagon stop.svg|right|70px]] شما براساس سیاست‌های ویکی‌کتاب، '''کاربر [[وک:خرابکاری|خرابکار]]''' تشخیص داده شده‌اید. منش خود را نسبت به ویکی‌کتاب تغییر دهید. در غیر این صورت دسترسی شما برای مدت محدود یا نامحدود قطع خواهد شد. <span style="color:#d33">'''این آخرین هشدار است.'''</span> </div> [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۷ (UTC) == نامزد حذف سریع == درود بر شما، صفحاتی را با خالی کردید و نامزد حذف سریع لازم میدونم که علت نامزدی حذف سریع و خالی کردن صفحات را بدونم تا اقدام به حذف صفحات بکنم. [[:رده:صفحه‌های نامزد حذف سریع]] [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۴ (UTC) :درود. حذف کنید، همه یا تبلیغاتی هستند یا خرابکاری. متافیزیکا تبلیغ یک مجله بود که به جای محتوا فقط چند پیوند گذاشته بود. [[کاربر:Vivairan2|Vivairan2]] ([[بحث کاربر:Vivairan2|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۲ (UTC) tm242bv2lpuq21fw5tb5lxmhp6x22tv 1 42051 135472 134679 2026-10-02T08:31:25Z Fwldom 26269 /* بحث در خصوص کتاب «کلسیم عامل پوکی استخوان» */ پاسخ 135472 wikitext text/x-wiki {{حذف سریع}} == بحث در خصوص کتاب «کلسیم عامل پوکی استخوان» == لطفا نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را در خصوص این کتاب و صفحه اختصاصی کتاب در ویکی پدیا مطرح بفرمایید. [[کاربر:Shafieibavil|Shafieibavil]] ([[بحث کاربر:Shafieibavil|بحث]]) ۱۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۰ (UTC) :درود بر شما، مدیر ویکی‌کتاب هستم گویا شما با نوشتن این کتاب دچار نقص حق تکثیر شدید. :لطفا در مورد حق تکثیر این کتاب و قوانین ویکی‌کتاب مطالعه بفرمائید و اگر این کتاب مطابق معیار‌های ویکی‌کتاب نباشد بزودی حذف خواهد شد. [[کاربر:Fwldom|Fwldom]] ([[بحث کاربر:Fwldom|بحث]]) ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۱ (UTC) ey3l5fenni4a1197cmqywkdz9vkso85 0 42174 135469 135422 2026-10-02T08:15:02Z Fwldom 26269 135469 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Apple Headquarters, Cupertino, California.JPG|بندانگشتی|چپ|ورودی مقر اصلی اپل در کوپرتینو، کالیفرنیا، در خیابان اینفینیت لوپ ۱]] این کتاب یک راهنمای استفاده از رایانه‌ها یا سیستم‌عامل اپل نیست؛ بلکه به دنیای اپل می‌پردازد، از جمله تاریخچه این شرکت، نوآوری‌های اصلی آن و همه چیزهایی که پیرامون این شرکتِ دارای نشان سیب گاززده وجود دارد. :'''[[اپل/صفحه اصلی|صفحه اصلی]]''' *[[اپل/تاریخچه|تاریخچه]] {{پیشرفت|100٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} *[[اپل/بنیان‌گذاران|بنیان‌گذاران]] {{پیشرفت|1٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} *[[اپل/رایانه‌ها|رایانه‌ها]] {{پیشرفت|1٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} *[[اپل/سیستم‌عامل‌ها|سیستم‌عامل‌ها]] {{پیشرفت|1٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} *[[اپل/iPod|آی‌پاد]] {{پیشرفت|1٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} *[[اپل/شکست‌های تجاری|شکست‌های تجاری]] {{پیشرفت|1٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} *[[اپل/دانستنی‌ها|دانستنی‌ها]] {{پیشرفت|1٪|۸ مهر ۱۴۰۵|کوتاه}} [[رده:اپل]] axrsgu6cej0bnehkh39l5h2ftwepj04 0 42175 135464 135421 2026-10-02T07:23:41Z Fwldom 26269 اصلاح ارقام 135464 wikitext text/x-wiki {{جلد |عنوان=اپل |زیرعنوان=تاریخ، محصولات و فناوری |تصویر=Apple Headquarters, Cupertino, California.JPG |متن جایگزین=ورودی ساختمان اصلی اپل در کوپرتینو، کالیفرنیا، در خیابان اینفینیت لوپ ۱ |px=300 |توضیح=این کتاب به تاریخچه، محصولات، فناوری‌ها و فعالیت‌های شرکت اپل می‌پردازد. |وضعیت=در حال ویرایش |درصد=۱ |شروع=اپل/تاریخچه |فهرست=اپل }} [[رده:اپل| ]] j408gohfr8u7ab0gts5smr3kzhb2qt9 135465 135464 2026-10-02T07:24:01Z Fwldom 26269 135465 wikitext text/x-wiki {{جلد |عنوان=اپل |زیرعنوان=تاریخ، محصولات و فناوری |تصویر=Apple Headquarters, Cupertino, California.JPG |متن جایگزین=ورودی ساختمان اصلی اپل در کوپرتینو، کالیفرنیا، در خیابان اینفینیت لوپ ۱ |px=300 |توضیح=این کتاب به تاریخچه، محصولات، فناوری‌ها و فعالیت‌های شرکت اپل می‌پردازد. |وضعیت=در حال ویرایش |درصد=1 |شروع=اپل/تاریخچه |فهرست=اپل }} [[رده:اپل| ]] r8wkt3jfg4a7kj9rdgix9j6l5bs7s5j 10 42176 135460 135420 2026-10-02T07:14:13Z Fwldom 26269 135460 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> <div style=" max-width:900px; margin:20px auto; padding:0; border:1px solid #c8ccd1; border-radius:16px; overflow:hidden; background:#fff; box-shadow:0 3px 12px rgba(0,0,0,.12); direction:rtl; "> <!-- نوار بالایی --> <div style=" background:linear-gradient(135deg,#202122,#54595d); color:white; padding:12px 20px; font-size:90%; text-align:right; "> 📖 ویکی‌کتاب </div> <!-- بخش اصلی --> <div style=" padding:30px 25px; text-align:center; "> <!-- تصویر --> {{#if:{{{تصویر|}}}| <div style="margin-bottom:25px;"> [[پرونده:{{{تصویر}}}|{{#if:{{{px|}}}|{{{px}}}px|300px}}|alt={{{متن جایگزین|جلد کتاب {{{عنوان|}}}}}}]] </div> }} <!-- عنوان --> <div style=" font-size:220%; font-weight:bold; line-height:1.5; margin:10px 0; color:#202122; "> {{{عنوان|عنوان کتاب}}} </div> <!-- زیرعنوان --> {{#if:{{{زیرعنوان|}}}| <div style=" font-size:115%; color:#54595d; margin:5px 0 20px; "> {{{زیرعنوان}}} </div> }} <!-- توضیح --> {{#if:{{{توضیح|}}}| <div style=" max-width:700px; margin:15px auto 25px; padding:15px 20px; background:#f8f9fa; border-radius:10px; line-height:1.9; text-align:right; "> {{{توضیح}}} </div> }} <!-- وضعیت --> {{#if:{{{وضعیت|}}}| <div style=" max-width:500px; margin:20px auto; text-align:right; "> <div style="font-weight:bold;margin-bottom:6px;"> وضعیت کتاب: {{{وضعیت}}} </div> <div style=" height:12px; background:#eaecf0; border-radius:10px; overflow:hidden; "> <div style=" height:100%; width:{{{درصد|0}}}%; background:#36c; border-radius:10px; "> </div> </div> <div style=" font-size:85%; color:#54595d; margin-top:5px; text-align:center; "> {{{درصد|0}}٪ تکمیل شده </div> }} <!-- دکمه‌های اصلی --> <div style=" margin:25px auto 10px; display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:8px; "> {{#if:{{{شروع|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#36c; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{شروع}}}|<span style="color:white;font-weight:bold;">▶ شروع مطالعه</span>]] </span> }} {{#if:{{{فهرست|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#eaecf0; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{فهرست}}}|<span style="color:#202122;font-weight:bold;">☰ فهرست مطالب</span>]] </span> }} </div> </div> <!-- پایین جلد --> <div style=" border-top:1px solid #eaecf0; background:#f8f9fa; padding:12px 20px; text-align:center; font-size:85%; color:#54595d; "> این کتاب در ویکی‌کتاب، دانشنامهٔ آزاد، تهیه می‌شود. </div> </div> </onlyinclude> fcf7diqq5gyxq5fcvl7icwmp2g3ffht 135461 135460 2026-10-02T07:15:56Z Fwldom 26269 135461 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> <div style=" max-width:900px; margin:20px auto; padding:0; border:1px solid #c8ccd1; border-radius:16px; overflow:hidden; background:#fff; box-shadow:0 3px 12px rgba(0,0,0,.12); direction:rtl; "> <!-- نوار بالایی --> <div style=" background:linear-gradient(135deg,#202122,#54595d); color:white; padding:12px 20px; font-size:90%; text-align:right; "> 📖 ویکی‌کتاب </div> <!-- بخش اصلی --> <div style=" padding:30px 25px; text-align:center; "> <!-- تصویر --> {{#if:{{{تصویر|}}}| <div style="margin-bottom:25px;"> [[پرونده:{{{تصویر}}}|{{#if:{{{px|}}}|{{{px}}}px|300px}}|alt={{{متن جایگزین|جلد کتاب {{{عنوان|}}}}}}]] </div> }} <!-- عنوان --> <div style=" font-size:220%; font-weight:bold; line-height:1.5; margin:10px 0; color:#202122; "> {{{عنوان|عنوان کتاب}}} </div> <!-- زیرعنوان --> {{#if:{{{زیرعنوان|}}}| <div style=" font-size:115%; color:#54595d; margin:5px 0 20px; "> {{{زیرعنوان}}} </div> }} <!-- توضیح --> {{#if:{{{توضیح|}}}| <div style=" max-width:700px; margin:15px auto 25px; padding:15px 20px; background:#f8f9fa; border-radius:10px; line-height:1.9; text-align:right; "> {{{توضیح}}} </div> }} <!-- وضعیت --> {{#if:{{{وضعیت|}}}| <div style=" max-width:500px; margin:20px auto; text-align:right; "> <div style="font-weight:bold;margin-bottom:6px;"> وضعیت کتاب: {{{وضعیت}}} </div> <div style=" height:12px; background:#eaecf0; border-radius:10px; overflow:hidden; "> <div style=" height:100%; width:{{{درصد|0}}}%; background:#36c; border-radius:10px; "> </div> </div> <div style=" font-size:85%; color:#54595d; margin-top:5px; text-align:center; "> {{{درصد|0}}٪ تکمیل شده </div> }} <!-- دکمه‌های اصلی --> <div style=" margin:25px auto 10px; display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:8px; "> {{#if:{{{شروع|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#36c; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{شروع}}}|<span style="color:white;font-weight:bold;">▶ شروع مطالعه</span>]] </span> }} {{#if:{{{فهرست|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#eaecf0; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{فهرست}}}|<span style="color:#202122;font-weight:bold;">☰ فهرست مطالب</span>]] </span> }} </div> </div> <!-- پایین جلد --> <div style=" border-top:1px solid #eaecf0; background:#f8f9fa; padding:12px 20px; text-align:center; font-size:85%; color:#54595d; "> این کتاب در ویکی‌کتاب، دانشنامهٔ آزاد، تهیه می‌شود. </div> </div> </onlyinclude> shstirml9thbejxri3wj2ockacde0q6 135462 135461 2026-10-02T07:20:10Z Fwldom 26269 135462 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> <div style=" max-width:900px; margin:20px auto; padding:0; border:1px solid #c8ccd1; border-radius:16px; overflow:hidden; background:#fff; box-shadow:0 3px 12px rgba(0,0,0,.12); direction:rtl; "> <!-- نوار بالایی --> <div style=" background:linear-gradient(135deg,#202122,#54595d); color:white; padding:12px 20px; font-size:90%; text-align:right; "> 📖 ویکی‌کتاب </div> <!-- بخش اصلی --> <div style=" padding:30px 25px; text-align:center; "> <!-- تصویر --> {{#if:{{{تصویر|}}}| <div style="margin-bottom:25px;"> [[پرونده:{{{تصویر}}}|{{#if:{{{px|}}}|{{{px}}}px|300px}}|alt={{{متن جایگزین|جلد کتاب {{{عنوان|}}}}}}]] </div> }} <!-- عنوان --> <div style=" font-size:220%; font-weight:bold; line-height:1.5; margin:10px 0; color:#202122; "> {{{عنوان|عنوان کتاب}}} </div> <!-- زیرعنوان --> {{#if:{{{زیرعنوان|}}}| <div style=" font-size:115%; color:#54595d; margin:5px 0 20px; "> {{{زیرعنوان}}} </div> }} <!-- توضیح --> {{#if:{{{توضیح|}}}| <div style=" max-width:700px; margin:15px auto 25px; padding:15px 20px; background:#f8f9fa; border-radius:10px; line-height:1.9; text-align:right; "> {{{توضیح}}} </div> }} <!-- وضعیت --> {{#if:{{{وضعیت|}}}| <div style=" max-width:500px; margin:20px auto; text-align:right; "> <div style="font-weight:bold;margin-bottom:6px;"> وضعیت کتاب: {{{وضعیت}}} </div> <div style=" height:12px; background:#eaecf0; border-radius:10px; overflow:hidden; "> <div style=" height:100%; width:{{{درصد|0}}}%; background:#36c; border-radius:10px; "></div> </div> <div style=" font-size:85%; color:#54595d; margin-top:5px; text-align:center; "> {{{درصد|0}}٪ تکمیل شده </div> </div> }} <!-- دکمه‌های اصلی --> <div style=" margin:25px auto 10px; display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:8px; "> {{#if:{{{شروع|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#36c; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{شروع}}}|<span style="color:white;font-weight:bold;">▶ شروع مطالعه</span>]] </span> }} {{#if:{{{فهرست|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#eaecf0; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{فهرست}}}|<span style="color:#202122;font-weight:bold;">☰ فهرست مطالب</span>]] </span> }} </div> </div> <!-- پایین جلد --> <div style=" border-top:1px solid #eaecf0; background:#f8f9fa; padding:12px 20px; text-align:center; font-size:85%; color:#54595d; "> این کتاب در ویکی‌کتاب، دانشنامهٔ آزاد، تهیه می‌شود. </div> </div> </onlyinclude> m9ayu4zwuh659xpshba0bqtzvmo77m1 135463 135462 2026-10-02T07:23:24Z Fwldom 26269 135463 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> <div style=" max-width:900px; margin:20px auto; padding:0; border:1px solid #c8ccd1; border-radius:16px; overflow:hidden; background:#fff; box-shadow:0 3px 12px rgba(0,0,0,.12); direction:rtl; "> <!-- نوار بالایی --> <div style=" background:linear-gradient(135deg,#202122,#54595d); color:white; padding:12px 20px; font-size:90%; text-align:right; "> 📖 ویکی‌کتاب </div> <!-- بخش اصلی --> <div style=" padding:30px 25px; text-align:center; "> <!-- تصویر --> {{#if:{{{تصویر|}}}| <div style="margin-bottom:25px;"> [[پرونده:{{{تصویر}}}|{{#if:{{{px|}}}|{{{px}}}px|300px}}|alt={{{متن جایگزین|جلد کتاب {{{عنوان|}}}}}}]] </div> }} <!-- عنوان --> <div style=" font-size:220%; font-weight:bold; line-height:1.5; margin:10px 0; color:#202122; "> {{{عنوان|عنوان کتاب}}} </div> <!-- زیرعنوان --> {{#if:{{{زیرعنوان|}}}| <div style=" font-size:115%; color:#54595d; margin:5px 0 20px; "> {{{زیرعنوان}}} </div> }} <!-- توضیح --> {{#if:{{{توضیح|}}}| <div style=" max-width:700px; margin:15px auto 25px; padding:15px 20px; background:#f8f9fa; border-radius:10px; line-height:1.9; text-align:right; "> {{{توضیح}}} </div> }} <!-- وضعیت --> {{#if:{{{وضعیت|}}}| <div style=" max-width:500px; margin:20px auto; text-align:right; "> <div style="font-weight:bold;margin-bottom:6px;"> وضعیت کتاب: {{{وضعیت}}} </div> <div style=" height:12px; background:#eaecf0; border-radius:10px; overflow:hidden; "> <div style=" height:100%; width:{{{درصد|0}}}%; background:#36c; border-radius:10px; "></div> </div> <div style=" font-size:85%; color:#54595d; margin-top:5px; text-align:center; "> {{{درصد|0}}}٪ تکمیل شده </div> </div> }} <!-- دکمه‌های اصلی --> <div style=" margin:25px auto 10px; display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:8px; "> {{#if:{{{شروع|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#36c; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{شروع}}}|<span style="color:white;font-weight:bold;">▶ شروع مطالعه</span>]] </span> }} {{#if:{{{فهرست|}}}| <span style=" display:inline-block; background:#eaecf0; border-radius:8px; padding:9px 18px; "> [[{{{فهرست}}}|<span style="color:#202122;font-weight:bold;">☰ فهرست مطالب</span>]] </span> }} </div> </div> <!-- پایین جلد --> <div style=" border-top:1px solid #eaecf0; background:#f8f9fa; padding:12px 20px; text-align:center; font-size:85%; color:#54595d; "> این کتاب در ویکی‌کتاب، دانشنامهٔ آزاد، تهیه می‌شود. </div> </div> </onlyinclude> k6jnpjfyu7c7o6k3n9umrdohl9b6eue 0 42180 135466 2026-10-02T08:08:48Z Fwldom 26269 اصلاح ارقام، اصلاح نویسه، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح املا، اصلاح سجاوندی 135466 wikitext text/x-wiki * سعی شده در ویرایش این صفحه از پارسی سره استفاده شود! == مقدمه == '''اپل''' یا '''Apple'''، همانند بسیاری از شرکت‌های رایانه‌ای دیگر، در قلب سیلیکون ولی پدید آمد. این شرکت در ۱ آوریل ۱۹۷۷ بنیان‌گذاری شد و در سال‌های بعد با رایانه‌های شخصی، سامانه‌عامل‌ها، دستگاه‌های قابل‌حمل و خدمات موسیقی دیجیتال، نقش مهمی در دگرگونی صنعت رایانه و رسانه‌های دیجیتال پیدا کرد. === فهرست === * [[#خاستگاه‌ها|خاستگاه‌ها]] * [[#سال‌های نخست|سال‌های نخست]] * [[#مکینتاش|مکینتاش]] * [[#سال‌های اخیر|سال‌های اخیر]] == خاستگاه‌ها == پیش از هم‌بنیان‌گذاری شرکت، [[w:fa:استیو وازنیک|استیو وازنیک]] یک هکر ساده بود که در سال ۱۹۷۵، با الهام از رویدادهای آن زمان، شروع به سخنرانی در Homebrew Computer Club کرد. در آن زمان تنها پردازنده‌های در دسترس، [[w:fa:اینتل ۸۰۸۰|اینتل ۸۰۸۰]] با بهای ۱۷۹ دلار و [[w:fa:موتورولا ۶۸۰۰۰|موتورولا ۶۸۰۰۰]] با بهای ۱۷۰ دلار بودند. وزنیاک تصمیم گرفت از ۶۸۰۰۰ استفاده کند، اما بهای هر دو پردازنده از توان مالی او بیرون بود. ازاین‌رو، تا زمانی که بتواند توان خرید یک CPU را پیدا کند، به مشاهده، یادگیری و طراحی رایانه‌های خود روی کاغذ پرداخت. هنگامی که [[w:fa:موس تکنالوجی|موس تکنالوجی]] در سال ۱۹۷۶ تراشهٔ ۶۵۰۲ را با بهای ناچیز ۲۵ دلار عرضه کرد، وزنیاک بی‌درنگ شروع به نوشتن گونه‌ای از زبان برنامه‌نویسی BASIC برای پردازندهٔ تازه کرد. پس از پایان کار، طراحی رایانه‌ای را آغاز کرد که بتواند این زبان را اجرا کند. تراشهٔ ۶۵۰۲ به‌وسیلهٔ همان گروهی طراحی شده بود که ۶۸۰۰ را طراحی کرده بودند؛ موضوعی که با توجه به این‌که بسیاری از کارکنان سیلیکون ولی شرکت‌های خود را ترک می‌کردند تا شرکت‌های تازه‌ای بنیان بگذارند، چندان شگفت‌آور نبود. طراحی پیشین رایانهٔ وزنیاک بر پایهٔ ۶۸۰۰ تنها به چند تغییر کوچک نیاز داشت تا بتواند از پردازندهٔ تازه استفاده کند. پس از کامل شدن دستگاه، وزنیاک بی‌درنگ در سخنرانی‌های خود در [[w:fa:باشگاه کامپیوتر هوم‌برو|باشگاه کامپیوتر هوم‌برو]] دربارهٔ آن صحبت کرد و سامانهٔ خود را برای نخستین بار در آنجا به نمایش گذاشت. در همان‌جا او با دوست قدیمی خود، [[w:fa:استیو جابز|استیو جابز]]، دیدار کرد. جابز به کاربرد تجاری آیندهٔ این دستگاه‌های کوچک «سرگرمی» بسیار علاقه‌مند بود. == سال‌های نخست == استیو جابز و استیو وزنیاک («دو استیو») از مدت‌ها پیش با یکدیگر دوست بودند. جابز توانست وزنیاک را قانع کند که دستگاه طراحی‌شدهٔ خود را مونتاژ کنند و همراه یکدیگر به فروش برسانند. جابز با مالک یک فروشگاه رایانه‌ای در همان منطقه، یعنی The Byte Shop، تماس گرفت و دستگاه را به او نشان داد. مالک فروشگاه به دستگاه علاقه‌مند شد و پذیرفت ۵۰ دستگاه رایانه را، هرکدام به بهای ۵۰۰ دلار، خریداری کند؛ اما نمی‌خواست رایانه‌ها به شکل کیت مونتاژ فروخته شوند و همهٔ دستگاه‌ها را به‌صورت کامل مونتاژشده می‌خواست؛ بنابراین، برای از دست ندادن قرارداد، جابز و وزنیاک باید همهٔ رایانه‌ها را خودشان مونتاژ می‌کردند، در حالی که نه کارخانه‌ای داشتند و نه پول لازم برای راه‌اندازی آن. این دستگاه چند ویژگی جالب داشت. نخست این‌که می‌توانست به تلویزیون متصل شود و از آنجا که بسیاری از رایانه‌های آن زمان حتی وسیله‌ای برای نمایش تصویر نداشتند، این ویژگی نوآوری مهمی به‌شمار می‌رفت. متأسفانه نمایش تصویر بسیار کند بود و تنها ۶۰ نویسه در ثانیه نمایش می‌داد. نام این دستگاه '''Apple I''' بود و ROMهایی داشت که کد را هنگام روشن شدن دستگاه بارگذاری می‌کردند؛ در نتیجه راه‌اندازی رایانه بسیار ساده بود. وزنیاک به اصرار [[w:fa:پاول ترل|پاول ترل]] همچنین ماژولی برای ارتباط رایانه با یک دستگاه پخش نوار کاست طراحی کرد تا برنامه‌ها بتوانند روی نوار بارگذاری و ذخیره شوند. این دستگاه برای آن زمان بسیار سریع بود و با سرعت ۱۲۰۰ bit/s می‌خواند و می‌نوشت. مزیت Apple I در سادگی آن بود. این رایانه قدرت مناسبی داشت، اما وزنیاک توانسته بود آن را با تعداد نسبتاً کمی قطعه، در مقایسه با رایانه‌های رقیب، طراحی کند و ازاین‌رو دستگاه نسبتاً ارزان بود. توانایی وازنیک در ساده‌سازی مدارهای الکترونیکی برای کاهش هزینه، افسانه‌ای شده است و بخش بزرگی از این شهرت به طراحی Apple I و Apple II بازمی‌گردد. پس از پیوستن دوست دیگری به نام [[w:fa:رونالد وین|رونالد وین]]، این سه نفر ساخت دستگاه‌ها را آغاز کردند. برای تهیهٔ پول خرید قطعات، از هر راهی که می‌توانستند استفاده کردند؛ از جمله یک رایانه و یک خودروی ون [[w:fa:فولکس‌واگن|فولکس‌واگن]] را فروختند و فضاهایی را از خانواده‌های خود گرفتند تا در آنجا رایانه‌ها را مونتاژ کنند. در ماه ژوئن توانستند رایانه‌ها را تحویل دهند و بهای آن‌ها را دریافت کنند. نکتهٔ جالب این است که رایانه‌ها بدون قاب عرضه می‌شدند. خریدار باید خودش قاب دستگاه را می‌ساخت. از آن دوره عکس‌هایی وجود دارد که Apple I را درون یک جعبهٔ چوبی نشان می‌دهد. در مجموع ۲۰۰ دستگاه Apple I ساخته شد. در همین زمان، وزنیاک از پیش به جانشین Apple I می‌اندیشید. بسیاری از انتخاب‌های طراحی رایانهٔ نخست به دلیل محدودیت‌های مالی‌ای بود که وزنیاک هنگام ساخت نمونهٔ اولیه با آن‌ها روبه‌رو شده بود. اما اکنون، پس از دریافت پول فروش رایانه‌ها، پول بیشتری در اختیار داشت و طراحی '''Apple II''' را آغاز کرد؛ رایانه‌ای که قرار بود پیشرفت بسیار بزرگی نسبت به نسل پیشین باشد. او این دستگاه را در آوریل ۱۹۷۷، در نخستین West Coast Computer Faire، برای عموم به نمایش گذاشت. یکی از تفاوت‌های بنیادین، مدار تلویزیون بود که کاملاً از نو طراحی شده بود. این مدار اکنون داده‌های موجود در حافظهٔ رایانه را نمایش می‌داد و نه رشته‌های متنی را که پردازنده برای آن می‌فرستاد. Apple II می‌توانست افزون بر متن ساده، گرافیک و رنگ را نیز نمایش دهد. جابز بر ساخت قاب و صفحه‌کلیدی بهتر از Apple I پافشاری کرد. ایدهٔ جابز این بود که رایانه پس از بیرون آوردن از جعبه، باید بی‌درنگ آمادهٔ کار باشد و کاربر نباید منتظر بماند یا قطعاتی را مونتاژ کند. این رایانه در واقع پیشرفت بزرگی نسبت به رایانهٔ فروخته‌شده به The Byte Shop بود، اما هنوز کامل نشده بود و برای آن باید BASIC نیز نوشته می‌شد تا کاربران بتوانند رایانه را برنامه‌ریزی کنند. طراحی دستگاه بسیار پرهزینه‌تر از پیش‌بینی‌ها شده بود و پول شرکت رو به پایان بود. جابز از وین خواست از نظر مالی وارد کار شود، اما وین که چهار سال پیش از آن شکست تجاری‌ای را تجربه کرده بود، نپذیرفت و تصمیم گرفت از شرکت خارج شود. جابز با «مایک» مارکولا تماس گرفت. مارکولا که به پروژه باور داشت، ۲۵۰٬۰۰۰ دلار سرمایه‌گذاری کرد و این سه نفر در ۱ آوریل ۱۹۷۷ شرکت '''Apple Computer''' را بنیان گذاشتند. با وجود پول موجود در حساب شرکت و قاب جدید، Apple II در سال ۱۹۷۶ معرفی شد و معمولاً پیدایش دوران رایانهٔ شخصی را با معرفی آن مرتبط می‌دانند. در دههٔ ۱۹۸۰ میلیون‌ها دستگاه رایانه فروخته شد. هنگامی که اپل وارد بازار بورس شد، ثروتی بیشتر از عرضهٔ اولیهٔ سهام Ford در سال ۱۹۵۶ ایجاد کرد و بیشترین شمار میلیونرهای ایجادشده به‌وسیلهٔ یک شرکت را در تاریخ به وجود آورد. مدل‌های بسیاری از خانوادهٔ Apple II تولید شدند که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به Apple IIe و Apple IIgs اشاره کرد. این رایانه‌ها تا اواخر دههٔ ۱۹۹۰ همچنان در بسیاری از مدرسه‌هایی که به‌روز نشده بودند مورد استفاده قرار می‌گرفتند. == مکینتاش == در دههٔ ۱۹۸۰ اپل در بازار رایانه‌های شخصی به جایگاه مهمی رسید. در پی موفقیت این بازار، حتی غول بزرگی مانند [[w:fa:IBM|IBM]] نیز تصمیم گرفت وارد بازار شود و رایانهٔ شخصی خود را عرضه کرد. رایانهٔ IBM از سامانه‌عاملی استفاده می‌کرد که [[w:fa:Microsoft|Microsoft]] متعلق به [[w:fa:بیل گیتس|بیل گیتس]] آن را تولید کرده بود. این رایانه، با وجود عملکرد ضعیف‌تر نسبت به رقیبان، به پشتوانهٔ توان تجاری IBM به‌سرعت بخش بزرگی از بازار را به دست آورد. محصول IBM بیشتر به‌وسیلهٔ شرکت‌ها خریداری می‌شد، زیرا بهای بالایی داشت و عملکرد آن نیز چندان چشمگیر نبود. بسیاری از شرکت‌های کوچک از Apple II استفاده می‌کردند، اما شرکت تصمیم گرفت دستگاه تازه‌ای عرضه کند و طراحان را برای ساخت سریع رایانه‌ای جدید، ویژهٔ بازار شرکت‌ها، تحت فشار گذاشت. طراحان '''Apple III''' را تولید کردند، هرچند خودشان از آن رضایت کامل نداشتند. آن‌ها در جریان طراحی، به دلیل محدودیت زمانی و تصمیم‌های مدیریتی، ناچار به مصالحه‌هایی شده بودند. یکی از تصمیم‌های نادرست، نداشتن فن خنک‌کننده بود. گزارش شده است که جابز با وجود فن مخالف بود، زیرا آن را از نظر ظاهری زیبا نمی‌دانست. دستگاه تازه متأسفانه به شکست انجامید: به‌سادگی بیش از اندازه داغ می‌شد و بسیاری از مدل‌ها مجبور شدند برای اصلاح یا تعویض فراخوانده شوند. Apple III گران بود و با وجود معرفی نسخهٔ به‌روزشدهٔ آن در سال ۱۹۸۳، هرگز فروش خوبی پیدا نکرد. در همین زمان، گروه‌های گوناگونی از کارشناسان فنی درون اپل سرگرم تکمیل رایانهٔ تازه‌ای بودند که بر پایهٔ پیشرفته‌ترین فناوری‌های موجود در آن زمان ساخته می‌شد. این فناوری‌ها شامل رابط کاربری گرافیکی، ماوس، برنامه‌نویسی شیءگرا و پشتیبانی از شبکه‌های رایانه‌ای بودند. از جملهٔ این توسعه‌دهندگان می‌توان به Jef Raskin و Bill Atkinson اشاره کرد. استیو جابز نیز آنان را تشویق می‌کرد، زیرا می‌خواست تمام شرکت بر توسعهٔ رایانهٔ جدید تمرکز کند. هنگامی که جابز در دسامبر ۱۹۷۹ اجازه یافت از Xerox PARC دیدن کند و سامانهٔ Xerox Alto را دید، دریافت که رایانش در آستانهٔ یک دگرگونی تازه قرار دارد. او با دیدن آن رایانهٔ دارای رابط گرافیکی دریافت که رایانه‌های آن دوره به‌وسیلهٔ رایانه‌های تازه‌ای جایگزین خواهند شد که استفاده از آن‌ها ساده‌تر است و بنابراین برای عموم جذابیت بیشتری دارند. او تصمیم گرفت اپل را به سوی رایانه‌های تازه سوق دهد. بدین ترتیب پروژهٔ '''Lisa''' و پس از آن پروژهٔ '''Macintosh''' شکل گرفت. جابز توانست به لطف توافقی برای پیش‌فروش یک میلیون سهم اپل پیش از عرضهٔ اولیهٔ سهام، که ارزشی نزدیک به ۱۸ میلیون دلار داشت، به آزمایشگاه‌های Xerox دسترسی پیدا کند و سه روز در آنجا بماند. هنگامی که به آزمایشگاه‌ها رفت، با مخالفت برخی از طراحان Xerox روبه‌رو شد که جابز را مانند دزدی می‌دیدند که به کشتی‌ای پر از سکه‌های طلا حمله کرده است؛ هرچند بعدها برخی از آنان برای کار به اپل پیوستند. Lisa در ژانویهٔ ۱۹۸۳ معرفی شد و ۱۰٬۰۰۰ دلار قیمت داشت. مانند بسیاری از محصولات بعدی، Lisa برای زمان خود بیش از اندازه نوآورانه و برای کاربرانی که بازار هدف آن بودند بیش از اندازه گران بود. اپل نتوانست بازار را به دست آورد و Lisa در سال ۱۹۸۶ کنار گذاشته شد. در میانهٔ توسعهٔ Lisa، جابز تصمیم گرفت از این پروژه فاصله بگیرد و بر پروژهٔ Macintosh تمرکز کند؛ پروژه‌ای که در ابتدا قرار بود نسخه‌ای ارزان‌تر از Lisa باشد. '''Apple Macintosh''' در سال ۱۹۸۴ با یک آگهی تلویزیونی که هنگام Super Bowl پخش شد، معرفی گردید. این آگهی که بعدها مشهور شد، بر پایهٔ رمان [[w:fa:۱۹۸۴ (رمان)|۱۹۸۴]] اثر [[w:fa:جرج اورول|جرج اورول]] ساخته شده بود و میان [[w:fa:برادر بزرگ|برادر بزرگ]] و IBM نوعی همانندی ایجاد می‌کرد؛ در حالی که Macintosh در نقش رهایی‌بخش ظاهر می‌شد. آگهی با این جمله پایان می‌یافت: «در ۲۴ ژانویه، Apple Computer، Macintosh را معرفی خواهد کرد؛ و خواهید دید چرا ۱۹۸۴ مانند «۱۹۸۴» نخواهد بود.» رهایی‌ای که آگهی به آن اشاره می‌کرد، به GUI مربوط بود؛ رابطی که واقعاً به کاربران غیرمتخصص نیز اجازه می‌داد از رایانه استفاده کنند. درون اپل، چهره‌ای به نام «بشارت‌دهندهٔ Mac» نیز به‌صورت خودجوش پدید آمد. این فرد که به برتری Macintosh نسبت به دیگر رایانه‌ها باور داشت، می‌کوشید آشنایان و دوستان خود را نیز قانع کند. نخستین بشارت‌دهندگان Mac در واقع برخی از کارکنان شرکت بودند. Macintosh بنابراین یکی از پایه‌های اصلی موفقیت اپل شد، هرچند از نظر تجاری به موفقیتی که می‌توانست دست نیافت. در جریان دیدار [[w:fa:بیل گیتس|بیل گیتس]] از کوپرتینو، جابز پیش‌نمایشی از GUI مک را به او نشان داد. در سال ۱۹۸۵، مایکروسافت [[w:fa:Microsoft Windows|Microsoft Windows]] را، به‌عنوان GUI برای سامانه‌های تولیدشده توسط IBM، عرضه کرد. اگرچه رابط گرافیکی اپل از محصول مایکروسافت بسیار پیشرفته‌تر بود، مایکروسافت برگ برنده‌ای داشت که اپل فاقد آن بود. مایکروسافت از نظر قیمت برتری داشت. شرکت‌های بسیاری رایانهٔ IBM را کپی کرده بودند و نسخه‌های سازگار با آن را با بهایی کمتر از نمونهٔ اصلی می‌ساختند؛ بنابراین، اگرچه رایانه‌های سازگار با IBM از نظر فناوری نسبت به طراحی Macintosh ضعیف‌تر بودند، ارزان‌تر و فراگیرتر بودند و در نتیجه بخش بزرگی از بازار را به دست آوردند. Microsoft و Windows از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تجاری تاریخ سدهٔ بیستم به‌شمار می‌روند. پس از ظهور Windows، اپل همواره سهمی از بازار خود را از دست داد و دیگر نتوانست جایگاه نخست بازار رایانه‌های شخصی را به دست آورد. در سال ۲۰۰۳ اپل حدود ۳٪ از بازار رایانه‌های شخصی را در اختیار داشت، در حالی که جایگاه سوم در اختیار GNU Linux بود که حدود ۲٪ از رایانه‌های شخصی را مدیریت می‌کرد. == سال‌های اخیر == پس از شکست [[w:fa:Macintosh Portable|Macintosh Portable]] در سال ۱۹۸۹، رایانهٔ قابل‌حمل تازه‌ای با نام '''PowerBook''' در سال ۱۹۹۰ معرفی شد. این نخستین محصولی بود که با همکاری [[w:fa:Sony|Sony]] طراحی شده بود و استانداردی برای رایانه‌های قابل‌حمل آینده ایجاد کرد. PowerBook صفحه‌نمایش عمودی داشت که به‌وسیلهٔ یک لولا به صفحه‌کلید افقی متصل می‌شد. همچنین trackball و نوآوری‌های دیگری را معرفی کرد. این دستگاه با Mac OS ProDOS یا A/UX، بنا بر انتخاب کاربر، عرضه می‌شد. PowerBook از شبکه‌های AppleTalk پشتیبانی می‌کرد و QuickTime نیز برای پشتیبانی چندرسانه‌ای در آن گنجانده شده بود. در سال ۱۹۹۴ اپل با استفاده از PowerPC به‌عنوان پردازنده، تحول بزرگی در Macintosh ایجاد کرد. این پردازنده تفاوت چشمگیری با پردازنده‌های پیشین خانوادهٔ ۶۸۰۰۰ داشت. ازاین‌رو اپل مجبور شد یک لایهٔ شبیه‌سازی برای اجرای برنامه‌هایی که پیش از PowerPC ساخته شده بودند ایجاد کند. پس از کشمکش قدرت درون شرکت با مدیرعامل تازه، John Sculley، جابز در سال ۱۹۸۵ تصمیم گرفت شرکت را ترک کند و شرکت تازه‌ای با نام NeXT Computer بنیان بگذارد. در آغاز، این شرکت بسیار نویدبخش به نظر می‌رسید، اما رایانه‌های آن نتوانستند فروش مناسبی پیدا کنند و شرکت به سوی ورشکستگی رفت. در میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰، اپل با بحران فروش و کمبود ایده روبه‌رو بود. جابز توانست هیئت‌مدیرهٔ اپل را قانع کند که NeXT Computer را خریداری کند و از NEXTSTEP، سامانه‌عاملی که NeXT توسعه داده بود، به‌عنوان پایهٔ نسخه‌های آیندهٔ Mac OS استفاده کند. جابز مدیرعامل تازهٔ شرکت شد و توسعهٔ '''iMac''' را پیش برد. این مدل آن‌قدر خوب فروخت که اپل را از بحران مالی نجات داد و هزینهٔ توسعهٔ رایانه‌های آینده را فراهم کرد. بسیاری از محصولات جدید از فناوری '''AirPort''' استفاده می‌کردند. این فناوری برای ساخت شبکه‌های بی‌سیم به کار می‌رفت. همچنین پردازنده‌های PowerPC G4 و '''iBook''' معرفی شدند. در سال ۲۰۰۲ مدل تازهٔ '''iMac G4''' معرفی شد که پایه‌ای نیم‌کره‌ای داشت و از طریق بازویی فلزی و قابل‌چرخش به یک صفحه‌نمایش TFT متصل بود. تولید این مدل در تابستان ۲۰۰۴ متوقف شد. مدل تازه، '''iMac G5'''، که بر پایهٔ PowerPC G5 بود، در ۳۱ اوت ۲۰۰۴ معرفی شد. این مدل تمام منطق رایانه را درون صفحه‌نمایش TFT جای داده بود. iMac جدید یکی از کم‌صداترین و باریک‌ترین رایانه‌های موجود در بازار بود. در سال ۲۰۰۱ اپل '''Mac OS X''' را معرفی کرد؛ سامانه‌عاملی که بر پایهٔ NeXTStep ساخته شده بود. این سامانه امنیت و پایداری یک سامانهٔ Unix را با سادگی و ظرافت معمول محصولات اپل ترکیب می‌کرد. Mac OS X هم برای کاربران حرفه‌ای و هم برای کاربران عادی طراحی شده بود؛ برخلاف نسخهٔ پیشین، یعنی '''Mac OS X Server 1.0'''، که هنوز رابط گرافیکی نسبتاً مشابهی با NextSTEP داشت و برای کاربران عادی چندان مناسب نبود و با رابط پیشین اپل، موسوم به «Apple Platinum»، هماهنگی چندانی نداشت. با معرفی Mac OS X 10.0، اپل '''Classic Environment''' را نیز معرفی کرد؛ برنامه‌ای که امکان شبیه‌سازی محیط پیشین را در Mac OS X فراهم می‌کرد تا سازگاری با برنامه‌های قدیمی حفظ شود. این محیط از چیزی سرچشمه می‌گرفت که در Mac OS X Server 1.0 و نسخهٔ آزمایشی عمومی Mac OS X، '''BlueBox''' نامیده می‌شد. این نام در برابر '''YellowBox'''، یعنی محیط بومی سامانه‌عامل جدید، به کار می‌رفت. همچنین بر پایهٔ شایعات، '''RedBox''' نیز قرار بود شبیه‌ساز APIهای (Application Programming Interface) Microsoft Windows باشد؛ مفهومی شبیه پروژهٔ Wine. BlueBox برخلاف Classic Environment، کل سامانه‌عامل Mac OS 8.6، و بعدها Mac OS 9، را در یک صفحهٔ جداگانه یا مجازی شبیه‌سازی می‌کرد. اپل همچنین کتابخانه‌های '''Carbon''' را منتشر کرد تا توسعه‌دهندگان بتوانند برنامه‌های قدیمی را به‌سرعت به سامانه‌عامل جدید منتقل کنند. رایانه‌های اپل مانند PowerBook و iMac به دلیل طراحی خود بارها در فیلم‌ها دیده می‌شوند. گاهی حتی قهرمانان داستان از رایانه‌های اپل استفاده می‌کنند، در حالی که «بدها» از رایانه‌های سازگار با IBM استفاده می‌کنند. یکی از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ این موضوع فیلم Mission: Impossible است. اپل افزون بر حوزهٔ رایانه، در زمینهٔ تجهیزات جانبی نیز فعالیت کرد. یکی از جالب‌ترین پیشرفت‌ها در حوزهٔ '''PDA'''ها رخ داد. اپل در سال ۱۹۹۳ محصول '''Newton''' را عرضه کرد؛ محصولی جالب که برای زمان خود بیش از اندازه پیشرو بود و در نتیجه موفقیت تجاری چندانی پیدا نکرد. در سال ۱۹۹۰ رقابت فزایندهٔ Windows آغاز شده بود و اپل شاهد کاهش سهم خود از بازار بود؛ این سهم از ۲۰٪ در آغاز دههٔ ۱۹۹۰ به ۵٪ در پایان آن دهه رسید. شرکت همچنین با بحران مالی روبه‌رو شد که اوج آن در ۶ اوت ۱۹۹۶ بود؛ زمانی که جابز اعلام کرد مایکروسافت ۱۵۰ میلیون سهم بدون حق رأی از اپل خریداری کرده است. خرید این سهام به توافقی وابسته بود که بر اساس آن Microsoft Internet Explorer باید روی همهٔ رایانه‌های تولیدشده توسط اپل نصب می‌شد. مایکروسافت با اعلام ادامهٔ توسعهٔ مجموعهٔ Office برای Macintosh نیز از شرکت پشتیبانی کرد. بحران مالی بعدها پشت سر گذاشته شد و سهام در اختیار مایکروسافت نیز بازخرید شد، هرچند سهم اپل از بازار همچنان کاهش یافت و در سال ۲۰۰۴ به ۳٪ رسید. در ماه مه ۲۰۰۱، پس از گمانه‌زنی‌های فراوان، اپل اعلام کرد که زنجیره‌ای از فروشگاه‌های اختصاصی خود را در مراکز بزرگ رایانه‌ای ایالات متحده افتتاح خواهد کرد. این فروشگاه‌ها با دو هدف بنیادین ایجاد شدند: جلوگیری از کاهش بیشتر سهم بازار و ایجاد رقابتی جدی با محصولات شرکت‌های دیگر که سود حاصل از لوازم جانبی را کاهش می‌دادند. در آغاز Apple Storeها در ایالات متحده افتتاح شدند، اما بعدها فروشگاه‌هایی در کشورهای دیگر نیز راه‌اندازی شدند. در اکتبر ۲۰۰۱ اپل '''iPod''' را معرفی کرد؛ یک پخش‌کنندهٔ قابل‌حمل موسیقی دیجیتال. iPod بر پایهٔ یک هارددیسک کوچک ساخته شده بود و ظرفیت ذخیره‌سازی بالایی داشت. نخستین مدل می‌توانست تا ۵ GB آهنگ را در خود جای دهد. اپل نسخه‌های گوناگونی از iPod را عرضه کرد که آن را کوچک‌تر و سبک‌تر می‌کردند. دستگاه بعدها با Windows نیز سازگار شد و قالب '''AAC''' نیز به قالب‌های پشتیبانی‌شده افزوده شد. ظرفیت دستگاه تا ۶۰ GB افزایش یافت و هزاران وسیلهٔ جانبی برای کاربردهای گوناگون آن ساخته شد؛ از جمله اتصال به دستگاه صوتی خانگی یا رادیوی خودرو. اپل با توافقی با پنج شرکت بزرگ ضبط موسیقی، صنعت موسیقی را دگرگون کرد. این توافق به اپل اجازه می‌داد موسیقی را از طریق یک فروشگاه اینترنتی به فروش برساند. نام این فروشگاه '''iTunes Music Store''' بود. در این فروشگاه می‌شد یک آهنگ را با بهای ۹۹ سنت و یک آلبوم کامل را با بهای ۹٫۹۹ دلار خریداری کرد. موسیقی خریداری‌شده از سایت بارگیری می‌شد و می‌توانست روی iPod یا رایانه پخش شود یا روی CD نوشته شود. '''iTunes Music Store''' در سال ۲۰۰۳ راه‌اندازی شد و تنها در ۱۶ روز، ۲ میلیون آهنگ خریداری شد. این نتیجه چشمگیر بود، به‌ویژه با توجه به این‌که در آغاز تنها کاربران آمریکایی Macintosh می‌توانستند آهنگ‌ها را خریداری کنند. پس از آن اپل iTunes را برای Windows عرضه کرد تا کاربران PC-Windows نیز بتوانند به فروشگاه برخط دسترسی داشته باشند. اپل قصد داشت فروشگاه را برای کاربران سراسر جهان باز کند و در سال ۲۰۰۴ آن را برای کاربران کانادا، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، اتریش، بلژیک، فنلاند، یونان، لوکزامبورگ، هلند، پرتغال، آلمان و اسپانیا نیز در دسترس قرار داد. در ژانویهٔ ۲۰۰۴ اپل نسخهٔ کوچک‌تر iPod را با نام '''iPod mini''' معرفی کرد. این دستگاه با استقبال بسیار گسترده‌ای روبه‌رو شد و تقاضا بسیار بیشتر از خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها بود؛ به‌گونه‌ای که اپل برای تولید تعداد کافی دستگاه جهت پاسخ‌گویی به بازار با دشواری روبه‌رو شد. در ژوئن ۲۰۰۴ اپل iTunes Music Store را در بریتانیا، فرانسه و آلمان معرفی کرد. نسخهٔ اروپایی آن در اکتبر همان سال راه‌اندازی شد. در ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۴ اپل اعلام کرد که صدمین میلیونمین آهنگ از طریق iTunes Music Store فروخته شده است. خریدار این آهنگ یک PowerBook، یک iPod با ظرفیت ۴۰ GB و امکان بارگیری ۱۰٬۰۰۰ دلار آهنگ از سایت دریافت کرد. در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۴ اپل فروش آهنگ شمارهٔ ۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ را اعلام کرد. با وجود راه‌اندازی بسیاری از فروشگاه‌های موسیقی برخط از سوی رقبا، اپل بیش از ۷۰٪ سهم بازار را در اختیار داشت. همچنین '''iPod Photo''' با ظرفیت‌های ۴۰ و ۶۰ GB معرفی شد. این دستگاه به کمک نمایشگر رنگی و یک وسیلهٔ جانبی می‌توانست عکس‌های گرفته‌شده با دوربین دیجیتال را ذخیره و نمایش دهد. در اکتبر، پشتیبانی از دیگر کشورهای اروپایی نیز افزوده شد و در ۲ نوامبر فروشگاه کانادا فعال شد. در ۱۶ دسامبر ۲۰۰۴ اپل اعلام کرد که آهنگ شمارهٔ ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ را از طریق iTunes Music Store فروخته است. در ژانویهٔ ۲۰۰۵ اپل نسخه‌ای کوچک‌تر از iPod را معرفی کرد که حتی از iPod mini نیز کوچک‌تر بود و '''iPod shuffle''' نام داشت. این دستگاه یک پخش‌کنندهٔ موسیقی دیجیتال با ۵۱۲ MB یا ۱ GB حافظهٔ داخلی بود و برخلاف مدل‌های پیشین، هارددیسک نداشت. قیمت پایین‌تر آن با هدف جذب آخرین بخش از بازار پخش‌کننده‌های موسیقی دیجیتال عرضه شد که هنوز در اختیار iPod نبود. یکی از انتقادهای واردشده به iPod shuffle، نداشتن نمایشگر بود. در همین دوره '''Mac Mini''' نیز معرفی شد؛ رایانه‌ای کوچک، ساده و کمینه‌گرا که قیمت پایهٔ آن ۴۹۹ دلار بود. Mac Mini بدون صفحه‌کلید، نمایشگر یا ماوس فروخته می‌شد. یکی از ویژگی‌های چشمگیر دستگاه، کم‌صدایی آن بود؛ به‌گونه‌ای که گاهی تنها صدای هارددیسک هنگام خواندن داده‌ها شنیده می‌شد. از Mac Mini به دلیل تراشهٔ گرافیکی آن، یعنی '''ATI Radeon 9200''' با ۳۲ MB RAM، انتقاد شد؛ این تراشه قدیمی و کم‌توان دانسته می‌شد، به‌ویژه با عرضهٔ OS X Tiger که از '''CoreImage''' استفاده می‌کرد. در ۲ مارس ۲۰۰۵ آهنگ شمارهٔ ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ فروخته شد. در iTunes Music Store به‌طور میانگین روزانه ۱٫۵ میلیون آهنگ خریداری می‌شد. در ژوئن ۲۰۰۵ مجموعهٔ iPod یکپارچه شد و iPod Photo با ظرفیت‌های ۲۰ و ۶۰ GB باقی ماند. در نتیجه مجموعه شامل iPod Shuffle با ظرفیت‌های ۵۱۲ MB و ۱ GB، iPod Mini با نمایشگر تک‌رنگ و ظرفیت‌های ۴ و ۶ GB، و سرانجام iPod با نمایشگر رنگی و ظرفیت‌های ۲۰ و ۶۰ GB بود. همچنین گونه‌ای سیاه و سرخ با همکاری گروه U2 عرضه شد. در ۶ ژوئن ۲۰۰۵، مدیرعامل اپل، استیو جابز، اعلام کرد که شرکت در میان‌مدت، یعنی طی دو سال، قصد دارد پردازنده‌های PowerPC را به‌طور کامل کنار بگذارد و تنها از پردازنده‌های '''x86''' ساخت Intel استفاده کند. سازگاری نرم‌افزار از طریق بازکامپایل برنامه‌ها و استفاده از یک شبیه‌ساز نرم‌افزاری با نام '''Rosetta''' تأمین می‌شد. در جریان این اعلام، نسخه‌ای فعال از Mac OS X 10.4 برای پردازنده‌های Intel نیز نمایش داده شد. مدیرعامل شرکت همچنین اعلام کرد که اپل به‌صورت محرمانه هر پنج نسخهٔ Mac OS X را بازکامپایل کرده است؛ پروژه‌ای که '''Marklar''' نام داشت؛ بنابراین، از دیدگاه سامانه‌عامل، انتقال به پردازنده‌های Intel فرایندی بدون دردسر خواهد بود. همچنین تأیید شد که برد اصلی و BIOS رایانه‌های اپل با نمونه‌هایی که در رایانه‌های سازگار با IBM به‌طور معمول استفاده می‌شدند تفاوت خواهند داشت. در ۲ اوت ۲۰۰۵ برای نخستین بار ماوسی با دو دکمه به بازار عرضه شد. '''Mighty Mouse''' نه‌تنها به استاندارد تک‌دکمه‌ای که ویژگی خاص محصولات اپل بود پایان داد، بلکه مجموعه‌ای از نوآوری‌های فنی مانند کلید پیمایش ۳۶۰ درجه و سطح حساس به لمس را نیز در خود داشت. در ۷ سپتامبر ۲۰۰۵ '''iPod nano''' معرفی شد؛ مدلی تازه با ابعادی کوچک‌تر و طراحی‌ای نو. Nano جایگزین iPod mini شد که تولید آن متوقف گردید. این دستگاه در دو ظرفیت ۲ و ۴ GB و با بهای ۲۰۹ و ۲۶۹ یورو عرضه شد. در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۵ '''iPod video''' معرفی شد؛ مدلی باریک‌تر با نمایشگری بزرگ‌تر که می‌توانست تا ۱۵۰ ساعت ویدئو با قالب H.264، وضوح ۳۲۰×۲۴۰ و نرخ ۳۰fps را پخش کند و ظرفیت ذخیره‌سازی آن برای ۱۵۰٬۰۰۰ آهنگ و ۲۵٬۰۰۰ عکس نیز کافی بود. iPod Video جایگزین iPod معمولی شد که تولید آن متوقف گردید. این مدل در دو ظرفیت ۳۰ و ۶۰ GB عرضه شد. در ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۰۶، در MacWorld Expo در سان‌فرانسیسکو، استیو جابز مجموعهٔ تازه‌ای از رایانه‌های قابل‌حمل '''MacBook Pro''' و مدل تازه‌ای از '''iMac''' را معرفی کرد. هر دو دستگاه به پردازنده‌های Intel، یعنی Intel Core Duo با تراشهٔ Yonah، مجهز بودند. این نخستین گام اعلام‌شدهٔ اپل در روند انتقال تدریجی به پردازنده‌های Intel بود. در ۱۶ مه ۲۰۰۶ شرکت رایانه‌های قابل‌حمل ردهٔ پایین '''iBook G4''' را با '''MacBook'''های مجهز به پردازنده‌های Core Duo جایگزین کرد. سرانجام در ۷ اوت، شرکت رایانه‌های حرفه‌ای خود را نیز جایگزین کرد و '''PowerMac G5''' را با '''Mac Pro''' مبتنی بر پردازنده‌های Intel Xeon دو هسته‌ای عوض کرد. در همان روز، ماشین‌های سرور تازهٔ '''Xserve''' نیز معرفی شدند و پردازنده‌های PowerPC G5 در آن‌ها با Intel Xeon جایگزین شد. انتقالی که در آغاز قرار بود دو سال طول بکشد، در حدود ۱۰ ماه به پایان رسید. [[رده:اپل]] fyarpefr5yixmc4l362415vtlr8tdq3 135467 135466 2026-10-02T08:09:53Z Fwldom 26269 /* مقدمه */ 135467 wikitext text/x-wiki * سعی شده در ویرایش این صفحه از پارسی سره استفاده شود! == مقدمه == '''اپل''' یا '''Apple'''، همانند بسیاری از شرکت‌های رایانه‌ای دیگر، در قلب [[w:سیلیکون‌ولی|سیلیکون ولی]] پدید آمد. این شرکت در ۱ آوریل ۱۹۷۷ بنیان‌گذاری شد و در سال‌های بعد با رایانه‌های شخصی، سامانه‌عامل‌ها، دستگاه‌های قابل‌حمل و خدمات موسیقی دیجیتال، نقش مهمی در دگرگونی صنعت رایانه و رسانه‌های دیجیتال پیدا کرد. === فهرست === * [[#خاستگاه‌ها|خاستگاه‌ها]] * [[#سال‌های نخست|سال‌های نخست]] * [[#مکینتاش|مکینتاش]] * [[#سال‌های اخیر|سال‌های اخیر]] == خاستگاه‌ها == پیش از هم‌بنیان‌گذاری شرکت، [[w:fa:استیو وازنیک|استیو وازنیک]] یک هکر ساده بود که در سال ۱۹۷۵، با الهام از رویدادهای آن زمان، شروع به سخنرانی در Homebrew Computer Club کرد. در آن زمان تنها پردازنده‌های در دسترس، [[w:fa:اینتل ۸۰۸۰|اینتل ۸۰۸۰]] با بهای ۱۷۹ دلار و [[w:fa:موتورولا ۶۸۰۰۰|موتورولا ۶۸۰۰۰]] با بهای ۱۷۰ دلار بودند. وزنیاک تصمیم گرفت از ۶۸۰۰۰ استفاده کند، اما بهای هر دو پردازنده از توان مالی او بیرون بود. ازاین‌رو، تا زمانی که بتواند توان خرید یک CPU را پیدا کند، به مشاهده، یادگیری و طراحی رایانه‌های خود روی کاغذ پرداخت. هنگامی که [[w:fa:موس تکنالوجی|موس تکنالوجی]] در سال ۱۹۷۶ تراشهٔ ۶۵۰۲ را با بهای ناچیز ۲۵ دلار عرضه کرد، وزنیاک بی‌درنگ شروع به نوشتن گونه‌ای از زبان برنامه‌نویسی BASIC برای پردازندهٔ تازه کرد. پس از پایان کار، طراحی رایانه‌ای را آغاز کرد که بتواند این زبان را اجرا کند. تراشهٔ ۶۵۰۲ به‌وسیلهٔ همان گروهی طراحی شده بود که ۶۸۰۰ را طراحی کرده بودند؛ موضوعی که با توجه به این‌که بسیاری از کارکنان سیلیکون ولی شرکت‌های خود را ترک می‌کردند تا شرکت‌های تازه‌ای بنیان بگذارند، چندان شگفت‌آور نبود. طراحی پیشین رایانهٔ وزنیاک بر پایهٔ ۶۸۰۰ تنها به چند تغییر کوچک نیاز داشت تا بتواند از پردازندهٔ تازه استفاده کند. پس از کامل شدن دستگاه، وزنیاک بی‌درنگ در سخنرانی‌های خود در [[w:fa:باشگاه کامپیوتر هوم‌برو|باشگاه کامپیوتر هوم‌برو]] دربارهٔ آن صحبت کرد و سامانهٔ خود را برای نخستین بار در آنجا به نمایش گذاشت. در همان‌جا او با دوست قدیمی خود، [[w:fa:استیو جابز|استیو جابز]]، دیدار کرد. جابز به کاربرد تجاری آیندهٔ این دستگاه‌های کوچک «سرگرمی» بسیار علاقه‌مند بود. == سال‌های نخست == استیو جابز و استیو وزنیاک («دو استیو») از مدت‌ها پیش با یکدیگر دوست بودند. جابز توانست وزنیاک را قانع کند که دستگاه طراحی‌شدهٔ خود را مونتاژ کنند و همراه یکدیگر به فروش برسانند. جابز با مالک یک فروشگاه رایانه‌ای در همان منطقه، یعنی The Byte Shop، تماس گرفت و دستگاه را به او نشان داد. مالک فروشگاه به دستگاه علاقه‌مند شد و پذیرفت ۵۰ دستگاه رایانه را، هرکدام به بهای ۵۰۰ دلار، خریداری کند؛ اما نمی‌خواست رایانه‌ها به شکل کیت مونتاژ فروخته شوند و همهٔ دستگاه‌ها را به‌صورت کامل مونتاژشده می‌خواست؛ بنابراین، برای از دست ندادن قرارداد، جابز و وزنیاک باید همهٔ رایانه‌ها را خودشان مونتاژ می‌کردند، در حالی که نه کارخانه‌ای داشتند و نه پول لازم برای راه‌اندازی آن. این دستگاه چند ویژگی جالب داشت. نخست این‌که می‌توانست به تلویزیون متصل شود و از آنجا که بسیاری از رایانه‌های آن زمان حتی وسیله‌ای برای نمایش تصویر نداشتند، این ویژگی نوآوری مهمی به‌شمار می‌رفت. متأسفانه نمایش تصویر بسیار کند بود و تنها ۶۰ نویسه در ثانیه نمایش می‌داد. نام این دستگاه '''Apple I''' بود و ROMهایی داشت که کد را هنگام روشن شدن دستگاه بارگذاری می‌کردند؛ در نتیجه راه‌اندازی رایانه بسیار ساده بود. وزنیاک به اصرار [[w:fa:پاول ترل|پاول ترل]] همچنین ماژولی برای ارتباط رایانه با یک دستگاه پخش نوار کاست طراحی کرد تا برنامه‌ها بتوانند روی نوار بارگذاری و ذخیره شوند. این دستگاه برای آن زمان بسیار سریع بود و با سرعت ۱۲۰۰ bit/s می‌خواند و می‌نوشت. مزیت Apple I در سادگی آن بود. این رایانه قدرت مناسبی داشت، اما وزنیاک توانسته بود آن را با تعداد نسبتاً کمی قطعه، در مقایسه با رایانه‌های رقیب، طراحی کند و ازاین‌رو دستگاه نسبتاً ارزان بود. توانایی وازنیک در ساده‌سازی مدارهای الکترونیکی برای کاهش هزینه، افسانه‌ای شده است و بخش بزرگی از این شهرت به طراحی Apple I و Apple II بازمی‌گردد. پس از پیوستن دوست دیگری به نام [[w:fa:رونالد وین|رونالد وین]]، این سه نفر ساخت دستگاه‌ها را آغاز کردند. برای تهیهٔ پول خرید قطعات، از هر راهی که می‌توانستند استفاده کردند؛ از جمله یک رایانه و یک خودروی ون [[w:fa:فولکس‌واگن|فولکس‌واگن]] را فروختند و فضاهایی را از خانواده‌های خود گرفتند تا در آنجا رایانه‌ها را مونتاژ کنند. در ماه ژوئن توانستند رایانه‌ها را تحویل دهند و بهای آن‌ها را دریافت کنند. نکتهٔ جالب این است که رایانه‌ها بدون قاب عرضه می‌شدند. خریدار باید خودش قاب دستگاه را می‌ساخت. از آن دوره عکس‌هایی وجود دارد که Apple I را درون یک جعبهٔ چوبی نشان می‌دهد. در مجموع ۲۰۰ دستگاه Apple I ساخته شد. در همین زمان، وزنیاک از پیش به جانشین Apple I می‌اندیشید. بسیاری از انتخاب‌های طراحی رایانهٔ نخست به دلیل محدودیت‌های مالی‌ای بود که وزنیاک هنگام ساخت نمونهٔ اولیه با آن‌ها روبه‌رو شده بود. اما اکنون، پس از دریافت پول فروش رایانه‌ها، پول بیشتری در اختیار داشت و طراحی '''Apple II''' را آغاز کرد؛ رایانه‌ای که قرار بود پیشرفت بسیار بزرگی نسبت به نسل پیشین باشد. او این دستگاه را در آوریل ۱۹۷۷، در نخستین West Coast Computer Faire، برای عموم به نمایش گذاشت. یکی از تفاوت‌های بنیادین، مدار تلویزیون بود که کاملاً از نو طراحی شده بود. این مدار اکنون داده‌های موجود در حافظهٔ رایانه را نمایش می‌داد و نه رشته‌های متنی را که پردازنده برای آن می‌فرستاد. Apple II می‌توانست افزون بر متن ساده، گرافیک و رنگ را نیز نمایش دهد. جابز بر ساخت قاب و صفحه‌کلیدی بهتر از Apple I پافشاری کرد. ایدهٔ جابز این بود که رایانه پس از بیرون آوردن از جعبه، باید بی‌درنگ آمادهٔ کار باشد و کاربر نباید منتظر بماند یا قطعاتی را مونتاژ کند. این رایانه در واقع پیشرفت بزرگی نسبت به رایانهٔ فروخته‌شده به The Byte Shop بود، اما هنوز کامل نشده بود و برای آن باید BASIC نیز نوشته می‌شد تا کاربران بتوانند رایانه را برنامه‌ریزی کنند. طراحی دستگاه بسیار پرهزینه‌تر از پیش‌بینی‌ها شده بود و پول شرکت رو به پایان بود. جابز از وین خواست از نظر مالی وارد کار شود، اما وین که چهار سال پیش از آن شکست تجاری‌ای را تجربه کرده بود، نپذیرفت و تصمیم گرفت از شرکت خارج شود. جابز با «مایک» مارکولا تماس گرفت. مارکولا که به پروژه باور داشت، ۲۵۰٬۰۰۰ دلار سرمایه‌گذاری کرد و این سه نفر در ۱ آوریل ۱۹۷۷ شرکت '''Apple Computer''' را بنیان گذاشتند. با وجود پول موجود در حساب شرکت و قاب جدید، Apple II در سال ۱۹۷۶ معرفی شد و معمولاً پیدایش دوران رایانهٔ شخصی را با معرفی آن مرتبط می‌دانند. در دههٔ ۱۹۸۰ میلیون‌ها دستگاه رایانه فروخته شد. هنگامی که اپل وارد بازار بورس شد، ثروتی بیشتر از عرضهٔ اولیهٔ سهام Ford در سال ۱۹۵۶ ایجاد کرد و بیشترین شمار میلیونرهای ایجادشده به‌وسیلهٔ یک شرکت را در تاریخ به وجود آورد. مدل‌های بسیاری از خانوادهٔ Apple II تولید شدند که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به Apple IIe و Apple IIgs اشاره کرد. این رایانه‌ها تا اواخر دههٔ ۱۹۹۰ همچنان در بسیاری از مدرسه‌هایی که به‌روز نشده بودند مورد استفاده قرار می‌گرفتند. == مکینتاش == در دههٔ ۱۹۸۰ اپل در بازار رایانه‌های شخصی به جایگاه مهمی رسید. در پی موفقیت این بازار، حتی غول بزرگی مانند [[w:fa:IBM|IBM]] نیز تصمیم گرفت وارد بازار شود و رایانهٔ شخصی خود را عرضه کرد. رایانهٔ IBM از سامانه‌عاملی استفاده می‌کرد که [[w:fa:Microsoft|Microsoft]] متعلق به [[w:fa:بیل گیتس|بیل گیتس]] آن را تولید کرده بود. این رایانه، با وجود عملکرد ضعیف‌تر نسبت به رقیبان، به پشتوانهٔ توان تجاری IBM به‌سرعت بخش بزرگی از بازار را به دست آورد. محصول IBM بیشتر به‌وسیلهٔ شرکت‌ها خریداری می‌شد، زیرا بهای بالایی داشت و عملکرد آن نیز چندان چشمگیر نبود. بسیاری از شرکت‌های کوچک از Apple II استفاده می‌کردند، اما شرکت تصمیم گرفت دستگاه تازه‌ای عرضه کند و طراحان را برای ساخت سریع رایانه‌ای جدید، ویژهٔ بازار شرکت‌ها، تحت فشار گذاشت. طراحان '''Apple III''' را تولید کردند، هرچند خودشان از آن رضایت کامل نداشتند. آن‌ها در جریان طراحی، به دلیل محدودیت زمانی و تصمیم‌های مدیریتی، ناچار به مصالحه‌هایی شده بودند. یکی از تصمیم‌های نادرست، نداشتن فن خنک‌کننده بود. گزارش شده است که جابز با وجود فن مخالف بود، زیرا آن را از نظر ظاهری زیبا نمی‌دانست. دستگاه تازه متأسفانه به شکست انجامید: به‌سادگی بیش از اندازه داغ می‌شد و بسیاری از مدل‌ها مجبور شدند برای اصلاح یا تعویض فراخوانده شوند. Apple III گران بود و با وجود معرفی نسخهٔ به‌روزشدهٔ آن در سال ۱۹۸۳، هرگز فروش خوبی پیدا نکرد. در همین زمان، گروه‌های گوناگونی از کارشناسان فنی درون اپل سرگرم تکمیل رایانهٔ تازه‌ای بودند که بر پایهٔ پیشرفته‌ترین فناوری‌های موجود در آن زمان ساخته می‌شد. این فناوری‌ها شامل رابط کاربری گرافیکی، ماوس، برنامه‌نویسی شیءگرا و پشتیبانی از شبکه‌های رایانه‌ای بودند. از جملهٔ این توسعه‌دهندگان می‌توان به Jef Raskin و Bill Atkinson اشاره کرد. استیو جابز نیز آنان را تشویق می‌کرد، زیرا می‌خواست تمام شرکت بر توسعهٔ رایانهٔ جدید تمرکز کند. هنگامی که جابز در دسامبر ۱۹۷۹ اجازه یافت از Xerox PARC دیدن کند و سامانهٔ Xerox Alto را دید، دریافت که رایانش در آستانهٔ یک دگرگونی تازه قرار دارد. او با دیدن آن رایانهٔ دارای رابط گرافیکی دریافت که رایانه‌های آن دوره به‌وسیلهٔ رایانه‌های تازه‌ای جایگزین خواهند شد که استفاده از آن‌ها ساده‌تر است و بنابراین برای عموم جذابیت بیشتری دارند. او تصمیم گرفت اپل را به سوی رایانه‌های تازه سوق دهد. بدین ترتیب پروژهٔ '''Lisa''' و پس از آن پروژهٔ '''Macintosh''' شکل گرفت. جابز توانست به لطف توافقی برای پیش‌فروش یک میلیون سهم اپل پیش از عرضهٔ اولیهٔ سهام، که ارزشی نزدیک به ۱۸ میلیون دلار داشت، به آزمایشگاه‌های Xerox دسترسی پیدا کند و سه روز در آنجا بماند. هنگامی که به آزمایشگاه‌ها رفت، با مخالفت برخی از طراحان Xerox روبه‌رو شد که جابز را مانند دزدی می‌دیدند که به کشتی‌ای پر از سکه‌های طلا حمله کرده است؛ هرچند بعدها برخی از آنان برای کار به اپل پیوستند. Lisa در ژانویهٔ ۱۹۸۳ معرفی شد و ۱۰٬۰۰۰ دلار قیمت داشت. مانند بسیاری از محصولات بعدی، Lisa برای زمان خود بیش از اندازه نوآورانه و برای کاربرانی که بازار هدف آن بودند بیش از اندازه گران بود. اپل نتوانست بازار را به دست آورد و Lisa در سال ۱۹۸۶ کنار گذاشته شد. در میانهٔ توسعهٔ Lisa، جابز تصمیم گرفت از این پروژه فاصله بگیرد و بر پروژهٔ Macintosh تمرکز کند؛ پروژه‌ای که در ابتدا قرار بود نسخه‌ای ارزان‌تر از Lisa باشد. '''Apple Macintosh''' در سال ۱۹۸۴ با یک آگهی تلویزیونی که هنگام Super Bowl پخش شد، معرفی گردید. این آگهی که بعدها مشهور شد، بر پایهٔ رمان [[w:fa:۱۹۸۴ (رمان)|۱۹۸۴]] اثر [[w:fa:جرج اورول|جرج اورول]] ساخته شده بود و میان [[w:fa:برادر بزرگ|برادر بزرگ]] و IBM نوعی همانندی ایجاد می‌کرد؛ در حالی که Macintosh در نقش رهایی‌بخش ظاهر می‌شد. آگهی با این جمله پایان می‌یافت: «در ۲۴ ژانویه، Apple Computer، Macintosh را معرفی خواهد کرد؛ و خواهید دید چرا ۱۹۸۴ مانند «۱۹۸۴» نخواهد بود.» رهایی‌ای که آگهی به آن اشاره می‌کرد، به GUI مربوط بود؛ رابطی که واقعاً به کاربران غیرمتخصص نیز اجازه می‌داد از رایانه استفاده کنند. درون اپل، چهره‌ای به نام «بشارت‌دهندهٔ Mac» نیز به‌صورت خودجوش پدید آمد. این فرد که به برتری Macintosh نسبت به دیگر رایانه‌ها باور داشت، می‌کوشید آشنایان و دوستان خود را نیز قانع کند. نخستین بشارت‌دهندگان Mac در واقع برخی از کارکنان شرکت بودند. Macintosh بنابراین یکی از پایه‌های اصلی موفقیت اپل شد، هرچند از نظر تجاری به موفقیتی که می‌توانست دست نیافت. در جریان دیدار [[w:fa:بیل گیتس|بیل گیتس]] از کوپرتینو، جابز پیش‌نمایشی از GUI مک را به او نشان داد. در سال ۱۹۸۵، مایکروسافت [[w:fa:Microsoft Windows|Microsoft Windows]] را، به‌عنوان GUI برای سامانه‌های تولیدشده توسط IBM، عرضه کرد. اگرچه رابط گرافیکی اپل از محصول مایکروسافت بسیار پیشرفته‌تر بود، مایکروسافت برگ برنده‌ای داشت که اپل فاقد آن بود. مایکروسافت از نظر قیمت برتری داشت. شرکت‌های بسیاری رایانهٔ IBM را کپی کرده بودند و نسخه‌های سازگار با آن را با بهایی کمتر از نمونهٔ اصلی می‌ساختند؛ بنابراین، اگرچه رایانه‌های سازگار با IBM از نظر فناوری نسبت به طراحی Macintosh ضعیف‌تر بودند، ارزان‌تر و فراگیرتر بودند و در نتیجه بخش بزرگی از بازار را به دست آوردند. Microsoft و Windows از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تجاری تاریخ سدهٔ بیستم به‌شمار می‌روند. پس از ظهور Windows، اپل همواره سهمی از بازار خود را از دست داد و دیگر نتوانست جایگاه نخست بازار رایانه‌های شخصی را به دست آورد. در سال ۲۰۰۳ اپل حدود ۳٪ از بازار رایانه‌های شخصی را در اختیار داشت، در حالی که جایگاه سوم در اختیار GNU Linux بود که حدود ۲٪ از رایانه‌های شخصی را مدیریت می‌کرد. == سال‌های اخیر == پس از شکست [[w:fa:Macintosh Portable|Macintosh Portable]] در سال ۱۹۸۹، رایانهٔ قابل‌حمل تازه‌ای با نام '''PowerBook''' در سال ۱۹۹۰ معرفی شد. این نخستین محصولی بود که با همکاری [[w:fa:Sony|Sony]] طراحی شده بود و استانداردی برای رایانه‌های قابل‌حمل آینده ایجاد کرد. PowerBook صفحه‌نمایش عمودی داشت که به‌وسیلهٔ یک لولا به صفحه‌کلید افقی متصل می‌شد. همچنین trackball و نوآوری‌های دیگری را معرفی کرد. این دستگاه با Mac OS ProDOS یا A/UX، بنا بر انتخاب کاربر، عرضه می‌شد. PowerBook از شبکه‌های AppleTalk پشتیبانی می‌کرد و QuickTime نیز برای پشتیبانی چندرسانه‌ای در آن گنجانده شده بود. در سال ۱۹۹۴ اپل با استفاده از PowerPC به‌عنوان پردازنده، تحول بزرگی در Macintosh ایجاد کرد. این پردازنده تفاوت چشمگیری با پردازنده‌های پیشین خانوادهٔ ۶۸۰۰۰ داشت. ازاین‌رو اپل مجبور شد یک لایهٔ شبیه‌سازی برای اجرای برنامه‌هایی که پیش از PowerPC ساخته شده بودند ایجاد کند. پس از کشمکش قدرت درون شرکت با مدیرعامل تازه، John Sculley، جابز در سال ۱۹۸۵ تصمیم گرفت شرکت را ترک کند و شرکت تازه‌ای با نام NeXT Computer بنیان بگذارد. در آغاز، این شرکت بسیار نویدبخش به نظر می‌رسید، اما رایانه‌های آن نتوانستند فروش مناسبی پیدا کنند و شرکت به سوی ورشکستگی رفت. در میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰، اپل با بحران فروش و کمبود ایده روبه‌رو بود. جابز توانست هیئت‌مدیرهٔ اپل را قانع کند که NeXT Computer را خریداری کند و از NEXTSTEP، سامانه‌عاملی که NeXT توسعه داده بود، به‌عنوان پایهٔ نسخه‌های آیندهٔ Mac OS استفاده کند. جابز مدیرعامل تازهٔ شرکت شد و توسعهٔ '''iMac''' را پیش برد. این مدل آن‌قدر خوب فروخت که اپل را از بحران مالی نجات داد و هزینهٔ توسعهٔ رایانه‌های آینده را فراهم کرد. بسیاری از محصولات جدید از فناوری '''AirPort''' استفاده می‌کردند. این فناوری برای ساخت شبکه‌های بی‌سیم به کار می‌رفت. همچنین پردازنده‌های PowerPC G4 و '''iBook''' معرفی شدند. در سال ۲۰۰۲ مدل تازهٔ '''iMac G4''' معرفی شد که پایه‌ای نیم‌کره‌ای داشت و از طریق بازویی فلزی و قابل‌چرخش به یک صفحه‌نمایش TFT متصل بود. تولید این مدل در تابستان ۲۰۰۴ متوقف شد. مدل تازه، '''iMac G5'''، که بر پایهٔ PowerPC G5 بود، در ۳۱ اوت ۲۰۰۴ معرفی شد. این مدل تمام منطق رایانه را درون صفحه‌نمایش TFT جای داده بود. iMac جدید یکی از کم‌صداترین و باریک‌ترین رایانه‌های موجود در بازار بود. در سال ۲۰۰۱ اپل '''Mac OS X''' را معرفی کرد؛ سامانه‌عاملی که بر پایهٔ NeXTStep ساخته شده بود. این سامانه امنیت و پایداری یک سامانهٔ Unix را با سادگی و ظرافت معمول محصولات اپل ترکیب می‌کرد. Mac OS X هم برای کاربران حرفه‌ای و هم برای کاربران عادی طراحی شده بود؛ برخلاف نسخهٔ پیشین، یعنی '''Mac OS X Server 1.0'''، که هنوز رابط گرافیکی نسبتاً مشابهی با NextSTEP داشت و برای کاربران عادی چندان مناسب نبود و با رابط پیشین اپل، موسوم به «Apple Platinum»، هماهنگی چندانی نداشت. با معرفی Mac OS X 10.0، اپل '''Classic Environment''' را نیز معرفی کرد؛ برنامه‌ای که امکان شبیه‌سازی محیط پیشین را در Mac OS X فراهم می‌کرد تا سازگاری با برنامه‌های قدیمی حفظ شود. این محیط از چیزی سرچشمه می‌گرفت که در Mac OS X Server 1.0 و نسخهٔ آزمایشی عمومی Mac OS X، '''BlueBox''' نامیده می‌شد. این نام در برابر '''YellowBox'''، یعنی محیط بومی سامانه‌عامل جدید، به کار می‌رفت. همچنین بر پایهٔ شایعات، '''RedBox''' نیز قرار بود شبیه‌ساز APIهای (Application Programming Interface) Microsoft Windows باشد؛ مفهومی شبیه پروژهٔ Wine. BlueBox برخلاف Classic Environment، کل سامانه‌عامل Mac OS 8.6، و بعدها Mac OS 9، را در یک صفحهٔ جداگانه یا مجازی شبیه‌سازی می‌کرد. اپل همچنین کتابخانه‌های '''Carbon''' را منتشر کرد تا توسعه‌دهندگان بتوانند برنامه‌های قدیمی را به‌سرعت به سامانه‌عامل جدید منتقل کنند. رایانه‌های اپل مانند PowerBook و iMac به دلیل طراحی خود بارها در فیلم‌ها دیده می‌شوند. گاهی حتی قهرمانان داستان از رایانه‌های اپل استفاده می‌کنند، در حالی که «بدها» از رایانه‌های سازگار با IBM استفاده می‌کنند. یکی از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ این موضوع فیلم Mission: Impossible است. اپل افزون بر حوزهٔ رایانه، در زمینهٔ تجهیزات جانبی نیز فعالیت کرد. یکی از جالب‌ترین پیشرفت‌ها در حوزهٔ '''PDA'''ها رخ داد. اپل در سال ۱۹۹۳ محصول '''Newton''' را عرضه کرد؛ محصولی جالب که برای زمان خود بیش از اندازه پیشرو بود و در نتیجه موفقیت تجاری چندانی پیدا نکرد. در سال ۱۹۹۰ رقابت فزایندهٔ Windows آغاز شده بود و اپل شاهد کاهش سهم خود از بازار بود؛ این سهم از ۲۰٪ در آغاز دههٔ ۱۹۹۰ به ۵٪ در پایان آن دهه رسید. شرکت همچنین با بحران مالی روبه‌رو شد که اوج آن در ۶ اوت ۱۹۹۶ بود؛ زمانی که جابز اعلام کرد مایکروسافت ۱۵۰ میلیون سهم بدون حق رأی از اپل خریداری کرده است. خرید این سهام به توافقی وابسته بود که بر اساس آن Microsoft Internet Explorer باید روی همهٔ رایانه‌های تولیدشده توسط اپل نصب می‌شد. مایکروسافت با اعلام ادامهٔ توسعهٔ مجموعهٔ Office برای Macintosh نیز از شرکت پشتیبانی کرد. بحران مالی بعدها پشت سر گذاشته شد و سهام در اختیار مایکروسافت نیز بازخرید شد، هرچند سهم اپل از بازار همچنان کاهش یافت و در سال ۲۰۰۴ به ۳٪ رسید. در ماه مه ۲۰۰۱، پس از گمانه‌زنی‌های فراوان، اپل اعلام کرد که زنجیره‌ای از فروشگاه‌های اختصاصی خود را در مراکز بزرگ رایانه‌ای ایالات متحده افتتاح خواهد کرد. این فروشگاه‌ها با دو هدف بنیادین ایجاد شدند: جلوگیری از کاهش بیشتر سهم بازار و ایجاد رقابتی جدی با محصولات شرکت‌های دیگر که سود حاصل از لوازم جانبی را کاهش می‌دادند. در آغاز Apple Storeها در ایالات متحده افتتاح شدند، اما بعدها فروشگاه‌هایی در کشورهای دیگر نیز راه‌اندازی شدند. در اکتبر ۲۰۰۱ اپل '''iPod''' را معرفی کرد؛ یک پخش‌کنندهٔ قابل‌حمل موسیقی دیجیتال. iPod بر پایهٔ یک هارددیسک کوچک ساخته شده بود و ظرفیت ذخیره‌سازی بالایی داشت. نخستین مدل می‌توانست تا ۵ GB آهنگ را در خود جای دهد. اپل نسخه‌های گوناگونی از iPod را عرضه کرد که آن را کوچک‌تر و سبک‌تر می‌کردند. دستگاه بعدها با Windows نیز سازگار شد و قالب '''AAC''' نیز به قالب‌های پشتیبانی‌شده افزوده شد. ظرفیت دستگاه تا ۶۰ GB افزایش یافت و هزاران وسیلهٔ جانبی برای کاربردهای گوناگون آن ساخته شد؛ از جمله اتصال به دستگاه صوتی خانگی یا رادیوی خودرو. اپل با توافقی با پنج شرکت بزرگ ضبط موسیقی، صنعت موسیقی را دگرگون کرد. این توافق به اپل اجازه می‌داد موسیقی را از طریق یک فروشگاه اینترنتی به فروش برساند. نام این فروشگاه '''iTunes Music Store''' بود. در این فروشگاه می‌شد یک آهنگ را با بهای ۹۹ سنت و یک آلبوم کامل را با بهای ۹٫۹۹ دلار خریداری کرد. موسیقی خریداری‌شده از سایت بارگیری می‌شد و می‌توانست روی iPod یا رایانه پخش شود یا روی CD نوشته شود. '''iTunes Music Store''' در سال ۲۰۰۳ راه‌اندازی شد و تنها در ۱۶ روز، ۲ میلیون آهنگ خریداری شد. این نتیجه چشمگیر بود، به‌ویژه با توجه به این‌که در آغاز تنها کاربران آمریکایی Macintosh می‌توانستند آهنگ‌ها را خریداری کنند. پس از آن اپل iTunes را برای Windows عرضه کرد تا کاربران PC-Windows نیز بتوانند به فروشگاه برخط دسترسی داشته باشند. اپل قصد داشت فروشگاه را برای کاربران سراسر جهان باز کند و در سال ۲۰۰۴ آن را برای کاربران کانادا، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، اتریش، بلژیک، فنلاند، یونان، لوکزامبورگ، هلند، پرتغال، آلمان و اسپانیا نیز در دسترس قرار داد. در ژانویهٔ ۲۰۰۴ اپل نسخهٔ کوچک‌تر iPod را با نام '''iPod mini''' معرفی کرد. این دستگاه با استقبال بسیار گسترده‌ای روبه‌رو شد و تقاضا بسیار بیشتر از خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها بود؛ به‌گونه‌ای که اپل برای تولید تعداد کافی دستگاه جهت پاسخ‌گویی به بازار با دشواری روبه‌رو شد. در ژوئن ۲۰۰۴ اپل iTunes Music Store را در بریتانیا، فرانسه و آلمان معرفی کرد. نسخهٔ اروپایی آن در اکتبر همان سال راه‌اندازی شد. در ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۴ اپل اعلام کرد که صدمین میلیونمین آهنگ از طریق iTunes Music Store فروخته شده است. خریدار این آهنگ یک PowerBook، یک iPod با ظرفیت ۴۰ GB و امکان بارگیری ۱۰٬۰۰۰ دلار آهنگ از سایت دریافت کرد. در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۴ اپل فروش آهنگ شمارهٔ ۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ را اعلام کرد. با وجود راه‌اندازی بسیاری از فروشگاه‌های موسیقی برخط از سوی رقبا، اپل بیش از ۷۰٪ سهم بازار را در اختیار داشت. همچنین '''iPod Photo''' با ظرفیت‌های ۴۰ و ۶۰ GB معرفی شد. این دستگاه به کمک نمایشگر رنگی و یک وسیلهٔ جانبی می‌توانست عکس‌های گرفته‌شده با دوربین دیجیتال را ذخیره و نمایش دهد. در اکتبر، پشتیبانی از دیگر کشورهای اروپایی نیز افزوده شد و در ۲ نوامبر فروشگاه کانادا فعال شد. در ۱۶ دسامبر ۲۰۰۴ اپل اعلام کرد که آهنگ شمارهٔ ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ را از طریق iTunes Music Store فروخته است. در ژانویهٔ ۲۰۰۵ اپل نسخه‌ای کوچک‌تر از iPod را معرفی کرد که حتی از iPod mini نیز کوچک‌تر بود و '''iPod shuffle''' نام داشت. این دستگاه یک پخش‌کنندهٔ موسیقی دیجیتال با ۵۱۲ MB یا ۱ GB حافظهٔ داخلی بود و برخلاف مدل‌های پیشین، هارددیسک نداشت. قیمت پایین‌تر آن با هدف جذب آخرین بخش از بازار پخش‌کننده‌های موسیقی دیجیتال عرضه شد که هنوز در اختیار iPod نبود. یکی از انتقادهای واردشده به iPod shuffle، نداشتن نمایشگر بود. در همین دوره '''Mac Mini''' نیز معرفی شد؛ رایانه‌ای کوچک، ساده و کمینه‌گرا که قیمت پایهٔ آن ۴۹۹ دلار بود. Mac Mini بدون صفحه‌کلید، نمایشگر یا ماوس فروخته می‌شد. یکی از ویژگی‌های چشمگیر دستگاه، کم‌صدایی آن بود؛ به‌گونه‌ای که گاهی تنها صدای هارددیسک هنگام خواندن داده‌ها شنیده می‌شد. از Mac Mini به دلیل تراشهٔ گرافیکی آن، یعنی '''ATI Radeon 9200''' با ۳۲ MB RAM، انتقاد شد؛ این تراشه قدیمی و کم‌توان دانسته می‌شد، به‌ویژه با عرضهٔ OS X Tiger که از '''CoreImage''' استفاده می‌کرد. در ۲ مارس ۲۰۰۵ آهنگ شمارهٔ ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ فروخته شد. در iTunes Music Store به‌طور میانگین روزانه ۱٫۵ میلیون آهنگ خریداری می‌شد. در ژوئن ۲۰۰۵ مجموعهٔ iPod یکپارچه شد و iPod Photo با ظرفیت‌های ۲۰ و ۶۰ GB باقی ماند. در نتیجه مجموعه شامل iPod Shuffle با ظرفیت‌های ۵۱۲ MB و ۱ GB، iPod Mini با نمایشگر تک‌رنگ و ظرفیت‌های ۴ و ۶ GB، و سرانجام iPod با نمایشگر رنگی و ظرفیت‌های ۲۰ و ۶۰ GB بود. همچنین گونه‌ای سیاه و سرخ با همکاری گروه U2 عرضه شد. در ۶ ژوئن ۲۰۰۵، مدیرعامل اپل، استیو جابز، اعلام کرد که شرکت در میان‌مدت، یعنی طی دو سال، قصد دارد پردازنده‌های PowerPC را به‌طور کامل کنار بگذارد و تنها از پردازنده‌های '''x86''' ساخت Intel استفاده کند. سازگاری نرم‌افزار از طریق بازکامپایل برنامه‌ها و استفاده از یک شبیه‌ساز نرم‌افزاری با نام '''Rosetta''' تأمین می‌شد. در جریان این اعلام، نسخه‌ای فعال از Mac OS X 10.4 برای پردازنده‌های Intel نیز نمایش داده شد. مدیرعامل شرکت همچنین اعلام کرد که اپل به‌صورت محرمانه هر پنج نسخهٔ Mac OS X را بازکامپایل کرده است؛ پروژه‌ای که '''Marklar''' نام داشت؛ بنابراین، از دیدگاه سامانه‌عامل، انتقال به پردازنده‌های Intel فرایندی بدون دردسر خواهد بود. همچنین تأیید شد که برد اصلی و BIOS رایانه‌های اپل با نمونه‌هایی که در رایانه‌های سازگار با IBM به‌طور معمول استفاده می‌شدند تفاوت خواهند داشت. در ۲ اوت ۲۰۰۵ برای نخستین بار ماوسی با دو دکمه به بازار عرضه شد. '''Mighty Mouse''' نه‌تنها به استاندارد تک‌دکمه‌ای که ویژگی خاص محصولات اپل بود پایان داد، بلکه مجموعه‌ای از نوآوری‌های فنی مانند کلید پیمایش ۳۶۰ درجه و سطح حساس به لمس را نیز در خود داشت. در ۷ سپتامبر ۲۰۰۵ '''iPod nano''' معرفی شد؛ مدلی تازه با ابعادی کوچک‌تر و طراحی‌ای نو. Nano جایگزین iPod mini شد که تولید آن متوقف گردید. این دستگاه در دو ظرفیت ۲ و ۴ GB و با بهای ۲۰۹ و ۲۶۹ یورو عرضه شد. در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۵ '''iPod video''' معرفی شد؛ مدلی باریک‌تر با نمایشگری بزرگ‌تر که می‌توانست تا ۱۵۰ ساعت ویدئو با قالب H.264، وضوح ۳۲۰×۲۴۰ و نرخ ۳۰fps را پخش کند و ظرفیت ذخیره‌سازی آن برای ۱۵۰٬۰۰۰ آهنگ و ۲۵٬۰۰۰ عکس نیز کافی بود. iPod Video جایگزین iPod معمولی شد که تولید آن متوقف گردید. این مدل در دو ظرفیت ۳۰ و ۶۰ GB عرضه شد. در ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۰۶، در MacWorld Expo در سان‌فرانسیسکو، استیو جابز مجموعهٔ تازه‌ای از رایانه‌های قابل‌حمل '''MacBook Pro''' و مدل تازه‌ای از '''iMac''' را معرفی کرد. هر دو دستگاه به پردازنده‌های Intel، یعنی Intel Core Duo با تراشهٔ Yonah، مجهز بودند. این نخستین گام اعلام‌شدهٔ اپل در روند انتقال تدریجی به پردازنده‌های Intel بود. در ۱۶ مه ۲۰۰۶ شرکت رایانه‌های قابل‌حمل ردهٔ پایین '''iBook G4''' را با '''MacBook'''های مجهز به پردازنده‌های Core Duo جایگزین کرد. سرانجام در ۷ اوت، شرکت رایانه‌های حرفه‌ای خود را نیز جایگزین کرد و '''PowerMac G5''' را با '''Mac Pro''' مبتنی بر پردازنده‌های Intel Xeon دو هسته‌ای عوض کرد. در همان روز، ماشین‌های سرور تازهٔ '''Xserve''' نیز معرفی شدند و پردازنده‌های PowerPC G5 در آن‌ها با Intel Xeon جایگزین شد. انتقالی که در آغاز قرار بود دو سال طول بکشد، در حدود ۱۰ ماه به پایان رسید. [[رده:اپل]] plalrj3kynp9gerqtssj7bmeb20v6xx 135468 135467 2026-10-02T08:12:15Z Fwldom 26269 /* خاستگاه‌ها */ 135468 wikitext text/x-wiki * سعی شده در ویرایش این صفحه از پارسی سره استفاده شود! == مقدمه == '''اپل''' یا '''Apple'''، همانند بسیاری از شرکت‌های رایانه‌ای دیگر، در قلب [[w:سیلیکون‌ولی|سیلیکون ولی]] پدید آمد. این شرکت در ۱ آوریل ۱۹۷۷ بنیان‌گذاری شد و در سال‌های بعد با رایانه‌های شخصی، سامانه‌عامل‌ها، دستگاه‌های قابل‌حمل و خدمات موسیقی دیجیتال، نقش مهمی در دگرگونی صنعت رایانه و رسانه‌های دیجیتال پیدا کرد. === فهرست === * [[#خاستگاه‌ها|خاستگاه‌ها]] * [[#سال‌های نخست|سال‌های نخست]] * [[#مکینتاش|مکینتاش]] * [[#سال‌های اخیر|سال‌های اخیر]] == خاستگاه‌ها == پیش از هم‌بنیان‌گذاری شرکت، [[w:fa:استیو وازنیک|استیو وازنیک]] یک هکر ساده بود که در سال ۱۹۷۵، با الهام از رویدادهای آن زمان، شروع به سخنرانی در Homebrew Computer Club کرد. در آن زمان تنها پردازنده‌های در دسترس، [[w:fa:اینتل ۸۰۸۰|اینتل ۸۰۸۰]] با بهای ۱۷۹ دلار و [[w:fa:موتورولا ۶۸۰۰۰|موتورولا ۶۸۰۰۰]] با بهای ۱۷۰ دلار بودند. وزنیاک تصمیم گرفت از ۶۸۰۰۰ استفاده کند، اما بهای هر دو پردازنده از توان مالی او بیرون بود. ازاین‌رو، تا زمانی که بتواند توان خرید یک CPU را پیدا کند، به مشاهده، یادگیری و طراحی رایانه‌های خود روی کاغذ پرداخت. هنگامی که [[w:fa:موس تکنالوجی|موس تکنالوجی]] در سال ۱۹۷۶ تراشهٔ ۶۵۰۲ را با بهای ناچیز ۲۵ دلار عرضه کرد، وزنیاک بی‌درنگ شروع به نوشتن گونه‌ای از زبان برنامه‌نویسی [[w:بیسیک|BASIC]] برای پردازندهٔ تازه کرد. پس از پایان کار، طراحی رایانه‌ای را آغاز کرد که بتواند این زبان را اجرا کند. تراشهٔ ۶۵۰۲ به‌وسیلهٔ همان گروهی طراحی شده بود که ۶۸۰۰ را طراحی کرده بودند؛ موضوعی که با توجه به این‌که بسیاری از کارکنان سیلیکون ولی شرکت‌های خود را ترک می‌کردند تا شرکت‌های تازه‌ای بنیان بگذارند، چندان شگفت‌آور نبود. طراحی پیشین رایانهٔ وزنیاک بر پایهٔ ۶۸۰۰ تنها به چند تغییر کوچک نیاز داشت تا بتواند از پردازندهٔ تازه استفاده کند. پس از کامل شدن دستگاه، وزنیاک بی‌درنگ در سخنرانی‌های خود در [[w:fa:باشگاه کامپیوتر هوم‌برو|باشگاه کامپیوتر هوم‌برو]] دربارهٔ آن صحبت کرد و سامانهٔ خود را برای نخستین بار در آنجا به نمایش گذاشت. در همان‌جا او با دوست قدیمی خود، [[w:fa:استیو جابز|استیو جابز]]، دیدار کرد. جابز به کاربرد تجاری آیندهٔ این دستگاه‌های کوچک «سرگرمی» بسیار علاقه‌مند بود. == سال‌های نخست == استیو جابز و استیو وزنیاک («دو استیو») از مدت‌ها پیش با یکدیگر دوست بودند. جابز توانست وزنیاک را قانع کند که دستگاه طراحی‌شدهٔ خود را مونتاژ کنند و همراه یکدیگر به فروش برسانند. جابز با مالک یک فروشگاه رایانه‌ای در همان منطقه، یعنی The Byte Shop، تماس گرفت و دستگاه را به او نشان داد. مالک فروشگاه به دستگاه علاقه‌مند شد و پذیرفت ۵۰ دستگاه رایانه را، هرکدام به بهای ۵۰۰ دلار، خریداری کند؛ اما نمی‌خواست رایانه‌ها به شکل کیت مونتاژ فروخته شوند و همهٔ دستگاه‌ها را به‌صورت کامل مونتاژشده می‌خواست؛ بنابراین، برای از دست ندادن قرارداد، جابز و وزنیاک باید همهٔ رایانه‌ها را خودشان مونتاژ می‌کردند، در حالی که نه کارخانه‌ای داشتند و نه پول لازم برای راه‌اندازی آن. این دستگاه چند ویژگی جالب داشت. نخست این‌که می‌توانست به تلویزیون متصل شود و از آنجا که بسیاری از رایانه‌های آن زمان حتی وسیله‌ای برای نمایش تصویر نداشتند، این ویژگی نوآوری مهمی به‌شمار می‌رفت. متأسفانه نمایش تصویر بسیار کند بود و تنها ۶۰ نویسه در ثانیه نمایش می‌داد. نام این دستگاه '''Apple I''' بود و ROMهایی داشت که کد را هنگام روشن شدن دستگاه بارگذاری می‌کردند؛ در نتیجه راه‌اندازی رایانه بسیار ساده بود. وزنیاک به اصرار [[w:fa:پاول ترل|پاول ترل]] همچنین ماژولی برای ارتباط رایانه با یک دستگاه پخش نوار کاست طراحی کرد تا برنامه‌ها بتوانند روی نوار بارگذاری و ذخیره شوند. این دستگاه برای آن زمان بسیار سریع بود و با سرعت ۱۲۰۰ bit/s می‌خواند و می‌نوشت. مزیت Apple I در سادگی آن بود. این رایانه قدرت مناسبی داشت، اما وزنیاک توانسته بود آن را با تعداد نسبتاً کمی قطعه، در مقایسه با رایانه‌های رقیب، طراحی کند و ازاین‌رو دستگاه نسبتاً ارزان بود. توانایی وازنیک در ساده‌سازی مدارهای الکترونیکی برای کاهش هزینه، افسانه‌ای شده است و بخش بزرگی از این شهرت به طراحی Apple I و Apple II بازمی‌گردد. پس از پیوستن دوست دیگری به نام [[w:fa:رونالد وین|رونالد وین]]، این سه نفر ساخت دستگاه‌ها را آغاز کردند. برای تهیهٔ پول خرید قطعات، از هر راهی که می‌توانستند استفاده کردند؛ از جمله یک رایانه و یک خودروی ون [[w:fa:فولکس‌واگن|فولکس‌واگن]] را فروختند و فضاهایی را از خانواده‌های خود گرفتند تا در آنجا رایانه‌ها را مونتاژ کنند. در ماه ژوئن توانستند رایانه‌ها را تحویل دهند و بهای آن‌ها را دریافت کنند. نکتهٔ جالب این است که رایانه‌ها بدون قاب عرضه می‌شدند. خریدار باید خودش قاب دستگاه را می‌ساخت. از آن دوره عکس‌هایی وجود دارد که Apple I را درون یک جعبهٔ چوبی نشان می‌دهد. در مجموع ۲۰۰ دستگاه Apple I ساخته شد. در همین زمان، وزنیاک از پیش به جانشین Apple I می‌اندیشید. بسیاری از انتخاب‌های طراحی رایانهٔ نخست به دلیل محدودیت‌های مالی‌ای بود که وزنیاک هنگام ساخت نمونهٔ اولیه با آن‌ها روبه‌رو شده بود. اما اکنون، پس از دریافت پول فروش رایانه‌ها، پول بیشتری در اختیار داشت و طراحی '''Apple II''' را آغاز کرد؛ رایانه‌ای که قرار بود پیشرفت بسیار بزرگی نسبت به نسل پیشین باشد. او این دستگاه را در آوریل ۱۹۷۷، در نخستین West Coast Computer Faire، برای عموم به نمایش گذاشت. یکی از تفاوت‌های بنیادین، مدار تلویزیون بود که کاملاً از نو طراحی شده بود. این مدار اکنون داده‌های موجود در حافظهٔ رایانه را نمایش می‌داد و نه رشته‌های متنی را که پردازنده برای آن می‌فرستاد. Apple II می‌توانست افزون بر متن ساده، گرافیک و رنگ را نیز نمایش دهد. جابز بر ساخت قاب و صفحه‌کلیدی بهتر از Apple I پافشاری کرد. ایدهٔ جابز این بود که رایانه پس از بیرون آوردن از جعبه، باید بی‌درنگ آمادهٔ کار باشد و کاربر نباید منتظر بماند یا قطعاتی را مونتاژ کند. این رایانه در واقع پیشرفت بزرگی نسبت به رایانهٔ فروخته‌شده به The Byte Shop بود، اما هنوز کامل نشده بود و برای آن باید BASIC نیز نوشته می‌شد تا کاربران بتوانند رایانه را برنامه‌ریزی کنند. طراحی دستگاه بسیار پرهزینه‌تر از پیش‌بینی‌ها شده بود و پول شرکت رو به پایان بود. جابز از وین خواست از نظر مالی وارد کار شود، اما وین که چهار سال پیش از آن شکست تجاری‌ای را تجربه کرده بود، نپذیرفت و تصمیم گرفت از شرکت خارج شود. جابز با «مایک» مارکولا تماس گرفت. مارکولا که به پروژه باور داشت، ۲۵۰٬۰۰۰ دلار سرمایه‌گذاری کرد و این سه نفر در ۱ آوریل ۱۹۷۷ شرکت '''Apple Computer''' را بنیان گذاشتند. با وجود پول موجود در حساب شرکت و قاب جدید، Apple II در سال ۱۹۷۶ معرفی شد و معمولاً پیدایش دوران رایانهٔ شخصی را با معرفی آن مرتبط می‌دانند. در دههٔ ۱۹۸۰ میلیون‌ها دستگاه رایانه فروخته شد. هنگامی که اپل وارد بازار بورس شد، ثروتی بیشتر از عرضهٔ اولیهٔ سهام Ford در سال ۱۹۵۶ ایجاد کرد و بیشترین شمار میلیونرهای ایجادشده به‌وسیلهٔ یک شرکت را در تاریخ به وجود آورد. مدل‌های بسیاری از خانوادهٔ Apple II تولید شدند که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به Apple IIe و Apple IIgs اشاره کرد. این رایانه‌ها تا اواخر دههٔ ۱۹۹۰ همچنان در بسیاری از مدرسه‌هایی که به‌روز نشده بودند مورد استفاده قرار می‌گرفتند. == مکینتاش == در دههٔ ۱۹۸۰ اپل در بازار رایانه‌های شخصی به جایگاه مهمی رسید. در پی موفقیت این بازار، حتی غول بزرگی مانند [[w:fa:IBM|IBM]] نیز تصمیم گرفت وارد بازار شود و رایانهٔ شخصی خود را عرضه کرد. رایانهٔ IBM از سامانه‌عاملی استفاده می‌کرد که [[w:fa:Microsoft|Microsoft]] متعلق به [[w:fa:بیل گیتس|بیل گیتس]] آن را تولید کرده بود. این رایانه، با وجود عملکرد ضعیف‌تر نسبت به رقیبان، به پشتوانهٔ توان تجاری IBM به‌سرعت بخش بزرگی از بازار را به دست آورد. محصول IBM بیشتر به‌وسیلهٔ شرکت‌ها خریداری می‌شد، زیرا بهای بالایی داشت و عملکرد آن نیز چندان چشمگیر نبود. بسیاری از شرکت‌های کوچک از Apple II استفاده می‌کردند، اما شرکت تصمیم گرفت دستگاه تازه‌ای عرضه کند و طراحان را برای ساخت سریع رایانه‌ای جدید، ویژهٔ بازار شرکت‌ها، تحت فشار گذاشت. طراحان '''Apple III''' را تولید کردند، هرچند خودشان از آن رضایت کامل نداشتند. آن‌ها در جریان طراحی، به دلیل محدودیت زمانی و تصمیم‌های مدیریتی، ناچار به مصالحه‌هایی شده بودند. یکی از تصمیم‌های نادرست، نداشتن فن خنک‌کننده بود. گزارش شده است که جابز با وجود فن مخالف بود، زیرا آن را از نظر ظاهری زیبا نمی‌دانست. دستگاه تازه متأسفانه به شکست انجامید: به‌سادگی بیش از اندازه داغ می‌شد و بسیاری از مدل‌ها مجبور شدند برای اصلاح یا تعویض فراخوانده شوند. Apple III گران بود و با وجود معرفی نسخهٔ به‌روزشدهٔ آن در سال ۱۹۸۳، هرگز فروش خوبی پیدا نکرد. در همین زمان، گروه‌های گوناگونی از کارشناسان فنی درون اپل سرگرم تکمیل رایانهٔ تازه‌ای بودند که بر پایهٔ پیشرفته‌ترین فناوری‌های موجود در آن زمان ساخته می‌شد. این فناوری‌ها شامل رابط کاربری گرافیکی، ماوس، برنامه‌نویسی شیءگرا و پشتیبانی از شبکه‌های رایانه‌ای بودند. از جملهٔ این توسعه‌دهندگان می‌توان به Jef Raskin و Bill Atkinson اشاره کرد. استیو جابز نیز آنان را تشویق می‌کرد، زیرا می‌خواست تمام شرکت بر توسعهٔ رایانهٔ جدید تمرکز کند. هنگامی که جابز در دسامبر ۱۹۷۹ اجازه یافت از Xerox PARC دیدن کند و سامانهٔ Xerox Alto را دید، دریافت که رایانش در آستانهٔ یک دگرگونی تازه قرار دارد. او با دیدن آن رایانهٔ دارای رابط گرافیکی دریافت که رایانه‌های آن دوره به‌وسیلهٔ رایانه‌های تازه‌ای جایگزین خواهند شد که استفاده از آن‌ها ساده‌تر است و بنابراین برای عموم جذابیت بیشتری دارند. او تصمیم گرفت اپل را به سوی رایانه‌های تازه سوق دهد. بدین ترتیب پروژهٔ '''Lisa''' و پس از آن پروژهٔ '''Macintosh''' شکل گرفت. جابز توانست به لطف توافقی برای پیش‌فروش یک میلیون سهم اپل پیش از عرضهٔ اولیهٔ سهام، که ارزشی نزدیک به ۱۸ میلیون دلار داشت، به آزمایشگاه‌های Xerox دسترسی پیدا کند و سه روز در آنجا بماند. هنگامی که به آزمایشگاه‌ها رفت، با مخالفت برخی از طراحان Xerox روبه‌رو شد که جابز را مانند دزدی می‌دیدند که به کشتی‌ای پر از سکه‌های طلا حمله کرده است؛ هرچند بعدها برخی از آنان برای کار به اپل پیوستند. Lisa در ژانویهٔ ۱۹۸۳ معرفی شد و ۱۰٬۰۰۰ دلار قیمت داشت. مانند بسیاری از محصولات بعدی، Lisa برای زمان خود بیش از اندازه نوآورانه و برای کاربرانی که بازار هدف آن بودند بیش از اندازه گران بود. اپل نتوانست بازار را به دست آورد و Lisa در سال ۱۹۸۶ کنار گذاشته شد. در میانهٔ توسعهٔ Lisa، جابز تصمیم گرفت از این پروژه فاصله بگیرد و بر پروژهٔ Macintosh تمرکز کند؛ پروژه‌ای که در ابتدا قرار بود نسخه‌ای ارزان‌تر از Lisa باشد. '''Apple Macintosh''' در سال ۱۹۸۴ با یک آگهی تلویزیونی که هنگام Super Bowl پخش شد، معرفی گردید. این آگهی که بعدها مشهور شد، بر پایهٔ رمان [[w:fa:۱۹۸۴ (رمان)|۱۹۸۴]] اثر [[w:fa:جرج اورول|جرج اورول]] ساخته شده بود و میان [[w:fa:برادر بزرگ|برادر بزرگ]] و IBM نوعی همانندی ایجاد می‌کرد؛ در حالی که Macintosh در نقش رهایی‌بخش ظاهر می‌شد. آگهی با این جمله پایان می‌یافت: «در ۲۴ ژانویه، Apple Computer، Macintosh را معرفی خواهد کرد؛ و خواهید دید چرا ۱۹۸۴ مانند «۱۹۸۴» نخواهد بود.» رهایی‌ای که آگهی به آن اشاره می‌کرد، به GUI مربوط بود؛ رابطی که واقعاً به کاربران غیرمتخصص نیز اجازه می‌داد از رایانه استفاده کنند. درون اپل، چهره‌ای به نام «بشارت‌دهندهٔ Mac» نیز به‌صورت خودجوش پدید آمد. این فرد که به برتری Macintosh نسبت به دیگر رایانه‌ها باور داشت، می‌کوشید آشنایان و دوستان خود را نیز قانع کند. نخستین بشارت‌دهندگان Mac در واقع برخی از کارکنان شرکت بودند. Macintosh بنابراین یکی از پایه‌های اصلی موفقیت اپل شد، هرچند از نظر تجاری به موفقیتی که می‌توانست دست نیافت. در جریان دیدار [[w:fa:بیل گیتس|بیل گیتس]] از کوپرتینو، جابز پیش‌نمایشی از GUI مک را به او نشان داد. در سال ۱۹۸۵، مایکروسافت [[w:fa:Microsoft Windows|Microsoft Windows]] را، به‌عنوان GUI برای سامانه‌های تولیدشده توسط IBM، عرضه کرد. اگرچه رابط گرافیکی اپل از محصول مایکروسافت بسیار پیشرفته‌تر بود، مایکروسافت برگ برنده‌ای داشت که اپل فاقد آن بود. مایکروسافت از نظر قیمت برتری داشت. شرکت‌های بسیاری رایانهٔ IBM را کپی کرده بودند و نسخه‌های سازگار با آن را با بهایی کمتر از نمونهٔ اصلی می‌ساختند؛ بنابراین، اگرچه رایانه‌های سازگار با IBM از نظر فناوری نسبت به طراحی Macintosh ضعیف‌تر بودند، ارزان‌تر و فراگیرتر بودند و در نتیجه بخش بزرگی از بازار را به دست آوردند. Microsoft و Windows از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تجاری تاریخ سدهٔ بیستم به‌شمار می‌روند. پس از ظهور Windows، اپل همواره سهمی از بازار خود را از دست داد و دیگر نتوانست جایگاه نخست بازار رایانه‌های شخصی را به دست آورد. در سال ۲۰۰۳ اپل حدود ۳٪ از بازار رایانه‌های شخصی را در اختیار داشت، در حالی که جایگاه سوم در اختیار GNU Linux بود که حدود ۲٪ از رایانه‌های شخصی را مدیریت می‌کرد. == سال‌های اخیر == پس از شکست [[w:fa:Macintosh Portable|Macintosh Portable]] در سال ۱۹۸۹، رایانهٔ قابل‌حمل تازه‌ای با نام '''PowerBook''' در سال ۱۹۹۰ معرفی شد. این نخستین محصولی بود که با همکاری [[w:fa:Sony|Sony]] طراحی شده بود و استانداردی برای رایانه‌های قابل‌حمل آینده ایجاد کرد. PowerBook صفحه‌نمایش عمودی داشت که به‌وسیلهٔ یک لولا به صفحه‌کلید افقی متصل می‌شد. همچنین trackball و نوآوری‌های دیگری را معرفی کرد. این دستگاه با Mac OS ProDOS یا A/UX، بنا بر انتخاب کاربر، عرضه می‌شد. PowerBook از شبکه‌های AppleTalk پشتیبانی می‌کرد و QuickTime نیز برای پشتیبانی چندرسانه‌ای در آن گنجانده شده بود. در سال ۱۹۹۴ اپل با استفاده از PowerPC به‌عنوان پردازنده، تحول بزرگی در Macintosh ایجاد کرد. این پردازنده تفاوت چشمگیری با پردازنده‌های پیشین خانوادهٔ ۶۸۰۰۰ داشت. ازاین‌رو اپل مجبور شد یک لایهٔ شبیه‌سازی برای اجرای برنامه‌هایی که پیش از PowerPC ساخته شده بودند ایجاد کند. پس از کشمکش قدرت درون شرکت با مدیرعامل تازه، John Sculley، جابز در سال ۱۹۸۵ تصمیم گرفت شرکت را ترک کند و شرکت تازه‌ای با نام NeXT Computer بنیان بگذارد. در آغاز، این شرکت بسیار نویدبخش به نظر می‌رسید، اما رایانه‌های آن نتوانستند فروش مناسبی پیدا کنند و شرکت به سوی ورشکستگی رفت. در میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰، اپل با بحران فروش و کمبود ایده روبه‌رو بود. جابز توانست هیئت‌مدیرهٔ اپل را قانع کند که NeXT Computer را خریداری کند و از NEXTSTEP، سامانه‌عاملی که NeXT توسعه داده بود، به‌عنوان پایهٔ نسخه‌های آیندهٔ Mac OS استفاده کند. جابز مدیرعامل تازهٔ شرکت شد و توسعهٔ '''iMac''' را پیش برد. این مدل آن‌قدر خوب فروخت که اپل را از بحران مالی نجات داد و هزینهٔ توسعهٔ رایانه‌های آینده را فراهم کرد. بسیاری از محصولات جدید از فناوری '''AirPort''' استفاده می‌کردند. این فناوری برای ساخت شبکه‌های بی‌سیم به کار می‌رفت. همچنین پردازنده‌های PowerPC G4 و '''iBook''' معرفی شدند. در سال ۲۰۰۲ مدل تازهٔ '''iMac G4''' معرفی شد که پایه‌ای نیم‌کره‌ای داشت و از طریق بازویی فلزی و قابل‌چرخش به یک صفحه‌نمایش TFT متصل بود. تولید این مدل در تابستان ۲۰۰۴ متوقف شد. مدل تازه، '''iMac G5'''، که بر پایهٔ PowerPC G5 بود، در ۳۱ اوت ۲۰۰۴ معرفی شد. این مدل تمام منطق رایانه را درون صفحه‌نمایش TFT جای داده بود. iMac جدید یکی از کم‌صداترین و باریک‌ترین رایانه‌های موجود در بازار بود. در سال ۲۰۰۱ اپل '''Mac OS X''' را معرفی کرد؛ سامانه‌عاملی که بر پایهٔ NeXTStep ساخته شده بود. این سامانه امنیت و پایداری یک سامانهٔ Unix را با سادگی و ظرافت معمول محصولات اپل ترکیب می‌کرد. Mac OS X هم برای کاربران حرفه‌ای و هم برای کاربران عادی طراحی شده بود؛ برخلاف نسخهٔ پیشین، یعنی '''Mac OS X Server 1.0'''، که هنوز رابط گرافیکی نسبتاً مشابهی با NextSTEP داشت و برای کاربران عادی چندان مناسب نبود و با رابط پیشین اپل، موسوم به «Apple Platinum»، هماهنگی چندانی نداشت. با معرفی Mac OS X 10.0، اپل '''Classic Environment''' را نیز معرفی کرد؛ برنامه‌ای که امکان شبیه‌سازی محیط پیشین را در Mac OS X فراهم می‌کرد تا سازگاری با برنامه‌های قدیمی حفظ شود. این محیط از چیزی سرچشمه می‌گرفت که در Mac OS X Server 1.0 و نسخهٔ آزمایشی عمومی Mac OS X، '''BlueBox''' نامیده می‌شد. این نام در برابر '''YellowBox'''، یعنی محیط بومی سامانه‌عامل جدید، به کار می‌رفت. همچنین بر پایهٔ شایعات، '''RedBox''' نیز قرار بود شبیه‌ساز APIهای (Application Programming Interface) Microsoft Windows باشد؛ مفهومی شبیه پروژهٔ Wine. BlueBox برخلاف Classic Environment، کل سامانه‌عامل Mac OS 8.6، و بعدها Mac OS 9، را در یک صفحهٔ جداگانه یا مجازی شبیه‌سازی می‌کرد. اپل همچنین کتابخانه‌های '''Carbon''' را منتشر کرد تا توسعه‌دهندگان بتوانند برنامه‌های قدیمی را به‌سرعت به سامانه‌عامل جدید منتقل کنند. رایانه‌های اپل مانند PowerBook و iMac به دلیل طراحی خود بارها در فیلم‌ها دیده می‌شوند. گاهی حتی قهرمانان داستان از رایانه‌های اپل استفاده می‌کنند، در حالی که «بدها» از رایانه‌های سازگار با IBM استفاده می‌کنند. یکی از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ این موضوع فیلم Mission: Impossible است. اپل افزون بر حوزهٔ رایانه، در زمینهٔ تجهیزات جانبی نیز فعالیت کرد. یکی از جالب‌ترین پیشرفت‌ها در حوزهٔ '''PDA'''ها رخ داد. اپل در سال ۱۹۹۳ محصول '''Newton''' را عرضه کرد؛ محصولی جالب که برای زمان خود بیش از اندازه پیشرو بود و در نتیجه موفقیت تجاری چندانی پیدا نکرد. در سال ۱۹۹۰ رقابت فزایندهٔ Windows آغاز شده بود و اپل شاهد کاهش سهم خود از بازار بود؛ این سهم از ۲۰٪ در آغاز دههٔ ۱۹۹۰ به ۵٪ در پایان آن دهه رسید. شرکت همچنین با بحران مالی روبه‌رو شد که اوج آن در ۶ اوت ۱۹۹۶ بود؛ زمانی که جابز اعلام کرد مایکروسافت ۱۵۰ میلیون سهم بدون حق رأی از اپل خریداری کرده است. خرید این سهام به توافقی وابسته بود که بر اساس آن Microsoft Internet Explorer باید روی همهٔ رایانه‌های تولیدشده توسط اپل نصب می‌شد. مایکروسافت با اعلام ادامهٔ توسعهٔ مجموعهٔ Office برای Macintosh نیز از شرکت پشتیبانی کرد. بحران مالی بعدها پشت سر گذاشته شد و سهام در اختیار مایکروسافت نیز بازخرید شد، هرچند سهم اپل از بازار همچنان کاهش یافت و در سال ۲۰۰۴ به ۳٪ رسید. در ماه مه ۲۰۰۱، پس از گمانه‌زنی‌های فراوان، اپل اعلام کرد که زنجیره‌ای از فروشگاه‌های اختصاصی خود را در مراکز بزرگ رایانه‌ای ایالات متحده افتتاح خواهد کرد. این فروشگاه‌ها با دو هدف بنیادین ایجاد شدند: جلوگیری از کاهش بیشتر سهم بازار و ایجاد رقابتی جدی با محصولات شرکت‌های دیگر که سود حاصل از لوازم جانبی را کاهش می‌دادند. در آغاز Apple Storeها در ایالات متحده افتتاح شدند، اما بعدها فروشگاه‌هایی در کشورهای دیگر نیز راه‌اندازی شدند. در اکتبر ۲۰۰۱ اپل '''iPod''' را معرفی کرد؛ یک پخش‌کنندهٔ قابل‌حمل موسیقی دیجیتال. iPod بر پایهٔ یک هارددیسک کوچک ساخته شده بود و ظرفیت ذخیره‌سازی بالایی داشت. نخستین مدل می‌توانست تا ۵ GB آهنگ را در خود جای دهد. اپل نسخه‌های گوناگونی از iPod را عرضه کرد که آن را کوچک‌تر و سبک‌تر می‌کردند. دستگاه بعدها با Windows نیز سازگار شد و قالب '''AAC''' نیز به قالب‌های پشتیبانی‌شده افزوده شد. ظرفیت دستگاه تا ۶۰ GB افزایش یافت و هزاران وسیلهٔ جانبی برای کاربردهای گوناگون آن ساخته شد؛ از جمله اتصال به دستگاه صوتی خانگی یا رادیوی خودرو. اپل با توافقی با پنج شرکت بزرگ ضبط موسیقی، صنعت موسیقی را دگرگون کرد. این توافق به اپل اجازه می‌داد موسیقی را از طریق یک فروشگاه اینترنتی به فروش برساند. نام این فروشگاه '''iTunes Music Store''' بود. در این فروشگاه می‌شد یک آهنگ را با بهای ۹۹ سنت و یک آلبوم کامل را با بهای ۹٫۹۹ دلار خریداری کرد. موسیقی خریداری‌شده از سایت بارگیری می‌شد و می‌توانست روی iPod یا رایانه پخش شود یا روی CD نوشته شود. '''iTunes Music Store''' در سال ۲۰۰۳ راه‌اندازی شد و تنها در ۱۶ روز، ۲ میلیون آهنگ خریداری شد. این نتیجه چشمگیر بود، به‌ویژه با توجه به این‌که در آغاز تنها کاربران آمریکایی Macintosh می‌توانستند آهنگ‌ها را خریداری کنند. پس از آن اپل iTunes را برای Windows عرضه کرد تا کاربران PC-Windows نیز بتوانند به فروشگاه برخط دسترسی داشته باشند. اپل قصد داشت فروشگاه را برای کاربران سراسر جهان باز کند و در سال ۲۰۰۴ آن را برای کاربران کانادا، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، اتریش، بلژیک، فنلاند، یونان، لوکزامبورگ، هلند، پرتغال، آلمان و اسپانیا نیز در دسترس قرار داد. در ژانویهٔ ۲۰۰۴ اپل نسخهٔ کوچک‌تر iPod را با نام '''iPod mini''' معرفی کرد. این دستگاه با استقبال بسیار گسترده‌ای روبه‌رو شد و تقاضا بسیار بیشتر از خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها بود؛ به‌گونه‌ای که اپل برای تولید تعداد کافی دستگاه جهت پاسخ‌گویی به بازار با دشواری روبه‌رو شد. در ژوئن ۲۰۰۴ اپل iTunes Music Store را در بریتانیا، فرانسه و آلمان معرفی کرد. نسخهٔ اروپایی آن در اکتبر همان سال راه‌اندازی شد. در ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۴ اپل اعلام کرد که صدمین میلیونمین آهنگ از طریق iTunes Music Store فروخته شده است. خریدار این آهنگ یک PowerBook، یک iPod با ظرفیت ۴۰ GB و امکان بارگیری ۱۰٬۰۰۰ دلار آهنگ از سایت دریافت کرد. در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۴ اپل فروش آهنگ شمارهٔ ۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ را اعلام کرد. با وجود راه‌اندازی بسیاری از فروشگاه‌های موسیقی برخط از سوی رقبا، اپل بیش از ۷۰٪ سهم بازار را در اختیار داشت. همچنین '''iPod Photo''' با ظرفیت‌های ۴۰ و ۶۰ GB معرفی شد. این دستگاه به کمک نمایشگر رنگی و یک وسیلهٔ جانبی می‌توانست عکس‌های گرفته‌شده با دوربین دیجیتال را ذخیره و نمایش دهد. در اکتبر، پشتیبانی از دیگر کشورهای اروپایی نیز افزوده شد و در ۲ نوامبر فروشگاه کانادا فعال شد. در ۱۶ دسامبر ۲۰۰۴ اپل اعلام کرد که آهنگ شمارهٔ ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ را از طریق iTunes Music Store فروخته است. در ژانویهٔ ۲۰۰۵ اپل نسخه‌ای کوچک‌تر از iPod را معرفی کرد که حتی از iPod mini نیز کوچک‌تر بود و '''iPod shuffle''' نام داشت. این دستگاه یک پخش‌کنندهٔ موسیقی دیجیتال با ۵۱۲ MB یا ۱ GB حافظهٔ داخلی بود و برخلاف مدل‌های پیشین، هارددیسک نداشت. قیمت پایین‌تر آن با هدف جذب آخرین بخش از بازار پخش‌کننده‌های موسیقی دیجیتال عرضه شد که هنوز در اختیار iPod نبود. یکی از انتقادهای واردشده به iPod shuffle، نداشتن نمایشگر بود. در همین دوره '''Mac Mini''' نیز معرفی شد؛ رایانه‌ای کوچک، ساده و کمینه‌گرا که قیمت پایهٔ آن ۴۹۹ دلار بود. Mac Mini بدون صفحه‌کلید، نمایشگر یا ماوس فروخته می‌شد. یکی از ویژگی‌های چشمگیر دستگاه، کم‌صدایی آن بود؛ به‌گونه‌ای که گاهی تنها صدای هارددیسک هنگام خواندن داده‌ها شنیده می‌شد. از Mac Mini به دلیل تراشهٔ گرافیکی آن، یعنی '''ATI Radeon 9200''' با ۳۲ MB RAM، انتقاد شد؛ این تراشه قدیمی و کم‌توان دانسته می‌شد، به‌ویژه با عرضهٔ OS X Tiger که از '''CoreImage''' استفاده می‌کرد. در ۲ مارس ۲۰۰۵ آهنگ شمارهٔ ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ فروخته شد. در iTunes Music Store به‌طور میانگین روزانه ۱٫۵ میلیون آهنگ خریداری می‌شد. در ژوئن ۲۰۰۵ مجموعهٔ iPod یکپارچه شد و iPod Photo با ظرفیت‌های ۲۰ و ۶۰ GB باقی ماند. در نتیجه مجموعه شامل iPod Shuffle با ظرفیت‌های ۵۱۲ MB و ۱ GB، iPod Mini با نمایشگر تک‌رنگ و ظرفیت‌های ۴ و ۶ GB، و سرانجام iPod با نمایشگر رنگی و ظرفیت‌های ۲۰ و ۶۰ GB بود. همچنین گونه‌ای سیاه و سرخ با همکاری گروه U2 عرضه شد. در ۶ ژوئن ۲۰۰۵، مدیرعامل اپل، استیو جابز، اعلام کرد که شرکت در میان‌مدت، یعنی طی دو سال، قصد دارد پردازنده‌های PowerPC را به‌طور کامل کنار بگذارد و تنها از پردازنده‌های '''x86''' ساخت Intel استفاده کند. سازگاری نرم‌افزار از طریق بازکامپایل برنامه‌ها و استفاده از یک شبیه‌ساز نرم‌افزاری با نام '''Rosetta''' تأمین می‌شد. در جریان این اعلام، نسخه‌ای فعال از Mac OS X 10.4 برای پردازنده‌های Intel نیز نمایش داده شد. مدیرعامل شرکت همچنین اعلام کرد که اپل به‌صورت محرمانه هر پنج نسخهٔ Mac OS X را بازکامپایل کرده است؛ پروژه‌ای که '''Marklar''' نام داشت؛ بنابراین، از دیدگاه سامانه‌عامل، انتقال به پردازنده‌های Intel فرایندی بدون دردسر خواهد بود. همچنین تأیید شد که برد اصلی و BIOS رایانه‌های اپل با نمونه‌هایی که در رایانه‌های سازگار با IBM به‌طور معمول استفاده می‌شدند تفاوت خواهند داشت. در ۲ اوت ۲۰۰۵ برای نخستین بار ماوسی با دو دکمه به بازار عرضه شد. '''Mighty Mouse''' نه‌تنها به استاندارد تک‌دکمه‌ای که ویژگی خاص محصولات اپل بود پایان داد، بلکه مجموعه‌ای از نوآوری‌های فنی مانند کلید پیمایش ۳۶۰ درجه و سطح حساس به لمس را نیز در خود داشت. در ۷ سپتامبر ۲۰۰۵ '''iPod nano''' معرفی شد؛ مدلی تازه با ابعادی کوچک‌تر و طراحی‌ای نو. Nano جایگزین iPod mini شد که تولید آن متوقف گردید. این دستگاه در دو ظرفیت ۲ و ۴ GB و با بهای ۲۰۹ و ۲۶۹ یورو عرضه شد. در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۵ '''iPod video''' معرفی شد؛ مدلی باریک‌تر با نمایشگری بزرگ‌تر که می‌توانست تا ۱۵۰ ساعت ویدئو با قالب H.264، وضوح ۳۲۰×۲۴۰ و نرخ ۳۰fps را پخش کند و ظرفیت ذخیره‌سازی آن برای ۱۵۰٬۰۰۰ آهنگ و ۲۵٬۰۰۰ عکس نیز کافی بود. iPod Video جایگزین iPod معمولی شد که تولید آن متوقف گردید. این مدل در دو ظرفیت ۳۰ و ۶۰ GB عرضه شد. در ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۰۶، در MacWorld Expo در سان‌فرانسیسکو، استیو جابز مجموعهٔ تازه‌ای از رایانه‌های قابل‌حمل '''MacBook Pro''' و مدل تازه‌ای از '''iMac''' را معرفی کرد. هر دو دستگاه به پردازنده‌های Intel، یعنی Intel Core Duo با تراشهٔ Yonah، مجهز بودند. این نخستین گام اعلام‌شدهٔ اپل در روند انتقال تدریجی به پردازنده‌های Intel بود. در ۱۶ مه ۲۰۰۶ شرکت رایانه‌های قابل‌حمل ردهٔ پایین '''iBook G4''' را با '''MacBook'''های مجهز به پردازنده‌های Core Duo جایگزین کرد. سرانجام در ۷ اوت، شرکت رایانه‌های حرفه‌ای خود را نیز جایگزین کرد و '''PowerMac G5''' را با '''Mac Pro''' مبتنی بر پردازنده‌های Intel Xeon دو هسته‌ای عوض کرد. در همان روز، ماشین‌های سرور تازهٔ '''Xserve''' نیز معرفی شدند و پردازنده‌های PowerPC G5 در آن‌ها با Intel Xeon جایگزین شد. انتقالی که در آغاز قرار بود دو سال طول بکشد، در حدود ۱۰ ماه به پایان رسید. [[رده:اپل]] dlvgsy0qxxv2c4782wq46hxwltamni5 0 42182 135477 2026-10-02T08:38:52Z Vivairan2 28134 Vivairan2 صفحهٔ [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: رهیافت محاوره انسان - کامپیوتر جهت امنیت قابل استفاده و مؤثر]] را به [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: محاوره انسان-کامپیوتر روشی قابل استفاده و مؤثر]] منتقل کرد: انتقال به نام صحیح‌تر 135477 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[عامل‌های انسانی در امنیت اطلاعات/بررسی ضعیف ترین لینک در چرخه امنیتی: محاوره انسان-کامپیوتر روشی قابل استفاده و مؤثر]] c68htp192gc2gaidsdpdxuuk1cbtqa2