راهنما:پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fa">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکی‌نبشته</sitename>
    <dbname>fawikisource</dbname>
    <base>https://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ویژه</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">بحث</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کاربر</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">بحث کاربر</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکی‌نبشته</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">بحث ویکی‌نبشته</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">پرونده</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">بحث پرونده</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">بحث مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">الگو</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">بحث الگو</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">راهنما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">بحث راهنما</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">رده</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">بحث رده</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">درگاه</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">بحث درگاه</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">پدیدآورنده</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">بحث پدیدآورنده</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">برگه</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">گفتگوی برگه</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">فهرست</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">گفتگوی فهرست</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">پودمان</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">بحث پودمان</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>راهنما:پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها</title>
    <ns>12</ns>
    <id>94787</id>
    <revision>
      <id>297677</id>
      <parentid>297670</parentid>
      <timestamp>2026-08-27T19:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>تصحیح</comment>
      <origin>297677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31183" sha1="clm0he9z28g0rsddamlwfib08hofupl" xml:space="preserve">{{process header
 | title    = پانوشت‌ها (footnotes) و پی‌نوشت‌ها (endnotes)
 | section  = 
 | previous = [[راهنما:درون‌مایه]]
 | next     =
 | shortcut = 
 | notes    = بهترین شیوه برای پیاده‌سازی پانوشت‌ها در ویکی‌نبشته

توجه: ویکی‌نبشته رویکردی یکسان و فراگیر برای نمایش پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها خود دارد. ما سبک‌های سفارشی پیاده‌سازی نمی‌کنیم.
}}

==مقدمه‌ای بر شیوهٔ نمایش در ویکی‌نبشته==
ویکی‌نبشتهٔ فارسی آثار بسیاری دارد که دارای پانوشت یا پی‌نوشت هستند؛ مواردی که معمولاً با نام «ارجاع» نیز شناخته می‌شوند. این اثر می‌تواند کتاب، سند، بیانیهٔ مطبوعاتی یا هر یک از انواع بسیار دیگر آثار موجود باشد، و در همهٔ آن‌ها می‌توان این یادداشت‌ها را یافت؛ آن هم در قالب سبک‌های گوناگونی که ناشران در طول دوران‌های مختلف برای جایگذاری، سبک، یا نمایش این یادداشت‌ها در اثر منتشرشده به‌کار برده‌اند. از این رو، هم‌سو با رهنمود کلی [[ویکی‌نبشته:شیوه‌نامه]] ما، شیوه‌ای عمومی برای نمایش یادداشت‌ها در آثارمان وجود دارد.

ویکی‌نبشته به انتشار این یادداشت‌ها همان‌گونه که در اثر اصلی آمده‌اند پایبند می‌ماند؛ با این حال، به دلیل دگرگونیِ این آثار هنگام انتقال به وب، و همچنین پلتفرم مدیاویکی که استفاده می‌کنیم، پانوشت‌ها را بر اساس هر صفحه از اثر اصلی نمایش نمی‌دهیم. در عوض، ویکی‌نبشته می‌کوشد این یادداشت‌ها را در پایان صفحات ارائه‌شده -یعنی در پایان اثر یا زیرصفحهٔ اثر- به‌صورت پی‌نوشت نمایش دهد. به‌عنوان بخشی از این رویکرد، و بر پایهٔ تجربهٔ خود، هم نیاز و هم تمایلی برای یکسان‌سازی شیوهٔ نمایش پی‌نوشت‌ها وجود دارد، به‌جای آنکه سبک‌های به‌کاررفته توسط هر ناشر در زمان انتشار اصلی اثر بازتولید شود.

اگر در اثری تنها از نمادهای ویژهٔ متعلق به یک مجموعه‌نماد استفاده شده باشد، شیوهٔ مرسوم در ویکی‌نبشته این است که در عوض از شماره‌های ترتیبی استفاده شود.

== انواع پانوشت ==
در صنعت نشر، شیوه‌های گوناگونی برای چاپ [[w:پانویس|یادداشت‌ها]] وجود داشته و همچنان دارد: یا به‌صورت یادداشت در پایین صفحه، یا گردآوری‌شده در پایان یک فصل یا بخش. گاهی نیز همهٔ یادداشت‌ها به‌صورت فهرستی در پایان کتاب گردآوری می‌شوند.

پانوشت‌ها اغلب با شماره یا نمادهای تایپوگرافیک مشخص می‌شوند: مانند نماد بخش §، پیلکرو یا نشان پاراگراف ¶، خنجر یگانه و دوگانه † ‡، و ستاره *.

== افزودن پانوشت‌ها ==

در ویکی‌نبشته، همهٔ پانوشت‌ها باید با برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; پیاده‌سازی شوند. این موارد را می‌توان با برچسب دیگری در پایین صفحه به‌طور خودکار گردآوری و فهرست کرد: یا با &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;{{رچ}}، {{tl|reflist}} یا {{tl|smallrefs}}.

=== پانوشت‌ها ===
به‌جای گذاشتن متن پانوشت در پایین صفحه، باید آن را بلافاصله پس از متن دارای نشانگر (یعنی همان‌جایی که نشانگر یادداشت در متن قرار دارد) و درون برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt; ... &lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; جای داد.

برای نمونه، اگر صفحهٔ چاپی حاوی متن زیر باشد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{sup|4}}
|}


که پانوشت همراه آن در پایین صفحه چنین است:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| {{sup|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.
|}


هنگام تبدیل این متن به ویکی‌متن در حین نمونه‌خوانی، باید به این شکل باشد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.&lt;ref&gt;''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


پس از ذخیره شدن، این متن به این شکل نمایش داده خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.&lt;ref&gt;''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/ref&gt;
|}


&lt;small&gt;برای آگاهی بیشتر: این نمونه بر پایهٔ [[:en:Page:Popular Science Monthly Volume 1.djvu/13|Page:Popular Science Monthly Volume 1.djvu/13]] است؛ که می‌توان آن را بخشی از «[[:en:Popular Science Monthly/Volume 1/May 1872/The Study of Sociology I|The Study of Sociology I]]» دانست، مقاله‌ای که در مهٔ ۱۸۷۲ در ''[[:en:Popular Science Monthly|Popular Science Monthly]]'' منتشر شده است.&lt;/small&gt;

=== نمایش پانوشت‌ها ===

ساده‌ترین راه برای نمایش پانوشت‌ها استفاده از برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt; است. این برچسب باید در این مکان‌ها قرار گیرد:
# در پایین صفحه، در [[Help:Namespace|فضای نام اصلی]]، بلافاصله پس از [[Help:Transclude|متن تراگنجانی‌شده]] و پیش از رده‌ها و دیگر موارد پسایند.
# در [[راهنما:فهرست#پسایند|فیلد «پسایند»]] هر صفحه‌ای در فضای نام برگه که حاوی پانوشت است. به‌طور پیش‌فرض، همهٔ صفحات فهرست این پسایند را به‌طور خودکار اضافه می‌کنند، اما این مورد را می‌توان به‌صورت دستی در صفحهٔ فهرست لغو کرد.

این برچسب به‌طور خودکار فهرستی شماره‌گذاری‌شده از همهٔ مواردِ درون برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; در صفحه می‌سازد. فرقی نمی‌کند که متنِ دارای برچسب مستقیماً از طریق ویرایش در صفحه نوشته شده باشد یا از فضای نام برگه تراگنجانی شده باشد. این فهرست بر پایهٔ ترتیبی که پانوشت‌ها در صفحه قرار دارند مرتب می‌شود (یعنی نخستین پانوشت شمارهٔ ۱، دومین پانوشت شمارهٔ ۲ و به همین ترتیب).

با استفاده از نمونهٔ بالا:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! ویکی‌متن
| &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;
|-
! نمایش
| &lt;references/&gt;
|}


همچنین، به‌جای برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;، می‌توان از یکی از الگوهای زیر استفاده کرد:
* {{tl|reflist}}
* {{tl|smallrefs}}

=== پی‌نوشت‌ها ===

اگر اثر اصلی، یادداشت‌ها را در پایان بخش یا فصل قرار داده باشد '''و''' کل آن بخش یا فصل در یک زیرصفحهٔ واحد در فضای نام اصلی تراگنجانی شود: از روشی که در بالا شرح داده شد استفاده کنید.

اگر اثر اصلی یادداشت‌ها را در بخشی جداگانه قرار داده باشد -برای نمونه، با گردآوردن همهٔ پانوشت‌های همهٔ فصل‌ها در یک بخش یا پیوست در انتهای کتاب- یکی از این دو راه را انتخاب کنید:
# قالب‌بندی اثر اصلی را نادیده بگیرید و همهٔ پانوشت‌ها را، همان‌گونه که در روش بالا شرح داده شد، در پایین بخش یا فصل بیاورید.
# یک زیرصفحهٔ جداگانه برای بخش پی‌نوشت‌ها بسازید. برای دیدن روش‌های ممکن جهت پیونددادن میان نشانگر یادداشت و خودِ پانوشت، به بخش [[#روش‌های جایگزین|روش‌های جایگزین]] مراجعه کنید.

در برخی موارد می‌توان با استفاده از قابلیت پیشرفته‌ای که در ادامه، در بخش [[#پانوشت‌هایی که پس از شکست صفحه ادامه می‌یابند]]، شرح داده شده، پی‌نوشت‌ها را به پانوشت تبدیل کرد.

== پیشرفته ==

=== پانوشت‌هایی که پس از شکست صفحه ادامه می‌یابند ===
{{همچنین ببینید|راهنما:قطع صفحه‌ها#پانویس‌ها در میان شکست صفحه|l1=راهنما:قطع صفحه‌ها}}

در برخی آثار، پانوشت‌ها ممکن است به صفحهٔ بعد و، در برخی موارد، به یک یا چند صفحهٔ پس از آن نیز ادامه یابند. هنگام نمونه‌خوانی جداگانهٔ صفحات در فضای نام برگه، مدیریت این حالت با روش سادهٔ شرح داده‌شده در بالا ممکن نخواهد بود.

هنگام استفاده از برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; برای بخش نخست پانوشت، پارامتر «name» را اضافه کنید. نامی که استفاده می‌شود را می‌توان به دلخواه هر نمونه‌خوان انتخاب کرد، اما بهترین شیوه استفاده از شمارهٔ صفحه است.

بخش‌های دیگر پانوشت باید از پارامتر «follow» با همان نام استفاده کنند. جایگاه این متن برای پانوشت اهمیتی ندارد، اما افزودن آن به پایین صفحه -یعنی جایی که پانوشت معمولاً در آن قرار می‌گیرد- بدیهی‌ترین جایگاه است. اطمینان حاصل کنید که این بخش، جزئی از صفحه‌ای است که همراه با بقیهٔ پانوشت تراگنجانی خواهد شد: یعنی نه در سرآیند یا پسایند برگه، نه درون برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;، و -در صورت استفاده از تراگنجانی بخشی- در همان بخشی که بقیهٔ پانوشت در آن قرار دارد (تا همهٔ بخش‌ها در یک صفحهٔ واحد در فضای نام اصلی تراگنجانی شوند).

برای نمونه، اگر پانوشت «&lt;code&gt;Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa.&lt;/code&gt;» در صفحهٔ ۵۱ به «&lt;code&gt;Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer&lt;/code&gt;» و در صفحهٔ ۵۲ به «&lt;code&gt;adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa.&lt;/code&gt;» تقسیم شده باشد:

بخش نخست باید به این شکل نوشته شود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
|&lt;nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;p51&quot;&gt;Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


بخش دوم باید به این شکل نوشته شود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
|&lt;nowiki&gt;&lt;ref follow=&quot;p51&quot;&gt;adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


این بخش‌های جداگانه توسط برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;، یا الگوی معادل آن، در فضای نام اصلی به‌هم پیوند می‌خورند.

همین روش را می‌توان برای '''پانوشتی که در سه صفحه ادامه دارد''' نیز به‌کار برد. برای نمونه به [[:en:Page:Principles_of_Political_Economy_Vol_1.djvu/129|Page:Principles_of_Political_Economy_Vol_1.djvu/129]] و صفحات پس از آن نگاه کنید. و این نمایی از آن در فضای نام اصلی است: [[:en:Principles of Political Economy (J.S. Mill, 1871), vol. 1/Book I, Chapter V|Principles of Political Economy (J.S. Mill, 1871), vol. 1/Book I, Chapter V]].

از همین روش می‌توان برای '''تبدیل پی‌نوشت‌ها به پانوشت''' نیز استفاده کرد. برای نمونه، یادداشت [1] در [[:en:Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/25|Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/25]] (صفحهٔ ۱) به یادداشتی در [[:en:Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/28|Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/28]] (صفحهٔ ۴) ارجاع می‌دهد. هنگامی‌که این صفحات تراگنجانی می‌شوند، پی‌نوشت به پانوشتِ جایگزین متصل می‌شود، همان‌گونه که در [[:en:Mediaeval Hymns and Sequences/Pange lingua gloriosi (Fortunatus)|Mediaeval Hymns and Sequences/Pange lingua gloriosi (Fortunatus)]] دیده می‌شود.

=== پاراگراف‌ها در پانوشت‌ها ===
برخی منابع پانوشت‌هایی دارند که شامل چند پاراگراف می‌شوند، و متن درون برچسب‌های &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; در حال حاضر از این ویژگی، برخلاف متن معمولی، پشتیبانی نمی‌کند.

برای نمونه:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;pre&gt;Lorem&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.

نمونه پاراگراف پانوشت ۲.

نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;&lt;references /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
|}

به این شکل نمایش داده خواهد شد:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.

نمونه پاراگراف پانوشت ۲.

نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;

&lt;references /&gt;
|}


اگرچه می‌توان از برچسب‌های &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; یا &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; برای جدا کردن پاراگراف‌ها استفاده کرد، این روش‌ها همیشه هنگام برون‌بری به قالب‌های پی‌دی‌اف یا کتاب الکترونیکی به‌خوبی کار نمی‌کنند. در عوض، میان پاراگراف‌ها از {{tl|Paragraph break}} (یا میان‌برهای آن {{tl|pbr}} / {{tl|parabr}}) استفاده کنید.

برای نمونه:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;pre&gt;Lorem&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۲.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;&lt;references /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
|}

به این شکل نمایش داده خواهد شد:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۲.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;

&lt;references /&gt;
|}

=== پانوشت‌های گروه‌بندی‌شده ===

گاهی لازم است پانوشت‌ها را به بخش‌های گوناگون تقسیم کرد. ممکن است پانوشت‌های گوناگون در بیش از یک جا فهرست شوند، یا انواع مختلفی از پانوشت وجود داشته باشد که هرکدام فهرست جداگانهٔ خود را در پایان دارند. در این موارد، باید مجموعه‌های گوناگون پانوشت را گروه‌بندی کرد.

هنگام استفاده از برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; پارامتر «group» را اضافه کنید. نام گروه مورد استفاده را می‌توان به دلخواه هر نمونه‌خوان انتخاب کرد، اما توجه داشته باشید که این نام به‌عنوان بخشی از نشانگر عددیِ پانوشت، روی صفحه نمایان خواهد بود. همهٔ برچسب‌های یک گروه مشخص باید پارامتر «group» یکسانی داشته باشند.

هر برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt; نیز باید همان پارامتر «group» را داشته باشد. هر برچسب تنها پانوشت‌هایی را فهرست می‌کند که همان نام گروه را دارند.

برای نمونه:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;nowiki&gt;&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Foo&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;
Ispum&lt;nowiki&gt;&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Bar&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;
Dolar&lt;nowiki&gt;&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Baz&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


گروه «A»{{رچ}}:
&lt;nowiki&gt;&lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;

گروه «B»{{رچ}}:
&lt;nowiki&gt;&lt;references group=&quot;B&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


به این شکل نمایش داده خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Foo&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Ipsum&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Bar&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Dolar&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Baz&lt;/ref&gt;


گروه «A»:
&lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;

گروه «B»:
&lt;references group=&quot;B&quot; /&gt;
|}

===پانوشت‌های تودرتو===
محدودیت شناخته‌شده‌ای در مدیاویکی وجود دارد که باعث می‌شود برخی برچسب‌ها مانند [[mw:extension:Cite|&amp;lt;ref&amp;gt;]] به‌صورت خطی و نه سلسله‌مراتبی تجزیه (parse) شوند؛ این موضوع به ساختارهایی مانند نمونهٔ زیر می‌انجامد:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic&lt;ref&gt;Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!&lt;/ref&gt; statement.&lt;references/&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt; 
که به‌طور غیرمنتظره‌ای نتیجهٔ زیر را در پی دارد…

{{box|align=left|1=This is a basic&lt;strong class=&quot;error&quot;&gt;Cite error: Closing &lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; missing for &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; tag&lt;/strong&gt; the computer language!&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; statement.}}

…این اتفاق از آنجا رخ می‌دهد که تجزیه‌گر (parser) می‌کوشد نخستین رخداد &lt;code&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/code&gt; را به نخستین رخداد &lt;code&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/code&gt; پیوند دهد، به‌جای آنکه آن را به ''درونی‌ترین'' رخداد پیوند بزند، و پس از آن معمولاً به‌طور کامل دچار سردرگمی می‌شود.

در چنین مواردی، می‌توان از الگوی {{tl|refn}} استفاده کرد. همین دنباله را می‌توان این‌گونه بازنویسی کرد:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!}} statement.&lt;references/&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt; 
که نتیجه‌ای نزدیک‌تر به آنچه انتظار می‌رود پدید می‌آورد:{{box|align=left|This is a basic{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!}} statement.&lt;references/&gt;}}—اما متأسفانه، پانوشت‌ها هنوز نسبت به روند معمولِ موردانتظار «نامرتب» هستند.

برای رفع این مشکل، می‌توان پارامترهای ''name'' و ''follow'' را به همراه {{tl|refn}} به این شکل به‌کار برد:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic{{refn|name=dummy}}{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|follow=dummy}} statement. &lt;references/&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt; 

نتیجهٔ این کار چنین می‌شود: {{box|align=left|This is a basic{{refn|name=dummy}}{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|follow=dummy}} statement. &lt;references/&gt;}}

همچنین می‌توان این روش را برای پانوشت‌های گروه‌بندی‌شدهٔ تودرتو نیز به‌کار برد: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic{{refn|Not&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|group=&quot;A&quot;}} statement.
Group &quot;A&quot;: &lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;

Group &quot;B&quot;: &lt;references group=&quot;B&quot; /&gt; &lt;/syntaxhighlight&gt;

این کدنویسی جدید نتیجهٔ زیر را در پی دارد: {{box|align=left|This is a basic{{refn|Not&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|group=&quot;A&quot;}} statement.
Group &quot;A&quot;: &lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;

Group &quot;B&quot;: &lt;references group=&quot;B&quot; /&gt; }}

===چند ارجاع که به یک پانوشت اشاره می‌کنند===
گاهی دو یا چند ارجاع ممکن است به یک پانوشت اشاره کنند، برای نمونه.


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! متن
| این یک ارجاع است&lt;ref name=ref&gt;این همان پانوشتی است که از طریق سه نشانهٔ ارجاع گوناگون قابل دسترسی است&lt;/ref&gt; و این هم ارجاع دیگری است&lt;ref name=ref /&gt; که به همان پانوشت اشاره می‌کند. این هم یکی دیگر است&lt;ref name=ref /&gt;
|-
! پانوشت
| &lt;references /&gt;
|}


این کار با استفاده از پارامتر «name» انجام می‌شود. به نخستین ارجاع یک نام یکتا بدهید؛ در نمونهٔ ما این نام '''ref''' است، و هر ارجاع بعدی که به همان پانوشت اشاره می‌کند، در هر جایی که می‌خواهید ارجاع نمایش داده شود، با برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;ref name= /&gt;&lt;/nowiki&gt; مشخص می‌شود. در نمونهٔ ما این &lt;nowiki&gt;&lt;ref name=&lt;/nowiki&gt;'''ref''' /&gt; است

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;این یک ارجاع است&lt;ref name=ref&gt;این همان پانوشتی است که از طریق سه نشانهٔ ارجاع گوناگون قابل دسترسی است&lt;/ref&gt; و این هم ارجاع دیگری است&lt;ref name=ref /&gt; که به همان پانوشت اشاره می‌کند. این هم یکی دیگر است&lt;ref name=ref /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;

=== چند صفحه که به یک پانوشت ارجاع می‌دهند ===
{{hatnote|این راه‌حل تنها روی صفحاتی کار می‌کند که در فضای نام اصلی با هم تراگنجانی می‌شوند.}}

گاهی یک صفحه به پانوشتی که در صفحهٔ دیگری، پیش‌تر در اثر، قرار دارد ارجاع می‌دهد. در ادامه راه‌حلی می‌آید که باعث می‌شود هم صفحات و هم کل سند تراگنجانی‌شده درست به‌نظر برسند:

;صفحهٔ حاوی پانوشت
صفحه‌ای که پانوشت در آن قرار دارد باید ارجاع را نام‌گذاری کند. نمونه:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;این صفحه برای نخستین‌بار به این پانوشت ارجاع می‌دهد.&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;

;صفحهٔ دیگری که به این پانوشت ارجاع می‌دهد
در '''بدنهٔ''' صفحه، ارجاع باید تنها با نام آن مشخص شود. نمونه:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;صفحهٔ دیگری که به این پانوشت ارجاع می‌دهد باید تنها نام آن را در بدنهٔ متن بیاورد.&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;

در '''پسایند''' صفحه، بسته به این‌که کدام قالب ارجاع در جای دیگری از اثر استفاده شده است، یکی از گزینه‌های زیر باید بیاید:
{|
| با &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;
| با &lt;code&gt;{{tl|smallrefs}}&lt;/code&gt;:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;{{smallrefs|refx=
&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;
}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
| با &lt;code&gt;{{tl|reflist}}&lt;/code&gt;:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;
}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
|}
برای دیدن نمونهٔ عملی به [[:en:Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/35|Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/35]] و [[:en:Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/38|Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/38]] مراجعه کنید.

== روش‌های جایگزین ==
دستورالعمل‌های پیشین، بهترین شیوه برای تولید پانوشت در ویکی‌نبشته هستند. با این حال، در برخی موارد نادر ممکن است استفاده از یکی از روش‌های زیر مناسب‌تر باشد.

=== الگوهای Ref و Note ===
نشانگر ارجاع را می‌توان با الگوی {{tl|Ref}} جایگزین کرد، و متن متناظرِ آن، پس از الگوی {{tl|Note}} می‌آید. این روش کنترل بیشتری به نمونه‌خوان برای تعیین جایگاه پانوشت می‌دهد، اما این کاستیِ جدی را دارد که هنگام تراگنجانی به فضای نام اصلی، امکان گروه‌بندی پانوشت‌ها وجود ندارد.

با استفاده از نمونهٔ بالا، متن اصلی به این شکل نوشته خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.&lt;nowiki&gt;{{ref|4}}&lt;/nowiki&gt;
|}


پانوشت به این شکل نوشته خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;{{sup|4}} {{note|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/nowiki&gt;
|}


نتیجه چنین خواهد بود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! متن
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{ref|4}}
|-
! پانوشت
| {{sup|4}} {{note|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.
|}


هنگام استفاده از این روش، مهم است که رقم یا نماد مناسب را پیش از پانوشت بیاورید. این کار باعث می‌شود در صورتی که یادداشت از روی نسخهٔ چاپی خوانده شود -و نه از روی صفحه‌نمایش- بتوان آن را پیدا کرد.

=== پی‌نوشت‌ها با لنگر ===

اگر اثر اصلی پی‌نوشت‌ها را در انتهای کتاب (یا هر نشریهٔ دیگر) داشته باشد، گاهی مناسب‌تر است که همهٔ پانوشت‌ها در یک [[Help:Subpages|زیرصفحهٔ]] ویژه فهرست شوند. در حالت ایده‌آل، این زیرصفحه باید بخش پی‌نوشت‌ها را از روی اسکن اثر اصلی تراگنجانی کند.

برای ساخت پیوند از نشانگر در متن به پانوشت، می‌توان از ویکی‌پیوند و لنگر استفاده کرد. نشانگر باید ویکی‌پیوندی در قالبی مانند &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[My book/endnotes#footnote4]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; باشد. پیش از پانوشت نیز باید الگوی {{tl|anchor}} بیاید.

اگر نمونهٔ پیشین به همین شکل بود، با پانوشت در بخشی دیگر، متن این‌گونه ظاهر می‌شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{sup|[[راهنما:پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها#footnote4|4]]}}&lt;/nowiki&gt;
|}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;&lt;small&gt;گرچه، به‌جای این صفحهٔ راهنما، ویکی‌پیوند بیشتر شبیه &lt;nowiki&gt;[[The Study of Sociology I/Endnotes#footnote4|4]]&lt;/nowiki&gt; خواهد بود.&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;


پانوشت به این شکل نوشته خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;{{anchor|footnote4}}{{sup|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/nowiki&gt;
|}


نتیجه این خواهد بود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! متن
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{sup|[[راهنما:پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها#footnote4|4]]}}
|-
! پی‌نوشت
| {{anchor|footnote4}}{{sup|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.
|}


== همچنین ببینید ==
* [[Template:Authority reference]] برای گنجاندن پی‌نوشت‌ها در بخش‌های سازندهٔ یک اثر تولیدشده.
* [[mw:Extension:Cite|افزونهٔ Cite]] در مدیاویکی، منبع اصلی برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;.
* [[Wikipedia:Help:Footnotes|Help:Footnotes]] در ویکی‌پدیا، جایی که همین سامانه برای ساخت فهرست ارجاع‌ها به‌کار می‌رود.

{{Proofreading help navbox}}

[[Category:Proofreading pages]]</text>
      <sha1>clm0he9z28g0rsddamlwfib08hofupl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>297679</id>
      <parentid>297677</parentid>
      <timestamp>2026-08-27T19:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>removed [[Category:Proofreading pages]]; added [[Category:برگ‌های نمونه‌خوانی]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>297679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31202" sha1="gih5hxm2v5e4icm4cse45ptzy3gpu3g" xml:space="preserve">{{process header
 | title    = پانوشت‌ها (footnotes) و پی‌نوشت‌ها (endnotes)
 | section  = 
 | previous = [[راهنما:درون‌مایه]]
 | next     =
 | shortcut = 
 | notes    = بهترین شیوه برای پیاده‌سازی پانوشت‌ها در ویکی‌نبشته

توجه: ویکی‌نبشته رویکردی یکسان و فراگیر برای نمایش پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها خود دارد. ما سبک‌های سفارشی پیاده‌سازی نمی‌کنیم.
}}

==مقدمه‌ای بر شیوهٔ نمایش در ویکی‌نبشته==
ویکی‌نبشتهٔ فارسی آثار بسیاری دارد که دارای پانوشت یا پی‌نوشت هستند؛ مواردی که معمولاً با نام «ارجاع» نیز شناخته می‌شوند. این اثر می‌تواند کتاب، سند، بیانیهٔ مطبوعاتی یا هر یک از انواع بسیار دیگر آثار موجود باشد، و در همهٔ آن‌ها می‌توان این یادداشت‌ها را یافت؛ آن هم در قالب سبک‌های گوناگونی که ناشران در طول دوران‌های مختلف برای جایگذاری، سبک، یا نمایش این یادداشت‌ها در اثر منتشرشده به‌کار برده‌اند. از این رو، هم‌سو با رهنمود کلی [[ویکی‌نبشته:شیوه‌نامه]] ما، شیوه‌ای عمومی برای نمایش یادداشت‌ها در آثارمان وجود دارد.

ویکی‌نبشته به انتشار این یادداشت‌ها همان‌گونه که در اثر اصلی آمده‌اند پایبند می‌ماند؛ با این حال، به دلیل دگرگونیِ این آثار هنگام انتقال به وب، و همچنین پلتفرم مدیاویکی که استفاده می‌کنیم، پانوشت‌ها را بر اساس هر صفحه از اثر اصلی نمایش نمی‌دهیم. در عوض، ویکی‌نبشته می‌کوشد این یادداشت‌ها را در پایان صفحات ارائه‌شده -یعنی در پایان اثر یا زیرصفحهٔ اثر- به‌صورت پی‌نوشت نمایش دهد. به‌عنوان بخشی از این رویکرد، و بر پایهٔ تجربهٔ خود، هم نیاز و هم تمایلی برای یکسان‌سازی شیوهٔ نمایش پی‌نوشت‌ها وجود دارد، به‌جای آنکه سبک‌های به‌کاررفته توسط هر ناشر در زمان انتشار اصلی اثر بازتولید شود.

اگر در اثری تنها از نمادهای ویژهٔ متعلق به یک مجموعه‌نماد استفاده شده باشد، شیوهٔ مرسوم در ویکی‌نبشته این است که در عوض از شماره‌های ترتیبی استفاده شود.

== انواع پانوشت ==
در صنعت نشر، شیوه‌های گوناگونی برای چاپ [[w:پانویس|یادداشت‌ها]] وجود داشته و همچنان دارد: یا به‌صورت یادداشت در پایین صفحه، یا گردآوری‌شده در پایان یک فصل یا بخش. گاهی نیز همهٔ یادداشت‌ها به‌صورت فهرستی در پایان کتاب گردآوری می‌شوند.

پانوشت‌ها اغلب با شماره یا نمادهای تایپوگرافیک مشخص می‌شوند: مانند نماد بخش §، پیلکرو یا نشان پاراگراف ¶، خنجر یگانه و دوگانه † ‡، و ستاره *.

== افزودن پانوشت‌ها ==

در ویکی‌نبشته، همهٔ پانوشت‌ها باید با برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; پیاده‌سازی شوند. این موارد را می‌توان با برچسب دیگری در پایین صفحه به‌طور خودکار گردآوری و فهرست کرد: یا با &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;{{رچ}}، {{tl|reflist}} یا {{tl|smallrefs}}.

=== پانوشت‌ها ===
به‌جای گذاشتن متن پانوشت در پایین صفحه، باید آن را بلافاصله پس از متن دارای نشانگر (یعنی همان‌جایی که نشانگر یادداشت در متن قرار دارد) و درون برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt; ... &lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; جای داد.

برای نمونه، اگر صفحهٔ چاپی حاوی متن زیر باشد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{sup|4}}
|}


که پانوشت همراه آن در پایین صفحه چنین است:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| {{sup|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.
|}


هنگام تبدیل این متن به ویکی‌متن در حین نمونه‌خوانی، باید به این شکل باشد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.&lt;ref&gt;''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


پس از ذخیره شدن، این متن به این شکل نمایش داده خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.&lt;ref&gt;''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/ref&gt;
|}


&lt;small&gt;برای آگاهی بیشتر: این نمونه بر پایهٔ [[:en:Page:Popular Science Monthly Volume 1.djvu/13|Page:Popular Science Monthly Volume 1.djvu/13]] است؛ که می‌توان آن را بخشی از «[[:en:Popular Science Monthly/Volume 1/May 1872/The Study of Sociology I|The Study of Sociology I]]» دانست، مقاله‌ای که در مهٔ ۱۸۷۲ در ''[[:en:Popular Science Monthly|Popular Science Monthly]]'' منتشر شده است.&lt;/small&gt;

=== نمایش پانوشت‌ها ===

ساده‌ترین راه برای نمایش پانوشت‌ها استفاده از برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt; است. این برچسب باید در این مکان‌ها قرار گیرد:
# در پایین صفحه، در [[Help:Namespace|فضای نام اصلی]]، بلافاصله پس از [[Help:Transclude|متن تراگنجانی‌شده]] و پیش از رده‌ها و دیگر موارد پسایند.
# در [[راهنما:فهرست#پسایند|فیلد «پسایند»]] هر صفحه‌ای در فضای نام برگه که حاوی پانوشت است. به‌طور پیش‌فرض، همهٔ صفحات فهرست این پسایند را به‌طور خودکار اضافه می‌کنند، اما این مورد را می‌توان به‌صورت دستی در صفحهٔ فهرست لغو کرد.

این برچسب به‌طور خودکار فهرستی شماره‌گذاری‌شده از همهٔ مواردِ درون برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; در صفحه می‌سازد. فرقی نمی‌کند که متنِ دارای برچسب مستقیماً از طریق ویرایش در صفحه نوشته شده باشد یا از فضای نام برگه تراگنجانی شده باشد. این فهرست بر پایهٔ ترتیبی که پانوشت‌ها در صفحه قرار دارند مرتب می‌شود (یعنی نخستین پانوشت شمارهٔ ۱، دومین پانوشت شمارهٔ ۲ و به همین ترتیب).

با استفاده از نمونهٔ بالا:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! ویکی‌متن
| &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;
|-
! نمایش
| &lt;references/&gt;
|}


همچنین، به‌جای برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;، می‌توان از یکی از الگوهای زیر استفاده کرد:
* {{tl|reflist}}
* {{tl|smallrefs}}

=== پی‌نوشت‌ها ===

اگر اثر اصلی، یادداشت‌ها را در پایان بخش یا فصل قرار داده باشد '''و''' کل آن بخش یا فصل در یک زیرصفحهٔ واحد در فضای نام اصلی تراگنجانی شود: از روشی که در بالا شرح داده شد استفاده کنید.

اگر اثر اصلی یادداشت‌ها را در بخشی جداگانه قرار داده باشد -برای نمونه، با گردآوردن همهٔ پانوشت‌های همهٔ فصل‌ها در یک بخش یا پیوست در انتهای کتاب- یکی از این دو راه را انتخاب کنید:
# قالب‌بندی اثر اصلی را نادیده بگیرید و همهٔ پانوشت‌ها را، همان‌گونه که در روش بالا شرح داده شد، در پایین بخش یا فصل بیاورید.
# یک زیرصفحهٔ جداگانه برای بخش پی‌نوشت‌ها بسازید. برای دیدن روش‌های ممکن جهت پیونددادن میان نشانگر یادداشت و خودِ پانوشت، به بخش [[#روش‌های جایگزین|روش‌های جایگزین]] مراجعه کنید.

در برخی موارد می‌توان با استفاده از قابلیت پیشرفته‌ای که در ادامه، در بخش [[#پانوشت‌هایی که پس از شکست صفحه ادامه می‌یابند]]، شرح داده شده، پی‌نوشت‌ها را به پانوشت تبدیل کرد.

== پیشرفته ==

=== پانوشت‌هایی که پس از شکست صفحه ادامه می‌یابند ===
{{همچنین ببینید|راهنما:قطع صفحه‌ها#پانویس‌ها در میان شکست صفحه|l1=راهنما:قطع صفحه‌ها}}

در برخی آثار، پانوشت‌ها ممکن است به صفحهٔ بعد و، در برخی موارد، به یک یا چند صفحهٔ پس از آن نیز ادامه یابند. هنگام نمونه‌خوانی جداگانهٔ صفحات در فضای نام برگه، مدیریت این حالت با روش سادهٔ شرح داده‌شده در بالا ممکن نخواهد بود.

هنگام استفاده از برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; برای بخش نخست پانوشت، پارامتر «name» را اضافه کنید. نامی که استفاده می‌شود را می‌توان به دلخواه هر نمونه‌خوان انتخاب کرد، اما بهترین شیوه استفاده از شمارهٔ صفحه است.

بخش‌های دیگر پانوشت باید از پارامتر «follow» با همان نام استفاده کنند. جایگاه این متن برای پانوشت اهمیتی ندارد، اما افزودن آن به پایین صفحه -یعنی جایی که پانوشت معمولاً در آن قرار می‌گیرد- بدیهی‌ترین جایگاه است. اطمینان حاصل کنید که این بخش، جزئی از صفحه‌ای است که همراه با بقیهٔ پانوشت تراگنجانی خواهد شد: یعنی نه در سرآیند یا پسایند برگه، نه درون برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;، و -در صورت استفاده از تراگنجانی بخشی- در همان بخشی که بقیهٔ پانوشت در آن قرار دارد (تا همهٔ بخش‌ها در یک صفحهٔ واحد در فضای نام اصلی تراگنجانی شوند).

برای نمونه، اگر پانوشت «&lt;code&gt;Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa.&lt;/code&gt;» در صفحهٔ ۵۱ به «&lt;code&gt;Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer&lt;/code&gt;» و در صفحهٔ ۵۲ به «&lt;code&gt;adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa.&lt;/code&gt;» تقسیم شده باشد:

بخش نخست باید به این شکل نوشته شود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
|&lt;nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;p51&quot;&gt;Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


بخش دوم باید به این شکل نوشته شود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
|&lt;nowiki&gt;&lt;ref follow=&quot;p51&quot;&gt;adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


این بخش‌های جداگانه توسط برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;، یا الگوی معادل آن، در فضای نام اصلی به‌هم پیوند می‌خورند.

همین روش را می‌توان برای '''پانوشتی که در سه صفحه ادامه دارد''' نیز به‌کار برد. برای نمونه به [[:en:Page:Principles_of_Political_Economy_Vol_1.djvu/129|Page:Principles_of_Political_Economy_Vol_1.djvu/129]] و صفحات پس از آن نگاه کنید. و این نمایی از آن در فضای نام اصلی است: [[:en:Principles of Political Economy (J.S. Mill, 1871), vol. 1/Book I, Chapter V|Principles of Political Economy (J.S. Mill, 1871), vol. 1/Book I, Chapter V]].

از همین روش می‌توان برای '''تبدیل پی‌نوشت‌ها به پانوشت''' نیز استفاده کرد. برای نمونه، یادداشت [1] در [[:en:Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/25|Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/25]] (صفحهٔ ۱) به یادداشتی در [[:en:Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/28|Page:Medivalhymnsand00nealgoog.djvu/28]] (صفحهٔ ۴) ارجاع می‌دهد. هنگامی‌که این صفحات تراگنجانی می‌شوند، پی‌نوشت به پانوشتِ جایگزین متصل می‌شود، همان‌گونه که در [[:en:Mediaeval Hymns and Sequences/Pange lingua gloriosi (Fortunatus)|Mediaeval Hymns and Sequences/Pange lingua gloriosi (Fortunatus)]] دیده می‌شود.

=== پاراگراف‌ها در پانوشت‌ها ===
برخی منابع پانوشت‌هایی دارند که شامل چند پاراگراف می‌شوند، و متن درون برچسب‌های &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; در حال حاضر از این ویژگی، برخلاف متن معمولی، پشتیبانی نمی‌کند.

برای نمونه:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;pre&gt;Lorem&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.

نمونه پاراگراف پانوشت ۲.

نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;&lt;references /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
|}

به این شکل نمایش داده خواهد شد:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.

نمونه پاراگراف پانوشت ۲.

نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;

&lt;references /&gt;
|}


اگرچه می‌توان از برچسب‌های &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; یا &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; برای جدا کردن پاراگراف‌ها استفاده کرد، این روش‌ها همیشه هنگام برون‌بری به قالب‌های پی‌دی‌اف یا کتاب الکترونیکی به‌خوبی کار نمی‌کنند. در عوض، میان پاراگراف‌ها از {{tl|Paragraph break}} (یا میان‌برهای آن {{tl|pbr}} / {{tl|parabr}}) استفاده کنید.

برای نمونه:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;pre&gt;Lorem&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۲.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;&lt;references /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
|}

به این شکل نمایش داده خواهد شد:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;ref&gt;نمونه پاراگراف پانوشت ۱.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۲.
{{paragraph break}}
نمونه پاراگراف پانوشت ۳.&lt;/ref&gt;

&lt;references /&gt;
|}

=== پانوشت‌های گروه‌بندی‌شده ===

گاهی لازم است پانوشت‌ها را به بخش‌های گوناگون تقسیم کرد. ممکن است پانوشت‌های گوناگون در بیش از یک جا فهرست شوند، یا انواع مختلفی از پانوشت وجود داشته باشد که هرکدام فهرست جداگانهٔ خود را در پایان دارند. در این موارد، باید مجموعه‌های گوناگون پانوشت را گروه‌بندی کرد.

هنگام استفاده از برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; پارامتر «group» را اضافه کنید. نام گروه مورد استفاده را می‌توان به دلخواه هر نمونه‌خوان انتخاب کرد، اما توجه داشته باشید که این نام به‌عنوان بخشی از نشانگر عددیِ پانوشت، روی صفحه نمایان خواهد بود. همهٔ برچسب‌های یک گروه مشخص باید پارامتر «group» یکسانی داشته باشند.

هر برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt; نیز باید همان پارامتر «group» را داشته باشد. هر برچسب تنها پانوشت‌هایی را فهرست می‌کند که همان نام گروه را دارند.

برای نمونه:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;nowiki&gt;&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Foo&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;
Ispum&lt;nowiki&gt;&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Bar&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;
Dolar&lt;nowiki&gt;&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Baz&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


گروه «A»{{رچ}}:
&lt;nowiki&gt;&lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;

گروه «B»{{رچ}}:
&lt;nowiki&gt;&lt;references group=&quot;B&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}


به این شکل نمایش داده خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| Lorem&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Foo&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Ipsum&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Bar&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Dolar&lt;ref group=&quot;A&quot;&gt;Baz&lt;/ref&gt;


گروه «A»:
&lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;

گروه «B»:
&lt;references group=&quot;B&quot; /&gt;
|}

===پانوشت‌های تودرتو===
محدودیت شناخته‌شده‌ای در مدیاویکی وجود دارد که باعث می‌شود برخی برچسب‌ها مانند [[mw:extension:Cite|&amp;lt;ref&amp;gt;]] به‌صورت خطی و نه سلسله‌مراتبی تجزیه (parse) شوند؛ این موضوع به ساختارهایی مانند نمونهٔ زیر می‌انجامد:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic&lt;ref&gt;Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!&lt;/ref&gt; statement.&lt;references/&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt; 
که به‌طور غیرمنتظره‌ای نتیجهٔ زیر را در پی دارد…

{{box|align=left|1=This is a basic&lt;strong class=&quot;error&quot;&gt;Cite error: Closing &lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; missing for &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt; tag&lt;/strong&gt; the computer language!&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; statement.}}

…این اتفاق از آنجا رخ می‌دهد که تجزیه‌گر (parser) می‌کوشد نخستین رخداد &lt;code&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/code&gt; را به نخستین رخداد &lt;code&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/code&gt; پیوند دهد، به‌جای آنکه آن را به ''درونی‌ترین'' رخداد پیوند بزند، و پس از آن معمولاً به‌طور کامل دچار سردرگمی می‌شود.

در چنین مواردی، می‌توان از الگوی {{tl|refn}} استفاده کرد. همین دنباله را می‌توان این‌گونه بازنویسی کرد:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!}} statement.&lt;references/&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt; 
که نتیجه‌ای نزدیک‌تر به آنچه انتظار می‌رود پدید می‌آورد:{{box|align=left|This is a basic{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!}} statement.&lt;references/&gt;}}—اما متأسفانه، پانوشت‌ها هنوز نسبت به روند معمولِ موردانتظار «نامرتب» هستند.

برای رفع این مشکل، می‌توان پارامترهای ''name'' و ''follow'' را به همراه {{tl|refn}} به این شکل به‌کار برد:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic{{refn|name=dummy}}{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|follow=dummy}} statement. &lt;references/&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt; 

نتیجهٔ این کار چنین می‌شود: {{box|align=left|This is a basic{{refn|name=dummy}}{{refn|Not&lt;ref&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|follow=dummy}} statement. &lt;references/&gt;}}

همچنین می‌توان این روش را برای پانوشت‌های گروه‌بندی‌شدهٔ تودرتو نیز به‌کار برد: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;This is a basic{{refn|Not&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|group=&quot;A&quot;}} statement.
Group &quot;A&quot;: &lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;

Group &quot;B&quot;: &lt;references group=&quot;B&quot; /&gt; &lt;/syntaxhighlight&gt;

این کدنویسی جدید نتیجهٔ زیر را در پی دارد: {{box|align=left|This is a basic{{refn|Not&lt;ref group=&quot;B&quot;&gt;Here is an opportunity for a really bad pun.&lt;/ref&gt; the computer language!|group=&quot;A&quot;}} statement.
Group &quot;A&quot;: &lt;references group=&quot;A&quot; /&gt;

Group &quot;B&quot;: &lt;references group=&quot;B&quot; /&gt; }}

===چند ارجاع که به یک پانوشت اشاره می‌کنند===
گاهی دو یا چند ارجاع ممکن است به یک پانوشت اشاره کنند، برای نمونه.


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! متن
| این یک ارجاع است&lt;ref name=ref&gt;این همان پانوشتی است که از طریق سه نشانهٔ ارجاع گوناگون قابل دسترسی است&lt;/ref&gt; و این هم ارجاع دیگری است&lt;ref name=ref /&gt; که به همان پانوشت اشاره می‌کند. این هم یکی دیگر است&lt;ref name=ref /&gt;
|-
! پانوشت
| &lt;references /&gt;
|}


این کار با استفاده از پارامتر «name» انجام می‌شود. به نخستین ارجاع یک نام یکتا بدهید؛ در نمونهٔ ما این نام '''ref''' است، و هر ارجاع بعدی که به همان پانوشت اشاره می‌کند، در هر جایی که می‌خواهید ارجاع نمایش داده شود، با برچسب &lt;nowiki&gt;&lt;ref name= /&gt;&lt;/nowiki&gt; مشخص می‌شود. در نمونهٔ ما این &lt;nowiki&gt;&lt;ref name=&lt;/nowiki&gt;'''ref''' /&gt; است

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;این یک ارجاع است&lt;ref name=ref&gt;این همان پانوشتی است که از طریق سه نشانهٔ ارجاع گوناگون قابل دسترسی است&lt;/ref&gt; و این هم ارجاع دیگری است&lt;ref name=ref /&gt; که به همان پانوشت اشاره می‌کند. این هم یکی دیگر است&lt;ref name=ref /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;

=== چند صفحه که به یک پانوشت ارجاع می‌دهند ===
{{hatnote|این راه‌حل تنها روی صفحاتی کار می‌کند که در فضای نام اصلی با هم تراگنجانی می‌شوند.}}

گاهی یک صفحه به پانوشتی که در صفحهٔ دیگری، پیش‌تر در اثر، قرار دارد ارجاع می‌دهد. در ادامه راه‌حلی می‌آید که باعث می‌شود هم صفحات و هم کل سند تراگنجانی‌شده درست به‌نظر برسند:

;صفحهٔ حاوی پانوشت
صفحه‌ای که پانوشت در آن قرار دارد باید ارجاع را نام‌گذاری کند. نمونه:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;این صفحه برای نخستین‌بار به این پانوشت ارجاع می‌دهد.&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;

;صفحهٔ دیگری که به این پانوشت ارجاع می‌دهد
در '''بدنهٔ''' صفحه، ارجاع باید تنها با نام آن مشخص شود. نمونه:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;صفحهٔ دیگری که به این پانوشت ارجاع می‌دهد باید تنها نام آن را در بدنهٔ متن بیاورد.&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;

در '''پسایند''' صفحه، بسته به این‌که کدام قالب ارجاع در جای دیگری از اثر استفاده شده است، یکی از گزینه‌های زیر باید بیاید:
{|
| با &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;
| با &lt;code&gt;{{tl|smallrefs}}&lt;/code&gt;:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;{{smallrefs|refx=
&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;
}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
| با &lt;code&gt;{{tl|reflist}}&lt;/code&gt;:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;name-of-the-ref&quot;&gt;این همان پانوشتی است که چندین صفحه به آن ارجاع می‌دهند.&lt;/ref&gt;
}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
|}
برای دیدن نمونهٔ عملی به [[:en:Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/35|Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/35]] و [[:en:Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/38|Page:Oregon Historical Quarterly vol. 4.djvu/38]] مراجعه کنید.

== روش‌های جایگزین ==
دستورالعمل‌های پیشین، بهترین شیوه برای تولید پانوشت در ویکی‌نبشته هستند. با این حال، در برخی موارد نادر ممکن است استفاده از یکی از روش‌های زیر مناسب‌تر باشد.

=== الگوهای Ref و Note ===
نشانگر ارجاع را می‌توان با الگوی {{tl|Ref}} جایگزین کرد، و متن متناظرِ آن، پس از الگوی {{tl|Note}} می‌آید. این روش کنترل بیشتری به نمونه‌خوان برای تعیین جایگاه پانوشت می‌دهد، اما این کاستیِ جدی را دارد که هنگام تراگنجانی به فضای نام اصلی، امکان گروه‌بندی پانوشت‌ها وجود ندارد.

با استفاده از نمونهٔ بالا، متن اصلی به این شکل نوشته خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.&lt;nowiki&gt;{{ref|4}}&lt;/nowiki&gt;
|}


پانوشت به این شکل نوشته خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;{{sup|4}} {{note|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/nowiki&gt;
|}


نتیجه چنین خواهد بود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! متن
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{ref|4}}
|-
! پانوشت
| {{sup|4}} {{note|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.
|}


هنگام استفاده از این روش، مهم است که رقم یا نماد مناسب را پیش از پانوشت بیاورید. این کار باعث می‌شود در صورتی که یادداشت از روی نسخهٔ چاپی خوانده شود -و نه از روی صفحه‌نمایش- بتوان آن را پیدا کرد.

=== پی‌نوشت‌ها با لنگر ===

اگر اثر اصلی پی‌نوشت‌ها را در انتهای کتاب (یا هر نشریهٔ دیگر) داشته باشد، گاهی مناسب‌تر است که همهٔ پانوشت‌ها در یک [[Help:Subpages|زیرصفحهٔ]] ویژه فهرست شوند. در حالت ایده‌آل، این زیرصفحه باید بخش پی‌نوشت‌ها را از روی اسکن اثر اصلی تراگنجانی کند.

برای ساخت پیوند از نشانگر در متن به پانوشت، می‌توان از ویکی‌پیوند و لنگر استفاده کرد. نشانگر باید ویکی‌پیوندی در قالبی مانند &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[My book/endnotes#footnote4]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; باشد. پیش از پانوشت نیز باید الگوی {{tl|anchor}} بیاید.

اگر نمونهٔ پیشین به همین شکل بود، با پانوشت در بخشی دیگر، متن این‌گونه ظاهر می‌شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{sup|[[راهنما:پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها#footnote4|4]]}}&lt;/nowiki&gt;
|}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;&lt;small&gt;گرچه، به‌جای این صفحهٔ راهنما، ویکی‌پیوند بیشتر شبیه &lt;nowiki&gt;[[The Study of Sociology I/Endnotes#footnote4|4]]&lt;/nowiki&gt; خواهد بود.&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;


پانوشت به این شکل نوشته خواهد شد:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
| &lt;nowiki&gt;{{anchor|footnote4}}{{sup|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.&lt;/nowiki&gt;
|}


نتیجه این خواهد بود:


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:75%; margin:0 auto 0 auto;&quot;
! متن
| And here it is doubtless thought by some, as it is in France by M. de Lagevenais, that Government, by supplying good music, should exclude the bad, such as that of Offenbach.{{sup|[[راهنما:پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها#footnote4|4]]}}
|-
! پی‌نوشت
| {{anchor|footnote4}}{{sup|4}} ''Revue des Deux Mondes'', February 15, 1872.
|}


== همچنین ببینید ==
* [[Template:Authority reference]] برای گنجاندن پی‌نوشت‌ها در بخش‌های سازندهٔ یک اثر تولیدشده.
* [[mw:Extension:Cite|افزونهٔ Cite]] در مدیاویکی، منبع اصلی برچسب‌های &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;.
* [[Wikipedia:Help:Footnotes|Help:Footnotes]] در ویکی‌پدیا، جایی که همین سامانه برای ساخت فهرست ارجاع‌ها به‌کار می‌رود.

{{Proofreading help navbox}}

[[رده:برگ‌های نمونه‌خوانی]]</text>
      <sha1>gih5hxm2v5e4icm4cse45ptzy3gpu3g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>برگه:TarikheMoharebeRousvaJapanV5.pdf/۴</title>
    <ns>104</ns>
    <id>94788</id>
    <revision>
      <id>297672</id>
      <parentid>297671</parentid>
      <timestamp>2026-08-27T15:46:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <origin>297672</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="hr6d37h6ltr8wrmqvzqzvapctkh2l66" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;37.202.163.211&quot; /&gt;{{سصم|صحیفه ۲||جلد پنجم}}{{خطکش|height=3px}}{{خطکش}}&lt;/noinclude&gt;چرا نیستی ؟
{{حس}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hr6d37h6ltr8wrmqvzqzvapctkh2l66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>297673</id>
      <parentid>297672</parentid>
      <timestamp>2026-08-27T16:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <origin>297673</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="8uqlwc15boi6rcriit80vpf0n58rhh7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;37.202.163.211&quot; /&gt;{{سصم|صحیفه ۲||جلد پنجم}}{{خطکش|height=3px}}{{خطکش}}&lt;/noinclude&gt;چرا نیستی ؟
{{حس|ع1}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8uqlwc15boi6rcriit80vpf0n58rhh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Centered Box</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94789</id>
    <revision>
      <id>297674</id>
      <timestamp>2026-08-27T18:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{border/s  | class = wst-centered-box  | compact = true  | attr = {{optional style   | border = {{{outline|}}}   | text-align = {{{align|}}}   | font-family = {{{font-family|}}}   | font-size = {{{font-size|}}}   | style = {{{style|}}}  }}}}{{{text|{{{1}}}}}}{{border/e }}{{#if:{{{outline|}}}{{{align|}}}{{{font-family|}}}{{{font-size|}}}{{{style|}}}|[[Category:Centered box using style parameters]]}}&lt;noinclude&gt; {{documentation}}&lt;/noincl...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>297674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443" sha1="6e3zpemguuv6lqlaai86le3lwbvmlfk" xml:space="preserve">{{border/s
 | class = wst-centered-box
 | compact = true
 | attr = {{optional style
  | border = {{{outline|}}}
  | text-align = {{{align|}}}
  | font-family = {{{font-family|}}}
  | font-size = {{{font-size|}}}
  | style = {{{style|}}}
 }}}}{{{text|{{{1}}}}}}{{border/e
}}{{#if:{{{outline|}}}{{{align|}}}{{{font-family|}}}{{{font-size|}}}{{{style|}}}|[[Category:Centered box using style parameters]]}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6e3zpemguuv6lqlaai86le3lwbvmlfk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Box</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94790</id>
    <redirect title="الگو:Centered Box" />
    <revision>
      <id>297675</id>
      <timestamp>2026-08-27T18:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:Centered Box]]</comment>
      <origin>297675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="4q090lmxnpea6vlaw06szl4354a2a6x" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[الگو:Centered Box]]</text>
      <sha1>4q090lmxnpea6vlaw06szl4354a2a6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Refn</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94791</id>
    <revision>
      <id>297676</id>
      <timestamp>2026-08-27T18:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{name|}}}|{{#tag:ref|{{{1|{{{refn|}}}}}}|name={{{name|}}}|group={{{group|}}}|follow={{{follow|}}}}}|{{#tag:ref|{{{1|{{{refn|}}}}}}|group={{{group|}}}|follow={{{follow|}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>297676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="249" sha1="ha3f5inro1vo85489gv5rs2t2gte1zb" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{name|}}}|{{#tag:ref|{{{1|{{{refn|}}}}}}|name={{{name|}}}|group={{{group|}}}|follow={{{follow|}}}}}|{{#tag:ref|{{{1|{{{refn|}}}}}}|group={{{group|}}}|follow={{{follow|}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ha3f5inro1vo85489gv5rs2t2gte1zb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Authority reference</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94792</id>
    <revision>
      <id>297678</id>
      <timestamp>2026-08-27T19:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Page|&lt;!--  The page namespace content is just a link to the reference text --&gt;{{sup|text=[[Page:{{{title}}}/{{{page}}}#{{{ref}}}|{{{display|{{{ref}}}}}}]]&lt;!--     close sup --&gt;}}|&lt;!--  Mainspace content is the transcluded content, in a ref tag --&gt;{{#tag:ref|&lt;!--      Manual transclusion, if provided     --&gt;{{{transclude|&lt;!--      else, pluck out the right section from the given page     --&gt;{{#section:...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>297678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="796" sha1="sjgeuscmjf8cankndcsw04w64bmzid5" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Page|&lt;!--

The page namespace content is just a link to the reference text
--&gt;{{sup|text=[[Page:{{{title}}}/{{{page}}}#{{{ref}}}|{{{display|{{{ref}}}}}}]]&lt;!-- 
   close sup --&gt;}}|&lt;!--

Mainspace content is the transcluded content, in a ref tag
--&gt;{{#tag:ref|&lt;!--

    Manual transclusion, if provided
    --&gt;{{{transclude|&lt;!--

    else, pluck out the right section from the given page
    --&gt;{{#section:Page:{{{title}}}/{{{page}}}|{{{ref}}}}}}}}&lt;!--

#tag:ref parameters

# use the ref param as a fallback to allow omission in the common case when all ref's are unique strings
--&gt;|name=ref{{{name|{{{ref}}}}}}&lt;!--
--&gt;|group={{{group|}}}&lt;!--

end #tag:ref
--&gt;}}&lt;!--

end #ifeg Page namespace
--&gt;}}&lt;!--
--&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjgeuscmjf8cankndcsw04w64bmzid5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>راهنما:نمونه‌خوانی</title>
    <ns>12</ns>
    <id>94793</id>
    <revision>
      <id>297680</id>
      <timestamp>2026-08-28T08:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>ترجمه هوش مصنوعی</comment>
      <origin>297680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7470" sha1="gq8ql6yzw8v2u07vivqfil5o6ht6gz7" xml:space="preserve">{{process header
 | title    = نمونه‌خوانی
 | section  =
 | previous = [[راهنما:فهرست|صفحه‌های راهنما]]
 | next     = [[راهنما:نمونه‌خوانی/نمونهٔ نمونه‌خوانی|نمونه‌ای از نمونه‌خوانی]]
 | shortcut = [[H:Side]]&lt;br /&gt;[[H:PR]]
 | notes    = نمونه‌خوانی در ویکی‌نبشته فعالیتی است که همه می‌توانند در آن شرکت کنند؛ این کار بر پایهٔ تصاویر اسکن‌شدهٔ سند اصلی است که در کنار نسخهٔ متنی نمایش داده می‌شود. اگر تازه‌وارد ویکی‌نبشته هستید، نگاهی به [[راهنما:راهنمای تازه‌واردان درباره نمونه‌خوانی|راهنمای تازه‌واردان دربارهٔ نمونه‌خوانی]] بیندازید. این صفحه شامل جزئیاتی است که هر وقت لازم شد می‌توانید به آن‌ها مراجعه کنید.
}}
[[پرونده:Wikisource proofread-edit.png|400px|thumb|right|ویرایش یک پرونده در ویکی‌نبشته که متن و تصویر اصلی را کنار هم نشان می‌دهد]]

نمونه‌خوانی، آثار ویکی‌نبشته را از روی اسکن صفحات پدید می‌آورد. اسکن صفحات معمولاً در قالب DjVu یا PDF هستند که در ویکی‌مدیا کامنز بارگذاری می‌شوند. نمونه‌خوانی در [[راهنما:فضای نام|فضاهای نام]] فهرست و برگه انجام می‌شود، پیش از آنکه در فضای نام اصلی تراگنجانده شود. فرایند نمونه‌خوانی به مراحل مختلفی تقسیم می‌شود که با وضعیت هر برگه مشخص می‌شود. ویکی‌نبشته دارای یک [[ویکی‌نبشته:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] و قراردادهای قالب‌بندی مشخصی است که باید هنگام نمونه‌خوانی رعایت شوند تا متن‌های ما درست به نظر برسند و درست کار کنند. این کارکرد نمونه‌خوانی توسط افزونهٔ ProofreadPage فراهم شده‌است.

نمونه‌خوانی ماه (PotM) یا [[ویکی‌نبشته:همکاری اجتماعی/چالش ماهانه/{{MONTHNAME|{{CURRENTMONTH}}}} {{CURRENTYEAR}}|چالش ماهانه]]، برای کسانی که می‌خواهند یاد بگیرند نمونه‌خوانی در ویکی‌نبشته چگونه کار می‌کند، جاهای خوبی برای شروع هستند. این پروژه هر ماه یک اثر تازه را اجرا می‌کند و از همهٔ کاربران برای مشارکت دعوت می‌کند.

==[[راهنما:اسکن صفحات]]==
اسکن صفحات برای نمونه‌خوانی در ویکی‌نبشته استفاده می‌شود. این صفحه نحوهٔ استفاده، مرور، پیمایش و ویرایش صفحات اسکن‌شده و نیز کارکردهای گوناگون فضاهای نام فهرست و برگه را شرح می‌دهد.

== [[راهنما:صفحات فهرست]] ==
{{see also|راهنما:راهنمای تازه‌واردان به فهرست: پرونده‌ها}}

ایجاد یک صفحهٔ فهرست، نخستین گام در نمونه‌خوانی یک اثر تازه برای ویکی‌نبشته است. این صفحه نحوهٔ برپا کردن و مدیریت این صفحات را در فضای نام فهرست شرح می‌دهد.

==[[راهنما:شماره صفحات]]==
صفحه‌های یک سند فیزیکی معمولاً با شماره مشخص می‌شوند. این شماره‌ها هم در فیلد «صفحات» (Pages) در صفحهٔ فهرست و هم در سربرگ یا پابرگ تک‌تک برگه‌ها به کار می‌روند. این شماره‌ها به‌طور خودکار در فضای نام اصلی نیز در کنار متن نمایش داده خواهند شد.

==[[راهنما:وضعیت برگه]]==
در طول نمونه‌خوانی، هر برگه از سه مرحله عبور می‌کند و دو وضعیت دیگر نیز برای شرایط خاص وجود دارد. وضعیت هر برگه هم با رنگ بلوک مربوط به آن در صفحهٔ فهرست و هم با نواری در صفحهٔ فضای نام اصلی نشان داده می‌شود. این صفحه این وضعیت‌ها را شرح می‌دهد.

==[[راهنما:قراردادهای قالب‌بندی]]==
{{See also|ویکی‌نبشته:شیوه‌نامه}}
این صفحه قراردادهایی را شرح می‌دهد که به‌عنوان بهترین شیوه برای قالب‌بندی برگه‌ها در فضای نام برگه در نظر گرفته می‌شوند.

==[[راهنما:تراگنجانش]]==

پس از آنکه متن اثر با استفاده از تصاویر صفحات که کنار هم قرار دارند نمونه‌خوانی شد، از «تراگنجانش» برای نمایش متن از فضای نام برگه در صفحات فضای نام اصلی استفاده می‌شود. تراگنجانش، صفحهٔ متن دیگری را نمایش می‌دهد بدون آنکه لازم باشد آن را کپی کرد یا بعداً به‌صورت دستی به‌روزرسانی کرد. هدف از تراگنجاندن متن، دسته‌بندی آن در قطعه‌های منطقی و با اندازهٔ مناسب است—که بیشتر اوقات فصل‌ها یا بخش‌ها هستند. [[راهنما:تراگنجانش|این صفحه]] فرایند تراگنجانش را شرح می‌دهد.

== بیشتر ==

=== [[راهنما:افزونهٔ ProofreadPage]] ===
ویکی‌نبشته از افزونهٔ [[mw:Extension:Proofread_Page|ProofreadPage]] برای اجرای عملکرد نمونه‌خوانی این پروژه استفاده می‌کند. این صفحه برخی اطلاعات فنی دربارهٔ این نرم‌افزار ارائه می‌دهد.

=== [[ویکی‌نبشته:نمونه‌خوانی ماه]] ===
هر ماه یک اثر انتخاب می‌شود تا به‌صورت مشارکتی توسط همهٔ کاربران ویکی‌نبشته نمونه‌خوانی شود.
{{PotM}}

=== [[ویکی‌نبشته:همکاری اجتماعی/چالش ماهانه/{{MONTHNAME|{{CURRENTMONTH}}}} {{CURRENTYEAR}}|چالش ماهانه]] ===
هر ماه، چند اثر انتخاب می‌شوند تا به‌صورت مشارکتی توسط همهٔ کاربران ویکی‌نبشته نمونه‌خوانی شوند تا هستهٔ اصلی مجموعهٔ ویکی‌نبشته ساخته شود.
{{Collaboration/MC}}

==جستارهای وابسته==
* [[راهنما:افزودن آثار]]
* [[:رده:نمایه]] ردهٔ نمایه‌های اسکن صفحات آثاری که در حال نمونه‌خوانی یا هم‌سنجی هستند
* [[ویکی‌نبشته:پروژه‌های رونویسی]]
* [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php? آمار برگه‌های نمونه‌خوانی] آمار چنددامنه‌ای

{{Proofreading help navbox}}

[[رده:راهنما]]
[[رده:صفحات نمونه‌خوانی| ]]</text>
      <sha1>gq8ql6yzw8v2u07vivqfil5o6ht6gz7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>297683</id>
      <parentid>297680</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T09:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>تصحیح</comment>
      <origin>297683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6347" sha1="799mo0dp7eqc234ykb5d2mfvlfwxgg1" xml:space="preserve">{{process header
 | title    = نمونه‌خوانی
 | section  =
 | previous = [[راهنما:درون‌مایه|صفحه‌های راهنما]]
 | next     = [[راهنما:نمونه‌خوانی/نمونه نمونه‌خوانی|نمونه‌ای از نمونه‌خوانی]]
 | shortcut = 
 | notes    = نمونه‌خوانی در ویکی‌نبشته فعالیتی است که همه می‌توانند در آن شرکت کنند؛ این کار بر پایهٔ تصاویر اسکن‌شدهٔ سند اصلی است که در کنار نسخهٔ متنی نمایش داده می‌شود. اگر تازه‌وارد ویکی‌نبشته هستید، نگاهی به [[راهنما:راهنمای تازه‌واردان درباره نمونه‌خوانی|راهنمای تازه‌واردان دربارهٔ نمونه‌خوانی]] بیندازید. این صفحه شامل جزئیاتی است که هر وقت لازم شد می‌توانید به آن‌ها مراجعه کنید.
}}
[[پرونده:Wikisource proofread-edit.png|400px|thumb|right|ویرایش یک پرونده در ویکی‌نبشته که متن و تصویر اصلی را کنار هم نشان می‌دهد]]

نمونه‌خوانی، آثار ویکی‌نبشته را از روی اسکن صفحات پدید می‌آورد. اسکن صفحات معمولاً در قالب DjVu یا PDF هستند که در ویکی‌انبار بارگذاری می‌شوند. نمونه‌خوانی در [[راهنما:فضای نام|فضاهای نام]] فهرست و برگه انجام می‌شود، پیش از آنکه در فضای نام اصلی تراگنجانده شود. فرایند نمونه‌خوانی به مراحل مختلفی تقسیم می‌شود که با وضعیت هر برگه مشخص می‌شود. ویکی‌نبشته دارای یک [[ویکی‌نبشته:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] و قراردادهای قالب‌بندی مشخصی است که باید هنگام نمونه‌خوانی رعایت شوند تا متن‌های ما درست به نظر برسند و درست کار کنند. این کارکرد نمونه‌خوانی توسط افزونهٔ ProofreadPage فراهم شده‌است.

==[[Help:Page scans|راهنما:اسکن صفحات]]==
اسکن صفحات برای نمونه‌خوانی در ویکی‌نبشته استفاده می‌شود. این صفحه نحوهٔ استفاده، مرور، پیمایش و ویرایش صفحات اسکن‌شده و نیز کارکردهای گوناگون فضاهای نام فهرست و برگه را شرح می‌دهد.

== [[راهنما:صفحات فهرست]] ==
{{همچنین ببینید|راهنما:راهنمای تازه‌واردان درباره فهرست پرونده‌ها|راهنما:راهنمای تازه‌واردان به فهرست: پرونده‌ها}}

ایجاد یک صفحهٔ فهرست، نخستین گام در نمونه‌خوانی یک اثر تازه برای ویکی‌نبشته است. این صفحه نحوهٔ برپا کردن و مدیریت این صفحات را در فضای نام فهرست شرح می‌دهد.

==[[راهنما:شماره صفحات]]==
صفحه‌های یک سند فیزیکی معمولاً با شماره مشخص می‌شوند. این شماره‌ها هم در فیلد «نمایش برگه‌ها» (Pages) در صفحهٔ فهرست و هم در سرآیند یا پسایند تک‌تک برگه‌ها به کار می‌روند. این شماره‌ها به‌طور خودکار در فضای نام اصلی نیز در کنار متن نمایش داده خواهند شد.

==[[راهنما:وضعیت برگه]]==
در طول نمونه‌خوانی، هر برگه از سه مرحله عبور می‌کند و دو وضعیت دیگر نیز برای شرایط خاص وجود دارد. وضعیت هر برگه هم با رنگ بلوک مربوط به آن در صفحهٔ فهرست و هم با نواری در صفحهٔ فضای نام اصلی نشان داده می‌شود. این صفحه این وضعیت‌ها را شرح می‌دهد.

==[[راهنما:قراردادهای قالب‌بندی]]==
{{همچنین ببینید|ویکی‌نبشته:شیوه‌نامه}}
این صفحه قراردادهایی را شرح می‌دهد که به‌عنوان بهترین شیوه برای قالب‌بندی برگه‌ها در فضای نام برگه در نظر گرفته می‌شوند.

==[[راهنما:تراگنجانش]]==

پس از آنکه متن اثر با استفاده از تصاویر صفحات که کنار هم قرار دارند نمونه‌خوانی شد، از «تراگنجانش» برای نمایش متن از فضای نام برگه در صفحات فضای نام اصلی استفاده می‌شود. تراگنجانش، صفحهٔ متن دیگری را نمایش می‌دهد بدون آنکه لازم باشد آن را کپی کرد یا بعداً به‌صورت دستی به‌روزرسانی کرد. هدف از تراگنجاندن متن، دسته‌بندی آن در قطعه‌های منطقی و با اندازهٔ مناسب است—که بیشتر اوقات فصل‌ها یا بخش‌ها هستند. [[راهنما:تراگنجانش|این صفحه]] فرایند تراگنجانش را شرح می‌دهد.

== بیشتر ==

=== [[راهنما:افزونهٔ ProofreadPage]] ===
ویکی‌نبشته از افزونهٔ [[mw:Extension:Proofread_Page|ProofreadPage]] برای اجرای عملکرد نمونه‌خوانی این پروژه استفاده می‌کند. این صفحه برخی اطلاعات فنی دربارهٔ این نرم‌افزار ارائه می‌دهد.

==همچنین ببینید==
* [[راهنما:افزودن متن|راهنما:افزودن آثار]]
* [[:رده:نمایه]] ردهٔ فهرست‌های اسکن صفحات آثاری که در حال نمونه‌خوانی یا هم‌سنجی هستند
* [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php? آمار برگه‌های نمونه‌خوانی] آمار چنددامنه‌ای

{{Proofreading help navbox}}

[[رده:راهنما]]
[[رده:برگ‌های نمونه‌خوانی| ]]</text>
      <sha1>799mo0dp7eqc234ykb5d2mfvlfwxgg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>راهنما:صفحه‌های فهرست</title>
    <ns>12</ns>
    <id>94794</id>
    <redirect title="راهنما:فهرست" />
    <revision>
      <id>297681</id>
      <timestamp>2026-08-28T09:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>ایجاد تغییرمسیر با ابزار تغییرمسیرساز</comment>
      <origin>297681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="pbj4ysgx68bywxa541inatoav6hkl4n" xml:space="preserve">#تغییرمسیر [[راهنما:فهرست]]</text>
      <sha1>pbj4ysgx68bywxa541inatoav6hkl4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>راهنما:صفحات فهرست</title>
    <ns>12</ns>
    <id>94795</id>
    <redirect title="راهنما:فهرست" />
    <revision>
      <id>297682</id>
      <timestamp>2026-08-28T09:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>ایجاد تغییرمسیر با ابزار تغییرمسیرساز</comment>
      <origin>297682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="pbj4ysgx68bywxa541inatoav6hkl4n" xml:space="preserve">#تغییرمسیر [[راهنما:فهرست]]</text>
      <sha1>pbj4ysgx68bywxa541inatoav6hkl4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فهرست:التوسل الی الترسل از محمد موید بغدادی تصحیح احمد بهمنیار.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>94796</id>
    <revision>
      <id>297684</id>
      <timestamp>2026-08-28T10:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46863-10</username>
        <id>39941</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «» ایجاد کرد</comment>
      <origin>297684</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="481" sha1="6tbuzlp910z8d58g1cgsonxfdkqdqry" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84_%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%B3%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1.pdf&amp;page=1
|Title=التوسل الی الترسل
|Subtitle=
|Volume=
|Issue=
|Edition=
|Author=بهاءالدین محمد بن مؤید بغدادی
|Foreword_Author=
|Translator=
|Editor=احمد بهمنیار
|Illustrator=
|Lyricist=
|Composer=
|Singer=
|Publisher=
|Address=
|Printer=
|Year=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Notes=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>6tbuzlp910z8d58g1cgsonxfdkqdqry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>297685</id>
      <parentid>297684</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T10:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46863-10</username>
        <id>39941</id>
      </contributor>
      <origin>297685</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="233" sha1="ldoh5641i2frjghsovx1xnayuntgqor" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=التوسل الی الترسل از محمد موید بغدادی تصحیح احمد بهمنیار.pdf
|Title=التوسل الی الترسل
|Subtitle=
|Volume=
|Issue=
|Edition=
|Author=بهاءالدین محمد بن مؤید بغدادی
|Foreword_Author=
|Translator=
|Editor=احمد بهمنیار
|Illustrator=
|Lyricist=
|Composer=
|Singer=
|Publisher=
|Address=
|Printer=
|Year=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Notes=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>ldoh5641i2frjghsovx1xnayuntgqor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>297686</id>
      <parentid>297685</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T10:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46863-10</username>
        <id>39941</id>
      </contributor>
      <origin>297686</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="61l7cpqrqak0pfxbd1gz25wztydc6pc" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=التوسل الی الترسل
|Subtitle=
|Volume=
|Issue=
|Edition=
|Author=بهاءالدین محمد بن مؤید بغدادی
|Foreword_Author=
|Translator=
|Editor=احمد بهمنیار
|Illustrator=
|Lyricist=
|Composer=
|Singer=
|Publisher=
|Address=
|Printer=
|Year=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Notes=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>61l7cpqrqak0pfxbd1gz25wztydc6pc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>راهنما:درگاه‌ها</title>
    <ns>12</ns>
    <id>94797</id>
    <revision>
      <id>297687</id>
      <timestamp>2026-08-28T11:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hanooz</username>
        <id>17889</id>
      </contributor>
      <comment>ترجمه هوش مصنوعی</comment>
      <origin>297687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26878" sha1="tt1hpeyl84l9r1swf0gj8wu81kw1d12" xml:space="preserve">{{process header
 | title = درگاه‌ها
 | previous = [[راهنما:فهرست]]
 | notes = این صفحه به ویراستاران در آشنایی با مبانی ساخت یک درگاه کمک می‌کند.
}}
درگاه‌ها به‌عنوان دروازه‌ای به یک حوزهٔ موضوعی در ویکی‌نبشته وجود دارند. در اصطلاح کتابخانه‌های فیزیکی، آن‌ها ترکیبی از فهرست‌برگه‌ای (کارت کاتالوگ)، مجموعهٔ ویژه، ناحیهٔ نمایش و/یا قفسهٔ کتاب را ایفا می‌کنند.

==چگونگی پیوند دادن به درگاه‌ها==

آثار درون فضای نام اصلی می‌توانند با استفاده از پارامتر portal در سربرگ صفحه، به درگاه‌ها پیوند داده شوند:
 &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[الگو:سربرگ|سربرگ]] 
 ...
 |portal=''نام درگاه''
 ...
 &lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;

اگر صفحه قرار است از طریق پارامتر portal در سربرگ به بیش از یک درگاه پیوند داده شود، آن‌ها را با استفاده از یک ممیز رو به جلو («/») به‌عنوان جداکننده، به این شکل فهرست کنید:

 |portal=نام درگاه/نام درگاه/ ... /نام درگاه

یک اثر می‌تواند به چند درگاه پیوند داده شود (برای اطلاعات بیشتر {{tl|Plain sister}} را ببینید). پیوندها به درگاه‌ها در فیلد notes سربرگ، بالای پیوندهای خواهر به دیگر پروژه‌ها، ظاهر می‌شوند.&lt;!-- متن منسوخ‌شده ... الگوهای دیگری هم برای ساخت پیوند از فضای نام اصلی وجود دارند، مانند {{tl|Indexes}} و {{tl|Portals}}، اما این‌ها به نفع پارامتر سربرگ منسوخ شده‌اند.--&gt;

درگاه‌ها در سربرگ خود چند پیوند ناوبری استاندارد به درگاه‌های والد خواهند داشت (معمولاً بر پایهٔ طبقه و زیرطبقهٔ درگاه). پیوندهای دیگر، به درگاه‌های خواهر، درگاه‌های فرزند یا صرفاً درگاه‌های مشابه، می‌توانند بخشی از متن اصلی درگاه یا در بخشی ویژه (مانند بخش یا جعبهٔ ''جستارهای وابسته'') باشند.

دیگر صفحات ویکی‌نبشته نیز می‌توانند با استفاده از پارامتر portal در سربرگ، یا با استفاده از یک ویکی‌پیوند معمولی، به یک درگاه مرتبط پیوند دهند.

==چگونگی یافتن درگاه‌ها==

فضای نام درگاه&lt;ref&gt;فضای نام درگاه شامل همهٔ صفحاتی می‌شود که عنوانشان با پیشوند «درگاه:» آغاز می‌شود؛ این فضای نام همهٔ درگاه‌ها و زیرصفحه‌های درگاه را در ویکی‌نبشته در بر می‌گیرد. این اصطلاح گاهی به «فضای درگاه» یا حتی «درگاه‌فضا» کوتاه می‌شود.&lt;/ref&gt; را می‌توان به چند روش در دسترس داشت.

دو درگاه اصلی به‌عنوان نقطه‌های ورود به فضای درگاه در نظر گرفته شده‌اند. این‌ها عبارت‌اند از [[درگاه:درگاه‌ها]] در رده‌بالا و [[درگاه:نمایه]] در رده‌پایین. اولی تنها طبقه‌ها را فهرست می‌کند که از آن‌ها کاربر باید بتواند به هر درگاهی در ویکی‌نبشته دسترسی پیدا کند. دومی فهرستی کامل از همهٔ درگاه‌های ویکی‌نبشته، به ترتیب طبقه و زیرطبقه، است.

فهرست کامل دیگری از درگاه‌ها، [[:رده:درگاه‌ها|ردهٔ درگاه‌ها]] است که مانند هر ردهٔ دیگری به‌ترتیب الفبا فهرست شده است. همچنین، همهٔ درگاه‌های درون یک طبقهٔ خاص را می‌توان در [[:رده:درگاه‌ها بر پایهٔ طبقه|ردهٔ درگاه‌ها بر پایهٔ طبقه]] دید. همهٔ درگاه‌ها باید به‌طور خودکار هم در ردهٔ نخست و هم در یکی از رده‌های دستهٔ دوم، رده‌بندی شوند.

==پیمایش فضای درگاه==
[[پرونده:En Wikisource portal structure diagram.png|right|thumb|alt=نموداری درختی و عمودی که ساختار درگاه‌ها را درون فضای نام درگاه نشان می‌دهد. در پنج لایه، از بالا: ۱) درگاه:درگاه‌ها، ۲) سه درگاه طبقه که از لایهٔ بالایی منشعب می‌شوند، ۳) سه درگاه زیرطبقه که از مهم‌ترین درگاه‌های بالا منشعب می‌شوند، ۴) گزینه‌ای از درگاه‌های فرزند که از هر یک از درگاه‌های بالا منشعب می‌شوند، ۵) یک درگاه نوه که از یکی از درگاه‌های بالا منشعب می‌شود.|نمودار ساختار درگاه]]

فضای درگاه در یک سلسله‌مراتب پنج‌لایه سازمان‌دهی شده است. لایهٔ بالایی تنها یک درگاه اصلی، یعنی [[درگاه:درگاه‌ها]]، دارد. درگاه اصلی به هر درگاهی در لایهٔ دوم پیوند می‌دهد. لایهٔ دوم از درگاه‌هایی تشکیل شده که با ۲۳ طبقهٔ استفاده‌شده در ویکی‌نبشته، بر پایهٔ ۲۱ طبقهٔ نظام طبقه‌بندی کتابخانهٔ کنگره، مطابقت دارند. این‌ها به‌نوبهٔ خود به درگاه‌های لایهٔ سوم پیوند می‌دهند که از درگاه‌های متناظر مستقیم با زیرطبقه‌های تک‌تک تشکیل شده‌اند. لایهٔ چهارم از تعداد نامحدودی درگاه فرزند درون آن زیرطبقه‌بندی تشکیل شده است. لایهٔ پنجم از تعداد نامحدودی درگاه نوه تشکیل شده که موضوعاتی را در درگاه‌های فرزند بسط می‌دهند (این درگاه‌ها در سربرگ خود به درگاه فرزند پیوند می‌دهند، نه طبق روال معمول به طبقه و زیرطبقه). از نظر فنی، وجود زنجیره‌ای از درگاه‌های نوه زیر یک درگاه فرزند ممکن است، اما باید نادر باشد.

در مواردی که مطالب کافی برای توجیه یک درگاه مستقل وجود ندارد، آن مطالب در لایهٔ بالاتر گنجانده می‌شوند. در برخی موارد، ممکن است لایهٔ سوم دور زده شود و درگاه طبقه مستقیماً به درگاه(های) فرزند پیوند دهد. هنگامی که مطالب کافی گردآوری شد، می‌توان یک درگاه تازه برای نمایه‌کردن آن ساخت.

افزون بر این، درگاه‌ها باید به درگاه‌های مشابه در ویکی‌نبشته پیوند دهند تا خوانندگان بتوانند مرور کنند یا اطلاعات خاصی را بیابند. این پیوندها نیازی نیست به همان لایه یا شاخهٔ سلسله‌مراتب محدود شوند، یا به شکل دیگری محدود گردند.

جدا از این سلسله‌مراتب (یا زیر آن) [[درگاه:نمایه]] قرار دارد. همان‌طور که از نامش پیداست، این فهرستی از همهٔ درگاه‌های ویکی‌نبشته است که می‌توان از آن برای یافتن و رفتن آسان به هر درگاهی، در صورتی که پیوند مستقیم از یکی به دیگری ممکن نباشد، استفاده کرد. رده‌های درگاه هم می‌توانند همین کار را انجام دهند. درگاه‌های طبقه و زیرطبقه (لایه‌های دوم و سوم) در نمایه به‌صورت پررنگ نشان داده می‌شوند، با درگاه طبقه در ابتدا. درگاه‌های فرزند و نوه با قلم معمولی زیر زیرطبقهٔ متناظر فهرست می‌شوند؛ درگاه‌های نوه درون پرانتز (یا کروشه) پس از درگاه فرزند فهرست می‌شوند.

همهٔ درگاه‌ها باید در سربرگ خود پیوندهایی به درگاه طبقهٔ متناظر و، در صورت لزوم، درگاه زیرطبقه داشته باشند. این پیوندها هم در نوار سربرگ و هم در جعبهٔ سمت چپ فیلد notes تکرار می‌شوند. این جعبه همچنین پیوندهایی به درگاه اصلی و به نمایه دارد. (همان‌طور که گفته شد، درگاه‌های نوه در عوض به درگاه فرزند پیوند می‌دهند.)

درگاه‌ها همچنین باید به درگاه‌های هم‌موضوع در دیگر پروژه‌ها پیوند دهند، خواه پروژه‌های خواهر به همان زبان (برای نمونه [[w:ویکی‌پدیا:درگاه|ویکی‌پدیا]]) خواه ویکی‌نبشته‌های دیگر زبان‌ها (برای نمونه [[:fr:Wikisource:Portails|ویکی‌نبشتهٔ فرانسوی]]). این کار به همان شیوه‌ای انجام می‌شود که در هر صفحهٔ دیگری انجام می‌شود. همزمان، افزودن پیوندی از این پروژه‌های دیگر بازگشته به درگاه ویکی‌نبشته نیز مفید خواهد بود.

==موضوع==
یک درگاه باید موضوعی مشخص داشته باشد که همان عنوان آن خواهد بود. محتوای درگاه به آن موضوع مرتبط خواهد بود و درگاه به موضوعات مشابه پیوند خواهد داد تا خواننده بتواند در فضای درگاه پیمایش کند.

این موضوع باید یکتا باشد تا از دوباره‌کاری جلوگیری شود. پیش از ساخت یک درگاه تازه، بررسی کنید که آیا درگاه مشابهی از پیش وجود دارد یا نه. ممکن است درگاه‌های موجود عنوانی کمی متفاوت از آنچه در ذهن دارید داشته باشند اما همان محتوا را دربرگیرند.

==بخش‌های ضروری==
افزون بر یک موضوع یکتا، همهٔ درگاه‌های ویکی‌نبشته باید این موارد را داشته باشند:

# یک الگوی {{tl|portal header}}.
#* زیرصفحه‌ها باید در عوض از الگوی {{tl|portal subpage}} استفاده کنند.
#* درگاه‌های مربوط به یک کشور می‌توانند از الگوی ویژهٔ {{tl|national}} استفاده کنند.
# یک طبقه‌بندی (یا شمارهٔ فراخوانی)

==سبک==
همهٔ درگاه‌ها باید از {{tl|portal header}} استفاده کنند. فراتر از آن، محتوای درگاه به سبک انتخاب‌شده بستگی دارد. لطفاً به یاد داشته باشید که درگاه‌ها باید برای یک بازدیدکنندهٔ کاملاً تازه‌وارد به ویکی‌نبشته که می‌خواهد دربارهٔ یک حوزهٔ موضوعی خاص بخواند، قابل‌فهم باشند.

===نمایهٔ ویکی‌نبشته===
رایج‌ترین سبک در ویکی‌نبشته. این سبک به شکل فهرستی از آثار به‌صورت نقطه‌های فهرست است که با تیترها به زیربخش‌های موضوع تقسیم شده است. آثار معمولاً به ترتیب تاریخ انتشار، از قدیمی‌ترین به تازه‌ترین، فهرست می‌شوند.

برای ساخت درگاهی از این نوع، تنها کافی است با افزودن کد زیر به بالای صفحه شروع کنید:

&lt;pre&gt;
{{portal header
 | title       = 
 | class       = 
 | subclass1   = 
 | subclass2   = 
 | reviewed    = 
 | wikipedia   = 
 | commons     = 
 | commonscat  = 
 | wikiquote   = 
 | wikinews    = 
 | wiktionary  = 
 | wikibooks   = 
 | wikiversity = 
 | wikispecies = 
 | shortcut    = 
 | notes       = 
}}
&lt;/pre&gt;

این نسخه‌ای میانی از {{tl|portal header}} است، الگویی که در صورت نیاز پارامترهای بیشتری هم در اختیار دارد. این سربرگ باید با فهرستی سادهٔ نقطه‌ای از آثار مرتبط با موضوع انتخاب‌شده دنبال شود. هر ورودی معمولاً به این شکل قالب‌بندی می‌شود:
&lt;pre&gt;* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]&lt;/pre&gt;

اگر پیوندی به یک درگاه در نمایهٔ آثار گنجانده می‌شود، بهتر است آن را از پیوندهای مستقیم به آثار متمایز کنید؛ این کار را با پررنگ‌کردن پیوند و نمایش پیشوند «درگاه:» به‌جای پنهان‌کردن آن انجام دهید (یعنی &lt;nowiki&gt;[[درگاه:خلفا]] به‌جای [[درگاه:خلفا|خلفا]]&lt;/nowiki&gt;). اگر پیوند از متن اصلی جدا باشد، مانند در بخش «جستارهای وابسته»، این کار لازم نیست.

بنابراین، فهرست ممکن است چیزی شبیه به این باشد:
&lt;pre&gt;
==بخش A==
* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]
* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]
* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]
* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]

==بخش B==
* '''[[درگاه:درگاه]]'''
* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]
* [[اثر]]، سال، نوشتهٔ [[نویسنده]]
&lt;/pre&gt;


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto; width: 80%;&quot;
! style=&quot;width: 33%;&quot; | مزایا !! style=&quot;width: 33%;&quot; | معایب !! style=&quot;width: 34%;&quot; | نمونه‌ها
|-
| 
* ساده است
* می‌تواند به‌آسانی حجم زیادی از آثار را نمایش دهد
|
* می‌تواند از نظر دیداری خسته‌کننده باشد
| 
* [[درگاه:دیزنی]]
|}

===ترکیبی و دیگر سبک‌ها===
برخی درگاه‌ها عناصری هم از سبک نمایه‌ای و هم از سبک‌های دیگر می‌گیرند. درگاه‌ها همچنین می‌توانند سبکی یکتا داشته باشند، تا زمانی که کارکردهای یک درگاه را انجام دهند (سازمان‌دهی آثار، راهنمایی خوانندگان، آسان‌کردن پیمایش فضای درگاه و مانند آن).

راهی ساده برای ساخت چنین درگاهی، آغازکردن با سبک نمایه‌ای ویکی‌نبشته و استفاده از الگوها و/یا جدول‌ها برای ساخت نواحی یا جعبه‌های با قالب‌بندی ویژه درون نمایه است.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto; width: 80%;&quot;
! style=&quot;width: 33%;&quot; | مزایا !! style=&quot;width: 33%;&quot; | معایب !! style=&quot;width: 34%;&quot; | نمونه‌ها
|-
| 
* از نظر دیداری جالب‌تر از یک نمایه است
* ساده‌تر از سبک جعبه‌ای است
| 
* پیچیده‌تر از یک نمایه است
* از نظر دیداری به‌اندازهٔ سبک جعبه‌ای جالب نیست
| 
* [[درگاه:ادبیات کودکان]]
* [[درگاه:علوم]]
|}

==طبقه‌بندی==
:''برای اطلاعات بیشتر [[راهنما:طبقه‌بندی درگاه]] را ببینید.''

ویکی‌نبشته برای سازمان‌دهی درگاه‌ها از نسخه‌ای بومی‌سازی‌شده از نظام طبقه‌بندی کتابخانهٔ کنگره استفاده می‌کند. هدف این نظام آن است که با استفاده از یک نظام طبقه‌بندی معتبر و شناخته‌شده، پیمایش در فضای درگاه تا حد امکان ساده باشد. بنابراین، هر درگاه به یک طبقه‌بندی نیاز دارد. این طبقه‌بندی به شکل یک کد ۲ تا ۳ حرفی است که از یک طبقه و یک زیرطبقه تشکیل شده. فهرست کامل طبقه‌بندی‌های ممکن در [[راهنما:طبقه‌بندی درگاه]] و [[درگاه:نمایه]] آمده است، به‌جز زیرطبقه‌های حقوق که جداگانه در [[درگاه:حقوق/زیرطبقه‌ها]] فهرست شده‌اند (طبقهٔ K زیرطبقه‌های بیشتری از میانگین دارد).

===انتخاب یک طبقه===
نخستین گام در طبقه‌بندی یک درگاه، انتخاب طبقه است. حرف متناظر، بخش نخست شمارهٔ فراخوانی را می‌سازد که پارامتر class در {{tl|portal header}} را تکمیل می‌کند.

===انتخاب یک زیرطبقه===
گام دوم در طبقه‌بندی یک درگاه، انتخاب زیرطبقه است. هر طبقه شمار متفاوتی زیرطبقه دارد که از ترکیب‌های متفاوتی از حروف استفاده می‌کنند. حروف متناظر، بخش دوم و در صورت لزوم بخش سوم شمارهٔ فراخوانی را می‌سازند. در {{tl|portal header}}، حرف نخست پارامتر subclass1 را تکمیل می‌کند و حرف دوم پارامتر subclass2 را.

===نمایه‌کردن درگاه===
پس از آنکه یک درگاه ساخته و طبقه‌بندی شد، لطفاً آن را زیر زیرطبقهٔ مربوطه، به ترتیب الفبا در کنار دیگر درگاه‌ها، به [[درگاه:نمایه]] بیفزایید.

==ملاحظات دیگر==

===چه زمانی یک درگاه تازه بسازیم===
درگاه‌های تازه باید تنها زمانی ساخته شوند که آثار کافی برای نمایه‌کردن وجود داشته باشد. آن‌ها معمولاً نباید پیش از فراهم‌شدن مطالب آینده ساخته شوند، چرا که درگاه‌ها همیشه می‌توانند پس از فراهم‌شدن آن مطالب ساخته شوند. ساختن درگاه‌های تازهٔ بیش‌ازحد و زودهنگام می‌تواند حوزهٔ موضوعی کلی را رقیق کند. وجود درگاه‌های مشابه بسیار که هرکدام تنها چند اثر دارند، مرور و جست‌وجو در فضای درگاه را خسته‌کننده می‌کند و سودمندی پایهٔ یک نمایه را کاهش می‌دهد. برای یک درگاه حداقلی برای شمار آثار وجود ندارد. بااین‌حال، توصیه می‌شود دست‌کم شمار آثار در حد ارقام یک‌رقمی بالا، اگر نه دورقمی، باشد.

ممکن است مواردی استثنایی وجود داشته باشد که در آن‌ها باید درگاهی ساخته شود حتی اگر تنها یک یا دو اثر مرتبط وجود داشته باشد. برای نمونه، اگر نویسندهٔ یک اثر یک ''سازمان'' باشد نه یک ''شخص''، باید برای آن سازمان درگاهی ساخته شود تا نقش صفحهٔ «نویسنده» مرتبط با آن اثر را ایفا کند.

اگر یک درگاه موجود در حال بیش‌ازحد طولانی‌شدن است، می‌توان زیربخش‌هایی از آن را جدا کرد و به‌عنوان پایهٔ یک درگاه تازه استفاده کرد. بااین‌حال، این کار نباید درگاه اصلی را خالی یا تقریباً خالی رها کند. مفهوم «بیش‌ازحد طولانی» و اینکه کدام زیربخش(ها) باید جدا شوند، به قضاوت فردی و صلاحدید ویراستار بستگی دارد.

===اگر نمی‌توانید درگاه را طبقه‌بندی کنید===
اگر نتوانستید طبقه‌بندی مناسبی برای درگاه بیابید، پارامتر class را خالی بگذارید. این کار به‌طور خودکار درگاه را در [[:رده:درگاه‌های طبقه‌بندی‌نشده]] رده‌بندی می‌کند. از اینجا، کاربر دیگری خواهد توانست درگاه را بیابد و فرایند طبقه‌بندی را کامل کند.

===رده‌بندی===
درگاه‌ها باید به همان شیوهٔ هر اثر دیگری در ویکی‌نبشته رده‌بندی شوند؛ برای اطلاعات بیشتر [[راهنما:رده‌بندی]] را ببینید. افزون بر این، {{tl|portal header}} به‌طور خودکار درگاه را در [[:رده:درگاه‌ها]] و یک ردهٔ بر پایهٔ طبقه، مانند [[:رده:درگاه‌های حقوق]]، رده‌بندی می‌کند. مناسب‌ترین شیوه برای رده‌بندی یک درگاه، قراردادن آن در نزدیک‌ترین ردهٔ معادل است. برای نمونه، [[درگاه:فیزیک]] باید در [[:رده:فیزیک]] رده‌بندی شود. اگر رده‌ای معادل وجود نداشته باشد، ممکن است نزدیک‌ترین ردهٔ والد بالقوه، تا زمان ساخته‌شدن چنین رده‌ای، مناسب باشد.

===زیرصفحه‌ها===
زیرصفحه‌ها باید از الگوی {{tl|portal subpage}} استفاده کنند و به‌طور خودکار در [[:رده:زیرصفحه‌های درگاه]] رده‌بندی می‌شوند (اگر سربرگ معمولی درگاه استفاده شود، آن هم صفحه را به همین شکل رده‌بندی می‌کند). زیرصفحه‌ها می‌توانند به دلایل گوناگونی استفاده شوند، از جمله ساخت صفحات پشتیبان شبیه به پیوست و زیربخش‌های آشکار درگاه اصلی (مانند سال، دوران سلطنت، نشست و مانند آن). همانند ساخت درگاه‌های تازه، زیرصفحه‌ها معمولاً نباید ساخته شوند اگر باعث کاسته‌شدن مطالب از صفحهٔ اصلی درگاه یا رقیق‌شدن مطالب به هر شکلی شود.

===موارد غیر از آثار در درگاه‌ها===
درگاه‌ها بیش از فهرست‌کردن ساده آثار انجام می‌دهند و باید هم برای خوانندگان و هم برای ویراستاران مفید باشند. درگاه‌ها، افزون بر آثار، می‌توانند به هر صفحه یا مطلب دیگری در ویکی‌نبشته پیوند دهند و آن را نمایش دهند. برای نمونه، یک درگاه همچنین می‌تواند شامل این موارد باشد:

* فهرست نویسندگان.
* پیوند به ویکی‌پروژه‌ها.
* پیوند به درگاه‌های مشابه.
* پیوند به پروژه‌های نمونه‌خوانی جاری.
* فهرست کارهایی که باید انجام شوند یا آثاری که نیاز به توجه دارند.
* پیوند به صفحات راهنمای مرتبط.
* پیوند به صفحات فرایند مرتبط.
* آثار، نویسندگان، پروژه‌های برگزیده و مانند آن.
* توضیحات یا شرح‌های کوتاه و مفید.
* تصاویر و دیگر رسانه‌ها، در صورت تناسب.
* هر چیز جالب دیگری که با موضوع تناسب داشته باشد.

===پیوندهای خواهر===
درگاه‌ها می‌توانند مانند هر صفحهٔ دیگری در ویکی‌نبشته، پیوندهای خواهر داشته باشند؛ پیوند به پروژه‌های «خواهر» مانند ویکی‌پدیا، ویکی‌کتاب و مانند آن‌ها. در مورد درگاه‌ها، پیوند به درگاه‌های مشابه در دیگر پروژه‌ها، در صورت وجود، مفید است. برخی از پروژه‌های خواهر از فضاهای نام متفاوتی استفاده می‌کنند و همهٔ آن‌ها درگاه ندارند. ویکی‌پدیا، ویکی‌دانشگاه و ویکی‌خبر از درگاه استفاده می‌کنند. ویکی‌دانشگاه، افزون بر درگاه، فضاهای نام School: و Topic: را نیز دارد که کارکردهایی کمی مشابه انجام می‌دهند (و شاید بهتر باشد به آن‌ها پیوند داده شود). ویکی‌کتاب از فضای نام Subject: برای مرتب‌کردن محتوای خود، به شیوه‌ای مشابه درگاه‌های ویکی‌نبشته، استفاده می‌کند.

افزون بر گذاشتن پیوندی ''از'' درگاه ویکی‌نبشته به صفحات معادل در پروژه‌های خواهر، بهتر است پیوندهایی هم در پروژه‌های خواهر ''به'' آن درگاه در ویکی‌نبشته گذاشته شود. صفحات مجزا، مانند مقاله‌های ویکی‌پدیا، نیز می‌توانند به یک درگاه ویکی‌نبشته پیوند بازگشتی داشته باشند. در مورد ویکی‌پدیا، می‌توان الگوی &lt;nowiki&gt;{{Wikisource index}}&lt;/nowiki&gt; را به بخش پیوندهای بیرونی مقاله (یا بخشی مشابه) افزود. اگر عنوان مقاله با عنوان درگاه یکسان نباشد، قالب الگو چنین است: &lt;nowiki&gt;{{Wikisource index|&lt;/nowiki&gt;''عنوان درگاه، بدون پیشوند «درگاه:»''&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;.

{{smallrefs}}

==جستارهای وابسته==
*[[راهنما:فضای نام]]
*[[ویکی‌نبشته:درگاه]]

[[رده:راهنما]]
[[رده:نگهداری درگاه]]</text>
      <sha1>tt1hpeyl84l9r1swf0gj8wu81kw1d12</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>