ویکی‌نبشته fawikisource https://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌نبشته بحث ویکی‌نبشته پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده درگاه بحث درگاه پدیدآورنده بحث پدیدآورنده برگه گفتگوی برگه فهرست گفتگوی فهرست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 10 10 302563 25 2026-10-07T15:59:22Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[الگو:Div end]] 302563 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:Div end]] d9xfxnspj13vtxg7k7mu9e3gtk6tuwk 10 11 302567 26 2026-10-07T16:08:09Z Hanooz 17889 302567 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[رده:الگوهای قالب‌بندی]]</noinclude><div dir="ltr"> q4tw74qky28mylz61rq33qpglc3xhtc 10 17 302565 36 2026-10-07T16:03:15Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[الگو:Div end]] 302565 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:Div end]] d9xfxnspj13vtxg7k7mu9e3gtk6tuwk 10 18 302566 37 2026-10-07T16:04:04Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[الگو:چپ‌چین]] 302566 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:چپ‌چین]] 711yzrmik7nitx8m86kprvw6dii7j5s 10 1355 302562 1452 2026-10-07T15:51:29Z Hanooz 17889 302562 wikitext text/x-wiki <tr><td align="left" nowrap>{{{م۱}}}</td><td align="center">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</td><td align="right" nowrap>{{{م۲}}}</td></tr> <noinclude> [[رده:الگوهای شعر]] </noinclude> 68mritt3a6oiv9ggtyf7w1bouwk4dlw 10 1356 302527 137630 2026-10-07T14:09:31Z Hanooz 17889 302527 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="poem"><table class="{{#ifeq:{{{1|}}}|نستعلیق|nastaliq}}" style="margin: 0 auto; {{{سبک|}}}"><tr style="text-align:center;"><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr></includeonly><noinclude> {{توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر]] </noinclude> 3r4oxlvxht606tvlp2nkk2tak6yxduc 302583 302527 2026-10-07T17:42:43Z Hanooz 17889 302583 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|open}}</includeonly><noinclude>{{توضیحات}} [[رده:الگوهای چامه‌ها|چامه‌ها]] </noinclude> da6h72wkf7o1074qm2x6stli0f72la4 302592 302583 2026-10-07T17:58:05Z Hanooz 17889 302592 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|open}}</includeonly><noinclude>{{توضیحات}}[[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> 7exfhzvfb9pku5zgpezpzgm4c19ihch 10 1357 302584 97621 2026-10-07T17:43:09Z Hanooz 17889 302584 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|close}}</includeonly><noinclude>{{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}}[[Category:الگوهای شعر|پایان شعر]]{{pp-template}}</noinclude> tputxnebrfz59d06qqco8c35ycqdu3e 302591 302584 2026-10-07T17:57:50Z Hanooz 17889 302591 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|close}}</includeonly><noinclude>{{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}}[[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> 0ovhwogqsc4xrdi78t62yr3lvl87ccz 10 1734 302576 2208 2026-10-07T16:48:24Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[الگو:پانویس]] 302576 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:پانویس]] laj36ive02w1t16m4vjlwp7a97hzazb 10 1735 302575 2209 2026-10-07T16:48:20Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[الگو:پانویس]] 302575 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:پانویس]] laj36ive02w1t16m4vjlwp7a97hzazb 0 2000 302569 277030 2026-10-07T16:36:29Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[نامه روح‌الله خالقی به مدیر مجله موزیک ایران، شهریور ۱۳۳۷]] را به [[موزیک ایران/شماره ۷۶/باین علل در رادیو ایران قبول مسئولیت کردم]] منتقل کرد 277030 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = نامه روح‌الله خالقی به مدیر مجله موزیک ایران، شهریور ۱۳۳۷ | مؤلف = روح‌الله خالقی | قسمت = | مترجم = | قبلی = | بعدی = | یادداشت = }} '''به این علل در رادیو ایران قبول مسئولیت کردم''' نوشتهٔ روح الله خالقی آقای مدیر محترم مجله موزیک ایران، چند روز قبل خبرنگار آن مجله شریفه در هنرستان موسیقی ملی با تعجب از بنده سؤال کردند که چه شده است مجدداً کاری در رادیو پذیرفته ام. چون مشغول انجام امور هنرستان بودم و فرصت مصاحبه نداشتم خواهش کردم اجازه دهند جواب خود را نوشته برای شما بفرستم و برای اینکه سوءتفاهمی پیش نیاید متمنی است اگر مایلید عین نوشته بنده را درج نمایید. از سال ۱۳۲۰ به این طرف بنده چندین بار با رادیو تهران از لحاظ کار موسیقی همکاری داشته ام. مدتی مسئولیت موسیقی رادیو با بنده بود. چندی ارکستر انجمن موسیقی ملی در برنامه شرکت داشت. بارها در کمسیونهای موسیقی رادیو دعوت میشدم و برای بهبود برنامه نظر اصلاحی خود را مطرح میکردم و آخرین بار هم چند ماهی در سال 1334 عضو شورای موسیقی رادیو بودم که کارهایی شروع کردیم و موانعی پیش آمد که از جمله نبودن بودجهء کافی بود و شورای مزبور نیز تعطیل شد. بعداً نیز با اینکه از اداره مزبور به بنده پیشنهاد شد کار موسیقی را دیو را عهده دار شوم و شخصاً مسئولیت آن را بعده بگیرم چون می دانستم که یک فرد ممکن است مواجه با اشکالاتی شود معذرت خواستم. سپس شورای دیگری تشکیل شد و آقای مشیر همایون شهردار سرپرستی آنرا مجدداً قبول فرمودند. البته درین سه سال بنده سرگرم کارهای هنرستان بودم و در کار موسیقی رادیو دخالتی نداشتم. اخیراً به بنده پیشنهاد شد که گوشه از این کار را هم بگیرم و بنده که عمر خود را وقف موسیقی کرده ام وقتی از طرف یک اداره دولتی با حسن نیت پیشنهاد شد قبول کردم بانتظار اینکه شاید بنده هم بتوانم به سهم خود درین دستگاه خدمتی انجام دهم. بنابراین پذیرفتن اینکار نباید مایهء تعجب شود. اکنون چند هفته ایست با دستگاه رادیو مجدداً تماس نزدیک پیدا کرده ام و آنچه در این مدت کوتاه فهمیده ام وضع موسیقی رادیو از لحاظ نظم و ترتیب و انضباط و نظم و ضبط و پخش و تمرین از گذشته بسیار خوبتر شده است. نوازندگان با نظم کامل وظایف خود را انجام می دهند. آهنگ های تصنیف ها قبلا از نظر فنی بررسی می شود و کلمات آن را گویندگان با ذوق می سرایند و چندین ساعت ارکسترها تمرین می کنند و یکبار بطور آزمایش و بار دوم بطور قطعی روی نوار ضبط می شود و هیچ برنامه ای بدون طی این تشریفات پخش نمی شود. دیگر اینکه با آیین نامه جدیدی که اداره کل انتشارات و رادیو از تصویب هیئت مدیره محترم دولت گذرانده است بر دستمزدهای فنی به میزان قابلی افزوده است که این نیز در تشویق آنها بسیار موثر خواهد بود. برای بنده که عادت بنظم و ترتیب دارم وقتی مشاهده می کنم که نوازندگان ارکستر سر ساعت معین برای تمرین حضور می یابند و اگر دیر حاضر شوند بدون استثنا جریمه می شوند از متصدیانی که منشاء این نظم و ترتیب بوده اند و سر و صورتی اساسی به کار داده اند بسیار متشکرم و امیدوارم که روز به روز وضع برنامه ها بهتر خواهد شد. کار بنده فعلاً در رادیو سرپرستی دو ارکستری است که ببنده سپرده اند و چقدر خوشنودم که اعضای این ارکسترها ازین انتصاب اظهار مسرت نمودند و امیدوارم با همکاری آنها بتوانم در بهبود وضع این دو ارکستر بسهم خود خدمتی انجام دهم. البته فعلاً قصد تغییر و تبدیلی هم در کار این ارکسترها ندارم مگر اینکه متوجه شوم که نقضی در کار است. از لحاظ تشکیلات ارکستر و نوع سازها نظرهایی دارم که پس از مطالعه دقیق مطرح خواهم کرد. این نکته را نیز تذکر می دهم که موضوع عضویت شورای موسیقی در وضع حاضر همان کار سرپرستی ارکسترهاست چنانکه اعضای دیگر شورا هم هرکدام ارکستری را سرپرستی می کنند. البته در جلسات شورا نیز نظرات اصلاحی خود را نیز خواهم گفت و امیدوارم با حسن نیت مورد قبول واقع شود. اگر بخاطر داشته باشید چند سال قبل برنامه ای بنام «ساز و سخن» در رادیو ترتیب دادم که بعد تعطیل شد اداره کل انتشارات با ادامهء این برنامه که مورد علاقه بنده بود نیز موافقت نمود و هفته ای یکبار اجرا می شود. تصور میکنم این برنامه نیز برای معرفی موسیقی ملی و راهنمایی موسیقیدان های جوان قابل استفاده باشد. البته برنامه های فعلی موسیقی رادیو تهران ممکن است خالی از نقص نباشد چنان که در سالیان گذشته نیز هیچگاه کامل نبود. ولی با در نظر گرفتن مقدورات و وسایل نباید ناامید بود و مخصوصاً چون بخوبی احساس می کنم که حسن نیت و همکاری در بین است رفع نواقص نیز آسان به نظر می رسد و امیدوارم با کمک سایر اعضای شورا در بهبودآن توفیق یابیم. بخوبی می دانید که نوازندگان و خوانندگان خوب زیاد نیستند و اداره رادیو نیز با کمال میل از کسانی که هنری دارند استقبال می کند بنابراین اگر همه دست به هم دهیم و مقصودمان پیشرفت کار باشد با وسایل موجود موفق خواهیم شد. درشماره های گذشته مطالب مجله شما را که گاه نسبت به بعضی اهل هنر گوشه دار بود میخواندم. اگر سعی کنید ضمن انتقاد جنبه راهنمایی را نیز پیش گیرید بنظر بنده بهتر خواهد بود ما همه به پیشرفت هنر موسیقی علاقه داریم و هریک بسهم خود دراین راه کوشش می کنیم بسیار سهل و آسان می توانیم با هم تشریک مساعی کنیم و نواقص یکدیگر را بگوئیم و در رفع آن بکوشیم. هنرمندان به خوبی می توانند با هم دوست باشند و بهم کمک فکری بدهند. ما همه اهل یک وطنیم. رادیو هم به همه ما تعلق دارد. همه ما با حسن نیت می توانیم برای این دستگاه خدمتگزارانی شایسته باشیم. در این دستگاه بزرگ بنده عضوی ناچیزم و اگر در هر دستگاهی هر کس وظیفه ای که به او سپرده می شود با علاقه مندی انجام دهد کارها روبه راه می شود. من قصدم جز خدمت نیست و امیدوارم موفقیت حاصل آید. == منبع == * مجلهٔ موزیک ایران، سال هفتم، شماره ۷۶، شهریور ۱۳۳۷ (نسخهٔ الکترونیک از [http://www.goftman-iran.net/index.php?option=com_content&task=view&id=431&Itemid=116]). [[رده:نامه‌ها]] i9k2frgvxxnxx14eugexlvf3f4tw7q4 302571 302569 2026-10-07T16:38:09Z Hanooz 17889 302571 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = نامه روح‌الله خالقی به مدیر مجله موزیک ایران، شهریور ۱۳۳۷ | مؤلف = روح‌الله خالقی | قسمت = | مترجم = | قبلی = | بعدی = | یادداشت = }} '''به این علل در رادیو ایران قبول مسئولیت کردم''' نوشتهٔ روح الله خالقی آقای مدیر محترم مجله موزیک ایران، چند روز قبل خبرنگار آن مجله شریفه در هنرستان موسیقی ملی با تعجب از بنده سؤال کردند که چه شده است مجدداً کاری در رادیو پذیرفته ام. چون مشغول انجام امور هنرستان بودم و فرصت مصاحبه نداشتم خواهش کردم اجازه دهند جواب خود را نوشته برای شما بفرستم و برای اینکه سوءتفاهمی پیش نیاید متمنی است اگر مایلید عین نوشته بنده را درج نمایید. از سال ۱۳۲۰ به این طرف بنده چندین بار با رادیو تهران از لحاظ کار موسیقی همکاری داشته ام. مدتی مسئولیت موسیقی رادیو با بنده بود. چندی ارکستر انجمن موسیقی ملی در برنامه شرکت داشت. بارها در کمسیونهای موسیقی رادیو دعوت میشدم و برای بهبود برنامه نظر اصلاحی خود را مطرح میکردم و آخرین بار هم چند ماهی در سال 1334 عضو شورای موسیقی رادیو بودم که کارهایی شروع کردیم و موانعی پیش آمد که از جمله نبودن بودجهء کافی بود و شورای مزبور نیز تعطیل شد. بعداً نیز با اینکه از اداره مزبور به بنده پیشنهاد شد کار موسیقی رادیو را عهده دار شوم و شخصاً مسئولیت آن را بعده بگیرم چون می دانستم که یک فرد ممکن است مواجه با اشکالاتی شود معذرت خواستم. سپس شورای دیگری تشکیل شد و آقای مشیر همایون شهردار سرپرستی آنرا مجدداً قبول فرمودند. البته درین سه سال بنده سرگرم کارهای هنرستان بودم و در کار موسیقی رادیو دخالتی نداشتم. اخیراً به بنده پیشنهاد شد که گوشه از این کار را هم بگیرم و بنده که عمر خود را وقف موسیقی کرده ام وقتی از طرف یک اداره دولتی با حسن نیت پیشنهاد شد قبول کردم بانتظار اینکه شاید بنده هم بتوانم به سهم خود درین دستگاه خدمتی انجام دهم. بنابراین پذیرفتن اینکار نباید مایهء تعجب شود. اکنون چند هفته ایست با دستگاه رادیو مجدداً تماس نزدیک پیدا کرده ام و آنچه در این مدت کوتاه فهمیده ام وضع موسیقی رادیو از لحاظ نظم و ترتیب و انضباط و نظم و ضبط و پخش و تمرین از گذشته بسیار خوبتر شده است. نوازندگان با نظم کامل وظایف خود را انجام می دهند. آهنگ های تصنیف ها قبلا از نظر فنی بررسی می شود و کلمات آن را گویندگان با ذوق می سرایند و چندین ساعت ارکسترها تمرین می کنند و یکبار بطور آزمایش و بار دوم بطور قطعی روی نوار ضبط می شود و هیچ برنامه ای بدون طی این تشریفات پخش نمی شود. دیگر اینکه با آیین نامه جدیدی که اداره کل انتشارات و رادیو از تصویب هیئت مدیره محترم دولت گذرانده است بر دستمزدهای فنی به میزان قابلی افزوده است که این نیز در تشویق آنها بسیار موثر خواهد بود. برای بنده که عادت بنظم و ترتیب دارم وقتی مشاهده می کنم که نوازندگان ارکستر سر ساعت معین برای تمرین حضور می یابند و اگر دیر حاضر شوند بدون استثنا جریمه می شوند از متصدیانی که منشاء این نظم و ترتیب بوده اند و سر و صورتی اساسی به کار داده اند بسیار متشکرم و امیدوارم که روز به روز وضع برنامه ها بهتر خواهد شد. کار بنده فعلاً در رادیو سرپرستی دو ارکستری است که ببنده سپرده اند و چقدر خوشنودم که اعضای این ارکسترها ازین انتصاب اظهار مسرت نمودند و امیدوارم با همکاری آنها بتوانم در بهبود وضع این دو ارکستر بسهم خود خدمتی انجام دهم. البته فعلاً قصد تغییر و تبدیلی هم در کار این ارکسترها ندارم مگر اینکه متوجه شوم که نقضی در کار است. از لحاظ تشکیلات ارکستر و نوع سازها نظرهایی دارم که پس از مطالعه دقیق مطرح خواهم کرد. این نکته را نیز تذکر می دهم که موضوع عضویت شورای موسیقی در وضع حاضر همان کار سرپرستی ارکسترهاست چنانکه اعضای دیگر شورا هم هر کدام ارکستری را سرپرستی می کنند. البته در جلسات شورا نیز نظرات اصلاحی خود را نیز خواهم گفت و امیدوارم با حسن نیت مورد قبول واقع شود. اگر بخاطر داشته باشید چند سال قبل برنامه ای بنام «ساز و سخن» در رادیو ترتیب دادم که بعد تعطیل شد اداره کل انتشارات با ادامهء این برنامه که مورد علاقه بنده بود نیز موافقت نمود و هفته ای یکبار اجرا می شود. تصور میکنم این برنامه نیز برای معرفی موسیقی ملی و راهنمایی موسیقیدان های جوان قابل استفاده باشد. البته برنامه های فعلی موسیقی رادیو تهران ممکن است خالی از نقص نباشد چنان که در سالیان گذشته نیز هیچگاه کامل نبود. ولی با در نظر گرفتن مقدورات و وسایل نباید ناامید بود و مخصوصاً چون بخوبی احساس می کنم که حسن نیت و همکاری در بین است رفع نواقص نیز آسان به نظر می رسد و امیدوارم با کمک سایر اعضای شورا در بهبود آن توفیق یابیم. بخوبی می دانید که نوازندگان و خوانندگان خوب زیاد نیستند و اداره رادیو نیز با کمال میل از کسانی که هنری دارند استقبال می کند بنابراین اگر همه دست به هم دهیم و مقصودمان پیشرفت کار باشد با وسایل موجود موفق خواهیم شد. در شماره های گذشته مطالب مجله شما را که گاه نسبت به بعضی اهل هنر گوشه دار بود میخواندم. اگر سعی کنید ضمن انتقاد جنبه راهنمایی را نیز پیش گیرید بنظر بنده بهتر خواهد بود ما همه به پیشرفت هنر موسیقی علاقه داریم و هریک بسهم خود در این راه کوشش می کنیم بسیار سهل و آسان می توانیم با هم تشریک مساعی کنیم و نواقص یکدیگر را بگوئیم و در رفع آن بکوشیم. هنرمندان به خوبی می توانند با هم دوست باشند و بهم کمک فکری بدهند. ما همه اهل یک وطنیم. رادیو هم به همه ما تعلق دارد. همه ما با حسن نیت می توانیم برای این دستگاه خدمتگزارانی شایسته باشیم. در این دستگاه بزرگ بنده عضوی ناچیزم و اگر در هر دستگاهی هر کس وظیفه ای که به او سپرده می شود با علاقه مندی انجام دهد کارها روبه راه می شود. من قصدم جز خدمت نیست و امیدوارم موفقیت حاصل آید. == منبع == * مجلهٔ موزیک ایران، سال هفتم، شماره ۷۶، شهریور ۱۳۳۷ (نسخهٔ الکترونیک از [http://www.goftman-iran.net/index.php?option=com_content&task=view&id=431&Itemid=116]). [[رده:نامه‌ها]] hj13qyj6ugh2iytp3q8t2yhmsb9q6dj 10 2016 302521 137591 2026-10-07T14:07:59Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعر]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302521 wikitext text/x-wiki <includeonly><tr style="text-align:center;"> <td style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="2" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{1}}}</span></td> <td style="width:2em;{{{سبک|}}}">{{کوچکتر۲|{{{شو|}}}}}</td> <td colspan="2" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{2}}}</span></td> <td style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td></tr></includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} --- [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> l8abae220rfnxu5khajsbdfr7qenv2t 302535 302521 2026-10-07T14:11:33Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:ب]] را به [[الگو:بیت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 302521 wikitext text/x-wiki <includeonly><tr style="text-align:center;"> <td style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="2" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{1}}}</span></td> <td style="width:2em;{{{سبک|}}}">{{کوچکتر۲|{{{شو|}}}}}</td> <td colspan="2" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{2}}}</span></td> <td style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td></tr></includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} --- [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> l8abae220rfnxu5khajsbdfr7qenv2t 302577 302535 2026-10-07T17:40:48Z Hanooz 17889 302577 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|bayt}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگو:شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 0c2ryjinkh4go0ttysipf7ibi7taxjw 302598 302577 2026-10-07T17:59:03Z Hanooz 17889 302598 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|bayt}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> 5l3e1sesa6d30gfcjal8eans3gnzhb7 0 19252 302559 161226 2026-10-07T15:21:07Z Hanooz 17889 ابرابزار 302559 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = مست و هوشیار | مؤلف = پروین اعتصامی | قسمت = | قبلی = | بعدی = | یادداشت = }} {{شعر}} {{ب۲|م۱=محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت|م۲=مست گفت ای دوست این پیراهن است افسار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت:مستی، زان سبب افتان خیزان می‌روی|م۲=گفت:جرم راه رفتن نیست، ره هموار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت:می‌باید تورا تا خانهٔ قاضی برم|م۲=گفت:رو صبح آی، قاضی نیمه شب بیدار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت:نزدیک است والی را سرای، آن‌جا شویم|م۲=گفت:والی از کجا در خانه خمار نیست؟}} {{ب۲|م۱=گفت:تا داروغه را گوییم، در مسجد بخواب|م۲=گفت:مسجد خوابگاه مردم بدکار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت:دیناری بده پنهان و خود را وارهان|م۲=گفت:کار شرع، کار درهم و دینار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: از بهر غرامت، جامه ات بیرون کنم|م۲=گفت:پوسیده است جز نقشی ز پود و تار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت:آگه نیستی کز سر در افتادت کلاه|م۲=گفت:در سر عقل باید، بی‌کلاهی عار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: می بسیار خوردی، زان چنین بیخود شدی|م۲=گفت:ای بیهوده گو حرف کم و بسیار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت:باید حد زند هشیار مردم، مست را|م۲=گفت:هشیاری بیار اینجا کسی هشیار نیست}} {{پایان شعر}} qcu2j3r2lrtcg21w2odlifp2ylubijp 302560 302559 2026-10-07T15:22:10Z Hanooz 17889 302560 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = مست و هوشیار | مؤلف = پروین اعتصامی | قسمت = | قبلی = | بعدی = | یادداشت = }} {{شعر}} {{ب۲|م۱=محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت|م۲=مست گفت ای دوست این پیراهن است افسار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: مستی، زان سبب افتان خیزان می‌روی|م۲=گفت: جرم راه رفتن نیست، ره هموار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: می‌باید تورا تا خانهٔ قاضی برم|م۲=گفت: رو صبح آی، قاضی نیمه شب بیدار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: نزدیک است والی را سرای، آن‌جا شویم|م۲=گفت: والی از کجا در خانه خمار نیست؟}} {{ب۲|م۱=گفت: تا داروغه را گوییم، در مسجد بخواب|م۲=گفت: مسجد خوابگاه مردم بدکار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: دیناری بده پنهان و خود را وارهان|م۲=گفت: کار شرع، کار درهم و دینار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: از بهر غرامت، جامه ات بیرون کنم|م۲=گفت: پوسیده است جز نقشی ز پود و تار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: آگه نیستی کز سر در افتادت کلاه|م۲=گفت: در سر عقل باید، بی‌کلاهی عار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: می بسیار خوردی، زان چنین بیخود شدی|م۲=گفت: ای بیهوده گو حرف کم و بسیار نیست}} {{ب۲|م۱=گفت: باید حد زند هشیار مردم، مست را|م۲=گفت: هشیاری بیار اینجا کسی هشیار نیست}} {{پایان شعر}} hs8vd99j4xvm30f4rxm3geffa3e5kkg 0 20229 302574 173142 2026-10-07T16:47:46Z Hanooz 17889 302574 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = [[کلیله و دمنه]] | مؤلف = | قسمت = باب الاسد و الثور | مترجم = ابوالمعالی نصراله منشی | قبلی = [[کلیله و دمنه/باب برزویه طبیب|باب برزویه طبیب]] | بعدی = [[کلیله و دمنه/باب الفحص عن امر دمنه|باب الفحص عن امر دمنه]] | یادداشت = }} رای{{نشان|1}} هند فرمود برهمن را که: بیان کن از جهت من مثل دو تن که با یکدیگر دوستی دارند و به تضریب نمام خائن بنای آن خلل پذیرد و به عداوت و مفارقت کشد. برهمن گفت: هر گاه دو دوست به مداخلت شریری مبتلا گردند هر آینه میان ایشان جدایی افتد. و از نظایر و اخوات آن، آن است که: بازرگانی بود بسیار مال و او را فرزندان در رسیدند و از کسب و حرفت اعراض نمودند. و دست اسراف به مال او دراز کردند. پدر موعظت و ملامت ایشان واجب دید و در اثنای آن گفت که: ای فرزندان، اهل دنیا جویان سه رتبتند و بدان نرسند مگر به چهار خصلت. اما آن سه که طالب آنند فراخی معیشت است و، رفعت منزلت و، رسیدن به ثواب آخرت، و آن چهار که به وسیلت آن بدین اغراض توان رسید الفغدن مال است از وجه پسندیده و، حسن قیام در نگاه داست، و انفاق در آن چه به صلاح معیشت و رضای اهل و توشه آخرت پیوندد، و صیانت نفس از حوادث آفات، آن قدر که در امکان آید. و هر که از این چهار خصلت یکی را مهمل گذارد روزگار حجاب مناقشت پیش مرادهای او بدارد. برای آن چه هر که از کسب اعراض نماید نه اسباب معیشت خویش تواند ساخت و نه دیگران را در عهد خویش تواند داشت؛ و اگر مال به دست آرد و در تثمیر آن غفلت ورزد زود درویش شود. چنان که خرج سرمه اگر چه اندک اندک اتفاق افتد آخر فنا پذیرد؛ و اگر در حفظ و تثمیر آن جد نماید و خرج بی‌وجه کند پشیمانی آرد و زبان طعن در وی گشاده گردد، و اگر مواضع حقوق را به امساک نامرعی گذراد به منزلت درویشی باشد از لذات نعمت محروم، و با این همه مقادیر آسمانی و حوادث روزگار آن را در معرض تلف و تفرقه آرد، چون حوضی که پیوسته در وی آب می‌آید و آن را بر اندازه مدخل مخرجی نباشد، لابد از جوانب راه جوید و بترابد یا رخنه‌ای بزرگ افتد و تمامی آن چیز ناچیز گردد. پسران بازرگان عظت پدر بشنودند و منافع آن نیکو بشناخت. و برادر مهتر ایشان روی به تجارت آورد و سفر دوردست اختیار کرد. و با وی دو گاو بود یکی را شنزبه نام و دیگر را نندبه. و در راه خلابی پیش آمد شنزبه در آن بماند. به حیلت او را بیرون آوردند، حالی طاقت حرکت نداشت، بازرگان مردی را برای تعهد او بگذاشت تا وی را تیمار می‌دارد، چون قوت گیرد بر اثر وی ببرد. مزدور یک روز ببود، ملول گشت، شنزبه را بر جای رها کرد و برفت و بازرگان را گفت: «سقط شد.» شنزبه را به مدت انتعاشی حاصل آمد. و در طلب چراخور می‌پویید تا به مرغزاری رسید آراسته به انواع نبات و اصناف ریاحین. از رشک او رضوان انگشت غیرت گزیده و در نظاره‌ی او آسمان چشم حیرت گشاده {{شعر}} {{ب|به هرسو یکی آب دان چون گلاب|شناور شده ماغ بر روی آب}} {{ب|چو زنگی که بستر ز جوشن کند|چو هندو که آیینه روشن کند}} {{پایان شعر}} شنزبه آن را بپسندید که گفته‌اند: «و اذا انتهیت الی السلامة فی مداک فلا تجاوز» و در امثال آمده است که اذا اعشبت فانزل. چون یک چندی آن جا ببود و قوت گرفت و فربه گشت بطر آسایش و مسی نعمت بدو راه یافت. و به نشاط هر چه تمامتر بانگی بکرد بلند. و در حوالی آن مرغزار شیری بود و با او وحوش و سباع بسیار، همه در متابعت و فرمان او، و او جوان و رعنا و مستبد به رأی خویش. هرگز گاو ندیده بود و آواز او ناشنوده. چندان که بانگ شنزبه به گوش او رسید هراسی بدو راه یافت، و نخواست که سباع بدانند که او می‌بهراسد بر جای ساکن می‌بود، و به هیچ جانب حرکت نمی‌کرد. و در میان اتباع او دو شگال بودند یکی را کلیله نام بود و دیگر را دمنه، و هر دو دهای تمام داشتند. و دمنه حریص‌تر و بزرگ منش‌تر بود، کلیله را گفت: چه می‌بینی در کار ملک که بر جای قرار کرده است و حرکت نشاط فرو گذاشته؟ کلیله گفت: این سخن چه بابت تو است و تو را با این سؤال چه کار؟ و ما بر درگاه این ملک آسایشی داریم و طعمه‌ای می‌یابیم و از آن طبقه نیستیم که به مفاوضت ملوک مشرف توانند شد تا سخن ایشان به نزدیک پادشاهان محل استماع تواند یافت. از این حدیث درگذر، که هر که به تکلف کاری جوید که سزاوار آن نباشد بدو آن رسد که به بوزند رسید. دمنه گفت: چگونه؟ گفت: بوزنه‌ای درودگری را دید که بر چوبی نشسته بود و آن را می‌برید و دو میخ پیش او، هر گاه که یکی را بکوفتی دیگری که پیشتر کوفته بودی برآوردی. در این میان درودگر به حاجتی برخاست، بوزنه بر چوب نشست از آن جانب که بریده بود، انثیین او در شکاف چوب آویخته شدو آن میخ که در کار بود پیش از آن که دیگری بکوفتی برآورد. هر دو شق چوب بهم پیوست، انثیین او محکم در میان بماند، از هوش بشد. درودگر باز رسید وی را دست بردی سره بنمود تا در آن هلاک شد. و از این جا گفته‌اند «درودگری کار بوزنه نیست.» دمنه گفت: بدانستم لکن هر که به ملوک نزدیکی جوید برای طمع قوت نباشد که شکم به هر جای و به هر چیز پر شود: و هل بطن عمر غیر شبر لمطعم؟ فایده‌ی تقرب به ملوک رفعت منزلت است و اصطناع دوستان و قهر دشمنان؛ و قناعت از دنائت همت و قلت مروت باشد {{شعر}} {{ب|از دنائت شمر قناعت را|همتت را که نام کرده است آز؟}} {{پایان شعر}} و هر که را همت او طعمه است در زمره بهایم معدوم گردد، چون سگ گرسنه که به استخوانی شاد شود و به پاره‌ای نان خشنود گردد، و شیر باز اگر در میان شکار خرگوش، گوری بیند دست از خرگوش بدارد و روی به گور آرد {{شعر}} {{ب|با همت باز باش و با رای پلنگ|زیبا به گه شکار، پیروز به جنگ}} {{پایان شعر}} و هر که به محل رفیع رسید اگر چه چون گل کوتاه زندگانی باشد عقلا آن را عمر دراز شمرند به حسن آثار و طیب ذکر، و آن که به خمول راضی گردد اگر چه چون برگ سرو دیر پاید به نزدیک اهل فضل و مروت وزنی نیارد. کلیله گفت: شنودم آن چه بیان کردی، لکن به عقل خود رجوع کن و بدان که هر طایفه‌ای را منزلتی است، و ما از آن طبقه نیستیم که این درجات را مرشح توانیم بود و در طلب آن قدم توانیم گزارد {{شعر}} {{ب|تو سایه‌ای نشوی هرگز آسمان‌افروز|تو که گلی نشوی هرگز آفتاب‌اندای}} {{پایان شعر}} دمنه گفت: مراتب میان اصحاب مروت و ارباب همت مشترک و متنازع است. هر که نفس شریف دارد خویشتن را از محل وضیع به منزلت رفیع می‌رساند، و هر که را رای ضعیف و عقل سخیف است از درجت عالی به رتبت خامل گراید. و بر رفتن بر درجات شرف بسیار موونت است و فرو آمدن از مراتب عز اندک عوارض، چه سنگ گران را به تحمل مشقت فراوان از زمین بر کتف توان نهاد و بی‌تجشم زیادت به زمین انداخت. و هر که در کسب بزرگی مرد بلندهمت را موافقت ننماید معذور است که اذا عظم المطلوب قل المساعد و ما سزاواریم بدانچه منزلت عالی جوییم و بدین خمول و انحطاط راضی نباشیم. کلیله گفت: چیست این رای که اندیشیده‌ای؟ گفت: من می‌خواهم که در این فرصت خویشتن را بر شیر عرضه کنم، که تردد و تحیر بدو راه یافته است، و او را به نصیحت من تفرجی حاصل آید و بدین وسیلت قربتی و جاهی یابم. کلیله گفت: چه می‌دانی که شیر در مقام حیرت است؟ گفت: به خرد و فراست خویش آثار و دلایل آن می‌بینم، که خردمند به مشاهدت ظاهر هیأت باطن صفت را بشناسد. کلیله گفت: چگونه قربت و مکانت جویی نزدیک شیر؟ که تو خدمت ملوک نکرده‌ای و رسوم آن ندانی. دمنه گفت: چون مرد دانا و توانا باشد مباشرت کار بزرگ و حمل بار گران او را رنجور نگرداند، و صاحب همت روشن‌رای را کسب کم نیاید، و عاقل را تنهایی و غربت زیان ندارد. {{شعر}} {{ب|چو مرد بر هنر خویش ایمنی دارد|شود پذیره دشمن به جستن پیکار}} {{پایان شعر}} کلیله گفت: پادشاه بر اطلاق اهل فضل و مروت را به کمال کرامات مخصوص نگرداند، لکن اقبال بر نزدیکان خود فرماید که در خدمت او منازل موروث دارند و به وسایل مقبول متحرم باشند، چون شاخ رز که بر درخت نیکوتر و بارورتر نرود و بدانچه نزدیک‌تر باشد در آویزد. دمنه گفت: اصحاب سلطان و اسلاف ایشان همیشه این مراتب منظور نداشته‌اند، بلکه به تدریج و ترتیب و جد و جهد آن درجات یافته‌اند، و من همان می‌جویم و از آن جهت می‌کوشم {{شعر}} {{ب|نسبت از خویش کنم چو گهر|نه چو خاکسترم کز آتش زاد}} {{پایان شعر}} و هر که درگاه ملوک را ملازم گردد و از تحمل رنج‌های صعب و تجرع شربت‌های بدگوار تجنب ننماید، و تیزی آتش خشم به صفای آب حلم بنشاند و، شیطان هوا را به افسون خرد در شیشه کند، و حرص فریبنده را بر عقل رهنمای استیلا ندهد و، بنای کارها بر کوتاه‌دستی و رای راست نهد و، حوادث را به رفق و مدارا تلقی نماید مراد هر آینه در لباس هر چه نیکوتر او را استقبال کند. کلیله گفت: انگار که به ملک نزدیک شدی به چه وسیلت منظور گردی و به کدام دالت منزلت رسی؟ گفت: اگر قربتی یابم و اخلاق او را بشناسم خدمت او را به اخلاص عقیدت پیش گیرم و همت بر متابعت رای و هوای او مقصور گردانم واز تقبیح احوال و افعال وی بپرهیزم، و چون کاری آغاز کند که به صواب نزدیک و به صلاح ملک مقرون باشد آن را در چشم و دل وی آراسته گردانم و در تقریر فواید و منافع آن مبالغت نمایم تا شادی او به متانت رای و رزانت عقل خویش بیفزاید، و اگر در کاری خوض کند که عاقبت وخیم و خاتمت مکروه دارد و شر و مضرت و فساد و معرت آن به ملک او باز گردد پس از تأمل و تدبر به رفق هر چه تمامتر و عبارت هرچه نرم‌تر و تواضعی در ادای آن هر چه شامل‌تر غور و غایله آن با او بگویم و از وخامت عاقبت آن او را بیاگاهانم، چنان که از دیگر خدمتگاران امثال آن نبیند. چه مرد خردمند چرب‌زبان اگر خواهد حقی را در لباس باطل بیرون آرد و باطلی را در معرض حق فرا نماید. {{شعر}} {{ب|باطلی گر حق کنم عالم مرا گردد مقر|ور حقی باطل کنم منکر نگردد کس مرا}} {{پایان شعر}} و نقاش چابک‌قلم صورت‌ها پردازد که در نظر انگیخته نماید و مسطح باشد، و مسطح نماید و انگیخته باشد {{شعر}} {{ب|نقاش چیره‌دست است آن ناخدای ترس|عنقا ندیده صورت عنقا کند همی}} {{پایان شعر}} و هر گاه که ملک هنرهای من بدید بر نواخت من حریص‌تر از آن گردد که من بر خدمت او. کلیله گفت: اگر رای تو بر این کار مقرر است و عزیمت در امضای ان مصمم باری نیک بر حذر باید بود که بزرگ خطری است. و حکما گویند بر سه کار اقدام ننماید مگر نادان: صحبت سلطان، و چشیدن زهر به گمان و، سر گفتن با زنان. و علما پادشاه را به کوه بلند تشبیه کنند که در او انواع ثمار و اصناف معادن باشد لکن مسکن شیر و مار و دیگر موذیات که بر رفتن در وی دشوار است و مقام کردن میان آن طایفه مخوف. دمنه گفت: راست چنین است، لکن هر که از خطر بپرهیزد خطیر نگردد {{ب|از خطر خیزد خطر، زیرا که سوده ده چهل|بر نبندد گر بترسد از خطر بازارگان}} و در سه کار خوض نتوان کرد مگر به رفعت همت و قوت طبع: عمل سلطان و، بازارگانی دریا و، مغالبت دشمن. و علما گویند مقام صاحب مروت به دو موضع ستوده است: در خدمت پادشاه کامران مکرم، یا در میان زهاد قانع محترم. کلیله گفت: ایزد تعالی خیر و خیرت و صلاح و سلامت بدین عزیمت، هرچند من مخالف آنم، مقرون گرداناد. دمنه برفت و بر شیر سلام گفت.از نزدیکان خود بپرسید که این کیست. جواب دادند که فلان پسر فلان. گفت: آری پدرش را شناختم. پس او را بخواند و گفت: کجا می‌باشی؟ گفت: بر درگاه ملک مقیم شده‌ام و آن را قبله حاجت و مقصد امید ساخته و منتظر می‌باشم که کاری افتد و من آن را به رای و خرد کفایت کنم. چه بر درگاه ملوک مهمات حادث گردد که به زیردستان در کفایت آن حاجت باشد کاندر این ملک چو طاووس به کار است مگس و هیچ خدمتگار اگر چه فرومایه باشد از دفع مضرتی و جر منفعتی خالی نماند، و آن چوب خشک که به راه افنگنده‌اند آخر به کار آید، خلالی کنند تا گوش خارند، حیوانی که در او نفع و ضر و از او خیر و شر باشد چگونه بی‌انتفاع شاید گذاشت؟ که {{شعر}} {{ب|گر دسته گل نیاید از ما|هم هیزم دیگ را بشائیم}} {{پایان شعر}} چون شیر سخن دمنه بشنود معجب شد، پنداشت که نصیحتی خواهد کرد، روی به نزدیکان خویش آورد و گفت: مردم هنرمند با مروت اگرچه خامل‌منزلت و بسیارخصم باشد به عقل و مروت خویش پیدا آید در میان قوم، چنان که فروغ آتش اگر چه فروزنده خواهد که پست سوزد به ارتفاع گراید. دمنه بدین سخن شاد شد و دانست که افسون او در گوش شیر مؤثر آمد، گفت: واجب است بر کافه خدم و حشم ملک که آن چه ایشان را فراز آید از نصیحت باز نمایند و مقدار دانش و فهم خویش معلوم رای پادشاه گردانند، که ملک تا اتباع خویش را نیکو نشناسد و بر اندازه رای و روییت و اخلاص و مناصحت هر یک واقف نباشد از خدمت ایشان انتفاعی نتواند گرفت و در اصطناع ایشان مثال نتواند داد. چه دانه مادام که در پرده خاک نهان است هیچ کس در پروردن او سعی ننماید، چون نقاب خاک از چهره خویش بگشاد و روی زمین را زیر زمردین بست معلوم گردد که چیست، لاشک آن را بپرورند و از ثمرت آن منفعت گیرندو هر که هست بر اندازه تربیت از او فایده توان گرفت. و عمده در همه ابواب اصطناع ملوک است، چنانکه گفته‌اند: {{شعر}} {{ب|من همچو خار و خاکم، تو آفتاب و ابر|گل‌ها ولاله‌ها دهم ار تربیت کنی}} {{پایان شعر}} و از حقوق رعیت بر ملک آن است که هر یک را بر مقدار مروت و یکدلی و نصیحت به درجه‌ای رساند، و به هوا در مراتب تقدیم و تأخیر نفرماید، و کسانی را که در کارها غافل و از هنرها عاطل باشند بر کافیان هنرمند و داهیان خردمند ترجیح و تفضیل روا ندارد، که دو کار از عزایم پادشاهان غریب نماید: حلیت سر بر پای بستن، و پیرایه پای بر سر آویختن. و یاقوت و مروارید را در سرب و ارزیز نشاندن در آن تحقیر جواهر نباشد لکن عقل فرماینده به نزدیک اهل خرد مطعون گردد. و انبوهی یاران که دوربین و کاردان نباشند عین مضرت است، و نفاذ کار با اهل بصیرت و فهم تواند بود نه به انبوهی انصار و اعوان. و هر که یاقوت با خویشتن دارد گران‌بار نگردد و بدان هر غرض حاصل آید. و آن که سنگ در کیسه کند رنجور گردد و روز حاجت بدان چیزی نیابد. و مرد دانا حقیر نشمرد صاحب مروت را اگر چه خامل‌منزلت باشد، چه پی از میان خاک برگیرند و از او زین‌ها سازند و مرکب ملوک شود و کمان‌ها راست کنند و به صحبت دست ملوک و اشراف عزیز گردد. و نشاید که پادشاه خردمندان را به خمول اسلاف فرو گذارد و بی‌هنران را به وسایل موروث، بی‌هنر مکتسب، اصطناع فرماید بلکه تربیت پادشاه بر قدر منفعت باید که در صلاح ملک از هر یک بیند، چه اگر بی‌هنران خدمت اسلاف را وسیلت سعادت سازند خلل به کارها راه یابد و اهل هنر ضایع مانند. و هیچ کس به مردم از ذات او نزدیک‌تر نیست، چون بعضی از آن معلول شود به داروهایی علاج کنند که از راه‌های دور و شهرهای بیگانه آرند. و موش مردمان را هم‌سرایه و هم‌خانه است، چون موذی می‌باشد او را از خانه بیرون می‌فرستند و در هلاک او سعی واجب می‌بینند. و باز اگر چه وحشی و غریب است چون بدو حاجت و از او منفعت است با کرامی هر چه تمامتر او را به دست آرند و از دست ملوک برای او مرکبی سازند. چون دمنه از این سخن فارغ شد اعجاب شیر بدو زیادت گشت و جواب‌های نیکو و ثناهای بسیار فرمود و با او الفی تمام گرفت. و دمنه به فرصت خلوت طلبید و گفت: مدتی است تا ملک را بر یک جای مقیم می‌بینم و نشاط شکار و حرکت فرو گذاشته است، موجب چیست؟ شیر می‌خواست که بر دمنه حال هراس خود پوشانیده دارد، در آن میان شنزبه بانگی بکرد بلند و آواز او چنان شیر را از جای ببرد که عنان تملک و تماسک از دست او بشد و راز خود بر دمنه بگشاد و گفت: سبب این آواز است که می‌شنوی. نمی‌دانم که از کدام جانب می‌آید، لکن گمان می‌برم که قوت و ترکیب صاحب آن فراخور آواز باشد. اگر چنین است ما را این جا مقام صواب نباشد. دمنه گفت: جز بدین آواز ملک را از وی هیچ ریبتی دیگر بوده است؟ گفت:نی. گفت: نشاید که ملک بدین موجب مکان خویش خالی گذارد و از وطن مألوف خود هجرت کند، چه گفته‌اند که آفت عقل تصلف است، و آفت مروت چربک، و آفت دل ضعیف آواز قوی. و در بعضی امثال دلیل است که به هر آواز بلند و جثه قوی التفات نشاید نمود. شیر گفت:چگونه است آن؟ گفت: آورده‌اند که روباهی در بیشه‌ای رفت آن جا طبلی دید پهلوی درختی افگنده و هر گاه که باد بجستی شاخ درخت بر طبل رسیدی، آوازی سهمناک به گوش روباه آمدی. چون روباه ضخامت جثه بدید و مهابت آواز بشنید طمع در بست که گوشت و پوست فراخور آواز باشد، می‌کوشید تا آن را بدرید الحق چربوی بیشتر نیافت. مرکب زیان در جولان کشید و گفت: بدانستم که هر کجا جثه ضخیمتر و آواز آن هایل‌تر منفعت آن کمتر. و این مثل بدان آوردم تا رای ملک را روشن شود که بدین آواز متقسم خاطر نمی‌باید شد. و اگر مرا مثال دهد به نزدیک او روم و بیان حال و حقیقت کار ملک را معلوم گردانم. شیر را سخن موافق آمد. دمنه بر حسب مراد و اشارت او برفت. چون از چشم شیر غایب گشت شیر تأملی کرد و از فرستادن دمنه پشیمان شد و با خود گفت: در امضای این رای مصیب نبودم، چه هر که بر درگاه ملوک بی‌جرمی جفا دیده باشد و مدت رنج و امتحان او دراز گشته، یا مبتلا به دوام مضرت و تنگی معیشت، و یا آن چه داشته باشد از مال و حرمت به باد داده، و یا از عملی که مقلد آن بوده است معزول گشته، یا شریری معروف که به حرص و شره فتنه جوید و به اعمال خیر کم گراید، یا صاحب جرمی که یاران او لذت عفو دیده باشند و او تلخی عقوبت چشیده، یا در گوش مال شریک بوده باشند و در حق او زیادت مبالغتی رفته، یا در میان اکفا خدمتی پسندیده کرده و یاران در احسان و ثمرت بر وی ترجیح یافته، و یا دشمنی در منزلت بر وی سبقت جسته و بدان رسیده، یا از روی دین و مروت اهلیت اعتماد و امانت نداشته، یا در آن چه به مضرت پادشاه پیوندد خود را منفعتی صورت کرده، یا به دشمن سلطان التجا ساخته و در آن قبول دیده، به حکم این مقدمات پیش از امتحان و اختبار تعجیل نشاید فرمود پادشاه را در فرستادن او به جانب خصم و محرم داشتن در اسرار رسالت. و این دمنه دوراندیش است و مدتی دراز بر درگاه من رنجور و مهجور بوده است. اگر در دل وی آزاری باقی است ناگاه خیانتی اندیشد و فتنه‌ای انگیزد. و ممکن است که خصم را در قوت ذات و بسطت حال از من بیشتر یاود در صحبت و خدمت او رغبت نماید، و بدانچه واقف است از اسرار من او را بیاگاهاند. شیر در این فکرت مضطرب گشت، می‌خاست و می‌نشست و چشم به راه می‌داشت. ناگاه دمنه از دور پدید آمد. اندکی بیارامید و بر جای خویش قرار گرفت. چون بدو پیوست پرسید که: چه کردی؟ گفت: گاوی دیدم که آواز او به گوش ملک می‌رسید. گفت: مقدار قوت او چیست؟ گفت: ندیدم او را نخوتی و شکوهی که بر قوت او دلیل گرفتمی. چندان که به وی رسیدم بر وی سخن اکفا می‌گفتم و ننمود در طبع او زیادت طمع تواضعی و تعظیمی، و در ضمیر خویش او را هم مهابتی نیافتم که احترام بیشتر فلازم شمردی. شیر گفت: آن را بر ضعیف حمل نتوان کرد و بدان فریفته نشاید گشت، که بادی سخت گیاهی ضعیف را نیفگند و درختای قوی را در اندازد و گوشک‌های محکم را بگرداند. و مهتران و بزرگان قصد زیردستان و اذناب در مذهب سیادت محظور شناسند و تا خصم بزرگوار قدر و کریم نباشد اظهار قوت و شوکت روا ندارند، و بر هر یک مقاومت فراخور حال او فرمایند. چه در معالی کفائت نزدیک اهل مروت معتبر است. {{شعر}} {{ب|نکند باز عزم صلح ملخ|نکند شیر قصد زخم شگال}} {{پایان شعر}} دمنه گفت: ملک کار او را چندین وزن نهند، و اگر فرماید بروم و او را بیارم تا ملک را بنده‌ای مطیع و چاکری فرمان‌بردار باشد. شیر از این سخن شاد شد و به آوردن او مثال داد. دمنه به نزدیک گاو آمد و با دل قوی بی‌تردد و تحیر با وی سخن گفتن آغاز کرد و گفت: مرا شیر فرستاده است و فرموده که تو را به نزدیک او برم، و مثال داده که اگر مسارعت نمایی امانی هم بر تقصیری که تا این غایت روا داشته‌ای و از خدمت و دیدار او تقاعدی نموده، و اگر توفقی کنی بالفور باز گردم و آن چه رفته باشد باز نمایم. گاو گفت: کیست این شیر؟ دمنه گفت: ملک سباع. گاو که ذکر ملک سباع شنود بترسید، دمنه را گفت: اگر مرا قوی‌دل گردانی و از بأس او ایمن کنی با تو بیایم. دمنه با او وثیقتی کرد و شرایط تأکید و احکام اندر آن به جای آورد و هر دو روی به جانب شیر نهادند. چون به نزدیک او رسیدند گاو را گرم بپرسید و گفت: بدین نواحی کی آمده‌ای و موجب آمدن چه بوده است؟ گاو قصه خود را باز گفت. شیر فرمود که: این جا مقام کن که از شفقت و اکرام و مبرت و انعام ما نصیبی تمام یاوی. گاو دعا و ثنا گفت و کمر خدمت به طوع و رغبت ببست. شیر او را به خویشتن نزدیک گردانید و در اعزاز و ملاطفت اطناب و مبالغت نمود، و روی به تفحص حال و استکشاف کار او آورد، و اندازه رای و خرد او به امتحان و تجربت بشناخت، و پس از تأمل و مشاورت و تدبر و استخارت او را امکان اعتماد و محرم اسرار خویش گردانید. و هر چند اخلاق و عادات او را بیشتر آزمود ثقت او به وفور داشن و کفایت و کیاست و شمول فهم و حذاقت وی زیادت گشت، و هر روز منزلت وی در قبول و اقبال شریف‌تر و درجت وی در احسان و انعام منیف‌تر می‌شد، تا از جملگی لشکر و کافه نزدیکان درگذشت. چون دمنه بدید که شیر در تقریب گاو چه ترحیب می‌نماید و هر ساعت در اصطفا و اجتبای وی می‌افزاید دست حسد سرمه بیداری در چشم وی کشید و فروغ خشم آتش غیرت در مفروش وی پراگند تا خواب و قرار از وی بشد. نزدیک کلیله رفت و گفت: ای براذر، ضعف رای و عجز من می‌بینی؟ همت بر فراغ شیر مقصور گردانیدم و در نصیب خویش غافل بودم، و این گاو را به خدمت آوردم تا قربت و مکانت یافت و من از محل و درجت خویش بیفتادم. کلیله گفت: که تو را همان پیش آمد که پارسا مرد را. دمنه گفت: چگونه؟ گفت: زاهدی را پادشاهی کسوتی داد فاخر و خلعتی گران‌مایه، دزدی آن در وی بدید در آن طمع کرد و به وجه ارادت نزدیک او رفت و گفت: می‌خواهم تا در صحبت تو باشم و آداب طریقت درآموزم. بدین طریق محرم شد بر وی. زندگانی به رفق می‌کرد تا فرصتی یافت و جامه تمام ببرد. چون زاهد جامه ندید دانست که او برده است. در طلب او روی به شهر نهاده بود، در راه برد و نخجیر گذشت که جنگ می‌کردند، بس و یکدیگر را مجروح گردانیده، و روباهی بیامده بود و خون ایشان می‌خورد، ناگاه نخجیران سروی انداختند، روباه کشته شد. زاهد شبانگاه به شهر رسید جایی جست که پای‌افزار بگشاید. حالی خانه زنی بدکاری مهیا شد، و آن زن کنیزکان آن‌کاره داشت و یکی را از آن کنیزکان که در جمال رشک عروسان خلد بود، ماهتاب از بناگوش او نور دزدیدی و آفتاب پیش رخش سجده بردی، دل‌آویزی جگرخواری مجلس‌افروزی جهان‌سوزی چنان که این ترانه دروصف او درست آید: {{شعر}} {{ب|گر حسن تو بر فلک زند خرگاهی|از هر برجی جدا بتابد ماهی}} {{ب|ور لطف تو در زمین بیابد راهی|صد یوسف سر بر آرد از هر چاهی}} {{پایان شعر}} به برنایی نوخط آشوب زنان و فتنه مردان بلند بالای باریک میان چست سخن نغز بذله قوی ترکیب {{شعر}} {{ب|چنان کس، کَش اندر طبایع اثر|ز گرمی و تری بود بیشتر}} {{پایان شعر}} مفتون شده بود و البته نگذاشتی که دیگر حریفان گرد او گشتندی {{شعر}} {{ب|چشمی که تو را دیده بود ای دلبر|پس چون نگرد به روی معشوق دگر؟}} {{پایان شعر}} زن از قصور دخل می‌جوشید و بر کنیزک بس نمی‌آمد که حجاب حیا از میان برداشته بود و جان بر کف دست نهاده. به ضرورت در حیلت ایستاد تا برنا را هلاک کند، و این شب که زاهد نزول کرد تدبیر آن ساخته بود و فرصت آن نگاه داشته، و شراب‌های گران در ایشان پیموده تا هر دو مستان شدند و در گشتند. چون هر دو را خواب در ربود قدری زهر در ماسوره‌ای نهاد، و یک سر ماسوره در اسافل برنا بداشت و دیگر سر در دهان گرفت تا زهر در وی دمد، پیش از آن که دم بر آورد بادی از خفته جدا شد و زهر تمام در حلق زن بپراگند. زن بر جای سرد شد. و از گزاف نگفته‌اند: {{شعر}} {{ب|جزاء مقبل الاست الضراط|و زاهد این حال را مشاهدت می‌کرد}} {{پایان شعر}} چندان که صبح صادق عرصه گیتی را به جمال خویش منور گردانید زاهد خود را ظلمت فسق و فساد آن جماعت باز رهانید و منزلی دیگر طلبید. کفشگری بدو تبرک نمود و او را به خانه خویش مهمان کرد، و قوم را در معنی نیک‌داشت او وصایت کرد و خود به ضیافت بعضی از دوستان رفت. و قوم او دوستی داشت، و سفیر میان ایشان زن حجامی بود. زن حجام را بدو پیغام داد که: شوی من مهمان رفت، تو برخیز و بیا چنانکه من دانم و تو. مرد شبانگاه حاضر شده بود. کفشگر مست باز رسید، او را بر در خانه دید و پیش از آن بدگمانی داشته بود، به خشم در خانه آمد و زن را نیک بزد و محکم بر ستون بست و بخفت. چندان که خلق بیارامید زن حجام بیامد و گفت: مرد را چندین منتظر چرا می‌داری؟ اگر بیرون خواهی رفت زودتر باش و اگر نه خبر کن تا باز گردد. گفت: ای خواهر اگر شفقتی خواهی کرد زودتر مرا بگشای و دستوری ده تا تو را بدل خویش ببندم و دوست خویش را عذری خواهم و در حال باز آیم، موقع منت اندر آن هر چه مشکورتر باشد. زن حجام بگشادن او و بستن خود تن در داد و او را بیرون فرستاد. در این میان کفشگر بیدار شد و زن را بانگ کرد زن حجام از بیم جواب نداد که او را بشناسد، به کرات خواند هیچ نیارست گفتن. خشم کفشگر زیادت گشت و نشگرده برداشت پیش ستون آمد. و بینی زن حجام ببرید و در دست او داد که: به نزدیک معشوق تحفه فرست. چون زن کفشگر باز رسید خواهرخوانده را بینی بریده یافت، تنگ دل شد و عذرها خواست و او را بگشاد و خود را بر ستون بست، و او بینی در دست به خانه رفت. و این همه را زاهد می‌دید و می‌شنود. زن کفشگر ساعتی بیارامید و دست به دعا برداشت و در مناجات آمد و گفت: ای خداوند، اگر می‌دانی که شوی با من ظلم کرده است و تهمت نهاده است تو به فضل خویش ببخشای و بینی به من باز ده. کفشگر گفت: ای نابکار جادو این چه سخن است؟ جواب داد گفت: برخیز ای ظالم و بنگر تا عدل و رحمت آفریدگار عز اسمه بینی در مقابله جور و تهور خویش، که چون برائت ساحت من ظاهر بود ایزد تعالی بینی به من باز داد و مرا میان خلق مثله و رسوا نگذاشت. مرد برخاست و چراغ بیفروخت زن را به سلامت دید و بینی برقرار. در حال به اعتذار مشغول گشت و به گناه اعتراف نمود و از قوم به لطف هر چه تمامتر بحلی خواست و توبه کرد که بی‌وضوح بنیتی و ظهور حجتی بر امثال این کار اقدام ننماید و به گفتار نمام دیو مردم و چربک شریر فتنه‌انگیز زن پارسا و عیال نهفته را نیازارد، و به خلاف رضای این مستوره که دعای او را البته حجابی نیست کاری نپیوندد. و زن حجام بینی در دست به خانه آمد، در کار خویش حیران و وجه حیلت مشتبه، که به نزدیک شوهر و همسرایگان این معنی را چه عذر گوید، و اگر سؤال کنند چه جواب دهد. در این میان حجام از خواب در آمد و آواز داد و دست‌افزار خواست و به خانه محتشمی خواست رفت. زن دیری توقف کرد و ستره تنها بدو داد. حجام در تاریکی شب از خشم بینداخت. زن خویشتن از پای درافکند و فریاد برآورد که بینی بینی. حجام متحیر گشت و همسرایگان درآمدند و او را ملامت کردند. چون صبح جهان‌افروز مشاطه‌وار کله ظلمانی را از پیش برداشت و جمال روز روشن را بر اهل عالم جلوه زد اقربای زن جمله شدند و حجام را پیش قاضی بردند و قاضی پرسید که: بی گناه ظاهر و جرم معلوم مثله کردن این عورت چرا روا داشتی؟ حجام متحیر گشت و در تقریر حجت عاجز شد. قاضی به قصاص و عقوبت او حکم کرد. زاهد برخاست گفت: قاضی را در این باب تأمل واجب است، که دزد جامه من نبرد و روباه را نخجیران نکشتند، و زن بدکار را زهر هلاک نکرد، و حجام بینی قوم نبرید، بلکه ما این همه بلاها به نفس خویش کشیدیم. قاضی دست از حجام بداشت و روی به زاهد آورد تا بیان آن نکت بشنود. زاهد گفت: اگر مرا آرزوی مرید بسیار و تبع انبوه نبودی و به ترهات دزد فریفته نگشتمی آن فرصت نیافتمی ؛ و اگر روباه در حرص و شره مبالغت ننمودی و خون فرو گذاشتی آسیب نخجیران بدو نرسیدی؛ و اگر زن بدکار قصد جوان غافل نکردی جان شیرین به باد ندادی؛ و اگر زن حجام بر ناشایست تحریض و در فساد موافقت روا نداشتی مثله نشدی. کلیله گفت: این مثل بدان آوردم تا بدانی که این محنت تو به خود کشیدی و از نتایج عاقبت آن غافل بودی. دمنه گفت: چنین است و این کار من کردم. اکنون تدبیر خلاص من چگونه می‌بینی؟ کلیله گفت: تو چه اندیشیده‌ای؟ گفت: می‌اندیشم که به لطایف حیل و بدایع تمویهات گرد این غرض درآیم و به هر وجه که ممکن گردد بکوشم تا او را درگردانم، که اهمال و تقصیر را در مذهب حمیت رخصت نبینم و اگر غفلتی روا دارم به نزدیک اصحاب مروت معذور نباشم. و نیز منزلتی تو نمی‌جویم و در طلب زیادتی قدم نمی‌گزارم که به حرص و گرم‌شکمی منسوب شوم. و سه غرض است که عاقلان روا دارند در تحصیل آن انواع فکرت و دقایق حیلت به جای آوردن و جد نمودن: در طلب نفع سابق تا به منزلت و خیر سابق برسد و از مضرت آزموده بپرهیزد؛ و نگاه داشتن منفعت حال و بیرون آوردن نفس از آفت وقت؛ و تیمار داشت مستقبل در احراز خیر و دفع شر. و من چون امیدوار می‌باشم به منزلت خود باز رسم و جمال حال من تازه شود طریق آن است که به حیلت در پی گاو ایستم تا پشت زمین را وداع کند و در دل خاک منزلی آبادان گرداند، که فراغ دل و صلاح کار شیر در آن است، چه در ایثار او افراط کرده است و به رکت رای منسوب گشته. کلیله گفت که: در اصطناع گاو و افراشتن منزلت وی شیر را عاری نمی‌شناسم. دمنه گفت: در تقریب او مبالغتی رفت و به دیگر ناصحان استخفاف روا داشت تا مستزید گشتند، و منافع خدمت ایشان از او و فواید قربت او از ایشان منقطع شد. و گویند که آفت ملک شش چیز است: حرمان و فتنه و هوا و خلاف روزگار و تنگ خویی و نادانی. حرمان آن است که نیک‌خواهان را از خود محروم گردند و اهل رای و تجربت را نومید فرو گذارد؛ و فتنه آن که جنگ‌های ناپیوسان و کارهای نااندیشیده حادث گردد و شمشیرهای مخالف از نیام بر آید؛ و هوا مولع بودن به زنان و شکار و سماع و شراب و امثال آن؛ و خلاف روزگار وبا و قحط و غرق و حرق و آنچه بدین ماند؛ و تنگ‌خویی افراط خشم و کراهیت و غلو در عقوبت و سیاست؛ و نادانی تقدیم نمودن ملاطفت در مواضع مخاصمت و به کار داشتن مناقشت به جای مجاملت. کلیله گفت: دانستم. لکن چگونه در هلاک گاو سعی توانی پیوست و او را قوت از تو زیادت است و یار و معین بیش دارد؟ دمنه گفت: بدین معانی نشاید نگریست، که بنای کارهای به قوت ذات و استیلای اعوان نیست، و گفته‌اند: و آن چه به رای و حیلت توان کرد به زور و قوت دست ندهد. و به تو نرسیده است که زاغی به حیلت مار را هلاک کرد؟ گفت: چگونه؟ گفت: آورده‌اند که زاغی در کوه بر بالای درختی خانه داشت، و در آن حوالی سوراخ ماری بود، هر گاه که زاغ بچه بیرون آوردی مار بخوردی. چون از حد بگذشت و زاغ درماند شکایت بر آن شگال که دوست وی بود بکرد و گفت: می‌اندیشم که خود را از بلای این ظالم جان شکر باز رهانم. شگال پرسید که: به چه طریق قدم در این کار خواهی نهاد؟ گفت: می‌خواهم که چون مار در خواب شود ناگاه چشم‌های جهان‌بینش برکنم، تا در مستقبل نور دیده و مطوه دل من از قصد او ایمن گردد. شگال گفت: این تدبیر بابت خردمندان نیست، چه خردمند قصد دشمن بر وجهی کند که در آن خطر نباشد. و زینهار تا چون ماهی‌خوار نکنی که در هلاک پنج‌پا یک سعی پیوست، جان عزیز به باد داد. زاغ گفت: چگونه؟ گفت: آورده‌اند که ماهی‌خواری بر لب آبی وطن ساخته بود، و به قدر حاجت ماهی می‌گرفتی و روزگاری در خصب و نعمت می‌گذاشت. چون ضعف پیری بدو راه یافت از شکار باز ماند. با خود گفت: دریغا عمر که عناد گشاده رفت و از وی جز تجربت و ممارست عوضی به دست نیامد که در وقت پیری پای مردی یا دست گیری تواند بود. امروز بنای کار خود، چون از قوت بازمانده‌ام، بر حیلت باید نهاد و اسباب قوت که قوام معیشت است از این وجه باید ساخت. پس چون اندوهناکی بر کنار آب بنشست. پنج‌پایک از دور او را بدید، پیشتر آمد و گفت: تو را غمناک می‌بینم. گفت: چگونه غمناک نباشم، که مادت معیشت من آن بود که هر روز یگان دوگان ماهی می‌گرفتمی و بدان روزگار کرانه می‌کرد، و مرا بدان سد رمقی حاصل می‌بود و در ماهی نقصان بیشتر نمی‌افتاد؟ و امروز دو صیاد از این جا می‌گذشتند و با یکدیگر می‌گفت که: «در این آب گیر ماهی بسیار است، تدبیر ایشان بباید کرد.» یکی از ایشان گفت: «فلان جای بیشتر است چون از ایشان بپردازیم روی بدین‌ها آریم.» و اگر حال بر این جمله باشد مرا دل از جان بر باید داشت و بر رنج گرسنگی بل تلخی مرگ دل بنهاد. پنج‌پایک برفت و ماهیان را خبر کرد و جمله نزدیک او آمدند و او را گفتند: المستشار مؤتمن، و ما با تو مشورت می‌کنیم و خردمند در مشورت اگر چه از او دشمن چیزی پرسد شرط نصیحت فرو نگذارد خاصه در کاری که نفع آن بدو باز گردد، و بقای ذات تو به دوام تناسل ما متعلق است. در کار ما چه صواب بینی؟ ماهی‌خوار گفت: با صیاد مقاومت صورت نبندد، و من در آن اشارتی نتوانم کرد. لکن در این نزدیکی آب‌گیری می‌دانم که آبش به صفا پرده‌درتر از گریه عاشق است و غمازتر از صبح صادق، دانه ریگ در قعر آن بتوان شمرد و بیضه ماهی از فراز آن بتوان دید. اگر بدان تحویل توانید کرد در امن و راحت و خصب و فراغت افتید. گفتند: نیکو رایی است. لکن نقل بی‌معونت و مظاهرت تو ممکن نیست. گفت: دریغ ندارم مدت گیرد و ساعت تا ساعت صیادان بیایند و فرصت فایت شود. بسیار تضرع نمودند و منتها تحمل کردند تا بر آن قرارداد که هر روز چند ماهی ببردی و بر بالایی که در آن حوالی بود بخوردی. و دیگران در آن تحویل تعجیل و مسارعت می‌نمودند و با یکدیگر پیش‌دستی و مسابقت می‌کردند، و خود به چشم عبرت در سهو و غفلت ایشان می‌نگریست و به زبان عظت می‌گفت که: هر که به لاوه دشمن فریفته شود و بر لئیم ظفر و بدگوهر اعتماد روا دارد سزای او این است. چون روزها بر آن گذشت پنج‌پایک هم خواست که تحویل کند. ماهی‌خوار او را بر پشت گرفت و روی بدان بالا نهاد که خوابگاه ماهیان بود. چون پنج‌پایک از دور استخوان ماهی دید بسیار، دانست که حال چیست. اندیشید که خردمند چون دشمن را در مقام خطر بدید و قصد او در جان خود مشاهدت کرد اگر کوشش فرو گذارد در خون خویش سعی کرده باشد؛ و چون بکوشید اگر پیروز آید نام گیرد، و اگر به خلاف آن کاری اتفاق افتد باری کرم و حمیت و مردانگی و شهامت او مطعون نگردد، و با سعادت شهادت او را ثواب مجاهدت فراهم آید. پس خویشتن بر گردن ماهی‌خوار افگند و حلق او محکم بیفشرد چنان که بی‌هوش از هوا در آمد و یک سر به زیارت مالک رفت. پنج‌پایک سر خویش گرفت و پای در راه نهاد تا به نزدیک بقیت ماهیان آمد، و تعزیت یاران گذشته و تهنیت حیات ایشان بگفت و از صورت حال اعلام داد. همگنان شاد گشتند و وفات ماهی‌خوار را عمر تازه شمردند. {{شعر}} {{ب|مرا شربتی از پس بد سگال|بود خوش‌تر از عمر هفتاد سال}} {{پایان شعر}} و این مثل بدان آوردم که بسیار کس به کید و حیلت خویشتن را هلاک کرده است. لکن من تو را وجهی نمایم که اگر بر آن کار توانا گردی سبب بقای تو و موجب هلاک مار باشد. زاغ گفت: از اشارت دوستان نتوان گذشت و رای خردمند را خلاف نتوان کرد. شگال گفت: صواب آن می‌نمایم که در اوج هوا پرواز کنی و در بام‌ها و صحراها چشم می‌اندازی تا نظر بر پیرایه‌ای گشاده افگنی که ربودن آن میسر باشد. فرود آیی و آن را برداری و هموارتر می‌روی چنان که از چشم مردمان غایب نگردی. چون نزدیک مار رسی به روی اندازی تا مردمان که در طلب پیرایه آمده باشند نخست تو را باز رهانند آن گاه پیرایه بر دارند. زاغ روی به آبادانی نهاد. زنی را دید پیرایه بر گوشه بام نهاده و خود به طهارت مشغول گشته؛ در ربود و بر آن ترتیب که گفته بود بر مار انداخت. مردمان که در پی زاغ بودند در حال سر مار بکوفتند و زاغ باز رست. دمنه گفت: این مثل بدان آوردم تا بدانی که آن چه به حیلت توان کرد به قوت ممکن نباشد. کلیله گفت: گاو را که با قوت و زور خرد و عقل جمع است به مکر با او چگونه دست توان یافت؟ دمنه گفت: چنین است. لکن به من مغرور است و از من ایمن، به غفلت او را بتوانم افکند. چه کمین غدر که از مأمن گشایند جای‌گیرتر افتد، چنان که خرگوش به حیلت شیر را هلاک کرد. - چگونه؟ گفت: آورده‌اند که در مرغزاری که نسیم آن بوی بهشت را معطر کرده بود و بر عکس آن روی فلک را منور گردانیده، از هر شاخی هزار ستاره تابان و در هر ستاره هزار سپهر حیران {{شعر}} {{ب|سحاب گویی یاقوت ریخت بر مینا|نسیم گویی شنگرف بیخت بر زنگار}} {{ب|بخار چشم هوا و بخور روی زمین|ز چشم دایه باغ است و روی بچه خار}} {{پایان شعر}} وحوش بسیار بود که همه به سبب چراخور و آب در خصب و راحت بودند، لکن به مجاورت شیر آن همه منغص بود. روزی فراهم آمدند و جمله نزدیک شیر رفتند و گفتند: تو هر روز پس از رنج بسیار و مشقت فراوان از ما یکی شکار می‌توانی شکست و ما پیوسته در بلا و تو در تگاپوی و طلب. اکنون چیزی اندیشیده‌ایم که تو را در آن فراغت و ما را امن و راحت باشد. اگر تعرض خویش از ما زایل کنی هر روز موظف یکی شکاری پیش ملک فرستیم. شیر بدان رضا داد و مدتی بر آن بر آمد. یک روز قرعه بر خرگوش آمد. یاران را گفت: اگر در فرستادن من توقفی کنید من شما را از جور این جبار خون‌خوار باز رهانم. گفتند: مضایقتی نیست. او ساعتی توقف کرد تا وقت چاشت شیر بگذشت، پس آهسته نرم‌نرم روی به سوی شیر نهاد. شیر را دل‌تنگ یافت. آتش گرسنگی او را بر باد تند نشانده بود و فروغ خشم در حرکات و سکنات وی پدید آمده، چنان که آب دهان او خشک ایستاده بود و نقض عهد را در خاک می‌جست. خرگوش را بدید، آواز داد که: از کجا می‌آیی و حال وحوش چیست؟ گفت: در صحبت من خرگوشی فرستاده بودند، در راه شیری از من بستد، من گفتم: «این چاشت ملک است»، التفات ننمود و جفاها راند و گفت: «این شکارگاه و صید آن به من اولی‌تر، که قوت شوکت من زیادت است.» من شتافتم تا ملک را خبر کنم. شیر بخاست و گفت: او را به من نمای. خرگوش پیش ایستاد و او را به سر چاهی بزرگ برد که صفای آن چون آینه‌ای شک و یقین صورت‌ها بنمودی و اوصاف چهره هر یک بر شمردی. و گفت: در این چاه است و من از وی می‌ترسم، اگر ملک مرا در برگیرد، او را نمایم. شیر او را در برگرفت و به چاه فرو نگریست، خیال خود و از آن خرگوش بدید، او را بگذاشت و خود را در چاه افگند و غوطی خورد و نفس خون‌خوار و جان مردار به مالک سپرد. خرگوش به سلامت باز رفت. وحوش از صورت حال و کیفیت کار شیر پرسیدند، گفت: او را غوطی دادم که چون گنج قارون خاک خورد شد. همه بر مرکب شادمانگی سوار گشتند و در مرغزار امن و راحت جولانی نمودند، و این بیت را ورد ساختند: کلیله گفت: اگر گاو را هلاک توانی کرد چنان که رنج آن به شیر باز نگردد وجهی دارد و در احکام خرد تأویلی یافته شود، و اگر بی از آن چه مضرتی بدو پیوندد دست ندهد زینهار تا آسیب بر آن نزنی، چه هیچ خردمند برای آسایش خویش رنج مخدوم اختیار نکند. سخن بر این کلمه به آخر رسانیدند و دمنه از زیارت شیر تقاعد نمود، تا روزی فرصت جست و در خلا پیش او رفت چون دژمی. شیر گفت:روزها است که ندیده‌ام، خیر هست؟ گفت: خیر باشد. از جای بشد. بپرسید که: چیزی حادث شده است؟ گفت:آری. فرمود که: بازگوی. گفت: در حال فراغ و خلا راست آید. گفت: این ساعت وقت است. زودتر باید باز نمود که مهمات تأخیر بر ندارد، و خردمند مقبل کار امروز به فردا نیفگند. دمنه گفت: هر سخن که از سماع آن شنونده را کراهیت آید بر ادای آن دلیری نتوان کرد مگر که به عقل و تمییز شنونده ثقتی تمام باشد، خاصه که منافع و فواید آن بدو بازگردد. چه گوینده را در آن ورای گزارد حقوق تربیت و تقریر لوازم مناصحت فایده‌ای دیگر نتواند بود. و اگر از تبعت آن به سلامت به جهد کار تمام بل فتح با نام باشد. و رخصت این اقدام نمودن بدان می‌توان یافت که ملک به فضیلت رای و مزیت خرد از ملوک مستثنی است، و هر آینه در استماع آن تمییز ملکانه در میان خواهد بود. و نیز پوشیده نخواهد ماند که سخن من از محض شفقت و امانت رود، و از غرض و ریبت منزه باشد. چه گفته‌اند: الرائد لا یکذب اهله. و بقای کافه وحوش به دوام عمر ملک باز بسته است. و خردمند و حلال‌زاده را چاره نباشد از گزارد حق و تقریر صدق، چه هر که بر پادشاه نصیحتی بپوشاند و، ناتوانی از طبیب پنهان دارد، و اظهار درویشی و فاقه بر دوستان جایز نبیند، خود را خیانت کرده باشد. شیر گفت: وفور امانت تو مقرر است و آثار آن بر حال تو ظاهر. آن چه تازه شده است باز نمای، که بر شفقت و نصیحت حمل افتد، و بدگمانی و شبهت را در حوالی آن مجال داده نیاید. دمنه گفت: شنزبه بر مقدمان لشکر خلوت‌ها کرده است و هر یک را به نوعی استمالت نموده و گفته که «شیر را آزمودم و اندازه زور و قوت او معلوم کرد و رای و مکیدت او بدانست و در هر یک خللی تمام و ضعفی شایع دیدم.» و ملک در اکرام آن کافرنعمت غدار افراط نمود، و در حرمت و نفاذ امر که از خصایص ملک است او را نظیر نفس خویش گردانید، و دست او در امر و نهی و حل و عقد گشاده و مطلق کرد، تا دیو فتنه در دل او بیضه نهاد و هوای عصیان از سر او بادخانه‌ای ساخت. و گفته‌اند که «چون پادشاه یکی را از خدمتگزاران در حرمت و جاه و تبع و مال در مقابله و موازنه خویش دید زود از دست بر باید داشت، و الا خود از پای در آید.» در جمله آن چه ملک تواند شناخت خاطر دیگران بدان نرسد. و من آن می‌دانم که به تعجیل تدبیر کار کرده آید. پیش از آن که دست بشود و به جایی برسد و حازم هم دو نوع است: اول آن که پیش از حدوث و معاینه شر چگونگی آن را بشناخته باشد، و آن چه دیگران در خواتم کارها دانند او در فواتح آن به اصابت رای بدانسته باشد و، تدبیر اواخر آن در اوایل فکرت بپرداخته. اول الفکر آخر العمل. چون نقش واقعه و صورت حادثه پیدا آمد در آن غافل و جاهل و دوربین و عاقل یکسان باشد. و زبان نبوی از این معنی عبارت کند: الامور تشابهت مقبلة فاذا ادبرت عرفها الجاهل کما یعرفها العاقل. {{شعر}} {{ب|ذهن تو به یک فکرت ناگاه بداند|وهمی که نهان باشد در پرده اسرار}} {{ب|رای تو به یک نپرت دزدیده ببیند|ظنی که کمین دارد در خاطر غدار}} {{پایان شعر}} چون صاحب رای بر این نسق به مراقبت احوال خویش پرداخت در همه اوقات گردن کارها در قبضه تصرف خود تواند داشت و پیش از آنکه در گرداب افتد خویشتن به پایاب تواند رسانید. {{شعر}} {{ب|در کار خصم خفته نباشی به هیچ حال|زیرا چراغ دزد بود خواب پاسبان}} {{پایان شعر}} و دوم آن که چون بلا بدو رسد دل از جای نبرد، و دهشت و حیرت را به خود راه ندهد، و وجه تدبیر و عین صواب بر وی پوشیده نماند. {{شعر}} {{ب|جایی که چو زن شود همی مرد|آن جا مرد است بوالفضایل}} {{پایان شعر}} و عاجز و بیچاره و متردد رای و پریشان فکرت در کارها حیران و وقعت حادثه سراسیمه و نالان، نهمت بر تمنی مقصور و همت از طلب سعادت قاصر و لایق بدین تقسیم حکایت آن سه ماهی است. شیر پرسید که: چگونه؟ گفت: آورده‌اند که در آبگیری از راه دور و از تعرض گذریان مصون سه ماهی بود، و دو حازم و یکی عاجز.از قضا روزی دو صیاد بر آن گذشتند با یک دیگر میعاد نهادند که جال بیارند و هر سه ماهی بگیرند. ماهیان این سخن بشنودند. آن که حزم زیادت داشت و بارها دستبرد زمانه جافی دیده بود و شوخ‌چشمی سپهر غدار معاینه کرده و بر بساط خرد و تجربت ثابت قدم شده، سبک، روی به کار آورد و از آن جانب که آب درآمدی برفور بیرون رفت. در این میان صیادان برسیدند و هر دو جانب آب‌گیر محکم ببستند. دیگری هم غوری داست، نه از پیرایه خرد عاطل بود و نه از ذخیرت تجربت بی‌بهر. هر چند تدبیر در هنگام بلافایده بیشتر ندهد، و از ثمرات رای در وقت آفت تمتع زیادت نتوان یافت. و با این همه عاقل از منافع دانش هرگز نومید نگردد، و در دفع مکاید دشمن تأخیر صواب نبیند. وقت ثبات مردان و روز مکر خردمندان است. پس خویشتن مرده ساخت و بر روی آب ستان می‌رفت. صیاد او را برداشت و چون صورت شد که مرده است بینداخت. به حیلت خویشتن در جوی انداخت و جان به سلامت ببرد. و آن که غفلت بر احوال وی غالب و عجز در افعال وی ظاهر بود حیران و سرگردان و مدهوش و پای کشان، چپ و راست می‌رفت و در فراز و نشیب می‌دوید تا گرفتار شد. و این مثل بدان آوردم تا ملک را مقرر شود که در کار شنزبه تعجیل واجب است. و پادشاه کامگار آن باشد که تدبیر کارها پیش از فوت فرصت و عدم مکنت بفرماید، و ضربت شمشیر آب‌دارش خاک از زاد و بود دشمن بر آرد، و شعله عزم جهان‌سوزش دود از خان و مان خصم به آسمان برساند. شیر گفت: معلوم شد. لکن گمانی نمی‌باشد که شنزبه خیانتی اندیشد و سوابق تربیت را به لوای حق کفران خویش مقابله روا دارد، که در باب وی تا این غایت جز نیکویی و خوبی جایز نداشته‌ام. دمنه گفت: همچنین است، و فرط اکرام ملک این بطر بدو راه داده است. و بدگوهر لئیم ظفر همیشه ناصح و یک دل باشد تا به منزلتی که امیدوار است برسید پس تمنی دیگر منازل برد که شایانی آن ندارد، و دست موزه آرزو و سرمایه غرض بدکرداری و خیانت را سازد. و بنای خدمت و مناصحت بی‌اصل و ناپاک بر قاعده بیم و امید باشد، چون ایمن و مستغنی گشت به تیره گردانیدن آب خیر و بالا دادن آتش شر گراید. و حکما گفته‌اند که «پادشاه باید که خدمتگاران را از عاطفت و کرامت خویش چنان محروم ندارد که یکبارگی نومید گردند و به دشمنان او میل کنند، و چندان نعمت و غنیت ندهد که به زودی توانگر شوند و هوس فضول به خاطر ایشان راه جوید، و اقتدا به آداب ایزدی کند و نص تنزیل عزیز را امام سازد: و ان من شیء الا عندنا خزائنه و ما ننزله الا بقدر معلوم، تا همیشه میان خوف و رجا روزگار می‌گذراند، نه دلیری نومیدی بر ایشان صحبت کند و نه طغیان استغنا بدیشان راه جوید ان الانسان لیطغی ان رآه استغنی. و بباید شناخت ملک را که از کژمزاج هرگز راستی نیاید و بدسیرت مذموم‌طریقت را به تکلیف و تکلف بر اخلاق مرضی و راه راست آشنا نتوان کرد. و کل اناء بالذی فیه یرشح کز کوزه همان برون تراود که درواست چنان که نیش کژدم اگر چه بسیار دم بسته دارند و در اصلاح آن مبالغت نمایند چون بگشایند به قرار اصل باز رود و به هیچ تأویل علاج نپذیرد. و هرکه سخن ناصحان، اگر چه درشت و بی‌محابا گویند، استماع ننماید عواقب کارهای او از پشیمانی خالی نماند، چون بیماری که اشارت طبیب را سبک دارد و غذا و شربت بر حسب آرزو و شهوت خورد، هر لحظه ناتوانی مستولی‌تر و علت زمن‌تر شود و از حقوق پادشاهان بر خدمتگزاران گزارد حق نعمت و تقریر ابواب مناصحت است، و مشفق‌تر زیردستان اوست که در رسانیدن نصیحت مبالغت واجب بیند و به مراقبت جوانب مشغول نگردد، و بهتر کارها آن است که خاتمت و مرضی و عاقبت محمود دارد، و دل خواه‌تر ثناها آن است که بر زبان گزیدگان و اشراف رود، و موافق‌تر دوستان اوست که از مخالفت بپرهیزد و در همه معانی موسا کند، و پسندیده‌تر سیرت‌ها آن است که به تقوی و عفاف کشد، و توانگرتر خلایق اوست که بطر نعمت بدو راه نیابد و ضجرت محنت بر وی مستولی نگردد که این هر دو خصلت از نتایج طبع زنان است و اشارت حضرت نبوت بدین وارد: انکن اذا جعتن دقعتن و اذا شبعتن خجلتن و هر که از آتش بستر سازد و از مار بالین کند خواب او مهنا نباشد، و از آسایش آن لذتی نیابد. فایده سداد رای و غزارت عقل آن است که چون از دوستان دشمنی بیند و از خدمتگاران نخوت مهتری مشاهدت کند در حال اطراف کار خود فراهم گیرد، و دامن از ایشان درچیند، و پیش از آن که خصم فرصت چاشت بیابد برای او شامی گواران سازد، چه دشمن به هملت قوت گیرد و به مدت عدت یابد {{شعر}} {{ب|مخالفان تو موارن بدند مار شدند|برآور از سر موران مار گشته دمار}} {{ب|مده زمان شان، زین بیش روزگار مبر|که اژدها شود ار روزگار یابد مار}} {{پایان شعر}} و عاجزتر ملوک آن است که از عواقب کارها غافل باشد و مهمات ملک را خوار دارد، و هر گاه که حادثه بزرگ افتد و کار دشوار پیش آید موضع حزم و احتیاط را مهمل گذارد، و چون فرصت فایت شود و خصم استیلا یافت نزدیکان خود را متهم گرداند و به هر یک حوالت کردن گیرد. و از فرایض احکام جهان‌داری آن است که در تلافی خلل‌ها پیش از تمکن خصم و از تغلب دشمن مبادرت نموده شود، و تدبیر کارها بر قضیت سیاست فرموده آید. و به خداع و نفاق دشمن التفات نیفتد، و عزیمت را به تقویت رای پیر و تأیید بخت جوان به امضا رسانیده شود چه مال بی‌تجارت و علم بی‌مذاکرت و ملک بی‌سیاست پای دار نباشد {{شعر}} {{ب|دست زمانه یاره شاهی نیفگند|در بازوی که آن نکشیده است بار تیغ}} {{پایان شعر}} شیر گفت: سخن نیک درشت و به قوت راندی، و قول ناصح به درشتی و تیزی مردود نگردد و به سمع قبول اصغا یابد. و شنزبه آن گاه که خود دشمن باشد پیدا است که چه تواند کرد و از وی چه فساد آید. و او طعمه من است و مادت حرکت او از گیاه است و مدد قوت من از گوشت. {{شعر}} {{ب|کجا تواند دیدن گوزن طلعت شیر|چگونه یارد دیدن تذرو چهره باز}} {{پایان شعر}} و نیز او را امانی داده‌ام و دالت صحبت و ذمام معرفت بدان پیوسته ان المعارف فی اهل النهی ذمم و در احکام مروت غدر به چه تأویل جایز توان داشت؟ و بارها بر سر جمع با او ثناها گفته‌ام و ذکر خرد و دیانت و اخلاص و امانت او بر زبان رانده، اگر آن را خلافی روا دارم به تناقض قول و رکت رای منسوب گردم و عهد من در دل‌ها بی‌قدر شود. دمنه گفت: ملک را فریفته نمی‌شاید بود بدان چه گوید «او طعمه من است»، چه اگر به ذات خویش مقاومت نتواند کرد یاران گیرد و به رزق و مکر و شعوذه دست به کار کند، و از آن ترسم که وحوش او را موافقت نمایند که همه را بر عداوت ملک تحریض کرده است و خلاف او در دل‌ها شیرین گردانیده. و با این همه هرگز این کار را به دیگران نیفگنده و جز به ذات خویش تکفل ننماید. و چون دمدمه دمنه در شیر اثر کرد گفت: در این کار چه بینی؟ جواب داد که: چون خوره در دندان جای گرفت از درد او شفا نباشد مگر به قلع، و طعامی که معده از هضم و قبول آن امتناع نمود و به غثیان و تهوع کشید از رنج او خلاص صورت نبندد مگر به قذف؛ و دشمن که به مدارا و ملاطفت به دست نیاید و تمرد او به تودد زیادت گردد از او نجات نتواند بود مگر به ترک صحبت او بگوید. شیر گفت: من کاره شده‌ام مجاورت گاو را، کسی به نزدیک او فرستم و این حال با او بگویم و اجازت کنم تا هر کجا خواهد برود. دمنه دانست که اگر این سخن بر شنزبه ظاهر کند در حال برائت ساحت و نزاهت جانب خویشتن ظاهر گرداند و دروغ و مکر او معلوم شود. گفت: این باب، از حزم دور باشد، و مادام که گفته نیامده است محل خیار باقی است، پس از اظهار تدارک ممکن نگردد {{شعر}} {{ب|سخن نگویی توانیش گفت|و مرگفته را باز نتوان نهفت}} {{پایان شعر}} و هر سخن که از زندان دهان جست و هر تیر که از قبضه کمان پرید پوشانیدن آن سخن و بازآوردن آن تیر بیش دست ندهد. و مهابت خامشی، ملوک را پیرایه‌ای نفیس است. {{شعر}} {{ب|چنان از سخن در دلت دار راز|که گر دل بجوید نیابدش باز}} {{پایان شعر}} و شاید بود که چون صورت حال بشناخت و فضیحت خود بدید به مکابره در آید، ساخته و بسیجیده جنگ آغازد، یا مستعد و متشمر روی بگرداند. و اصحاب حزم گناه ظاهر را عقوبت مستور و جرم مستور را عقوبت ظاهر جایز نشمرند. شیر گفت: به مجرد گمان بی‌وضوح یقین نزدیکان خود را مهجور گردانیدن و در ابطال ایشان سعی پیوستن خود را در عذاب داشتن است و تیشه بر پای خویش زدن، و پادشاه را در همه معانی خاصه در اقامت حدود و در امضای ابواب سیاست ؛ تأمل و تثبت واجب است. دمنه گفت: فرمان ملک راست.اما هر گاه که این غدار مکار بیاید آماده و ساخته باید بود تا فرصتی نیابد. و اگر بهتر نگریسته شود خبث عقیدت او در طلعت کژ و صورت نازیباش مشاهدت افتد، که تفاوت میان ملاحظت دوستان و نظرت دشمنان ظاهر است، و پوشانیدن آن بر اهل تمییز متعذر. و علامت کژی باطن او آن است که متلون و متغیر پیش آید و چپ و راست می‌نگرد و پس و پیش سره می‌کند، جنگ را می‌بسیجد {{شعر}} {{ب|بر بسته میان و در زده ناوک|بگشاده عنان و در چده دامن}} {{پایان شعر}} شیر گفت:صواب همین است. و اگر از این علامات چیزی مشاهده افتد شبهت زایل گردد. چون دمنه از اغرای شیر بپرداخت و دانست که به دم او آتش فتنه از آن جانب بالا گرفت خواست که گاو را ببیند و او را هم بر باد نشاند، و به فرمان شیر رود تا از بدگمانی دور باشد، گفت: یکی شنزبه را بینم و از مضمون ضمیر او تنسمی کنم؟ شیر اجازت کرد. دمنه چون سرافگنده‌ای اندوه‌زده به نزدیک شنزبه رفت. شنزبه ترحیب تمام نمود و گفت: روزها است تا ندیده‌ام، سلامت بوده‌ای ؟ دمنه گفت: چگونه سلامت تواند بود کسی که مالک نفس خود نباشد، اسیر مراد دیگران و همیشه بر جان و تن لرزان، یک نفس بی‌بیم و خطر نزند و یک سخن بی‌خوف و فزع نگوید؟ گاو گفت: موجب نومیدی چیست؟ گفت: آن چه در سابق تقدیر رفته است جف القلم بما هو کائن الی یوم الدین. کیست که با قضای آسمانی مقاومت یارد پیوست؟ و در این عالم به منزلتی رسد و از نعمت دنیا شربتی در دست او دهند که سرمست و بی باک نشود؟ و بر پی هوا قدم نهد و در معرض هلاک نباشد؟ و با زنان مجالست دارد و مفتون نگردد؟ و به لئیمان حاجت بردارد و خوار نشود؟ و با شریر و فتان مخالطت گزیند و در حسرت و ندامت نیفتد؟ و صحبت سلطان اختیار کند و به سلامت جهد؟ شنزبه گفت: سخن تو دلیل می کند بر آن چه مگر تو را از شیر نفرتی و هراسی افتاده است. گفت: آری، لکن نه از جهت خویش، و تو می‌دانی سوابق اتحاد و مقدمات دوستی من با خود، و عهدهایی که میان ما رفته است در آن روزگار که شیر مرا نزدیک تو فرستاد هم مقرر است، و ثبات من بر ملازمت آن عهود و رغبت در مراعات آن حقوق معلوم. و چاره نمی‌شناسم از اعلام تو بدانچه تازه شود از محبوب و مکروه و نادر و معهود. شنزبه گفت: بیار ای دوست مشفق و یار کریم‌عهد. دمنه گفت که: از معتمدی شنودم که شیر بر لفظ رانده است که «شنزبه نیک فربه شده است و بدو حاجتی و از او فراغتی نیست، وحوش را به گوشت او نیک داشتی خواهم کرد». چون این بشنودم و تهور و تجبر او می‌شناختم بیامدم تا تو را بیاگاهانم و برهان حسن عهد هرچه لایح‌تر بنمایم و آن چه از روی دین و مودت و شرط حفاظ و حکم فتوت بر من واجب است به ادا رسانم. {{شعر}} {{ب|از عهده عهد اگر برون آید مرد|از هر چه گمان بری فزون آید مرد}} {{پایان شعر}} و حالی به صلاح آن لایق‌تر که تدبیری اندیشی و بر وجه مسارعت روی به حلیت آری مگر دفعی دست دهد و خلاصی روی نماید. چون شنزبه حدیث دمنه بشنود، و عهود و مواثیق شیر پیش خاطر آورد - و در سخن او نیز ظن صدق و اعتقاد نصیحت می‌داشت - گفت واجب نکند که شیر بر من غدر اندیشد، که از من خیانتی ظاهر نشده است، لکن به دروغ او را بر من آغالیده باشند و به تزویر و تمویه مرا در خشم او افگنده. و در خدمت او طایفه‌ای نابکارند همه در بدکرداری استاد و امام، و در خیانت و درازدستی چیره و دلیر، و ایشان را بارها بیازموده است و هر چه از آن باب در حق دیگران گویند بر آن قیاس کند. و هر آینه صحبت اشرار موجب بدگمانی باشد در حق اخیار، و این نوع ممارست به خطا راه برد چون خطای بط. گویند که بطی در آب روشنایی ستاره دید، پنداشت که ماهی است، قصدی می‌کرد تا بگیرد و هیچ نمی‌یافت. چون بارها بیازمود و حاصلی ندید فرو گذاشت. دیگر روز هر گاه که ماهی بدیدی گمان بردی که همان روشنایی است قصدی نپیوستی.و ثمرت این تجربت آن بود که همه روز گرسنه بماند. و اگر شیر را از من شنوانیده‌اند و باور داشته است موجب آزمایش دیگران بوده است و مصداق تهمت من خیانت ایشان است. و اگر این هم نیست و کراهیت بی‌علت است پس هیچ دست‌آویز و پای‌جای نماند. چه سخط چون از علتی زاید استرضا و معذرت آن را بردارد، و هرچه به رزق و افترا ساخته شود اگر به نفاذ رسد دست تدارک از آن قاصر، و وجه تلافی در آن تاریک باشد. که باطل و زور هرگز کم نیاید و آن را اندازه و نهایت صورت نبندد. و نمی‌دانم در آن چه میان من و شیر رفته است خود را جرمی، هر چند در امکان نیاید که دو تن با یکدیگر صحبت دارند، و شب و روز و گاه و بیگاه به یک جا باشند، و در نیک و بد و اندوه و شادی مفاوضت پیوندند چندان که تحرز و تحفظ و خویشتن‌داری به کار توانند داشت که سهوی نرود. چه هیچ کس از سهو و زلت خالی و معصوم نتواند بود، و هرگاه که به قصد و عمد منسوب نباشد مجال تجاوز اغماض‌اندران هرچه فراخ‌تر است. و نیز هیچ مشاطه جمال عفو و احسان مهتران را زشتی جرم و جنایت کهتران نیست والضد یبرز حسنه الضد و اگر بر من خطایی خواهد شمرد جز آن نمی‌شناسم که در رای‌ها جای جای برای مصلحت او را خلافی کرده‌ام، مگر آن را بر دلیری و بی‌حرمتی حمل فرموده است. و هیچ اشارت نبوده ست که نه در آن منفعتی و از آن فایده‌ای ظاهر به حاصل آمده است. و با این همه البته بر سر جمع نگفته‌ام، و در آن جانب هیبت او به رعایت رسانیده‌ام، و شرط تعظیم و توقیر هر چه تمامتر به جای آورده. و چگونه توان داشت که نصیحت سبب وحشت و خدمت موجب عداوت گردد؟ {{شعر}} {{ب|دارو سبب درد شد، اینجا چه امید است|زایل شدن عارضه و صحت بیمار!}} {{پایان شعر}} و هرکه از ناصحان در مشاورت و از طبیبان در معالجت و از فقها در مواضع شبهت به رخصت و غفلت راضی گردد از فواید رای راست و منافع علاج به صواب و میامن مجاهدت در عبادت بازماند. و اگر این هم نیست ممکن است که سکرات سلطنت و ملال ملوک او را بر این باعث می‌باشد. و یکی از سکرات ملک آن است که همیشه خائنان را به جمال رضا آراسته دارد و ناصحان را به وبال سخط مأخوذ. و علما گویند که «در قعر دریا با بند غوطه خوردن و، در مستی لب مار دم‌بریده مکیدن خطر است، و از آن هایل‌تر و مخوف‌تر خدمت و قربت سلاطین» و نیز شاید بود که هنر من سبب این کراهیت گشته است، چه اسپ را قوت وتگ او موجب عنا و رنج گردد، و درخت نیکوبارور را از خوشی میوه شاخ‌ها شکسته شود، و جمال دم طاووس او را پراگنده و بال‌گسسته گذارد {{شعر}} {{ب|وبال من آمد همه دانش من|چو روباه را موی طاووس را پر}} {{ب|شد ناف معطر سبب کشتن آهو|شد طبع موافق سبب بستن کفتار}} {{پایان شعر}} و هنرمندان به حسد بی‌هنران در معرض تلف آیند ان الحسان مظنة للحسد و خصم امائل فرومایگان و اراذل باشند و به حکم انبوهی غلبه کنند، چه دون و سفله بیشتر یافته شود. لئیم را از دیدار کریم و، نادان را از مجالست دانا، و احمق را از مصاحبت زیرک ملالت افزاید. و بی‌هنران در تقبیح حال اهل هنر چندان مبالغت نمایند که حرکات و سکنات او را در لباس دنائت بیرون آرند، و در صورت جنایت و کسوت خیانت به مخدوم نمایند، و همان هنر را که او دالت سعادت شمرد مادت شقاوت گردانند و اگر بدسگالان این قصد بکرده‌اند و قضا آن را موافقت خواهد نمود دشوارتر، که تقدیر آسمانی شیر شرزه را اسیر صندوق گرداند و مار گرزه را سخره و خردمند دوربین را مدهوش حیران و، احمق غافل را زیر متیقظ و شجاع مقتحم را بددل محترز و جبان خائف را دلیر متهور و توانگر منعم را درویش ذلیل و فاقه رسیده محتاج را مستظهر متمول. دمنه گفت: آن چه شیر برای تو می‌سگالد از این معانی که برشمردی چون تضریب خصوم ملال ملوک و دیگر ابواب نیست، لکن کمال بی‌وفایی و غدر او را بر آن می‌دارد، که جباری است کامگار و غداری است مکار. اوایل صحبت او را حلاوت زندگانی است و اواخر آن را تلخی مرگ. شنزبه گفت: طعم نوش چشیده‌ام، نوبت زخم نیش است. و به حقیقت مرا اجل این جا آورد، و الا من چه مانم به صحبت شیر؟ من او را طعمه و او در من طامع. اما تقدیر ازلی و غلبه حرص و اومید مرا در این ورطه افگند و امروز تدبیر از تدارک آن قاصر است و رای در تلافی آن عاجز، و زنبور انگبین بر نیلوفر نشیند و به رایحت معطر و نسیم معنبر آن مشغول و مشعوف گردد تا به وقت برنخیزد، و چون برگ‌های نیلوفر پیش آید در میان آن هلاک شود. و هر که از دنیا به کفاف قانع نباشد و در طلب فضول ایستد چون مگس است که به مرغزارهای خویش پرریاحین و درختان سبز پرشکوفه راضی نگردد و بر آبی نشیند که از گوش پیل مست دود تا به یک حرکت گوش پیل کشته شود. و هر که نصیحت و خدمت کسی را کند که قدر آن نداند چنان است که بر اومید ریع در شورستان تخم پراگند و با مرده مشاورت پیوندد و، در گوش کر مادرزاد غم و شادی گوید و، بر روی آب روان معما نویسد و، بر صورت گرمابه به هوس تناسل عشق بازد. دمنه گفت: از این سخن در گذر و تدبیر کار خود کن. شنزبه گفت: چه تدبیر دانم کرد؟ و من اخلاق شیر را آزموده‌ام، در حق من جز خیر و خوبی نخواهد بود، لکن نزدیکان او در هلاک من می‌کوشند، و اگر چنین است بس آسان نباشد، چه ظالمان مکار چون هم پشت شوند و دست در دست دهند و یک رویه قصد کسی کنند زود ظفر یابند و او را از پای در آرند، چنان که گرگ و زاغ و شگال قصد اشتر کردند و پیروز آمدند. دمنه گفت: چگونه بود آن؟ گفت: آورده‌اند که زاغی و گرگی و شگالی در خدمت شیری بودند و مسکن ایشان نزدیک شارعی عامر. اشتر بازرگانی در آن حوالی بماند به طلب چراخور در بیشه آمد. چون نزدیک شیر رسید از تواضع و خدمت چاره ندید شیر او را استمالت نمود و از حال او استکشافی کرد و پرسید: عزیمت در مقام و حرکت چیست؟ جواب داد که: آن چه ملک فرماید. شیر گفت: اگر رغبت نمایی در صحبت من مرفه و ایمن بباش. اشتر شاد شد و در آن بیشه ببود. و مدتی بر آن گذشت. روزی شیر در طلب شکاری می‌گشت پیلی مست با او دوچهار شد، و میان ایشان جنگ عظیم افتاد و از هر دو جانب مقاومت رفت، و شیر مجروح و نالان باز آمد ؛ و روزها از شکار بماند. و گرگ و زاغ و شگال بی‌برگ می‌بودند. شیر اثر آن بدید و گفت: می‌بینید در این نزدیکی صیدی تا من بیرون روم و کار شما ساخته گردانم؟ ایشان در گوشه‌ای رفتند و با یکدیگر گفت: در مقام این اشتر میان ما چه فایده؟ نه ما را با او الفی و نه ملک را از او فراغی. شیر را بر آن باید داشت تا او را بشکند، تا حالی طعمه او فرو نماند و چیزی به نوک ما رسد. شگال گفت: این نتوان کرد، که شیر او را امان داده است و در خدمت خویش آورده. و هر که ملک را بر غدر تحریض نماید و نقض عهد را در دل او سبک گرداند یاران و دوستان را در منجنیق بلا نهاده باشد و آفت را به کمند سوی خود کشیده. زاغ گفت: آن وثیقت را رخصتی توان اندیشید و شیر را از عهده آن بیرون توان آورد؛ شما جای نگاه دارید تا من باز آیم. پیش شیر رفت و بیستاد. شیر پرسید که: هیچ به دست شد؟ زاغ گفت: کس را چشم از گرسنگی کار نمی‌کند، لکن وجه دیگر هست، اگر امضای ملک بدان پیوندد همه در خصب و نعمت افتیم. شیر گفت: بگو. زاغ گفت: این اشتر میان ما اجنبی است، و در مقام او ملک را فایده‌ای صورت نمی‌توان کرد. شیر در خشم شد و گفت: این اشارت از وفا و حریت دور است و با کرم و مروت نزدیکی و مناسبت ندارد. اشتر را امان داده‌ام، به چه تأویل جفا جایز شمرم؟ زاغ گفت: بدین مقدمه وقوف دارم، لکن حکما گویند که «یک نفس را فدای اهل بیتی باید کرد و اهل بیتی را فدای قبیله‌ای و قبیله‌ای را فدای اهل شهری و اهل شهری را فدای ذات ملک اگر در خطری باشد.» و عهد را هم مخرجی توان یافت چنان که جانب ملک از وصمت غدر منزه ماند، و حالی ذات او از مشقت فاقه و مخافت بوار مسلم ماند. شیر سر در پیش افگند. زاغ باز رفت و یاران را گفت: لختی تندی و سرکشی کرد، آخر رام شد و به دست آمد. اکنون تدبیر آن است که ما همه بر اشتر فراهم آییم، و ذکر شیر و رنجی که او را رسیده است تازه گردانیم، و گوییم «ما در سایه دولت و سامه حشمت این ملک روزگار خرم گذرانیده‌ایم. امروز که او را این رنج افتاد اگر به همه نوع خویشتن بر او عرضه نکنیم و جان و نفس فدای ذات و فراغ او نگردانیم به کفران نعمت منسوب شویم، و به نزدیک اهل مروت بی‌قدر و قیمت گردیم. و صواب آن است که جمله پیش او رویم و شکر ایادی او باز رانیم، و مقرر گردانیم که از ما کاری دیگر نیاید، جان‌ها و نفس‌های ما فدای ملک است. و هر یک از ما گوید: امروز چاشت ملک از من سازند. و دیگران آن را دفعی کنند و عذری نهند. بدین تودد حقی گزارده شود و ما را زیانی ندارد.» این فصول با اشتر درازگردن کشیده بالا بگفتند، و بیچاره را به دمدمه در کوزه فقاع کردند، و با او قرار داده پیش شیر رفتند. و چون از تقریر ثنا و نشر شکر بپرداختند زاغ گفت: راحت ما به صحت ذات ملک متعلق است. و اکنون ضرورتی پیش آمده است، و از امروز ملک را از گوشت من سد رمقی حاصل تواند بود، مرا بشکند. دیگران گفتند: در خوردن تو چه فایده از گوشت تو چه سیری؟! شگال هم بر آن نمط فصلی آغاز نهاد. جواب دادند که: گوشت تو بوی‌ناک و زیان‌کار است، طعمه ملک را نشاید. گرگ هم بر این منوال سخنی بگفت. گفتند که: گوشت تو خناق آرد، قایم‌مقام زهر هلاهل باشد. اشتر این دم چون شکر بخورد و ملاطفتی نمود. همگنان یک کلمه شدند و گفتند: راست می‌گویی و از سر صدق عقیدت و فرط شفقت عبارت می کنی. یکبارگی در وی افتادند و پاره پاره کردند. و این مثل بدان آوردم که مکر اصحاب اغراض، خاصه که مطابقت نمایند، بی‌اثر نباشد. دمنه گفت: وجه دفع، چه می‌اندیشی؟ گفت: جز جنگ و مقاومت روی نیست، که اگر کسی همه عمر به صدق دل نماز گزارد، و از مال حلال صدقه دهد چندان ثواب نیاید که یک ساعت از روز از برای حفظ مال و توقفی نفس در جهاد گذارد من قتل دون ماله فهو شهید و من قتل دون نفسه فهو شهید چون به جهاد که برای مال کرده شود سعادت شهادت و عز مغفرت می‌توان یافت جایی که کارد به استخوان رسد و کار به جان افتد اگر از روی دین و حمیت کوششی پیوسته آید برکات و مثوبات آن را نهایت صورت نبندد، و وهم از ادراک غایت آن قاصر باشد. دمنه گفت: خردمند در جنگ شتاب و مسابقت و پیش‌دستی و مبادرت روا ندارد، و مباشرت خطرهای بزرگ اختیار صواب نبیند. و تا ممکن گردد اصحاب رای به مدارا و ملاطفت گرد خصم در آیند، و دفع مناقشت به مجاملت اولی‌تر شناسند. و دشمن ضعیف را خوار نشاید داشت، که اگر از قوت و زور درماند به حیلت و مکر فتنه انگیزد. و استیلا و اقتحام و تسلط و اقدام شیر مقرر است و از شرح و بسط مستغنی. و هر که دشمن را خوار دارد و از غایلت محاربت غافل باشد پشیمان گردد، چنان که وکیل دریا گشت از تحقیر طیطوی. شنزبه گفت: چگونه؟ گفت: آورده اند که نواعی است از مرغان آب که آن را طیطوی خوانند، و یک جفت از آن در ساحلی بودندی. چون وقت بیضه فراز آمد ماده گفت: در این سخن جای تأمل است، اگر دریا در موج آید و بچگان را در رباید آن را چه حیلت توان کرد؟ نر گفت: گمان نبرم که وکیل دریا این دلیری کند و جانب مرا فرو گذارد، و اگر بی‌حرمتی اندیشد انصاف از وی بتوان ستد. ماده گفت: خویشتن شناسی نیکو باشد. به چه قوت و عدت وکیل دریا را به انتقام خود تهدید می‌کنی؟ از این استبداد در گذر، و برای بیضه جای حصین گزین، چه هر که سخن ناصحان نشنود بدو آن رسد که به باخه رسید. گفت:چگونه؟ گفت: آورده‌اند که در آب‌گیری دو بط و یکی باخه ساکن بودند و میان ایشان به حکم مجاورت دوستی و مصادقت افتاده. ناگاه دست روزگار غدار رخسار حال ایشان بخراشید و سپهر آینه‌فام صورت مفارقت بدیشان نمود، و در آن آب که مایه حیات ایشان بود نقصان فاحش پیدا آمد. بطان چون آن بدیدند به نزدیک باخه رفتند و گفت: به وداع آمده‌ایم، بدرود باش ای دوست گرامی و رفیق موافق. باخه از درد فرقت و سوز هجرت بنالید و از اشک بسی در و گهر بارید و گفت: ای دوستان و یاران، مضرت نقصان آب در حق من زیادت است که معیشت من بی‌ازان ممکن نگردد. و اکنون حکم مروت و قضیت کرم عهد آن است که بردن مرا وجهی اندیشید و حیلتی سازید. گفتند: رنج هجران تو ما را بیش است، و هر کجا رویم اگر چه در خصب و نعمت باشیم بی‌دیدار تو ازان تمتع و لذت نیایم، اما تو اشارت مشفقان و قول ناصحان را سبک داری، و بر آن چه به مصلحت حال و مآل تو پیوندد ثبات نکنی. و اگر خواهی که تو را ببریم شرط آن است که چون تو را برداشتیم و در هوا رفت چندان که مردمان را چشم بر ما افتد هر چیز گویند راه جدل بربندی و البته لب نگشایی. گفت: فرمان‌بردارم، و آن چه بر شما از روی مروت واجب بود به جای آوردید، و من هم می‌پذیرم که دم طرقم و دل در سنگ شکنم. بطان چوبی بیاوردند و باخه میان آن به دندان بگرفت محکم، و بطان هر دو جانب چوب را به دهان برداشتند و او را می‌بردند. چون به اوج هوا رسیدند مردمان را از ایشان شگفت آمد و از چپ و راست بانگ بخاست که «بطان باخه می‌برند.» باخه ساعتی خویشتن نگاه داشت، آخر بی‌طاقت گشت و گفت: «تا کور شوید.» دهان گشاد بود و از بالا در گشتن. بطان آواز دادند که: بر دوستان نصیحت باشد {{شعر}} {{ب|نیک خواهان دهند پند و لیک|نیک‌بختان بوند پند پذیر}} {{پایان شعر}} باخه گفت:این همه سودا است، چون طبع اجل صفرا تیز کرد و دیوانه‌وار روی به کسی آورد از زنجیر گسستن فایده حاصل نیاید و هیچ عاقل دل در دفع آن نبندد ان المنایا لاتطیش سهامها {{شعر}} {{ب|از مرگ حذر کردن دو وقت روا نیست|روزی که قضا باشد و روزی که قضا نیست}} {{پایان شعر}} طیطوی نر گفت: شنودم این مثل، و لکن مترس و جای نگاه دار. ماده بیضه بنهاد. وکیل دریا این مفاوضت بشنود، از بزرگ منشی و رعنایی طیطوی در خشم شد و دریا در موج آمد و بچگان ایشان را ببرد. ماده چون آن بدید اضطراب کرد و گفت: من می‌دانستم که با آب بازی نیست، و تو به نادانی بچگان باد دادی و آتش بر من بباریدی، ای خاکسار باری تدبیری اندیش. طیطوی نر جواب داد که: سخن به جهت گوی، و من از عهده قول خویش بیرون می‌آیم و انصاف خود از وکیل دریا می‌ستانم. در حال به نزدیک دیگر مرغان رفت و مقدمان هر صنف را فراهم آورد و حال باز گفت، و در اثنای آن یاد کرد که: اگر همگنان دست در دست ندهید و در تدارک این کار پشت در پشت نه ایستد وکیل دریا را جرأت افزاید، و هر گاه که این رسم مستمر گشت همگنان در سر این غفلت شوید. مرغان جمله به نزدیک سیمرغ رفتند، و صورت واقعه با او بگفتند، و آینه فرا روی او داشتند که اگر در این انتقام جد ننماید بیش شاه مرغان نتواند بود. سیمرغ اهتزاز نمود و قدم به نشاط در کار نهاد. مرغان به معونت و مظاهرت او قوی‌دل گشتند و غزیمت بر کین توختن مصمم گردانیدند. وکیل دریا قوت سیمرغ و دیگر مرغان شناخته بود به ضرورت، بچگان طیطوی باز داد. و این افسانه بدان آوردم تا بدانی که هیچ دشمن را خوار نشاید داشت. شنزبه گفت: در جنگ ابتدا نخواهم کرد اما از صیانت نفس چاره نیست. دمنه گفت: چون به نزدیک او روی علامات شر بینی، که راست نشسته باشد و خویشتن را بر افراشته و دم بر زمین می‌زند، شنزبه گفت: اگر این نشان‌ها دیده شود حقیقت غدر از غبار شبهت بیرون آید. دمنه شادمان و تازه‌روی به نزدیک کلیله رفت. کلیله گفت: کار کجا رسانیدی؟ گفت: فراغ هر چه شاهدتر و زیباتر روی می‌نماید. پس هر دو به نزدیک شیر رفتند. اتفاق را گاو به ایشان برابر برسید. چون او را بدید راست ایستاد و می‌غرید و دم چون مار می‌پیچانید. شنزبه دانست که قصد او دارد و با خود گفت: خدمتگار سلطان در خوف و حیرت همچون هم‌خانه مار و هم‌خوابه شیر است، که اگر چه مار خفته و شیر نهفته باشد آخر این سر بر آرد و آن دهان بگشاید. این می اندیشید و جنگ را می‌ساخت. چون شیر تشمر او مشاهدت کرد برون جست و هر دو جنگ آغاز نهادند و خون از جانبین روان گشت. کلیله آن بدید و روی به دمنه آورد و گفت: {{شعر}} {{ب|باران دو صد ساله فرو ننشاند|این گرد بلا را که تو انگیخته‌ای}} {{پایان شعر}} بنگر ای نادان در وخامت عواقب حیلت خویش. دمنه گفت: عاقبت وخیم کدام است؟ گفت: رنج نفس شیر و، سمت نقض عهد و، هلاک گاو و هدر شدن خون او و، پریشانی جماعت لشکر و تفرقه کلمه سپاه و، ظهور عجز تو در دعوی که به رفق این کار بپردازی و بدین جای رسانید. و نادان‌تر مردمان او است که مخدوم را بی‌حاجت در کارزار افگند. و خردمندان در حال قوت و استیلا و قدرت و استعلا از جنگ چون خرچنگ پس خزیده‌اند، و از بیدار کردن فتنه و تعرض مخاطره و تحرز و تجنب واجب دیده‌اند، که وزیر چون پادشاه را بر جنگ تحریض نماید در کاری که به صلح و رفق تدارک پذیرد برهان حمق و غباوت، بنموده باشد، و حجت ابلهی و خیانت سیر گواه کرده. پوشیده نماند که رای در رتبت بر شجاعت مقدم است، که کارهای شمشیر به رای بتوان گزارد و آنچه به رای دست دهد شمشیر دو اسپه در گرد آن نرسد، چه هرکجا رای سست بود شجاعت مفید نباشد چنان که ضعیف‌دل و رکیک‌رای را در محاورت، زبان گنگ شود و فصاحت و چرب‌سخنی دست نگیرد. و مرا همیشه اعجاب تو و مغرور بودن به رای خویش و مفتون گشتن به جاه این دنیای فریبنده، که مانند خدعه غول و عشوه سراب است، معلوم بود لکن در اظهار آن با تو تأملی کردم و منتطر می‌بودم که انتباهی یابی و ازخواب غفلت بیدار شوی، و چون از حد بگذشت وقت است که از کمال نادانی و جهالت و حمق و ضلالت تو اندکی باز گویم و بعضی از معایب رای و مقابح فعل تو بر تو شمرم؛ و آن از دریا قطره‌ای و از کوه ذره‌ای خواهد بود، و گفته‌اند: پادشاه را هیچ خطر چون وزیری نیست که قول او را بر فعل رجحان بود و گفتار بر کردار مزیت دارد و تو این مزاج داری و سخن تو بر هنر تو راجح است، و شیر به حدیث تو فریفته شد. و گویند که «در قول بی‌عمل و منظر بی‌مخبر و مال بی‌خرد و دوستی بی‌وفا و علم بی‌صلاح و صدقه بی‌نیت و زندگانی بی‌امن و صحت فایده‌ای بیشتر نتواند بود. و پادشاه اگر چه به ذات خویش عادل و کم‌آزار باشد چون وزیر جائر و بدکرداری باشد منافع عدل و رافت او از رعایا برید گرداند، چون آب خوش صافی که در وی نهنگ بینند، هیچ آشناور، اگر چه تشنه و محتاج گذشتن باشد، نه دست بدان دراز یا رد کردن نه پای در آن نهاد.» و زینت و زیب ملوک خدمتگاران مهذب و چاکران کافی کاردانند. و تو می‌خواهی که کسی دیگر را در خدمت شیر مجال نیفتد، و قربت و اعتماد او بر تو مقصور باشد. و از نادانی است طلب منفعت خویش در مضرت دیگران و، توقع دوستان مخلص بی‌وفاداری و رنج‌کشی و، چشم ثواب آخرت بریا در عبادت و، معاشقت زنان به درشت‌خویی و فظاظت و، آموختن علم به آسایش و راحت. لکن در این گفتار فایده‌ای نیست، چون می‌دانم که در تو اثر نخواهد کرد. و مثل من با تو چنان است چون آن مرد که آن مرغ را می‌گفت که «رنج مبر در معالجت چیزی که علاج نپذیرد، که گفته‌اند: وداء النوک لیس له دواء» دمنه پرسید که: چگونه؟ گفت: آورده‌اند که جماعتی از بوزنگان در کوهی بودند، چون شاه سیارگان به افق مغربی خرامید و جمال جهان‌آرای را به نقاب ظلام بپوشانید سپاه زنگ به غیبت او بر لشگر روم چیره گشت و شبی چون کار عاصی روز محشر درآمد. باد شمال عنان گشاده و رکاب گران کرده بر بوزنگان شبیخون آورد. بیچارگان از سرما رنجور شدند. پناهی می‌جستند، ناگاه یراعه‌ای دیدند در طرفی اگنده، گمان بردند که آتش است، هیزم بر آن نهادند و می‌دمیدند. برابر ایشان مرغی بود بر درخت بانگ می‌کرد که: آن آتش نیست. البته بدو التفات نمی‌نمود. در این میان مردی آن جا رسید، مرغ را گفت: رنج مبر که به گفتار تو یار نباشند و تو رنجور گردی، و در تو تقدیم و تهذیب چنین کسان سعی پیوستن همچنان است که کسی شمشیر بر سنگ آزماید و شکر در زیر آب پنهان کند. مرغ سخن وی نشنود و از درخت فرود آمد تا بوزنگان را حدیث یراعه بهتر معلوم کند، بگرفتند و سرش جدا کردند. و کار تو همین مزاج دارد و هرگز پند نپذیری، و عظت ناصحان در گوش نگذاری. و هر آینه در سر این استبداد و اصرار شوی و از این زرق و شعوذه وقتی پشیمان گردی که بیش سود ندارد و زبان خرد در گوش تو خواند که «ترکت الرای بالری.» لختی پشت دست خایی و روی سینه خراشی، چنان که آن زیرک شریک مغفل کرد و سود نداشت. دمنه گفت: چگونه؟ گفت: دو شریک بودند یکی دانا و دیگر نادان، و به بازارگانی می‌رفتند. در راه بدره‌ای زر یافتند، گفتند: سود ناکرده در جهان بسیار است، بدین قناعت باید کرد و بازگشت. چون نزدیک شهر رسیدند خواستند که قسمت کنند، آن که دعوی زیرکی کردی گفت: چه قسمت کنیم؟ آن قدر که برای خرج بدان حاجت باشد برگیریم، و باقی را به احتیاط به جایی بنهیم، و هر یک چندی می‌آییم و به مقدار حاجت می‌بریم. بر این قرار دادند و نقدی سره برداشتند و باقی در زیر درختی به اتقان بنهادند و در شهر رفتند. دیگر روز آن که به خرد موسوم و به کیاست منسوب بود بیرون رفت و زر ببرد: و روزها بر آن گذشت و مغفل گذشت و مغفل را به سیم حاجت افتاد. به نزدیک شریک آمد و گفت: بیا تا از آن دفینه چیزی برگیریم که من محتاجم. هر دو به هم آمدند و زر نیافتند، عجب بردند. زیرک در فریاد و نفیر آمد و دست در گریبان غافل درمانده زد که: زر تو برده‌ای و کسی دیگر خبر نداشتست. بیچاره سوگند می‌خورد که: نبرده‌ام. البته فایده نداشت. تا او را به در سرای حکم آورد و زر دعوی کرد و قصه باز گفت. قاضی پرسید که: گواهی یا حجتی داری؟ گفت: درخت که در زیر آن مدفون بوده است گواهی دهد که این خائن بی‌انصاف برده است و مرا محروم گردانیده. قاضی را از این سخن گفت آمد و پس از مجادله بسیار میعاد معین گشت که دیگر روز قاضی بیرون رود و زیر درخت دعوی بشنود و به گواهی درخت حکم کند. آن مغرور بخانه رفت و پدر را گفت که: کار زر به یک شفقت و ایستادگی تو باز بستست. و من به اعتماد تو تعلق به گواهی درخت کرده‌ام. اگر موافقت نمایی زر ببریم و هم چندان دیگر بستانیم. گفت: چیست آن چه به من راست می‌شود؟ گفت: میان درخت گشاده است چنانکه اگر یک دو کس در آن پنهان شود نتوان دید. امشب بباید رفت و در میان آن ببود و، فردا چون قاضی بیاید گواهی چنان که باید بداد. پیر گفت: ای پسر، بسا حیلتا که بر محتال وبال گردد. و مباد که مکر تو چون مکر غوک باشد. گفت: چگونه؟ گفت: غوکی در جوار ماری وطن داشت، هرگاه که بچه کردی مار بخوردی، و او بر پنج‌پایکی دوستی داشت. به نزدیک او رفت و گفت: ای بذاذر، کار مرا تدبیر کن که مرا خصم قوی و دشمن مستولی پیدا آمده ست، نه با او مقاومت می‌توانم کردن و نه از اینجا تحویل، که موضع خوش و بقعت نزه است، صحن آن مرصع به زمرد و مینا و مکدل به بسد و کهربا {{شعر}} {{ب|آب روی آب زمزم و کوثر|خاک وی خاک عنبر و کافور}} {{ب|شکل وی ناپسوده دست صبا|شبه وی ناسپرده پای دبور}} {{پایان شعر}} پنج‌پایک گفت: با دشمن غالب توانا جز به مکر دست نتوان یافت، و فلان جای یکی راسو است ؛ یکی ماهی چند بگیر و بکش و پیش سوراخ راسو تا جایگاه مار می‌افگن، تا راسو یگان یگان می‌خورد، چون به مار رسید ترا از جور او باز رهاند. غوک بدین حیلت مار را هلاک کرد. روزی چند بر آن گذشت. راسو را عادت باز خواست، که خوکردگی بتر از عاشقی است. بار دیگر هم به طلب ماهی بر آن سمت می‌رفت، ماهی نیافت، غوک را با بچگان جمله بخورد. این مثل بدان آوردم تا بدانی که بسیار حیلت و کوشش بر خلق وبال گشتست. گفت: ای پدر کوتاه کن و درازکشی در توقف دار، که این کار اندک موونت بسیار منفعت است. پیر را شره مال و دوستی فرزند در کار آورد، تا جانب دین و مروت مهمل گذاشت، و ارتکاب این محظور به خلاف شریعت و طریقت جایز شمرد، و بر حسب اشارت پسر رفت. دیگر روز قاضی بیرون رفت و خلق انبوه به نظاره بیستادند. قاضی روی به درخت آورد و از حال زر بپرسید. آوازی شنود که: مغفل برده ست. قاضی متحیر گشت و گرد درخت بر آمد، دانست که در میان آن کسی باشد - که به دالت خیانت منزلت کرامت کم توان یافت - بفرمود تا هیزم بسیار فراهم آوردند و در حوالی درخت بنهادند و آتش اندر آن زد. پیر ساعتی صبر کرد، چون کار به جان رسید زینهار خواست. قاضی فرمود تا او فرو آوردند و استمالت نمود. راستی حال قاضی را معلوم گردانید چنان که کوتاه دستی و امانت مغفل معلوم گشت و خیانت پسرش از ضمن آن مقرر گشت. و پیر از این جهان فانی به دار نعیم گریخت با درجت شهادت و سعادت مغفرت. و پسرش، پس از آن که ادب بلیغ دیده بود و شرایط تعریک و تعزیز در باب وی تقدیم افتاده، پدر را، مرده، بر پشت به خانه برد. و مغفل به برکت راستی و امانت یمن صدق و دیانت زر بستد و بازگشت. و این مثل بدان آوردم تا بدانی که عاقبت مکر نامحمود و خاتمت غدر نامحبوب است و تو ای دمنه در عجز رای و خبث ضمیر و غلبه حرص و ضعف تدبیر منزلتی که زبان از تقریر آن قاصر است و عقل در تصویر آن حیران و فایده مکر و حیلت تو مخدوم را این بود که می‌بینی و آخر وبال و تبعت آن به تو رسد. و تو چون گل دو رویی که هر که را همت وصلت تو باشد دست‌هاش به خار گردد و از وفای تو تمتعی نیابد، و دوزبانی چون مار، لکن مار را بر تو مزیت است، که از هر دو زبان تو زهری می‌زاید. و راست گفته‌اند که: آب کاریز و جوی چندان خوش است که به دریا نرسیده است، و صلاح اهل بیت آن قدر بر قرار است که شریر دیو مردم بدیشان نپیوستست، و شفقت بذاذری و لطف دوستی چندان باقی است که دوروی فتان و دوزبان نمام میان ایشان مداخلتی نیافتست. و همیشه من از مجاورت تو ترسان بوده‌ام و سخن علما یاد می‌کردم که گویند «از اهل فسق و فجور احتراز باید کرد اگر چه دوستی و قرابت دارند، که مَثل مواصلت فاسق چون تربیت مار است، که مارگیر اگر چه در تعهد وی بسیار رنج برد آخر خوشتر روزی دندانی بدو نماید و روی وفا و آزرم چون شب تار گرداند؛ و صبحت عاقل را ملازم باید گرفت اگر چه بعضی از اخلاق او در ظاهر نامرضی باشد، و از محاسن عقل و خرد اقتباس می‌باید کرد، و از مقابح آن چه ناپسندیده نماید خویشتن نگاه می‌داشت، و از مقاربت جاهل بر حذر باید بود که سیرت او خود جز مذموم صورت نبندد، پس از مخالطت او چه فایده حاصل آید؟ و از جهالت او ضلالت افزاید.» و تو از آن‌هایی که از خوی بد و طبع کژ تو هزار فرسنگ باید گریخت. و چگونه از تو اومید وفا و کرم توان داشت؟ چه بر پادشاه که تو را گرامی کرد و عزیز و محترم و سرور محتشم گردانید، چنان که در ظل دولت او دست در کمر مردان زدی و پای بر فرق آسمان نهاد، این معاملت جایز شمردی و حقوق انعام او تو را در آن زاجر نیامد. {{شعر}} {{ب|یک قطره ز آب شرم و یک ذره وفا|در چشم و دلت خدای داناست که نیست}} {{پایان شعر}} و مثل دوستان با تو چون مثل آن بازرگان است که گفته بود: زمینی که موش آن صد من آهن بخورد چه عجب اگر باز کودکی در قیاس ده من برباید؟ دمنه گفت: چگونه؟ گفت: آورده‌اند که بازرگانی اندک مال بود و می‌خواست که سفری رود. صد من آهن داشت، در خانه دوستی بر وجه امانت بنهاد و برفت. چون بازآمد امین، ودیعت فروخته بود و بها خرج کرده. بازرگان روزی به طلب آهن به نزدیک او رفت. مرد گفت: آهن در پیغوله خانه بنهاده بودم و در آن احتیاطی نکرده، تا من واقف شدم موش آن را تمام خورده بود. بازرگان گفت: آری، موش آهن را نیک دوست داردو دندان او بر خائیدن آن قادر باشد. امین راست کار شاد گشت، یعنی «بازرگان نرم شد و دل از آن برداشت.» گفت:امروز مهمان من باش. گفت: فردا باز آیم. بیرون رفت و پسری را از آن او ببرد. چون بطلبیدند و ندا در شهر افتاد بازرگان گفت: من بازی را دیدم کودکی را می‌برد. امین فریاد برآورد که: محال چرا می‌گویی؟ باز کودک را چگونه برگیرد؟ بازرگان بخندید و گفت: دل تنگ چرا می‌کنی؟ در شهری که موش آن صد من آهن بتواند خورد آخر باز کودکی را هم بر تواند داشت. امین دانست که حال چیست، گفت: آهن موش نخورد، من دارم، پسر باز ده و آهن بستان. و این مثل بدان آوردم تا بدانی که چون ملک این کردی دیگران را در تو امید وفاداری و طمع حق‌گزاری نماند. و هیچ چیز ضایع‌تر از دوستی کسی نیست که در میدان کرم پیاده و در لافگه وفا سرافگنده باشد، و همچنان نیکوی کردن به جای کسی که در مذهب خود اهمال حق و نسیان شکر حایز شمرد؛ و پند دادن آن را که نه در گوش گذارد و نه در دل جای دهد؛ و سر گفتن با کسی که غمازی سخره بیان و پیشه بنان او باشد. و مرا چون آفتاب روشن است که از ظلمت بدکرداری و غدر تو پرهیز می‌باید کرد. که صحبت اشرار مایه شقاوت است و مخالطت اخیار کیمیای سعادت. و مثل آن چون باد سحری است که اگر بر ریاحین بزد نسیم آن به دماغ برساند، و اگر بر پارگین گذرد بوی آن حکایت کند. و می‌توان شناخت که این سخن بر تو گران می‌آید. و سخن حق تلخ باشد و اثر آن در مسامح مستبدان ناخوش. چون مفاوضت ایشان بدین کلمت رسید شیر از گاو فارغ شده بود و کار او تمام بپرداخته. و چندان که او را افگنده دید و در خون غلتیده، و فورت خشم تسکینی یافت، تأملی کرد و با خود گفت: دریغ شنزبه با چندان عقل و کیاست و رای و هنر. نمی‌دانم که در این کار مصیب بودم و در آن چه از او رسانیدند حق راستی و امانت گزاردند یا طریق خائنان بی‌باک سپردند. من باری خود را مصیبت‌زده کردم و توجع و تحسر سود نخواهد داشت. چون آثار پشیمانی در وی ظاهر گشت و دلایل آن واضح و بی‌شبهت شد و دمنه آن بدید سخن کلیله قطع کرد و پیش رفت. گفت: موجب فکرت چیست؟ وقتی از این خرم‌تر و روزی از این مبارک‌تر چگونه تواند بود؟ ملک در مقام پیروزی و نصرت خرامان و دشمن در خوابگاه ناکامی و مذلت غلطان، صبح ظفرت تیغ برآورده، روز عداوت به شام رسانیده. شیر گفت: هر گاه که از صحبت و خدمت و دانش و کفایت شنزبه یاد کنم رقت و شفقت بر من غالب و حسرت و ضجرت مستولی گردد، و الحق پشت و پناه سپاه و روی بازار اتباع من بود، در دیده دشمنان خار و بر روی دوستان خال. دمنه گفت: ملک را بر آن کافر نعمت غدار جای ترحم نیست، و بدین ظفری که روی نمود و نصرتی که دست داد شادمانگی و ارتیاح و مسرت و اعتداد افزاید، و آن را از قلاید روزگار و مفاخر و مآثر شمرد، که روزنامه اقبال بدین معانی آراسته شود و کارنامه سعادت به امثال آن مطرز گردد. در خرد نخورد بر کسی بخشودن که به جان بر وی ایمن نتوان بود. و خصم ملک را هیچ زندان چون گور و هیچ تازیانه چون شمشیر نیست. و پادشاهان خردمند بسیار کس را که با ایشان الف بیشتر ندارند برای هنر و اخلاص چنان که داروهای زفت و ناخوش برای فایده و منفعت، نه به آرزو و شهوت، خوش بخورند، و انگشت که زینت دست است و آلت قبض و بسط، اگر مار بر آن بگزد، برای بقای باقی جثه آن را ببرند، و مشقت مباینت آن را عین راحت شمرند. شیر حالی بدین سخن اندکی بیارامید، اما روزگار انصاف گاو بستد و دمنه را رسوا و فضیحت گردانید، و زور و افترا و زرق و افتعال او شیر را معلوم گشت، و به قصاص گاو به زاریان زارش بکشت، چه نهال کردار و تخم گفتار چنان که پرورده و کاشته شود به ثمرت و ریع رسد. من یزرع الشوک لایحصد به عنبا و عواقب مکر و غدر همیشه نامحمود بوده است و خواتم بدسگالی و کید نامبارک. و هر که در آن قدمی گزارد و بدان دستی دراز کند آخر رنج آن به روی او رسد و پشت او به زمین آرد. {{شعر}} {{ب|و البغی یصرع اهله|و الظلم مرتعه وخیم}} {{پایان شعر}} == توضیحات == # {{پاورقی|1}}{{اندازه قلم|90%|مهاراجه، حکیم}} 0b9mqef9ytjjf57tuonojvaa255itzy 10 21606 302558 208651 2026-10-07T15:04:54Z Hanooz 17889 ساخته هوش مصنوعی 302558 wikitext text/x-wiki {{زیرصفحه توضیحات}} این الگو برای نمایش اشعار به کار می‌رود. کار اصلی را [[پودمان:Poem]] انجام می‌دهد؛ الگوهای <code>شعر</code>، <code>ب</code>، <code>ب۱</code>، <code>ب۲</code>، <code>م</code>، <code>بیت خالی</code>، <code>مصراع خالی</code> و <code>پایان شعر</code> فقط درگاهی به آن هستند. شیوه‌نامهٔ آن در [[الگو:شعر/styles.css]] است. === کاربرد === قبل از بیت‌های شعر باید از الگوی <nowiki>{{شعر}}</nowiki> استفاده کنید. برای هر بیت از شعر به صورت زیر از الگوی '''ب''' (مخفف ''بیت'') استفاده کنید: <nowiki>{{ب|مصراع اول|مصراع دوم}}</nowiki> در پایان شعر نیز باید از الگوی <nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki> استفاده کنید. این الگو برای نوشتن شعر در ویکی‌نبشته به کار می‌آید. : '''نکته:''' اگر در مصراع علامت <code>=</code> یا <code>|</code> دارید، به‌جای آن‌ها <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> بنویسید؛ وگرنه مصراع به‌عنوان پارامتر ناشناخته خوانده می‌شود و صفحه به [[:رده:صفحه‌های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] می‌رود. === نمونه === دستورات زیر: <pre> {{شعر}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> چنین نتیجه می‌دهد: {{شعر}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} === نمونه نستعلیق === *نکته: در صورت استفاده از نستعلیق {{الگو|دارای نستعلیق}} را استفاده کنید تا اگر کاربر فونت نستعلیق را ندارد از آن را نصب و استفاده نماید. {{دارای نستعلیق}} دستورات زیر: <pre> {{شعر|نستعلیق}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> چنین نتیجه می‌دهد: {{شعر|نستعلیق}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} === نمایش ابیات به شکل نامتقارن === * به منظور نمایش ابیات به صورت ضربدری و نامتقارن از الگوی {{الگو|ب۱}} بجای {{الگو|ب}} استفاده کنید. مصراع نخست از راست و مصراع دوم از چپ آغاز می‌شود و پارامتر <code>تورفتگی</code> (پیش‌فرض ۲۰٪) مقدار جابه‌جایی را تعیین می‌کند: <pre> {{شعر}} {{ب۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}} {{ب۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{ب۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}} {{ب۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}} {{پایان شعر}} <pre> {{شعر}} {{ب۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گم‌گشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}} {{ب۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{ب۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گم‌گشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}} {{ب۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}} {{پایان شعر}} <pre> {{شعر}} {{ب|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}} {{ب۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{ب|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}} {{ب۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}} {{پایان شعر}} * الگوی {{الگو|ب۲}} همان بیت پلکانی است با تورفتگی پیش‌فرض ۴۵٪ (مصراع‌ها در دو نیمهٔ شعر). * مقدار <code>تورفتگی</code> را با ٪ یا واحدهای <code>em</code> و <code>px</code> می‌توان داد. مقدار بدون واحد، پیکسل حساب می‌شود. === ایجاد فاصله بین ابیات و مصراع‌ها === هنگامی که بخواهید میان ابیات یا مصراع‌های یک قطعه شعر یک خط فاصله ایجاد کنید، می‌توانید از الگوهای ذیل استفاده کنید: * {{الگو|بیت خالی}} * {{الگو|مصراع خالی}} برای فاصله‌ای کوتاه‌تر از یک خط، پارامتر <code>ارتفاع</code> را بدهید: <code><nowiki>{{بیت خالی|ارتفاع=0.5em}}</nowiki></code> === شماره‌گذاری === * اگر می‌خواهید در سمت راست یک بیت شمارهٔ آن را درج کنید، از پارامتر «ش» که مخفف «شماره» است استفاده کنید. همچنین برای قرار دادن شماره در وسط یک بیت از پارامتر «شو» و برای گنجاندن شماره در سمت چپ بیت از پارامتر «شچ» استفاده کنید. مثال: <pre> {{شعر}} {{ب|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}} {{ب|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}} {{ب|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}} {{م|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}} {{م|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر}} {{ب|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}} {{ب|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}} {{ب|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}} {{م|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}} {{م|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}} {{پایان شعر}} * '''ارقام:''' رقم‌های لاتین و عربی در شماره‌ها خودکار به رقم فارسی تبدیل می‌شوند (<code>ش=12</code> ← ۱۲). برای خاموش‌کردن، در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> بنویسید <code>ارقام=بدون تغییر</code> یا <code>ارقام=لاتین</code>. مقداری که نشانه‌گذاری دارد (مثلاً پیوند یا قالب‌بندی) دست‌نخورده می‌ماند. ==== شماره‌گذاری خودکار ==== به‌جای نوشتن دستی شماره‌ها، در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> پارامتر <code>شماره‌گذاری</code> را بدهید: <pre> {{شعر|شماره‌گذاری=5|شروع=1}} {{ب|مصراع اول|مصراع دوم}} … (شمارهٔ ۵، ۱۰، ۱۵ و … در سمت چپ نمایش داده می‌شود) {{پایان شعر}} </pre> {| class="wikitable" ! پارامتر !! کاربرد |- | <code>شماره‌گذاری</code> || <code>خودکار</code> (شمارهٔ همهٔ ابیات)، یا یک عدد مثل <code>5</code> (هر پنجمین بیت)، یا <code>نه</code> (خاموش) |- | <code>شروع</code> || شمارهٔ بیت نخست (پیش‌فرض ۱). برای شعری که در صفحهٔ بعد ادامه دارد، شمارهٔ نخستین بیت همین صفحه را بدهید. |- | <code>سمت</code> || <code>چپ</code> (پیش‌فرض)، <code>راست</code> یا <code>وسط</code> |- | <code>ارقام</code> || <code>فارسی</code> (پیش‌فرض)، <code>لاتین</code>، <code>بدون تغییر</code> |} * بیت‌های {{الگو|ب}}، {{الگو|ب۱}} و {{الگو|ب۲}} شمرده می‌شوند. {{الگو|م}} فقط وقتی شمرده می‌شود که <code>نوع=مصراع</code> داده باشید. * اگر برای بیتی خودتان ش، شو یا شچ بدهید، همان نمایش داده می‌شود و شمارش خودکار برای آن بیت کنار می‌رود (شمارنده همچنان جلو می‌رود). * شمارنده در طول رندر یک صفحه نگه داشته می‌شود و با هر <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> از نو آغاز می‌شود. === مصراع‌های تنها و شعر نو === الگوی {{الگو|م}} یک مصراع را وسط‌چین می‌نویسد. برای شعر نو می‌توانید تراز و تورفتگی بدهید: <pre> {{شعر}} {{م|ای آدمها که بر ساحل نشسته‌اید|تراز=راست}} {{م|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}} {{م|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر}} {{م|ای آدمها که بر ساحل نشسته‌اید|تراز=راست}} {{م|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}} {{م|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}} {{پایان شعر}} * <code>تراز</code>: <code>وسط</code> (پیش‌فرض)، <code>راست</code> یا <code>چپ</code>. <code>تورفتگی</code> فقط برای تراز راست و چپ اثر دارد. === حالت «متن» (کل شعر در یک فراخوانی) === به‌جای نوشتن یک‌به‌یک {{الگو|ب}}ها می‌توانید مصراع‌ها را خط‌به‌خط در پارامتر <code>متن</code> بنویسید. در این حالت نیازی به <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> نیست. <pre> {{شعر|نستعلیق|شماره‌گذاری=1|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند }} </pre> {{شعر|نستعلیق|شماره‌گذاری=1|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند }} * هر دو خط پیاپی یک بیت می‌شوند. خط خالی = پایان بند (یک فاصله؛ اندازه‌اش با <code>فاصله=0.5em</code> تنظیم می‌شود). اگر شمار خط‌های یک بند فرد باشد، خط آخر تنها و وسط‌چین می‌آید. * با <code>نوع=مصراع</code> هر خط یک مصراع جداگانه است (شعر نو). هر <code>:</code> ابتدای خط یک پله تورفتگی (<code>واحد تورفتگی</code>، پیش‌فرض <code>1.5em</code>) می‌دهد و ترازِ پیش‌فرض راست است؛ <code>تراز</code> را می‌توانید عوض کنید. * در <code>متن</code> فقط متن ساده بنویسید (پیوند و پانویس مشکلی ندارند)؛ الگوهای {{الگو|ب}} و {{الگو|م}} را داخل آن نگذارید. این حالت ساختار الگو را کامل و بسته نگه می‌دارد و برای ویرایش دیداری هم مناسب‌تر است. === سبک و پارامترهای دیگر === * اگر می‌خواهید که برای شعر سبک اضافه‌ای به کار بگیرید از <code>|سبک</code> استفاده کنید. *:برای رنگ پشت‌زمینه دلخواه <nowiki>{{شعر|سبک=background: blue}}</nowiki> *:رنگ دلخواه برای متن <nowiki>{{شعر|سبک=color: white}}</nowiki> *:برای قرار نگرفتن در وسط <nowiki>{{شعر|سبک=margin: 0}}</nowiki> نمونه‌ای از ترکیب هر سه:{{سخ}} <pre> {{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر}} * در <code>{{الگو|ب}}</code>، <code>{{الگو|م}}</code> و … پارامتر <code>سبک</code> روی خودِ مصراع‌ها اثر می‌گذارد (مثلاً برجسته‌کردن یک بیت). * <code>کلاس</code> یک کلاس CSS به شعر (در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code>) یا به همان ردیف (در بقیه) می‌افزاید؛ <code>شناسه</code> به ردیف یک <code>id</code> می‌دهد تا بتوان به آن بیت پیوند داد. * <code>زبان</code> (مثل <code>ar</code>) و <code>جهت</code> (<code>rtl</code> یا <code>ltr</code>) در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> برای ابیات عربی، انگلیسی و … است. === جدول پارامترها === {| class="wikitable" ! الگو !! پارامترها |- | {{الگو|شعر}} || <code>1</code>=<code>نستعلیق</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>زبان</code>، <code>جهت</code>، <code>شماره‌گذاری</code>، <code>شروع</code>، <code>سمت</code>، <code>ارقام</code>، <code>متن</code>، <code>نوع</code>، <code>تراز</code>، <code>فاصله</code>، <code>واحد تورفتگی</code> |- | {{الگو|ب}} || مصراع‌های <code>1</code> و <code>2</code>، <code>ش</code>، <code>شو</code>، <code>شچ</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|ب۱}}، {{الگو|ب۲}} || مانند {{الگو|ب}} (بدون <code>شو</code>) + <code>تورفتگی</code> |- | {{الگو|م}} || مصراع <code>1</code>، <code>ش</code>، <code>شچ</code>، <code>تراز</code>، <code>تورفتگی</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|بیت خالی}}، {{الگو|مصراع خالی}} || <code>ش</code>، <code>شو</code>، <code>شچ</code>، <code>ارتفاع</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|پایان شعر}} || بدون پارامتر |} نام‌های انگلیسی هم پذیرفته می‌شود: <code>style</code>، <code>class</code>، <code>id</code>، <code>indent</code>، <code>align</code>، <code>height</code>، <code>r</code>/<code>c</code>/<code>l</code> (به‌جای ش/شو/شچ) و … . === رده‌های پیگیری === فقط در صفحه‌های اصلی و فضای نام «صفحه» (نه در الگو و پودمان): * [[:رده:صفحه‌های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] — پارامتر یا مقدار نادرست، مصراع اضافه، یا «=» در مصراع. * [[:رده:صفحه‌های دارای بیت ناقص]] — بیتی که فقط یک مصراع دارد. * [[:رده:صفحه‌های دارای خطا در پودمان شعر]] — خطای پیش‌بینی‌نشده (به‌جای شکستن صفحه، پیام قرمز نشان داده می‌شود). === نکات فنی === * ساختار خروجی همان جدول ۷ستونی پیشین است؛ کلاس‌های <code>.b</code> و <code>.beyt</code> و <code>.nastaliq</code> حفظ شده‌اند، و کلاس‌های تازهٔ <code>.poem-row</code>، <code>.poem-bayt</code>، <code>.poem-stagger</code>، <code>.poem-mesra</code>، <code>.poem-num</code> (و <code>-r</code>/<code>-c</code>/<code>-l</code>)، <code>.poem-m1</code>/<code>.poem-m2</code> برای شیوه‌دهی افزوده شده است. * <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> باید هر دو از یک نسخه باشند: <code><nowiki><div class="poem"><table></nowiki></code> را اولی باز و دومی می‌بندد. * قلم نستعلیق همچنان از کلاس <code>.nastaliq</code> در [[مدیاویکی:Common.css]] می‌آید. === الگوهای مرتبط === * [[الگو:مصراع]] برای نوشتن تک مصراع‌ها * [[الگو:بیت]] برای نوشتن بیت‌ها * [[الگو:پایان شعر]] برای تمام کردن الگو 7r3jbhrq3svpdza44ae09wd8rrd08ap 302590 302558 2026-10-07T17:50:30Z Hanooz 17889 302590 wikitext text/x-wiki {{زیرصفحه توضیحات}} این الگو برای نمایش اشعار به کار می‌رود. کار اصلی را [[پودمان:Poem]] انجام می‌دهد؛ الگوهای <code>شعر</code>، <code>ب</code>، <code>ب۱</code>، <code>بن</code>، <code>م</code>، <code>بیت خالی</code>، <code>مصراع خالی</code> و <code>پایان شعر</code> فقط درگاهی به آن هستند. شیوه‌نامهٔ آن در [[الگو:شعر/styles.css]] است. === کاربرد === قبل از بیت‌های شعر باید از الگوی <nowiki>{{شعر}}</nowiki> استفاده کنید. برای هر بیت از شعر به صورت زیر از الگوی '''ب''' (مخفف ''بیت'') استفاده کنید: <nowiki>{{ب|مصراع اول|مصراع دوم}}</nowiki> در پایان شعر نیز باید از الگوی <nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki> استفاده کنید. این الگو برای نوشتن شعر در ویکی‌نبشته به کار می‌آید. : '''نکته:''' اگر در مصراع علامت <code>=</code> یا <code>|</code> دارید، به‌جای آن‌ها <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> بنویسید؛ وگرنه مصراع به‌عنوان پارامتر ناشناخته خوانده می‌شود و صفحه به [[:رده:صفحه‌های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] می‌رود. === نمونه === دستورات زیر: <pre> {{شعر}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> چنین نتیجه می‌دهد: {{شعر}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} === نمونه نستعلیق === *نکته: در صورت استفاده از نستعلیق {{الگو|دارای نستعلیق}} را استفاده کنید تا اگر کاربر فونت نستعلیق را ندارد از آن را نصب و استفاده نماید. {{دارای نستعلیق}} دستورات زیر: <pre> {{شعر|نستعلیق}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> چنین نتیجه می‌دهد: {{شعر|نستعلیق}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{م|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{م|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} === نمایش ابیات به شکل نامتقارن === * به منظور نمایش ابیات به صورت ضربدری و نامتقارن از الگوی {{الگو|ب۱}} بجای {{الگو|ب}} استفاده کنید. مصراع نخست از راست و مصراع دوم از چپ آغاز می‌شود و پارامتر <code>تورفتگی</code> (پیش‌فرض ۲۰٪) مقدار جابه‌جایی را تعیین می‌کند: <pre> {{شعر}} {{ب۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}} {{ب۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{ب۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}} {{ب۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}} {{پایان شعر}} <pre> {{شعر}} {{ب۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گم‌گشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}} {{ب۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{ب۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گم‌گشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}} {{ب۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}} {{پایان شعر}} <pre> {{شعر}} {{ب|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}} {{ب۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{ب|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}} {{ب۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}} {{پایان شعر}} * الگوی {{الگو|بن}} همان بیت پلکانی است با تورفتگی پیش‌فرض ۴۵٪ (مصراع‌ها در دو نیمهٔ شعر). * مقدار <code>تورفتگی</code> را با ٪ یا واحدهای <code>em</code> و <code>px</code> می‌توان داد. مقدار بدون واحد، پیکسل حساب می‌شود. === ایجاد فاصله بین ابیات و مصراع‌ها === هنگامی که بخواهید میان ابیات یا مصراع‌های یک قطعه شعر یک خط فاصله ایجاد کنید، می‌توانید از الگوهای ذیل استفاده کنید: * {{الگو|بیت خالی}} * {{الگو|مصراع خالی}} برای فاصله‌ای کوتاه‌تر از یک خط، پارامتر <code>ارتفاع</code> را بدهید: <code><nowiki>{{بیت خالی|ارتفاع=0.5em}}</nowiki></code> === شماره‌گذاری === * اگر می‌خواهید در سمت راست یک بیت شمارهٔ آن را درج کنید، از پارامتر «ش» که مخفف «شماره» است استفاده کنید. همچنین برای قرار دادن شماره در وسط یک بیت از پارامتر «شو» و برای گنجاندن شماره در سمت چپ بیت از پارامتر «شچ» استفاده کنید. مثال: <pre> {{شعر}} {{ب|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}} {{ب|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}} {{ب|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}} {{م|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}} {{م|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر}} {{ب|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}} {{ب|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}} {{ب|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}} {{م|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}} {{م|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}} {{پایان شعر}} * '''ارقام:''' رقم‌های لاتین و عربی در شماره‌ها خودکار به رقم فارسی تبدیل می‌شوند (<code>ش=12</code> ← ۱۲). برای خاموش‌کردن، در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> بنویسید <code>ارقام=بدون تغییر</code> یا <code>ارقام=لاتین</code>. مقداری که نشانه‌گذاری دارد (مثلاً پیوند یا قالب‌بندی) دست‌نخورده می‌ماند. ==== شماره‌گذاری خودکار ==== به‌جای نوشتن دستی شماره‌ها، در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> پارامتر <code>شماره‌گذاری</code> را بدهید: <pre> {{شعر|شماره‌گذاری=5|شروع=1}} {{ب|مصراع اول|مصراع دوم}} … (شمارهٔ ۵، ۱۰، ۱۵ و … در سمت چپ نمایش داده می‌شود) {{پایان شعر}} </pre> {| class="wikitable" ! پارامتر !! کاربرد |- | <code>شماره‌گذاری</code> || <code>خودکار</code> (شمارهٔ همهٔ ابیات)، یا یک عدد مثل <code>5</code> (هر پنجمین بیت)، یا <code>نه</code> (خاموش) |- | <code>شروع</code> || شمارهٔ بیت نخست (پیش‌فرض ۱). برای شعری که در صفحهٔ بعد ادامه دارد، شمارهٔ نخستین بیت همین صفحه را بدهید. |- | <code>سمت</code> || <code>چپ</code> (پیش‌فرض)، <code>راست</code> یا <code>وسط</code> |- | <code>ارقام</code> || <code>فارسی</code> (پیش‌فرض)، <code>لاتین</code>، <code>بدون تغییر</code> |} * بیت‌های {{الگو|ب}}، {{الگو|ب۱}} و {{الگو|بن}} شمرده می‌شوند. {{الگو|م}} فقط وقتی شمرده می‌شود که <code>نوع=مصراع</code> داده باشید. * اگر برای بیتی خودتان ش، شو یا شچ بدهید، همان نمایش داده می‌شود و شمارش خودکار برای آن بیت کنار می‌رود (شمارنده همچنان جلو می‌رود). * شمارنده در طول رندر یک صفحه نگه داشته می‌شود و با هر <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> از نو آغاز می‌شود. === مصراع‌های تنها و شعر نو === الگوی {{الگو|م}} یک مصراع را وسط‌چین می‌نویسد. برای شعر نو می‌توانید تراز و تورفتگی بدهید: <pre> {{شعر}} {{م|ای آدمها که بر ساحل نشسته‌اید|تراز=راست}} {{م|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}} {{م|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر}} {{م|ای آدمها که بر ساحل نشسته‌اید|تراز=راست}} {{م|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}} {{م|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}} {{پایان شعر}} * <code>تراز</code>: <code>وسط</code> (پیش‌فرض)، <code>راست</code> یا <code>چپ</code>. <code>تورفتگی</code> فقط برای تراز راست و چپ اثر دارد. === حالت «متن» (کل شعر در یک فراخوانی) === به‌جای نوشتن یک‌به‌یک {{الگو|ب}}ها می‌توانید مصراع‌ها را خط‌به‌خط در پارامتر <code>متن</code> بنویسید. در این حالت نیازی به <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> نیست. <pre> {{شعر|نستعلیق|شماره‌گذاری=1|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند }} </pre> {{شعر|نستعلیق|شماره‌گذاری=1|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند }} * هر دو خط پیاپی یک بیت می‌شوند. خط خالی = پایان بند (یک فاصله؛ اندازه‌اش با <code>فاصله=0.5em</code> تنظیم می‌شود). اگر شمار خط‌های یک بند فرد باشد، خط آخر تنها و وسط‌چین می‌آید. * با <code>نوع=مصراع</code> هر خط یک مصراع جداگانه است (شعر نو). هر <code>:</code> ابتدای خط یک پله تورفتگی (<code>واحد تورفتگی</code>، پیش‌فرض <code>1.5em</code>) می‌دهد و ترازِ پیش‌فرض راست است؛ <code>تراز</code> را می‌توانید عوض کنید. * در <code>متن</code> فقط متن ساده بنویسید (پیوند و پانویس مشکلی ندارند)؛ الگوهای {{الگو|ب}} و {{الگو|م}} را داخل آن نگذارید. این حالت ساختار الگو را کامل و بسته نگه می‌دارد و برای ویرایش دیداری هم مناسب‌تر است. === سبک و پارامترهای دیگر === * اگر می‌خواهید که برای شعر سبک اضافه‌ای به کار بگیرید از <code>|سبک</code> استفاده کنید. *:برای رنگ پشت‌زمینه دلخواه <nowiki>{{شعر|سبک=background: blue}}</nowiki> *:رنگ دلخواه برای متن <nowiki>{{شعر|سبک=color: white}}</nowiki> *:برای قرار نگرفتن در وسط <nowiki>{{شعر|سبک=margin: 0}}</nowiki> نمونه‌ای از ترکیب هر سه:{{سخ}} <pre> {{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}} {{ب|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر}} * در <code>{{الگو|ب}}</code>، <code>{{الگو|م}}</code> و … پارامتر <code>سبک</code> روی خودِ مصراع‌ها اثر می‌گذارد (مثلاً برجسته‌کردن یک بیت). * <code>کلاس</code> یک کلاس CSS به شعر (در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code>) یا به همان ردیف (در بقیه) می‌افزاید؛ <code>شناسه</code> به ردیف یک <code>id</code> می‌دهد تا بتوان به آن بیت پیوند داد. * <code>زبان</code> (مثل <code>ar</code>) و <code>جهت</code> (<code>rtl</code> یا <code>ltr</code>) در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> برای ابیات عربی، انگلیسی و … است. === جدول پارامترها === {| class="wikitable" ! الگو !! پارامترها |- | {{الگو|شعر}} || <code>1</code>=<code>نستعلیق</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>زبان</code>، <code>جهت</code>، <code>شماره‌گذاری</code>، <code>شروع</code>، <code>سمت</code>، <code>ارقام</code>، <code>متن</code>، <code>نوع</code>، <code>تراز</code>، <code>فاصله</code>، <code>واحد تورفتگی</code> |- | {{الگو|ب}} || مصراع‌های <code>1</code> و <code>2</code>، <code>ش</code>، <code>شو</code>، <code>شچ</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|ب۱}}، {{الگو|بن}} || مانند {{الگو|ب}} (بدون <code>شو</code>) + <code>تورفتگی</code> |- | {{الگو|م}} || مصراع <code>1</code>، <code>ش</code>، <code>شچ</code>، <code>تراز</code>، <code>تورفتگی</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|بیت خالی}}، {{الگو|مصراع خالی}} || <code>ش</code>، <code>شو</code>، <code>شچ</code>، <code>ارتفاع</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|پایان شعر}} || بدون پارامتر |} نام‌های انگلیسی هم پذیرفته می‌شود: <code>style</code>، <code>class</code>، <code>id</code>، <code>indent</code>، <code>align</code>، <code>height</code>، <code>r</code>/<code>c</code>/<code>l</code> (به‌جای ش/شو/شچ) و … . === رده‌های پیگیری === فقط در صفحه‌های اصلی و فضای نام «صفحه» (نه در الگو و پودمان): * [[:رده:صفحه‌های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] — پارامتر یا مقدار نادرست، مصراع اضافه، یا «=» در مصراع. * [[:رده:صفحه‌های دارای بیت ناقص]] — بیتی که فقط یک مصراع دارد. * [[:رده:صفحه‌های دارای خطا در پودمان شعر]] — خطای پیش‌بینی‌نشده (به‌جای شکستن صفحه، پیام قرمز نشان داده می‌شود). === نکات فنی === * ساختار خروجی همان جدول ۷ستونی پیشین است؛ کلاس‌های <code>.b</code> و <code>.beyt</code> و <code>.nastaliq</code> حفظ شده‌اند، و کلاس‌های تازهٔ <code>.poem-row</code>، <code>.poem-bayt</code>، <code>.poem-stagger</code>، <code>.poem-mesra</code>، <code>.poem-num</code> (و <code>-r</code>/<code>-c</code>/<code>-l</code>)، <code>.poem-m1</code>/<code>.poem-m2</code> برای شیوه‌دهی افزوده شده است. * <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> باید هر دو از یک نسخه باشند: <code><nowiki><div class="poem"><table></nowiki></code> را اولی باز و دومی می‌بندد. * قلم نستعلیق همچنان از کلاس <code>.nastaliq</code> در [[مدیاویکی:Common.css]] می‌آید. === الگوهای مرتبط === * [[الگو:مصراع]] برای نوشتن تک مصراع‌ها * [[الگو:بیت]] برای نوشتن بیت‌ها * [[الگو:پایان شعر]] برای تمام کردن الگو 2swbf8u5utorcjey52e7lkhltd5v2gx 302753 302590 2026-10-08T09:27:11Z Hanooz 17889 302753 wikitext text/x-wiki {{زیرصفحه توضیحات}} این الگو برای نمایش اشعار به کار می‌رود. کار اصلی را [[پودمان:شعر]] انجام می‌دهد؛ الگوهای <code>شعر</code>، <code>بیت</code>، <code>بیت۱</code>، <code>بیت نردبانی</code>، <code>مصراع</code>، <code>بیت خالی</code>، <code>مصراع خالی</code> و <code>پایان شعر</code> فقط درگاهی به آن هستند. شیوه‌نامهٔ آن در [[الگو:شعر/styles.css]] است. نام‌های کوتاه پیشین (<code>ب</code>، <code>ب۱</code>، <code>بن</code>، <code>م</code>) تغییرمسیر هستند و همچنان کار می‌کنند. === کاربرد === قبل از بیت‌های شعر باید از الگوی <nowiki>{{شعر}}</nowiki> استفاده کنید. برای هر بیت از شعر به صورت زیر از الگوی '''بیت''' استفاده کنید: <nowiki>{{بیت|مصراع اول|مصراع دوم}}</nowiki> در پایان شعر نیز باید از الگوی <nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki> استفاده کنید. این الگو برای نوشتن شعر در ویکی‌نبشته به کار می‌آید. : '''نکته:''' اگر در مصراع علامت <code>=</code> یا <code>|</code> دارید، به‌جای آن‌ها <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> بنویسید؛ وگرنه مصراع به‌عنوان پارامتر ناشناخته خوانده می‌شود و صفحه به [[:رده:صفحه‌های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] می‌رود. === نمونه === دستورات زیر: <pre> {{شعر}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{مصراع|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{مصراع|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> چنین نتیجه می‌دهد: {{شعر}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{مصراع|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{مصراع|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} === نمونه نستعلیق === *نکته: در صورت استفاده از نستعلیق {{الگو|دارای نستعلیق}} را استفاده کنید تا اگر کاربر فونت نستعلیق را ندارد از آن را نصب و استفاده نماید. {{دارای نستعلیق}} دستورات زیر: <pre> {{شعر|نستعلیق}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{مصراع|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{مصراع|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> چنین نتیجه می‌دهد: {{شعر|نستعلیق}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{مصراع|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}} {{مصراع|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} === نمایش ابیات به شکل نامتقارن === * به منظور نمایش ابیات به صورت ضربدری و نامتقارن از الگوی {{الگو|بیت۱}} بجای {{الگو|بیت}} استفاده کنید. مصراع نخست از راست و مصراع دوم از چپ آغاز می‌شود و پارامتر <code>تورفتگی</code> (پیش‌فرض ۲۰٪) مقدار جابه‌جایی را تعیین می‌کند: <pre> {{شعر}} {{بیت۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}} {{بیت۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{بیت۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}} {{بیت۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}} {{پایان شعر}} <pre> {{شعر}} {{بیت۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گم‌گشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}} {{بیت۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{بیت۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گم‌گشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}} {{بیت۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}} {{پایان شعر}} <pre> {{شعر}} {{بیت|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}} {{بیت۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه: {{شعر}} {{بیت|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}} {{بیت۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}} {{پایان شعر}} * الگوی {{الگو|بیت نردبانی}} همان بیت پلکانی است با تورفتگی پیش‌فرض ۴۵٪ (مصراع‌ها در دو نیمهٔ شعر). * مقدار <code>تورفتگی</code> را با ٪ یا واحدهای <code>em</code> و <code>px</code> می‌توان داد. مقدار بدون واحد، پیکسل حساب می‌شود. === ایجاد فاصله بین ابیات و مصراع‌ها === هنگامی که بخواهید میان ابیات یا مصراع‌های یک قطعه شعر یک خط فاصله ایجاد کنید، می‌توانید از الگوهای ذیل استفاده کنید: * {{الگو|بیت خالی}} * {{الگو|مصراع خالی}} برای فاصله‌ای کوتاه‌تر از یک خط، پارامتر <code>ارتفاع</code> را بدهید: <code><nowiki>{{بیت خالی|ارتفاع=0.5em}}</nowiki></code> === شماره‌گذاری === * اگر می‌خواهید در سمت راست یک بیت شمارهٔ آن را درج کنید، از پارامتر «ش» که مخفف «شماره» است استفاده کنید. همچنین برای قرار دادن شماره در وسط یک بیت از پارامتر «شو» و برای گنجاندن شماره در سمت چپ بیت از پارامتر «شچ» استفاده کنید. مثال: <pre> {{شعر}} {{بیت|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}} {{بیت|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}} {{بیت|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}} {{مصراع|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}} {{مصراع|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر}} {{بیت|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}} {{بیت|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}} {{بیت|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}} {{مصراع|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}} {{مصراع|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}} {{پایان شعر}} * '''ارقام:''' رقم‌های لاتین و عربی در شماره‌ها خودکار به رقم فارسی تبدیل می‌شوند (<code>ش=12</code> ← ۱۲). برای خاموش‌کردن، در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> بنویسید <code>ارقام=بدون تغییر</code> یا <code>ارقام=لاتین</code>. مقداری که نشانه‌گذاری دارد (مثلاً پیوند یا قالب‌بندی) دست‌نخورده می‌ماند. ==== شماره‌گذاری خودکار ==== به‌جای نوشتن دستی شماره‌ها، در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> پارامتر <code>شماره‌گذاری</code> را بدهید: <pre> {{شعر|شماره‌گذاری=5|شروع=1}} {{بیت|مصراع اول|مصراع دوم}} … (شمارهٔ ۵، ۱۰، ۱۵ و … در سمت چپ نمایش داده می‌شود) {{پایان شعر}} </pre> {| class="wikitable" ! پارامتر !! کاربرد |- | <code>شماره‌گذاری</code> || <code>خودکار</code> (شمارهٔ همهٔ ابیات)، یا یک عدد مثل <code>5</code> (هر پنجمین بیت)، یا <code>نه</code> (خاموش) |- | <code>شروع</code> || شمارهٔ بیت نخست (پیش‌فرض ۱). برای پیش‌نمایش صفحه‌ای که از میانهٔ شعر آغاز می‌شود، شمارهٔ نخستین بیت همان صفحه را بدهید. |- | <code>سمت</code> || <code>چپ</code> (پیش‌فرض)، <code>راست</code> یا <code>وسط</code> |- | <code>ارقام</code> || <code>فارسی</code> (پیش‌فرض)، <code>لاتین</code>، <code>بدون تغییر</code> |} * بیت‌های {{الگو|بیت}}، {{الگو|بیت۱}} و {{الگو|بیت نردبانی}} شمرده می‌شوند. {{الگو|مصراع}} فقط وقتی شمرده می‌شود که <code>نوع=مصراع</code> داده باشید. * اگر برای بیتی خودتان ش، شو یا شچ بدهید، همان نمایش داده می‌شود و شمارش خودکار برای آن بیت کنار می‌رود (شمارنده همچنان جلو می‌رود). * شمارنده در طول رندر یک صفحه نگه داشته می‌شود و با هر <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> از نو آغاز می‌شود (مگر در شعر چندصفحه‌ای؛ بخش بعد). === مصراع‌های تنها و شعر نو === الگوی {{الگو|مصراع}} یک مصراع را وسط‌چین می‌نویسد. برای شعر نو می‌توانید تراز و تورفتگی بدهید: <pre> {{شعر}} {{مصراع|ای آدمها که بر ساحل نشسته‌اید|تراز=راست}} {{مصراع|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}} {{مصراع|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر}} {{مصراع|ای آدمها که بر ساحل نشسته‌اید|تراز=راست}} {{مصراع|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}} {{مصراع|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}} {{پایان شعر}} * <code>تراز</code>: <code>وسط</code> (پیش‌فرض)، <code>راست</code> یا <code>چپ</code>. <code>تورفتگی</code> فقط برای تراز راست و چپ اثر دارد. === شعر چندصفحه‌ای (ویژهٔ ویکی‌نبشته) === وقتی شعر در چند «صفحه:» ادامه دارد، دو خواسته داریم: در پیش‌نمایش هر صفحه شعر کامل و بسته دیده شود، و در صفحهٔ اصلی (که صفحه‌ها با <code>&lt;pages/&gt;</code> درج می‌شوند) همهٔ صفحه‌ها یک جدول واحد باشند تا ستون‌ها در مرز صفحه جابه‌جا نشوند. پارامتر <code>ادامه</code> هر دو را برآورده می‌کند: {| class="wikitable" ! صفحه !! بالای صفحه !! پایین صفحه |- | نخست || <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> || <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code> |- | میانی || <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> || <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code> |- | آخر || <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> || <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> |} <pre> ──── صفحهٔ ۱ ──── {{شعر}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر|ادامه}} ──── صفحهٔ ۲ ──── {{شعر|ادامه}} {{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> * در فضای نام «صفحه» <code>ادامه</code> نادیده گرفته می‌شود و هر صفحه کامل و بسته نمایش داده می‌شود. * در صفحهٔ اصلی، <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> جدول تازه باز نمی‌کند و <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code> نمی‌بندد؛ پس صفحه‌ها به هم دوخته می‌شوند. اگر درج از میانهٔ شعر آغاز شود، <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> خودش جدول را باز می‌کند. * گزینه‌های <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> (نستعلیق، سبک، شماره‌گذاری و …) را در هر صفحه تکرار کنید تا پیش‌نمایش درست باشد؛ در صفحهٔ اصلی فقط گزینه‌های صفحهٔ نخست اثر دارد و شماره‌گذاری خودکار از صفحهٔ قبل ادامه می‌یابد. * اگر فقط بخشی از صفحه‌ها را درج می‌کنید و شعر در آخرین صفحهٔ درج‌شده تمام نمی‌شود، بعد از <code>&lt;pages/&gt;</code> بنویسید <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code>. * این الگوها در صفحهٔ اصلی بدون پارامتر <code>ادامه</code> همان‌طور که بود کار می‌کنند. ==== مصراع (یا بیت) ناتمام در پایان صفحه ==== گاهی مصراعی در پایان صفحه ناتمام می‌ماند و در صفحهٔ بعد ادامه دارد (یا مصراع دوم یک بیت به صفحهٔ بعد می‌رود). در ردیفِ آخرِ صفحه <code>ناتمام=بله</code> و در نخستین ردیفِ صفحهٔ بعد <code>دنباله=بله</code> بنویسید؛ در صفحهٔ اصلی این دو ردیف مصراع‌به‌مصراع یکی می‌شوند: <pre> ──── صفحهٔ ۱ ──── {{شعر}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه|واندر آن ظلمت شب آب|ناتمام=بله}} {{پایان شعر|ادامه}} ──── صفحهٔ ۲ ──── {{شعر|ادامه}} {{بیت|نجاتم دادند|حیاتم دادند|دنباله=بله}} {{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> نتیجه در صفحهٔ اصلی (دو نیمه پشت سر هم نوشته شده‌اند و یک شعر می‌سازند): {{شعر}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه|واندر آن ظلمت شب آب|ناتمام=بله}} {{پایان شعر|ادامه}} {{شعر|ادامه}} {{بیت|نجاتم دادند|حیاتم دادند|دنباله=بله}} {{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}} {{پایان شعر}} * '''بیتی که میان دو مصراع بریده شده:''' در صفحهٔ اول فقط مصراع نخست را بنویسید و در صفحهٔ بعد مصراع اول را تهی بگذارید: <pre> ──── صفحهٔ ۱ ──── {{شعر}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|ناتمام=بله}} {{پایان شعر|ادامه}} ──── صفحهٔ ۲ ──── {{شعر|ادامه}} {{بیت||واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند|دنباله=بله}} {{پایان شعر}} </pre> * '''اتصال:''' دو تکه به‌طور پیش‌فرض با فاصله به هم می‌چسبند. برای واژهٔ بریده <code>اتصال=چسبیده</code> و برای «می‌/رود» <code>اتصال=نیم‌فاصله</code> را در ردیفِ <code>دنباله</code> بدهید. * ردیف‌های <code>{{الگو|بیت}}</code>، <code>{{الگو|بیت۱}}</code>، <code>{{الگو|بیت نردبانی}}</code> و <code>{{الگو|مصراع}}</code> هر کدام جداگانه ادغام می‌شوند؛ دو تکه باید از یک نوع الگو باشند. * هر ردیف در شماره‌گذاری خودکار یک بار شمرده می‌شود و شماره‌ها را می‌توان در هر دو تکه داد (تکهٔ بعدی مقدم است). * در فضای نام «صفحه» ردیفِ ناتمام با خط‌چین نشان داده می‌شود. ردیفی که ادامه‌اش هرگز نیاید همان‌طور که هست نمایش داده می‌شود و متنی گم نمی‌شود. === حالت «متن» (کل شعر در یک فراخوانی) === به‌جای نوشتن یک‌به‌یک {{الگو|بیت}}ها می‌توانید مصراع‌ها را خط‌به‌خط در پارامتر <code>متن</code> بنویسید. در این حالت نیازی به <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> نیست. <pre> {{شعر|نستعلیق|شماره‌گذاری=1|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند }} </pre> {{شعر|نستعلیق|شماره‌گذاری=1|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند }} * هر دو خط پیاپی یک بیت می‌شوند. خط خالی = پایان بند (یک فاصله؛ اندازه‌اش با <code>فاصله=0.5em</code> تنظیم می‌شود). اگر شمار خط‌های یک بند فرد باشد، خط آخر تنها و وسط‌چین می‌آید. * <code>نوع</code>: <code>بیت</code> (پیش‌فرض)، <code>بیت۱</code> (پلکانی)، <code>بیت نردبانی</code>، یا <code>مصراع</code> (هر خط یک مصراع جداگانه؛ شعر نو). برای پلکانی و نردبانی <code>تورفتگی</code> را هم می‌توان داد. * با <code>نوع=مصراع</code> هر <code>:</code> ابتدای خط یک پله تورفتگی (<code>واحد تورفتگی</code>، پیش‌فرض <code>1.5em</code>) می‌دهد و ترازِ پیش‌فرض راست است؛ <code>تراز</code> را می‌توانید عوض کنید. * در <code>متن</code> فقط متن ساده بنویسید (پیوند و پانویس مشکلی ندارند)؛ الگوهای {{الگو|بیت}} و {{الگو|مصراع}} را داخل آن نگذارید. این حالت ساختار الگو را کامل و بسته نگه می‌دارد و برای ویرایش دیداری هم مناسب‌تر است. * همین حالت برای شعر چندصفحه‌ای هم هست: <code>ادامه=بعد</code> (صفحهٔ نخست)، <code>ادامه=هر دو</code> (میانی)، <code>ادامه=قبل</code> (آخر)؛ و برای مصراع ناتمام <code>ناتمام=بله</code> / <code>دنباله=بله</code> (با <code>اتصال</code>). در حالت متن «ادامه=بله» مبهم است و پذیرفته نمی‌شود. <pre> ──── صفحهٔ ۱ ──── {{شعر|ادامه=بعد|ناتمام=بله|متن= دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعهٔ پرتو باده از جام تجلی }} ──── صفحهٔ ۲ ──── {{شعر|ادامه=قبل|دنباله=بله|متن= ذاتم کردند صفاتم دادند }} </pre> * اگر آخرین خطِ ناتمامِ صفحه فرد باشد، بیتی با مصراع نخست می‌شود و خط اول صفحهٔ بعد به‌طور خودکار مصراع دومِ همان بیت است؛ با <code>دنباله=اول</code> یا <code>دنباله=دوم</code> می‌توانید صریح بگویید کدام مصراع ادامه دارد. <code>بند=جدید</code> در صفحهٔ ادامه، یک فاصله (آغاز بند تازه) در بالای آن می‌گذارد. ==== نشانه‌های درون‌خطی در حالت متن ==== (برگرفته از الگوی ppoem) {| class="wikitable" ! نشانه !! کاربرد |- | <code>&gt;&gt; متن</code> || مصراع راست‌چین |- | <code>&lt;&gt; متن</code> || مصراع وسط‌چین |- | <code>۱۲ &lt;&lt;&lt; متن</code> || شمارهٔ سمت راست (مانند <code>ش=۱۲</code>) |- | <code>متن &gt;&gt;&gt; ۱۲</code> || شمارهٔ سمت چپ (مانند <code>شچ=۱۲</code>) |} === سبک و پارامترهای دیگر === * اگر می‌خواهید که برای شعر سبک اضافه‌ای به کار بگیرید از <code>|سبک</code> استفاده کنید. *:برای رنگ پشت‌زمینه دلخواه <nowiki>{{شعر|سبک=background: blue}}</nowiki> *:رنگ دلخواه برای متن <nowiki>{{شعر|سبک=color: white}}</nowiki> *:برای قرار نگرفتن در وسط <nowiki>{{شعر|سبک=margin: 0}}</nowiki> نمونه‌ای از ترکیب هر سه:{{سخ}} <pre> {{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر}} </pre> {{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}} {{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}} {{پایان شعر}} * در {{الگو|بیت}}، {{الگو|مصراع}} و … پارامتر <code>سبک</code> روی خودِ مصراع‌ها اثر می‌گذارد (مثلاً برجسته‌کردن یک بیت). * <code>کلاس</code> یک کلاس CSS به شعر (در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code>) یا به همان ردیف (در بقیه) می‌افزاید؛ <code>شناسه</code> به ردیف یک <code>id</code> می‌دهد تا بتوان به آن بیت پیوند داد. * <code>زبان</code> (مثل <code>ar</code>) در <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> برای ابیات عربی، انگلیسی و … است؛ <code>جهت</code> (<code>rtl</code> یا <code>ltr</code>) در صورت ندادن، از زبان حدس زده می‌شود. === جدول پارامترها === {| class="wikitable" ! الگو !! پارامترها |- | {{الگو|شعر}} || <code>1</code>=<code>نستعلیق</code> و/یا <code>ادامه</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>زبان</code>، <code>جهت</code>، <code>شماره‌گذاری</code>، <code>شروع</code>، <code>سمت</code>، <code>ارقام</code>، <code>ادامه</code>، <code>متن</code>، <code>نوع</code>، <code>تراز</code>، <code>تورفتگی</code>، <code>فاصله</code>، <code>واحد تورفتگی</code>، <code>بند</code>، <code>ناتمام</code>، <code>دنباله</code>، <code>اتصال</code> |- | {{الگو|بیت}} || مصراع‌های <code>1</code> و <code>2</code>، <code>ش</code>، <code>شو</code>، <code>شچ</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code>، <code>ناتمام</code>، <code>دنباله</code>، <code>اتصال</code> |- | {{الگو|بیت۱}}، {{الگو|بیت نردبانی}} || مانند {{الگو|بیت}} (بدون <code>شو</code>) + <code>تورفتگی</code> |- | {{الگو|مصراع}} || مصراع <code>1</code>، <code>ش</code>، <code>شچ</code>، <code>تراز</code>، <code>تورفتگی</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code>، <code>ناتمام</code>، <code>دنباله</code>، <code>اتصال</code> |- | {{الگو|بیت خالی}}، {{الگو|مصراع خالی}} || <code>ش</code>، <code>شو</code>، <code>شچ</code>، <code>ارتفاع</code>، <code>سبک</code>، <code>کلاس</code>، <code>شناسه</code> |- | {{الگو|پایان شعر}} || <code>1</code>=<code>ادامه</code> (یا <code>ادامه=بعد</code>) |} نام‌های انگلیسی هم پذیرفته می‌شود: <code>style</code>، <code>class</code>، <code>id</code>، <code>indent</code>، <code>align</code>، <code>height</code>، <code>continue</code>، <code>unfinished</code>، <code>continued</code>، <code>r</code>/<code>c</code>/<code>l</code> (به‌جای ش/شو/شچ) و … . === رده‌های پیگیری === فقط در صفحه‌های اصلی و فضای نام «صفحه» (نه در الگو و پودمان): * [[:رده:صفحه‌های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] — پارامتر یا مقدار نادرست، مصراع اضافه، «=» در مصراع، یا ادامهٔ ناسازگار. * [[:رده:صفحه‌های دارای بیت ناقص]] — بیتی که فقط یک مصراع دارد (به‌جز ردیف‌های ناتمام/دنباله). * [[:رده:صفحه‌های دارای خطا در پودمان شعر]] — خطای پیش‌بینی‌نشده (به‌جای شکستن صفحه، پیام قرمز نشان داده می‌شود). === نکات فنی === * ساختار خروجی همان جدول ۷ستونی پیشین است؛ کلاس‌های <code>.b</code> و <code>.beyt</code> و <code>.nastaliq</code> حفظ شده‌اند، و کلاس‌های تازهٔ <code>.poem-row</code>، <code>.poem-bayt</code>، <code>.poem-stagger</code>، <code>.poem-mesra</code>، <code>.poem-num</code> (و <code>-r</code>/<code>-c</code>/<code>-l</code>)، <code>.poem-m1</code>/<code>.poem-m2</code> برای شیوه‌دهی افزوده شده است. ردیف‌های نامرئی <code>.poem-skip</code> جای «ادامه» می‌نشینند (تا خط خالی و <code>&lt;p&gt;</code> پدید نیاید) و در پیش‌نمایش صفحه ردیف‌های ناتمام <code>.poem-partial-end</code> / <code>.poem-partial-start</code> دارند. * <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code> باید هر دو از یک نسخه باشند: <code>&lt;div class="poem"&gt;&lt;table&gt;</code> را اولی باز و دومی می‌بندد. * تشخیص فضای نام «صفحه» بر پایهٔ شمارهٔ ۱۰۴ است (<code>cfg.pageNs</code> در پودمان). * دوختن صفحه‌ها (و شماره‌گذاری خودکار) به این تکیه دارد که الگوها در یک رندر به ترتیب اجرا می‌شوند؛ صفحه‌های درج‌شده با <code>&lt;pages/&gt;</code> همین‌گونه‌اند. * قلم نستعلیق همچنان از کلاس <code>.nastaliq</code> در [[مدیاویکی:Common.css]] می‌آید. === الگوهای مرتبط === * [[الگو:بیت]] برای نوشتن بیت‌ها * [[الگو:بیت۱]] برای بیت‌های پلکانی * [[الگو:بیت نردبانی]] برای بیت‌های نردبانی * [[الگو:مصراع]] برای نوشتن تک مصراع‌ها * [[الگو:پایان شعر]] برای تمام کردن الگو hl26kecyz91i39b9vo8kzev5wtattkq 14 24229 302552 43390 2026-10-07T14:20:53Z Hanooz 17889 302552 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته]] {{حس|خالی}} l273y0ebfatttrg5czjunzctth7s901 14 24540 302518 44644 2026-10-07T14:06:04Z Hanooz 17889 حذف از [[رده:الگوهای مفید ویکی‌نبشته]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302518 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته بر پایه کار]] rj0b4bok3ann5p7cscofyyfzlkcpke2 14 24541 302520 44645 2026-10-07T14:06:26Z Hanooz 17889 302520 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته]] {{حس|خالی + بی‌معنی}} m8mvthvzzfcz4q6sexdpxkf8tfd0p0c 10 30455 302751 300704 2026-10-08T09:23:44Z Hanooz 17889 نسخهٔ [[Special:Diff/300704|300704]] از [[Special:Contributions/Hanooz|Hanooz]] ([[User talk:Hanooz|بحث]]) خنثی شد 302751 wikitext text/x-wiki <!-- --><!-- Only show the box if at least one parameter is called -->{{#if:<!-- -->{{{ابهام‌زدایی|}}}<!-- -->{{{نسخه|}}}<!-- -->{{{درگاه|}}}<!-- -->{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}<!-- -->{{{ویکی‌پدیا|}}}<!-- -->{{{کامنز|{{{ویکی‌انبار|}}}}}}<!-- -->{{{کامنزکت|}}}<!-- -->{{{ویکی‌گفتاورد|}}}<!-- -->{{{ویکی‌خبر|}}}<!-- -->{{{ویکی‌واژه|}}}<!-- -->{{{ویکی‌نسک|}}}<!-- -->{{{ویکی‌دانشگاه|}}}<!-- -->{{{ویکی‌گونه|}}}<!-- -->{{{ویکی‌سفر|}}}<!-- -->{{{ویکی‌داده|}}}<!-- -->{{{wikilivres|}}}<!-- -->{{{متا|}}}<!-- -->|<!-- --><!-- --><ul id="plainSister" style="display:inline-block; font-size:90%; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px #aaa solid; left: 0; position: absolute; margin:0.0ex 0.0ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background:#fff; background-color:#fff;"><!-- Only show disambiguation text if the disambiguation parameter is called -->{{#if:{{{ابهام‌زدایی|}}}<!-- -->|<!-- Search text for disambiguation pages begins --><li class="dabitem"><span class="dabicon" style="padding-left:1ex;">[[Image:Disambiguation.svg|frameless|17px|link=WS:STYLE#Disambiguation.2C_versions_and_translations_pages|alt=شیوه‌نامه برای صفحات ابهام‌زدایی، نسخه و ترجمه]]</span>Search for titles {{intitle|"{{PAGENAME}}"|containing}} or {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|رده|[[ویژه:رده‌ها/{{PAGENAME}}|آغاز می‌شود]]،&#160;|[[Special:PrefixIndex/{{FULLPAGENAME}}|آغاز می‌شود{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}||&#160;(در {{NAMESPACE}}ها)}}]]}} با: "{{PAGENAME}}."&#160;</li><!-- End of disambiguation #if -->}}<!-- Only show edition pointer if the edition parameter is called -->{{#if:{{{نسخه|}}}<!-- -->|<!-- --><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-left:1ex;">[[Image:Information_icon.svg|frameless|18px|link=Template:Textinfo|alt=Documentation for the TextInfo template.]]</span>[[{{TALKSPACE}}:{{PAGENAME}}|information&#160;about&#160;this&#160;edition]].&#160;</li><!-- End of edition #if -->}}<!-- Only show portals if the portal parameter is called -->{{#if:{{{درگاه|}}}<!-- -->|<!-- Begin portal content --><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-left:1ex;">[[Image:Wikisource-logo.svg|frameless|17px|link=Portal:Portals|alt=Related Portals.]]</span>[[درگاه:درگاه‌ها|درگاه‌های مرتبط]]:&#32;<!-- 1st link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|1}}|[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|1}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|1}}]]}}<!-- 2nd link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|2}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|2}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|2}}]]}}<!-- 3rd link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|3}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|3}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|3}}]]}}<!-- 4th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|4}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|4}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|4}}]]}}<!-- 5th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|5}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|5}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|5}}]]}}<!-- 6th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|6}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|6}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|6}}]]}}<!-- 7th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|7}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|7}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|7}}]]}}<!-- 8th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|8}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|8}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|8}}]]}}<!-- 9th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|9}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|9}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|9}}]]}}<!-- 10th link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|10}}|،&#32;[[درگاه:{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|10}}|{{#titleparts:{{{درگاه|}}}|1|10}}]]}}<!-- -->.</li><!-- End of portal #if -->}}<!-- Only show related_authors if the related_author parameter is called -->{{#if:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}<!-- -->|<!-- Begin related authors content --><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-left:1ex;">[[Image:System-users.svg|frameless|17px|link=Wikisource:Authors|alt=Related Authors.]]</span>[[ویکی‌نبشته:پدیدآورندگان|پدیدآورندگان مرتبط]]:&#32;<!-- 1st link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|1}}|[[Author:{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|1}}|{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|1}}]]}}<!-- 2nd link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|2}}|،&#32;[[Author:{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|2}}|{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|2}}]]}}<!-- 3rd link: -->{{#if:{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|3}}|،&#32;[[Author:{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|3}}|{{#titleparts:{{{پدیدآورنده‌مرتبط|}}}|1|3}}]]}}<!-- -->.</li><!-- End of related_authors #if -->}}<!-- Show sisters, if any -->{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|{{{ویکی‌انبار|}}}}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}{{{ویکی‌دانشگاه|}}}{{{ویکی‌گونه|}}}{{{ویکی‌سفر|}}}{{{ویکی‌داده|}}}{{{متا|}}}<!-- -->|<!-- Begin sister content --><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-left:1ex;">[[Image:Wikimedia-logo.svg|frameless|18px|link=Special:sitematrix|alt=Sister Projects.]]</span>[[Special:sitematrix|پروژه‌های خواهر]]:&#32;<!-- Wikipedia link: -->{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}|[[w:{{{ویکی‌پدیا}}}|مقالهٔ ویکی‌پدیا]]}}<!-- Wikicommons link: -->{{#if:{{{کامنز|{{{ویکی‌انبار|}}}}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}|،&#32;}}[[commons:{{{کامنز|{{{ویکی‌انبار|}}}}}}|ویکی‌انبار]]}}<!-- Wikicommons category link: -->{{#if:{{{کامنزکت|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}|،&#32;}}[[commons:category:{{{کامنزکت}}}|رده ویکی‌انبار]]}}<!-- Wikiquote link: -->{{#if:{{{ویکی‌گفتاورد|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}|،&#32;}}[[q:{{{ویکی‌گفتاورد}}}|ویکی‌گفتاورد]]}}<!-- Wikinews link: -->{{#if:{{{ویکی‌خبر|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}|،&#32;}}[[n:{{{ویکی‌خبر}}}|اخبار]]}}<!-- Wikitionary link: -->{{#if:{{{ویکی‌واژه|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}|،&#32;}}[[wikt:{{{ویکی‌واژه}}}|ویکی‌واژه]]}}<!-- Wikibooks link: -->{{#if:{{{ویکی‌نسک|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}|،&#32;}}[[b:{{{ویکی‌نسک}}}|ویکی‌کتاب]]}}<!-- Wikiversity link: -->{{#if:{{{ویکی‌دانشگاه|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}|،&#32;}}[[v:{{{ویکی‌دانشگاه}}}|ویکی‌دانشگاه]]}}<!-- Wikispecies link: -->{{#if:{{{ویکی‌گونه|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}{{{ویکی‌دانشگاه|}}}|،&#32;}}[[species:{{{ویکی‌گونه}}}|ویکی‌گونه]]}}<!-- Wikivoyage link: -->{{#if:{{{ویکی‌سفر|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}{{{ویکی‌دانشگاه|}}}{{{ویکی‌گونه|}}}|،&#32;}}[[voy:{{{ویکی‌سفر}}}|ویکی‌سفر]]}}<!-- Wikidata link: -->{{#if:{{{ویکی‌داده|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}{{{ویکی‌دانشگاه|}}}{{{ویکی‌گونه|}}}{{{ویکی‌سفر|}}}|،&#32;}}[[d:{{{ویکی‌داده}}}|ویکی‌داده]]}}<!-- Wikilivres link: -->{{#if:{{{wikilivres|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}{{{ویکی‌دانشگاه|}}}{{{ویکی‌گونه|}}}{{{ویکی‌سفر|}}}{{{ویکی‌داده|}}}|،&#32;}}[[wikilivres:{{{wikilivres}}}|wikilivres]]}}<!-- Meta link: -->{{#if:{{{متا|}}}|{{#if:{{{ویکی‌پدیا|}}}{{{کامنز|}}}{{{کامنزکت|}}}{{{ویکی‌گفتاورد|}}}{{{ویکی‌خبر|}}}{{{ویکی‌واژه|}}}{{{ویکی‌نسک|}}}{{{ویکی‌دانشگاه|}}}{{{ویکی‌گونه|}}}{{{ویکی‌سفر|}}}{{{ویکی‌داده|}}}{{{wikilivres|}}}|،&#32;}}[[m:{{{متا}}}|متا]]}}<!-- -->.</li><!-- End of sister #if -->}}<!-- --></ul><!-- End of overall #if -->}}<noinclude>{{documentation}} </noinclude> d0sv2kjlbb5qqik63v7l22xaagg8s0z 10 31044 302523 137797 2026-10-07T14:08:00Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعر]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302523 wikitext text/x-wiki <includeonly><tr style="text-align:center;"> <td colspan="2"style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="3" class="b" style="{{{سبک|}}}">{{{1}}}</td> <td colspan="2"style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template}}</noinclude> tw874jsmv4pyr4bgtzdz6cui9n635j8 302532 302523 2026-10-07T14:10:35Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:م]] را به [[الگو:مصراع]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 302523 wikitext text/x-wiki <includeonly><tr style="text-align:center;"> <td colspan="2"style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="3" class="b" style="{{{سبک|}}}">{{{1}}}</td> <td colspan="2"style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template}}</noinclude> tw874jsmv4pyr4bgtzdz6cui9n635j8 302580 302532 2026-10-07T17:41:33Z Hanooz 17889 302580 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|mesra}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگو:شعر|ب]] {{pp-template}}</noinclude> pvuqh7leu3tkeksetp24n6vb6ylyfbt 302595 302580 2026-10-07T17:58:45Z Hanooz 17889 302595 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|mesra}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}}[[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> 49zabyb8bpt0buhf61m94424evzxd7d 10 31568 302589 277748 2026-10-07T17:46:38Z EmausBot 7866 در حال اصلاح تغییرمسیر دوتایی از [[الگو:Colors]] به [[الگو:رنگ‌ها]] 302589 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:رنگ‌ها]] gy2zt76lv66ayiptsmrct4dfnp1a95v 10 31569 302588 277791 2026-10-07T17:46:28Z EmausBot 7866 در حال اصلاح تغییرمسیر دوتایی از [[الگو:Colors]] به [[الگو:رنگ‌ها]] 302588 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:رنگ‌ها]] gy2zt76lv66ayiptsmrct4dfnp1a95v 10 35198 302531 84145 2026-10-07T14:09:50Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعرنو]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302531 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="blankverse"><div class="{{#ifeq:{{{1|}}}|نستعلیق|nastaliq}}" style="margin: 0 auto; display: table; {{{سبک|}}}"></includeonly><noinclude> {{توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> qm2wrfq3w1tglxgcmort6po9yan993m 302549 302531 2026-10-07T14:18:59Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:شعرنو]] را به [[الگو:شعر نو]] منتقل کرد 302531 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="blankverse"><div class="{{#ifeq:{{{1|}}}|نستعلیق|nastaliq}}" style="margin: 0 auto; display: table; {{{سبک|}}}"></includeonly><noinclude> {{توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> qm2wrfq3w1tglxgcmort6po9yan993m 10 35200 302530 84147 2026-10-07T14:09:50Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعرنو]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302530 wikitext text/x-wiki <includeonly></div></span></includeonly><noinclude> [[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> fpzj0dseq6dfuwklxbo0ywioy0tvdjw 302547 302530 2026-10-07T14:18:43Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:پایان شعرنو]] را به [[الگو:پایان شعر نو]] منتقل کرد 302530 wikitext text/x-wiki <includeonly></div></span></includeonly><noinclude> [[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> fpzj0dseq6dfuwklxbo0ywioy0tvdjw 10 35201 302528 84148 2026-10-07T14:09:50Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعرنو]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302528 wikitext text/x-wiki <includeonly><div {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}>{{{1}}}</div></includeonly><noinclude> [[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> 9ei92h6xliufkdlqds1rcru1u63nm1p 302543 302528 2026-10-07T14:18:27Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:بند شعرنو]] را به [[الگو:بند شعر نو]] منتقل کرد 302528 wikitext text/x-wiki <includeonly><div {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}>{{{1}}}</div></includeonly><noinclude> [[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> 9ei92h6xliufkdlqds1rcru1u63nm1p 10 35202 302529 84149 2026-10-07T14:09:50Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعرنو]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302529 wikitext text/x-wiki <includeonly><p style="{{{سبک|}}}"><center>{{{1}}}</center></p></includeonly><noinclude>[[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> ry122g63uah52p629wyx01gkxag61b6 302545 302529 2026-10-07T14:18:35Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:پایان بند شعرنو]] را به [[الگو:پایان بند شعر نو]] منتقل کرد 302529 wikitext text/x-wiki <includeonly><p style="{{{سبک|}}}"><center>{{{1}}}</center></p></includeonly><noinclude>[[رده:الگوهای شعر|شعرنو]] </noinclude> ry122g63uah52p629wyx01gkxag61b6 14 35390 302568 84708 2026-10-07T16:08:22Z Hanooz 17889 302568 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای قالب‌بندی]] {{حس|خالی}} hu3ro6rdzisyrosso5znhhthmoxk6ly 14 35391 302553 84709 2026-10-07T14:21:26Z Hanooz 17889 302553 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای قالب‌بندی]] [[رده:الگوهای نوشتار]] {{حس|خالی}} mprk1duk8o4t7vc5lo4876i34mni611 14 35497 302517 84898 2026-10-07T14:06:04Z Hanooz 17889 حذف از [[رده:الگوهای مفید ویکی‌نبشته]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302517 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته]] [[رده:الگوهای گاه‌شماری]] jqsexu5vhr0iyi17giej62doxyi9nx9 14 35511 302516 84916 2026-10-07T14:06:04Z Hanooz 17889 حذف از [[رده:الگوهای مفید ویکی‌نبشته]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302516 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته]] [[رده:الگوهای نوشتار]] [[رده:الگوهای قالب‌بندی]] iyfbcm84p31lm3imvk3lqvfh6r64e1z 302551 302516 2026-10-07T14:20:44Z Hanooz 17889 302551 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته]] [[رده:الگوهای نوشتار]] [[رده:الگوهای قالب‌بندی]] {{حس|خالی}} 3brg60fbxu5zqjl6vvt5ii1ze2phhry 14 35518 302542 84928 2026-10-07T14:18:14Z Hanooz 17889 removed [[Category:الگو:شعر]]; added [[Category:الگوهای قالب‌بندی]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 302542 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای قالب‌بندی]] t7vlesq63ndcxl59wzf1egpay6vld94 14 35531 302519 84941 2026-10-07T14:06:05Z Hanooz 17889 حذف از [[رده:الگوهای مفید ویکی‌نبشته]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302519 wikitext text/x-wiki [[رده:الگوهای ویکی‌نبشته]] [[رده:الگوهای نوشتار]] t07o6hott31inykpu176y4m27md0z4d 14 37133 302614 89407 2026-10-07T18:24:50Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302614 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۳ |دهه = ۱ |سال = ۰ |نوع = قمری }} o4q1iunpvqf3pis73dctdj6b3zcmm5o 14 37223 302663 89663 2026-10-07T18:27:52Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302663 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۸ |سال = ۸ |نوع = قمری }} 963tpk2ahus00inuzb2kurifpeg1w4q 14 37233 302615 89689 2026-10-07T18:24:54Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302615 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۰ |دهه = ۰ |سال = ۷ |نوع = خورشیدی }} b5uutnfpnjx08ftgfx3bpk6a6aayo5l 14 37236 302616 89692 2026-10-07T18:24:57Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302616 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۰ |دهه = ۳ |سال = ۸ |نوع = قمری }} 4zmsyigzd3p9c9hufyrnbxlewca8a3p 14 37814 302715 91192 2026-10-07T18:30:59Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302715 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۴ | سال = ۷ | نوع = خورشیدی }} jnadqe14p3yvge2yk073cv90xmmok63 14 38473 302664 93397 2026-10-07T18:27:56Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302664 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۰ | دهه = ۵ | سال = ۲ | نوع = قمری }} 44vyetj6832ngdn98lw4tc47sfjleuu 14 38475 302619 93399 2026-10-07T18:25:09Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302619 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۰ | دهه = ۲ | سال = ۱ }} p1eaycmtyrwfscne6dg9mzir4ceh1vs 14 38502 302665 93469 2026-10-07T18:27:59Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302665 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۵ | سال = ۰ | نوع = قمری }} 79y5ngx0nk9nmo6wref6l4u1i5hc9v0 14 38504 302666 93471 2026-10-07T18:28:03Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302666 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۱ | سال = ۳ }} chw9ikd0c0ro37b5lc510ve3tx14w20 14 38853 302667 94190 2026-10-07T18:28:07Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302667 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۱ | دهه = ۳ | سال = ۳ | نوع = قمری }} s3fwzubrp6lfqladaxq7xq4oy1r59vp 14 39068 302668 94926 2026-10-07T18:28:10Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302668 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۱ | سال = ۲ | نوع = خورشیدی }} pmc97k6cbnl24veyi1h2vkfws2zdoep 14 39287 302716 262440 2026-10-07T18:31:02Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302716 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۷ |دهه = ۰ |سال = ۷ |نوع = میلادی }} ndpopbbicc0wzq5vbhmodp4jqhgb14x 10 39723 302522 137629 2026-10-07T14:07:59Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعر]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302522 wikitext text/x-wiki <includeonly> <tr style="text-align:center;"> <td style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="3" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{1}}}</span></td> <td colspan="2" width="{{{تورفتگی|20%}}}"></td> <td></td> </tr> <tr style="text-align:center;"> <td></td> <td colspan="2" width="{{{تورفتگی|20%}}}"></td> <td colspan="3" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{2}}}</span></td> <td style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 4vfs56h0cdhpfu4hwg83nfkzunvnjkc 302537 302522 2026-10-07T14:12:00Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:ب۱]] را به [[الگو:بیت۱]] منتقل کرد 302522 wikitext text/x-wiki <includeonly> <tr style="text-align:center;"> <td style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="3" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{1}}}</span></td> <td colspan="2" width="{{{تورفتگی|20%}}}"></td> <td></td> </tr> <tr style="text-align:center;"> <td></td> <td colspan="2" width="{{{تورفتگی|20%}}}"></td> <td colspan="3" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{2}}}</span></td> <td style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 4vfs56h0cdhpfu4hwg83nfkzunvnjkc 302578 302537 2026-10-07T17:40:58Z Hanooz 17889 302578 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|stagger}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگو:شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 36unpov6uhkdx9ushvfd41vmt3mazye 302597 302578 2026-10-07T17:58:57Z Hanooz 17889 302597 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|stagger}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}}[[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> hzmixtu49yyverdsg2fbli6jj2462t4 10 41687 302524 101841 2026-10-07T14:08:00Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعر]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302524 wikitext text/x-wiki <includeonly> <tr style="text-align:center;"> <td width="5%">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td width="50%" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{1}}}</span></td> <td width="45%"></td> </tr> <tr style="text-align:center;"> <td width="45%"></td> <td width="50%" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{2}}}</span></td> <td width="5%"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> این الگو شبیه به الگوی بیت است با این تفاوت که ابیات را به شکل نردبانی نشان می‌دهد. البته فعلاً آزمایشی است. {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} --- [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 0e5x3lksz0lzmj39fohg5nc3wvk35dy 302539 302524 2026-10-07T14:12:22Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:بن]] را به [[الگو:بیت نردبانی]] منتقل کرد 302524 wikitext text/x-wiki <includeonly> <tr style="text-align:center;"> <td width="5%">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td width="50%" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{1}}}</span></td> <td width="45%"></td> </tr> <tr style="text-align:center;"> <td width="45%"></td> <td width="50%" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt">{{{2}}}</span></td> <td width="5%"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> این الگو شبیه به الگوی بیت است با این تفاوت که ابیات را به شکل نردبانی نشان می‌دهد. البته فعلاً آزمایشی است. {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} --- [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 0e5x3lksz0lzmj39fohg5nc3wvk35dy 302579 302539 2026-10-07T17:41:18Z Hanooz 17889 302579 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|ladder}}</includeonly><noinclude> این الگو شبیه به الگوی بیت است با این تفاوت که ابیات را به شکل نردبانی (پلکانی با تورفتگی پیش‌فرض ۴۵٪) نشان می‌دهد؛ معادل <code><nowiki>{{ب۱|تورفتگی=45%}}</nowiki></code>. {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگو:شعر|ب]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> qov7af7frkq7xe3nc96vnyadg1qkd30 302596 302579 2026-10-07T17:58:51Z Hanooz 17889 302596 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|ladder}}</includeonly><noinclude> این الگو شبیه به الگوی بیت است با این تفاوت که ابیات را به شکل نردبانی (پلکانی با تورفتگی پیش‌فرض ۴۵٪) نشان می‌دهد؛ معادل <code><nowiki>{{ب۱|تورفتگی=45%}}</nowiki></code>. {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> bd1e1iz2hqlax7d5webheqvpsupttu4 14 46632 302717 115832 2026-10-07T18:31:06Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302717 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۳ | سال = ۸ | نوع = خورشیدی }} ntey7w13qpig5xofxt4vgidzitei3a4 14 46865 302669 116254 2026-10-07T18:28:14Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302669 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۷ |سال = ۵ |نوع = خورشیدی }} duzd910xo4p0sid1f8umlgcaxpie8gg 14 47121 302670 117132 2026-10-07T18:28:17Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302670 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۸ | سال = ۷ | نوع = خورشیدی }} ers3bbsxz3olmzfz3l0oqhybisf8f53 14 48989 302719 123690 2026-10-07T18:31:13Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302719 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۴ | سال = ۴ | نوع = خورشیدی }} crnsqbo2ymflqsf7eldyyk0hp28phmc 14 52496 302671 132828 2026-10-07T18:28:21Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302671 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۸ | سال = ۰ | نوع = قمری }} hu4pp3j0jhnqccxtov9ozuxg5o3waa5 104 63961 302748 293954 2026-10-08T09:03:23Z Yoosef Pooranvary 1023 302748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Yoosef Pooranvary" />{{سصم||–۷۸–|}}{{خطکش}}</noinclude><section begin="اپرویز"/>فیروز. و رهنما و هادی. و {{نکته|اسم|ا.}} غربال. و اسباب صافی شکر. <section end="اپرویز"/> <section begin="اپسان"/>'''اپسان''' (apsān) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} سنگ فسان که بدان تیغها تیز کنند. <section end="اپسان"/> <section begin="اپشک"/>'''اپشک''' (apcak) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} شبنم. <section end="اپشک"/> <section begin="اپغده"/>'''اپغده''' (epqade) {{نکته|صفت|ص.}} {{نکته|پارسی|پ.}} بیهوده و احمق و مهمل و شوریده و کم‌عقل. <section end="اپغده"/> <section begin="اپکانه"/>'''اپکانه''' (apkāne) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} سقط جنین و افتادن بچۀ نارسیده از شکم مادر. <section end="اپکانه"/> <section begin="اپمید"/>'''اپمید''' (epmid) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} آهن قلبه. و یوغ گاو. <section end="اپمید"/> <section begin="اپیرش"/>'''اپیرش''' (apirac) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} میدان اسب‌دوانی. <section end="اپیرش"/> <section begin="اپیرک"/>'''اپیرک''' (epayrak) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} رنگ سربی. و {{نکته|اسم خاص|اخ.}} نام جزیره‌ای. <section end="اپیرک"/> <section begin="اپیرنداخ"/>'''اپیرنداخ''' (apirandāx) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} تیماج و سختیان. <section end="اپیرنداخ"/> <section begin="اپیز"/>'''اپیز''' (apiz) و '''اپیزه''' (apize) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} ظرف و آوند. و آفتابه. و کوزه و دول خمیده‌ای که با آن آب می‌کشند. <section end="اپیز"/> <section begin="اپیکا"/>'''اپیکا''' (apikā) ا {{نکته|پارسی|پ.}} – مأخوذ از فرانسه – ریشۀ دوائی که جهة قی استعمال می‌کنند و از برزیل ینگی دنیا می‌آورند. <section end="اپیکا"/> <section begin="اپیون"/>'''اپیون''' (apyun) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} افیون و تریاک و مهانل و مهانول. <section end="اپیون"/> <section begin="ات"/>'''ات''' (at) ضمیر متصل مخاطب که بآخر اسم ملحق می‌شود و چون اسم به های غیر ملفوظ منتهی شده باشد الف آن برقرار خواهد بود. مانند خانه‌ات وگرنه الف را در درج ساقط نموده بجایش فتحه می‌آورند مانند کتابت و دوستت و اگر در آخر اسم الف ساکن بود الف ات را به ی بدل می‌کند مانند خدایت. '''ات''' (att) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} اته (attahu) اتّا و ماتة (از باب نصر): غالب شد او را به حجت. و ات راسه: شکست سر او را. <section end="ات"/> <section begin="اتا"/>'''اتا''' (atā) {{نکته|عربی|ع.}} {{نکته|جمع|ج.}} اتاوة. '''اتا''' (atā) و (etā) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} – مأخوذ از ترکی – پدر. <section end="اتا"/> <section begin="اتاء"/>'''اتاء''' (etā’) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} اتت الماشیة اتاء (از باب نصر): برآمد نمای ماشیه یعنی بچه و یا شیر آن بیفزود. و اتت النخلة و الشجرة اتو {{نکته|اسم|ا.}} و اتاء: برآمد بار خرما بن و درخت. و یا ظاهر شد صلاح آن. و یا بسیار گردید بار آن. '''اتاء''' (etā’) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|عربی|ع.}} هر چیز. '''اتاء''' (atā’) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|عربی|ع.}} هر آنچه در جوی آب افتد از قبیل چوب و برگ. '''اتاء''' (atā’) و (etā’) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|عربی|ع.}} عطش و تشنگی. و درآمد هر چیز از حبوب و از بار خرما بن. و نمای بچۀ شتر و گاو و جز آن. و نمای شیر آنها. و قولهم کم اتاء ارضک یعنی چند است حاصل زمین تو. '''اتاء''' (ettā’) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} وعده پذیرفتن. <section end="اتاء"/> <section begin="اتاب"/>'''اتاب''' (etāb) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} اتابه اتابا: با وی کرد کاری را که از آن شرم دارد. و خشمناک گردانید او را. و برگردانید او را از حاجت وی برسوائی. <section end="اتاب"/> <section begin="اتآب"/>'''اتآب''' (etteāb) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} رسو {{نکته|اسم|ا.}} گردیدن. و شرمنده شدن. '''اتاب''' (etāb) {{نکته|عربی|ع.}} {{نکته|جمع|ج.}} اتب. <section end="اتآب"/> <section begin="اتابک"/>'''اتابک''' (atābak) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} – مأخوذ از ترکی – پدر بزرگ. و لله و ادب آموز. و امیر بزرگ. و امیری که بجای پدر باشد. و نگهبان و حامی و استاد و معلم. و چوبی که وقت خم دادن کمان در زه درآورده بکمان بندند تا راست نگردد. و {{نکته|اسم خاص|اخ.}} لقب سعد زنگی پادشاه شیراز – گویند شبی سلطان سنجر در حالت مستی سعد زنگی را که استاد و لله و معلم او بود پادشاهی بخشید. پس از وفات سلطان همین‌که سعد زنگی پادشاه شد خود را بلقب قدیم که اتابک بوده می‌خواند و لفظ پادشاه بر برادرزادگان سلطان مقرر گردانید. و اتابک اعظم: از القاب وزیر اول و صدر اعظم می‌باشد. <section end="اتابک"/> <section begin="اتاة"/>'''اتاة''' (atāt) {{نکته|اسم خاص|اخ.}} {{نکته|عربی|ع.}} نام زنی از قبیلۀ بکر بن وائل. و نام کوهی. و در هر دو معنی غیر منصرف است. <section end="اتاة"/> <section begin="اتات"/>'''اتات''' (atāt) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|عربی|ع.}} – مأخوذ از ترکی – حشمت و شوکت و جلال و عظمت و بزرگواری. <section end="اتات"/> <section begin="اتاحة"/>'''اتاحة''' (etāhat) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} تقدیر کردن {{نکته|یقال|یق.}} اتاحه الله و اتاح له الشیئی. <section end="اتاحة"/> <section begin="اتاد"/>'''اتاد''' (etād) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|عربی|ع.}} رسنی که بر پای ماده گاو وقت دوشیدن بندند. <section end="اتاد"/> <section begin="اتاده"/>'''اتاده''' (etādeh) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} باج‌گزار و اهل ذمه. و رشوه دهند. <section end="اتاده"/> <section begin="اتار"/>'''اتار''' (etār) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} اتارته البصر و الیه اتارا. پیروی کردم او را و در پی وی نگران ماندم. و اتاره بالعصا: زد او را بچوبدستی. و اتار الیه النظر: تیز نگریست بسوی وی. <section end="اتار"/> <section begin="اتارة"/>'''اتارة''' (etārat) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} بازگردانیدن کسیرا پس از بار دیگر {{نکته|یقال|یق.}} اتاره اتارا. و نیز بیم کردن {{نکته|یقال|یق.}} فلان یتار علی ان یؤخذ. و اترت النظر الی فلان: تیز نگریستم فلان را. <section end="اتارة"/> <section begin="اتازونی"/>'''اتازونی''' (etāzuni) {{نکته|اسم خاص|اخ.}} {{نکته|پارسی|پ.}} – مأخوذ از فرانسه – ممالک متحدۀ امریکا. <section end="اتازونی"/> <section begin="اتاسة"/>'''اتاسة''' (etāsat) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} باطل کردن قول. علی علیه السلام: لا یتسنهم عن ذلک ای لابطلن قولهم. <section end="اتاسة"/> <section begin="اتاعة"/>'''اتاعة''' (etāat) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} قی کردن. و اتاع القئ: اعادۀ قی نمود. <section end="اتاعة"/> <section begin="اتاق"/>'''اتاق''' (etāq) {{نکته|مصدر|م.}} {{نکته|عربی|ع.}} اتاق الحوض: پر کرد آن حوض را از آب. و کذلک اتاق الاناء. و اتاق القوس: تمام کشید آن کمان را. '''اتاق''' (otāq) {{نکته|اسم|ا.}} {{نکته|پارسی|پ.}} – مأخوذ از ترکی – خانه و دار. و خیمه و چادر.<section end="اتاق"/><noinclude><references/></noinclude> tkkpsdcwe9ghm84hyz1wzwyuykspzdc 14 65077 302720 197424 2026-10-07T18:31:17Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302720 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۵ | سال = ۱ | نوع = خورشیدی }} 7jur48sgw0ajbaa8gv7lochanmfere5 14 65087 302721 197432 2026-10-07T18:31:21Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302721 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۴ | سال = ۳ | نوع = خورشیدی }} ho25xixscf6jbwxfj4ssoq9rr64b60p 0 67594 302587 204045 2026-10-07T17:46:18Z EmausBot 7866 در حال اصلاح تغییرمسیر دوتایی از [[پروین دختر ساسان]] به [[پروین دختر ساسان و اصفهان نصف جهان/پروین دختر ساسان]] 302587 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[پروین دختر ساسان و اصفهان نصف جهان/پروین دختر ساسان]] hb95rzprshl017cvljoxr9h41ui8f32 10 69657 302525 208647 2026-10-07T14:08:01Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعر]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302525 wikitext text/x-wiki <includeonly><tr style="text-align:center;"> <td style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="2" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt"></span></td> <td style="width:2em;{{{سبک|}}}">{{کوچکتر۲|{{{شو|}}}}}</td> <td colspan="2" class="b" {{#if:{{{سبک|}}}|style="{{{سبک}}}"|}}><span class="beyt"></span></td> <td style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td></tr></includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} --- [[رده:الگوهای شعر|بیت خالی]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> 8o2oqs3dxergtvn977g3dcxuh74anlh 302581 302525 2026-10-07T17:41:46Z Hanooz 17889 302581 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|emptyBayt}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگو:شعر|بیت خالی]] {{pp-template|small=yes}}</noinclude> bbc67gcsknllror9k7dg2tms1ifv0yy 302594 302581 2026-10-07T17:58:24Z Hanooz 17889 302594 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|emptyBayt}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}}[[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> r3b6ewzg9ute00fs75f9xzw5fezdm25 10 69658 302526 208648 2026-10-07T14:08:01Z Hanooz 17889 انتقال از [[رده:الگو:شعر]] به [[رده:الگوهای شعر]] [[:fa:وپ:رده انبوه|رده‌انبوه]] 302526 wikitext text/x-wiki <includeonly><tr style="text-align:center;"> <td colspan="2"style="text-align:left;">{{کوچکتر۲|{{{ش|}}}}}<span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span></td> <td colspan="3" class="b" style="{{{سبک|}}}"></td> <td colspan="2"style="text-align:right;"><span style="display:inline-block; width:2em;">&#160;</span>{{کوچکتر۲|{{{شچ|}}}}}</td> </tr> </includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگوهای شعر|ب]] {{pp-template}}</noinclude> et864forbvml6qugtbdyxhixv71y7vq 302582 302526 2026-10-07T17:41:57Z Hanooz 17889 302582 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|emptyMesra}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}} [[رده:الگو:شعر|ب]] {{pp-template}}</noinclude> sryzhks73pkxpuua13tau6iqjg4es7l 302593 302582 2026-10-07T17:58:16Z Hanooz 17889 302593 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Poem|emptyMesra}}</includeonly><noinclude> {{توضیحات|الگو:شعر/توضیحات}}[[رده:الگوهای شعر]]</noinclude> inf9me4q3okfvvbzh9awfiau1to05h9 0 72729 302599 300058 2026-10-07T18:20:39Z Hanooz 17889 added [[Category:نشریات ادواری، تاریخ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 302599 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = مجلهٔ جندی‌شاپور | مؤلف = | قسمت = مجلدها | قبلی = | بعدی = [[/شماره ۱|شمارهٔ ۱]] | سال = ۱۳۹۴ }} {{فهرست کمکی|width=600px|title=شماره‌های مجله|comment=|<poem> * [[/شماره ۱|شمارهٔ ۱ (بهار ۱۳۹۴)]] * [[/شماره ۲|شمارهٔ ۲ (تابستان ۱۳۹۴)]] * [[/شماره ۳|شمارهٔ ۳ (پاییز ۱۳۹۴)]] * [[/شماره ۴|شمارهٔ ۴ (زمستان ۱۳۹۴)]] </poem>}} [[رده:آثار ۱۳۹۴ (خورشیدی)]] [[رده:نشریات ادواری، تاریخ]] a2jw3635ofud0syoojogfsafhkthhk3 14 79135 302676 262049 2026-10-07T18:28:39Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302676 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۹ |سال = ۹ |نوع = خورشیدی }} bn25skvwxcz4gqtq6c0bu764y6icw5v 14 79137 302677 262051 2026-10-07T18:28:42Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302677 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۹ |سال = ۶ |نوع = خورشیدی }} mcb6jfp00b9m3o5v47otejvi9hdpo3n 14 79138 302678 262052 2026-10-07T18:28:46Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302678 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۸ |سال = ۹ |نوع = خورشیدی }} l6vgu81g7vyz9uc0f2m6algjm0bneor 14 79139 302679 262053 2026-10-07T18:28:50Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302679 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۷ |سال = ۴ |نوع = خورشیدی }} oa0oe2q2z4kzp72b5rty2ws9xf597hf 14 79147 302681 262166 2026-10-07T18:28:57Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302681 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۲ |سال = ۷ |نوع = خورشیدی }} ia1sdjux9unh6z9zrtqo4xuukerpft8 14 79155 302682 262183 2026-10-07T18:29:00Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302682 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۰ |سال = ۵ |نوع = خورشیدی }} nz9plhbkg9036wnfzu7bzzyts51jycb 14 79159 302683 262189 2026-10-07T18:29:04Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302683 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۶ |سال = ۲ |نوع = خورشیدی }} 5uxjzjb5e8vhokgmwcndxx3xkgj02nx 14 79166 302725 262200 2026-10-07T18:31:35Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302725 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۶ |سال = ۹ |نوع = خورشیدی }} 75mxxtiwyu7mrt8av5lrk0xx3c4nu17 14 79170 302684 262208 2026-10-07T18:29:07Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302684 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۳ |سال = ۲ |نوع = خورشیدی }} h4tk68xjtnxnfc7ed8i5rviybqa8wvo 14 79172 302685 262213 2026-10-07T18:29:11Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302685 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۵ |سال = ۰ |نوع = خورشیدی }} b1rdaij8fndrcpqduxzx09siv0e8fhq 14 79174 302686 262217 2026-10-07T18:29:15Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302686 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۳ |سال = ۳ |نوع = خورشیدی }} tqh0hpiajzp0ztf30wanpiu6e8oie0a 14 79176 302726 262221 2026-10-07T18:31:39Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302726 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۸ |سال = ۴ |نوع = خورشیدی }} kpe9hy2oye5eltzdq5krwghk64w7kac 14 79178 302687 262224 2026-10-07T18:29:18Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302687 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۰ |سال = ۳ |نوع = خورشیدی }} fn18btesinrbf232x7fkcwqvg5fzyfi 14 79182 302727 262282 2026-10-07T18:31:42Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302727 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۶ |سال = ۰ |نوع = خورشیدی }} nqynkbt719vnq82qzrrotplr7d7xm42 14 79194 302728 262309 2026-10-07T18:31:46Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302728 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۳ |سال = ۷ |نوع = خورشیدی }} hml01yzz42fuue51m5jiexk9n09quck 14 79197 302688 262314 2026-10-07T18:29:22Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302688 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۴ |سال = ۲ |نوع = خورشیدی }} 9t8kjh25gbxcyprlrzs0pr2oof846me 14 79200 302689 262326 2026-10-07T18:29:26Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302689 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۵ |سال = ۴ |نوع = خورشیدی }} qhun4vrplxwk8fsgyq1i3f48yk9lp11 14 79203 302690 262344 2026-10-07T18:29:29Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302690 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۶ |سال = ۴ |نوع = خورشیدی }} lvsd1dyr7m6att0cna1jec0ohcob4e4 14 79205 302691 262348 2026-10-07T18:29:33Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302691 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۷ |سال = ۹ |نوع = خورشیدی }} d6zwlmgd3nfkv1nlwcvht3gmahuqllb 14 79211 302730 262362 2026-10-07T18:31:53Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302730 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۷ |سال = ۶ |نوع = خورشیدی }} p84410jxc62w514xjmolkbg80wkfy9w 14 79214 302731 262365 2026-10-07T18:31:57Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302731 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۴ |دهه = ۰ |سال = ۰ |نوع = خورشیدی }} fotcik440at7x47snw3fnpxry3hbror 14 79216 302693 262369 2026-10-07T18:29:40Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302693 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۱ |سال = ۵ |نوع = خورشیدی }} 0yfa2vzikom4ly003dm3wck1jrvsyc9 14 79219 302694 262373 2026-10-07T18:29:44Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302694 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۱ |دهه = ۳ |سال = ۳ |نوع = خورشیدی }} gicoby16335rf634g1c1apg3xgjifs4 14 79225 302620 262381 2026-10-07T18:25:13Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302620 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۹ |دهه = ۷ |سال = ۲ |نوع = خورشیدی }} gugrkfykom2mehfry2sufdxsl2z5p99 14 79237 302622 262398 2026-10-07T18:25:20Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302622 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۹ |دهه = ۶ |سال = ۶ |نوع = خورشیدی }} e7fdl0bvvhn8xn4nldz6mnrz0jd6263 14 79243 302695 262407 2026-10-07T18:29:47Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302695 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۷ |سال = ۸ |نوع = خورشیدی }} 79qbjloklrxxse8irgyhd3t7qreyq6u 14 79244 302732 262409 2026-10-07T18:32:00Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302732 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۹ |سال = ۵ |نوع = خورشیدی }} iyuqqcrarg6w3w1q6rd03xwojr8yhvx 14 79246 302623 262411 2026-10-07T18:25:23Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302623 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۸ |دهه = ۹ |سال = ۸ |نوع = خورشیدی }} im1ckbko0by5pj5p8y5s4y7pdnpzzsk 14 79251 302733 262418 2026-10-07T18:32:04Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302733 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۹ |سال = ۴ |نوع = خورشیدی }} q9fgdbf1j1pynqofc5rmvrerraelxv8 14 79254 302696 262424 2026-10-07T18:29:51Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302696 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۹ |سال = ۳ |نوع = خورشیدی }} 0ydqh1yyi8e8qoks1rb15b3zctb7mnp 14 79256 302697 262427 2026-10-07T18:29:55Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302697 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۵ |سال = ۶ |نوع = خورشیدی }} qqqo8nboju3rn5tbkuipc6zl6xyu8zb 14 79260 302699 262432 2026-10-07T18:30:02Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302699 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۲ |سال = ۲ |نوع = خورشیدی }} 6kqk57lslwaocdddkkj2kalkt3lj0r4 14 79263 302700 262438 2026-10-07T18:30:06Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302700 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۰ |دهه = ۸ |سال = ۵ |نوع = خورشیدی }} m2c7rdrfcsuikfnvn2d1p5hoyb192xv 14 79271 302624 262455 2026-10-07T18:25:27Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302624 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۸ |دهه = ۷ |سال = ۱ |نوع = خورشیدی }} iuek9lcvu5unz0dsmehtirazhc7t0uv 14 79277 302734 262464 2026-10-07T18:32:08Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302734 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۳ |دهه = ۶ |سال = ۳ |نوع = خورشیدی }} seyg9j9p7ki4hgkfy2miozyxed7onqw 14 79282 302701 262472 2026-10-07T18:30:09Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302701 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۵ |سال = ۷ |نوع = خورشیدی }} tkn9rjw10gdc5vbz5pmo1ol22nzzgi9 14 79284 302702 262475 2026-10-07T18:30:13Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302702 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۱ |دهه = ۹ |سال = ۸ |نوع = خورشیدی }} mtpbx3vzlki4fbz31o04c7fjpbooa0p 14 79288 302626 262481 2026-10-07T18:25:34Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302626 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۳ |دهه = ۱ |سال = ۹ |نوع = خورشیدی }} arggpx3c4i97kjiwm3axoqf75v4arah 14 79295 302627 262490 2026-10-07T18:25:37Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302627 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۸ |دهه = ۸ |سال = ۳ |نوع = خورشیدی }} rffpnzffrtv3ulel7m8as8aij197c33 14 79306 302703 262509 2026-10-07T18:30:16Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302703 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۲ |دهه = ۷ |سال = ۱ |نوع = خورشیدی }} l6esw8ey499j9dywp4xlfcpfmfkozyf 14 79307 302704 262513 2026-10-07T18:30:20Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302704 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال |سده = ۱۱ |دهه = ۴ |سال = ۱ |نوع = خورشیدی }} ht67mmvbag3a362lgsigvxrpbkxus1h 14 79325 302736 262872 2026-10-07T18:32:15Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302736 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۷ | سال = ۳ }} 4w9ezbmntffojg9wieugqr1yhqz6awo 14 79326 302705 262874 2026-10-07T18:30:23Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302705 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۳ | سال = ۶ }} p4r0so890oabqz7o9p16cu26nakk3oe 14 79343 302706 262899 2026-10-07T18:30:27Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302706 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۲ | سال = ۵ }} 9pag1mp5ia6a9zzym0cu98lw1zp4k0p 14 79345 302737 262902 2026-10-07T18:32:19Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302737 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۷ | سال = ۵ }} dmqw9xveq9rrvuyx10jim3l870lrvpv 14 79350 302633 262909 2026-10-07T18:26:01Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302633 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۴ | سال = ۹ }} 2uv1ht56rbrxi7cd08zm3w4mmfgj8su 14 79367 302637 262934 2026-10-07T18:26:18Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302637 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۲ | دهه = ۰ | سال = ۱ }} m6hn1eckor6jnxo5zassql42skpn44z 14 79373 302738 262941 2026-10-07T18:32:22Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302738 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۸ | سال = ۸ }} mp9dlwzdzuoox170ffw165gutefytg6 14 79379 302639 262951 2026-10-07T18:26:26Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302639 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۹ | دهه = ۹ | سال = ۵ }} md5japgb7tn83asoiv66h5pl7ajbcif 14 79382 302707 262957 2026-10-07T18:30:31Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302707 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۸ | سال = ۵ }} or6lyvzz5nkcdgyx1hbdraxop6taa2a 14 79384 302740 262961 2026-10-07T18:32:29Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302740 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۶ | سال = ۱ }} eeee1urwmo4hz4gtrhnt4450wq1f9k6 14 79386 302640 262964 2026-10-07T18:26:29Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302640 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۶ | دهه = ۹ | سال = ۹ }} d9rxg8yi2hdr7aktzaailtbcb7djyqt 14 79391 302641 262971 2026-10-07T18:26:33Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302641 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۵ | سال = ۵ }} 37virkerns4c3gb6ylawootggixj23z 14 79396 302708 262978 2026-10-07T18:30:34Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302708 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۵ | سال = ۲ }} 8otmktlreuz8i0tcec75aa50outbi6p 14 79398 302741 262981 2026-10-07T18:32:33Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302741 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۹ | سال = ۷ }} ewfuxyjv6tyh3k2sfj2d67knwtkh78m 14 79399 302643 262983 2026-10-07T18:26:41Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302643 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۹ | دهه = ۹ | سال = ۱ }} 4urqayb1qbpho8x8j4c34ab5588vbgk 14 79408 302646 262997 2026-10-07T18:26:52Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302646 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۰ | دهه = ۲ | سال = ۸ }} 2gqm7sl0375ao7unzvzmrou7knsmrdc 14 79411 302709 263001 2026-10-07T18:30:37Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302709 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۴ | سال = ۹ }} 0yri3tnep0188jknf2zjiuugmteruo7 14 79413 302647 263004 2026-10-07T18:26:55Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302647 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۳ | سال = ۰ }} rqahzy2m6ujvmdwp2aak71qutwefn7u 14 79421 302742 263015 2026-10-07T18:32:36Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302742 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۳ | دهه = ۸ | سال = ۲ }} khm2k5jks6osrd1osb9jelfczcjwe6j 14 79427 302710 263028 2026-10-07T18:30:41Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302710 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۰ | دهه = ۷ | سال = ۲ }} jts6m5k4w7ggcw2ucs6fufrz1ptw413 14 79431 302650 263034 2026-10-07T18:27:06Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302650 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۶ | سال = ۸ }} 01sq9yr8ouzac4qu8js6hyicodn8hr8 14 79438 302652 263043 2026-10-07T18:27:13Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302652 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۸ | سال = ۳ }} f0pnxnzqdw5nekbp640tsx5lio1cf64 14 79443 302653 263052 2026-10-07T18:27:17Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302653 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۰ | دهه = ۰ | سال = ۰ }} p8gp41exalv5gyjiu2brnvodztuedmc 14 79446 302711 263057 2026-10-07T18:30:45Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302711 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱۲ | دهه = ۲ | سال = ۱ }} ec30pc295247v223zjf18wh1rcba9tc 14 79458 302657 263074 2026-10-07T18:27:31Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302657 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۰ | سال = ۳ }} dvw79s3yufx8r9kah0jvv3p3nh33wfn 14 79463 302659 263084 2026-10-07T18:27:38Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302659 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۸ | سال = ۵ }} 81qhhltvm4cak8zem9j42wylbomcv54 14 79465 302660 263087 2026-10-07T18:27:42Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302660 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۲ | دهه = ۳ | سال = ۰ }} m5flanfgb50g4rmws2wh2oh8uvpuxtm 14 79468 302743 263090 2026-10-07T18:32:40Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302743 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۱ | دهه = ۳ | سال = }} i3nson7cpcsekdvqsfwa6rsafdswgrn 14 79471 302661 263095 2026-10-07T18:27:45Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302661 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۷ | دهه = ۴ | سال = ۷ }} exyshja2yudaedbolvokn67wsmxvn4p 14 79479 302662 263125 2026-10-07T18:27:49Z Hanooz 17889 جایگزینی «{{رده خالی}}» با «{{حس|رده خالی}}» 302662 wikitext text/x-wiki {{حس|رده خالی}} {{درگذشتگان بر پایه سال | سده = ۳ | دهه = ۰ | سال = ۱ }} swh6d9nynhssjeguxg1ws4e5mhea3k3 11 83173 302746 276288 2026-10-08T09:01:25Z Yoosef Pooranvary 1023 /* ویکی‌پدیا */ بخش جدید 302746 wikitext text/x-wiki == مشکل رده‌بندی == رده:آثار مولف (اگر اشتباه نکنم به دلیل این الگو) به صورت خودکار به تمام برگه‌ها اضافه می‌شود و رده را بی‌دلیل پر می‌کند. برای نمونه [[:رده:آثار بی‌بی‌خانم استرآبادی]] تنها باید حاوی معایب الرجال باشد. نه بخش‌ها و برگه‌های کتاب و نه فهرست جایشان آنجا نیست. [[کاربر:Hanooz|Hanooz]] ([[بحث کاربر:Hanooz|بحث]]) ۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۸ (UTC) == ویکی‌پدیا == {{پب|Hanooz}} مگر این رده قبلا متغیر ویکی‌پدیا نداشت که یک لینک خودکار به ویکی‌پدیا می‌داد؟ [[کاربر:Yoosef Pooranvary|یوسف]] ([[بحث کاربر:Yoosef Pooranvary|بحث]]) ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) c8aueog2zrr26hbqdgfh47ahgrvro3f 302752 302746 2026-10-08T09:26:21Z Hanooz 17889 /* ویکی‌پدیا */ پاسخ 302752 wikitext text/x-wiki == مشکل رده‌بندی == رده:آثار مولف (اگر اشتباه نکنم به دلیل این الگو) به صورت خودکار به تمام برگه‌ها اضافه می‌شود و رده را بی‌دلیل پر می‌کند. برای نمونه [[:رده:آثار بی‌بی‌خانم استرآبادی]] تنها باید حاوی معایب الرجال باشد. نه بخش‌ها و برگه‌های کتاب و نه فهرست جایشان آنجا نیست. [[کاربر:Hanooz|Hanooz]] ([[بحث کاربر:Hanooz|بحث]]) ۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۸ (UTC) == ویکی‌پدیا == {{پب|Hanooz}} مگر این رده قبلا متغیر ویکی‌پدیا نداشت که یک لینک خودکار به ویکی‌پدیا می‌داد؟ [[کاربر:Yoosef Pooranvary|یوسف]] ([[بحث کاربر:Yoosef Pooranvary|بحث]]) ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :الان باید درست شده باشد. [[کاربر:Hanooz|Hanooz]] ([[بحث کاربر:Hanooz|بحث]]) ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۶ (UTC) 0jiydtc99sl156xzmvayefwnnderarc 0 86440 302585 283507 2026-10-07T17:45:48Z EmausBot 7866 در حال اصلاح تغییرمسیر دوتایی از [[اصفهان نصف جهان (سفرنامه)]] به [[پروین دختر ساسان و اصفهان نصف جهان/اصفهان نصف جهان]] 302585 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[پروین دختر ساسان و اصفهان نصف جهان/اصفهان نصف جهان]] 5paffaw7oba2ejw4sjx50exwiadz4en 0 91950 302745 293924 2026-10-08T08:53:27Z Yoosef Pooranvary 1023 302745 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = [[فرهنگ نفیسی]] | مؤلف = علی‌اکبر نفیسی | قبلی = [[../ابی یهمیا|ابی یهمیا]] | قسمت = [[../الف|الف]] – اپار | بعدی = [[../اپاره|اپاره]] | ویکی‌پدیا = آویشن }} <pages index="FarhangeNafisi.pdf" include=91 onlysection="اپار"/> 6ahdqyx670kj1btuf5k4hqy1snpe2hh 0 91954 302747 293928 2026-10-08T09:01:35Z Yoosef Pooranvary 1023 302747 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = [[فرهنگ نفیسی]] | مؤلف = علی‌اکبر نفیسی | قبلی = [[../اپرا|اپرا]] | قسمت = [[../الف|الف]] – اپراهام | بعدی = [[../اپرخیده|اپرخیده]] | ویکی‌پدیا = ابراهیم }} <pages index="FarhangeNafisi.pdf" include=91 onlysection="اپراهام"/> jdwre671nek2vk3mwwy7cmw100i3tr1 0 91969 302754 293946 2026-10-08T09:35:01Z Yoosef Pooranvary 1023 302754 wikitext text/x-wiki {{سرصفحه | عنوان = [[فرهنگ نفیسی]] | مؤلف = علی‌اکبر نفیسی | قبلی = [[../اپغده|اپغده]] | قسمت = [[../الف|الف]] – اپکانه | بعدی = [[../اپمید|اپمید]] | ویکی‌پدیا = سقط جنین }} <pages index="FarhangeNafisi.pdf" include=92 onlysection="اپکانه"/> 4ie86c0b63rwtq7er3gigdi7snfabzm 10 97043 302533 2026-10-07T14:10:35Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:م]] را به [[الگو:مصراع]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 302533 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:مصراع]] a8131k7l7rwvov36dulnc4brkrrndpn 10 97044 302534 2026-10-07T14:11:14Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[الگو:مصراع]] 302534 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:مصراع]] a8131k7l7rwvov36dulnc4brkrrndpn 10 97045 302536 2026-10-07T14:11:33Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:ب]] را به [[الگو:بیت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 302536 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:بیت]] bt6jq0m6ovxeo82m3paxh27lzz0z3ap 10 97046 302538 2026-10-07T14:12:00Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:ب۱]] را به [[الگو:بیت۱]] منتقل کرد 302538 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:بیت۱]] 3dbr86s5ejkxexjw6b141a0il09i6uu 10 97047 302540 2026-10-07T14:12:23Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:بن]] را به [[الگو:بیت نردبانی]] منتقل کرد 302540 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:بیت نردبانی]] 3pbogd2rxjtdtbyf90w843lkf4a6upz 10 97048 302541 2026-10-07T14:17:52Z Hanooz 17889 صفحه‌ای تازه حاوی «{{Documentation subpage}} <includeonly> <!-- PLEASE ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE AND INTERWIKIS IN WIKIDATA, THANKS --> [[رده:الگوهای شعر]] </includeonly>» ایجاد کرد 302541 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <includeonly> <!-- PLEASE ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE AND INTERWIKIS IN WIKIDATA, THANKS --> [[رده:الگوهای شعر]] </includeonly> 11zl2qahcyzv745lnfp2yhg31g38zgu 302561 302541 2026-10-07T15:50:30Z Hanooz 17889 302561 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <includeonly> [[رده:الگوهای شعر]] </includeonly> dyhuu5ni8jtpkn9zpt8u4ohghkkhqja 10 97049 302544 2026-10-07T14:18:27Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:بند شعرنو]] را به [[الگو:بند شعر نو]] منتقل کرد 302544 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:بند شعر نو]] rkoxiucom6gafgigtpky5mf3ma9aqfr 10 97050 302546 2026-10-07T14:18:35Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:پایان بند شعرنو]] را به [[الگو:پایان بند شعر نو]] منتقل کرد 302546 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:پایان بند شعر نو]] ophozp2z9j9w4agmwioabglxxui7i78 10 97051 302548 2026-10-07T14:18:43Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:پایان شعرنو]] را به [[الگو:پایان شعر نو]] منتقل کرد 302548 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:پایان شعر نو]] ii19qnweaoi318m10s0ucv11sz4ej38 10 97052 302550 2026-10-07T14:18:59Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[الگو:شعرنو]] را به [[الگو:شعر نو]] منتقل کرد 302550 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[الگو:شعر نو]] jjpe0z3gcewd6bdshhbl5cvnmu2n1jw 10 97053 302554 2026-10-07T14:31:08Z Hanooz 17889 ساخته هوش مصنوعی از الگوهای موجود در ویکی 302554 sanitized-css text/css /* * الگو:شعر/styles.css — شیوه‌نامهٔ TemplateStyles برای «پودمان:Poem» * محتوای این صفحه باید از نوع «Sanitized CSS» باشد؛ پیشوند .mw-parser-output * را خود افزونه اضافه می‌کند. قواعدِ فونت نستعلیق عمداً اینجا نیست و همچنان * از MediaWiki:Common.css (کلاس .nastaliq) خوانده می‌شود. */ /* مصراع‌ها وسط‌چین */ .poem-row { text-align: center; } /* شمارهٔ ابیات: کوچک‌تر و بدون شکستن خط؛ ۲em فاصله تا مصراع */ .poem-num { font-size: 85%; white-space: nowrap; } .poem-num-r { text-align: left; padding-left: 2em; } .poem-num-l { text-align: right; padding-right: 2em; } /* مصراع تنها با تراز راست یا چپ (شعر نو) */ .poem-m-right { text-align: right; } .poem-m-left { text-align: left; } /* سلول‌های فاصله‌گذار در بیت‌های پلکانی و ردیف فاصله */ .poem-indent, .poem-gapcell { padding: 0; } /* صفحهٔ باریک (تلفن همراه): حاشیهٔ کنار شماره‌ها کمتر */ @media (max-width: 30em) { .poem-num-r { padding-left: 0.5em; } .poem-num-l { padding-right: 0.5em; } } efkd80xieautzfmblmdmzjvuf5er66e 302750 302554 2026-10-08T09:21:35Z Hanooz 17889 302750 sanitized-css text/css /* * الگو:شعر/styles.css — شیوه‌نامهٔ TemplateStyles برای «پودمان:شعر» * محتوای این صفحه باید از نوع «Sanitized CSS» باشد؛ پیشوند .mw-parser-output * را خود افزونه اضافه می‌کند. قواعدِ فونت نستعلیق عمداً اینجا نیست و همچنان * از MediaWiki:Common.css (کلاس .nastaliq) خوانده می‌شود. */ /* مصراع‌ها وسط‌چین */ .poem-row { text-align: center; } /* شمارهٔ ابیات: کوچک‌تر و بدون شکستن خط؛ ۲em فاصله تا مصراع */ .poem-num { font-size: 85%; white-space: nowrap; } .poem-num-r { text-align: left; padding-left: 2em; } .poem-num-l { text-align: right; padding-right: 2em; } /* مصراع تنها با تراز راست یا چپ (شعر نو) */ .poem-m-right { text-align: right; } .poem-m-left { text-align: left; } /* سلول‌های فاصله‌گذار در بیت‌های پلکانی و ردیف فاصله */ .poem-indent, .poem-gapcell { padding: 0; } /* شعر چندصفحه‌ای: ردیف نامرئی که جای «ادامه» می‌نشیند (خط خالی پدید نیاید) */ .poem-skip { display: none; } /* پیش‌نمایش در فضای نام «صفحه»: ردیفی که از صفحهٔ قبل می‌آید یا به صفحهٔ بعد می‌رود */ .poem-partial-end td.b { border-bottom: 1px dashed; } .poem-partial-start td.b { border-top: 1px dashed; } /* صفحهٔ باریک (تلفن همراه): حاشیهٔ کنار شماره‌ها کمتر */ @media (max-width: 30em) { .poem-num-r { padding-left: 0.5em; } .poem-num-l { padding-right: 0.5em; } } 20cn43t3aoklipvdktrj4niu0845t85 828 97054 302555 2026-10-07T14:35:05Z Hanooz 17889 ساخته هوش مصنوعی از الگوهای موجود در ویکی 302555 Scribunto text/plain --[==[ پودمان:Poem — نمایش شعر در ویکی‌نبشتهٔ فارسی جایگزین الگوهای: شعر، پایان شعر، ب، ب۱، ب۲، م، بیت خالی، مصراع خالی نقطه‌های ورود برای {{#invoke:Poem|…}}: open {{شعر}} آغاز شعر؛ اگر پارامتر «متن» داده شود کل شعر را می‌سازد close {{پایان شعر}} پایان شعر bayt {{ب}} بیت دومصراعی stagger {{ب۱}} بیت پلکانی (ضربدری) ladder {{ب۲}} بیت نردبانی (تورفتگی پیش‌فرض بیشتر) mesra {{م}} یک مصراع emptyBayt {{بیت خالی}} emptyMesra {{مصراع خالی}} ساختار خروجی همان ساختار جدولی پیشین است (۷ ستون) تا ظاهر شعرهای موجود و خروجی‌های کتاب الکترونیکی تغییری نکنند؛ فقط پاک‌سازی شده است. شیوه‌نامه: «الگو:شعر/styles.css» (TemplateStyles). ]==] local p = {} --------------------------------------------------------------------------- -- تنظیمات --------------------------------------------------------------------------- local ZWNJ = '\226\128\140' -- نیم‌فاصله local cfg = { styles = 'Template:شعر/styles.css', -- صفحهٔ TemplateStyles defaultIndent = '20%', -- تورفتگی پیش‌فرض {{ب۱}} ladderIndent = '45%', -- تورفتگی پیش‌فرض {{ب۲}} mesraUnit = '1.5em', -- تورفتگی هر «:» در حالت متن با نوع=مصراع nbsp = '&#160;', cats = { unknown = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر', incomplete = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای بیت ناقص', error = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای خطا در پودمان شعر', }, } -- نام پارامترها (فارسی + معادل انگلیسی) local N = { right = { 'ش', 'r', 'right' }, center = { 'شو', 'c', 'center' }, left = { 'شچ', 'l', 'left' }, style = { 'سبک', 'style' }, class = { 'کلاس', 'class' }, id = { 'شناسه', 'id' }, indent = { 'تورفتگی', 'indent' }, align = { 'تراز', 'align' }, height = { 'ارتفاع', 'height' }, lang = { 'زبان', 'lang' }, dir = { 'جهت', 'dir' }, text = { 'متن', 'text' }, kind = { 'نوع', 'type' }, numbering = { 'شماره' .. ZWNJ .. 'گذاری', 'شمارهگذاری', 'شماره', 'numbering' }, start = { 'شروع', 'start' }, side = { 'سمت', 'side' }, digits = { 'ارقام', 'digits' }, gap = { 'فاصله', 'gap' }, unit = { 'واحد تورفتگی', 'واحد' .. ZWNJ .. 'تورفتگی', 'واحدتورفتگی', 'indent-unit' }, nastaliq = { 'نستعلیق', 'nastaliq' }, } local KNOWN = {} for _, list in pairs(N) do for _, name in ipairs(list) do KNOWN[name] = true end end local ALIGN = { ['راست'] = 'right', right = 'right', r = 'right', ['چپ'] = 'left', left = 'left', l = 'left', ['وسط'] = 'center', ['مرکز'] = 'center', center = 'center', c = 'center', } local SIDE = { right = 'r', left = 'l', center = 'c' } local KIND = { ['بیت'] = 'bayt', ['ابیات'] = 'bayt', bayt = 'bayt', ['مصراع'] = 'mesra', ['نو'] = 'mesra', ['نیمایی'] = 'mesra', ['آزاد'] = 'mesra', mesra = 'mesra', line = 'mesra', } local DIGITS = { ['فارسی'] = 'fa', fa = 'fa', persian = 'fa', ['لاتین'] = 'latin', ['انگلیسی'] = 'latin', latin = 'latin', en = 'latin', ['بدون' .. ZWNJ .. 'تغییر'] = 'keep', ['بدون تغییر'] = 'keep', keep = 'keep', } local YES = { ['بله'] = true, ['بلی'] = true, ['آری'] = true, ['خودکار'] = true, yes = true, y = true, auto = true, ['true'] = true, ['1'] = true, } local NO = { ['نه'] = true, ['خیر'] = true, no = true, n = true, ['false'] = true, ['0'] = true, } local UNITS = { [''] = 'px', ['%'] = '%', px = 'px', em = 'em', ex = 'ex', ch = 'ch', rem = 'rem', vw = 'vw', vh = 'vh', pt = 'pt', cm = 'cm', mm = 'mm', ['in'] = 'in', } -- وضعیتِ میان فراخوانی‌های یک صفحه (فقط برای شماره‌گذاری خودکار) local state = { ctx = nil } local DEFAULT_CTX = { digits = 'fa' } --------------------------------------------------------------------------- -- ابزارهای عمومی --------------------------------------------------------------------------- local function esc(s) s = s:gsub('"', '&quot;'):gsub('<', '&lt;'):gsub('>', '&gt;') return s end local function pick(args, names) for _, name in ipairs(names) do local v = args[name] if v and v ~= '' then return v end end return nil end -- آیا یکی از نام‌ها داده شده است (حتی با مقدار تهی)؟ local function present(args, names) for _, name in ipairs(names) do if args[name] ~= nil then return true end end return false end local function bool(v, default) if v == nil then return default end v = v:lower() if YES[v] then return true end if NO[v] then return false end return default end -- مصراع: یک‌خطی‌کردن و حذف فاصلهٔ اضافه local function clean(s) if not s then return '' end s = mw.text.trim(s) s = s:gsub('%s*\n%s*', ' ') return s end -- آرگومان‌های الگوی فراخوان‌کننده (در صورت نبود، آرگومان‌های #invoke) local function getArgs(frame) local args = {} local function merge(src) if not src then return end for k, v in pairs(src) do if type(v) == 'string' then args[k] = mw.text.trim(v) end end end merge(frame.args) local parent = frame:getParent() if parent then merge(parent.args) end return args end -- آیا پارامتر ناشناخته (یا مصراعِ اضافه) وجود دارد؟ -- اشتباه رایج: وجود «=» در مصراع که آن را به پارامتر نام‌دار تبدیل می‌کند. local function hasUnknown(args, positional) for k, v in pairs(args) do if v ~= '' then if type(k) == 'number' then if k < 1 or k > positional or k % 1 ~= 0 then return true end elseif not KNOWN[k] then return true end end end return false end -- ردیابی فقط در اسم‌فضای اصلی و اسم‌فضاهای محتوایی سفارشی (مثل صفحه) local function tracked() local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace return ns == 0 or (ns >= 100 and ns % 2 == 0 and ns ~= 828) end local function categories(flags) if not flags or next(flags) == nil or not tracked() then return '' end local out = {} for _, key in ipairs({ 'unknown', 'incomplete', 'error' }) do if flags[key] then out[#out + 1] = '[[رده:' .. cfg.cats[key] .. ']]' end end return table.concat(out) end --------------------------------------------------------------------------- -- ارقام --------------------------------------------------------------------------- local FA = { [0] = '۰', '۱', '۲', '۳', '۴', '۵', '۶', '۷', '۸', '۹' } -- mode: 'fa' (پیش‌فرض) | 'latin' | 'keep' -- اگر مقدار شبیه نشانه‌گذاری (HTML/ویکی) باشد دست نمی‌زنیم. local function convertDigits(s, mode) if s == '' or mode == 'keep' then return s end -- \127 = نشانگر strip (مثل <ref>) که خودش رقم دارد و نباید خراب شود if s:find('[<>{}&=|\127]') or s:find('%[%[') then return s end if mode == 'latin' then s = s:gsub('\217([\160-\169])', function(b) return tostring(b:byte() - 160) end) s = s:gsub('\219([\176-\185])', function(b) return tostring(b:byte() - 176) end) return s end s = s:gsub('%d', function(d) return FA[tonumber(d)] end) s = s:gsub('\217([\160-\169])', function(b) return FA[b:byte() - 160] end) return s end local function numberArg(args, names, digits) local v = pick(args, names) if not v then return '' end return convertDigits(v, digits) end -- عدد صحیح در بازهٔ [lo, hi] یا nil (از inf و nan و اعداد غول‌آسا جلوگیری می‌کند) local function intArg(v, lo, hi) local n = tonumber((convertDigits(v, 'latin'))) if not n or n ~= n or n < lo or n > hi then return nil end return math.floor(n) end --------------------------------------------------------------------------- -- اندازه‌های CSS --------------------------------------------------------------------------- local function splitLength(v) if not v or v == '' then return nil end v = convertDigits(v, 'latin') v = v:gsub('٪', '%%'):gsub('٫', '.') local num, unit = v:match('^(%d*%.?%d+)%s*([%a%%]*)$') if not num then return nil end num = tonumber(num) if not num or num > 10000 then return nil end unit = UNITS[unit:lower()] if not unit then return nil end return num, unit end local function parseLength(v) local num, unit = splitLength(v) if not num then return nil end return string.format('%g', num) .. unit end --------------------------------------------------------------------------- -- شماره‌گذاری خودکار --------------------------------------------------------------------------- local function newCtx(args, kind, flags) local ctx = { digits = 'fa', count = 0, start = 1, side = 'l', mesra = (kind == 'mesra') } local d = pick(args, N.digits) if d then ctx.digits = DIGITS[d:lower()] if not ctx.digits then ctx.digits = 'fa'; flags.unknown = true end end local s = pick(args, N.start) if s then local n = intArg(s, -1e9, 1e9) if n then ctx.start = n else flags.unknown = true end end local sd = pick(args, N.side) if sd then local a = ALIGN[sd:lower()] if a then ctx.side = SIDE[a] else flags.unknown = true end end local m = pick(args, N.numbering) if m then local n = intArg(m, 0, 1e6) if n then if n >= 1 then ctx.every = n end -- ۰ یعنی خاموش else local b = bool(m, nil) if b == true then ctx.every = 1 elseif b == nil then flags.unknown = true end end end return ctx end -- شمارهٔ بعدی (یا nil اگر شماره‌گذاری خاموش است یا نوبت نمایش نیست) local function nextNumber(ctx) if not ctx.every then return nil end local n = ctx.start + ctx.count ctx.count = ctx.count + 1 if n % ctx.every ~= 0 then return nil end return convertDigits(string.format('%d', n), ctx.digits) end -- counted: آیا این ردیف در شماره‌گذاری شمرده شود؟ noCenter: ردیف «وسط» ندارد local function applyAuto(d, ctx, counted, noCenter) if not counted then return end local n = nextNumber(ctx) if not n then return end if d.r ~= '' or d.c ~= '' or d.l ~= '' then return end -- شمارهٔ دستی مقدم است local side = ctx.side if noCenter and side == 'c' then side = 'l' end d[side] = n end --------------------------------------------------------------------------- -- ساخت HTML --------------------------------------------------------------------------- local function td(class, colspan, style, content) local s = '<td class="' .. class .. '"' if colspan and colspan > 1 then s = s .. ' colspan="' .. colspan .. '"' end if style and style ~= '' then s = s .. ' style="' .. esc(style) .. '"' end return s .. '>' .. (content or '') .. '</td>' end local function hemi(text) return '<span class="beyt">' .. text .. '</span>' end local function rowOpen(d, kind, noId) local cls = 'poem-row ' .. kind if d.class then cls = cls .. ' ' .. d.class end local id = '' if d.id and not noId then id = ' id="' .. esc(d.id) .. '"' end return '<tr class="' .. esc(cls) .. '"' .. id .. '>' end -- {{ب}} local function rowBayt(d) local m1 = d.m1 if m1 == '' and d.m2 == '' then m1 = cfg.nbsp end -- ردیف خالی ارتفاع خط را حفظ کند return rowOpen(d, 'poem-bayt') .. td('poem-num poem-num-r', 1, nil, d.r) .. td('b poem-m poem-m1', 2, d.style, hemi(m1)) .. td('poem-num poem-num-c', 1, 'width:2em;' .. (d.style or ''), d.c) .. td('b poem-m poem-m2', 2, d.style, hemi(d.m2)) .. td('poem-num poem-num-l', 1, nil, d.l) .. '</tr>' end -- {{ب۱}} و {{ب۲}} local function rowStagger(d) local m1 = d.m1 if m1 == '' and d.m2 == '' then m1 = cfg.nbsp end local sp = 'width:' .. d.indent return rowOpen(d, 'poem-stagger poem-stagger-1') .. td('poem-num poem-num-r', 1, nil, d.r) .. td('b poem-m poem-m1', 3, d.style, hemi(m1)) .. td('poem-indent', 2, sp, '') .. td('poem-num', 1, nil, '') .. '</tr>\n' .. rowOpen(d, 'poem-stagger poem-stagger-2', true) .. td('poem-num', 1, nil, '') .. td('poem-indent', 2, sp, '') .. td('b poem-m poem-m2', 3, d.style, hemi(d.m2)) .. td('poem-num poem-num-l', 1, nil, d.l) .. '</tr>' end -- {{م}} local function rowMesra(d) local align = d.align or 'center' local content = d.text if d.blank and content == '' then content = cfg.nbsp end local style = d.style or '' local cellClass = 'b poem-m' local cs = { 2, 3, 2 } if align ~= 'center' then cs = { 1, 5, 1 } cellClass = cellClass .. ' poem-m-' .. align if d.indent then style = 'padding-' .. align .. ':' .. d.indent .. ';' .. style end end return rowOpen(d, 'poem-mesra') .. td('poem-num poem-num-r', cs[1], nil, d.r) .. td(cellClass, cs[2], style, content) .. td('poem-num poem-num-l', cs[3], nil, d.l) .. '</tr>' end -- ردیف فاصله با ارتفاع دلخواه (یا یک خط خالی) local function rowGap(d) local style = d.height and ('height:' .. d.height) or nil local content = d.height and '' or cfg.nbsp return '<tr class="poem-row poem-gap' .. (d.class and (' ' .. esc(d.class)) or '') .. '">' .. td('poem-gapcell', 7, style, content) .. '</tr>' end local function openHtml(o) local cls = 'poem' if o.class then cls = cls .. ' ' .. o.class end local div = '<div class="' .. esc(cls) .. '"' if o.lang then div = div .. ' lang="' .. o.lang .. '"' end if o.dir then div = div .. ' dir="' .. o.dir .. '"' end div = div .. '>' local style = 'margin: 0 auto;' if o.style then style = style .. ' ' .. o.style end return div .. '<table class="poem-table' .. (o.nastaliq and ' nastaliq' or '') .. '" role="presentation" style="' .. esc(style) .. '">' end local CLOSE_HTML = '</table></div>' --------------------------------------------------------------------------- -- خواندن پارامترهای {{شعر}} --------------------------------------------------------------------------- local function parseOpen(args, flags) local o = {} local first = args[1] if first and first ~= '' then if first == 'نستعلیق' or first:lower() == 'nastaliq' then o.nastaliq = true else flags.unknown = true end end if not o.nastaliq then o.nastaliq = bool(pick(args, N.nastaliq), false) end o.style = pick(args, N.style) o.class = pick(args, N.class) local lang = pick(args, N.lang) if lang then if lang:match('^%a[%w%-]*$') then o.lang = lang else flags.unknown = true end end local dir = pick(args, N.dir) if dir then dir = dir:lower() if dir == 'rtl' or dir == 'ltr' then o.dir = dir else flags.unknown = true end end o.kind = 'bayt' local k = pick(args, N.kind) if k then o.kind = KIND[k:lower()] if not o.kind then o.kind = 'bayt'; flags.unknown = true end end local a = pick(args, N.align) if a then o.align = ALIGN[a:lower()] if not o.align then flags.unknown = true end end local g = pick(args, N.gap) if g then o.gap = parseLength(g) if not o.gap then flags.unknown = true end end o.unitNum, o.unitUnit = splitLength(pick(args, N.unit)) if not o.unitNum then o.unitNum, o.unitUnit = splitLength(cfg.mesraUnit) if pick(args, N.unit) then flags.unknown = true end end return o end --------------------------------------------------------------------------- -- حالت «متن»: ساخت کل شعر از خط‌های ساده --------------------------------------------------------------------------- local function renderLines(text, o, ctx) local rows, pending, any, needGap = {}, nil, false, false local function add(html) if needGap and any then rows[#rows + 1] = rowGap({ height = o.gap }) end needGap = false any = true rows[#rows + 1] = html end local function emitBayt(a, b) local d = { m1 = clean(a), m2 = clean(b), r = '', c = '', l = '' } applyAuto(d, ctx, true, false) add(rowBayt(d)) end local function emitMesra(t, level, counted) local d = { text = clean(t), r = '', c = '', l = '' } d.align = o.align or ((o.kind == 'mesra') and 'right' or 'center') if level > 0 and d.align ~= 'center' then d.indent = string.format('%g', o.unitNum * level) .. o.unitUnit end applyAuto(d, ctx, counted, true) add(rowMesra(d)) end text = text:gsub('\r\n?', '\n') for line in (text .. '\n'):gmatch('([^\n]*)\n') do line = mw.text.trim(line) if line == '' then if pending then emitMesra(pending, 0, false); pending = nil end if any then needGap = true end elseif o.kind == 'mesra' then local level = #line:match('^:*') emitMesra(line:sub(level + 1), level, true) elseif pending then emitBayt(pending, line) pending = nil else pending = line end end if pending then emitMesra(pending, 0, false) end return table.concat(rows, '\n') end --------------------------------------------------------------------------- -- نقطه‌های ورود --------------------------------------------------------------------------- local function open(frame) local args = getArgs(frame) local flags = {} local o = parseOpen(args, flags) local ctx = newCtx(args, o.kind, flags) if hasUnknown(args, 1) then flags.unknown = true end local out = { frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = cfg.styles } }, openHtml(o), } if present(args, N.text) then -- حالت «متن»: کل شعر در یک فراخوانی (نیازی به {{پایان شعر}} نیست) local rows = renderLines(pick(args, N.text) or '', o, ctx) out[#out + 1] = (rows ~= '' and ('\n' .. rows) or '') .. '\n' .. CLOSE_HTML state.ctx = nil else state.ctx = ctx end out[#out + 1] = categories(flags) return table.concat(out) end local function close() state.ctx = nil return CLOSE_HTML end local function commonRow(args, ctx) return { r = numberArg(args, N.right, ctx.digits), c = numberArg(args, N.center, ctx.digits), l = numberArg(args, N.left, ctx.digits), style = pick(args, N.style), class = pick(args, N.class), id = pick(args, N.id), } end local function bayt(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) d.m1, d.m2 = clean(args[1]), clean(args[2]) if (d.m1 == '') ~= (d.m2 == '') then flags.incomplete = true end if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, true, false) return rowBayt(d) .. categories(flags) end local function staggerFn(defaultIndent) return function(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) d.m1, d.m2 = clean(args[1]), clean(args[2]) if (d.m1 == '') ~= (d.m2 == '') then flags.incomplete = true end local raw = pick(args, N.indent) d.indent = parseLength(raw) if raw and not d.indent then flags.unknown = true end d.indent = d.indent or defaultIndent if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, true, true) return rowStagger(d) .. categories(flags) end end local function mesra(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) d.text = clean(args[1]) local a = pick(args, N.align) if a then d.align = ALIGN[a:lower()] if not d.align then flags.unknown = true end end local raw = pick(args, N.indent) d.indent = parseLength(raw) if raw and not d.indent then flags.unknown = true end if hasUnknown(args, 1) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, ctx.mesra, true) return rowMesra(d) .. categories(flags) end local function emptyFn(kind) return function(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) local raw = pick(args, N.height) d.height = parseLength(raw) if raw and not d.height then flags.unknown = true end if hasUnknown(args, 0) then flags.unknown = true end local html if d.height then html = rowGap(d) elseif kind == 'bayt' then d.m1, d.m2 = '', '' html = rowBayt(d) else d.text, d.blank = '', true html = rowMesra(d) end return html .. categories(flags) end end -- هر خطای پیش‌بینی‌نشده به‌جای شکستن صفحه، پیامی قرمز + رده می‌دهد local function safe(fn) return function(frame) local ok, res = pcall(fn, frame) if ok then return res end return '<span class="error">خطا در پودمان شعر: ' .. esc(tostring(res)) .. '</span>' .. categories({ error = true }) end end p.open = safe(open) p.close = safe(close) p.bayt = safe(bayt) p.stagger = safe(staggerFn(cfg.defaultIndent)) p.ladder = safe(staggerFn(cfg.ladderIndent)) p.mesra = safe(mesra) p.emptyBayt = safe(emptyFn('bayt')) p.emptyMesra = safe(emptyFn('mesra')) return p 8mhqsfibrhlmasvs5c9i7i3qncf8mz5 302556 302555 2026-10-07T14:58:55Z Hanooz 17889 302556 Scribunto text/plain --[==[ پودمان:Poem — نمایش شعر در ویکی‌نبشتهٔ فارسی جایگزین الگوهای: شعر، پایان شعر، ب، ب۱، بن، م، بیت خالی، مصراع خالی نقطه‌های ورود برای {{#invoke:Poem|…}}: open {{شعر}} آغاز شعر؛ اگر پارامتر «متن» داده شود کل شعر را می‌سازد close {{پایان شعر}} پایان شعر bayt {{ب}} بیت دومصراعی stagger {{ب۱}} بیت پلکانی (ضربدری) ladder {{بن}} بیت نردبانی (تورفتگی پیش‌فرض بیشتر) mesra {{م}} یک مصراع emptyBayt {{بیت خالی}} emptyMesra {{مصراع خالی}} ساختار خروجی همان ساختار جدولی پیشین است (۷ ستون) تا ظاهر شعرهای موجود و خروجی‌های کتاب الکترونیکی تغییری نکنند؛ فقط پاک‌سازی شده است. شیوه‌نامه: «الگو:شعر/styles.css» (TemplateStyles). ]==] local p = {} --------------------------------------------------------------------------- -- تنظیمات --------------------------------------------------------------------------- local ZWNJ = '\226\128\140' -- نیم‌فاصله local cfg = { styles = 'Template:شعر/styles.css', -- صفحهٔ TemplateStyles defaultIndent = '20%', -- تورفتگی پیش‌فرض {{ب۱}} ladderIndent = '45%', -- تورفتگی پیش‌فرض {{بن}} mesraUnit = '1.5em', -- تورفتگی هر «:» در حالت متن با نوع=مصراع nbsp = '&#160;', cats = { unknown = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر', incomplete = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای بیت ناقص', error = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای خطا در پودمان شعر', }, } -- نام پارامترها (فارسی + معادل انگلیسی) local N = { right = { 'ش', 'r', 'right' }, center = { 'شو', 'c', 'center' }, left = { 'شچ', 'l', 'left' }, style = { 'سبک', 'style' }, class = { 'کلاس', 'class' }, id = { 'شناسه', 'id' }, indent = { 'تورفتگی', 'indent' }, align = { 'تراز', 'align' }, height = { 'ارتفاع', 'height' }, lang = { 'زبان', 'lang' }, dir = { 'جهت', 'dir' }, text = { 'متن', 'text' }, kind = { 'نوع', 'type' }, numbering = { 'شماره' .. ZWNJ .. 'گذاری', 'شمارهگذاری', 'شماره', 'numbering' }, start = { 'شروع', 'start' }, side = { 'سمت', 'side' }, digits = { 'ارقام', 'digits' }, gap = { 'فاصله', 'gap' }, unit = { 'واحد تورفتگی', 'واحد' .. ZWNJ .. 'تورفتگی', 'واحدتورفتگی', 'indent-unit' }, nastaliq = { 'نستعلیق', 'nastaliq' }, } local KNOWN = {} for _, list in pairs(N) do for _, name in ipairs(list) do KNOWN[name] = true end end local ALIGN = { ['راست'] = 'right', right = 'right', r = 'right', ['چپ'] = 'left', left = 'left', l = 'left', ['وسط'] = 'center', ['مرکز'] = 'center', center = 'center', c = 'center', } local SIDE = { right = 'r', left = 'l', center = 'c' } local KIND = { ['بیت'] = 'bayt', ['ابیات'] = 'bayt', bayt = 'bayt', ['مصراع'] = 'mesra', ['نو'] = 'mesra', ['نیمایی'] = 'mesra', ['آزاد'] = 'mesra', mesra = 'mesra', line = 'mesra', } local DIGITS = { ['فارسی'] = 'fa', fa = 'fa', persian = 'fa', ['لاتین'] = 'latin', ['انگلیسی'] = 'latin', latin = 'latin', en = 'latin', ['بدون' .. ZWNJ .. 'تغییر'] = 'keep', ['بدون تغییر'] = 'keep', keep = 'keep', } local YES = { ['بله'] = true, ['بلی'] = true, ['آری'] = true, ['خودکار'] = true, yes = true, y = true, auto = true, ['true'] = true, ['1'] = true, } local NO = { ['نه'] = true, ['خیر'] = true, no = true, n = true, ['false'] = true, ['0'] = true, } local UNITS = { [''] = 'px', ['%'] = '%', px = 'px', em = 'em', ex = 'ex', ch = 'ch', rem = 'rem', vw = 'vw', vh = 'vh', pt = 'pt', cm = 'cm', mm = 'mm', ['in'] = 'in', } -- وضعیتِ میان فراخوانی‌های یک صفحه (فقط برای شماره‌گذاری خودکار) local state = { ctx = nil } local DEFAULT_CTX = { digits = 'fa' } --------------------------------------------------------------------------- -- ابزارهای عمومی --------------------------------------------------------------------------- local function esc(s) s = s:gsub('"', '&quot;'):gsub('<', '&lt;'):gsub('>', '&gt;') return s end local function pick(args, names) for _, name in ipairs(names) do local v = args[name] if v and v ~= '' then return v end end return nil end -- آیا یکی از نام‌ها داده شده است (حتی با مقدار تهی)؟ local function present(args, names) for _, name in ipairs(names) do if args[name] ~= nil then return true end end return false end local function bool(v, default) if v == nil then return default end v = v:lower() if YES[v] then return true end if NO[v] then return false end return default end -- مصراع: یک‌خطی‌کردن و حذف فاصلهٔ اضافه local function clean(s) if not s then return '' end s = mw.text.trim(s) s = s:gsub('%s*\n%s*', ' ') return s end -- آرگومان‌های الگوی فراخوان‌کننده (در صورت نبود، آرگومان‌های #invoke) local function getArgs(frame) local args = {} local function merge(src) if not src then return end for k, v in pairs(src) do if type(v) == 'string' then args[k] = mw.text.trim(v) end end end merge(frame.args) local parent = frame:getParent() if parent then merge(parent.args) end return args end -- آیا پارامتر ناشناخته (یا مصراعِ اضافه) وجود دارد؟ -- اشتباه رایج: وجود «=» در مصراع که آن را به پارامتر نام‌دار تبدیل می‌کند. local function hasUnknown(args, positional) for k, v in pairs(args) do if v ~= '' then if type(k) == 'number' then if k < 1 or k > positional or k % 1 ~= 0 then return true end elseif not KNOWN[k] then return true end end end return false end -- ردیابی فقط در اسم‌فضای اصلی و اسم‌فضاهای محتوایی سفارشی (مثل صفحه) local function tracked() local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace return ns == 0 or (ns >= 100 and ns % 2 == 0 and ns ~= 828) end local function categories(flags) if not flags or next(flags) == nil or not tracked() then return '' end local out = {} for _, key in ipairs({ 'unknown', 'incomplete', 'error' }) do if flags[key] then out[#out + 1] = '[[رده:' .. cfg.cats[key] .. ']]' end end return table.concat(out) end --------------------------------------------------------------------------- -- ارقام --------------------------------------------------------------------------- local FA = { [0] = '۰', '۱', '۲', '۳', '۴', '۵', '۶', '۷', '۸', '۹' } -- mode: 'fa' (پیش‌فرض) | 'latin' | 'keep' -- اگر مقدار شبیه نشانه‌گذاری (HTML/ویکی) باشد دست نمی‌زنیم. local function convertDigits(s, mode) if s == '' or mode == 'keep' then return s end -- \127 = نشانگر strip (مثل <ref>) که خودش رقم دارد و نباید خراب شود if s:find('[<>{}&=|\127]') or s:find('%[%[') then return s end if mode == 'latin' then s = s:gsub('\217([\160-\169])', function(b) return tostring(b:byte() - 160) end) s = s:gsub('\219([\176-\185])', function(b) return tostring(b:byte() - 176) end) return s end s = s:gsub('%d', function(d) return FA[tonumber(d)] end) s = s:gsub('\217([\160-\169])', function(b) return FA[b:byte() - 160] end) return s end local function numberArg(args, names, digits) local v = pick(args, names) if not v then return '' end return convertDigits(v, digits) end -- عدد صحیح در بازهٔ [lo, hi] یا nil (از inf و nan و اعداد غول‌آسا جلوگیری می‌کند) local function intArg(v, lo, hi) local n = tonumber((convertDigits(v, 'latin'))) if not n or n ~= n or n < lo or n > hi then return nil end return math.floor(n) end --------------------------------------------------------------------------- -- اندازه‌های CSS --------------------------------------------------------------------------- local function splitLength(v) if not v or v == '' then return nil end v = convertDigits(v, 'latin') v = v:gsub('٪', '%%'):gsub('٫', '.') local num, unit = v:match('^(%d*%.?%d+)%s*([%a%%]*)$') if not num then return nil end num = tonumber(num) if not num or num > 10000 then return nil end unit = UNITS[unit:lower()] if not unit then return nil end return num, unit end local function parseLength(v) local num, unit = splitLength(v) if not num then return nil end return string.format('%g', num) .. unit end --------------------------------------------------------------------------- -- شماره‌گذاری خودکار --------------------------------------------------------------------------- local function newCtx(args, kind, flags) local ctx = { digits = 'fa', count = 0, start = 1, side = 'l', mesra = (kind == 'mesra') } local d = pick(args, N.digits) if d then ctx.digits = DIGITS[d:lower()] if not ctx.digits then ctx.digits = 'fa'; flags.unknown = true end end local s = pick(args, N.start) if s then local n = intArg(s, -1e9, 1e9) if n then ctx.start = n else flags.unknown = true end end local sd = pick(args, N.side) if sd then local a = ALIGN[sd:lower()] if a then ctx.side = SIDE[a] else flags.unknown = true end end local m = pick(args, N.numbering) if m then local n = intArg(m, 0, 1e6) if n then if n >= 1 then ctx.every = n end -- ۰ یعنی خاموش else local b = bool(m, nil) if b == true then ctx.every = 1 elseif b == nil then flags.unknown = true end end end return ctx end -- شمارهٔ بعدی (یا nil اگر شماره‌گذاری خاموش است یا نوبت نمایش نیست) local function nextNumber(ctx) if not ctx.every then return nil end local n = ctx.start + ctx.count ctx.count = ctx.count + 1 if n % ctx.every ~= 0 then return nil end return convertDigits(string.format('%d', n), ctx.digits) end -- counted: آیا این ردیف در شماره‌گذاری شمرده شود؟ noCenter: ردیف «وسط» ندارد local function applyAuto(d, ctx, counted, noCenter) if not counted then return end local n = nextNumber(ctx) if not n then return end if d.r ~= '' or d.c ~= '' or d.l ~= '' then return end -- شمارهٔ دستی مقدم است local side = ctx.side if noCenter and side == 'c' then side = 'l' end d[side] = n end --------------------------------------------------------------------------- -- ساخت HTML --------------------------------------------------------------------------- local function td(class, colspan, style, content) local s = '<td class="' .. class .. '"' if colspan and colspan > 1 then s = s .. ' colspan="' .. colspan .. '"' end if style and style ~= '' then s = s .. ' style="' .. esc(style) .. '"' end return s .. '>' .. (content or '') .. '</td>' end local function hemi(text) return '<span class="beyt">' .. text .. '</span>' end local function rowOpen(d, kind, noId) local cls = 'poem-row ' .. kind if d.class then cls = cls .. ' ' .. d.class end local id = '' if d.id and not noId then id = ' id="' .. esc(d.id) .. '"' end return '<tr class="' .. esc(cls) .. '"' .. id .. '>' end -- {{ب}} local function rowBayt(d) local m1 = d.m1 if m1 == '' and d.m2 == '' then m1 = cfg.nbsp end -- ردیف خالی ارتفاع خط را حفظ کند return rowOpen(d, 'poem-bayt') .. td('poem-num poem-num-r', 1, nil, d.r) .. td('b poem-m poem-m1', 2, d.style, hemi(m1)) .. td('poem-num poem-num-c', 1, 'width:2em;' .. (d.style or ''), d.c) .. td('b poem-m poem-m2', 2, d.style, hemi(d.m2)) .. td('poem-num poem-num-l', 1, nil, d.l) .. '</tr>' end -- {{ب۱}} و {{بن}} local function rowStagger(d) local m1 = d.m1 if m1 == '' and d.m2 == '' then m1 = cfg.nbsp end local sp = 'width:' .. d.indent return rowOpen(d, 'poem-stagger poem-stagger-1') .. td('poem-num poem-num-r', 1, nil, d.r) .. td('b poem-m poem-m1', 3, d.style, hemi(m1)) .. td('poem-indent', 2, sp, '') .. td('poem-num', 1, nil, '') .. '</tr>\n' .. rowOpen(d, 'poem-stagger poem-stagger-2', true) .. td('poem-num', 1, nil, '') .. td('poem-indent', 2, sp, '') .. td('b poem-m poem-m2', 3, d.style, hemi(d.m2)) .. td('poem-num poem-num-l', 1, nil, d.l) .. '</tr>' end -- {{م}} local function rowMesra(d) local align = d.align or 'center' local content = d.text if d.blank and content == '' then content = cfg.nbsp end local style = d.style or '' local cellClass = 'b poem-m' local cs = { 2, 3, 2 } if align ~= 'center' then cs = { 1, 5, 1 } cellClass = cellClass .. ' poem-m-' .. align if d.indent then style = 'padding-' .. align .. ':' .. d.indent .. ';' .. style end end return rowOpen(d, 'poem-mesra') .. td('poem-num poem-num-r', cs[1], nil, d.r) .. td(cellClass, cs[2], style, content) .. td('poem-num poem-num-l', cs[3], nil, d.l) .. '</tr>' end -- ردیف فاصله با ارتفاع دلخواه (یا یک خط خالی) local function rowGap(d) local style = d.height and ('height:' .. d.height) or nil local content = d.height and '' or cfg.nbsp return '<tr class="poem-row poem-gap' .. (d.class and (' ' .. esc(d.class)) or '') .. '">' .. td('poem-gapcell', 7, style, content) .. '</tr>' end local function openHtml(o) local cls = 'poem' if o.class then cls = cls .. ' ' .. o.class end local div = '<div class="' .. esc(cls) .. '"' if o.lang then div = div .. ' lang="' .. o.lang .. '"' end if o.dir then div = div .. ' dir="' .. o.dir .. '"' end div = div .. '>' local style = 'margin: 0 auto;' if o.style then style = style .. ' ' .. o.style end return div .. '<table class="poem-table' .. (o.nastaliq and ' nastaliq' or '') .. '" role="presentation" style="' .. esc(style) .. '">' end local CLOSE_HTML = '</table></div>' --------------------------------------------------------------------------- -- خواندن پارامترهای {{شعر}} --------------------------------------------------------------------------- local function parseOpen(args, flags) local o = {} local first = args[1] if first and first ~= '' then if first == 'نستعلیق' or first:lower() == 'nastaliq' then o.nastaliq = true else flags.unknown = true end end if not o.nastaliq then o.nastaliq = bool(pick(args, N.nastaliq), false) end o.style = pick(args, N.style) o.class = pick(args, N.class) local lang = pick(args, N.lang) if lang then if lang:match('^%a[%w%-]*$') then o.lang = lang else flags.unknown = true end end local dir = pick(args, N.dir) if dir then dir = dir:lower() if dir == 'rtl' or dir == 'ltr' then o.dir = dir else flags.unknown = true end end o.kind = 'bayt' local k = pick(args, N.kind) if k then o.kind = KIND[k:lower()] if not o.kind then o.kind = 'bayt'; flags.unknown = true end end local a = pick(args, N.align) if a then o.align = ALIGN[a:lower()] if not o.align then flags.unknown = true end end local g = pick(args, N.gap) if g then o.gap = parseLength(g) if not o.gap then flags.unknown = true end end o.unitNum, o.unitUnit = splitLength(pick(args, N.unit)) if not o.unitNum then o.unitNum, o.unitUnit = splitLength(cfg.mesraUnit) if pick(args, N.unit) then flags.unknown = true end end return o end --------------------------------------------------------------------------- -- حالت «متن»: ساخت کل شعر از خط‌های ساده --------------------------------------------------------------------------- local function renderLines(text, o, ctx) local rows, pending, any, needGap = {}, nil, false, false local function add(html) if needGap and any then rows[#rows + 1] = rowGap({ height = o.gap }) end needGap = false any = true rows[#rows + 1] = html end local function emitBayt(a, b) local d = { m1 = clean(a), m2 = clean(b), r = '', c = '', l = '' } applyAuto(d, ctx, true, false) add(rowBayt(d)) end local function emitMesra(t, level, counted) local d = { text = clean(t), r = '', c = '', l = '' } d.align = o.align or ((o.kind == 'mesra') and 'right' or 'center') if level > 0 and d.align ~= 'center' then d.indent = string.format('%g', o.unitNum * level) .. o.unitUnit end applyAuto(d, ctx, counted, true) add(rowMesra(d)) end text = text:gsub('\r\n?', '\n') for line in (text .. '\n'):gmatch('([^\n]*)\n') do line = mw.text.trim(line) if line == '' then if pending then emitMesra(pending, 0, false); pending = nil end if any then needGap = true end elseif o.kind == 'mesra' then local level = #line:match('^:*') emitMesra(line:sub(level + 1), level, true) elseif pending then emitBayt(pending, line) pending = nil else pending = line end end if pending then emitMesra(pending, 0, false) end return table.concat(rows, '\n') end --------------------------------------------------------------------------- -- نقطه‌های ورود --------------------------------------------------------------------------- local function open(frame) local args = getArgs(frame) local flags = {} local o = parseOpen(args, flags) local ctx = newCtx(args, o.kind, flags) if hasUnknown(args, 1) then flags.unknown = true end local out = { frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = cfg.styles } }, openHtml(o), } if present(args, N.text) then -- حالت «متن»: کل شعر در یک فراخوانی (نیازی به {{پایان شعر}} نیست) local rows = renderLines(pick(args, N.text) or '', o, ctx) out[#out + 1] = (rows ~= '' and ('\n' .. rows) or '') .. '\n' .. CLOSE_HTML state.ctx = nil else state.ctx = ctx end out[#out + 1] = categories(flags) return table.concat(out) end local function close() state.ctx = nil return CLOSE_HTML end local function commonRow(args, ctx) return { r = numberArg(args, N.right, ctx.digits), c = numberArg(args, N.center, ctx.digits), l = numberArg(args, N.left, ctx.digits), style = pick(args, N.style), class = pick(args, N.class), id = pick(args, N.id), } end local function bayt(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) d.m1, d.m2 = clean(args[1]), clean(args[2]) if (d.m1 == '') ~= (d.m2 == '') then flags.incomplete = true end if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, true, false) return rowBayt(d) .. categories(flags) end local function staggerFn(defaultIndent) return function(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) d.m1, d.m2 = clean(args[1]), clean(args[2]) if (d.m1 == '') ~= (d.m2 == '') then flags.incomplete = true end local raw = pick(args, N.indent) d.indent = parseLength(raw) if raw and not d.indent then flags.unknown = true end d.indent = d.indent or defaultIndent if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, true, true) return rowStagger(d) .. categories(flags) end end local function mesra(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) d.text = clean(args[1]) local a = pick(args, N.align) if a then d.align = ALIGN[a:lower()] if not d.align then flags.unknown = true end end local raw = pick(args, N.indent) d.indent = parseLength(raw) if raw and not d.indent then flags.unknown = true end if hasUnknown(args, 1) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, ctx.mesra, true) return rowMesra(d) .. categories(flags) end local function emptyFn(kind) return function(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) local raw = pick(args, N.height) d.height = parseLength(raw) if raw and not d.height then flags.unknown = true end if hasUnknown(args, 0) then flags.unknown = true end local html if d.height then html = rowGap(d) elseif kind == 'bayt' then d.m1, d.m2 = '', '' html = rowBayt(d) else d.text, d.blank = '', true html = rowMesra(d) end return html .. categories(flags) end end -- هر خطای پیش‌بینی‌نشده به‌جای شکستن صفحه، پیامی قرمز + رده می‌دهد local function safe(fn) return function(frame) local ok, res = pcall(fn, frame) if ok then return res end return '<span class="error">خطا در پودمان شعر: ' .. esc(tostring(res)) .. '</span>' .. categories({ error = true }) end end p.open = safe(open) p.close = safe(close) p.bayt = safe(bayt) p.stagger = safe(staggerFn(cfg.defaultIndent)) p.ladder = safe(staggerFn(cfg.ladderIndent)) p.mesra = safe(mesra) p.emptyBayt = safe(emptyFn('bayt')) p.emptyMesra = safe(emptyFn('mesra')) return p 829cvbaockvvjcp25tlsgk9c3r7ikvc 302749 302556 2026-10-08T09:20:36Z Hanooz 17889 302749 Scribunto text/plain --[==[ پودمان:شعر — نمایش شعر در ویکی‌نبشتهٔ فارسی الگو نقطهٔ ورود در {{#invoke:شعر|…}} {{شعر}} open آغاز شعر؛ با پارامتر «متن» کل شعر را می‌سازد {{پایان شعر}} close {{بیت}} bayt بیت دومصراعی {{بیت۱}} stagger بیت پلکانی (ضربدری) {{بیت نردبانی}} ladder بیت نردبانی (تورفتگی پیش‌فرض بیشتر) {{مصراع}} mesra یک مصراع {{بیت خالی}} emptyBayt {{مصراع خالی}} emptyMesra ساختار خروجی همان جدول ۷ستونی پیشین است (ظاهر شعرهای موجود و خروجی کتاب الکترونیکی تغییری نمی‌کند). شیوه‌نامه: «الگو:شعر/styles.css». شعر چندصفحه‌ای (ایدهٔ start/end در ppoem): • در فضای نام «صفحه» هر صفحه همیشه خودبسنده و بسته نمایش داده می‌شود. • در صفحهٔ اصلی (درج با <pages/>) پارامتر «ادامه» صفحه‌ها را به هم می‌دوزد: {{شعر|ادامه}} جدول تازه باز نمی‌کند و {{پایان شعر|ادامه}} نمی‌بندد. • ردیفِ ناتمام (مصراعی که در صفحهٔ بعد ادامه دارد) نگه داشته می‌شود (ناتمام=بله) و با نخستین ردیفِ صفحهٔ بعد (دنباله=بله) یکی می‌شود. ]==] local p = {} --------------------------------------------------------------------------- -- تنظیمات --------------------------------------------------------------------------- local ZWNJ = '\226\128\140' -- نیم‌فاصله local cfg = { styles = 'Template:شعر/styles.css', -- صفحهٔ TemplateStyles pageNs = 104, -- شمارهٔ فضای نام «صفحه» (ProofreadPage) defaultIndent = '20%', -- تورفتگی پیش‌فرض {{بیت۱}} ladderIndent = '45%', -- تورفتگی پیش‌فرض {{بیت نردبانی}} mesraUnit = '1.5em', -- تورفتگی هر «:» در حالت متن با نوع=مصراع nbsp = '&#160;', cats = { unknown = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر', incomplete = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای بیت ناقص', error = 'صفحه' .. ZWNJ .. 'های دارای خطا در پودمان شعر', }, } -- نام پارامترها (فارسی + معادل انگلیسی) local N = { right = { 'ش', 'r', 'right' }, center = { 'شو', 'c', 'center' }, left = { 'شچ', 'l', 'left' }, style = { 'سبک', 'style' }, class = { 'کلاس', 'class' }, id = { 'شناسه', 'id' }, indent = { 'تورفتگی', 'indent' }, align = { 'تراز', 'align' }, height = { 'ارتفاع', 'height' }, lang = { 'زبان', 'lang' }, dir = { 'جهت', 'dir' }, text = { 'متن', 'text' }, kind = { 'نوع', 'type' }, numbering = { 'شماره' .. ZWNJ .. 'گذاری', 'شمارهگذاری', 'شماره', 'numbering' }, start = { 'شروع', 'start' }, side = { 'سمت', 'side' }, digits = { 'ارقام', 'digits' }, gap = { 'فاصله', 'gap' }, unit = { 'واحد تورفتگی', 'واحد' .. ZWNJ .. 'تورفتگی', 'واحدتورفتگی', 'indent-unit' }, nastaliq = { 'نستعلیق', 'nastaliq' }, cont = { 'ادامه', 'continue' }, -- شعر از/به صفحهٔ دیگر ادامه دارد unfinished = { 'ناتمام', 'unfinished' }, -- این ردیف در صفحهٔ بعد ادامه دارد continued = { 'دنباله', 'continued' }, -- این ردیف ادامهٔ ردیف ناتمامِ صفحهٔ قبل است joiner = { 'اتصال', 'join' }, -- چسباندن دو تکه: فاصله | چسبیده | نیم‌فاصله stanza = { 'بند', 'stanza' }, -- بند=جدید } local KNOWN = {} for _, list in pairs(N) do for _, name in ipairs(list) do KNOWN[name] = true end end local ALIGN = { ['راست'] = 'right', right = 'right', r = 'right', ['چپ'] = 'left', left = 'left', l = 'left', ['وسط'] = 'center', ['مرکز'] = 'center', center = 'center', c = 'center', } local SIDE = { right = 'r', left = 'l', center = 'c' } local KIND = { ['بیت'] = 'bayt', ['ابیات'] = 'bayt', bayt = 'bayt', ['بیت۱'] = 'stagger', ['بیت1'] = 'stagger', ['پلکانی'] = 'stagger', ['ضربدری'] = 'stagger', stagger = 'stagger', ['بیت نردبانی'] = 'ladder', ['نردبانی'] = 'ladder', ladder = 'ladder', ['مصراع'] = 'mesra', ['نو'] = 'mesra', ['نیمایی'] = 'mesra', ['آزاد'] = 'mesra', mesra = 'mesra', line = 'mesra', } local DIGITS = { ['فارسی'] = 'fa', fa = 'fa', persian = 'fa', ['لاتین'] = 'latin', ['انگلیسی'] = 'latin', latin = 'latin', en = 'latin', ['بدون' .. ZWNJ .. 'تغییر'] = 'keep', ['بدون تغییر'] = 'keep', keep = 'keep', } local YES = { ['بله'] = true, ['بلی'] = true, ['آری'] = true, ['خودکار'] = true, yes = true, y = true, auto = true, ['true'] = true, ['1'] = true, } local NO = { ['نه'] = true, ['خیر'] = true, no = true, n = true, ['false'] = true, ['0'] = true, } local UNITS = { [''] = 'px', ['%'] = '%', px = 'px', em = 'em', ex = 'ex', ch = 'ch', rem = 'rem', vw = 'vw', vh = 'vh', pt = 'pt', cm = 'cm', mm = 'mm', ['in'] = 'in', } local CONT = { ['قبل'] = 'prev', ['پیشین'] = 'prev', prev = 'prev', ['بعد'] = 'next', ['پسین'] = 'next', next = 'next', ['هر دو'] = 'both', ['هردو'] = 'both', both = 'both', } local JOIN = { ['فاصله'] = ' ', space = ' ', ['چسبیده'] = '', ['بدون فاصله'] = '', tight = '', ['نیم' .. ZWNJ .. 'فاصله'] = ZWNJ, ['نیمفاصله'] = ZWNJ, ['نیم فاصله'] = ZWNJ, zwnj = ZWNJ, } local WHICH = { ['هر دو'] = 'both', ['هردو'] = 'both', both = 'both', ['اول'] = 'first', first = 'first', ['دوم'] = 'second', second = 'second', } local STANZA = { ['جدید'] = true, new = true } local RTL_LANGS = { ar = true, arz = true, azb = true, bgn = true, ckb = true, dv = true, fa = true, glk = true, he = true, ks = true, lrc = true, mzn = true, pnb = true, prs = true, ps = true, sd = true, ug = true, ur = true, yi = true, } -- وضعیتِ میان فراخوانی‌های یک صفحه (هر تجزیه موتور Lua تازه دارد) local state = { ctx = nil, -- شماره‌گذاری و ارقام شعرِ باز open = false, -- آیا شعری باز است؟ (برای دوختن صفحه‌ها در صفحهٔ اصلی) carry = nil, -- ردیف ناتمام در انتظار دنباله: { kind = , d = } } local DEFAULT_CTX = { digits = 'fa' } -- ردیف نامرئی: جای خروجی «تهی» تا خط خالی (و در نتیجه <p><br>) پدید نیاید local SKIP = '<tr class="poem-skip"></tr>' local CLOSE_HTML = '</table></div>' --------------------------------------------------------------------------- -- ابزارهای عمومی --------------------------------------------------------------------------- local function esc(s) s = s:gsub('"', '&quot;'):gsub('<', '&lt;'):gsub('>', '&gt;') return s end local function pick(args, names) for _, name in ipairs(names) do local v = args[name] if v and v ~= '' then return v end end return nil end -- آیا یکی از نام‌ها داده شده است (حتی با مقدار تهی)؟ local function present(args, names) for _, name in ipairs(names) do if args[name] ~= nil then return true end end return false end local function bool(v, default) if v == nil then return default end v = v:lower() if YES[v] then return true end if NO[v] then return false end return default end local function addClass(a, b) if not a or a == '' then return b end return a .. ' ' .. b end -- مصراع: یک‌خطی‌کردن و حذف فاصلهٔ اضافه local function clean(s) if not s then return '' end s = mw.text.trim(s) s = s:gsub('%s*\n%s*', ' ') return s end -- آرگومان‌های الگوی فراخوان‌کننده (در صورت نبود، آرگومان‌های #invoke) local function getArgs(frame) local args = {} local function merge(src) if not src then return end for k, v in pairs(src) do if type(v) == 'string' then args[k] = mw.text.trim(v) end end end merge(frame.args) local parent = frame:getParent() if parent then merge(parent.args) end return args end -- آیا پارامتر ناشناخته (یا مصراعِ اضافه) وجود دارد؟ -- اشتباه رایج: وجود «=» در مصراع که آن را به پارامتر نام‌دار تبدیل می‌کند. local function hasUnknown(args, positional) for k, v in pairs(args) do if v ~= '' then if type(k) == 'number' then if k < 1 or k > positional or k % 1 ~= 0 then return true end elseif not KNOWN[k] then return true end end end return false end local function nsId() return mw.title.getCurrentTitle().namespace end -- فضای نام «صفحه»: همیشه خودبسنده نمایش می‌دهیم local function inPageNs() return nsId() == cfg.pageNs end -- ردیابی فقط در اسم‌فضای اصلی و اسم‌فضاهای محتوایی سفارشی (مثل صفحه) local function tracked() local ns = nsId() return ns == 0 or (ns >= 100 and ns % 2 == 0 and ns ~= 828) end local function categories(flags) if not flags or next(flags) == nil or not tracked() then return '' end local out = {} for _, key in ipairs({ 'unknown', 'incomplete', 'error' }) do if flags[key] then out[#out + 1] = '[[رده:' .. cfg.cats[key] .. ']]' end end return table.concat(out) end local function langDir(lang) local base, rest = lang:lower():match('^(%a+)(.*)$') if not base then return nil end if rest:find('latn', 1, true) or rest:find('cyrl', 1, true) then return 'ltr' end if RTL_LANGS[base] or rest:find('arab', 1, true) or rest:find('hebr', 1, true) then return 'rtl' end return 'ltr' end --------------------------------------------------------------------------- -- ارقام --------------------------------------------------------------------------- local FA = { [0] = '۰', '۱', '۲', '۳', '۴', '۵', '۶', '۷', '۸', '۹' } -- mode: 'fa' (پیش‌فرض) | 'latin' | 'keep' -- اگر مقدار شبیه نشانه‌گذاری (HTML/ویکی) باشد دست نمی‌زنیم. local function convertDigits(s, mode) if s == '' or mode == 'keep' then return s end -- \127 = نشانگر strip (مثل <ref>) که خودش رقم دارد و نباید خراب شود if s:find('[<>{}&=|\127]') or s:find('%[%[') then return s end if mode == 'latin' then s = s:gsub('\217([\160-\169])', function(b) return tostring(b:byte() - 160) end) s = s:gsub('\219([\176-\185])', function(b) return tostring(b:byte() - 176) end) return s end s = s:gsub('%d', function(d) return FA[tonumber(d)] end) s = s:gsub('\217([\160-\169])', function(b) return FA[b:byte() - 160] end) return s end local function numberArg(args, names, digits) local v = pick(args, names) if not v then return '' end return convertDigits(v, digits) end -- عدد صحیح در بازهٔ [lo, hi] یا nil (از inf و nan و اعداد غول‌آسا جلوگیری می‌کند) local function intArg(v, lo, hi) local n = tonumber((convertDigits(v, 'latin'))) if not n or n ~= n or n < lo or n > hi then return nil end return math.floor(n) end --------------------------------------------------------------------------- -- اندازه‌های CSS --------------------------------------------------------------------------- local function splitLength(v) if not v or v == '' then return nil end v = convertDigits(v, 'latin') v = v:gsub('٪', '%%'):gsub('٫', '.') local num, unit = v:match('^(%d*%.?%d+)%s*([%a%%]*)$') if not num then return nil end num = tonumber(num) if not num or num > 10000 then return nil end unit = UNITS[unit:lower()] if not unit then return nil end return num, unit end local function parseLength(v) local num, unit = splitLength(v) if not num then return nil end return string.format('%g', num) .. unit end --------------------------------------------------------------------------- -- شماره‌گذاری خودکار --------------------------------------------------------------------------- local function newCtx(args, kind, flags) local ctx = { digits = 'fa', count = 0, start = 1, side = 'l', mesra = (kind == 'mesra') } local d = pick(args, N.digits) if d then ctx.digits = DIGITS[d:lower()] if not ctx.digits then ctx.digits = 'fa'; flags.unknown = true end end local s = pick(args, N.start) if s then local n = intArg(s, -1e9, 1e9) if n then ctx.start = n else flags.unknown = true end end local sd = pick(args, N.side) if sd then local a = ALIGN[sd:lower()] if a then ctx.side = SIDE[a] else flags.unknown = true end end local m = pick(args, N.numbering) if m then local n = intArg(m, 0, 1e6) if n then if n >= 1 then ctx.every = n end -- ۰ یعنی خاموش else local b = bool(m, nil) if b == true then ctx.every = 1 elseif b == nil then flags.unknown = true end end end return ctx end -- شمارهٔ بعدی (یا nil اگر شماره‌گذاری خاموش است یا نوبت نمایش نیست) local function nextNumber(ctx) if not ctx.every then return nil end local n = ctx.start + ctx.count ctx.count = ctx.count + 1 if n % ctx.every ~= 0 then return nil end return convertDigits(string.format('%d', n), ctx.digits) end -- counted: آیا این ردیف در شماره‌گذاری شمرده شود؟ noCenter: ردیف «وسط» ندارد local function applyAuto(d, ctx, counted, noCenter) if not counted then return end local n = nextNumber(ctx) if not n then return end if d.r ~= '' or d.c ~= '' or d.l ~= '' then return end -- شمارهٔ دستی مقدم است local side = ctx.side if noCenter and side == 'c' then side = 'l' end d[side] = n end --------------------------------------------------------------------------- -- ساخت HTML --------------------------------------------------------------------------- local function td(class, colspan, style, content) local s = '<td class="' .. class .. '"' if colspan and colspan > 1 then s = s .. ' colspan="' .. colspan .. '"' end if style and style ~= '' then s = s .. ' style="' .. esc(style) .. '"' end return s .. '>' .. (content or '') .. '</td>' end local function hemi(text) return '<span class="beyt">' .. text .. '</span>' end local function rowOpen(d, kind, noId) local cls = 'poem-row ' .. kind if d.class then cls = cls .. ' ' .. d.class end local id = '' if d.id and not noId then id = ' id="' .. esc(d.id) .. '"' end return '<tr class="' .. esc(cls) .. '"' .. id .. '>' end -- {{بیت}} local function rowBayt(d) local m1 = d.m1 if m1 == '' and d.m2 == '' then m1 = cfg.nbsp end -- ردیف خالی ارتفاع خط را حفظ کند return rowOpen(d, 'poem-bayt') .. td('poem-num poem-num-r', 1, nil, d.r) .. td('b poem-m poem-m1', 2, d.style, hemi(m1)) .. td('poem-num poem-num-c', 1, 'width:2em;' .. (d.style or ''), d.c) .. td('b poem-m poem-m2', 2, d.style, hemi(d.m2)) .. td('poem-num poem-num-l', 1, nil, d.l) .. '</tr>' end -- {{بیت۱}} و {{بیت نردبانی}} local function rowStagger(d) local m1 = d.m1 if m1 == '' and d.m2 == '' then m1 = cfg.nbsp end local sp = 'width:' .. d.indent return rowOpen(d, 'poem-stagger poem-stagger-1') .. td('poem-num poem-num-r', 1, nil, d.r) .. td('b poem-m poem-m1', 3, d.style, hemi(m1)) .. td('poem-indent', 2, sp, '') .. td('poem-num', 1, nil, '') .. '</tr>\n' .. rowOpen(d, 'poem-stagger poem-stagger-2', true) .. td('poem-num', 1, nil, '') .. td('poem-indent', 2, sp, '') .. td('b poem-m poem-m2', 3, d.style, hemi(d.m2)) .. td('poem-num poem-num-l', 1, nil, d.l) .. '</tr>' end -- {{مصراع}} local function rowMesra(d) local align = d.align or 'center' local content = d.text if d.blank and content == '' then content = cfg.nbsp end local style = d.style or '' local cellClass = 'b poem-m' local cs = { 2, 3, 2 } if align ~= 'center' then cs = { 1, 5, 1 } cellClass = cellClass .. ' poem-m-' .. align if d.indent then style = 'padding-' .. align .. ':' .. d.indent .. ';' .. style end end return rowOpen(d, 'poem-mesra') .. td('poem-num poem-num-r', cs[1], nil, d.r) .. td(cellClass, cs[2], style, content) .. td('poem-num poem-num-l', cs[3], nil, d.l) .. '</tr>' end -- ردیف فاصله با ارتفاع دلخواه (یا یک خط خالی) local function rowGap(d) local style = d.height and ('height:' .. d.height) or nil local content = d.height and '' or cfg.nbsp return '<tr class="poem-row poem-gap' .. (d.class and (' ' .. esc(d.class)) or '') .. '">' .. td('poem-gapcell', 7, style, content) .. '</tr>' end local RENDER = { bayt = rowBayt, stagger = rowStagger, mesra = rowMesra } local function openHtml(o) local cls = 'poem' if o.class then cls = cls .. ' ' .. o.class end local div = '<div class="' .. esc(cls) .. '"' if o.lang then div = div .. ' lang="' .. o.lang .. '"' end if o.dir then div = div .. ' dir="' .. o.dir .. '"' end div = div .. '>' local style = 'margin: 0 auto;' if o.style then style = style .. ' ' .. o.style end return div .. '<table class="poem-table' .. (o.nastaliq and ' nastaliq' or '') .. '" role="presentation" style="' .. esc(style) .. '">' end --------------------------------------------------------------------------- -- شعر چندصفحه‌ای: نگه‌داشتن ردیف ناتمام و یکی‌کردن آن با دنباله‌اش --------------------------------------------------------------------------- local function joinText(a, b, sep) if a == '' then return b end if b == '' then return a end return a .. sep .. b end -- tail را در head (ردیف ناتمام) ادغام می‌کند: متن مصراع‌ها پشت هم، شماره‌ها از tail local function mergeRow(head, tail, sep) for _, f in ipairs({ 'm1', 'm2', 'text' }) do if head[f] ~= nil or tail[f] ~= nil then head[f] = joinText(head[f] or '', tail[f] or '', sep) end end for _, f in ipairs({ 'r', 'c', 'l' }) do if tail[f] and tail[f] ~= '' then head[f] = tail[f] end end head.style = head.style or tail.style head.class = head.class or tail.class head.id = head.id or tail.id return head end -- ردیفِ نگه‌داشته‌شده را (اگر باشد) به‌صورت HTML بیرون می‌دهد local function flushHtml() local c = state.carry if not c then return '' end state.carry = nil return RENDER[c.kind](c.d) end -- ردیف‌های بدون منطق ادامه (فاصله، خالی): ردیف ناتمامِ جاافتاده را هم بیرون می‌ریزد local function plain(html) if not inPageNs() then local pre = flushHtml() if pre ~= '' then return pre .. '\n' .. html end end return html end --[[ یک ردیف را خروجی می‌دهد. فضای نام «صفحه»: همان‌جا و کامل (فقط کلاس‌های ناتمام/دنباله برای نشان‌دادن). جاهای دیگر (صفحهٔ اصلی، درج صفحه‌ها): ردیف ناتمام نگه داشته می‌شود و با نخستین ردیفِ دارای «دنباله» یکی می‌شود. opt: unfinished, continued, joiner ]] local function emit(kind, d, opt, flags) opt = opt or {} if inPageNs() then if opt.unfinished then d.class = addClass(d.class, 'poem-partial-end') end if opt.continued then d.class = addClass(d.class, 'poem-partial-start') end return RENDER[kind](d) end local out = '' local carry = state.carry state.carry = nil if carry then if opt.continued and carry.kind == kind then d = mergeRow(carry.d, d, opt.joiner or ' ') else out = RENDER[carry.kind](carry.d) -- دنباله‌ای نیامد: همان‌طور که هست if opt.continued then flags.unknown = true end -- نوع ردیف‌ها نمی‌خواند end end if opt.unfinished then state.carry = { kind = kind, d = d } return out ~= '' and out or SKIP end local html = RENDER[kind](d) if out ~= '' then return out .. '\n' .. html end return html end --------------------------------------------------------------------------- -- خواندن پارامترها --------------------------------------------------------------------------- -- ناتمام / دنباله / اتصال local function rowOpts(args, flags) local opt = {} local u = pick(args, N.unfinished) if u then local b = bool(u, nil) if b == nil then flags.unknown = true else opt.unfinished = b end end local c = pick(args, N.continued) if c then local w = WHICH[c:lower()] if w then opt.continued, opt.which = true, w else local b = bool(c, nil) if b == nil then flags.unknown = true else opt.continued = b end end end local j = pick(args, N.joiner) if j then opt.joiner = JOIN[j:lower()] if opt.joiner == nil then flags.unknown = true end end return opt end local function parseOpen(args, flags) local o = {} local isText = present(args, N.text) -- پارامترهای بدون نام: نستعلیق، ادامه for i = 1, 2 do local v = args[i] if v and v ~= '' then local lv = v:lower() if v == 'نستعلیق' or lv == 'nastaliq' then o.nastaliq = true elseif v == 'ادامه' or lv == 'continue' then if isText then flags.unknown = true else o.cont = 'prev' end else flags.unknown = true end end end if not o.nastaliq then o.nastaliq = bool(pick(args, N.nastaliq), false) end -- ادامه از/به صفحهٔ دیگر local c = pick(args, N.cont) if c then local k = CONT[c:lower()] if k then if not isText and k == 'next' then flags.unknown = true; k = nil end -- «به بعد» را در {{پایان شعر}} بنویسید else local b = bool(c, nil) if b == nil then flags.unknown = true elseif b then if isText then flags.unknown = true else k = 'prev' end end end if k then o.cont = k end end o.style = pick(args, N.style) o.class = pick(args, N.class) local lang = pick(args, N.lang) if lang then if lang:match('^%a[%w%-]*$') then o.lang = lang else flags.unknown = true end end local dir = pick(args, N.dir) if dir then dir = dir:lower() if dir == 'rtl' or dir == 'ltr' then o.dir = dir else flags.unknown = true end end if o.lang and not o.dir then o.dir = langDir(o.lang) end o.kind = 'bayt' local k = pick(args, N.kind) if k then o.kind = KIND[k:lower()] if not o.kind then o.kind = 'bayt'; flags.unknown = true end end local a = pick(args, N.align) if a then o.align = ALIGN[a:lower()] if not o.align then flags.unknown = true end end local g = pick(args, N.gap) if g then o.gap = parseLength(g) if not o.gap then flags.unknown = true end end local ind = pick(args, N.indent) if ind then o.indent = parseLength(ind) if not o.indent then flags.unknown = true end end o.unitNum, o.unitUnit = splitLength(pick(args, N.unit)) if not o.unitNum then o.unitNum, o.unitUnit = splitLength(cfg.mesraUnit) if pick(args, N.unit) then flags.unknown = true end end local st = pick(args, N.stanza) if st then if STANZA[st:lower()] then o.newStanza = true else flags.unknown = true end end return o end -- ادامهٔ شعر در صفحهٔ بعد؟ {{پایان شعر|ادامه}} یا ادامه=بعد local function parseClose(args, flags) local cont = false local v = args[1] if v and v ~= '' then if v == 'ادامه' or v:lower() == 'continue' then cont = true else flags.unknown = true end end local c = pick(args, N.cont) if c then local k = CONT[c:lower()] if k == 'next' or k == 'both' then cont = true elseif k == 'prev' then flags.unknown = true -- «از قبل» را در {{شعر}} بنویسید else local b = bool(c, nil) if b == nil then flags.unknown = true elseif b then cont = true end end end return cont end --------------------------------------------------------------------------- -- حالت «متن»: ساخت کل شعر از خط‌های ساده --------------------------------------------------------------------------- --[[ نشانه‌های درون‌خطی (به الگوی ppoem): ‎>> متن‎ مصراع راست‌چین ‎<> متن‎ مصراع وسط‌چین ‎۱۲ <<< متن‎ شمارهٔ سمت راست (ش) ‎متن >>> ۱۲‎ شمارهٔ سمت چپ (شچ) ‎:: متن‎ (نوع=مصراع) تورفتگی ]] local function parseLine(raw, freeVerse) local t = {} local s = raw if freeVerse then t.level = #s:match('^:*') s = s:sub(t.level + 1) end if s:sub(1, 2) == '<>' then t.align = 'center' s = s:sub(3) elseif s:sub(1, 2) == '>>' and s:sub(3, 3) ~= '>' then t.align = 'right' s = s:sub(3) end s = mw.text.trim(s) local pre, rest = s:match('^(.-)%s*<<<%s*(.*)$') if pre then t.pre = pre s = rest end local body, post = s:match('^(.-)%s*>>>%s*(.+)$') if body then t.post = post s = body end t.text = s return t end local function renderLines(text, o, ctx, ropt, flags) local twoH = (o.kind ~= 'mesra') local rowKind = (o.kind == 'bayt') and 'bayt' or ((o.kind == 'mesra') and 'mesra' or 'stagger') local indent if o.kind == 'stagger' then indent = o.indent or cfg.defaultIndent elseif o.kind == 'ladder' then indent = o.indent or cfg.ladderIndent end local function numbers(d, t) if not t then return end if t.pre and t.pre ~= '' and d.r == '' then d.r = convertDigits(t.pre, ctx.digits) end if t.post and t.post ~= '' and d.l == '' then d.l = convertDigits(t.post, ctx.digits) end end local function makeBayt(t1, t2) local d = { m1 = t1 and clean(t1.text) or '', m2 = t2 and clean(t2.text) or '', r = '', c = '', l = '', indent = indent } numbers(d, t1) numbers(d, t2) return d end local function makeMesra(t, free) local d = { text = clean(t.text), r = '', c = '', l = '' } d.align = t.align or o.align or (free and 'right' or 'center') if free and (t.level or 0) > 0 and d.align ~= 'center' then d.indent = string.format('%g', o.unitNum * t.level) .. o.unitUnit end numbers(d, t) return d end -- ۱) خط‌ها local toks = {} local src = text:gsub('\r\n?', '\n') for line in (src .. '\n'):gmatch('([^\n]*)\n') do line = mw.text.trim(line) if line == '' then toks[#toks + 1] = { blank = true } else toks[#toks + 1] = parseLine(line, not twoH) end end -- ۲) ردیف‌ها local items, pending, needGap = {}, nil, false local function push(kind, d, counted) items[#items + 1] = { kind = kind, d = d, counted = counted, gap = needGap and #items > 0 } needGap = false end -- ادامهٔ ردیفِ ناتمام: کدام مصراع(ها) در این صفحه ادامه دارند؟ local contMode if ropt.continued and twoH then contMode = ropt.which or 'auto' if contMode == 'auto' then local c = state.carry if c and c.kind ~= 'mesra' and (c.d.m2 or '') == '' then contMode = 'second' else contMode = 'both' end end end for _, t in ipairs(toks) do if t.blank then if pending then push('mesra', makeMesra(pending, false), false); pending = nil end if #items > 0 then needGap = true end elseif not twoH then push('mesra', makeMesra(t, true), true) elseif #items == 0 and not pending and (contMode == 'first' or contMode == 'second') then push(rowKind, (contMode == 'first') and makeBayt(t, nil) or makeBayt(nil, t), true) elseif pending then push(rowKind, makeBayt(pending, t), true) pending = nil else pending = t end end if pending then if ropt.unfinished then push(rowKind, makeBayt(pending, nil), true) -- بیتِ ناتمام: مصراع دوم در صفحهٔ بعد else push('mesra', makeMesra(pending, false), false) end end -- ۳) شماره‌گذاری (ردیفِ ادامه را دوباره نمی‌شماریم) for i, it in ipairs(items) do if it.counted and not (i == 1 and ropt.continued) then applyAuto(it.d, ctx, true, it.kind ~= 'bayt') end end -- ۴) خروجی local out = {} for i, it in ipairs(items) do if it.gap then out[#out + 1] = plain(rowGap({ height = o.gap })) end local ro = {} if i == 1 and ropt.continued then ro.continued, ro.joiner = true, ropt.joiner end if i == #items and ropt.unfinished then ro.unfinished = true end local h = emit(it.kind, it.d, ro, flags) if h ~= SKIP and h ~= '' then out[#out + 1] = h end end return table.concat(out, '\n') end --------------------------------------------------------------------------- -- نقطه‌های ورود --------------------------------------------------------------------------- local function open(frame) local args, flags = getArgs(frame), {} local o = parseOpen(args, flags) local isText = present(args, N.text) local page = inPageNs() if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end -- صفحهٔ اصلی: اگر شعری باز است و این صفحه ادامهٔ آن است، جدول تازه باز نمی‌کنیم local joins = (not page) and state.open and (o.cont == 'prev' or o.cont == 'both') local ctx if joins and state.ctx then ctx = state.ctx else ctx = newCtx(args, o.kind, flags) end local parts = {} if not joins then parts[#parts + 1] = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = cfg.styles } } .. openHtml(o) state.carry = nil end state.open, state.ctx = true, ctx if isText then -- کل شعر در یک فراخوانی؛ نیازی به {{پایان شعر}} نیست local ropt = rowOpts(args, flags) if o.newStanza and joins and not ropt.continued then parts[#parts + 1] = plain(rowGap({ height = o.gap })) end local rows = renderLines(pick(args, N.text) or '', o, ctx, ropt, flags) if rows ~= '' then parts[#parts + 1] = rows end local stay = (not page) and (o.cont == 'next' or o.cont == 'both') if not stay then local tail = flushHtml() if tail ~= '' then parts[#parts + 1] = tail end parts[#parts + 1] = CLOSE_HTML state.open, state.ctx = false, nil end end if #parts == 0 then parts[1] = SKIP end return table.concat(parts, '\n') .. categories(flags) end local function close(frame) local args, flags = getArgs(frame), {} local cont = parseClose(args, flags) if hasUnknown(args, 1) then flags.unknown = true end if cont and not inPageNs() then -- شعر در صفحهٔ بعد ادامه دارد: نبندیم (ردیف ناتمام هم نگه داشته می‌ماند) return SKIP .. categories(flags) end local html = flushHtml() state.open, state.ctx = false, nil if html ~= '' then html = html .. '\n' end return html .. CLOSE_HTML .. categories(flags) end local function commonRow(args, ctx) return { r = numberArg(args, N.right, ctx.digits), c = numberArg(args, N.center, ctx.digits), l = numberArg(args, N.left, ctx.digits), style = pick(args, N.style), class = pick(args, N.class), id = pick(args, N.id), } end local function bayt(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local opt = rowOpts(args, flags) local d = commonRow(args, ctx) d.m1, d.m2 = clean(args[1]), clean(args[2]) if (d.m1 == '') ~= (d.m2 == '') and not opt.unfinished and not opt.continued then flags.incomplete = true end if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, not opt.continued, false) local html = emit('bayt', d, opt, flags) return html .. categories(flags) end local function staggerFn(defaultIndent) return function(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local opt = rowOpts(args, flags) local d = commonRow(args, ctx) d.m1, d.m2 = clean(args[1]), clean(args[2]) if (d.m1 == '') ~= (d.m2 == '') and not opt.unfinished and not opt.continued then flags.incomplete = true end local raw = pick(args, N.indent) d.indent = parseLength(raw) if raw and not d.indent then flags.unknown = true end d.indent = d.indent or defaultIndent if hasUnknown(args, 2) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, not opt.continued, true) local html = emit('stagger', d, opt, flags) return html .. categories(flags) end end local function mesra(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local opt = rowOpts(args, flags) local d = commonRow(args, ctx) d.text = clean(args[1]) local a = pick(args, N.align) if a then d.align = ALIGN[a:lower()] if not d.align then flags.unknown = true end end local raw = pick(args, N.indent) d.indent = parseLength(raw) if raw and not d.indent then flags.unknown = true end if hasUnknown(args, 1) then flags.unknown = true end applyAuto(d, ctx, ctx.mesra and not opt.continued, true) local html = emit('mesra', d, opt, flags) return html .. categories(flags) end local function emptyFn(kind) return function(frame) local args = getArgs(frame) local ctx = state.ctx or DEFAULT_CTX local flags = {} local d = commonRow(args, ctx) local raw = pick(args, N.height) d.height = parseLength(raw) if raw and not d.height then flags.unknown = true end if hasUnknown(args, 0) then flags.unknown = true end local html if d.height then html = rowGap(d) elseif kind == 'bayt' then d.m1, d.m2 = '', '' html = rowBayt(d) else d.text, d.blank = '', true html = rowMesra(d) end return plain(html) .. categories(flags) end end -- هر خطای پیش‌بینی‌نشده به‌جای شکستن صفحه، پیامی قرمز + رده می‌دهد local function safe(fn) return function(frame) local ok, res = pcall(fn, frame) if ok then return res end return '<span class="error">خطا در پودمان شعر: ' .. esc(tostring(res)) .. '</span>' .. categories({ error = true }) end end p.open = safe(open) p.close = safe(close) p.bayt = safe(bayt) p.stagger = safe(staggerFn(cfg.defaultIndent)) p.ladder = safe(staggerFn(cfg.ladderIndent)) p.mesra = safe(mesra) p.emptyBayt = safe(emptyFn('bayt')) p.emptyMesra = safe(emptyFn('mesra')) return p mbg48qeul6h9qsxndqkyjh4ru9fc09p 828 97055 302557 2026-10-07T15:01:02Z Hanooz 17889 تغییرمسیر به [[پودمان:شعر]] 302557 Scribunto text/plain return require [[پودمان:شعر]] qtoa6s2dy9lvj24gnxpho2n75lds8d1 10 97056 302564 2026-10-07T16:02:11Z Hanooz 17889 صفحه‌ای تازه حاوی «{{#switch:{{{1}}}|aeb|aeb-arab|ar|arc|arq|ary|arz|azb|bcc|bgn|bqi|ckb|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|khw|kk-arab|kk-cn|ks|ks-arab|ku-arab|lki|lrc|luz|ms-arab|mzn|nqo|ota|pnb|prd|ps|sd|sdh|skr|skr-arab|ug|ug-arab|ur|uz-arab|ydd|yi={{{2|rtl}}}|{{{3|ltr}}}}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>» ایجاد کرد 302564 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|aeb|aeb-arab|ar|arc|arq|ary|arz|azb|bcc|bgn|bqi|ckb|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|khw|kk-arab|kk-cn|ks|ks-arab|ku-arab|lki|lrc|luz|ms-arab|mzn|nqo|ota|pnb|prd|ps|sd|sdh|skr|skr-arab|ug|ug-arab|ur|uz-arab|ydd|yi={{{2|rtl}}}|{{{3|ltr}}}}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> pi9dv5ba263y4tsq4vbcpacppuzchsv 0 97057 302570 2026-10-07T16:36:29Z Hanooz 17889 Hanooz صفحهٔ [[نامه روح‌الله خالقی به مدیر مجله موزیک ایران، شهریور ۱۳۳۷]] را به [[موزیک ایران/شماره ۷۶/باین علل در رادیو ایران قبول مسئولیت کردم]] منتقل کرد 302570 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[موزیک ایران/شماره ۷۶/باین علل در رادیو ایران قبول مسئولیت کردم]] ke5d16ethvllqya7x85c781joxs8yk6 14 97058 302572 2026-10-07T16:40:59Z Hanooz 17889 صفحه‌ای تازه حاوی «[[رده:نشریات ادواری]] [[رده:موسیقی]]» ایجاد کرد 302572 wikitext text/x-wiki [[رده:نشریات ادواری]] [[رده:موسیقی]] 1cwaomiyd25vscne81pogxr1f3zmojy 0 97059 302573 2026-10-07T16:41:19Z Hanooz 17889 صفحه‌ای تازه حاوی «{{header periodical}} [[رده:نشریات ادواری، موسیقی]]» ایجاد کرد 302573 wikitext text/x-wiki {{header periodical}} [[رده:نشریات ادواری، موسیقی]] dkby9gigug0dbkv35v8lnt52ao1f8i7