ویکی‌نبشته fawikisource https://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌نبشته بحث ویکی‌نبشته پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده درگاه بحث درگاه پدیدآورنده بحث پدیدآورنده برگه گفتگوی برگه فهرست گفتگوی فهرست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 102 25162 295310 277355 2026-08-06T13:32:37Z Hanooz 17889 295310 wikitext text/x-wiki {{پدیدآورنده |نام = ایرج میرزا |حرف‌اول = ا |سال تولد خورشیدی = ۱۲۵۳ |سال مرگ خورشیدی = ۱۳۰۴ |توضیح = ملقب به «جلال‌الممالک» و «فخرالشعرا»، از جمله شاعران برجسته ایرانی در عصر مشروطیت (اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی) و از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی |تصویر = Iraj mirza picture.jpg |پیوندویکی‌پدیا = ایرج میرزا |پیوندویکی‌گفتاورد = |پیوندکامانز = }} == آثار == === تألیف === * {{اسکن|دیوان ایرج‌میرزا|دیوان ایرج میرزا.pdf|دیوان ایرج میرزا}} * {{اسکن|عارفنامه|کتاب عارف و ایرج.pdf|عارفنامه}} * مثنوی زهره و منوچهر {{نا}} {{مالکیت عمومی در ایران}} [[رده:شاعران ایرانی]] 2i8itpi5f8jt8mwauytu0l2d3qdur4y 0 92422 295311 294889 2026-08-06T13:59:11Z Hanooz 17889 295311 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../../]] | author = علی‌اصغر حکمت | translator = | section = یادداشت‌هائی از عصر پهلوی: ۱۷ دی ۱۳۱۴ | previous = | next = | year = ۱۳۵۲ | notes = از مجموعه مقالات «یادداشت‌هائی از عصر پهلوی»، منتشرشده در صفحات ۴۵–۳۵ شماره ۱۸ مجله خاطرات وحید به تاریخ فروردین ۱۳۵۲ | portal = زنان }} [[File:یادداشت‌هائی از عصر پهلوی ۱۷ دی ۱۳۱۴ - علی‌اصغر حکمت - مجله خاطرات وحید، شماره ۱۸، فروردین ۱۳۵۲.pdf|thumb|left|alt=نسخه اسکن‌شده مقاله، منتشرشده در «پرتال جامع علوم انسانی»|نسخه اسکن‌شده مقاله، منتشرشده در «پرتال جامع علوم انسانی»]] {{وسط بزرگتر۲|'''یادداشت‌هائی از عصر پهلوی'''}} {{Dhr|2em}} {{وسط بزرگتر۱|'''۱۷ دی ۱۳۱۴''' '''-۷-''' }} <!-- آغاز صفحه ۳۵ --> {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = اعلیحضرت رضا شاه کبیر در موقع مراجعت از جلسه تاریخی ۱۷ دیماه ۱۳۳۴ در دانش‌سرای تهران }} شاید بسیار کسانی که در این ایام از برکات و سعادات پرده گشایی زنان ایران که آنرا {{کذا|باصطلاح|باصلاح}} «نهضت بانوان» می گفتند بیخبر باشند مخصوصاً جامعه بانوان ایران <!-- آغاز صفحه ۳۶ --> که نصف پیکر عظیم ملت ایران را تشکیل میدهد از جزئیات حوادثی که در نتیجه منجر به رفع حجاب و آزادی نسوان شد بدرستی اطلاع نداشته باشند - این همه ترقیات که از حیث تربیت و تعلیم و مساوات حقوق مدنی و سیاسی و اجتماعی در این زمان همایون به عنایت شاهنشاه آریامهر حاصل کرده‌اند همه مرهون روز مبارک ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ ش می‌باشد که در آنروز به اراده و پشتیبانی و امر شاهنشاه پهلوی ورقی تازه در تاریخ کشور ما گشوده شده. چون نویسنده این یادداشت خود در متن آن حوادث قرار داشتم و این اصلاح بزرگ را شاهد و ناظر بودم - وظیفهٔ خود دانستم که از یادداشتهای مفصلی که در این باره دارم خلاصه‌ای فراهم کرده و تاریخچهٔ یکی از مفاخر بزرگ آن عصر مبارک را اجمالاً تقدیم خوانندگان نمایم {{***}} روزی از روزهای تیر ماه ۱۳۱۳ هنگام عصر در قصر سعد آباد جلسه هیئت وزراء منعقد بود. اعلیحضرت رضا شاه کبیر رو ب[[پدیدآورنده:علی‌اصغر حکمت|وزیر معارف]] کرده فرمودند: «سابقاً بکفیل معارف <!-- احمد خان عمادالملک محسنی -->دستور دادم برای رفع رو پوشیدن زنان اقدام نماید، اما او نخواست با نتوانست و کاری نکرد، حالا باید شما در این کار با کمال متانت و حسن تدبیر اقدام کنید که این رسم که دیرین بر خلاف تمدن است، از میان برداشته شود. وزیر معارف عرض کرد: «امر بارک را اطاعت می کنم، این رسم نه تنها، بر خلاف تمدن است بلکه بر خلاف قانون طبیعت است، زیرا که در دنیا هیچ دو جنس ذکور و اناث در نباتات و حیوانات خلق نشده که جنس ماده از جنس نر روی خود را پنهان کند {{…}} البته امر و دستور اعلیحضرت را کوشش می کنم اجرا نمایم، زیرا امر سلطان فرض است و هم عقیده خودم نیز همین است که یکی از علل بزرگ عقب افتادن مملکت ما از قافله تمدن دنیا آن است که نیمی از بدن ملت ما بکلی فلج مانده است اعلیحضرت پهلوی لحظه‌ای سکوت کردند و سپس بمذاکرات دیگر مشغول شدند و بعد از پایان جلسه تشریف بردند. پس از آن وزیر معارف بخیال خود جمعی از بانوان روشنفکر و تحصیل کرده را که در خدمت معارف و مدارس بودند جمع کرد و از آنها مجمعی گرد آورد. در بالا خانه وسیعی در {{w|خیابان امام خمینی (تهران)|خیابان سپه}} نزدیک {{w|میدان حسن‌آباد|چهارراه حسن‌آباد}} این مجمع تشکیل شد و آن را «{{w|کانون بانوان}}» نام نهادند. از جمله خانمهای دانشمند و منور الفکر که باوضاع دنیا آشنا بودند و در این کار پیشقدم شدند، یکی شادروان خانم [[پدیدآورنده:صدیقه دولت‌آبادی|صدیقه دولت آبادی]] و دیگر مرحوم خانم پروفسور [[پدیدآورنده:فاطمه سیاح|فاطمه سیاح]] که در روسیه تحصیل کرده بود و دیگری خانم [[پدیدآورنده:هاجر تربیت|هاجر تربیت]] <!-- آغاز صفحه ۳۷ --> (سناتور فعلی) و بعضی دیگر مانند خانم {{w|بدرالملوک بامداد}} و خانم فخرالزمان غفاری بایندر و خانم پری حسام شهیدی که همه از بانوان و مفتشات و معلمات تحصیل کرده بودند و برای این خدمت بزرگ شور و شوقی داشتند، پس، خانم صدیقه دولت آبادی (که خانواده محترمش در آزادیخواهی پیش قدم بودند) و از حیث سن و معلومات بر دیگران تقدم داشت، بسمت ریاست کانون انتخاب شد. اکنون بر ماست که آن خانمها را بر این جرأت و شهامت که نشان داده‌اند. همیشه بنیکی یاد کنیم و برای سعی جمیل ایشان که در تاریخ آزادی بانوان ایران عصر جدیدی را پیش قدم بودند، اجر جزیل مسئلت نمائیم. دیگر در برنامه وزارت معارف که هم عنان با تشکیلات مجامع بانوان در کانون بانوان و مدیران مدارس دخترانه در نظر گرفته شد مقرر داشتند که بتدریج مجالس جشن و خطابه تشکیل داده و دختران در آنجا با روی باز در صف دانشجویان قرار گرفته و بایراد خطابه‌های اخلاقی و سرودهای مخصوص مدارس هم‌آواز شوند و رجال محترم را هم در آن مجالس دعوت کنند و بعد از آن مانند پسران بورزش و مشق بدنی مشغول این اقدامات مجامع محافظه کار را بمخالفت برانگیخت، از جمله در شیراز مجلس جشنی که در فروردین ۱۳۱۳ بهمین منظور در مدرسه شاپور (شعاعیه) فراهم شد، دختران دبستان (مهر آئین) که بانوی دانشمندی بنام «خانم الا» تأسیس کرده بود، صف منظمی آراسته بعد از آنکه لایحه خواندند و سرود سرائیدند، بورزش و ژیمناستیک مشغول شدند. از این معنی محافل ارتجاعی شهر برآشفته از جمله یکی از آقایان از اجله علما روحانی و نیز مرد فعال و دانشمندی بود، تلگرافی بشاه عرض و از وزیر معارف شکایت نمود که این وزیر علیه ما علیه دختران را در ملاء عام حاضر کرده و به «ترقص» واداشته است البته اعلیحضرت رضا شاه باین تلگراف اعتنا نکرده و عین آن را برای وزیر معارف فرستادند. ماده دیگر برنامه آن بود که همراه این اقدامات که از طرف وزارت معارف در داخله مدارس در تمام مملکت بعمل می‌آمد یک سلسله مقالات بنظم و نثر در جراید منتشر گردید که همه بزبان پند و اندرز و انتقاد از عادت معمولی نقاب و حجاب سخن می گفتند. از آن میان {{w|قطعه (شعر)|قطعه}}‌ای از [[پدیدآورنده:ایرج میرزا|ایرج میرزا]] جلال الممالک که به طنز سروده بود انتشاری وسیع یافت و آن این است: {{ppoem|<!-- شعر تصویر زن https://ganjoor.net/iraj/ghete/sh36 --> در سردر کاروانسرائی تصویر زنی بگچ کشیدند ارباب {{…}} این سخن را از مخبر صادقی شنیدند گفتند که واشریعتا خلق <!-- آغاز صفحه ۳۸ --> روی زن بی حجاب دیدند ایمان و امان بسرعت برق می‌رفت که مؤمنین رسیدند این خاک آورد و دیگری آب یک پرده ز گل بر او بریدند غفلت شده بود، خلق وحشی چون شیر درنده می‌دریدند بی پیچه زن گشاده رو را پاچین عفاف می‌دریدند درهای بهشت بسته می‌ماند مردم همه می جهنمیدند این است که نزد خالق و خلق ارباب {{…}} روسفیدند }} چون این برنامه منظم بعرض شاهنشاه رسید. اظهار رضایت کردند. باین ترتیب یک سال سپری شد. در آبان ماه ۱۳۱۴. روزی که ایشان از سفر مازندران مراجعت می کردند مرحوم [[پدیدآورنده:محمدعلی فروغی|فروغی]] رئیس‌الوزراء و دیگر اعضای هیئت دولت باستقبال قدوم ایشان در {{w|دهلیز (معماری)|دهلیز}} عمارت دربار ایستاده، نزدیک به غروب بود که شاهنشاه از اتومبیل پیاده شدند، بعد از تعارفات رو بوزیر معارف کرده گفتند: «فلانی در باب رفع حجاب چه کردید؟» وزیر معارف عرض کرد: «مطابق برنامه عمل که بعرض رسیده اقداماتی شده و تا حدی پیشرفت کرده و افکار عمومی آماده شده است، اکنون دختران خردسال با روی گشاده بمدرسه می‌روند ولی نسبت بزنان سال خورده تنها این اقدامات معارف کافی نیست، باید در خانواده‌های عالی مملکت یک عمل جدی بظهور برسد و اگر شخص اعلیحضرت همایونی پیش قدم شوند، مردم همه تأسی خواهند کرد که از قدیم گفته‌اند: «الناس علی دین ملوکهم.» شاهنشاه لحظه ای تأمل کرده: پس از چند دقیقه سکوت گفتند: (عبارت ایشان عیناً نقل میشود) بسیار خوب: دیگران که اقدام نمی کنند، من پیرمرد حاضرم که جلو بیفتم و سرمشق بشوم» پس از آن، وزرا را مخاطب ساخته و بر انجام این کار بزرگ تأکید فرمودند. وزیر معارف در پیرو این جلسه، نامه ای بدفتر شاهنشاهی نگاشت و پیشنهاد کرد که در مجلس جشن فارغ‌التحصیلی آن سال مدارس که موقع اعطای دیپلمها و جوایز است، شاه و ملکه و شاهدخت ها تشریف بیاورند و دیپلم و جوائز را مرحمت کنند خانمهای خدمتگزار معارف از مدیرها و معلمات و مفتشات همه حاضر خواهند بود بعد از چنین مجلسی روز آزادی نسوان رسماً اعلام شود. پس از چند روز از دفتر مخصوص جوابی رسید که اعلیحضرت همایونی مقرر فرموده‌اند: «فعلاً به علت سردی هوا انعقاد مجلس جشن مناسب نیست و باید تا برای فصل بهار که هوا مساعد شود، تأمل کنید» وزیر معارف درک کرد که نظر به مصالح و مقتضیات سیاسی تعجیل در این <!-- آغاز صفحه ۳۹ --> امر را مناسب ندانسته اند، ناچار اطاعت کرده ولی برنامه انعقاد مجالس جشن و خطابه در کانون بانوان و در مدارس پایتخت و شهرستان ها همچنان ادامه داشت و دختران جوان حضور یافته لایحه می خواندند و دیپلم های خود را میگرفتند. در این مجلس نیز رؤسای ادارات و احیاناً وزراء و محترمین نیز حضور مییافتند. در آذر ماه همان سال وزیر معارف مسافرتی به خوزستان کرد، در اهواز تلگرافی از آقای {{w|محمود جم}} رئیس‌الوزراء رسید باین مضمون: «بر حسب امر همایونی زودتر مراجعت نمائید {{…}}» وی نیز خود را حاضر کرده عازم تهران شد. روز ۲۵ آذر ماه وزیر معارف به حضور شاهنشاه شرفیاب شده بعد از عرض گزارش سفر خود شاهنشاه فرمودند: «سابقاً در جواب پیشنهاد شما گفتم که مجلس جشن سالیانه معارف را تأخیر بیاندازید، اما حالا بمناسبت وقایعی که در خراسان پیش آمده و اشخاص مقصر تنبیه شده اند، تأخیر مصلحت نیست هر چه زودتر مجلس خود را تشکیل دهید{{…}}» (یکی از سیاست ها و تدابیر حکیمانه رضاشاه کبیر آن بود که همیشه بعد از وقوع حوادثی که باعث تحریک عامه می شد و تماس با افکار عوام الناس داشت و مفسدین در صدد اغواء خلق و تحریک اعصاب برمی‌آمدند فوراً بیک عمل حاد و بیک ضرب شست چشم گیر که نشانه قدرت داشت دست می زدند - چنانکه در سال ۱۳۰۷ {{w|شورش عشایری ۱۳۰۹-۱۳۰۷ فارس|وقتی که سران عشایر و ایلات جنوب متحد شده و علیه دولت به عصیان و یاغی گری قیام کرده بودند}} و مردم پایتخت سخت نگرانی داشتند، همان روز امر فرمودند که بلدیه تهران {{w|خیابان شاه‌آباد|خیابان شاه آباد}} را که از شریان‌های مهم عبور و مرور شهر است، تعریض نمایند و خانه‌هائی که در مسیر واقع شده اند با کمال قدرت خراب کنند، عمل شدید موجب تسکین افکار و ارعاب مفسدین شد) در آن روزها وقایع {{w|واقعه مسجد گوهرشاد|فتنه}} {{w|محمدتقی بهلول|شیخ بهلول}} در شهر مشهد و بست نشستن جمعی در مسجد گوهرشاد اتفاق افتاده بود که قوه قهریه آنها را متفرق ساخته و عوامل فتنه و فساد را گرفتار و مجازات کردند، لازم دانستند که در همان موقع مردم را متوجه بیک قدرت نمائی ساخته تا مشت محکمی به دهان فتنه گران زده باشند. شب ۲۵ آذر جلسه هیئت وزرا در دربار منعقد بود شاه رو به وزیر معارف کرده فرمودند: مجلس جشن توزیع دیپلم ها کی خواهد بود و در کجاست؟ {{…}} وزیر معارف که خود را حاضر کرده بود فوراً جواب داد که کارهای ما آماده است، در عمارت نوساز {{w|دانشسرای تهران}} اگر اجازه بفرمایند روز چهارشنبه ۱۷ دی برای تشویق پسران و دختران فارغ التحصیل <!-- آغاز صفحه ۴۰ --> {{Img float | file = حضور خانواده سلطنتی در دانشسرای مقدماتی تهران، ۱۷ دی ۱۳۱۴.jpg | width = 600px | align = center | cap = اعلیحضرت رضاشاه در موقع ورود بدانش‌سرای تهران }} {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = اعلیحضرت رضاشاه کبیر موقع ورود بدانش‌سرای تهران }} <!-- آغاز صفحه ۴۱ --> وجود مبارک و علیاحضرت ملکه و والاحضرت شاهدخت‌ها تشریف بیاورند موجب افتخار خواهد بود {{***}} جلسه تاریخی رفع حجاب از زنان ایران در روز چهارشنبه ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ شمسی منعقد شد، بعد از ظهر که آسمان صاف و آفتاب درخشان و هوا در کمال اعتدال، در دو طالار فوقانی عمارت بود دانشسرای تهران ({{w|خیابان شهید مفتح|خیابان روزولت}}) مراسم پذیرائی به عمل آمد و رؤساء مدارس حالیه خانم های مدیره دبستان‌ها و دبیرستان ها و دختران فارغ‌التحصیل در سالن شرقی حاضر بودند، در سالن غربی جمعی از رجال و محترمین و هیئت وزرا و مدیرهای دبیرستانها و صاحبمنصبان عالیرتبه وزارت معارف قرار گرفتند. عمارت دانشسرا که اکنون مقر {{w|دانشسرای عالی}} است، تازه از زیر دست بنا بیرون آمده و عمارتی چنانکه اکنون هست بسیار زیبا و به مهندسی {{w|نیکلای مارکف|مارکوف}} روسی ساخته و آماده شده بود صبح آن روز سرلشکر {{w|کریم بوذرجمهری}} رئیس بلدیه تهران بعنوان آنکه برای کمک آمده است به آن مدرسه آمد و باتفاق وزیر معارف همه سالن ها را بازدید نمود و رفت گویا فوراً گزارش {{Img float | file = ملکه، شمس و اشرف پهلوی در طالار دانشسرای تهران - روزنامه اطلاعات، ۲۶ مرداد ۱۳۵۵، ۲۸ هزار روز تاریخ ایران و جهان، صفحه ۳۰۸.jpg | width = 600px | align = center | cap = علیاحضرت ملکه پهلوی - والاحضرت شاهدخت {{w|شمس پهلوی}} - والاحضرت شاهدخت {{w|اشرف پهلوی}} در ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ دانش‌سرای تهران }} <!-- آغاز صفحه ۴۲ --> خود را به عرض رسانیده بود. درست در ساعت سه و نیم بعد از ظهر اتومبیل شاهنشاه به صحن باغ دانشسرا وارد شد. وزیر معارف خیر مقدم عرض کرد شاهنشاه باتفاق نخست‌وزیر و هیئت وزرا به سمت سالن غربی راهنمائی شدند و در آنجا برابر میزی بزرگ که دیپلم ها و جوائز حاضر شده بود قرار گرفتند. وزیر معارف لایحه مختصری در گزارش و عرض سپاس قرائت کرد و بعد از آن شاهنشاه دیپلم ها را بدست خود بیکا یک مدیران آموزشگاهها اعطا کردند و جوائز شاگردان برجسته را مرحمت فرمودند. آنگاه وزیر معارف استدعا کرد که اکنون بطالار دیگر تشریف فرما شوند. در آنجا تمام خانمها لباس متحدالشکل که عبارت از جامه بلند سورمه ای رنگ بود بر تن داشتند و همه نشان شش گوش مخصوص معارف را بر سینه خود نصب نموده و در صف منظمی ایستاده بودند. شاهنشاه بعد از توزیع دیپلمها و جوایز بطرف خانمها آمدند، خانم هاجر تربیت که مدیره دانشسرای دختران بود، لایحه ای عرض کرد و اعلیحضرت در جواب سخنانی دایر بر اهمیت مقام زن در اجتماع و عقب افتادگی زنان ایران و تشویق آنان به برابری و هم شانی با مردان بیان فرمودند. بعد از ساعتی که این مراسم انجام گرفت، بخانمها ابراز مرحمت فرمودند و سپس به راهنمائی وزیر معارف تمام اطاق‌ها و کلاسها و طالارهای اجتماعات و کتاب خانه و آزمایشگاه آن مدرسه را یکایک دیدن فرمودند. سپس به بیرون تشریف برده و به وزیر معارف ابراز لطف و مرحمت کردند و آن مجلس تاریخی بپایان رسید. شرح این مجلس و متن بیانات شاهانه و لایحه خانمها در تمام روزنامه‌های تهران و به تفصیل در مجلهٔ تعلیم و تربیت که نشریه رسمی وزارت معارف بود مندرج است {{***}} ساعت شش بعد از ظهر همان روز، جلسه هیئت وزیران در عمارت دربار در اطاق کوچک مخصوص منعقد شده بود و شاهنشاه به آن جلسه تشریف آوردند و بسیار مسرور و بشاش بودند. رئیس دولت و افراد وزرا هریک بمناسبت موقع تبریک عرض کردند و بتجلیل و تمجید از کارهای بزرگ شاهنشاه سخنانی گفتند. شاهنشاه فرمودند: از امروز ملت ایران در صف ملل متمدن داخل شد، همیشه اروپائیان مارا بواسطه عادت زنها به حجاب و جهالت و بی سوادی زنان مورد طعن و شماتت قرار می‌دادند، ولی بحمدالله این عیب رفع شد و این کار انجام گرفت و این خدمت را هم مثل سایر خدمات به مملکت انجام دادیم. هر یک از آقایان وزرا در پاسخ سخنی گفته و از اقدامات خطیر و عظیم که <!-- آغاز صفحه ۴۳ --> {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = خانم‌های معلمان معارف در دانش‌سرای تهران ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ }} بدست ایشان صورت گرفته، مانند تشکیل ارتش، ایجاد امنیت، تأسیس راه آهن و کارخانجات و غیره و غیره یاد کردند، شاه ساکت بسخنان آقایان گوش میداد، پس از چند دقیقه از جا برخاستند و پالتوی خود را پوشیده رو به هیئت دولت کرده و فرمودند: «با همه این تفاصیل بزرگترین خدمت من به مملکت تشکیل نظام وظیفه بود» این را گفته و از در خارج شدند. {{***}} بلافاصله بعد از مراسم ۱۷ دی در طهران دو امر پیش آمد که یکی به حد افراط و دیگری بحد تفریط بود، از یک طرف بعضی از زنهای معلوم‌الحال بکافه‌ها و رقاصخانه‌ها هجوم آورده و همه در مرئی و منظر جوانان بوالهوس برقص پرداخته و با آن جوانان بانواع رقصهای معمول فرنگستان مشغول دست افشانی و پای کوبی شدند و از طرف دیگر مأمورین شهربانی و پلیس ها در تهران و فرمانداریهای و بخشداری‌ها در شهرها و قصبات مملکت بر حسب دستور وزارت کشور بزنان بی خبر مزاحم شده و آنها را باجبار وادار بکشف حجاب می کردند و حتی چادر و {{w|روبنده|نقاب}} آنان را پاره می کردند. این هر دو پیش آمد در طبقات اواسط الناس و متدین بسیار تأثیر سوء نمود و یک حس انزجار و تنفر خیلی مخفی در عامه تحریک شده بود خاصه که محرمانه <!-- آغاز صفحه ۴۴--> {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = خانم‌ها در دانش‌سرای تهران ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ }} بعضی از مقامات روحانی آیهٔ مبارکهٔ : «[[سوره نور|ولیضربن بجیوبهن علی خمرهن]]» را به مذاق و رأی خود تفسیر میکردند و در نزد مریدان خود زمزمه تنقید و ملامت را پیش گرفته بودند. وزیر معارف در یادداشت (صد صبح، جلد هشتم) خود در تاریخ ۲۷ دی ماه نوشته است: «امروز قبل از ظهر بحضور اعلیحضرت رفتم دو مطلب که بنظرم خیلی فوری و مهم می نمود، بعرض شاه رسانیدم که هر دو را بحسن قبول تلقی فرمودند، چون این روزها عمارت کهنه اختصاصی بامر اعلیحضرت در دربار خراب کرده و بر روی شالوده‌های آن عمارتی نو از سنگ مرمر می سازند و خیلی بدیع و زیبا خواهد شد. اعلیحضرت موقتاً عمارت سابق را تخلیه کرده و در چند اتاق کوچک در ضلع غربی باغ که مشرف ب{{w|خیابان فلسطین (تهران)|خیابان کاخ}} است و سابقاً محل دفتر مخصوص بود منزل کرده بودند و همانجا اشخاص را می‌پذیرفتند. امروز اعلیحضرت در آن اطاق برسم عادت معمول قدم میزدند، شاه پرسیدند که در این اوقات اوضاع چگونه است؟ جواب گفتم: بحمدالله {{…}} اعلیحضرت همایونی کار بزرگی انجام دادند که نام مبارک ایشان در تاریخ مملکت مخلد خواهد بود و مسیر زندگانی اجتماعی ملت ایران را بکلی تغییر داد ولی چون سئوال می <!-- آغاز صفحه ۴۵ --> فرمائید ناچارم با کمال صداقت عرض کنم که طبقه عوام الناس و افکار عامه بدو عیب که پیش آمده ناراحت شده و سزاوار است که در رفع هر دو عیب توجه شود. گفتند: «چه عیبی است؟ {{...|2}}»، گفتم یکی این است که این روزها مأمورین پلیس و بعضی حکام بزور و اجبار در کوچه و بازار در کشف حجاب سعی می کنند و برای زنها خیلی مزاحمت فراهم می کنند، خانم های بی خبر و احیاناً خانواده های عفیف را در معابر مزاحم شده و بجبر و عنف چادر از سر آنان بیرون می کشند و این کار تولید عکس العمل خواهد کرد باید با مردم که عادتی هزار ساله داشته اند به ملایمت رفتار شود تا کم کم در اثر تربیت خودشان بمیل و رغبت از نشان دادن صورت و دستها که در شرع اسلام جایز است خودداری نکنند و بطور طبیعی آماده کشف حجاب شوند. عیب دوم که نه تنها حالا در مملکت ما پیدا شده بلکه سالها است که در ممالک فرنگستان هم این عیب وجود دارد و محل اندیشه و تفکر دانایان و عقلای قوم است ولی چاره ای نداشته‌اند {{…}} آن افراط در رقص است. این چند شب در کافه‌ها و دانسینگهای تهران رفتار زنهای رقاصه نیمه عریان خیلی زیاد و بیش از حد زشت و زننده است و آنها با جوانان بوالهوس می‌رقصند. این زیاده روی تأثیر ناپسندی در افکار مردم کرده است {{…}} پس از عرض این مطلب شاه مدتی در فکر رفتند بعد بمن نظر کرده فرمودند: بسیار خوب دیگر چه؟ {{…}} گفتم: عرضم همین است که بصراحت و راستی عرض کردم بسته بنظر مبارک است. شاه بطرف میز رفته و زنگی که روی میز بود فشار داده مستخدمی بدرون آمد. شاه فرمودند که برئیس نظمیه تلفن کنید فوراً بیاید و مرا مرخص کردند. بعدها شنیدم که تمام دانسینگهای طهران را بسته‌اند {{…}}» {{***}} پس از برگزاری مراسم آن روز فرخنده مجالس سخن‌رانی و خطابه هم چنان مرتباً در کانون بانوان انجام می گرفت و اشخاص سرشناس و محترم از آن جمله شادروانان {{w|وثوق‌الدوله|وثوق الدوله}} و {{w|حسن اسفندیاری|حاج محتشم السلطنه}} رئیس مجلس شوری و مرحوم {{w|محسن صدر|صدر الاشراف}} وزیر دادگستری و بزرگان دیگر در آن جلسات سخنرانی‌های سودمند و آموزنده ایراد میکردند در سال بعد یعنی در سالروز ۱۷ دیماه ۱۳۱۵ مجلس باشکوهی در همان محل فراهم آمد و خانم‌ها و آقایان همه آنروز فرخنده را جشن گرفته و از آن به بعد تا کنون همه ساله روز ۱۷ دیماه را همه کس بخصوص خانم های دانشمند و روشن‌فکر شادمانی می کنند و از آن شاهنشاه بزرگ که مؤسس و بانی آن خدمت بزرگ اجتماعی بود به عظمت و و احترام یاد می کنند. در سال ۱۳۱۶ تحول عظیمی در دستگاه آموزشی بعمل آمد - در آن سال کلاسهای چهارساله دبستانها بصورت مختلط تشکیل شد و نوباوگان دانشجو از پسر و دختر در زیر نظر خانم‌های آموزگار به تعلیم و تربیت مشغول شدند و نیز از همان سال در دانشکده های ادبیات و علوم و پزشکی و داروسازی و حقوق دختران دانش آموز در ردیف پسران دانش طلب اسم نویسی کرده بدانشگاه تهران پذیرفته شدند و تاکنون خانمهای فارغ التحصیل روزافزون و عده رو بازدیاد است. امیدوارم این قافله مبارک همواره بطرف خیر و صلاح و برکت و نجاح پیش بروند و بسر منزل نیکبختی و سعادت برسند. {{مالکیت عمومی در ایران}} {{authority control}} [[رده:آثار نوشته‌شده به زبان فارسی]] [[رده:فمینیسم در نشریات ادواری]] [[رده:پوشاک]] [[رده:حجاب]] 9lnto03fn348rwzqwb7zheos86kwkbf 295312 295311 2026-08-06T14:00:29Z Hanooz 17889 295312 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../../]] | author = علی‌اصغر حکمت | translator = | section = یادداشت‌هائی از عصر پهلوی: ۱۷ دی ۱۳۱۴ | previous = | next = | year = ۱۳۵۲ | notes = از مجموعه مقالات «یادداشت‌هائی از عصر پهلوی»، منتشرشده در صفحات ۴۵–۳۵ شماره ۱۸ مجله خاطرات وحید به تاریخ فروردین ۱۳۵۲ | portal = زنان }} [[File:یادداشت‌هائی از عصر پهلوی ۱۷ دی ۱۳۱۴ - علی‌اصغر حکمت - مجله خاطرات وحید، شماره ۱۸، فروردین ۱۳۵۲.pdf|thumb|left|alt=نسخه اسکن‌شده مقاله، منتشرشده در «پرتال جامع علوم انسانی»|نسخه اسکن‌شده مقاله، منتشرشده در «پرتال جامع علوم انسانی»]] {{وسط بزرگتر۲|'''یادداشت‌هائی از عصر پهلوی'''}} {{Dhr|2em}} {{وسط بزرگتر۱|'''۱۷ دی ۱۳۱۴''' '''-۷-''' }} <!-- آغاز صفحه ۳۵ --> {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = اعلیحضرت رضا شاه کبیر در موقع مراجعت از جلسه تاریخی ۱۷ دیماه ۱۳۳۴ در دانش‌سرای تهران }} شاید بسیار کسانی که در این ایام از برکات و سعادات پرده گشایی زنان ایران که آنرا {{کذا|باصلاح|باصطلاح}} «نهضت بانوان» می گفتند بیخبر باشند مخصوصاً جامعه بانوان ایران <!-- آغاز صفحه ۳۶ --> که نصف پیکر عظیم ملت ایران را تشکیل میدهد از جزئیات حوادثی که در نتیجه منجر به رفع حجاب و آزادی نسوان شد بدرستی اطلاع نداشته باشند - این همه ترقیات که از حیث تربیت و تعلیم و مساوات حقوق مدنی و سیاسی و اجتماعی در این زمان همایون به عنایت شاهنشاه آریامهر حاصل کرده‌اند همه مرهون روز مبارک ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ ش می‌باشد که در آنروز به اراده و پشتیبانی و امر شاهنشاه پهلوی ورقی تازه در تاریخ کشور ما گشوده شده. چون نویسنده این یادداشت خود در متن آن حوادث قرار داشتم و این اصلاح بزرگ را شاهد و ناظر بودم - وظیفهٔ خود دانستم که از یادداشتهای مفصلی که در این باره دارم خلاصه‌ای فراهم کرده و تاریخچهٔ یکی از مفاخر بزرگ آن عصر مبارک را اجمالاً تقدیم خوانندگان نمایم {{***}} روزی از روزهای تیر ماه ۱۳۱۳ هنگام عصر در قصر سعد آباد جلسه هیئت وزراء منعقد بود. اعلیحضرت رضا شاه کبیر رو ب[[پدیدآورنده:علی‌اصغر حکمت|وزیر معارف]] کرده فرمودند: «سابقاً بکفیل معارف <!-- احمد خان عمادالملک محسنی -->دستور دادم برای رفع رو پوشیدن زنان اقدام نماید، اما او نخواست با نتوانست و کاری نکرد، حالا باید شما در این کار با کمال متانت و حسن تدبیر اقدام کنید که این رسم که دیرین بر خلاف تمدن است، از میان برداشته شود. وزیر معارف عرض کرد: «امر بارک را اطاعت می کنم، این رسم نه تنها، بر خلاف تمدن است بلکه بر خلاف قانون طبیعت است، زیرا که در دنیا هیچ دو جنس ذکور و اناث در نباتات و حیوانات خلق نشده که جنس ماده از جنس نر روی خود را پنهان کند {{…}} البته امر و دستور اعلیحضرت را کوشش می کنم اجرا نمایم، زیرا امر سلطان فرض است و هم عقیده خودم نیز همین است که یکی از علل بزرگ عقب افتادن مملکت ما از قافله تمدن دنیا آن است که نیمی از بدن ملت ما بکلی فلج مانده است اعلیحضرت پهلوی لحظه‌ای سکوت کردند و سپس بمذاکرات دیگر مشغول شدند و بعد از پایان جلسه تشریف بردند. پس از آن وزیر معارف بخیال خود جمعی از بانوان روشنفکر و تحصیل کرده را که در خدمت معارف و مدارس بودند جمع کرد و از آنها مجمعی گرد آورد. در بالا خانه وسیعی در {{w|خیابان امام خمینی (تهران)|خیابان سپه}} نزدیک {{w|میدان حسن‌آباد|چهارراه حسن‌آباد}} این مجمع تشکیل شد و آن را «{{w|کانون بانوان}}» نام نهادند. از جمله خانمهای دانشمند و منور الفکر که باوضاع دنیا آشنا بودند و در این کار پیشقدم شدند، یکی شادروان خانم [[پدیدآورنده:صدیقه دولت‌آبادی|صدیقه دولت آبادی]] و دیگر مرحوم خانم پروفسور [[پدیدآورنده:فاطمه سیاح|فاطمه سیاح]] که در روسیه تحصیل کرده بود و دیگری خانم [[پدیدآورنده:هاجر تربیت|هاجر تربیت]] <!-- آغاز صفحه ۳۷ --> (سناتور فعلی) و بعضی دیگر مانند خانم {{w|بدرالملوک بامداد}} و خانم فخرالزمان غفاری بایندر و خانم پری حسام شهیدی که همه از بانوان و مفتشات و معلمات تحصیل کرده بودند و برای این خدمت بزرگ شور و شوقی داشتند، پس، خانم صدیقه دولت آبادی (که خانواده محترمش در آزادیخواهی پیش قدم بودند) و از حیث سن و معلومات بر دیگران تقدم داشت، بسمت ریاست کانون انتخاب شد. اکنون بر ماست که آن خانمها را بر این جرأت و شهامت که نشان داده‌اند. همیشه بنیکی یاد کنیم و برای سعی جمیل ایشان که در تاریخ آزادی بانوان ایران عصر جدیدی را پیش قدم بودند، اجر جزیل مسئلت نمائیم. دیگر در برنامه وزارت معارف که هم عنان با تشکیلات مجامع بانوان در کانون بانوان و مدیران مدارس دخترانه در نظر گرفته شد مقرر داشتند که بتدریج مجالس جشن و خطابه تشکیل داده و دختران در آنجا با روی باز در صف دانشجویان قرار گرفته و بایراد خطابه‌های اخلاقی و سرودهای مخصوص مدارس هم‌آواز شوند و رجال محترم را هم در آن مجالس دعوت کنند و بعد از آن مانند پسران بورزش و مشق بدنی مشغول این اقدامات مجامع محافظه کار را بمخالفت برانگیخت، از جمله در شیراز مجلس جشنی که در فروردین ۱۳۱۳ بهمین منظور در مدرسه شاپور (شعاعیه) فراهم شد، دختران دبستان (مهر آئین) که بانوی دانشمندی بنام «خانم الا» تأسیس کرده بود، صف منظمی آراسته بعد از آنکه لایحه خواندند و سرود سرائیدند، بورزش و ژیمناستیک مشغول شدند. از این معنی محافل ارتجاعی شهر برآشفته از جمله یکی از آقایان از اجله علما روحانی و نیز مرد فعال و دانشمندی بود، تلگرافی بشاه عرض و از وزیر معارف شکایت نمود که این وزیر علیه ما علیه دختران را در ملاء عام حاضر کرده و به «ترقص» واداشته است البته اعلیحضرت رضا شاه باین تلگراف اعتنا نکرده و عین آن را برای وزیر معارف فرستادند. ماده دیگر برنامه آن بود که همراه این اقدامات که از طرف وزارت معارف در داخله مدارس در تمام مملکت بعمل می‌آمد یک سلسله مقالات بنظم و نثر در جراید منتشر گردید که همه بزبان پند و اندرز و انتقاد از عادت معمولی نقاب و حجاب سخن می گفتند. از آن میان {{w|قطعه (شعر)|قطعه}}‌ای از [[پدیدآورنده:ایرج میرزا|ایرج میرزا]] جلال الممالک که به طنز سروده بود انتشاری وسیع یافت و آن این است: {{ppoem|<!-- شعر تصویر زن https://ganjoor.net/iraj/ghete/sh36 --> در سردر کاروانسرائی تصویر زنی بگچ کشیدند ارباب {{…}} این سخن را از مخبر صادقی شنیدند گفتند که واشریعتا خلق <!-- آغاز صفحه ۳۸ --> روی زن بی حجاب دیدند ایمان و امان بسرعت برق می‌رفت که مؤمنین رسیدند این خاک آورد و دیگری آب یک پرده ز گل بر او بریدند غفلت شده بود، خلق وحشی چون شیر درنده می‌دریدند بی پیچه زن گشاده رو را پاچین عفاف می‌دریدند درهای بهشت بسته می‌ماند مردم همه می جهنمیدند این است که نزد خالق و خلق ارباب {{…}} روسفیدند }} چون این برنامه منظم بعرض شاهنشاه رسید. اظهار رضایت کردند. باین ترتیب یک سال سپری شد. در آبان ماه ۱۳۱۴. روزی که ایشان از سفر مازندران مراجعت می کردند مرحوم [[پدیدآورنده:محمدعلی فروغی|فروغی]] رئیس‌الوزراء و دیگر اعضای هیئت دولت باستقبال قدوم ایشان در {{w|دهلیز (معماری)|دهلیز}} عمارت دربار ایستاده، نزدیک به غروب بود که شاهنشاه از اتومبیل پیاده شدند، بعد از تعارفات رو بوزیر معارف کرده گفتند: «فلانی در باب رفع حجاب چه کردید؟» وزیر معارف عرض کرد: «مطابق برنامه عمل که بعرض رسیده اقداماتی شده و تا حدی پیشرفت کرده و افکار عمومی آماده شده است، اکنون دختران خردسال با روی گشاده بمدرسه می‌روند ولی نسبت بزنان سال خورده تنها این اقدامات معارف کافی نیست، باید در خانواده‌های عالی مملکت یک عمل جدی بظهور برسد و اگر شخص اعلیحضرت همایونی پیش قدم شوند، مردم همه تأسی خواهند کرد که از قدیم گفته‌اند: «الناس علی دین ملوکهم.» شاهنشاه لحظه ای تأمل کرده: پس از چند دقیقه سکوت گفتند: (عبارت ایشان عیناً نقل میشود) بسیار خوب: دیگران که اقدام نمی کنند، من پیرمرد حاضرم که جلو بیفتم و سرمشق بشوم» پس از آن، وزرا را مخاطب ساخته و بر انجام این کار بزرگ تأکید فرمودند. وزیر معارف در پیرو این جلسه، نامه ای بدفتر شاهنشاهی نگاشت و پیشنهاد کرد که در مجلس جشن فارغ‌التحصیلی آن سال مدارس که موقع اعطای دیپلمها و جوایز است، شاه و ملکه و شاهدخت ها تشریف بیاورند و دیپلم و جوائز را مرحمت کنند خانمهای خدمتگزار معارف از مدیرها و معلمات و مفتشات همه حاضر خواهند بود بعد از چنین مجلسی روز آزادی نسوان رسماً اعلام شود. پس از چند روز از دفتر مخصوص جوابی رسید که اعلیحضرت همایونی مقرر فرموده‌اند: «فعلاً به علت سردی هوا انعقاد مجلس جشن مناسب نیست و باید تا برای فصل بهار که هوا مساعد شود، تأمل کنید» وزیر معارف درک کرد که نظر به مصالح و مقتضیات سیاسی تعجیل در این <!-- آغاز صفحه ۳۹ --> امر را مناسب ندانسته اند، ناچار اطاعت کرده ولی برنامه انعقاد مجالس جشن و خطابه در کانون بانوان و در مدارس پایتخت و شهرستان ها همچنان ادامه داشت و دختران جوان حضور یافته لایحه می خواندند و دیپلم های خود را میگرفتند. در این مجلس نیز رؤسای ادارات و احیاناً وزراء و محترمین نیز حضور مییافتند. در آذر ماه همان سال وزیر معارف مسافرتی به خوزستان کرد، در اهواز تلگرافی از آقای {{w|محمود جم}} رئیس‌الوزراء رسید باین مضمون: «بر حسب امر همایونی زودتر مراجعت نمائید {{…}}» وی نیز خود را حاضر کرده عازم تهران شد. روز ۲۵ آذر ماه وزیر معارف به حضور شاهنشاه شرفیاب شده بعد از عرض گزارش سفر خود شاهنشاه فرمودند: «سابقاً در جواب پیشنهاد شما گفتم که مجلس جشن سالیانه معارف را تأخیر بیاندازید، اما حالا بمناسبت وقایعی که در خراسان پیش آمده و اشخاص مقصر تنبیه شده اند، تأخیر مصلحت نیست هر چه زودتر مجلس خود را تشکیل دهید{{…}}» (یکی از سیاست ها و تدابیر حکیمانه رضاشاه کبیر آن بود که همیشه بعد از وقوع حوادثی که باعث تحریک عامه می شد و تماس با افکار عوام الناس داشت و مفسدین در صدد اغواء خلق و تحریک اعصاب برمی‌آمدند فوراً بیک عمل حاد و بیک ضرب شست چشم گیر که نشانه قدرت داشت دست می زدند - چنانکه در سال ۱۳۰۷ {{w|شورش عشایری ۱۳۰۹-۱۳۰۷ فارس|وقتی که سران عشایر و ایلات جنوب متحد شده و علیه دولت به عصیان و یاغی گری قیام کرده بودند}} و مردم پایتخت سخت نگرانی داشتند، همان روز امر فرمودند که بلدیه تهران {{w|خیابان شاه‌آباد|خیابان شاه آباد}} را که از شریان‌های مهم عبور و مرور شهر است، تعریض نمایند و خانه‌هائی که در مسیر واقع شده اند با کمال قدرت خراب کنند، عمل شدید موجب تسکین افکار و ارعاب مفسدین شد) در آن روزها وقایع {{w|واقعه مسجد گوهرشاد|فتنه}} {{w|محمدتقی بهلول|شیخ بهلول}} در شهر مشهد و بست نشستن جمعی در مسجد گوهرشاد اتفاق افتاده بود که قوه قهریه آنها را متفرق ساخته و عوامل فتنه و فساد را گرفتار و مجازات کردند، لازم دانستند که در همان موقع مردم را متوجه بیک قدرت نمائی ساخته تا مشت محکمی به دهان فتنه گران زده باشند. شب ۲۵ آذر جلسه هیئت وزرا در دربار منعقد بود شاه رو به وزیر معارف کرده فرمودند: مجلس جشن توزیع دیپلم ها کی خواهد بود و در کجاست؟ {{…}} وزیر معارف که خود را حاضر کرده بود فوراً جواب داد که کارهای ما آماده است، در عمارت نوساز {{w|دانشسرای تهران}} اگر اجازه بفرمایند روز چهارشنبه ۱۷ دی برای تشویق پسران و دختران فارغ التحصیل <!-- آغاز صفحه ۴۰ --> {{Img float | file = حضور خانواده سلطنتی در دانشسرای مقدماتی تهران، ۱۷ دی ۱۳۱۴.jpg | width = 600px | align = center | cap = اعلیحضرت رضاشاه در موقع ورود بدانش‌سرای تهران }} {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = اعلیحضرت رضاشاه کبیر موقع ورود بدانش‌سرای تهران }} <!-- آغاز صفحه ۴۱ --> وجود مبارک و علیاحضرت ملکه و والاحضرت شاهدخت‌ها تشریف بیاورند موجب افتخار خواهد بود {{***}} جلسه تاریخی رفع حجاب از زنان ایران در روز چهارشنبه ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ شمسی منعقد شد، بعد از ظهر که آسمان صاف و آفتاب درخشان و هوا در کمال اعتدال، در دو طالار فوقانی عمارت بود دانشسرای تهران ({{w|خیابان شهید مفتح|خیابان روزولت}}) مراسم پذیرائی به عمل آمد و رؤساء مدارس حالیه خانم های مدیره دبستان‌ها و دبیرستان ها و دختران فارغ‌التحصیل در سالن شرقی حاضر بودند، در سالن غربی جمعی از رجال و محترمین و هیئت وزرا و مدیرهای دبیرستانها و صاحبمنصبان عالیرتبه وزارت معارف قرار گرفتند. عمارت دانشسرا که اکنون مقر {{w|دانشسرای عالی}} است، تازه از زیر دست بنا بیرون آمده و عمارتی چنانکه اکنون هست بسیار زیبا و به مهندسی {{w|نیکلای مارکف|مارکوف}} روسی ساخته و آماده شده بود صبح آن روز سرلشکر {{w|کریم بوذرجمهری}} رئیس بلدیه تهران بعنوان آنکه برای کمک آمده است به آن مدرسه آمد و باتفاق وزیر معارف همه سالن ها را بازدید نمود و رفت گویا فوراً گزارش {{Img float | file = ملکه، شمس و اشرف پهلوی در طالار دانشسرای تهران - روزنامه اطلاعات، ۲۶ مرداد ۱۳۵۵، ۲۸ هزار روز تاریخ ایران و جهان، صفحه ۳۰۸.jpg | width = 600px | align = center | cap = علیاحضرت ملکه پهلوی - والاحضرت شاهدخت {{w|شمس پهلوی}} - والاحضرت شاهدخت {{w|اشرف پهلوی}} در ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ دانش‌سرای تهران }} <!-- آغاز صفحه ۴۲ --> خود را به عرض رسانیده بود. درست در ساعت سه و نیم بعد از ظهر اتومبیل شاهنشاه به صحن باغ دانشسرا وارد شد. وزیر معارف خیر مقدم عرض کرد شاهنشاه باتفاق نخست‌وزیر و هیئت وزرا به سمت سالن غربی راهنمائی شدند و در آنجا برابر میزی بزرگ که دیپلم ها و جوائز حاضر شده بود قرار گرفتند. وزیر معارف لایحه مختصری در گزارش و عرض سپاس قرائت کرد و بعد از آن شاهنشاه دیپلم ها را بدست خود بیکا یک مدیران آموزشگاهها اعطا کردند و جوائز شاگردان برجسته را مرحمت فرمودند. آنگاه وزیر معارف استدعا کرد که اکنون بطالار دیگر تشریف فرما شوند. در آنجا تمام خانمها لباس متحدالشکل که عبارت از جامه بلند سورمه ای رنگ بود بر تن داشتند و همه نشان شش گوش مخصوص معارف را بر سینه خود نصب نموده و در صف منظمی ایستاده بودند. شاهنشاه بعد از توزیع دیپلمها و جوایز بطرف خانمها آمدند، خانم هاجر تربیت که مدیره دانشسرای دختران بود، لایحه ای عرض کرد و اعلیحضرت در جواب سخنانی دایر بر اهمیت مقام زن در اجتماع و عقب افتادگی زنان ایران و تشویق آنان به برابری و هم شانی با مردان بیان فرمودند. بعد از ساعتی که این مراسم انجام گرفت، بخانمها ابراز مرحمت فرمودند و سپس به راهنمائی وزیر معارف تمام اطاق‌ها و کلاسها و طالارهای اجتماعات و کتاب خانه و آزمایشگاه آن مدرسه را یکایک دیدن فرمودند. سپس به بیرون تشریف برده و به وزیر معارف ابراز لطف و مرحمت کردند و آن مجلس تاریخی بپایان رسید. شرح این مجلس و متن بیانات شاهانه و لایحه خانمها در تمام روزنامه‌های تهران و به تفصیل در مجلهٔ تعلیم و تربیت که نشریه رسمی وزارت معارف بود مندرج است {{***}} ساعت شش بعد از ظهر همان روز، جلسه هیئت وزیران در عمارت دربار در اطاق کوچک مخصوص منعقد شده بود و شاهنشاه به آن جلسه تشریف آوردند و بسیار مسرور و بشاش بودند. رئیس دولت و افراد وزرا هریک بمناسبت موقع تبریک عرض کردند و بتجلیل و تمجید از کارهای بزرگ شاهنشاه سخنانی گفتند. شاهنشاه فرمودند: از امروز ملت ایران در صف ملل متمدن داخل شد، همیشه اروپائیان مارا بواسطه عادت زنها به حجاب و جهالت و بی سوادی زنان مورد طعن و شماتت قرار می‌دادند، ولی بحمدالله این عیب رفع شد و این کار انجام گرفت و این خدمت را هم مثل سایر خدمات به مملکت انجام دادیم. هر یک از آقایان وزرا در پاسخ سخنی گفته و از اقدامات خطیر و عظیم که <!-- آغاز صفحه ۴۳ --> {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = خانم‌های معلمان معارف در دانش‌سرای تهران ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ }} بدست ایشان صورت گرفته، مانند تشکیل ارتش، ایجاد امنیت، تأسیس راه آهن و کارخانجات و غیره و غیره یاد کردند، شاه ساکت بسخنان آقایان گوش میداد، پس از چند دقیقه از جا برخاستند و پالتوی خود را پوشیده رو به هیئت دولت کرده و فرمودند: «با همه این تفاصیل بزرگترین خدمت من به مملکت تشکیل نظام وظیفه بود» این را گفته و از در خارج شدند. {{***}} بلافاصله بعد از مراسم ۱۷ دی در طهران دو امر پیش آمد که یکی به حد افراط و دیگری بحد تفریط بود، از یک طرف بعضی از زنهای معلوم‌الحال بکافه‌ها و رقاصخانه‌ها هجوم آورده و همه در مرئی و منظر جوانان بوالهوس برقص پرداخته و با آن جوانان بانواع رقصهای معمول فرنگستان مشغول دست افشانی و پای کوبی شدند و از طرف دیگر مأمورین شهربانی و پلیس ها در تهران و فرمانداریهای و بخشداری‌ها در شهرها و قصبات مملکت بر حسب دستور وزارت کشور بزنان بی خبر مزاحم شده و آنها را باجبار وادار بکشف حجاب می کردند و حتی چادر و {{w|روبنده|نقاب}} آنان را پاره می کردند. این هر دو پیش آمد در طبقات اواسط الناس و متدین بسیار تأثیر سوء نمود و یک حس انزجار و تنفر خیلی مخفی در عامه تحریک شده بود خاصه که محرمانه <!-- آغاز صفحه ۴۴--> {{Img float | file = name | width = 600px | align = center | cap = خانم‌ها در دانش‌سرای تهران ۱۷ دیماه ۱۳۱۴ }} بعضی از مقامات روحانی آیهٔ مبارکهٔ : «[[سوره نور|ولیضربن بجیوبهن علی خمرهن]]» را به مذاق و رأی خود تفسیر میکردند و در نزد مریدان خود زمزمه تنقید و ملامت را پیش گرفته بودند. وزیر معارف در یادداشت (صد صبح، جلد هشتم) خود در تاریخ ۲۷ دی ماه نوشته است: «امروز قبل از ظهر بحضور اعلیحضرت رفتم دو مطلب که بنظرم خیلی فوری و مهم می نمود، بعرض شاه رسانیدم که هر دو را بحسن قبول تلقی فرمودند، چون این روزها عمارت کهنه اختصاصی بامر اعلیحضرت در دربار خراب کرده و بر روی شالوده‌های آن عمارتی نو از سنگ مرمر می سازند و خیلی بدیع و زیبا خواهد شد. اعلیحضرت موقتاً عمارت سابق را تخلیه کرده و در چند اتاق کوچک در ضلع غربی باغ که مشرف ب{{w|خیابان فلسطین (تهران)|خیابان کاخ}} است و سابقاً محل دفتر مخصوص بود منزل کرده بودند و همانجا اشخاص را می‌پذیرفتند. امروز اعلیحضرت در آن اطاق برسم عادت معمول قدم میزدند، شاه پرسیدند که در این اوقات اوضاع چگونه است؟ جواب گفتم: بحمدالله {{…}} اعلیحضرت همایونی کار بزرگی انجام دادند که نام مبارک ایشان در تاریخ مملکت مخلد خواهد بود و مسیر زندگانی اجتماعی ملت ایران را بکلی تغییر داد ولی چون سئوال می <!-- آغاز صفحه ۴۵ --> فرمائید ناچارم با کمال صداقت عرض کنم که طبقه عوام الناس و افکار عامه بدو عیب که پیش آمده ناراحت شده و سزاوار است که در رفع هر دو عیب توجه شود. گفتند: «چه عیبی است؟ {{...|2}}»، گفتم یکی این است که این روزها مأمورین پلیس و بعضی حکام بزور و اجبار در کوچه و بازار در کشف حجاب سعی می کنند و برای زنها خیلی مزاحمت فراهم می کنند، خانم های بی خبر و احیاناً خانواده های عفیف را در معابر مزاحم شده و بجبر و عنف چادر از سر آنان بیرون می کشند و این کار تولید عکس العمل خواهد کرد باید با مردم که عادتی هزار ساله داشته اند به ملایمت رفتار شود تا کم کم در اثر تربیت خودشان بمیل و رغبت از نشان دادن صورت و دستها که در شرع اسلام جایز است خودداری نکنند و بطور طبیعی آماده کشف حجاب شوند. عیب دوم که نه تنها حالا در مملکت ما پیدا شده بلکه سالها است که در ممالک فرنگستان هم این عیب وجود دارد و محل اندیشه و تفکر دانایان و عقلای قوم است ولی چاره ای نداشته‌اند {{…}} آن افراط در رقص است. این چند شب در کافه‌ها و دانسینگهای تهران رفتار زنهای رقاصه نیمه عریان خیلی زیاد و بیش از حد زشت و زننده است و آنها با جوانان بوالهوس می‌رقصند. این زیاده روی تأثیر ناپسندی در افکار مردم کرده است {{…}} پس از عرض این مطلب شاه مدتی در فکر رفتند بعد بمن نظر کرده فرمودند: بسیار خوب دیگر چه؟ {{…}} گفتم: عرضم همین است که بصراحت و راستی عرض کردم بسته بنظر مبارک است. شاه بطرف میز رفته و زنگی که روی میز بود فشار داده مستخدمی بدرون آمد. شاه فرمودند که برئیس نظمیه تلفن کنید فوراً بیاید و مرا مرخص کردند. بعدها شنیدم که تمام دانسینگهای طهران را بسته‌اند {{…}}» {{***}} پس از برگزاری مراسم آن روز فرخنده مجالس سخن‌رانی و خطابه هم چنان مرتباً در کانون بانوان انجام می گرفت و اشخاص سرشناس و محترم از آن جمله شادروانان {{w|وثوق‌الدوله|وثوق الدوله}} و {{w|حسن اسفندیاری|حاج محتشم السلطنه}} رئیس مجلس شوری و مرحوم {{w|محسن صدر|صدر الاشراف}} وزیر دادگستری و بزرگان دیگر در آن جلسات سخنرانی‌های سودمند و آموزنده ایراد میکردند در سال بعد یعنی در سالروز ۱۷ دیماه ۱۳۱۵ مجلس باشکوهی در همان محل فراهم آمد و خانم‌ها و آقایان همه آنروز فرخنده را جشن گرفته و از آن به بعد تا کنون همه ساله روز ۱۷ دیماه را همه کس بخصوص خانم های دانشمند و روشن‌فکر شادمانی می کنند و از آن شاهنشاه بزرگ که مؤسس و بانی آن خدمت بزرگ اجتماعی بود به عظمت و و احترام یاد می کنند. در سال ۱۳۱۶ تحول عظیمی در دستگاه آموزشی بعمل آمد - در آن سال کلاسهای چهارساله دبستانها بصورت مختلط تشکیل شد و نوباوگان دانشجو از پسر و دختر در زیر نظر خانم‌های آموزگار به تعلیم و تربیت مشغول شدند و نیز از همان سال در دانشکده های ادبیات و علوم و پزشکی و داروسازی و حقوق دختران دانش آموز در ردیف پسران دانش طلب اسم نویسی کرده بدانشگاه تهران پذیرفته شدند و تاکنون خانمهای فارغ التحصیل روزافزون و عده رو بازدیاد است. امیدوارم این قافله مبارک همواره بطرف خیر و صلاح و برکت و نجاح پیش بروند و بسر منزل نیکبختی و سعادت برسند. {{مالکیت عمومی در ایران}} {{authority control}} [[رده:آثار نوشته‌شده به زبان فارسی]] [[رده:فمینیسم در نشریات ادواری]] [[رده:پوشاک]] [[رده:حجاب]] cmr4wocf4kbqzyri52qaan1wmrrv72s 106 92928 295313 295261 2026-08-06T20:41:40Z Hanooz 17889 295313 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=کلیات ملکم(ج۱)، هاشم ربیع‌زاده، ۱۲۸۶ |Title=کلیات ملکم |Subtitle= |Volume=1 |Issue= |Edition= |Author=میرزا مِلْکُم‌خان(ملقب به ناظم‌الدوله) |Foreword_Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Lyricist= |Composer= |Singer= |Publisher= |Address=تهران |Printer=مطبعه مجلس |Year=1286 |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} hc59p574j104io2mxun4ipkhfsuc0k1 295314 295313 2026-08-06T20:42:11Z Hanooz 17889 295314 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=کلیات ملکم |Subtitle= |Volume=1 |Issue= |Edition= |Author=میرزا مِلْکُم‌خان(ملقب به ناظم‌الدوله) |Foreword_Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Lyricist= |Composer= |Singer= |Publisher= |Address=تهران |Printer=مطبعه مجلس |Year=1286 |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} fqasnmqkzgqcyf972cnrof7c76ysmzb 106 92974 295315 2026-08-06T22:43:56Z Hanooz 17889 صفحه‌ای تازه حاوی «» ایجاد کرد 295315 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=اساسنامه و نظامنامه کانون بانوان |Subtitle= |Volume= |Issue= |Edition= |Author= |Foreword_Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Lyricist= |Composer= |Singer= |Publisher=مطبعه نوین |Address= |Printer= |Year=1314 |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} qxuo5anmwcgj05m6ezvrg87p8xsaxrp 295320 295315 2026-08-06T23:01:43Z Hanooz 17889 295320 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=اساسنامه و نظامنامه کانون بانوان |Subtitle={{حس}} |Volume= |Issue= |Edition= |Author= |Foreword_Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Lyricist= |Composer= |Singer= |Publisher=مطبعه نوین |Address= |Printer= |Year=1314 |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} 37h5lx7958731w1ccj7v17lrprmqdi6 104 92975 295316 2026-08-06T22:44:12Z Hanooz 17889 /* بی‌نوشته */ 295316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude><noinclude></noinclude> bncbpewgwal75nh72svqymor5dgoi51 295321 295316 2026-08-06T23:01:50Z Hanooz 17889 295321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude>{{حس}}<noinclude></noinclude> 7k2zdbz2l70kubuloyg0psmydgrerpl 104 92976 295317 2026-08-06T22:44:24Z Hanooz 17889 /* بی‌نوشته */ 295317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude><noinclude></noinclude> bncbpewgwal75nh72svqymor5dgoi51 295318 295317 2026-08-06T23:01:15Z Hanooz 17889 295318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude>{{SD}}<noinclude></noinclude> eyp9hkaw493nv77i780bp53z0hdl42k 295319 295318 2026-08-06T23:01:27Z Hanooz 17889 295319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude>{{حس}}<noinclude></noinclude> 7k2zdbz2l70kubuloyg0psmydgrerpl 106 92977 295322 2026-08-06T23:02:44Z Hanooz 17889 صفحه‌ای تازه حاوی «» ایجاد کرد 295322 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=اساسنامه و نظامنامه کانون بانوان |Subtitle= |Volume= |Issue= |Edition= |Author= |Foreword_Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Lyricist= |Composer= |Singer= |Publisher=مطبعه نوین |Address= |Printer= |Year=1314 |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} qxuo5anmwcgj05m6ezvrg87p8xsaxrp 104 92978 295323 2026-08-06T23:03:02Z Hanooz 17889 /* بی‌نوشته */ 295323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude><noinclude></noinclude> bncbpewgwal75nh72svqymor5dgoi51 104 92979 295324 2026-08-06T23:13:36Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ 295324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" /></noinclude>{{وسط بزرگتر۱|اساسنامه کانون بانوان}} {{Custom rule|sp|50|tl|20|sp|5|c|6|sp|5|tr|20|sp|50}} کانون بانوان ایران بریاست عالیه والا حضرت شاه دخت {{w|شمس پهلوی}} و معاضدت و مراقبت وزارت معارف برای مقاصد ذیل تأسیس میشود: {{plainlist| * ۱ - تربیت فکری و اخلاقی بانوان و تعلیم خانه داری و پرورش طفل مطابق قواعد علمی بوسیله خطابه ها و نشریات و کلاسهای {{w|سازمان تعلیمات اکابر|اکابر}} و غیره * ۲ - تشویق بورزشهای متناسب برای تربیت جسمانی با رعایت اصول صحی. * ۳ - ایجاد مؤسسات خیریه برای امداد بمادران بی بضاعت و اطفال بی سرپرست. * ۴ - ترغیب بسادگی در زندگی و استعمال امتعه وطن. * ۵ - این کانون بر طبق [[قانون تجارت ایران/شخصیت حقوقی#ماده ۵۸۷|ماده (۵۸۷) قانون تجارت]] مصوب ۱۳۱۱ شخصیت حقوقی دارد و رئیس آن نماینده کانون خواهد بود. }}<noinclude></noinclude> maiu8uruh4r7mpr93352xkwpbas88am 295331 295324 2026-08-07T11:49:23Z Hanooz 17889 295331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" /></noinclude>{{وسط بزرگتر۱|اساسنامه کانون بانوان}} {{Custom rule|sp|50|tr|20|sp|5|c|6|sp|5|tl|20|sp|50}} کانون بانوان ایران بریاست عالیه والا حضرت شاه دخت {{w|شمس پهلوی}} و معاضدت و مراقبت وزارت معارف برای مقاصد ذیل تأسیس میشود: {{plainlist| * ۱ - تربیت فکری و اخلاقی بانوان و تعلیم خانه داری و پرورش طفل مطابق قواعد علمی بوسیله خطابه ها و نشریات و کلاسهای {{w|سازمان تعلیمات اکابر|اکابر}} و غیره * ۲ - تشویق بورزشهای متناسب برای تربیت جسمانی با رعایت اصول صحی. * ۳ - ایجاد مؤسسات خیریه برای امداد بمادران بی بضاعت و اطفال بی سرپرست. * ۴ - ترغیب بسادگی در زندگی و استعمال امتعه وطن. * ۵ - این کانون بر طبق [[قانون تجارت ایران/شخصیت حقوقی#ماده ۵۸۷|ماده (۵۸۷) قانون تجارت]] مصوب ۱۳۱۱ شخصیت حقوقی دارد و رئیس آن نماینده کانون خواهد بود. }}<noinclude></noinclude> 3edq2pseyxhlbg0cob1uyv3s1owublq 104 92980 295325 2026-08-06T23:23:04Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ 295325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" />{{سصم||— ۲ —|}}</noinclude>{{وسط بزرگتر۱|نظامنامه کانون}} {{Custom rule|sp|50|atr|10|sp|5|co|6|sp|5|atl|10|sp|50}} {{plainlist/s}} * ماده ۱ - کانون بانوان دارای دو قسم عضو خواهد بود: عضو رسمی و عضو افتخاری. * ۲ - عضو رسمی نباید کمتر از ۲۰ سال داشته باشد و باید ایرانی و از کارکنان وزارت معارف یا از خانمهای دانشمند و محترم باشد. * ۳ - اعضاءِ افتخاری اشخاصی هستند که در پیشرفت مقاصد کانون همم عالیه مبذول داشته معاونت و خدمات شایان کرده باشند خدمات شایان باید بواسطه هیئت مدیره محرز و مصوب گردد. * ۴ - عضو رسمی باید هر ماه لااقل مبلغ (۱۰ ریال) بصندوق کانون پرداخت قبض رسید دریافت نماید. * ۵ - اعضاءِ رسمی و افتخاری کانون با داشتن ورقه عضویت میتوانند از حضور در کنفرانسها و نمایشها و کلوپهای ورزش و کتابخانه و کلاسهای اکابر استفاده نمایند.<noinclude>{{plainlist/e}}</noinclude> gjxlhm2g0anv42ulb52d9fec0ipy62z 104 92981 295326 2026-08-06T23:27:20Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ 295326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" />{{سصم||— ۳ —|}} {{plainlist/s}}</noinclude>* ۶ - کسیکه داوطلب عضویت کانون میباشد باید تقاضا نامه کتبی مطابق صورت ضمیمه بدارالانشاء کانون ارسال دارد تعیین عضویت تقاضاکننده بسمت عضو رسمی یا افتخاری از وظایف هیئت مدیره و نظر وزارت معارف می باشد. * تبصره - عضو رسمی برحسب معرفی سه نفر از اعضاء کانون و موافقت اکثریت اعضاء هیئت مدیره و تصویب وزارت معارف انتخاب می شود. * ۷ - امور کانون بتوسط هیئت مدیره قطع و فصل می یابد این هیئت مرکب است از خانمهائیکه از طرف وزارت معارف بین اعضاءِ رسمی و افتخاری انتخاب میشوند در رأس مدت یکسال نصف این اعضاءِ بحکم قرعه تجدید خواهند شد اعضاء خارج شده نیز قابل انتخاب هستند. * ۸ - اعضاء هیئت مدیره نباید متجاوز از ۲۵ نفر باشند. * ۹ - از میان هیئت مدیره یکنفر رئیس و یکنفر نایب رئیس و<noinclude>{{plainlist/e}}</noinclude> 5cimpbe8ejyrks0ki7o9pz6q34vie0r 104 92982 295327 2026-08-06T23:33:10Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ 295327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" />{{سصم||— ۴ —|}} {{plainlist/s}}</noinclude>یکنفر منشی و یکنفر {{w|خزانهدار|خزانه دار}} برای مدت یکسال انتخاب میشوند. * الف - انتخابات با {{w|رأی‌گیری مخفی|رأی مخفی}} و با {{w|نظام انتخاباتی اکثریتی|اکثریت تام}} خواهد بود. * ب - رئیس و نایب او و منشی وقتی برسمیت شناخته میشوند که وزارت معارف انتخاب آنان را تصویب کرده باشد. * ۱۰ - در صورتیکه محل یکی از اعضاء هیئت مدیره خالی بماند باید بموجب تبصره ماده (۶) عضو دیگری بجای او پیشنهاد شود بین اعضاءِ افتخاری اشخاصیکه لیاقت و خدمات آنان بکانون محرز باشد ممکن است نیز برای عضویت هیئت مدیره پیشنهاد شوند. * ۱۱ - کانون در مسائل سیاسی و مذهبی مداخله نخواهد کرد * ۱۲ - کانون برای اجراءِ اساسنامه بشعب مختلفه تقسیم میشود و ممکن است لدی الاقتضاء اشخاص دانشمند ایرانی خارج کانون برای استمداد فکری در این شعب دعوت شوند.<noinclude>{{plainlist/e}}</noinclude> cq29al99x9ycf4m07cg7dsoe9c5emx0 104 92983 295328 2026-08-06T23:36:39Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ ابرابزار، اصلاح نویسه 295328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" />{{سصم||— ۵ —|}} {{plainlist/s}}</noinclude>* تبصره - هر شعبه رئیسی خواهد داشت که با اکثریت تام اعضاء آن انتخاب خواهد شد. * ۱۳ - هر یک از شعب و تشکیلات داخلی کانون نظامنامه مخصوص خود را تنظیم کرده پس از تصویب هیئت مدیره و موافقت وزارت معارف آنرا بموقع اجرا خواهد گذاشت. * ۱۴ - جلسات رسمی هیئت مدیره لااقل هفته یکمرتبه با حضور دو ثلث اعضاء منعقد خواهد شد. * ۱۵ - جلسه عمومی با حضور اعضاء رسمی حاضر در تهران هر شش ماه یک مرتبه منعقد شده و راپورت ششماهه عملیات هیئت مدیره باستحضار عموم اعضاء میرسد: اعضاءِ افتخاری میتوانند در جلسه عمومی شرکت نمایند. * ۱۶ - دستور کارهای کانون باید ماه اول سال تهیه شده پس از تصویب هیئت مدیره و موافقت وزارت معارف اجراء گردد. * ۱۷ - جرح و تعدیل یا کسر و نقصان مواد این نظامنامه بموجب<noinclude>{{plainlist/e}}</noinclude> 5x8e1e07thvkp8i7g3roqzk4qackkag 104 92984 295329 2026-08-06T23:42:58Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ ابرابزار، اصلاح نویسه 295329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" />{{سصم||— ۶ —|}} {{plainlist/s}}</noinclude>پیشنهاد سه نفر از اعضاء هیئت مدیره و رأی اکثریت تام اعضاء این هیئت و موافقت وزارت معارف صورت میپذیرد. * ۱۸ - کانون دارالانشائی خواهد داشت مرکب از یکنفر رئیس و اعضاء لازم که تمام از طرف وزارت معارف منصوب خواهند شد و وظایف آن بقرار ذیل است: * الف - تهیه ورقه عضویت برای هر یک از اعضاء رسمی و افتخاری. * ب - صدور مراسلات و توزیع نشریات کانون. * ج - ترتیب دوسیه برای هر یک از اعضاء که شامل سواد ورقه هویت و اسناد تحصیلی و خدمات علمی آنان باشد. * د - ثبت و ضبط صورت مجالس کانون و حفظ اوراق. {{plainlist/e}} {{Custom rule|sp|50|atl|10|sp|5|do|7|sp|5|atr|10|sp|50}} {{وسط کوچکتر۱|مطبعه نوین}}<noinclude></noinclude> 7bwn6w02podc21uwyoxg8q63m6kb32x 104 92985 295330 2026-08-06T23:43:33Z Hanooz 17889 /* بی‌نوشته */ 295330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Hanooz" /></noinclude><noinclude></noinclude> bncbpewgwal75nh72svqymor5dgoi51 104 92986 295332 2026-08-07T11:52:49Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ 295332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" /></noinclude>{{وسط|اساسنامه و نظامنامه}} {{فمخ}} {{وسط بزرگتر۱|'''کانون بانوان'''}} {{Custom rule|sp|50|tr|20|sp|5|c|6|sp|5|tl|20|sp|50}} {{فمخ}} {{وسط|اردیبهشت ۱۳۱۴}} {{dhr|4em}} {{وسط|مطبعهٔ نوین{{gap}}خیابان فردوسی}}<noinclude></noinclude> md8h8j1h1prin0ad0qatd0adomp8jjb 104 92987 295333 2026-08-07T11:54:01Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ اصلاح نویسه 295333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" /></noinclude>{{وسط|اساسنامه}} {{فمخ}} {{وسط بزرگتر۱|'''کانون بانوان'''}} {{Custom rule|sp|50|tr|20|sp|5|c|6|sp|5|tl|20|sp|50}} {{dhr|4em}} {{وسط|اردیبهشت ۱۳۱۴}}<noinclude></noinclude> achxy111c5fomgecgc6qi6ixh18asss 295334 295333 2026-08-07T11:55:01Z Hanooz 17889 295334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" /></noinclude>{{وسط|اساسنامه}} {{فمخ}} {{وسط بزرگتر۱|'''کانون بانوان'''}} {{Custom rule|sp|50|tr|20|sp|5|c|6|sp|5|tl|20|sp|50}} {{dhr}} {{وسط|اردیبهشت ۱۳۱۴}}<noinclude></noinclude> 5n0hynh2x7qn0s3mj3cahm0a2mqo8mz 104 92988 295335 2026-08-07T11:55:22Z Hanooz 17889 /* نمونه‌خوانی‌شده */ 295335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hanooz" /></noinclude>{{وسط|نظامنامه}} {{فمخ}} {{وسط بزرگتر۱|'''کانون بانوان'''}} {{Custom rule|sp|50|tr|20|sp|5|c|6|sp|5|tl|20|sp|50}} {{dhr}} {{وسط|اردیبهشت ۱۳۱۴}}<noinclude></noinclude> flafcx493j3vn9phj6ydjp5isneiqw0