ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.21 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 0 22363 916425 458864 2026-09-25T03:11:37Z Pnkar 42970 انتقال از ویکی‌پدیا 916425 wikitext text/x-wiki == فارسی == === اسم === ساناز (sânâz) یک نام کوچک زنانه فارسی است. در فارسی از سا به معنی «شباهت» و ناز به معنی «ظریف» تشکیل شده است. ساناز به معنای «بی‌همتا و ظریف» است. این نام با زیبایی، ظرافت همراه است و اغلب به عنوان «گلی ظریف و زیباً» تعبیر می‌شود. در ترکی، ساناز از san و az تشکیل شده است که به ترتیب به معنی «شباهت» و «کم» هستند، که معنای «کمیاب» یا «بی‌همتا» را می‌دهد. === منابع === 497m1bn401x9qyaxhk2uqdcjxf54voj 0 116909 916424 901740 2026-09-25T03:10:48Z ~2026-51473-88 47127 /* منبع */ اصلاح اشتباه تایپی 916424 wikitext text/x-wiki ===Wiki=== All, all things Entered in Farsi as prefix for internetic encyclopedias and sedom as suffix but not as single word. ==فارسی== یعنی همه‌چیز؛ اصطلاحاً پیشوند دائرة‌المعارف بویژه از جنبه قابلیت نویسندگی اینترنتی همه اعضا در این دائرةالمعارف‌های اینترنتی. ===مشتقات=== (ن): نه زیرمجموعه ویکی‌پدیا. پارس‌ویکی (ن) ویکشنری ویکی‌انبار ویکی‌بان ویکی‌بوک ویکی‌پدیا ویکی‌داده ویکی‌سفر ویکی‌شیعه (ن) ویکی‌فقه (ن) ویکی‌کتاب ویکی‌گفتاورد ویکی‌لیکس (ن) ویکی‌مدیا ویکی‌نبشته ویکی‌نویس ویکی‌نویسی ویکی‌نیوز ویکی‌واژه == منبع == * {{یادکرد دانشنامه | عنوان = نام مدخل | دانشنامه = دائرةالمعارف بزرگ اسلامی | جلد = | صفحه = | سال = | ناشر = مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی | مکان = تهران | نشانی = https://www.cgie.org.ir | تاریخ بازبینی = ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ | زبان = fa }} npzb08pz2u4y8bh89ee3126cwuedbb5 0 150153 916383 735159 2026-09-24T20:20:23Z NVS MHN 47119 موج لرزه ای (قبلی با هوش مص 916383 wikitext text/x-wiki == فارسی == === ریشه‌شناسی === ترکیب [[موج]] + [[لرزه ای]] (صفت نسبی از [[لرزه]]). معادل [[seismic wave]] در انگلیسی. === آوایش === * {{آیپا|/mowdʒ-e læɾzeˈi/}} * تلفظ فارسی: /موج لرزه ای/ === اسم === '''موج لرزهای''' (''جمع'' [[موج های لرزه ای]] یا [[امواج لرزه ای]]) # (زمین‌شناسی) [[موج]]ی که در اثر [[زمین‌لرزه]]، [[انفجار]] یا منبع لرزه‌ای دیگر در [[زمین]] یا [[آب]] ایجاد می‌شود و از میان لایه‌های زمین منتشر می‌گردد. #: ''موج لرزه‌ای پس از زمین‌لرزه تا ایستگاه‌های دور ثبت شد.'' # (زمین‌شناسی) هر یک از [[امواج]] [[الاستیک]] که در [[محیط]] [[جامد]] یا [[سیال]] زمین منتشر می‌شوند؛ شامل [[موج درونی|موج‌های درونی]] ([[موج P|P]] و [[موج S|S]]) و [[موج سطحی|موج‌های سطحی]]. ==== صرف ==== * جمع: [[موج های لرزه ای]] / [[امواج لرزه ای]] ==== مترادف‌ها ==== * [[موج زلزله]] * [[موج زمین‌لرزه]] * [[موج لرزشی]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[موج لرزه ای درونی]] * [[موج لرزه ای سطحی]] * [[موج لرزه ای P]] * [[موج لرزه ای S]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[موج]] * [[لرزه]] * [[زمین ‌لرزه]] * [[امواج لرزه ای]] * [[موج الاستیک]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|موج لرزه‌ای}} * {{ت|ar|موجة زلزالية}} * {{ت|de|seismische Welle}} * {{ت|en|seismic wave}} * {{ت|es|onda sísmica}} * {{ت|fr|onde sismique}} * {{ت|it|onda sismica}} * {{ت|ru|сейсмическая волна}} * {{ت|tr|sismik dalga}} * {{ت|zh|地震波}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * ''فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان'' (زمین‌شناسی) * [https://wiki.apll.ir/word/index.php/Seismic_wave واژه‌های مصوب فرهنگستان: Seismic wave] * [https://fa.wikipedia.org/wiki/موج_لرزه‌ای ویکی‌پدیا: موج لرزه‌ای] * [https://en.wiktionary.org/wiki/seismic_wave ویکی‌واژه انگلیسی: seismic wave] nnulsa6b56r0guzib9fsh8729grh04n 4 193083 916362 916074 2026-09-24T13:33:56Z Alexis Jazz 27983 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 916362 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} داده‌های زیر در حافظهٔ نهانی وجود دارند و آخرین بار در 2026-09-22T06:27:29Z روزآمدسازی شده‌اند. حداکثر {{PLURAL:5000|یک نتیجه|5000 نتیجه}} در حافظۀ نهان موجود است. {| class="sortable wikitable" ! ابزار !! data-sort-type="number" | شمار کاربران !! data-sort-type="number" | کاربران فعال |- |BiDiEditing || 60 || 1 |- |CleanDeleteReasons || 18 || 0 |- |DefSideBoxes || 48 || 0 |- |EnhancedTalk || 33 || 1 |- |Extra-Editbuttons || 92 || 2 |- |HotCat || 64 || 1 |- |RTRC || 32 || 1 |- |ShortLink || 49 || 1 |- |StatLink || 2 || 0 |- |TranslationAdder || 12 || 1 |- |TranslationAdder-Data || 12 || 0 |- |Twinkle || 46 || 0 |- |UserRights || 2 || 0 |- |VisibilityToggles || 11 || 0 |- |adddefinition || 52 || 2 |- |contribsrange || 44 || 0 |- |defaultVisibilityToggles || 11 || 0 |- |defaultsummaries || 33 || 1 |- |editzero || 50 || 0 |- |googletranslator || 45 || 0 |- |lastdiff || 51 || 1 |- |mySandbox || 42 || 2 |- |purgetab || 52 || 2 |- |userinfo || 61 || 3 |} * [[ویژه:استفاده ابزار]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: BiDiEditing,60,1 CleanDeleteReasons,18,0 DefSideBoxes,48,0 EnhancedTalk,33,1 Extra-Editbuttons,92,2 HotCat,64,1 RTRC,32,1 ShortLink,49,1 StatLink,2,0 TranslationAdder,12,1 TranslationAdder-Data,12,0 Twinkle,46,0 UserRights,2,0 VisibilityToggles,11,0 adddefinition,52,2 contribsrange,44,0 defaultVisibilityToggles,11,0 defaultsummaries,33,1 editzero,50,0 googletranslator,45,0 lastdiff,51,1 mySandbox,42,2 purgetab,52,2 userinfo,61,3 --> l3zj5j3erbhmril60u2mqdlc94yyn70 3 217854 916420 906152 2026-09-24T21:53:18Z Lentokonefani 43802 Lentokonefani صفحهٔ [[بحث کاربر:Pouladartist]] را به [[بحث کاربر:Poulad1]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/Pouladartist|Pouladartist]]» به «[[Special:CentralAuth/Poulad1|Poulad1]]» به طور خودکار منتقل شد 905281 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == [[ویکی‌واژه:تازه‌واردان، خوش آمدید|'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''']]!<br /> امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br /> این پیوندها می‌تواند سودمند باشد: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] |- |||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو |- |||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- |[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]] |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- | |- | |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&nbsp;شاد باشید! -- [[کاربر:AFlorence|'''فلورانس''']] ([[بحث کاربر:AFlorence|بحث]]) ۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۶ (UTC) euom0ytcx23ajevpe6uw2ll6gyjh2bd 2 219821 916366 916326 2026-09-24T18:18:42Z NVS MHN 47119 /* 📊 آمار من */ 916366 wikitext text/x-wiki {{#babel:fa|en-4|ru-3|ar-2|de-1|ko-1}} == 📊 آمار NVS MHN == [https://xtools.wmcloud.org/ec/fa.wiktionary.org/NVS_MHN آمار ویرایش‌های من در XTools] [[ویژه:مشارکت‌ها/NVS MHN|مشارکت‌های من در ویکی‌واژه]] '''[[ویکی‌واژه|ویکی واژه]] فارسی را گسترش دهیم''' نمونه هایی از مدخل‌های ساخته شده توسط NVS MHN: ==د== [[دل زده]] ==a== [[attire]] ==b== [[brisk]] ==d== [[dreary]] [[dreariest]] [[drearily]] ==e== [[energy]] [[energetic]] [[exhaustion]] [[energies]] ==f== [[fed up]] [[fatiguedly]] [[fatigue]] [[fatigues]] [[fatiguing]] ==r== [[refreshed]] ==s== [[sleepy]] [[sleepiness]] ==t== [[tire]] [[tires]] [[tired]] [[tiredly]] [[tireless]] [[tiredness]] ==w== [[wearily]] [[weariness]] ==روسی== [[привет]] 4g8tspgghcagllufw39tkawfnpgd4j5 916372 916366 2026-09-24T19:45:39Z NVS MHN 47119 /* 📊 آمار NVS MHN */ 916372 wikitext text/x-wiki {{#babel:fa|en-4|ru-3|ar-2|de-1|ko-1}} == 📊 آمار NVS MHN == [https://xtools.wmcloud.org/ec/fa.wiktionary.org/NVS_MHN آمار ویرایش‌های من در XTools] [[ویژه:مشارکت‌ها/NVS MHN|مشارکت‌های من در ویکی‌واژه]] '''[[ویکی‌واژه|ویکی واژه]] فارسی را گسترش دهیم''' ===نمونه هایی از مدخل‌های ساخته شده توسط NVS MHN:=== ==د== [[دل زده]] ==a== [[attire]] ==b== [[brisk]] ==d== [[dreary]] [[dreariest]] [[drearily]] ==e== [[energy]] [[energetic]] [[exhaustion]] [[energies]] ==f== [[fed up]] [[fatiguedly]] [[fatigue]] [[fatigues]] [[fatiguing]] ==r== [[refreshed]] ==s== [[sleepy]] [[sleepiness]] ==t== [[tire]] [[tires]] [[tired]] [[tiredly]] [[tireless]] [[tiredness]] ==w== [[wearily]] [[weariness]] ==روسی== [[привет]] 26s6fzyh419micbwsb4i0xg9rtao2k1 0 219869 916376 916325 2026-09-24T19:57:36Z NVS MHN 47119 /* قید */ . 916376 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[здоровый]] (سالم، تندرست) + [[-о]] (پسوند قیدساز). «здоровый» خود از اسلاوی کلیسایی باستان ''съдравъ'' (sъdravъ) و پیشاسلاوی ''*sъdorvъ'' آمده است که در اصل به معنای «مانند درخت محکم و استوار» بوده است (از ''*sъ-'' به معنای «خوب» + ''*dorvo'' به معنای «درخت، چوب»). هم‌ریشه با لهستانی ''zdrowy''، چکی ''zdravý''، بلغاری ''здрав'' (zdrav) و صربی-کروات ''здрав''/''zdrav''. === آوایش === تلفظ این واژه بسته به معنی آن متفاوت است: * {{آیپا|/ˈzdorəvə/}} (تکیه روی هجای اول) — به معنای «خوب، عالی، خیلی» تلفظ روسی {{audio|ru|Ru-здорово.ogg}} * {{آیپا|/zdɐˈrovə/}} (تکیه روی هجای دوم) — به معنای «سلام، درود». === قید === '''здорово''' (''تکیه روی هجای اول'') # {{غیررسمی}} [[خوب]]، [[عالی]]، [[به خوبی]]؛ به شکلی [[شایسته]] و [[تحسین برانگیز]] #: ''Ты здорово сказал.'' #:: خیلی خوب گفتی. #: ''Здорово сделано.'' #:: عالی ساخته شده. # [[خیلی]]، [[بسیار]]، [[شدیدا]]؛ به میزان زیاد #: ''Я здорово проголодался.'' #:: خیلی گرسنه‌ام شده. #: ''Эти отклонения здорово уменьшают скорость.'' #:: این انحرافات سرعت را خیلی کم می‌کنند. === محمول === '''здорово''' (''تکیه روی هجای اول'') # [[خوب]] است، [[عالی]] است؛ بیان‌کنندهٔ رضایت یا خوشایند بودن وضعیتی #: ''А как здесь здорово!'' #:: اینجا چقدر عالیه! #: ''Как здорово было бы не перевоспитывать, а просто сразу хорошо воспитать человека.'' #:: چقدر عالی می‌شد اگر آدم را از همان اول درست تربیت می‌کردیم، نه اینکه بعداً دوباره تربیتش کنیم. === صفت === '''здорово''' (''تکیه روی هجای اول''، ''کوتاه‌شدهٔ خنثی از'' [[здоровый]]) # کم‌کاربرد: [[سالم]]، [[تندرست]]؛ (به‌ویژه در جمله‌های اشاره به سلامت) برای سلامتی مفید #: ''Молоко здорово для детей.'' #:: شیر برای بچه‌ها سالم است. === شبه‌جمله === '''здорово''' (''تکیه روی هجای دوم'') # [[خوب]] است، [[عالی]] است؛ برای ابراز رضایت یا تأیید (مانند «عالی!») #: ''Здорово! Ты сдал экзамен!'' #:: عالی! تو امتحان را قبول شدی! === حرف ندا === '''здорово''' (''تکیه روی هجای دوم'') # غیررسمی: [[مردانه]] [[سلام]]! [[درود]]! (شکل خودمانی و صمیمی احوال‌پرسی، بیشتر میان مردان نزدیک) #: ''Здорово, Миша! Как дела?'' #:: سلام میشا! چطوری؟ #: ''Здорово, брат, здорово.'' #:: سلام برادر، سلام. ==== صرف ==== * (قید و حرف ندا بدون صرف هستند) * صفت مرتبط: [[здоровый]]، [[здоровая]]، [[здоровое]]، [[здоровые]] * کوتاه‌شده: [[здоров]]، [[здорова]]، [[здорово]]، [[здоровы]] ==== مترادف‌ها ==== * (خوب، عالی): [[хорошо]]، [[отлично]]، [[классно]]، [[прекрасно]]، [[великолепно]] * (خیلی): [[очень]]، [[сильно]]، [[весьма]]، [[крайне]] * (سلام): [[здравствуй]]، [[привет]]، [[здравия желаю]] * (سالم): [[полезно]]، [[благотворно]] ==== متضادها ==== * (خوب، عالی): [[плохо]]، [[скверно]]، [[отвратительно]]، [[ужасно]] * (خیلی): [[слегка]]، [[немного]]، [[чуть-чуть]] * (سلام): [[прощай]]، [[пока]]، [[до свидания]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[здоровье]] * [[здоровый]] * [[здороветь]] * [[выздороветь]] * [[здорово живешь]] (اصطلاح) * [[за здорово живешь]] (اصطلاح) * [[не за здорово живешь]] (اصطلاح) ==== جستارهای وابسته ==== * [[здоровый]] * [[здоровье]] * [[здравствуй]] * [[привет]] * [[хорошо]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خوب، عالی}} * {{ت|ar|ممتاز}} * {{ت|de|großartig}} * {{ت|en|awesome}} * {{ت|es|genial}} * {{ت|fa|عالی}} * {{ت|fr|génial}} * {{ت|it|fantastico}} * {{ت|tr|harika}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خیلی، بسیار}} * {{ت|ar|جدا}} * {{ت|de|sehr}} * {{ت|en|very really}} * {{ت|es|muy}} * {{ت|fa|خیلی}} * {{ت|fr|très}} * {{ت|it|molto}} * {{ت|tr|çok}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|سلام (غیررسمی)}} * {{ت|ar|مرحبا}} * {{ت|de|hallo}} * {{ت|en|hi}} * {{ت|es|hola}} * {{ت|fa|سلام}} * {{ت|fr|salut}} * {{ت|it|ciao}} * {{ت|tr|merhaba}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|سالم، مفید برای سلامتی}} * {{ت|ar|صحي}} * {{ت|de|gesund}} * {{ت|en|healthy}} * {{ت|es|saludable}} * {{ت|fa|سالم}} * {{ت|fr|sain}} * {{ت|it|sano}} * {{ت|tr|sağlıklı}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/здорово ویکی‌واژه روسی: здорово] * [https://en.wiktionary.org/wiki/здорово ویکی‌واژه انگلیسی: здорово] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' bo7kr1mxqbtec86eavfmb38v0ravn6x 0 219890 916361 2026-09-24T13:26:46Z NVS MHN 47119 combat 916361 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از فرانسوی میانه ''combat''، از فرانسوی کهن ''combat''، از فعل ''combattre''، از لاتین ''combattere''، از ''com-'' (با) + ''battuere'' (زدن، جنگیدن). نخستین کاربرد در انگلیسی به سدهٔ ۱۶ میلادی بازمی‌گردد. === آوایش === * {{آیپا|/ˈkɒmbæt/}} '''بریتانیایی''' (اسم) * {{آیپا|/ˈkɑːmbæt/}} '''آمریکایی''' (اسم) * تلفظ آمریکایی: {{audio|en|en-us-combat.ogg|a=US}} * {{آیپا|/kəmˈbæt/}} '''بریتانیایی''' (فعل) * {{آیپا|/kəmˈbæt/}} '''آمریکایی''' (فعل) * تلفظ آمریکایی: {{audio|en|en-us-combat (verb).ogg|a=US}} === اسم === '''combat''' (''جمع'' [[combats]]) # [[نبرد]]، [[پیکار]]؛ [[جنگ]] و [[درگیری]] مسلحانه میان نیروهای نظامی #: ''The soldiers were sent into combat.'' #:: سربازان به نبرد فرستاده شدند. # [[مبارزه]]، [[کشمکش]]؛ [[ستیز]] با چیزی یا کسی #: ''the combat against poverty'' #:: مبارزه با فقر # {{نظامی}} [[عملیات]] رزمی؛ [[نبرد]] رویاروی #: ''combat troops'' #:: نیروهای رزمی ==== مترادف‌ها ==== * (نبرد): [[battle]]، [[fight]]، [[warfare]]، [[action]]، [[clash]]، [[conflict]] * (مبارزه): [[struggle]]، [[fight]]، [[contest]]، [[battle]] ==== متضادها ==== * [[peace]]، [[truce]]، [[ceasefire]]، [[armistice]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[combatant]] * [[combative]] * [[combativeness]] * [[combat boot]] * [[combat fatigue]] * [[combat zone]] * [[combat-ready]] * [[combat mission]] * [[combat aircraft]] * [[combat sports]] * [[hand-to-hand combat]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[battle]] * [[fight]] * [[war]] * [[struggle]] * [[conflict]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نبرد}} * {{ت|ar|قتال}} * {{ت|de|Kampf}} * {{ت|es|combate}} * {{ت|fa|نبرد}} * {{ت|fr|combat}} * {{ت|it|combattimento}} * {{ت|ru|бой}} * {{ت|tr|savaş}} * {{ت|zh|战斗}} {{بر-پایین}} === فعل === '''combat''' (''سوم‌شخص مفرد'' [[combats]]، ''حال استمراری'' [[combating]] یا [[combatting]]، ''گذشته و اسم مفعول'' [[combated]] یا [[combatted]]) # [[جنگیدن]]؛ [[نبرد]] کردن؛ شرکت در [[پیکار]] #: ''The two armies combated for control of the city.'' #:: دو ارتش برای کنترل شهر جنگیدند. # [[مبارزه]] کردن با؛ [[مقابله]] کردن با؛ [[ستیز]] کردن با چیزی #: ''The government is trying to combat inflation.'' #:: دولت در تلاش است با تورم مبارزه کند. # [[مخالفت]] کردن؛ [[مقاومت]] کردن در برابر #: ''She combated the proposal at the meeting.'' #:: او در جلسه با آن پیشنهاد مخالفت کرد. ==== صرف ==== * سوم‌شخص مفرد: [[combats]] * حال استمراری: [[combating]] / [[combatting]] * گذشتهٔ ساده: [[combated]] / [[combatted]] * اسم مفعول: [[combated]] / [[combatted]] ==== مترادف‌ها ==== * (جنگیدن): [[fight]]، [[battle]]، [[struggle]]، [[war]] * (مبارزه کردن): [[fight]]، [[oppose]]، [[resist]]، [[contend]] * (مخالفت کردن): [[oppose]]، [[resist]]، [[withstand]] ==== متضادها ==== * [[surrender]]، [[yield]]، [[retreat]]، [[flee]]، [[submit]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[combating]] * [[combatted]] * [[combatable]] (نادر) ==== جستارهای وابسته ==== * [[battle]] * [[fight]] * [[struggle]] * [[oppose]] * [[resist]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|جنگیدن}} * {{ت|ar|قاتل}} * {{ت|de|kämpfen}} * {{ت|es|combatir}} * {{ت|fa|جنگیدن}} * {{ت|fr|combattre}} * {{ت|it|combattere}} * {{ت|ru|сражаться}} * {{ت|tr|savaşmak}} * {{ت|zh|战斗}} {{بر-پایین}} === منابع === * [https://www.oed.com/dictionary/combat_n Oxford English Dictionary – combat, n.] * [https://www.oed.com/dictionary/combat_v Oxford English Dictionary – combat, v.] * [https://www.etymonline.com/word/combat Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/combat Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/combat Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:combat|ویکی‌واژه انگلیسی: combat]] 5hg8ds9fiw43jzgdkqwxkc0e4fan4gr 0 219891 916363 2026-09-24T15:05:32Z NVS MHN 47119 emptying 916363 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[empty]] + [[-ing]]؛ «empty» از انگلیسی میانه ''empty''، از انگلیسی کهن ''ǣmettig'' (خالی، بی‌کار)، از ''ǣmetta'' (فراغت، آسودگی). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɛmptiɪŋ/}} '''بریتانیایی''' * {{آیپا|/ˈɛmptiɪŋ/}} '''آمریکایی''' === فعل === '''emptying''' # حال استمراری و اسم فاعل [[empty]]. #: ''She is emptying the dishwasher.'' #:: او در حال خالی کردن ماشین ظرفشویی است. ==== صرف ==== * مصدر: [[empty]] * سوم‌شخص مفرد: [[empties]] * گذشتهٔ ساده: [[emptied]] * اسم مفعول: [[emptied]] * حال استمراری: [[emptying]] === اسم === '''emptying''' (''جمع'' [[emptyings]]) # عمل [[خالی]] کردن؛ [[تخلیه]]، [[تخلیه کردن]] #: ''The emptying of the pool took all afternoon.'' #:: خالی کردن استخر تمام بعدازظهر طول کشید. # (معمولاً جمع) [[ته مانده]]؛ [[رسوب]]، [[درده]] #: ''the emptyings of a barrel'' #:: ته‌ماندهٔ یک بشکه ==== مترادف‌ها ==== * (خالی کردن): [[evacuation]]، [[draining]]، [[voiding]]، [[clearing]]، [[depletion]] * (ته‌مانده): [[dregs]]، [[sediment]]، [[lees]]، [[residue]] ==== متضادها ==== * [[filling]]، [[replenishing]]، [[loading]]، [[refilling]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[emptyings]] * [[self-emptying]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[empty]] * [[emptier]] * [[emptiness]] * [[drain]] * [[evacuate]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خالی کردن}} * {{ت|ar|إفراغ}} * {{ت|de|Entleerung}} * {{ت|es|vaciado}} * {{ت|fa|خالی کردن}} * {{ت|fr|vidage}} * {{ت|it|svuotamento}} * {{ت|ru|опорожнение}} * {{ت|tr|boşaltma}} * {{ت|zh|排空}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/emptying_n Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/empty Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/emptying Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/emptying Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:emptying|ویکی‌واژه انگلیسی: emptying]] hhrbi70dhub6g3apz4juwp7g4ctp7ck 0 219892 916364 2026-09-24T15:09:19Z NVS MHN 47119 dismally 916364 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[dismal]] + [[-ly]]؛ «dismal» از انگلیسی میانه ''dismal''، از آنگلونورمن ''dismal''، از فرانسوی کهن ''dis mal''، از لاتین قرون وسطی ''dies mali'' (روزهای نحس)، از لاتین ''dies'' (روز) + ''mali'' (بد، نحس). === آوایش === * {{آیپا|/ˈdɪzməli/}} '''بریتانیایی''' * تلفظ بریتانیایی: {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-dismally.wav|a=Southern England}} * {{آیپا|/ˈdɪzməli/}} '''آمریکایی''' === قید === '''dismally''' # به شکلی [[دلگیر]] یا [[اندوه بار]]؛ [[غمگینانه]]، [[تیره]]، [[افسرده کننده]] #: ''The rain fell dismally all day.'' #:: باران تمام روز به شکلی دلگیر می‌بارید. # به شکلی [[ضعیف]] یا [[ناموفق]]؛ [[بد]]، [[اسف‌ بار]] #: ''The team performed dismally in the final.'' #:: تیم در فینال عملکرد بسیار ضعیفی داشت. # [[ملالت بار]]؛ به شکلی [[یکنواخت]] و [[خسته کننده]] #: ''The meeting ended dismally.'' #:: جلسه به شکلی ملالت‌بار پایان یافت. ==== مترادف‌ها ==== * (دلگیر): [[gloomily]]، [[drearily]]، [[bleakly]]، [[somberly]]، [[cheerlessly]] * (ضعیف و ناموفق): [[poorly]]، [[badly]]، [[terribly]]، [[miserably]] * (ملالت‌بار): [[depressingly]]، [[sadly]]، [[mournfully]] ==== متضادها ==== * [[cheerfully]]، [[brightly]]، [[happily]]، [[successfully]]، [[well]]، [[encouragingly]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[dismal]] * [[gloomily]] * [[drearily]] * [[cheerlessly]] * [[sadly]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دلگیرانه}} * {{ت|ar|بكآبة}} * {{ت|de|trostlos}} * {{ت|es|lúgubremente}} * {{ت|fa|دلگیرانه}} * {{ت|fr|tristement}} * {{ت|it|tristemente}} * {{ت|ru|уныло}} * {{ت|tr|kasvetli bir şekilde}} * {{ت|zh|阴郁地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/dismally_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/dismal Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/dismally Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/dismally Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:dismally|ویکی‌واژه انگلیسی: dismally]] qqwfuo0mt0kmbex8uj9n33z0ukk448k 0 219893 916365 2026-09-24T17:05:54Z NVS MHN 47119 exhausting 916365 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[exhaust]] + [[-ing]]؛ «exhaust» از لاتین ''exhaustus''، اسم مفعول ''exhaurire'' (بیرون کشیدن، تخلیه کردن)، از ''ex-'' (بیرون) + ''haurire'' (کشیدن، بیرون کشیدن). === آوایش === * {{آیپا|/ɪɡˈzɔːstɪŋ/}} '''بریتانیایی''' * تلفظ بریتانیایی: {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-exhausting.wav|a=Southern England}} * {{آیپا|/ɪɡˈzɔːstɪŋ/}} '''آمریکایی''' === فعل === '''exhausting''' # حال استمراری و اسم فاعل [[exhaust]]. #: ''The long walk was exhausting the children.'' #:: پیاده‌روی طولانی بچه‌ها را خسته می‌کرد. === صفت === '''exhausting''' # بسیار [[خسته کننده]]؛ [[فرساینده]]؛ باعث [[خستگی]] شدید جسمی یا روحی #: ''It was an exhausting day at work.'' #:: روز خسته‌کننده‌ای در محل کار بود. # [[طاقت فرسا]]؛ نیازمند تلاش و کوشش بسیار #: ''The negotiations were long and exhausting.'' #:: مذاکرات طولانی و طاقت‌فرسا بود. ==== مترادف‌ها ==== * (خسته‌کننده): [[tiring]]، [[draining]]، [[fatiguing]]، [[wearying]]، [[enervating]]، [[wearing]]، [[wearisome]]، [[taxing]] * (طاقت‌فرسا): [[grueling]]، [[arduous]]، [[strenuous]]، [[demanding]] ==== متضادها ==== * [[refreshing]]، [[invigorating]]، [[energizing]]، [[restful]]، [[stimulating]]، [[exhilarating]]، [[relaxing]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[exhaustingly]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[exhaust]] * [[exhausted]] * [[exhaustion]] * [[tiring]] * [[fatiguing]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خسته‌کننده}} * {{ت|ar|متعب}} * {{ت|de|erschöpfend}} * {{ت|es|agotador}} * {{ت|fa|خسته‌کننده}} * {{ت|fr|épuisant}} * {{ت|it|estenuante}} * {{ت|ru|утомительный}} * {{ت|tr|yorucu}} * {{ت|zh|累人的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/exhausting_adj Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/exhaust Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/exhausting Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/exhausting Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:exhausting|ویکی‌واژه انگلیسی: exhausting]] e1mpoqzlf2j7hj4d7mobd0d1s4gtrc1 0 219894 916367 2026-09-24T18:25:06Z NVS MHN 47119 gloomily 916367 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[gloomy]] + [[-ly]]؛ «gloomy» از [[gloom]] + [[-y]]؛ «gloom» از انگلیسی میانه ''gloom''، از انگلیسی کهن ''glōm'' (تیرگی، غروب). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɡluːmɪli/}} '''بریتانیایی''' * {{آیپا|/ˈɡluːməli/}} '''آمریکایی''' * تلفظ آمریکایی: {{audio|en|en-us-gloomily.ogg|a=US}} === قید === '''gloomily''' # به شکلی [[تاریک]] و [[دلگیر]]؛ [[تیره]]، [[غمگینانه]] #: ''The room was gloomily lit by a single candle.'' #:: اتاق به شکلی دلگیر با یک شمع روشن شده بود. # [[افسرده]] و [[ناامید]]؛ [[با دلتنگی]]، [[از سر ناامیدی]] #: ''He stared gloomily out of the window.'' #:: او با ناامیدی به بیرون پنجره خیره شد. # [[ملالت ‌بار]]؛ به شکلی [[یکنواخت]] و [[خسته ‌کننده]] #: ''The meeting dragged on gloomily.'' #:: جلسه به شکلی ملالت‌بار ادامه یافت. ==== مترادف‌ها ==== * (تاریک و دلگیر): [[darkly]]، [[dimly]]، [[dismally]]، [[drearily]]، [[bleakly]]، [[somberly]] * (افسرده): [[sadly]]، [[mournfully]]، [[despondently]]، [[dejectedly]]، [[depressingly]] * (ملالت‌بار): [[cheerlessly]]، [[dully]]، [[wearily]] ==== متضادها ==== * [[brightly]]، [[cheerfully]]، [[happily]]، [[joyfully]]، [[sunnily]]، [[optimistically]]، [[livelily]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[gloomy]] * [[gloom]] * [[gloominess]] * [[dismally]] * [[drearily]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|غمگینانه}} * {{ت|ar|بكآبة}} * {{ت|de|düster}} * {{ت|es|tristemente}} * {{ت|fa|غمگینانه}} * {{ت|fr|tristement}} * {{ت|it|tristemente}} * {{ت|ru|уныло}} * {{ت|tr|hüzünlü bir şekilde}} * {{ت|zh|阴郁地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/gloomily_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/gloomy Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/gloomily Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/gloomily Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:gloomily|ویکی‌واژه انگلیسی: gloomily]] ae32l4f4k32fterbtn0ipxomwtrmfza 0 219895 916368 2026-09-24T18:27:09Z NVS MHN 47119 dimly 916368 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[dim]] + [[-ly]]؛ «dim» از انگلیسی میانه ''dim''، از انگلیسی کهن ''dimm'' (تاریک، تیره). === آوایش === * {{آیپا|/ˈdɪmli/}} '''بریتانیایی''' * {{آیپا|/ˈdɪmli/}} '''آمریکایی''' === قید === '''dimly''' # به شکلی [[کم ‌نور]] یا [[تار]]؛ [[تاریک]]، [[ضعیف]] از نظر نور #: ''The room was dimly lit by a single candle.'' #:: اتاق به‌طور کم‌نور با یک شمع روشن شده بود. # [[مبهم]] و [[نامشخص]]؛ [[به ‌طور نامشخص]]، [[تار]]، [[مبهم]] #: ''I could dimly remember the events of that night.'' #:: رویدادهای آن شب را به‌طور مبهم به یاد می‌آوردم. # [[به ‌طور ضعیف]] یا [[کم‌ رنگ]]؛ [[ضعیف]]، [[محو]] #: ''The stars shone dimly in the night sky.'' #:: ستارگان در آسمان شب به‌طور ضعیف می‌درخشیدند. ==== مترادف‌ها ==== * (کم‌نور): [[faintly]]، [[weakly]]، [[darkly]]، [[softly]]، [[obscurely]] * (مبهم): [[vaguely]]، [[indistinctly]]، [[hazily]]، [[unclearly]] * (ضعیف): [[feebly]]، [[faintly]]، [[dully]] ==== متضادها ==== * [[brightly]]، [[clearly]]، [[distinctly]]، [[vividly]]، [[strongly]]، [[sharply]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[dim]] * [[dimness]] * [[dimmer]] * [[dimmest]] * [[gloomily]] * [[faintly]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به‌طور مبهم}} * {{ت|ar|بشكل خافت}} * {{ت|de|schwach}} * {{ت|es|tenuemente}} * {{ت|fa|به‌طور مبهم}} * {{ت|fr|faiblement}} * {{ت|it|debolmente}} * {{ت|ru|тускло}} * {{ت|tr|loş bir şekilde}} * {{ت|zh|模糊地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/dimly_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/dimly Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/dimly Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/dimly Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:dimly|ویکی‌واژه انگلیسی: dimly]] d29dhgd6nu76b3l3hlfa7b0g9bv8giq 916369 916368 2026-09-24T18:28:10Z NVS MHN 47119 audio 916369 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[dim]] + [[-ly]]؛ «dim» از انگلیسی میانه ''dim''، از انگلیسی کهن ''dimm'' (تاریک، تیره). === آوایش === * {{آیپا|/ˈdɪmli/}} '''بریتانیایی''' * {{آیپا|/ˈdɪmli/}} '''آمریکایی''' *تلفظ آمریکایی: {{audio|en|en-us-dimly.ogg|a=US}} === قید === '''dimly''' # به شکلی [[کم ‌نور]] یا [[تار]]؛ [[تاریک]]، [[ضعیف]] از نظر نور #: ''The room was dimly lit by a single candle.'' #:: اتاق به‌طور کم‌نور با یک شمع روشن شده بود. # [[مبهم]] و [[نامشخص]]؛ [[به ‌طور نامشخص]]، [[تار]]، [[مبهم]] #: ''I could dimly remember the events of that night.'' #:: رویدادهای آن شب را به‌طور مبهم به یاد می‌آوردم. # [[به ‌طور ضعیف]] یا [[کم‌ رنگ]]؛ [[ضعیف]]، [[محو]] #: ''The stars shone dimly in the night sky.'' #:: ستارگان در آسمان شب به‌طور ضعیف می‌درخشیدند. ==== مترادف‌ها ==== * (کم‌نور): [[faintly]]، [[weakly]]، [[darkly]]، [[softly]]، [[obscurely]] * (مبهم): [[vaguely]]، [[indistinctly]]، [[hazily]]، [[unclearly]] * (ضعیف): [[feebly]]، [[faintly]]، [[dully]] ==== متضادها ==== * [[brightly]]، [[clearly]]، [[distinctly]]، [[vividly]]، [[strongly]]، [[sharply]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[dim]] * [[dimness]] * [[dimmer]] * [[dimmest]] * [[gloomily]] * [[faintly]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به‌طور مبهم}} * {{ت|ar|بشكل خافت}} * {{ت|de|schwach}} * {{ت|es|tenuemente}} * {{ت|fa|به‌طور مبهم}} * {{ت|fr|faiblement}} * {{ت|it|debolmente}} * {{ت|ru|тускло}} * {{ت|tr|loş bir şekilde}} * {{ت|zh|模糊地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/dimly_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/dimly Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/dimly Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/dimly Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:dimly|ویکی‌واژه انگلیسی: dimly]] ozhllc1czjplm8wzrcw0ysor4k2z71o 0 219896 916370 2026-09-24T18:30:00Z NVS MHN 47119 clearly 916370 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[clear]] + [[-ly]]؛ «clear» از انگلیسی میانه ''clere''، از فرانسوی کهن ''cler''، از لاتین ''clarus'' (روشن، واضح، درخشان). نخستین کاربرد «clearly» در انگلیسی میانه (سدهٔ ۱۴ میلادی) ثبت شده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈklɪəli/}} '''بریتانیایی''' * {{آیپا|/ˈklɪrli/}} '''آمریکایی''' === قید === '''clearly''' # به شکلی [[روشن]] و [[واضح]]؛ [[آشکارا]]، [[به ‌طور واضح]] #: ''Please speak clearly so everyone can hear you.'' #:: لطفاً واضح صحبت کن تا همه بتوانند بشنوند. # [[بدون]] [[شک]] و [[ابهام]]؛ [[قطعاً]]، [[بدیهی است که]] #: ''Clearly, he was not telling the truth.'' #:: بدیهی است که او راست نمی‌گفت. # به شکلی که به‌راحتی دیده یا فهمیده شود؛ [[آشکارا]]، [[به ‌طور محسوس]] #: ''The mountains were clearly visible from our window.'' #:: کوه‌ها از پنجرهٔ ما به‌طور واضح دیده می‌شدند. ==== مترادف‌ها ==== * (واضح): [[plainly]]، [[distinctly]]، [[evidently]]، [[obviously]]، [[unmistakably]]، [[manifestly]] * (قطعاً): [[certainly]]، [[undoubtedly]]، [[definitely]]، [[undeniably]]، [[decidedly]] * (محسوس): [[visibly]]، [[noticeably]]، [[perceptibly]] ==== متضادها ==== * [[vaguely]]، [[obscurely]]، [[ambiguously]]، [[indistinctly]]، [[unclearly]]، [[doubtfully]]، [[uncertainly]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[unclearly]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[clear]] * [[clarity]] * [[clearness]] * [[plainly]] * [[obviously]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به‌طور واضح}} * {{ت|ar|بوضوح}} * {{ت|de|klar}} * {{ت|es|claramente}} * {{ت|fa|به‌طور واضح}} * {{ت|fr|clairement}} * {{ت|it|chiaramente}} * {{ت|ru|ясно}} * {{ت|tr|açıkça}} * {{ت|zh|清楚地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/clearly_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/clearly Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/clearly Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/clearly Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:clearly|ویکی‌واژه انگلیسی: clearly]] sx6j955gfwk1zvxiooz7e96ubr07ey3 916371 916370 2026-09-24T18:31:18Z NVS MHN 47119 audio 916371 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[clear]] + [[-ly]]؛ «clear» از انگلیسی میانه ''clere''، از فرانسوی کهن ''cler''، از لاتین ''clarus'' (روشن، واضح، درخشان). نخستین کاربرد «clearly» در انگلیسی میانه (سدهٔ ۱۴ میلادی) ثبت شده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈklɪəli/}} '''بریتانیایی''' * {{آیپا|/ˈklɪrli/}} '''آمریکایی''' * تلفظ آمریکایی: {{audio|en|en-us-clearly.ogg|a=US}} === قید === '''clearly''' # به شکلی [[روشن]] و [[واضح]]؛ [[آشکارا]]، [[به ‌طور واضح]] #: ''Please speak clearly so everyone can hear you.'' #:: لطفاً واضح صحبت کن تا همه بتوانند بشنوند. # [[بدون]] [[شک]] و [[ابهام]]؛ [[قطعاً]]، [[بدیهی است که]] #: ''Clearly, he was not telling the truth.'' #:: بدیهی است که او راست نمی‌گفت. # به شکلی که به‌راحتی دیده یا فهمیده شود؛ [[آشکارا]]، [[به ‌طور محسوس]] #: ''The mountains were clearly visible from our window.'' #:: کوه‌ها از پنجرهٔ ما به‌طور واضح دیده می‌شدند. ==== مترادف‌ها ==== * (واضح): [[plainly]]، [[distinctly]]، [[evidently]]، [[obviously]]، [[unmistakably]]، [[manifestly]] * (قطعاً): [[certainly]]، [[undoubtedly]]، [[definitely]]، [[undeniably]]، [[decidedly]] * (محسوس): [[visibly]]، [[noticeably]]، [[perceptibly]] ==== متضادها ==== * [[vaguely]]، [[obscurely]]، [[ambiguously]]، [[indistinctly]]، [[unclearly]]، [[doubtfully]]، [[uncertainly]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[unclearly]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[clear]] * [[clarity]] * [[clearness]] * [[plainly]] * [[obviously]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به‌طور واضح}} * {{ت|ar|بوضوح}} * {{ت|de|klar}} * {{ت|es|claramente}} * {{ت|fa|به‌طور واضح}} * {{ت|fr|clairement}} * {{ت|it|chiaramente}} * {{ت|ru|ясно}} * {{ت|tr|açıkça}} * {{ت|zh|清楚地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/clearly_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/clearly Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/clearly Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/clearly Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:clearly|ویکی‌واژه انگلیسی: clearly]] re1kypc701na9bx93m0nqr53a2nkbmr 0 219897 916373 2026-09-24T19:48:44Z NVS MHN 47119 freshly 916373 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[fresh]] + [[-ly]]؛ «fresh» از انگلیسی کهن ''fersc'' (تازه، شیرین)، از پیش‌ژرمنی ''*friskaz''. هم‌ریشه با آلمانی ''frisch''، هلندی ''vers'' و سوئدی ''färsk''. === آوایش === * {{آیپا|/ˈfrɛʃli/}} '''بریتانیایی''' *تلفظ بریتانیایی: {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-freshly.wav|a=Southern England}} * {{آیپا|/ˈfrɛʃli/}} '''آمریکایی''' === قید === '''freshly''' # به شکلی [[تازه]]؛ به‌تازگی #: ''freshly baked bread'' #:: نان تازه‌پخته #: ''The vegetables were freshly picked from the garden.'' #:: سبزیجات تازه از باغ چیده شده بودند. # [[دوباره]] و [[از نو]]؛ [[به طور تازه]] #: ''The walls were freshly painted.'' #:: دیوارها تازه رنگ شده بودند. # [[به طور جدید]]؛ [[نو]]، [[به تازگی]] #: ''a freshly graduated student'' #:: دانش‌آموختهٔ تازه ==== مترادف‌ها ==== * (تازه): [[newly]]، [[just]]، [[recently]]، [[lately]] * (از نو): [[anew]]، [[afresh]]، [[again]] ==== متضادها ==== * [[stale]]، [[oldly]] (نادر)، [[previously]]، [[long ago]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[fresh]] * [[freshness]] * [[afresh]] * [[newly]] * [[recently]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تازه}} * {{ت|ar|طازجاً}} * {{ت|de|frisch}} * {{ت|es|recién}} * {{ت|fa|تازه}} * {{ت|fr|fraîchement}} * {{ت|it|fresco}} * {{ت|ru|свежо}} * {{ت|tr|taze}} * {{ت|zh|新鲜地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/freshly_adv Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/fresh Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/freshly Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/freshly Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:freshly|ویکی‌واژه انگلیسی: freshly]] 09ig3l4xhpuimkvvo0oogjilr7s3cuy 0 219898 916374 2026-09-24T19:54:24Z NVS MHN 47119 поклон 916374 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''поклонъ'' (poklonъ)، از پیشاسلاوی ''*poklonъ''، از ''*pokloniti'' (خم کردن، تعظیم کردن)، از ''*kloniti'' (خم کردن). هم‌ریشه با لهستانی [[pokłon]]، اوکراینی [[поклін]]، بلغاری [[поклон]] و صربی-کروات [[поклон]]. === آوایش === * {{آیپا|/pɐˈkɫon/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-поклон.ogg}} === اسم === '''поклон''' (''جنسیت: مذکر''، ''اضافه:'' [[поклона]]، ''جمع:'' [[поклоны]]) # [[تعظیم]]، [[کرنش]]؛ خم شدن سر و تن به نشانهٔ [[احترام]] یا [[سلام]] #: ''Он сделал глубокий поклон.'' #:: او تعظیم عمیقی کرد. # [[سلام]]، [[درود]]؛ پیام احترام و ارادت (به‌ویژه در عبارت‌های سنتی) #: ''Передай ему от меня поклон.'' #:: از طرف من به او سلام برسان. # جمع: [[تعظیم ها]]، [[کرنش ها]]؛ نیز [[سلام ها]] و [[درود ها]] #: ''Низкие поклоны всем друзьям.'' #:: سلام‌های گرم به همهٔ دوستان. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || поклон || поклоны |- | اضافی || поклона || поклонов |- | برایی || поклону || поклонам |- | مفعولی || поклон || поклоны |- | ابزاری || поклоном || поклонами |- | اضافی (پیشرویی) || поклоне || поклонах |} ==== مترادف‌ها ==== * (تعظیم): [[поклонение]]، [[поклонение]] (در برخی کاربردها) * (سلام): [[привет]]، [[приветствие]]، [[поклон]] (سنتی) * (کرنش): [[поклон]]، [[реверанс]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[поклониться]] * [[поклонник]] * [[поклонница]] * [[поклонение]] * [[поклонная]] * [[поклонный]] * [[земной поклон]] * [[поясной поклон]] * [[низкий поклон]] * [[бить поклоны]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[клонить]] * [[наклон]] * [[привет]] * [[приветствие]] * [[поклонение]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تعظیم}} * {{ت|ar|انحناء}} * {{ت|de|Verbeugung}} * {{ت|en|bow}} * {{ت|es|reverencia}} * {{ت|fa|تعظیم}} * {{ت|fr|révérence}} * {{ت|it|inchino}} * {{ت|tr|reverans}} * {{ت|zh|鞠躬}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/поклон ویکی‌واژه روسی: поклон] * [https://en.wiktionary.org/wiki/поклон ویکی‌واژه انگلیسی: поклон] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 84pmr11s7om8g6vsw0bk7caye00k3cv 0 219899 916375 2026-09-24T19:56:11Z NVS MHN 47119 поклона 916375 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[поклон]] + [[-а]] (پسوند حالت اضافی مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/pɐˈkɫonə/}} === اسم === '''поклона''' (''حالت اضافی مفرد [[поклон]]'') # حالت اضافی مفرد [[поклон]]؛ [[تعظیم]] (در نقش اضافی) #: ''без поклона'' #:: بدون تعظیم #: ''от поклона'' #:: از تعظیم ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: поклон ** اضافی: поклона ** برایی: поклону ** مفعولی: поклон ** ابزاری: поклоном ** اضافی (پیشرویی): поклоне ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[поклон]] * [[поклоны]] * [[поклону]] * [[поклоном]] * [[поклоне]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تعظیم}} * {{ت|ar|انحناء}} * {{ت|de|Verbeugung}} * {{ت|en|bow}} * {{ت|es|reverencia}} * {{ت|fa|تعظیم}} * {{ت|fr|révérence}} * {{ت|it|inchino}} * {{ت|tr|reverans}} * {{ت|zh|鞠躬}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/поклона ویکی‌واژه روسی: поклона] * [https://en.wiktionary.org/wiki/поклона ویکی‌واژه انگلیسی: поклона] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' nmeleuudkx0i9r2smggiozrfwkbr463 0 219900 916377 2026-09-24T19:59:16Z NVS MHN 47119 здоровое 916377 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[здоровый]] + [[-ое]] (پسوند صفت خنثی). === آوایش === * {{آیپا|/zdɐˈrovəjə/}} === صفت === '''здоровое''' # شکل خنثی مفرد فاعلی و مفعولی [[здоровый]]؛ [[سالم]]، [[تندرست]] (برای اسم خنثی). #: ''здоровое питание'' #:: تغذیهٔ سالم #: ''здоровое тело'' #:: بدن سالم ==== صرف ==== * مذکر: [[здоровый]] * مؤنث: [[здоровая]] * خنثی: [[здоровое]] * جمع: [[здоровые]] * کوتاه مذکر: [[здоров]] * کوتاه مؤنث: [[здорова]] * کوتاه خنثی: [[здорово]] * کوتاه جمع: [[здоровы]] ==== مترادف‌ها ==== * [[полезное]] * [[крепкое]] ==== متضادها ==== * [[больное]] * [[слабое]] * [[нездоровое]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[здоровый]] * [[здоровая]] * [[здоровые]] * [[здоровье]] * [[здорово]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سالم (خنثی)}} * {{ت|ar|صحي}} * {{ت|de|gesund}} * {{ت|en|healthy}} * {{ت|es|saludable}} * {{ت|fa|سالم}} * {{ت|fr|sain}} * {{ت|it|sano}} * {{ت|tr|sağlıklı}} * {{ت|zh|健康的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/здоровое ویکی‌واژه روسی: здоровое] * [https://en.wiktionary.org/wiki/здоровое ویکی‌واژه انگلیسی: здоровое] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' jgsa1hok4faauk2y6pzzkj00vno5v47 0 219901 916378 2026-09-24T20:04:05Z The.shahab 17835 صفحه‌ای تازه حاوی «== {{عنوان|فا}} == === {{عنوان|اس}} === * {{آمویال آوایش|<!-- آوایش -->}} {{آمویال ریشه‌شناسی|<!-- ریشه‌شناسی -->}} # {{اصطلاح|را}} اشاره به صدای بلند و نسبتاً طولانی که [[خروس]] از خود در می‌آورد: #:خروس بی‌محل، باز شروع کرد به '''قوقولی قوقو''' کردن! <!-- نوع اسم را برگ...» ایجاد کرد 916378 wikitext text/x-wiki == {{عنوان|فا}} == === {{عنوان|اس}} === * {{آمویال آوایش|<!-- آوایش -->}} {{آمویال ریشه‌شناسی|<!-- ریشه‌شناسی -->}} # {{اصطلاح|را}} اشاره به صدای بلند و نسبتاً طولانی که [[خروس]] از خود در می‌آورد: #:خروس بی‌محل، باز شروع کرد به '''قوقولی قوقو''' کردن! <!-- نوع اسم را برگزین! --> <!-- {{ردال|فارسی|اسم|صدرامیک}} --> ==== {{عنوان|بر}} ==== {{برگردان-بالا|<!-- عنوان معنی -->}} *انگلیسی: {{t+|en|cock-a-doodle-doo}} *فرانسوی: {{t+|fr|cocorico}} {{برگردان-پایین}} 3s3t2nn88nrbh2kw8wfoh8ssy2jla3j 916379 916378 2026-09-24T20:05:42Z The.shahab 17835 916379 wikitext text/x-wiki == {{عنوان|فا}} == === {{عنوان|اس}} === * {{آمویال آوایش|<!-- آوایش -->}} {{آمویال ریشه‌شناسی|<!-- ریشه‌شناسی -->}} # اشاره به صدای بلند و نسبتاً طولانی که [[خروس]] از خود در می‌آورد: #:خروس بی‌محل، باز شروع کرد به '''قوقولی قوقو''' کردن! <!-- نوع اسم را برگزین! --> <!-- {{ردال|فارسی|اسم|صدرامیک}} --> ==== {{عنوان|بر}} ==== {{برگردان-بالا|<!-- عنوان معنی -->}} *انگلیسی: {{t+|en|cock-a-doodle-doo}} *فرانسوی: {{t+|fr|cocorico}} {{برگردان-پایین}} 9tfc59fu5jzxar0iwz64bw4jmnle5id 0 219902 916380 2026-09-24T20:12:04Z NVS MHN 47119 здоровый 916380 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''съдравъ'' (sъdravъ)، از پیشاسلاوی ''*sъdorvъ''، از ''*sъ-'' (خوب) + ''*dorvo'' (درخت، چوب). در اصل به معنای «مانند درخت محکم و استوار». هم‌ریشه با لهستانی ''zdrowy''، چکی ''zdravý''، بلغاری ''здрав''، صربی-کروات ''здрав'' و اسلواکی ''zdravý''. === آوایش === * {{آیپا|/zdɐˈrovɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-здоровый.ogg}} === صفت === '''здоровый''' (''مقایسه‌ای'' [[здоровее]]، ''عالی'' [[самый здоровый]]) # [[سالم]]، [[تندرست]]؛ دارای [[سلامت]] جسمی و [[بدون]] بیماری. #: ''Он совершенно здоровый человек.'' #:: او انسانی کاملاً سالم است. # [[قوی]]، [[تنومند]]، [[نیرومند]]؛ دارای [[بنیه]] و [[قدرت]] جسمی. #: ''здоровый парень'' #:: جوانی تنومند # {{عامیانه}} [[بزرگ]]، [[حجیم]]، [[درشت]]. #: ''здоровый кусок мяса'' #:: یک تکهٔ بزرگ گوشت # {{عامیانه}} [[قوی]]، [[شدید]]، [[سخت]]. #: ''здоровый мороз'' #:: سرمای شدید # {{مجاز}} [[سالم]]، [[درست]]، [[منطقی]]؛ (از نظر فکری یا اخلاقی) [[معقول]]. #: ''здоровая критика'' #:: نقد سالم #: ''здоровый смысл'' #:: عقل سلیم ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || здоровый || здоровое || здоровая || здоровые |- | اضافی || здорового || здорового || здоровой || здоровых |- | برایی || здоровому || здоровому || здоровой || здоровым |- | مفعولی || здорового (جاندار) / здоровый (بی‌جان) || здоровое || здоровую || здоровых (جاندار) / здоровые (بی‌جان) |- | ابزاری || здоровым || здоровым || здоровой / здоровою || здоровыми |- | اضافی (پیشرویی) || здоровом || здоровом || здоровой || здоровых |} * شکل کوتاه: здоров (مذکر)، здорова (مؤنث)، здорово (خنثی)، здоровы (جمع) * مقایسه‌ای: здоровее / более здоровый * عالی: самый здоровый / здоровейший ==== مترادف‌ها ==== * (سالم): [[крепкий]]، [[сильный]]، [[дюжий]] * (تنومند): [[мощный]]، [[добротный]] * (بزرگ): [[большой]]، [[крупный]] * (شدید): [[сильный]]، [[суровый]] * (معقول): [[разумный]]، [[правильный]] ==== متضادها ==== * [[больной]]، [[нездоровый]]، [[слабый]]، [[хилый]]، [[немощный]] * [[маленький]] (در معنی بزرگ) * [[слабый]] (در معنی شدید) * [[неразумный]] (در معنی معقول) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[здоровье]] * [[здорово]] * [[здороветь]] * [[выздороветь]] * [[здоровяк]] * [[здоровенный]] * [[нездоровый]] * [[здоровый образ жизни]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[здоровье]] * [[здорово]] * [[здоровое]] * [[здоровая]] * [[здоровые]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سالم}} * {{ت|ar|صحي}} * {{ت|de|gesund}} * {{ت|en|healthy}} * {{ت|es|saludable}} * {{ت|fa|سالم}} * {{ت|fr|sain}} * {{ت|it|sano}} * {{ت|tr|sağlıklı}} * {{ت|zh|健康的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/здоровый ویکی‌واژه روسی: здоровый] * [https://en.wiktionary.org/wiki/здоровый ویکی‌واژه انگلیسی: здоровый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''[فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0le97qyabd2sburf3lartep8lxi3141 0 219903 916381 2026-09-24T20:13:34Z NVS MHN 47119 здоровее 916381 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[здоровый]] + [[-ее]] (پسوند صفت مقایسه‌ای). === آوایش === * {{آیپا|/zdərɐˈvʲeje/}} === صفت === '''здоровее''' # صفت مقایسه‌ای [[здоровый]]؛ [[سالم ‌تر]]، [[تندرست ‌تر]] #: ''Он здоровее, чем его брат.'' #:: او از برادرش سالم‌تر است. #: ''После отдыха она стала здоровее.'' #:: پس از استراحت، او سالم‌تر شد. ==== صرف ==== * مثبت: [[здоровый]] * مقایسه‌ای: здоровее / более здоровый * عالی: самый здоровый / здоровейший * قید مرتبط: [[здорово]] ==== مترادف‌ها ==== * [[более здоровый]] * [[поздоровее]] (عامیانه) ==== متضادها ==== * [[больнее]] * [[слабее]] * [[хуже]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[здоровый]] * [[здоровье]] * [[здорово]] * [[здоровая]] * [[здоровое]] * [[здоровые]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سالم‌تر}} * {{ت|ar|أكثر صحة}} * {{ت|de|gesünder}} * {{ت|en|healthier}} * {{ت|es|más saludable}} * {{ت|fa|سالم‌تر}} * {{ت|fr|plus sain}} * {{ت|it|più sano}} * {{ت|tr|daha sağlıklı}} * {{ت|zh|更健康}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/здоровее ویکی‌واژه روسی: здоровее] * [https://en.wiktionary.org/wiki/здоровее ویکی‌واژه انگلیسی: здоровее] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' d13fn7sfjxtcom6rjgkjbb6n69p4h76 0 219904 916382 2026-09-24T20:15:20Z NVS MHN 47119 хуже 916382 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''хуже'' (huzhe)، از پیشاسلاوی ''*gorsьje''، شکل مقایسه‌ای ''*gorsъ'' (بدتر، بد). هم‌ریشه با لهستانی ''gorzej''، چکی ''hůř''، اسلواکی ''horšie''. در روسی معاصر، «хуже» جانشین شکل کهن‌تر «горше» شده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈxuʐɨ/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-хуже.ogg}} === صفت === '''хуже''' # صفت مقایسه‌ای [[плохой]]؛ [[بدتر]]؛ [[نامطلوب ‌تر]] #: ''Сегодня погода хуже, чем вчера.'' #:: امروز هوا بدتر از دیروز است. #: ''Этот вариант хуже предыдущего.'' #:: این گزینه بدتر از گزینهٔ قبلی است. === قید === '''хуже''' # قید مقایسه‌ای [[плохо]]؛ [[بدتر]]؛ [[به ‌طور بدتر]] #: ''Он стал учиться хуже.'' #:: او بدتر درس خواند. #: ''Она чувствует себя хуже, чем утром.'' #:: او حالش بدتر از صبح است. ==== مترادف‌ها ==== * [[похуже]] (عامیانه) * [[горше]] (کهن، ادبی) ==== متضادها ==== * [[лучше]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[ухудшить]] * [[ухудшиться]] * [[ухудшение]] * [[похуже]] * [[нахуже]] * [[хуже всего]] * [[тем хуже]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[плохой]] * [[плохо]] * [[худший]] * [[лучше]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بدتر}} * {{ت|ar|أسوأ}} * {{ت|de|schlechter}} * {{ت|en|worse}} * {{ت|es|peor}} * {{ت|fa|بدتر}} * {{ت|fr|pire}} * {{ت|it|peggiore}} * {{ت|tr|daha kötü}} * {{ت|zh|更差}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/хуже ویکی‌واژه روسی: хуже] * [https://en.wiktionary.org/wiki/хуже ویکی‌واژه انگلیسی: хуже] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 3osfbkzbcgtzann73tb9exewlsrxy9i 1 219905 916384 2026-09-24T20:22:16Z NVS MHN 47119 حذف؟؟ 916384 wikitext text/x-wiki موج لرزه ای هستش... اگر این مقاله حذف بشه و یکی دیگه به اسم "موج لرزه ای" ساخته بشه بهتره... qahmmas6hi05golsfldt91vmzrcadlm 0 219906 916385 2026-09-24T20:25:04Z NVS MHN 47119 поклоны 916385 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[поклон]] + [[-ы]] (پسوند جمع فاعلی/مفعولی برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/pɐˈkɫonɨ/}} * تلفظ روسی: === اسم === '''поклоны''' (''مفرد:'' [[поклон]]) # جمع [[поклон]]؛ [[تعظیم ‌ها]]، [[کرنش‌ ها]] #: ''Он отвесил низкие поклоны всем присутствующим.'' #:: او برای همهٔ حاضران تعظیم‌های عمیقی کرد. # [[سلام ‌ها]]، [[درود ها]]؛ پیام‌های احترام و ارادت #: ''Передай от меня поклоны родителям.'' #:: از طرف من به پدر و مادرت سلام برسان. ==== صرف ==== '''поклон''' (مفرد) * فاعلی: поклон * اضافی: поклона * برایی: поклону * مفعولی: поклон * ابزاری: поклоном * اضافی (پیشرویی): поклоне '''поклоны''' (جمع) * فاعلی: поклоны * اضافی: поклонов * برایی: поклонам * مفعولی: поклоны * ابزاری: поклонами * اضافی (پیشرویی): поклонах ==== مترادف‌ها ==== * [[приветы]] * [[приветствия]] * [[поклонения]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[поклон]] * [[поклона]] * [[поклону]] * [[поклоном]] * [[поклоне]] * [[привет]] * [[приветствие]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تعظیم‌ها}} * {{ت|ar|انحناءات}} * {{ت|de|Verbeugungen}} * {{ت|en|bows}} * {{ت|es|reverencias}} * {{ت|fa|تعظیم‌ها}} * {{ت|fr|révérences}} * {{ت|it|inchini}} * {{ت|tr|reveranslar}} * {{ت|zh|鞠躬}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/поклоны ویکی‌واژه روسی: поклоны] * [https://en.wiktionary.org/wiki/поклоны ویکی‌واژه انگلیسی: поклоны] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' cu8yquwbck1j42f75jjit7ajajcetwy 0 219907 916386 2026-09-24T20:26:52Z NVS MHN 47119 приветствия 916386 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[приветствие]] + [[-я]] (پسوند جمع برای اسم‌های خنثی مختوم به -ие). === آوایش === * {{آیپا|/prʲɪˈvʲet͡stvʲɪjə/}} === اسم === '''приветствия''' (''مفرد:'' [[приветствие]]) # جمع [[приветствие]]؛ [[سلام‌ ها]]، [[درود ها]]، [[خوشامدگویی‌ ها]] #: ''Он передал приветствия от всех друзей.'' #:: او سلام‌های همهٔ دوستان را رساند. #: ''Приветствия были тепло приняты.'' #:: خوشامدگویی‌ها با گرمی پذیرفته شدند. # (در نوشتار رسمی) [[سلام]] و [[درود]]؛ عبارت‌های احوال‌پرسی در آغاز نامه یا پیام #: ''Приветствия и наилучшие пожелания!'' #:: سلام و بهترین آرزوها! ==== صرف ==== '''приветствие''' (مفرد) * فاعلی: приветствие * اضافی: приветствия * برایی: приветствию * مفعولی: приветствие * ابزاری: приветствием * اضافی (پیشرویی): приветствии '''приветствия''' (جمع) * فاعلی: приветствия * اضافی: приветствий * برایی: приветствиям * مفعولی: приветствия * ابزاری: приветствиями * اضافی (پیشرویی): приветствиях ==== مترادف‌ها ==== * [[приветы]] * [[поклоны]] * [[пожелания]] ==== متضادها ==== * [[прощания]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[приветствие]] * [[привет]] * [[приветик]] * [[приветливый]] * [[приветствовать]] * [[приветственный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سلام‌ها}} * {{ت|ar|تحيات}} * {{ت|de|Grüße}} * {{ت|en|greetings}} * {{ت|es|saludos}} * {{ت|fa|سلام‌ها}} * {{ت|fr|salutations}} * {{ت|it|saluti}} * {{ت|tr|selamlar}} * {{ت|zh|问候}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/приветствия ویکی‌واژه روسی: приветствия] * [https://en.wiktionary.org/wiki/приветствия ویکی‌واژه انگلیسی: приветствия] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' l65kcvs5ygeexsie3ryhitbm41q8atm 0 219908 916387 2026-09-24T20:28:11Z NVS MHN 47119 пожелания 916387 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[пожелание]] + [[-я]] (پسوند جمع برای اسم‌های خنثی مختوم به -ие). === آوایش === * {{آیپا|/pəʐɨˈlanʲɪjə/}} === اسم === '''пожелания''' (''مفرد:'' [[пожелание]]) # جمع [[пожелание]]؛ [[آرزو ها]]، [[خواسته‌ ها]]، [[تمنّا ها]] #: ''Он передал наилучшие пожелания.'' #:: او بهترین آرزوها را رساند. # [[آرزو های خوب]]، [[تبریک]]؛ عبارت‌های نیک‌خواهانه در پایان نامه یا پیام #: ''С наилучшими пожеланиями!'' #:: با بهترین آرزوها! ==== صرف ==== '''пожелание''' (مفرد) * فاعلی: пожелание * اضافی: пожелания * برایی: пожеланию * مفعولی: пожелание * ابزاری: пожеланием * اضافی (پیشرویی): пожелании '''пожелания''' (جمع) * فاعلی: пожелания * اضافی: пожеланий * برایی: пожеланиям * مفعولی: пожелания * ابزاری: пожеланиями * اضافی (پیشرویی): пожеланиях ==== مترادف‌ها ==== * [[пожеланья]] (محاوره‌ای) * [[поздравления]] * [[приветствия]] ==== متضادها ==== * [[проклятия]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[пожелание]] * [[желание]] * [[желать]] * [[поздравление]] * [[приветствие]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آرزوها}} * {{ت|ar|أمنيات}} * {{ت|de|Wünsche}} * {{ت|en|wishes}} * {{ت|es|deseos}} * {{ت|fa|آرزوها}} * {{ت|fr|vœux}} * {{ت|it|auguri}} * {{ت|tr|dilekler}} * {{ت|zh|愿望}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/пожелания ویکی‌واژه روسی: пожелания] * [https://en.wiktionary.org/wiki/пожелания ویکی‌واژه انگلیسی: пожелания] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' pouuc4l8ilnbl1ti82og1xkrfnx6knp 0 219909 916388 2026-09-24T20:30:01Z NVS MHN 47119 пожелание 916388 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[пожелать]] (خواستن، آرزو کردن) + [[-ание]] (پسوند اسم‌ساز). «пожелать» خود از [[по-]] + [[желать]] (خواستن، آرزو کردن) ساخته شده است. === آوایش === * {{آیپا|/pəʐɨˈlanʲɪjə/}} *تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-пожелание.ogg}} === اسم === '''пожелание''' (''جنسیت: خنثی''، ''اضافه:'' [[пожелания]]، ''جمع:'' [[пожелания]]) # [[آرزو]]، [[خواسته]]، [[تمنّا]]؛ میل و رغبت به وقوع چیزی. #: ''У меня есть одно пожелание.'' #:: من یک آرزو دارم. # [[آرزوی خوب]]، [[تبریک]]؛ عبارت نیک‌خواهانه که در پایان نامه یا پیام گفته می‌شود. #: ''Наилучшие пожелания! '' #:: بهترین آرزوها! # جمع: [[سلام]] و [[درود]]؛ پیام‌های احترام و ارادت. #: ''Передай ему мои пожелания.'' #:: سلام مرا به او برسان. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || пожелание || пожелания |- | اضافی || пожелания || пожеланий |- | برایی || пожеланию || пожеланиям |- | مفعولی || пожелание || пожелания |- | ابزاری || пожеланием || пожеланиями |- | اضافی (پیشرویی) || пожелании || пожеланиях |} ==== مترادف‌ها ==== * (آرزو): [[желание]]، [[хотение]]، [[стремление]] * (آرزوی خوب): [[поздравление]]، [[приветствие]] ==== متضادها ==== * [[проклятие]] * [[нежелание]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пожелать]] * [[желать]] * [[желание]] * [[пожеланьице]] (کوچک‌شده) ==== جستارهای وابسته ==== * [[желание]] * [[желать]] * [[пожелать]] * [[приветствие]] * [[поздравление]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آرزو}} * {{ت|ar|أمنية}} * {{ت|de|Wunsch}} * {{ت|en|wish}} * {{ت|es|deseo}} * {{ت|fa|آرزو}} * {{ت|fr|souhait}} * {{ت|it|desiderio}} * {{ت|tr|dilek}} * {{ت|zh|愿望}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/пожелание ویکی‌واژه روسی: пожелание] * [https://en.wiktionary.org/wiki/пожелание ویکی‌واژه انگلیسی: пожелание] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' otfixm2qd2q1j3ceiaxi1geges067dv 916389 916388 2026-09-24T20:31:06Z NVS MHN 47119 . 916389 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[пожелать]] (خواستن، آرزو کردن) + [[-ание]] (پسوند اسم‌ساز). «пожелать» خود از [[по-]] + [[желать]] (خواستن، آرزو کردن) ساخته شده است. === آوایش === * {{آیپا|/pəʐɨˈlanʲɪjə/}} *تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-пожелание.ogg}} === اسم === '''пожелание''' (''جنسیت: خنثی''، ''اضافه:'' [[пожелания]]، ''جمع:'' [[пожелания]]) # [[آرزو]]، [[خواسته]]، [[تمنا]]؛ میل و رغبت به وقوع چیزی. #: ''У меня есть одно пожелание.'' #:: من یک آرزو دارم. # [[آرزوی خوب]]، [[تبریک]]؛ عبارت نیک‌خواهانه که در پایان نامه یا پیام گفته می‌شود. #: ''Наилучшие пожелания! '' #:: بهترین آرزوها! # جمع: [[سلام]] و [[درود]]؛ پیام‌های احترام و ارادت. #: ''Передай ему мои пожелания.'' #:: سلام مرا به او برسان. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || пожелание || пожелания |- | اضافی || пожелания || пожеланий |- | برایی || пожеланию || пожеланиям |- | مفعولی || пожелание || пожелания |- | ابزاری || пожеланием || пожеланиями |- | اضافی (پیشرویی) || пожелании || пожеланиях |} ==== مترادف‌ها ==== * (آرزو): [[желание]]، [[хотение]]، [[стремление]] * (آرزوی خوب): [[поздравление]]، [[приветствие]] ==== متضادها ==== * [[проклятие]] * [[нежелание]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пожелать]] * [[желать]] * [[желание]] * [[пожеланьице]] (کوچک‌شده) ==== جستارهای وابسته ==== * [[желание]] * [[желать]] * [[пожелать]] * [[приветствие]] * [[поздравление]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آرزو}} * {{ت|ar|أمنية}} * {{ت|de|Wunsch}} * {{ت|en|wish}} * {{ت|es|deseo}} * {{ت|fa|آرزو}} * {{ت|fr|souhait}} * {{ت|it|desiderio}} * {{ت|tr|dilek}} * {{ت|zh|愿望}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/пожелание ویکی‌واژه روسی: пожелание] * [https://en.wiktionary.org/wiki/пожелание ویکی‌واژه انگلیسی: пожелание] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' sd4qkjiug694qku7itk8h73l4wwhk4q 0 219910 916390 2026-09-24T20:33:18Z NVS MHN 47119 поклониться 916390 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[по-]] + [[клониться]] (خم شدن، تمایل داشتن)، از [[клонить]] (خم کردن). هم‌ریشه با [[поклон]] (تعظیم) و [[наклон]] (شیب). === آوایش === * {{آیپا|/pəkɫɐˈnʲit͡sːə/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-поклониться.ogg}} === فعل === '''поклониться''' (''مصدر کامل''؛ ''مصدر ناقص:'' [[кланяться]]) # [[تعظیم]] کردن؛ [[کرنش]] کردن؛ سر و تن را به نشانهٔ [[احترام]] یا [[سلام]] خم کردن. #: ''Он низко поклонился гостям.'' #:: او در برابر مهمانان تعظیم عمیقی کرد. # [[سلام]] کردن؛ [[درود]] فرستادن؛ ابراز [[احترام]] کردن. #: ''Поклонись ему от меня.'' #:: از طرف من به او سلام برسان. # {{مجاز}} [[پرستش]] کردن؛ [[کرنش]] کردن در برابر چیزی یا کسی. #: ''Не поклонись идолам.'' #:: در برابر بت‌ها کرنش نکن. ==== صرف ==== * مصدر کامل: поклониться * مصدر ناقص: кланяться * آینده: поклонюсь, поклонишься, поклонится, поклонимся, поклонитесь, поклонятся * گذشته: поклонился (مذکر)، поклонилась (مؤنث)، поклонилось (خنثی)، поклонились (جمع) * امر: поклонись، поклонитесь * اسم فاعل: поклонившийся * قید: поклонившись ==== مترادف‌ها ==== * [[кланяться]] * [[приветствовать]] * [[почтить]] * [[поклоняться]] ==== متضادها ==== * [[выпрямиться]] * [[игнорировать]] * [[отвернуться]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[поклон]] * [[поклона]] * [[поклоны]] * [[поклонение]] * [[поклонник]] * [[поклонница]] * [[кланяться]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[поклон]] * [[поклонение]] * [[кланяться]] * [[приветствие]] * [[привет]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تعظیم کردن}} * {{ت|ar|انحنى}} * {{ت|de|sich verneigen}} * {{ت|en|bow}} * {{ت|es|inclinarse}} * {{ت|fa|تعظیم کردن}} * {{ت|fr|s'incliner}} * {{ت|it|inchinarsi}} * {{ت|tr|eğilmek}} * {{ت|zh|鞠躬}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/поклониться ویکی‌واژه روسی: поклониться] * [https://en.wiktionary.org/wiki/поклониться ویکی‌واژه انگلیسی: поклониться] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' arfg9p71mdxs1hkqnf6n7qllp27v8pk 0 219911 916391 2026-09-24T20:35:13Z NVS MHN 47119 поклонение 916391 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[поклониться]] + [[-ение]] (پسوند اسم‌ساز)؛ «поклониться» از [[по-]] + [[клониться]]، از [[клонить]] (خم کردن). === آوایش === * {{آیپا|/pəkɫɐˈnʲenʲɪjə/}} === اسم === '''поклонение''' (''جنسیت: خنثی''، ''اضافه:'' [[поклонения]]، ''جمع:'' [[поклонения]]) # {{دین}} [[پرستش]]، [[عبادت]]، [[ستایش]]؛ کرنش در برابر خدا یا موجود مقدس. #: ''Поклонение золотому тельцу — библейский сюжет.'' #:: پرستش گوسالهٔ طلایی موضوعی کتاب مقدس است. # {{مجاز}} [[ستایش]] و [[ارادت]] شدید؛ [[پرستش]] کسی یا چیزی. #: ''Он смотрел на неё с поклонением.'' #:: او با ستایش به او نگاه می‌کرد. # کم‌کاربرد: [[تعظیم]]، [[کرنش]]؛ خم شدن به نشانهٔ احترام. #: ''Поклонение природе было распространено среди древних народов.'' #:: پرستش طبیعت در میان اقوام باستانی رواج داشت. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || поклонение || поклонения |- | اضافی || поклонения || поклонений |- | برایی || поклонению || поклонениям |- | مفعولی || поклонение || поклонения |- | ابزاری || поклонением || поклонениями |- | اضافی (پیشرویی) || поклонении || поклонениях |} ==== مترادف‌ها ==== * [[обожание]] * [[почитание]] * [[преклонение]] * [[благоговение]] * [[культ]] ==== متضادها ==== * [[презрение]] * [[пренебрежение]] * [[богохульство]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[поклоняться]] * [[поклонник]] * [[поклонница]] * [[поклон]] * [[поклониться]] * [[поклонение волхвов]] * [[поклонение золотому тельцу]] * [[поклонение природе]] * [[поклонение огню]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[поклон]] * [[поклониться]] * [[поклоняться]] * [[культ]] * [[религия]] * [[вера]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پرستش}} * {{ت|ar|عبادة}} * {{ت|de|Anbetung}} * {{ت|en|worship}} * {{ت|es|adoración}} * {{ت|fa|پرستش}} * {{ت|fr|adoration}} * {{ت|it|adorazione}} * {{ت|tr|tapınma}} * {{ت|zh|崇拜}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/поклонение ویکی‌واژه روسی: поклонение] * [https://en.wiktionary.org/wiki/поклонение ویکی‌واژه انگلیسی: поклонение] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 4so1wmjw18s17mcli240lglgh9svaf6 0 219912 916392 2026-09-24T20:37:14Z NVS MHN 47119 реверанс 916392 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از فرانسوی ''révérence'' (احترام، ادب)، از فعل ''révérer'' (احترام گذاشتن)، از لاتین ''reverentia'' (احترام، حرمت). نخستین کاربرد ثبت‌شده در روسی به سدهٔ ۱۸ میلادی بازمی‌گردد[reference:0]. === آوایش === * {{آیپا|/rʲɪvʲɪˈrans/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-реверанс.ogg}} === اسم === '''реверанс''' (''جنسیت: مذکر''، ''بی‌جان''، ''اضافه:'' [[реверанса]]، ''جمع:'' [[реверансы]]) # تاریخی: [[تعظیم]] زنانه؛ [[کرنش]]؛ نوعی تعظیم عمیق که در آن زن یک پا را به عقب می‌برد، زانوها را خم می‌کند و سر را پایین می‌آورد (معادل زنانهٔ [[поклон]] مردانه در فرهنگ غربی)[reference:1]. #: ''Она сделала глубокий реверанс перед королевой.'' #:: او در برابر ملکه تعظیم عمیقی کرد. # (معمولاً جمع، مجاز، کنایه‌آمیز) [[تعظیم]] و [[چاپلوسی]]؛ ابراز افراطی احترام و فروتنی (معمولاً برای جلب توجه یا تأیید)[reference:2]. #: ''Делать реверансы в адрес начальства.'' #:: در حق رئیس چاپلوسی کردن. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || реверанс || реверансы |- | اضافی || реверанса || реверансов |- | برایی || реверансу || реверансам |- | مفعولی || реверанс || реверансы |- | ابزاری || реверансом || реверансами |- | اضافی (پیشرویی) || реверансе || реверансах |} ==== مترادف‌ها ==== * (تعظیم زنانه): [[книксен]]، [[приседание]]، [[поклон]] * (چاپلوسی): [[подобострастие]]، [[расшаркивание]]، [[заискивание]] ==== متضادها ==== * (تعظیم): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[реверансный]] (کم‌کاربرد) * [[делать реверанс]] * [[сделать реверанс]] * [[реверансы в адрес]] (اصطلاح) ==== جستارهای وابسته ==== * [[книксен]] * [[поклон]] * [[приседание]] * [[расшаркивание]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تعظیم زنانه}} * {{ت|ar|انحناء}} * {{ت|de|Knicks}} * {{ت|en|curtsy}} * {{ت|es|reverencia}} * {{ت|fa|تعظیم زنانه}} * {{ت|fr|révérence}} * {{ت|it|riverenza}} * {{ت|tr|reverans}} * {{ت|zh|屈膝禮}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://vasmer.slovaronline.com/10929-REVERANS فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر: реверанс] * [https://ru.wiktionary.org/wiki/реверанс ویکی‌واژه روسی: реверанс] * [https://en.wiktionary.org/wiki/реверанс ویکی‌واژه انگلیسی: реверанс] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * [https://gramota.ru/poisk?query=реверанс Грамота.ру: реверанс] * [https://ru.wikipedia.org/wiki/Реверанс ویکی‌پدیا روسی: Реверанс] 2nwsfg3x1kebxync1ay906fjttcsg1m 0 219913 916393 2026-09-24T20:39:10Z NVS MHN 47119 клонить 916393 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''клонити'' (kloniti)، از پیشاسلاوی ''*kloniti'' (خم کردن، تمایل دادن)، از ''*klonъ'' (شیب، تمایل). هم‌ریشه با لهستانی ''kłonić''، چکی ''klonit''، بلغاری ''клоня'' (klonja) و صربی-کروات ''клонити''/''kloniti''. === آوایش === * {{آیپا|/kɫɐˈnʲitʲ/}} === فعل === '''клонить''' (''ناقص؛ گذرا'') # [[خم]] کردن؛ [[کج]] کردن؛ [[متمایل]] کردن چیزی به سمت پایین یا یک طرف. #: ''Ветер клонит деревья к земле.'' #:: باد درختان را به سمت زمین خم می‌کند. # {{مجاز}} [[متمایل]] کردن؛ [[ترغیب]] کردن؛ [[وادار]] کردن کسی به پذیرش یا انجام چیزی. #: ''Он клонит дело к ссоре.'' #:: او کار را به سمت دعوا می‌کشاند. # بی‌شخص: [[خواب ‌آلود]] کردن؛ [[تمایل]] به خواب ایجاد کردن (معمولاً با ''ко сну''). #: ''Меня клонит ко сну.'' #:: خوابم می‌برد. (مرا به خواب متمایل می‌کند.) # بی‌شخص: [[متمایل]] بودن به سمت چیزی؛ [[گرایش]] داشتن (با ''к чему''). #: ''Всё клонится к тому, что он уедет.'' #:: همه چیز به این سمت می‌رود که او برود. ==== صرف ==== * مصدر: клонить * حال: клоню, клонишь, клонит, клоним, клоните, клонят * گذشته: клонил (مذکر)، клонила (مؤنث)، клонило (خنثی)، клонили (جمع) * امر: клони، клоните * اسم فاعل: клонящий * اسم مفعول: клонимый * قید: клоня ==== مترادف‌ها ==== * (خم کردن): [[наклонять]]، [[нагибать]]، [[склонять]] * (ترغیب کردن): [[склонять]]، [[убеждать]]، [[располагать]] * (خواب‌آلود کردن): [[клонить ко сну]] ==== متضادها ==== * [[выпрямлять]] * [[поднимать]] * [[отвращать]] * [[отговаривать]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[наклонить]] * [[поклонить]] * [[склонить]] * [[уклонить]] * [[отклонить]] * [[преклонить]] * [[клониться]] * [[наклон]] * [[поклон]] * [[склон]] * [[уклон]] * [[отклонение]] * [[преклонение]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[клониться]] * [[наклон]] * [[поклон]] * [[склон]] * [[уклон]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خم کردن}} * {{ت|ar|أمال}} * {{ت|de|neigen}} * {{ت|en|bend}} * {{ت|es|inclinar}} * {{ت|fa|خم کردن}} * {{ت|fr|incliner}} * {{ت|it|inclinare}} * {{ت|tr|eğmek}} * {{ت|zh|使弯曲}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/клонить ویکی‌واژه روسی: клонить] * [https://en.wiktionary.org/wiki/клонить ویکی‌واژه انگلیسی: клонить] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' i8w9s5likn5csbb1j48u9m41xm9wtu6 0 219914 916394 2026-09-24T20:42:46Z NVS MHN 47119 бай 916394 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی ۱ === وام‌گرفته از ترکی ''*baj'' (ثروتمند، ارباب). هم‌ریشه با [[бей]] و [[бай]] در زبان‌های ترک‌تبار. === آوایش ۱ === * {{آیپا|/baj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-бай.wav|a=Saint Petersburg}} === اسم === '''бай''' (''جنسیت: مذکر''، ''جاندار''، ''اضافه:'' [[бая]]، ''جمع:'' [[баи]]) # تاریخی: در میان اقوام ترک‌تبار آسیای مرکزی و قزاقستان: [[مالک]] ثروتمند، [[ارباب]]، [[فئودال]]؛ کسی که زمین و دام و ثروت فراوان دارد. #: ''До революции баи владели огромными стадами.'' #:: پیش از انقلاب، اربابان گله‌های بزرگی داشتند. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || бай || баи |- | اضافی || бая || баев |- | برایی || баю || баям |- | مفعولی || бая (جاندار) || баев (جاندار) |- | ابزاری || баем || баями |- | اضافی (پیشرویی) || бае || баях |} ==== مترادف‌ها ==== * [[бей]] * [[богач]] * [[феодал]] ==== متضادها ==== * [[бедняк]] * [[батрак]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[байский]] * [[байство]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[бей]] * [[хан]] * [[феодал]] === ریشه‌شناسی ۲ === وام‌گرفته از انگلیسی ''bye'' (خداحافظ). === آوایش ۲ === * {{آیپا|/baj/}} === حرف ندا === '''бай''' # {{غیررسمی}} [[خداحافظ]]، [[بای]]؛ شکل خودمانی وداع. #: ''Ну, бай!'' #:: خب، خداحافظ! ==== مترادف‌ها ==== * [[пока]] * [[бай-бай]] ==== متضادها ==== * [[привет]] * [[здравствуй]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бай-бай]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[пока]] * [[привет]] === ریشه‌شناسی ۳ === از [[бай-бай]] (لالایی)، از [[баюкать]] (خواباندن)، از [[баять]] (گفتن، سخن گفتن). === آوایش ۳ === * {{آیپا|/baj/}} === حرف ندا === '''бай''' # {{کودکانه}} [[بای ‌بای]]، [[لالایی]]؛ برای خواباندن کودک گفته می‌شود. #: ''Бай, бай, засыпай.'' #:: بای‌بای، بای‌بای، بخواب. ==== مترادف‌ها ==== * [[бай-бай]] * [[баюшки-баю]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бай-бай]] * [[баюшки-баю]] * [[баюкать]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[бай-бай]] * [[баюкать]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|ارباب}} * {{ت|ar|سيد}} * {{ت|de|Herr}} * {{ت|en|lord}} * {{ت|es|señor}} * {{ت|fa|ارباب}} * {{ت|fr|seigneur}} * {{ت|it|signore}} * {{ت|tr|bey}} * {{ت|zh|地主}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خداحافظ}} * {{ت|ar|وداعاً}} * {{ت|de|tschüss}} * {{ت|en|bye}} * {{ت|es|adiós}} * {{ت|fa|خداحافظ}} * {{ت|fr|salut}} * {{ت|it|ciao}} * {{ت|tr|hoşça kal}} * {{ت|zh|再见}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/бай ویکی‌واژه روسی: бай] * [https://en.wiktionary.org/wiki/бай ویکی‌واژه انگلیسی: бай] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 72q8znkecz1hreotu5nnpwglh5mb37r 0 219915 916395 2026-09-24T20:45:09Z NVS MHN 47119 покамест 916395 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * کهن: [[покаместь]] === ریشه‌شناسی === از [[пока]] (تا زمانی که، فعلاً) + [[мест]] (شکل کهن [[место]] به معنای «جا، مکان»). در اصل به معنای «تا اینجا، تا این مکان/زمان» بوده و سپس به معنای «فعلاً، تا زمانی که» به کار رفته است. === آوایش === * {{آیپا|/pɐˈkamʲɪst/}} === قید === '''покамест''' # عامیانه، کهن: [[فعلاً]]، [[در حال حاضر]]، [[تا این لحظه]]؛ در این مدت، تا زمانی که وضع به همین منوال است. #: ''Покамест он спит, я приготовлю обед.'' #:: تا او خواب است، من ناهار درست می‌کنم. #: ''Покамест всё хорошо.'' #:: فعلاً همه چیز خوب است. === حرف ربط === '''покамест''' # عامیانه، کهن: [[تا زمانی که]]، [[مادامی که]]، [[تا وقتی که]] #: ''Покамест он не пришёл, мы ждали.'' #:: تا او بیاید، ما منتظر ماندیم. #: ''Покамест ты не вернёшься, я не уйду.'' #:: تا تو برنگردی، من نمی‌روم. ==== مترادف‌ها ==== * (قید): [[пока]]، [[пока что]]، [[до сих пор]] * (حرف ربط): [[пока]]، [[до тех пор пока]]، [[в то время как]] ==== متضادها ==== * [[после того как]] * [[когда]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пока]] * [[покаместь]] (کهن) * [[покаместный]] (نادر) ==== جستارهای وابسته ==== * [[пока]] * [[пока что]] * [[до тех пор пока]] * [[мест]] * [[место]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|فعلاً}} * {{ت|ar|في الوقت الحالي}} * {{ت|de|vorerst}} * {{ت|en|for now}} * {{ت|es|por ahora}} * {{ت|fa|فعلاً}} * {{ت|fr|pour l'instant}} * {{ت|it|per ora}} * {{ت|tr|şimdilik}} * {{ت|zh|目前}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|تا زمانی که}} * {{ت|ar|حتى}} * {{ت|de|solange}} * {{ت|en|while}} * {{ت|es|mientras}} * {{ت|fa|تا زمانی که}} * {{ت|fr|tant que}} * {{ت|it|finché}} * {{ت|tr|-dığı sürece}} * {{ت|zh|直到}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/покамест ویکی‌واژه روسی: покамест] * [https://en.wiktionary.org/wiki/покамест ویکی‌واژه انگلیسی: покамест] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' np4uw5aq44tidbsx01zsc4xhj5s6rmi 0 219916 916396 2026-09-24T20:46:27Z NVS MHN 47119 покаместь 916396 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * معیار: [[покамест]] === ریشه‌شناسی === از [[пока]] (تا زمانی که، فعلاً) + [[месть]] (شکل کهن [[место]] به معنای «جا، مکان»). در اصل به معنای «تا اینجا، تا این مکان/زمان» بوده و سپس به معنای «فعلاً، تا زمانی که» به کار رفته است. شکل «покаместь» صورت کهن و متروک «покамест» است. === آوایش === * {{آیپا|/pɐˈkamʲɪsʲtʲ/}} === قید === '''покаместь''' # کهن، عامیانه: [[فعلاً]]، [[در حال حاضر]]، [[تا این لحظه]]؛ در این مدت، تا زمانی که وضع به همین منوال است. #: ''Покаместь он спит, я приготовлю обед.'' #:: تا او خواب است، من ناهار درست می‌کنم. #: ''Покаместь всё хорошо.'' #:: فعلاً همه چیز خوب است. === حرف ربط === '''покаместь''' # کهن، عامیانه: [[تا زمانی که]]، [[مادامی که]]، [[تا وقتی که]] #: ''Покаместь он не пришёл, мы ждали.'' #:: تا او بیاید، ما منتظر ماندیم. #: ''Покаместь ты не вернёшься, я не уйду.'' #:: تا تو برنگردی، من نمی‌روم. ==== مترادف‌ها ==== * (قید): [[пока]]، [[покамест]]، [[пока что]]، [[до сих пор]] * (حرف ربط): [[пока]]، [[покамест]]، [[до тех пор пока]]، [[в то время как]] ==== متضادها ==== * [[после того как]] * [[когда]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пока]] * [[покамест]] * [[покаместный]] (نادر) ==== جستارهای وابسته ==== * [[пока]] * [[покамест]] * [[пока что]] * [[до тех пор пока]] * [[место]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|فعلاً}} * {{ت|ar|في الوقت الحالي}} * {{ت|de|vorerst}} * {{ت|en|for now}} * {{ت|es|por ahora}} * {{ت|fa|فعلاً}} * {{ت|fr|pour l'instant}} * {{ت|it|per ora}} * {{ت|tr|şimdilik}} * {{ت|zh|目前}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|تا زمانی که}} * {{ت|ar|حتى}} * {{ت|de|solange}} * {{ت|en|while}} * {{ت|es|mientras}} * {{ت|fa|تا زمانی که}} * {{ت|fr|tant que}} * {{ت|it|finché}} * {{ت|tr|-dığı sürece}} * {{ت|zh|直到}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/покаместь ویکی‌واژه روسی: покаместь] * [https://en.wiktionary.org/wiki/покаместь ویکی‌واژه انگلیسی: покаместь] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0jp9ecdawip0pae8ofgxk8vjk3fileb 0 219917 916397 2026-09-24T20:48:47Z NVS MHN 47119 самый здоровый 916397 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === ترکیب [[самый]] (ترین، بسیار) + [[здоровый]] (سالم). این ساختار، صفت عالی تحلیلی در روسی است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈsamɨj zdɐˈrovɨj/}} === صفت === '''самый здоровый''' # صفت عالی [[здоровый]]؛ [[سالم ‌ترین]]، [[تندرست‌ ترین]] #: ''Он самый здоровый человек в нашей семье.'' #:: او سالم‌ترین فرد خانوادهٔ ماست. #: ''Это самый здоровый образ жизни.'' #:: این سالم‌ترین سبک زندگی است. ==== صرف ==== * صفت عالی تحلیلی؛ جزء اول «самый» بر اساس جنس و شمار صفت تغییر می‌کند: ** مذکر: самый здоровый ** مؤنث: самая здоровая ** خنثی: самое здоровое ** جمع: самые здоровые ==== مترادف‌ها ==== * [[здоровейший]] (کم‌کاربرد) * [[наиболее здоровый]] ==== متضادها ==== * [[самый больной]] * [[самый слабый]] * [[самый хилый]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[здоровый]] * [[здоровее]] * [[здоровье]] * [[здорово]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سالم‌ترین}} * {{ت|ar|الأكثر صحة}} * {{ت|de|gesündeste}} * {{ت|en|healthiest}} * {{ت|es|el más saludable}} * {{ت|fa|سالم‌ترین}} * {{ت|fr|le plus sain}} * {{ت|it|il più sano}} * {{ت|tr|en sağlıklı}} * {{ت|zh|最健康的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/здоровый ویکی‌واژه روسی: здоровый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' * [https://gramota.ru/poisk?query=самый+здоровый Грамота.ру] tsuwl266uy9saswgll7szf93sq36snr 0 219918 916398 2026-09-24T20:50:29Z NVS MHN 47119 самый 916398 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[сам]] (خود) + [[-ый]] (پسوند صفت‌ساز). در روسی باستان به صورت ''самъ'' به کار می‌رفته و بعدها با افزودن پسوند صفت، به شکل «самый» درآمده است. هم‌ریشه با لهستانی ''sam''، چکی ''sám''، بلغاری ''сам'' و صربی-کروات ''сам''. === آوایش === * {{آیپا|/ˈsamɨj/}} === صفت === '''самый''' # اشاره‌ای: [[همان]]، [[خودِ]]؛ برای تأکید بر یکسان بودن یا مشخص بودن دقیق چیزی یا کسی به کار می‌رود. #: ''тот самый'' #:: همان #: ''этот самый'' #:: همین #: ''в самом центре'' #:: درست در مرکز # (به همراه صفت) [[ترین]]؛ برای ساختن صفت عالی به کار می‌رود. #: ''самый красивый'' #:: زیباترین #: ''самый лучший'' #:: بهترین #: ''самый умный'' #:: باهوش‌ترین # (به همراه ضمیر شخصی) [[خود]]؛ برای تأکید بر شخص یا شیء مورد نظر. #: ''он самый'' #:: خود او #: ''она самая'' #:: خود او (مؤنث) # {{عامیانه}} [[دقیقا]]، [[درست]]؛ به معنای «همان» در پاسخ به سؤال. #: ''— Это ты? — Самый.'' #:: — تو هستی؟ — خودم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || самый || самое || самая || самые |- | اضافی || самого || самого || самой || самых |- | برایی || самому || самому || самой || самым |- | مفعولی || самого (جاندار) / самый (بی‌جان) || самое || самую || самых (جاندار) / самые (بی‌جان) |- | ابزاری || самым || самым || самой / самою || самыми |- | اضافی (پیشرویی) || самом || самом || самой || самых |} ==== مترادف‌ها ==== * (همان): [[тот же]]، [[этот же]] * (ترین): [[наиболее]] * (خود): [[сам]] ==== متضادها ==== * [[другой]] * [[иной]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[самый лучший]] * [[самый красивый]] * [[самый умный]] * [[самый раз]] (عامیانه) * [[в самом деле]] * [[самое время]] * [[самое главное]] * [[тем самым]] * [[одним и тем же самым]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[сам]] * [[сама]] * [[само]] * [[сами]] * [[самый здоровый]] * [[самый лучший]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|همان}} * {{ت|ar|نفسه}} * {{ت|de|selbe}} * {{ت|en|same}} * {{ت|es|mismo}} * {{ت|fa|همان}} * {{ت|fr|même}} * {{ت|it|stesso}} * {{ت|tr|aynı}} * {{ت|zh|同一}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/самый ویکی‌واژه روسی: самый] * [https://en.wiktionary.org/wiki/самый ویکی‌واژه انگلیسی: самый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ckcjmzes63ltjpxzrezm9ur4kbzvmbj 916400 916398 2026-09-24T20:53:36Z NVS MHN 47119 audio 916400 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[сам]] (خود) + [[-ый]] (پسوند صفت‌ساز). در روسی باستان به صورت ''самъ'' به کار می‌رفته و بعدها با افزودن پسوند صفت، به شکل «самый» درآمده است. هم‌ریشه با لهستانی ''sam''، چکی ''sám''، بلغاری ''сам'' و صربی-کروات ''сам''. === آوایش === * {{آیپا|/ˈsamɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-самый.ogg}} === صفت === '''самый''' # اشاره‌ای: [[همان]]، [[خودِ]]؛ برای تأکید بر یکسان بودن یا مشخص بودن دقیق چیزی یا کسی به کار می‌رود. #: ''тот самый'' #:: همان #: ''этот самый'' #:: همین #: ''в самом центре'' #:: درست در مرکز # (به همراه صفت) [[ترین]]؛ برای ساختن صفت عالی به کار می‌رود. #: ''самый красивый'' #:: زیباترین #: ''самый лучший'' #:: بهترین #: ''самый умный'' #:: باهوش‌ترین # (به همراه ضمیر شخصی) [[خود]]؛ برای تأکید بر شخص یا شیء مورد نظر. #: ''он самый'' #:: خود او #: ''она самая'' #:: خود او (مؤنث) # {{عامیانه}} [[دقیقا]]، [[درست]]؛ به معنای «همان» در پاسخ به سؤال. #: ''— Это ты? — Самый.'' #:: — تو هستی؟ — خودم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || самый || самое || самая || самые |- | اضافی || самого || самого || самой || самых |- | برایی || самому || самому || самой || самым |- | مفعولی || самого (جاندار) / самый (بی‌جان) || самое || самую || самых (جاندار) / самые (بی‌جان) |- | ابزاری || самым || самым || самой / самою || самыми |- | اضافی (پیشرویی) || самом || самом || самой || самых |} ==== مترادف‌ها ==== * (همان): [[тот же]]، [[этот же]] * (ترین): [[наиболее]] * (خود): [[сам]] ==== متضادها ==== * [[другой]] * [[иной]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[самый лучший]] * [[самый красивый]] * [[самый умный]] * [[самый раз]] (عامیانه) * [[в самом деле]] * [[самое время]] * [[самое главное]] * [[тем самым]] * [[одним и тем же самым]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[сам]] * [[сама]] * [[само]] * [[сами]] * [[самый здоровый]] * [[самый лучший]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|همان}} * {{ت|ar|نفسه}} * {{ت|de|selbe}} * {{ت|en|same}} * {{ت|es|mismo}} * {{ت|fa|همان}} * {{ت|fr|même}} * {{ت|it|stesso}} * {{ت|tr|aynı}} * {{ت|zh|同一}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/самый ویکی‌واژه روسی: самый] * [https://en.wiktionary.org/wiki/самый ویکی‌واژه انگلیسی: самый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 4jsfapvdb8hsb3n7boomhu24v6dqykd 916401 916400 2026-09-24T20:54:11Z NVS MHN 47119 . 916401 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[сам]] (خود) + [[-ый]] (پسوند صفت‌ساز). در روسی باستان به صورت ''самъ'' به کار می‌رفته و بعدها با افزودن پسوند صفت، به شکل «самый» درآمده است. هم‌ریشه با لهستانی ''sam''، چکی ''sám''، بلغاری ''сам'' و صربی-کروات ''сам''. === آوایش === * {{آیپا|/ˈsamɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-самый.ogg}} === صفت === '''самый''' # اشاره‌ای: [[همان]]، [[خود]]؛ برای تأکید بر یکسان بودن یا مشخص بودن دقیق چیزی یا کسی به کار می‌رود. #: ''тот самый'' #:: همان #: ''этот самый'' #:: همین #: ''в самом центре'' #:: درست در مرکز # (به همراه صفت) [[ترین]]؛ برای ساختن صفت عالی به کار می‌رود. #: ''самый красивый'' #:: زیباترین #: ''самый лучший'' #:: بهترین #: ''самый умный'' #:: باهوش‌ترین # (به همراه ضمیر شخصی) [[خود]]؛ برای تأکید بر شخص یا شیء مورد نظر. #: ''он самый'' #:: خود او #: ''она самая'' #:: خود او (مؤنث) # {{عامیانه}} [[دقیقا]]، [[درست]]؛ به معنای «همان» در پاسخ به سؤال. #: ''— Это ты? — Самый.'' #:: — تو هستی؟ — خودم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || самый || самое || самая || самые |- | اضافی || самого || самого || самой || самых |- | برایی || самому || самому || самой || самым |- | مفعولی || самого (جاندار) / самый (بی‌جان) || самое || самую || самых (جاندار) / самые (بی‌جان) |- | ابزاری || самым || самым || самой / самою || самыми |- | اضافی (پیشرویی) || самом || самом || самой || самых |} ==== مترادف‌ها ==== * (همان): [[тот же]]، [[этот же]] * (ترین): [[наиболее]] * (خود): [[сам]] ==== متضادها ==== * [[другой]] * [[иной]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[самый лучший]] * [[самый красивый]] * [[самый умный]] * [[самый раз]] (عامیانه) * [[в самом деле]] * [[самое время]] * [[самое главное]] * [[тем самым]] * [[одним и тем же самым]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[сам]] * [[сама]] * [[само]] * [[сами]] * [[самый здоровый]] * [[самый лучший]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|همان}} * {{ت|ar|نفسه}} * {{ت|de|selbe}} * {{ت|en|same}} * {{ت|es|mismo}} * {{ت|fa|همان}} * {{ت|fr|même}} * {{ت|it|stesso}} * {{ت|tr|aynı}} * {{ت|zh|同一}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/самый ویکی‌واژه روسی: самый] * [https://en.wiktionary.org/wiki/самый ویکی‌واژه انگلیسی: самый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 6a3dpj31hx0c2ddshee4a5cdq4oa38d 0 219919 916399 2026-09-24T20:52:42Z NVS MHN 47119 دقیقا 916399 wikitext text/x-wiki == فارسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از عربی؛ قید از ریشهٔ «د ق ق» به معنای دقیق بودن، ریز شدن، مو به مو بودن. === آوایش === * {{آیپا|/dæɣiːˈɣæn/}} === قید === '''دقیقا''' # به‌طور [[دقیق]] و [[واضح]]؛ [[درست]]، [[مو به مو]]، [[بی کم و کاست]] #: ''دقیقا همان چیزی است که می‌خواستم.'' #: ''او دقیقا همان حرفی را زد که من فکر می‌کردم.'' # برای [[تایید]] درست بودن سخن دیگری؛ [[درست است]]، [[همین‌ طور است]] #: ''— فردا امتحان داریم. — دقیقا!'' #: ''— پس تو هم موافقی؟ — دقیقا.'' ==== مترادف‌ها ==== * [[درست]] * [[واضح]] * [[مو به مو]] * [[بی کم و کاست]] * [[همین ‌طور]] ==== متضادها ==== * [[تقریبا]] * [[حدودی]] * [[به‌ طور تقریبی]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[دقیق]] * [[دقت]] * [[دقیقه]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[دقیق]] * [[دقت]] * [[دقیقه]] * [[درست]] * [[تقریبا]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دقیقا}} * {{ت|ar|بالضبط}} * {{ت|de|genau}} * {{ت|en|exactly}} * {{ت|es|exactamente}} * {{ت|fr|exactement}} * {{ت|it|esattamente}} * {{ت|ru|точно}} * {{ت|tr|aynen}} * {{ت|zh|确切地}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * ''لغتنامه دهخدا'' * ''فرهنگ معین'' * ''فرهنگ عمید'' * ''فرهنگ سخن'' * [https://vajehyab.com/dehkhoda/دقیقا واژه‌یاب: دقیقا] 1xgpnbifx587adxh2ay1uyiyz4bdz4n 0 219920 916402 2026-09-24T20:55:56Z NVS MHN 47119 иной 916402 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''иныи'' (inyj)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''инъ'' (inъ)، از پیشاسلاوی ''*jьnъ'' (دیگر، بعضی). هم‌ریشه با لهستانی ''inny''، چکی ''jiný''، اسلواکی ''iný'' و اوکراینی ''інший''. در روسی معاصر، «иной» شکل کامل صفت از همین ریشه است. === آوایش === * {{آیپا|/ɪˈnoj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-иной.ogg}} === صفت === '''иной''' # [[دیگر]]، [[متفاوت]]؛ [[نه]] همان؛ کسی یا چیزی که با مورد قبلی یکسان نیست. #: ''Он выбрал иной путь.'' #:: او راه دیگری را انتخاب کرد. #: ''Это иной вопрос.'' #:: این موضوع دیگری است. # [[بعضی]]، [[برخی]]؛ [[مشخص]] ولی [[نامعین]]. #: ''В иных случаях это допустимо.'' #:: در بعضی موارد این مجاز است. #: ''Иной раз он опаздывает.'' #:: بعضی وقت‌ها او دیر می‌رسد. # جمع، اسم‌گونه: [[دیگران]]، [[بعضی‌ ها]]؛ [[افراد]] دیگر. #: ''Иные считают иначе.'' #:: دیگران طور دیگری فکر می‌کنند. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || иной || иное || иная || иные |- | اضافی || иного || иного || иной || иных |- | برایی || иному || иному || иной || иным |- | مفعولی || иного (جاندار) / иной (بی‌جان) || иное || иную || иных (جاندار) / иные (بی‌جان) |- | ابزاری || иным || иным || иной / иною || иными |- | اضافی (پیشرویی) || ином || ином || иной || иных |} ==== مترادف‌ها ==== * (دیگر): [[другой]] * (بعضی): [[некоторый]] * (مشخص): [[некий]] * (متفاوت): [[различный]] * (دیگران): [[другие]] ==== متضادها ==== * (دیگر): [[такой же]] * (متفاوت): [[одинаковый]] * (بعضی): [[тот же]] * (دیگران): [[этот]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[иногда]] * [[иной раз]] * [[иносказание]] * [[инородный]] * [[инобытие]] * [[иномарка]] * [[иноязычный]] * [[иноверец]] * [[иностранный]] * [[иносказательный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[другой]] * [[иной раз]] * [[иногда]] * [[иносказание]] * [[иностранный]] * [[некоторый]] * [[некий]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دیگر}} * {{ت|ar|آخر}} * {{ت|de|anderer}} * {{ت|en|other}} * {{ت|es|otro}} * {{ت|fa|دیگر}} * {{ت|fr|autre}} * {{ت|it|altro}} * {{ت|tr|diğer}} * {{ت|zh|别的}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|بعضی}} * {{ت|ar|بعض}} * {{ت|de|manch}} * {{ت|en|some}} * {{ت|es|alguno}} * {{ت|fa|بعضی}} * {{ت|fr|certain}} * {{ت|it|alcuno}} * {{ت|tr|bazı}} * {{ت|zh|某些}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/иной ویکی‌واژه روسی: иной] * [https://en.wiktionary.org/wiki/иной ویکی‌واژه انگلیسی: иной] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 60e9s55vgrgsrw5gbro52ysc0pol8de 0 219921 916403 2026-09-24T20:57:45Z NVS MHN 47119 этот 916403 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''этотъ'' (etotъ)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''етъ'' (etъ) + ''тъ'' (tъ). در اصل ترکیبی از دو ضمیر اشاره بود: ''е-'' (این) + ''тъ'' (آن). هم‌ریشه با لهستانی ''ten''، چکی ''ten''، اسلواکی ''ten'' و بلغاری ''този'' (tozi). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɛtət/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-этот.ogg}} === ضمیر اشاره === '''этот''' (''مؤنث'' [[эта]]، ''خنثی'' [[это]]، ''جمع'' [[эти]]) # [[این]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در نزدیکی گوینده است. #: ''Этот дом очень старый.'' #:: این خانه خیلی قدیمی است. #: ''Я знаю этого человека.'' #:: من این شخص را می‌شناسم. # [[همین]]، [[این]]؛ برای اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده یا مورد بحث است. #: ''Этот вопрос мы уже обсуждали.'' #:: این موضوع را قبلاً بحث کرده‌ایم. # {{عامیانه}} [[این]]؛ برای ابراز تحقیر یا تحسین. #: ''Этот человек мне не нравится.'' #:: این آدم را دوست ندارم. === صفت اشاره === '''этот''' # [[این]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید و آن را مشخص می‌کند. #: ''этот стол'' #:: این میز #: ''эта книга'' #:: این کتاب ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || этот || это || эта || эти |- | اضافی || этого || этого || этой || этих |- | برایی || этому || этому || этой || этим |- | مفعولی || этого (جاندار) / этот (بی‌جان) || это || эту || этих (جاندار) / эти (بی‌جان) |- | ابزاری || этим || этим || этой / этою || этими |- | اضافی (پیشرویی) || этом || этом || этой || этих |} ==== مترادف‌ها ==== * (اشاره به نزدیک): [[сей]] (کهن، ادبی) * (همین): [[данный]]، [[настоящий]] ==== متضادها ==== * [[тот]] (آن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[это]] * [[эта]] * [[эти]] * [[этакий]] * [[этаж]] (احتمالا) * [[этот же]] * [[этот самый]] * [[в этот раз]] * [[на этот раз]] * [[с этого времени]] * [[до этого]] * [[при этом]] * [[вместо этого]] * [[к этому]] * [[от этого]] * [[за этот]] * [[под этот]] * [[над этот]] * [[об этот]] * [[из этого]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[тот]] * [[сей]] * [[данный]] * [[настоящий]] * [[такой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|این}} * {{ت|ar|هذا}} * {{ت|de|dieser}} * {{ت|en|this}} * {{ت|es|este}} * {{ت|fa|این}} * {{ت|fr|ce}} * {{ت|it|questo}} * {{ت|tr|bu}} * {{ت|zh|这个}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/этот ویکی‌واژه روسی: этот] * [https://en.wiktionary.org/wiki/этот ویکی‌واژه انگلیسی: этот] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 7n9ixku6u48jvyvoe5t630iiyi0h4pd 0 219922 916404 2026-09-24T20:59:59Z NVS MHN 47119 это 916404 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''это'' (eto)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''ето'' (eto)، از پیشاسلاوی ''*eto''، از ''*e-'' (این) + ''*to'' (آن). هم‌ریشه با لهستانی ''to''، چکی ''to''، اسلواکی ''to'' و اوکراینی ''це'' (tse). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɛtə/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-это.ogg}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|Ru-эта.ogg}} === ضمیر اشاره === '''это''' (''خنثی مفرد [[этот]]'') # [[این]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در نزدیکی گوینده است. #: ''Это мой дом.'' #:: این خانهٔ من است. #: ''Я видел это.'' #:: من این را دیدم. # [[آن]]، [[این]]؛ برای اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده یا مورد بحث است. #: ''Это было давно.'' #:: آن مدت‌ها پیش بود. #: ''Что это?'' #:: این چیست؟ === ذره === '''это''' # [[این است]]، [[آن است]]؛ برای اشاره به موضوع یا محمول در جمله‌های اسمی به کار می‌رود. #: ''Это книга.'' #:: این کتاب است. #: ''Это он пришёл.'' #:: این اوست که آمده است. # برای [[تاکید]] و [[برجسته‌ سازی]] در جمله. #: ''Кто это сделал?'' #:: چه کسی این کار را کرد؟ ==== مترادف‌ها ==== * (ضمیر اشاره): [[этот]] (مذکر)، [[эта]] (مؤنث)، [[эти]] (جمع)، [[то]] (آن) * (ذره): [[вот]]، [[именно]] ==== متضادها ==== * (ضمیر اشاره): [[то]] (آن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[этот]] * [[эта]] * [[эти]] * [[этот же]] * [[это самое]] * [[вот это]] * [[это значит]] * [[то есть]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[этот]] * [[тот]] * [[сей]] * [[такой]] * [[вот]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|این}} * {{ت|ar|هذا}} * {{ت|de|dies}} * {{ت|en|this}} * {{ت|es|esto}} * {{ت|fa|این}} * {{ت|fr|ceci}} * {{ت|it|questo}} * {{ت|tr|bu}} * {{ت|zh|这个}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|این است}} * {{ت|ar|هذا هو}} * {{ت|de|das ist}} * {{ت|en|this is}} * {{ت|es|esto es}} * {{ت|fa|این است}} * {{ت|fr|c'est}} * {{ت|it|questo è}} * {{ت|tr|bu}} * {{ت|zh|这是}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/это ویکی‌واژه روسی: это] * [https://en.wiktionary.org/wiki/это ویکی‌واژه انگلیسی: это] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 9wj5ml2gpa0sspqsbhrd2wpwt6hkwyv 0 219923 916405 2026-09-24T21:02:16Z NVS MHN 47119 эта 916405 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی ۱ === از روسی باستان ''эта'' (eta)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''ета'' (eta)، از پیشاسلاوی ''*eta''، شکل مؤنث ''*etъ''. هم‌ریشه با [[этот]] و [[это]]. ==== آوایش ==== * {{آیپا|/ˈɛtə/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-эта.ogg}} ==== ضمیر اشاره ==== '''эта''' (''مؤنث مفرد'' [[этот]]) # [[این]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در نزدیکی گوینده است. #: ''Эта книга очень интересная.'' #:: این کتاب بسیار جالب است. ==== صفت اشاره ==== '''эта''' (''مؤنث مفرد'' [[этот]]) # [[این]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید. #: ''эта книга'' #:: این کتاب ==== صرف ==== * شکل مؤنث مفرد [[этот]]؛ برای صرف کامل به [[этот]] مراجعه کنید. === ریشه‌شناسی ۲ === وام‌گرفته از یونانی باستان ''ἦτα'' (ēta)، نام حرف Η. ==== آوایش ==== * {{آیپا|/ˈɛtə/}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|Ru-это.ogg}} ==== اسم ==== '''эта''' (''جنسیت: مؤنث''، ''بی‌جان'') # [[اتا]]؛ هفتمین حرف الفبای یونانی (Η، η). #: ''В греческом алфавите буква эта стоит после дзеты.'' #:: در الفبای یونانی، حرف اتا پس از زتا می‌آید. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || эта || эты |- | اضافی || эты || эт |- | برایی || эте || этам |- | مفعولی || эту || эты |- | ابزاری || этой / этою || этами |- | اضافی (پیشرویی) || эте || этах |} ==== مترادف‌ها ==== * (حرف): [[эта]] (نام حرف) * (اشاره): [[си]] (کهن) ==== متضادها ==== * (اشاره): [[та]] (آن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[этот]] * [[это]] * [[эти]] * [[этакий]] * [[эталон]] (احتمالاً) * [[этап]] (احتمالاً) ==== جستارهای وابسته ==== * [[этот]] * [[это]] * [[эти]] * [[тот]] * [[та]] * [[альфа]] * [[бета]] * [[гамма]] * [[дзета]] * [[тета]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|این}} * {{ت|ar|هذه}} * {{ت|de|diese}} * {{ت|en|this}} * {{ت|es|esta}} * {{ت|fa|این}} * {{ت|fr|cette}} * {{ت|it|questa}} * {{ت|tr|bu}} * {{ت|zh|这个}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|اتا}} * {{ت|ar|إيتا}} * {{ت|de|Eta}} * {{ت|en|eta}} * {{ت|es|eta}} * {{ت|fa|اتا}} * {{ت|fr|êta}} * {{ت|it|eta}} * {{ت|tr|eta}} * {{ت|zh|伊塔}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/эта ویکی‌واژه روسی: эта] * [https://en.wiktionary.org/wiki/эта ویکی‌واژه انگلیسی: эта] * فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' kfqls8fkof08a9zrhlnt62rc2xlgotc 0 219924 916406 2026-09-24T21:03:50Z NVS MHN 47119 эти 916406 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === شکل جمع [[этот]]؛ از روسی باستان ''эти''، از اسلاوی کلیسایی باستان ''ети'' (eti)، از پیشاسلاوی ''*etъ''. هم‌ریشه با [[этот]]، [[эта]] و [[это]]. === آوایش === * {{آیپا|/ˈɛtʲɪ/}} === ضمیر اشاره === '''эти''' (''جمع'' [[этот]]؛ ''مفرد مذکر'' [[этот]]، ''مؤنث'' [[эта]]، ''خنثی'' [[это]]) # [[اینها]]؛ برای اشاره به چند چیز یا چند کس که در نزدیکی گوینده هستند. #: ''Эти книги мои.'' #:: این کتاب‌ها مال من هستند. #: ''Я знаю этих людей.'' #:: من این افراد را می‌شناسم. # [[اینها]]؛ برای اشاره به چیزها یا کسانی که قبلاً ذکر شده‌اند. #: ''Эти вопросы мы уже обсуждали.'' #:: این موضوع‌ها را قبلاً بحث کرده‌ایم. === صفت اشاره === '''эти''' (''جمع'' [[этот]]) # [[اینها]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم جمع می‌آید. #: ''эти дома'' #:: این خانه‌ها #: ''эти студенты'' #:: این دانشجویان ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! جمع |- | فاعلی || эти |- | اضافی || этих |- | برایی || этим |- | مفعولی || эти (بی‌جان) / этих (جاندار) |- | ابزاری || этими |- | اضافی (پیشرویی) || этих |} ==== مترادف‌ها ==== * [[сии]] (کهن، ادبی) ==== متضادها ==== * [[те]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[этот]] * [[эта]] * [[это]] * [[этакий]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[этот]] * [[эта]] * [[это]] * [[тот]] * [[те]] * [[такой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|اینها}} * {{ت|ar|هؤلاء}} * {{ت|de|diese}} * {{ت|en|these}} * {{ت|es|estos}} * {{ت|fa|اینها}} * {{ت|fr|ces}} * {{ت|it|questi}} * {{ت|tr|bunlar}} * {{ت|zh|这些}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/эти ویکی‌واژه روسی: эти] * [https://en.wiktionary.org/wiki/эти ویکی‌واژه انگلیسی: эти] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 1qlgmpcq52vuyb892dwe28qcdmxhbnc 0 219925 916407 2026-09-24T21:05:30Z NVS MHN 47119 этакий 916407 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[этот]] + [[-акий]] (پسوندی همانند [[такой]] از [[тот]]). در اصل به معنای «این‌گونه، چنین» بوده و در روسی معاصر بیشتر برای بیان تحقیر، تمسخر یا تأکید به کار می‌رود. === آوایش === * {{آیپا|/ˈɛtəkʲɪj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-этакий.ogg}} === ضمیر اشاره === '''этакий''' (''مؤنث'' [[этакая]]، ''خنثی'' [[этакое]]، ''جمع'' [[этакие]]) # {{عامیانه}} [[چنین]]، [[این ‌گونه]]، [[این ‌چنین]]؛ برای اشاره به ویژگی یا کیفیت خاصی از کسی یا چیزی، معمولاً با بار [[تحقیر]]، [[تمسخر]] یا [[تاکید]]. #: ''Этакий глупец!'' #:: چه احمقی! #: ''Он этакий хитрец.'' #:: او آدم حیله‌گری است. === صفت اشاره === '''этакий''' # {{عامیانه}} [[چنین]]، [[این‌ گونه]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید و آن را با بار تحقیر یا تأکید توصیف می‌کند. #: ''этакий дом'' #:: چنین خانه‌ای #: ''этакая погода'' #:: چنین هوایی ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || этакий || этакое || этакая || этакие |- | اضافی || этакого || этакого || этакой || этаких |- | برایی || этакому || этакому || этакой || этаким |- | مفعولی || этакого (جاندار) / этакий (بی‌جان) || этакое || этакую || этаких (جاندار) / этакие (بی‌جان) |- | ابزاری || этаким || этаким || этакой / этакою || этакими |- | اضافی (پیشرویی) || этаком || этаком || этакой || этаких |} ==== مترادف‌ها ==== * [[такой]] * [[некий]] * [[какой-то]] * [[эдакий]] (عامیانه) ==== متضادها ==== * [[не такой]] * [[обычный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[этак]] * [[эдак]] * [[эдакий]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[этот]] * [[такой]] * [[тот]] * [[эта]] * [[это]] * [[эти]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|چنین}} * {{ت|ar|هكذا}} * {{ت|de|solch}} * {{ت|en|such}} * {{ت|es|tal}} * {{ت|fa|چنین}} * {{ت|fr|tel}} * {{ت|it|tale}} * {{ت|tr|böyle}} * {{ت|zh|这样的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/этакий ویکی‌واژه روسی: этакий] * [https://en.wiktionary.org/wiki/этакий ویکی‌واژه انگلیسی: этакий] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ktls6ihwylp2r1cvv8llnnnkkqyltsl 0 219926 916408 2026-09-24T21:23:45Z NVS MHN 47119 вот 916408 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''вотъ'' (votъ)، احتمالاً ادغام [[во]] (به، در) + [[то]] (آن). در روسی معاصر به‌عنوان ذره، قید و حرف ندا به کار می‌رود. === آوایش === * {{آیپا|/vot/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вот.ogg}} === ذره === '''вот''' # [[این]]، [[این است]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در نزدیکی گوینده است. #: ''Вот мой дом.'' #:: این خانهٔ من است. #: ''Вот идёт автобус.'' #:: این اتوبوس می‌آید. # [[همین]]، [[همان]]؛ برای تأکید یا اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''Вот в чём дело.'' #:: مطلب همین است. #: ''Вот почему я опоздал.'' #:: به همین دلیل دیر کردم. # [[بفرما]]، [[بیا]]؛ هنگام دادن چیزی به کسی. #: ''Вот ваша книга.'' #:: بفرمایید کتابتان. # [[همین]]، [[همین حالا]]؛ برای تأکید بر زمان. #: ''Вот сейчас.'' #:: همین حالا. # برای ابراز [[تعجب]] یا [[نارضایتی]]. #: ''Вот это да!'' #:: عجب! #: ''Вот тебе раз!'' #:: عجب! === قید === '''вот''' # [[اینجا]]، [[آنجا]]؛ برای اشاره به مکان نزدیک. #: ''Вот здесь.'' #:: همین‌جا. #: ''Вот там.'' #:: همان‌جا. === حرف ندا === '''вот''' # [[بفرما]]! [[بیا]]! (هنگام تعارف یا دادن چیزی) #: ''Вот, возьмите.'' #:: بفرمایید، بگیرید. # [[خب]]! (برای ابراز نارضایتی یا تعجب) #: ''Вот ещё!'' #:: این هم شد! ==== مترادف‌ها ==== * (ذره): [[вон]]، [[это]]، [[именно]] * (قید): [[здесь]]، [[тут]]، [[там]] * (حرف ندا): [[ну]] ==== متضادها ==== * (اشاره به دور): [[вон]] * (اینجا): [[там]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[вот-вот]] * [[вот так]] * [[вот это да]] * [[вот тебе раз]] * [[вот ещё]] * [[вот почему]] * [[вот в чём дело]] * [[вот именно]] * [[вот так-то]] * [[вот и всё]] * [[вот увидишь]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[вон]] * [[здесь]] * [[тут]] * [[там]] * [[этот]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|این است}} * {{ت|ar|هذا}} * {{ت|de|hier ist}} * {{ت|en|here is}} * {{ت|es|aquí está}} * {{ت|fa|این است}} * {{ت|fr|voici}} * {{ت|it|ecco}} * {{ت|tr|işte}} * {{ت|zh|这是}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|اینجا}} * {{ت|ar|هنا}} * {{ت|de|hier}} * {{ت|en|here}} * {{ت|es|aquí}} * {{ت|fa|اینجا}} * {{ت|fr|ici}} * {{ت|it|qui}} * {{ت|tr|burada}} * {{ت|zh|这里}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/вот ویکی‌واژه روسی: вот] * [https://en.wiktionary.org/wiki/вот ویکی‌واژه انگلیسی: вот] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' iekqc30g2qx8q4j2tg6h1ivvzpv0osq 0 219927 916409 2026-09-24T21:25:34Z NVS MHN 47119 بفرما 916409 wikitext text/x-wiki == فارسی == === ریشه‌شناسی === از [[بـ]] (پیشوند امر) + [[فرما]] (بن مضارع [[فرمودن]]). «فرمودن» از فارسی میانه ''framūdan'' (فرمودن، دستور دادن، گفتن) است. === آوایش === * {{آیپا|/befæɾˈmɒː/}} * تلفظ:/بِفَرما/ === فعل === '''بفرما''' (''دوم‌شخص مفرد امری از'' [[فرمودن]]) # [[بگو]]، [[بیان کن]]؛ دستور بده (به‌صورت مؤدبانه و احترامی). #: ''بفرما چه می‌خواهی؟'' #:: بگو چه می‌خواهی؟ # [[تشریف بیاور]]، [[قدم رنجه کن]]؛ برای تعارف به کسی که وارد می‌شود. #: ''بفرما تو، در رو ببند.'' #:: تشریف بیاور داخل، در را ببند. # [[دستور]] بده؛ امر کن (احترامی). #: ''هر چه بفرمایید اطاعت می‌کنم.'' #:: هر چه دستور بدهید اطاعت می‌کنم. === شبه‌جمله === '''بفرما''' # [[بفرمایید]]؛ برای تعارف کردن چیزی به کسی (غذا، نوشیدنی و...). #: ''بفرما، این هم چای.'' #:: بفرمایید، این هم چای. # [[بفرما]]؛ هنگام دادن چیزی به کسی. #: ''بفرما، کتابت.'' #:: بفرمایید، کتابت. # [[بله]]، [[درست است]]؛ برای تأیید یا پاسخ مثبت (عامیانه). #: ''— تو رفتی؟ — بفرما.'' #:: — تو رفتی؟ — بله. # برای [[اجازه]] دادن یا [[تعارف]] در عبور و مرور. #: ''بفرما، شما اول.'' #:: بفرمایید، شما اول. ==== مترادف‌ها ==== * (فعل): [[بگو]]، [[دستور بده]]، [[تشریف بیاور]] * (شبه‌جمله): [[بفرمایید]]، [[بله]]، [[درست است]] ==== متضادها ==== * (فعل): [[نگو]]، [[نرو]] * (شبه‌جمله): [[نه]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[بفرمایید]] * [[بفرمایین]] (عامیانه) ==== جستارهای وابسته ==== * [[فرمودن]] * [[فرمایش]] * [[فرمان]] * [[بفرمایید]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بفرما}} * {{ت|ar|تفضل}} * {{ت|de|bitte}} * {{ت|en|go ahead}} * {{ت|es|adelante}} * {{ت|fr|je vous en prie}} * {{ت|it|prego}} * {{ت|ru|пожалуйста}} * {{ت|tr|buyurun}} * {{ت|zh|请}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * ''لغت‌نامه دهخدا'' * ''فرهنگ معین'' * ''فرهنگ عمید'' * ''فرهنگ سخن'' * [https://vajehyab.com/dehkhoda/بفرما واژه‌یاب: بفرما] pksn3sh584mwvuoxtbl8nlx114ehzsw 0 219928 916410 2026-09-24T21:28:00Z NVS MHN 47119 вон 916410 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''вонъ'' (vonъ)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''вънъ'' (vъnъ)، از پیشاسلاوی ''*vъnъ'' (بیرون). هم‌ریشه با لهستانی ''won''، چکی ''ven''، اسلواکی ''von'' و بلغاری ''вън'' (vǎn). === آوایش === * {{آیپا|/von/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вон.ogg}} === قید === '''вон''' # [[بیرون]]، [[خارج]]؛ به سمت بیرون (نشان‌دهندهٔ حرکت از داخل به خارج). #: ''Выйди вон!'' #:: برو بیرون! #: ''Он выбросил мусор вон.'' #:: او آشغال را بیرون انداخت. # [[بیرون]]، [[در خارج]]؛ در جایی خارج از مکان مورد نظر. #: ''Вон там, за домом.'' #:: آنجا، بیرون، پشت خانه. ==== مترادف‌ها ==== * (بیرون): [[наружу]]، [[прочь]] * (خارج): [[снаружи]] ==== متضادها ==== * [[внутрь]] (به داخل) * [[внутри]] (در داخل) * [[сюда]] (به اینجا) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[вон-вон]] * [[вон куда]] * [[вон что]] * [[вон оно что]] * [[вон как]] * [[вон сколько]] * [[вон тот]] * [[вон там]] * [[вон тут]] * [[вон откуда]] * [[вон почему]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[вне]] * [[внешний]] * [[наружу]] * [[прочь]] === ذره === '''вон''' # [[آنجا]]، [[آن طرف]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در فاصلهٔ دور قرار دارد (همراه با اشارهٔ دست یا نگاه). #: ''Вон идёт автобус.'' #:: آنجا اتوبوس می‌آید. #: ''Вон тот дом.'' #:: آن خانهٔ آن طرف. # [[همان]]، [[همان ‌جا]]؛ برای تأکید بر چیزی که قبلاً ذکر شده یا مورد اشاره قرار گرفته است. #: ''Вон в чём дело.'' #:: مطلب همان است. #: ''Вон почему он опоздал.'' #:: به همین دلیل او دیر کرد. # برای ابراز [[تعجب]] یا [[تاکید]] در جمله. #: ''Вон как! '' #:: عجب! #: ''Вон сколько людей!'' #:: چه قدر آدم! ==== مترادف‌ها ==== * (آنجا): [[вон там]]، [[там]] * (همان): [[именно]]، [[это]] ==== متضادها ==== * [[вот]] (اینجا) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[вон-вон]] * [[вон куда]] * [[вон что]] * [[вон оно что]] * [[вон как]] * [[вон сколько]] * [[вон тот]] * [[вон там]] * [[вон тут]] * [[вон откуда]] * [[вон почему]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[вот]] * [[там]] * [[тут]] * [[тот]] === حرف ندا === '''вон''' # [[بیرون]]! [[برو بیرون]]! [[گم شو]]! (برای راندن کسی یا حیوانی) #: ''Вон отсюда!'' #:: از اینجا برو بیرون! #: ''Вон, я не хочу тебя видеть!'' #:: گم شو، نمی‌خواهم ببینمت! ==== مترادف‌ها ==== * [[прочь]] * [[убирайся]] * [[пошёл вон]] ==== متضادها ==== * [[войди]] * [[заходи]] * [[останься]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пошёл вон]] * [[вон отсюда]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[прочь]] * [[убирайся]] * [[пошёл вон]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بیرون}} * {{ت|ar|خارج}} * {{ت|de|hinaus}} * {{ت|en|out}} * {{ت|es|fuera}} * {{ت|fa|بیرون}} * {{ت|fr|dehors}} * {{ت|it|fuori}} * {{ت|tr|dışarı}} * {{ت|zh|外面}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|آنجا (اشاره)}} * {{ت|ar|هناك}} * {{ت|de|dort}} * {{ت|en|there}} * {{ت|es|allí}} * {{ت|fa|آنجا}} * {{ت|fr|là}} * {{ت|it|là}} * {{ت|tr|orada}} * {{ت|zh|那里}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|بیرون! (حرف ندا)}} * {{ت|ar|اخرج}} * {{ت|de|raus}} * {{ت|en|get out}} * {{ت|es|fuera}} * {{ت|fa|بیرون}} * {{ت|fr|dehors}} * {{ت|it|fuori}} * {{ت|tr|dışarı}} * {{ت|zh|出去}} {{بر-پایین}} === منابع === * [https://ru.wiktionary.org/wiki/вон ویکی‌واژه روسی: вон] * [https://en.wiktionary.org/wiki/вон ویکی‌واژه انگلیسی: вон] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 8gmdvjt6kcoqgvumb2lb9t02os6a7gd 0 219929 916411 2026-09-24T21:31:18Z NVS MHN 47119 данный 916411 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از فعل [[дать]] (دادن) + پسوند [[-нный]] (پسوند اسم مفعول). در روسی باستان به صورت ''даныи'' (danyj) و از پیشاسلاوی ''*danъ'' آمده است. هم‌ریشه با لهستانی ''dany''، چکی ''daný'' و اسلواکی ''daný''. === آوایش === * {{آیپا|/ˈdanːɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-данный.ogg}} === فعل === '''данный''' # اسم مفعول کامل فعل [[дать]]؛ [[داده ‌شده]] #: ''Ответ, данный им, был правильным.'' #:: پاسخی که او داد، درست بود. === صفت === '''данный''' (''مؤنث'' [[данная]]، ''خنثی'' [[данное]]، ''جمع'' [[данные]]) # [[این]]، [[مذکور]]، [[معین]]؛ برای اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده یا مشخص است. #: ''Данный вопрос требует внимания.'' #:: این موضوع نیاز به توجه دارد. #: ''В данный момент он занят.'' #:: در این لحظه او مشغول است. # [[داده‌ شده]]، [[مفروض]]؛ (در ریاضیات و منطق) چیزی که به‌عنوان پایه یا شرط در نظر گرفته می‌شود. #: ''При данных условиях это невозможно.'' #:: تحت این شرایط این غیرممکن است. # کهن: [[این]]؛ اشاره به نزدیک. #: ''Данный текст был написан давно.'' #:: این متن مدت‌ها پیش نوشته شده است. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || данный || данное || данная || данные |- | اضافی || данного || данного || данной || данных |- | برایی || данному || данному || данной || данным |- | مفعولی || данного (جاندار) / данный (بی‌جان) || данное || данную || данных (جاندار) / данные (بی‌جان) |- | ابزاری || данным || данным || данной / данною || данными |- | اضافی (پیشرویی) || данном || данном || данной || данных |} ==== مترادف‌ها ==== * [[этот]] * [[настоящий]] * [[указанный]] * [[определённый]] * [[сей]] (کهن) * [[приведённый]] ==== متضادها ==== * [[другой]] * [[иной]] * [[противоположный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[данность]] * [[данные]] * [[данный момент]] * [[в данный момент]] * [[данная величина]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[дать]] * [[данные]] * [[этот]] * [[настоящий]] * [[указанный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|داده‌شده}} * {{ت|ar|معطى}} * {{ت|de|gegeben}} * {{ت|en|given}} * {{ت|es|dado}} * {{ت|fa|داده‌شده}} * {{ت|fr|donné}} * {{ت|it|dato}} * {{ت|tr|verilen}} * {{ت|zh|给定的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/данный ویکی‌واژه روسی: данный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/данный ویکی‌واژه انگلیسی: данный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' bl9qfog0b427qifgdg4rwm8t3b76iko 0 219930 916412 2026-09-24T21:32:56Z NVS MHN 47119 тот 916412 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''тъ'' (tъ)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''тъ'' (tъ)، از پیشاسلاوی ''*tъ'' (آن، آن‌یک). هم‌ریشه با لهستانی ''ten''، چکی ''ten''، اسلواکی ''ten''، بلغاری ''този'' (tozi) و صربی-کروات ''тај''/''taj''. === آوایش === * {{آیپا|/tot/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-тот.ogg}} === ضمیر اشاره === '''тот''' (''مؤنث'' [[та]]، ''خنثی'' [[то]]، ''جمع'' [[те]]) # [[آن]]، [[آن ‌یک]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در فاصلهٔ دور قرار دارد. #: ''Тот дом очень старый.'' #:: آن خانه خیلی قدیمی است. #: ''Я знаю того человека.'' #:: من آن شخص را می‌شناسم. # [[آن]]، [[همان]]؛ برای اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده یا مورد بحث است. #: ''Тот вопрос мы уже обсуждали.'' #:: آن موضوع را قبلاً بحث کرده‌ایم. # [[دیگری]]، [[آن یکی]]؛ برای اشاره به گزینهٔ متفاوت. #: ''Не этот, а тот.'' #:: نه این، بلکه آن. === صفت اشاره === '''тот''' # [[آن]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید و آن را مشخص می‌کند. #: ''тот стол'' #:: آن میز #: ''та книга'' #:: آن کتاب # [[همان]]؛ با افزودن [[же]] پس از آن. #: ''тот же день'' #:: همان روز #: ''тот же самый'' #:: همان دقیقاً ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || тот || то || та || те |- | اضافی || того || того || той || тех |- | برایی || тому || тому || той || тем |- | مفعولی || того (جاندار) / тот (بی‌جان) || то || ту || тех (جاندار) / те (بی‌جان) |- | ابزاری || тем || тем || той / тою || теми |- | اضافی (پیشرویی) || том || том || той || тех |} ==== مترادف‌ها ==== * (آن): [[оный]] (کهن، ادبی) * (همان): [[тот же]] * (دیگری): [[другой]] ==== متضادها ==== * [[этот]] (این) * [[сей]] (کهن، این) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[тот же]] * [[тот же самый]] * [[тот или иной]] * [[тот свет]] * [[тот час]] * [[тотчас]] * [[потому]] * [[оттого]] * [[затем]] * [[итак]] * [[в то время как]] * [[до тех пор пока]] * [[не тот]] * [[то да сё]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[этот]] * [[такой]] * [[оный]] * [[сей]] * [[то]] * [[та]] * [[те]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن}} * {{ت|ar|ذلك}} * {{ت|de|jener}} * {{ت|en|that}} * {{ت|es|aquel}} * {{ت|fa|آن}} * {{ت|fr|ce}} * {{ت|it|quello}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|那个}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/тот ویکی‌واژه روسی: тот] * [https://en.wiktionary.org/wiki/тот ویکی‌واژه انگلیسی: тот] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' tf16whm0j11x05qxcalgyczv22j9r5c 0 219931 916413 2026-09-24T21:34:49Z NVS MHN 47119 оный 916413 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''оныи'' (onyj)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''онъ'' (onъ)، از پیشاسلاوی ''*onъ'' (آن، آن‌یک). هم‌ریشه با لهستانی ''on''، ''ów''، چکی ''on''، ''onen''، اسلواکی ''on''، ''onen'' و بلغاری ''оня'' (onja). در روسی معاصر، «оный» شکل کهن و ادبی [[тот]] است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈonɨj/}} === ضمیر اشاره === '''оный''' (''مؤنث'' [[оная]]، ''خنثی'' [[оное]]، ''جمع'' [[оные]]) # کهن، ادبی: [[آن]]، [[آن‌ یک]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در فاصلهٔ دور قرار دارد یا قبلاً ذکر شده است. #: ''Оный день я помню хорошо.'' #:: آن روز را خوب به یاد دارم. #: ''Оные времена прошли.'' #:: آن زمان‌ها گذشته است. # حقوقی، اداری: [[مذکور]]، [[فوق ‌الذکر]]؛ برای اشاره به شخص یا چیزی که قبلاً در متن ذکر شده است. #: ''Оный гражданин обязан явиться в суд.'' #:: شهروند مذکور موظف است در دادگاه حاضر شود. === صفت اشاره === '''оный''' # کهن، ادبی: [[آن]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید. #: ''оный дом'' #:: آن خانه #: ''оная книга'' #:: آن کتاب # حقوقی، اداری: [[مذکور]]، [[فوق‌ الذکر]]؛ برای توصیف چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''оный указ'' #:: فرمان مذکور ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || оный || оное || оная || оные |- | اضافی || оного || оного || оной || оных |- | برایی || оному || оному || оной || оным |- | مفعولی || оного (جاندار) / оный (بی‌جان) || оное || оную || оных (جاندار) / оные (بی‌جان) |- | ابزاری || оным || оным || оной / оною || оными |- | اضافی (پیشرویی) || оном || оном || оной || оных |} ==== مترادف‌ها ==== * (آن): [[тот]] * (مذکور): [[вышеупомянутый]]، [[вышеуказанный]]، [[данный]]، [[сей]] (کهن) ==== متضادها ==== * [[этот]] (این) * [[сей]] (این، کهن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[оный]] * [[оная]] * [[оное]] * [[оные]] * [[оно]] * [[он]] * [[она]] * [[они]] * [[от оного]] * [[до оного]] * [[по оному]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[тот]] * [[сей]] * [[этот]] * [[данный]] * [[вышеупомянутый]] * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن}} * {{ت|ar|ذلك}} * {{ت|de|jener}} * {{ت|en|that}} * {{ت|es|aquel}} * {{ت|fa|آن}} * {{ت|fr|ce}} * {{ت|it|quello}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|那个}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مذکور}} * {{ت|ar|مذكور}} * {{ت|de|besagt}} * {{ت|en|aforesaid}} * {{ت|es|susodicho}} * {{ت|fa|مذکور}} * {{ت|fr|susdit}} * {{ت|it|suddetto}} * {{ت|tr|adı geçen}} * {{ت|zh|上述的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/оный ویکی‌واژه روسی: оный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/оный ویکی‌واژه انگلیسی: оный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 7viljscpv9ascvrnkb8zhqwnvmysqb4 0 219932 916414 2026-09-24T21:36:30Z NVS MHN 47119 сей 916414 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''сии'' (sii)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''съ'' (sъ)، از پیشاسلاوی ''*sь'' (این). هم‌ریشه با لهستانی ''ten'' (از ریشهٔ دیگر)، چکی ''ten''، اسلواکی ''ten''. در روسی معاصر، «сей» شکل کهن و ادبی [[этот]] است. === آوایش === * {{آیپا|/sʲej/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-сей.ogg}} === ضمیر اشاره === '''сей''' (''مؤنث'' [[сия]]، ''خنثی'' [[сие]]، ''جمع'' [[сии]]) # کهن، ادبی: [[این]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در نزدیکی گوینده است. #: ''Сей дом очень стар.'' #:: این خانه خیلی قدیمی است. #: ''Сия книга моя.'' #:: این کتاب مال من است. # حقوقی، اداری، کنایه‌آمیز: [[این]]، [[مذکور]]؛ برای اشاره به چیزی که در متن ذکر شده است. #: ''Сей гражданин обязан явиться в суд.'' #:: این شهروند موظف است در دادگاه حاضر شود. === صفت اشاره === '''сей''' # کهن، ادبی: [[این]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید. #: ''сей день'' #:: این روز #: ''сия минута'' #:: این لحظه # حقوقی، اداری: [[مذکور]]؛ برای توصیف چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''сей указ'' #:: این فرمان ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || сей || сие || сия || сии |- | اضافی || сего || сего || сей || сих |- | برایی || сему || сему || сей || сим |- | مفعولی || сего (جاندار) / сей (بی‌جان) || сие || сию || сих (جاندار) / сии (بی‌جان) |- | ابزاری || сим || сим || сей / сею || сими |- | اضافی (پیشرویی) || сем || сем || сей || сих |} ==== مترادف‌ها ==== * (این): [[этот]] * (مذکور): [[данный]]، [[оный]] (کهن) ==== متضادها ==== * [[тот]] (آن) * [[оный]] (آن، کهن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[сие]] * [[сия]] * [[сии]] * [[сейчас]] (از ''сей час'') * [[сего дня]] * [[сию минуту]] * [[до сих пор]] * [[по сей день]] * [[от сих до сих]] * [[сего]] * [[сему]] * [[сим]] * [[сих]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[этот]] * [[тот]] * [[оный]] * [[данный]] * [[сейчас]] * [[до сих пор]] * [[по сей день]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|این}} * {{ت|ar|هذا}} * {{ت|de|dieser}} * {{ت|en|this}} * {{ت|es|este}} * {{ت|fa|این}} * {{ت|fr|ce}} * {{ت|it|questo}} * {{ت|tr|bu}} * {{ت|zh|这个}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مذکور}} * {{ت|ar|مذكور}} * {{ت|de|besagt}} * {{ت|en|aforesaid}} * {{ت|es|susodicho}} * {{ت|fa|مذکور}} * {{ت|fr|susdit}} * {{ت|it|suddetto}} * {{ت|tr|adı geçen}} * {{ت|zh|上述的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/сей ویکی‌واژه روسی: сей] * [https://en.wiktionary.org/wiki/сей ویکی‌واژه انگلیسی: сей] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0ra53mnyrrlm6pf92g7eaeoh4lby1zp 0 219933 916415 2026-09-24T21:39:06Z NVS MHN 47119 такой 916415 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''такыи'' (takyj)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''такъ'' (takъ)، از پیشاسلاوی ''*takъjь''، از ''*tъ'' (آن) + ''*kъ'' (پسوند نسبی). هم‌ریشه با لهستانی ''taki''، چکی ''taký''، اسلواکی ''taký'' و بلغاری ''такъв'' (takǎv). === آوایش === * {{آیپا|/tɐˈkoj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-такой.ogg}} === ضمیر اشاره === '''такой''' (''مؤنث'' [[такая]]، ''خنثی'' [[такое]]، ''جمع'' [[такие]]) # [[چنین]]، [[این‌ گونه]]، [[آن‌ گونه]]؛ برای اشاره به ویژگی یا کیفیت خاصی از کسی یا چیزی. #: ''Такой дом мне нравится.'' #:: چنین خانه‌ای را دوست دارم. #: ''Он такой умный!'' #:: او چقدر باهوش است! # [[چنین]]، [[همانند]]؛ برای مقایسه یا اشاره به شباهت. #: ''Такой же, как и ты.'' #:: همانند تو. # {{عامیانه}} [[مشخص]]، [[معین]]؛ برای اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''Такой вопрос мы уже обсуждали.'' #:: چنین موضوعی را قبلاً بحث کرده‌ایم. === صفت اشاره === '''такой''' # [[چنین]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم می‌آید. #: ''такой человек'' #:: چنین آدمی #: ''такая книга'' #:: چنین کتابی # [[چنین]]، [[آن ‌چنان]]؛ برای تأکید بر شدت یا بزرگی چیزی. #: ''такой мороз'' #:: چنین سرمایی #: ''такая радость'' #:: چنین شادی‌ای === ذره === '''такой''' # {{عامیانه}} [[همان]]، [[دقیقا]]؛ برای تأکید یا اشاره به چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''Он такой же, как и все.'' #:: او هم مثل بقیه است. # برای [[تاکید]] در جمله‌های تعجبی. #: ''Такой день сегодня хороший!'' #:: امروز چه روز خوبی است! ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || такой || такое || такая || такие |- | اضافی || такого || такого || такой || таких |- | برایی || такому || такому || такой || таким |- | مفعولی || такого (جاندار) / такой (بی‌جان) || такое || такую || таких (جاندار) / такие (بی‌جان) |- | ابزاری || таким || таким || такой / такою || такими |- | اضافی (پیشرویی) || таком || таком || такой || таких |} ==== مترادف‌ها ==== * [[этакий]] * [[эдакий]] * [[подобный]] * [[таковой]] * [[столь]] ==== متضادها ==== * [[не такой]] * [[другой]] * [[иной]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[так]] * [[также]] * [[так-то]] * [[такой-то]] * [[такой же]] * [[так сказать]] * [[так как]] * [[так что]] * [[и так далее]] * [[так себе]] * [[какой-никакой]] * [[таков]] * [[такова]] * [[таково]] * [[таковы]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[так]] * [[таков]] * [[этакий]] * [[подобный]] * [[столь]] * [[настолько]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|چنین}} * {{ت|ar|هكذا}} * {{ت|de|solch}} * {{ت|en|such}} * {{ت|es|tal}} * {{ت|fa|چنین}} * {{ت|fr|tel}} * {{ت|it|tale}} * {{ت|tr|böyle}} * {{ت|zh|这样的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/такой ویکی‌واژه روسی: такой] * [https://en.wiktionary.org/wiki/такой ویکی‌واژه انگلیسی: такой] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' dwcjl1i819oav6nqoz0c5jduw7hi2m5 0 219934 916416 2026-09-24T21:41:59Z NVS MHN 47119 оная 916416 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[оный]] + [[-ая]] (پسوند صفت مؤنث). «оный» خود از روسی باستان ''оныи'' (onyj)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''онъ'' (onъ)، از پیشاسلاوی ''*onъ'' (آن، آن‌یک) آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈonəjə/}} === ضمیر اشاره === '''оная''' (''مؤنث مفرد'' [[оный]]؛ ''مذکر'' [[оный]]، ''خنثی'' [[оное]]، ''جمع'' [[оные]]) # کهن، ادبی: [[آن]]؛ برای اشاره به چیزی یا کسی که در فاصلهٔ دور قرار دارد یا قبلاً ذکر شده است. #: ''Оная книга лежала на столе.'' #:: آن کتاب روی میز بود. #: ''Оная женщина была права.'' #:: آن زن حق داشت. # حقوقی، اداری: [[مذکور]]، [[فوق الذکر]]؛ برای اشاره به شخص یا چیزی که قبلاً در متن ذکر شده است. #: ''Оная гражданка обязана явиться в суд.'' #:: شهروند مذکور (مؤنث) موظف است در دادگاه حاضر شود. === صفت اشاره === '''оная''' # کهن، ادبی: [[آن]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم مؤنث می‌آید. #: ''оная книга'' #:: آن کتاب #: ''оная страна'' #:: آن کشور # حقوقی، اداری: [[مذکور]]؛ برای توصیف چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''оная статья закона'' #:: مادهٔ مذکور قانون ==== صرف ==== * شکل مؤنث مفرد [[оный]]؛ برای صرف کامل به [[оный]] مراجعه کنید. ==== مترادف‌ها ==== * (آن): [[та]] * (مذکور): [[вышеупомянутая]]، [[вышеуказанная]]، [[данная]] ==== متضادها ==== * [[эта]] (این) * [[сия]] (این، کهن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[оный]] * [[оное]] * [[оные]] * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[тот]] * [[та]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن (مؤنث)}} * {{ت|ar|تلك}} * {{ت|de|jene}} * {{ت|en|that}} * {{ت|es|aquella}} * {{ت|fa|آن}} * {{ت|fr|cette}} * {{ت|it|quella}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|那个}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مذکور (مؤنث)}} * {{ت|ar|مذكورة}} * {{ت|de|besagte}} * {{ت|en|aforesaid}} * {{ت|es|susodicha}} * {{ت|fa|مذکور}} * {{ت|fr|susdite}} * {{ت|it|suddetta}} * {{ت|tr|adı geçen}} * {{ت|zh|上述的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/оная ویکی‌واژه روسی: оная] * [https://en.wiktionary.org/wiki/оная ویکی‌واژه انگلیسی: оная] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 1q6wymk1nwayur1qcologk9njo8t6n9 0 219935 916417 2026-09-24T21:43:32Z NVS MHN 47119 оное 916417 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[оный]] + [[-ое]] (پسوند صفت خنثی). «оный» خود از روسی باستان ''оныи'' (onyj)، از اسلاوی کلیسایی باستان ''онъ'' (onъ)، از پیشاسلاوی ''*onъ'' (آن، آن‌یک) آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈonəjə/}} === ضمیر اشاره === '''оное''' (''خنثی مفرد'' [[оный]]؛ ''مذکر'' [[оный]]، ''مؤنث'' [[оная]]، ''جمع'' [[оные]]) # کهن، ادبی: [[آن]]؛ برای اشاره به چیزی که در فاصلهٔ دور قرار دارد یا قبلاً ذکر شده است. #: ''Оное здание было разрушено.'' #:: آن ساختمان ویران شده بود. #: ''Оное событие изменило всё.'' #:: آن رویداد همه چیز را تغییر داد. # حقوقی، اداری: [[مذکور]]، [[فوق‌ الذکر]]؛ برای اشاره به چیزی که قبلاً در متن ذکر شده است. #: ''Оное решение подлежит исполнению.'' #:: تصمیم مذکور قابل اجراست. === صفت اشاره === '''оное''' # کهن، ادبی: [[آن]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم خنثی می‌آید. #: ''оное дело'' #:: آن کار #: ''оное время'' #:: آن زمان # حقوقی، اداری: [[مذکور]]؛ برای توصیف چیزی که قبلاً ذکر شده است. #: ''оное постановление'' #:: مصوبهٔ مذکور ==== صرف ==== * شکل خنثی مفرد [[оный]]؛ برای صرف کامل به [[оный]] مراجعه کنید. ==== مترادف‌ها ==== * (آن): [[то]] (خنثی [[тот]]) * (مذکور): [[вышеупомянутое]]، [[вышеуказанное]]، [[данное]] ==== متضادها ==== * [[это]] (این) * [[сие]] (این، کهن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[оный]] * [[оная]] * [[оные]] * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[тот]] * [[то]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن (خنثی)}} * {{ت|ar|ذلك}} * {{ت|de|jenes}} * {{ت|en|that}} * {{ت|es|aquello}} * {{ت|fa|آن}} * {{ت|fr|cela}} * {{ت|it|quello}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|那个}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مذکور (خنثی)}} * {{ت|ar|مذكور}} * {{ت|de|besagt}} * {{ت|en|aforesaid}} * {{ت|es|susodicho}} * {{ت|fa|مذکور}} * {{ت|fr|susdit}} * {{ت|it|suddetto}} * {{ت|tr|adı geçen}} * {{ت|zh|上述的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/оное ویکی‌واژه روسی: оное] * [https://en.wiktionary.org/wiki/оное ویکی‌واژه انگلیسی: оное] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 3kzjw242qxd0hyibo20o6xc4x7pkvtw 0 219936 916418 2026-09-24T21:45:07Z NVS MHN 47119 оные 916418 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[оный]] + [[-ые]] (پسوند جمع). === آوایش === * {{آیپا|/ˈonɨjə/}} === ضمیر اشاره === '''оные''' (''جمع'' [[оный]]؛ ''مفرد مذکر'' [[оный]]، ''مؤنث'' [[оная]]، ''خنثی'' [[оное]]) # کهن، ادبی: [[آنها]]؛ برای اشاره به چند چیز یا چند کس که در فاصلهٔ دور قرار دارند یا قبلاً ذکر شده‌اند. #: ''Оные времена прошли.'' #:: آن زمان‌ها گذشته است. #: ''Оные люди были правы.'' #:: آن مردم حق داشتند. # حقوقی، اداری: [[مذکور]]، [[فوق ‌الذکر]]؛ برای اشاره به اشخاص یا چیزهایی که قبلاً در متن ذکر شده‌اند. #: ''Оные граждане обязаны явиться в суд.'' #:: شهروندان مذکور موظفند در دادگاه حاضر شوند. === صفت اشاره === '''оные''' # کهن، ادبی: [[آن]]؛ به‌عنوان صفت اشاره پیش از اسم جمع می‌آید. #: ''оные дома'' #:: آن خانه‌ها #: ''оные книги'' #:: آن کتاب‌ها # حقوقی، اداری: [[مذکور]]؛ برای توصیف چیزهایی که قبلاً ذکر شده‌اند. #: ''оные указы'' #:: فرمان‌های مذکور ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! جمع |- | فاعلی || оные |- | اضافی || оных |- | برایی || оным |- | مفعولی || оные (بی‌جان) / оных (جاندار) |- | ابزاری || оными |- | اضافی (پیشرویی) || оных |} ==== مترادف‌ها ==== * (آن‌ها): [[те]] * (مذکور): [[вышеупомянутые]]، [[вышеуказанные]]، [[данные]] ==== متضادها ==== * [[эти]] (این‌ها) * [[сии]] (این‌ها، کهن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[оный]] * [[оная]] * [[оное]] * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[тот]] * [[те]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن‌ها}} * {{ت|ar|أولئك}} * {{ت|de|jene}} * {{ت|en|those}} * {{ت|es|aquellos}} * {{ت|fa|آنها}} * {{ت|fr|ceux}} * {{ت|it|quelli}} * {{ت|tr|onlar}} * {{ت|zh|那些}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مذکور}} * {{ت|ar|مذكورون}} * {{ت|de|besagt}} * {{ت|en|aforesaid}} * {{ت|es|susodichos}} * {{ت|fa|مذکور}} * {{ت|fr|susdits}} * {{ت|it|suddetti}} * {{ت|tr|adı geçen}} * {{ت|zh|上述的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/оные ویکی‌واژه روسی: оные] * [https://en.wiktionary.org/wiki/оные ویکی‌واژه انگلیسی: оные] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ipacu5llg7x9gp8d5oxt9mvoim2h5bw 0 219937 916419 2026-09-24T21:48:35Z NVS MHN 47119 он 916419 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''онъ'' (onъ)، از پیشاسلاوی ''*onъ'' (آن، آن‌یک). هم‌ریشه با اوکراینی [[він]]، بلاروسی [[ён]]، بلغاری [[он]]، صربی-کروات [[он]]، چکی [[on]]، اسلواکی [[on]] و لهستانی [[on]]. === آوایش === * {{آیپا|/on/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-он.ogg}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-он.wav|a=Saint Petersburg}} === ضمیر شخصی === '''он''' (''مؤنث'' [[она]]، ''خنثی'' [[оно]]، ''جمع'' [[они]]) # [[او]]؛ ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد مذکر برای اشاره به شخص یا چیز مذکری که قبلاً ذکر شده است. #: ''Он пришёл поздно.'' #:: او دیر آمد. #: ''Я взял словарь. Он лежит на полке.'' #:: فرهنگ لغت را برداشتم. آن روی قفسه است. # {{مجاز}} [[آدم]]، [[کسی]]؛ در معنای عام و کلی برای اشاره به هر شخص. #: ''Он всегда чего-то ждёт.'' #:: آدم همیشه منتظر چیزی است. ==== صرف ==== * فاعلی: он * اضافی: [[его]] / [[него]] * برایی: [[ему]] / [[нему]] * مفعولی: [[его]] / [[него]] * ابزاری: [[им]] / [[ним]] * اضافی (پیشرویی): [[нём]] ==== مترادف‌ها ==== * (کهن، ادبی): [[оный]]، [[сей]] ==== متضادها ==== * [[она]] * [[оно]] * [[они]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[оный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[я]] * [[ты]] * [[мы]] * [[вы]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|او}} * {{ت|ar|هو}} * {{ت|de|er}} * {{ت|en|he}} * {{ت|es|él}} * {{ت|fa|او}} * {{ت|fr|il}} * {{ت|it|lui}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|他}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/он ویکی‌واژه روسی: он] * [https://en.wiktionary.org/wiki/он ویکی‌واژه انگلیسی: он] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' n18po9x1e3gq83mwrz4oykogbfyfb7l 3 219938 916421 2026-09-24T21:53:18Z Lentokonefani 43802 Lentokonefani صفحهٔ [[بحث کاربر:Pouladartist]] را به [[بحث کاربر:Poulad1]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/Pouladartist|Pouladartist]]» به «[[Special:CentralAuth/Poulad1|Poulad1]]» به طور خودکار منتقل شد 916421 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[بحث کاربر:Poulad1]] dd51c5yxlwdl4lpsagu9dg67m846pbc 0 219939 916422 2026-09-25T01:55:46Z NVS MHN 47119 данное 916422 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[данный]] + [[-ое]] (پسوند صفت خنثی). «данный» اسم مفعول [[дать]] (دادن) است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈdanːəjə/}} === صفت === '''данное''' # شکل خنثی مفرد فاعلی و مفعولی [[данный]]؛ [[داده شده]]، [[داده]]، [[این]] (برای اسم خنثی). #: ''данное решение'' #:: این تصمیم #: ''данное явление'' #:: این پدیده # در نقش اسمی: [[داده]]، [[مفروض]]؛ آنچه به‌عنوان اصل یا اطلاعات پذیرفته شده است. #: ''исходить из данного'' #:: از داده‌ها/مفروضات آغاز کردن ==== صرف ==== * مذکر: [[данный]] * مؤنث: [[данная]] * خنثی: [[данное]] * جمع: [[данные]] * کوتاه: [[дан]]، [[дана]]، [[дано]]، [[даны]] ==== مترادف‌ها ==== * (صفت): [[этот]]، [[настоящий]]، [[указанный]]، [[определённый]] * (اسم): [[данность]]، [[факт]]، [[данные]] ==== متضادها ==== * (صفت): [[иной]]، [[другой]] * (اسم): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[данный]] * [[данная]] * [[данные]] * [[данность]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[дать]] * [[данный]] * [[данные]] * [[данность]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|داده}} * {{ت|ar|معطى}} * {{ت|de|gegeben}} * {{ت|en|given}} * {{ت|es|dado}} * {{ت|fa|داده}} * {{ت|fr|donné}} * {{ت|it|dato}} * {{ت|tr|verilen}} * {{ت|zh|给定的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/данное ویکی‌واژه روسی: данное] * [https://en.wiktionary.org/wiki/данное ویکی‌واژه انگلیسی: данное] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' qaoiau8zorjjvfi0t4o0x3u70oayc9a 0 219940 916423 2026-09-25T02:41:29Z NVS MHN 47119 данная 916423 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[данный]] + [[-ая]] (پسوند صفت مؤنث). «данный» اسم مفعول [[дать]] (دادن) است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈdanːəjə/}} === صفت === '''данная''' # شکل مؤنث مفرد فاعلی و مفعولی [[данный]]؛ [[داده شده]]، [[داده]]، [[این]] (برای اسم مؤنث). #: ''данная книга'' #:: این کتاب #: ''данная проблема'' #:: این مشکل === اسم === '''данная''' (''مؤنث'') # علمی: [[داده]]، [[مفروض]]؛ آنچه به‌عنوان اصل یا اطلاعات پذیرفته شده است. #: ''исходить из данной'' #:: از داده/مفروض آغاز کردن ==== صرف ==== * مذکر: [[данный]] * مؤنث: [[данная]] * خنثی: [[данное]] * جمع: [[данные]] * کوتاه: [[дан]]، [[дана]]، [[дано]]، [[даны]] ==== مترادف‌ها ==== * (صفت): [[этот]]، [[настоящий]]، [[указанный]]، [[определённый]] * (اسم): [[данность]]، [[факт]]، [[данные]] ==== متضادها ==== * (صفت): [[иной]]، [[другой]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[данный]] * [[данное]] * [[данные]] * [[данность]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[дать]] * [[данный]] * [[данные]] * [[данность]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|داده‌شده}} * {{ت|ar|معطى}} * {{ت|de|gegeben}} * {{ت|en|given}} * {{ت|es|dado}} * {{ت|fa|داده‌شده}} * {{ت|fr|donné}} * {{ت|it|dato}} * {{ت|tr|verilen}} * {{ت|zh|给定的}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|داده}} * {{ت|ar|معطى}} * {{ت|de|Gegebenheit}} * {{ت|en|given}} * {{ت|es|dato}} * {{ت|fa|داده}} * {{ت|fr|donnée}} * {{ت|it|dato}} * {{ت|tr|veri}} * {{ت|zh|给定}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/данная ویکی‌واژه روسی: данная] * [https://en.wiktionary.org/wiki/данная ویکی‌واژه انگلیسی: данная] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' oyh526jt4nohbv4srmzkvyzmvemh53p 3 219941 916426 2026-09-25T03:12:37Z پیام به کاربر جدید 26498 افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه 916426 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == '''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''' امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br /> این پیوندها می‌تواند سودمند باشد: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] |- |||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو |- |||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- |[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]] |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- | |- | |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&nbsp;شاد باشید! -- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۲ (UTC) 4jbujk9pwdkw4aib4x76ebnzfjc23nh 0 219942 916427 2026-09-25T11:43:19Z NVS MHN 47119 факт 916427 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از لاتین ''factum'' (کار انجام‌شده، رویداد)، از ''facere'' (انجام دادن، ساختن). این واژه در روسی از سدهٔ ۱۸ میلادی، به‌ویژه در دورهٔ پتر کبیر، از آلمانی ''Fakt'' یا مستقیماً از لاتین وارد شده است. === آوایش === * {{آیپا|/fakt/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-факт.ogg}} === اسم === '''факт''' (''جنسیت: مذکر، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[факта]]، ''جمع:'' [[факты]]) # [[واقعیت]]، [[حقیقت]]؛ رویدادی که واقعاً رخ داده یا وضعیتی که واقعاً وجود دارد. #: ''Это исторический факт.'' #:: این یک واقعیت تاریخی است. #: ''Факты говорят сами за себя.'' #:: واقعیت‌ها خود گویای همه چیز هستند. # [[داده]]، [[مفروض]]؛ اطلاعات یا واقعیتی که به‌عنوان مبنای استدلال یا بررسی به کار می‌رود. #: ''Приведи мне факты.'' #:: برایم دلایل (داده‌ها) بیاور. # (در عبارت‌های تأکیدی) [[واقعا]]، [[حقیقتا]]، [[به ‌راستی]] (برای تأکید بر درستی چیزی) #: ''Факт, что он не пришёл.'' #:: حقیقت این است که او نیامد. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || факт || факты |- | اضافی || факта || фактов |- | برایی || факту || фактам |- | مفعولی || факт || факты |- | ابزاری || фактом || фактами |- | اضافی (پیشرویی) || факте || фактах |} ==== مترادف‌ها ==== * (واقعیت): [[действительность]]، [[реальность]]، [[явление]]، [[событие]] * (داده): [[данные]]، [[сведения]]، [[информация]] ==== متضادها ==== * [[вымысел]]، [[ложь]]، [[фикция]]، [[небылица]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[фактический]] * [[фактически]] * [[фактографический]] * [[фактография]] * [[фактологический]] * [[фактология]] * [[фактоид]] * [[факт-чекинг]] * [[постфактум]] * [[де-факто]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[фактически]] * [[действительность]] * [[реальность]] * [[данные]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعیت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Tatsache}} * {{ت|en|fact}} * {{ت|es|hecho}} * {{ت|fa|واقعیت}} * {{ت|fr|fait}} * {{ت|it|fatto}} * {{ت|tr|gerçek}} * {{ت|zh|事实}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/факт ویکی‌واژه روسی: факт] * [https://en.wiktionary.org/wiki/факт ویکی‌واژه انگلیسی: факт] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' kclefgvvb1onpwtowagployiu1f6is4 0 219943 916428 2026-09-25T11:46:41Z NVS MHN 47119 факта 916428 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[факт]] + [[-а]] (پسوند حالت اضافی مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/ˈfaktə/}} === اسم === '''факта''' (''حالت اضافی مفرد [[факт]]'') # حالت اضافی مفرد [[факт]]؛ [[واقعیت]] (در نقش اضافی) #: ''без факта'' #:: بدون واقعیت #: ''от факта'' #:: از واقعیت ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: факт ** اضافی: факта ** برایی: факту ** مفعولی: факт ** ابزاری: фактом ** اضافی (پیشرویی): факте ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[факт]] * [[факты]] * [[факту]] * [[фактом]] * [[факте]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعیت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Tatsache}} * {{ت|en|fact}} * {{ت|es|hecho}} * {{ت|fa|واقعیت}} * {{ت|fr|fait}} * {{ت|it|fatto}} * {{ت|tr|gerçek}} * {{ت|zh|事实}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/факта ویکی‌واژه روسی: факта] * [https://en.wiktionary.org/wiki/факта ویکی‌واژه انگلیسی: факта] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 45p0pe6l3wx8dvp58xex1ahs313hdls 0 219944 916429 2026-09-25T11:47:37Z NVS MHN 47119 факту 916429 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[факт]] + [[-у]] (پسوند حالت برایی مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/ˈfaktʊ/}} === اسم === '''факту''' (''حالت برایی مفرد [[факт]]'') # حالت برایی مفرد [[факт]]؛ [[واقعیت]] (در نقش برایی) #: ''по факту'' #:: بر اساس واقعیت #: ''к факту'' #:: به سوی واقعیت ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: факт ** اضافی: факта ** برایی: факту ** مفعولی: факт ** ابزاری: фактом ** اضافی (پیشرویی): факте ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[факт]] * [[факта]] * [[факты]] * [[фактом]] * [[факте]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعیت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Tatsache}} * {{ت|en|fact}} * {{ت|es|hecho}} * {{ت|fa|واقعیت}} * {{ت|fr|fait}} * {{ت|it|fatto}} * {{ت|tr|gerçek}} * {{ت|zh|事实}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/факту ویکی‌واژه روسی: факту] * [https://en.wiktionary.org/wiki/факту ویکی‌واژه انگلیسی: факту] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' g7yx0k0hg1ai3qf8qwszuv89gf5sb00 0 219945 916430 2026-09-25T11:48:57Z NVS MHN 47119 фактом 916430 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[факт]] + [[-ом]] (پسوند حالت ابزاری مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/ˈfaktəm/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-фактом.ogg}} === اسم === '''фактом''' (''حالت ابزاری مفرد [[факт]]'') # حالت ابزاری مفرد [[факт]]؛ [[واقعیت]] (در نقش ابزاری) #: ''перед фактом'' #:: در برابر واقعیت #: ''с фактом'' #:: با واقعیت ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: факт ** اضافی: факта ** برایی: факту ** مفعولی: факт ** ابزاری: фактом ** اضافی (پیشرویی): факте ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[факт]] * [[факта]] * [[факту]] * [[факты]] * [[факте]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعیت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Tatsache}} * {{ت|en|fact}} * {{ت|es|hecho}} * {{ت|fa|واقعیت}} * {{ت|fr|fait}} * {{ت|it|fatto}} * {{ت|tr|gerçek}} * {{ت|zh|事实}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/фактом ویکی‌واژه روسی: фактом] * [https://en.wiktionary.org/wiki/фактом ویکی‌واژه انگلیسی: фактом] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' syel11btr5ra1mtitobrr1rkjj376ur 0 219946 916431 2026-09-25T11:50:05Z NVS MHN 47119 факте 916431 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[факт]] + [[-е]] (پسوند حالت اضافی (پیشرویی) مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/ˈfaktʲe/}} === اسم === '''факте''' (''حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[факт]]'') # حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[факт]]؛ [[واقعیت]] (در نقش اضافی (پیشرویی)) #: ''о факте'' #:: دربارهٔ واقعیت #: ''на факте'' #:: بر پایهٔ واقعیت ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: факт ** اضافی: факта ** برایی: факту ** مفعولی: факт ** ابزاری: фактом ** اضافی (پیشرویی): факте ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[факт]] * [[факта]] * [[факту]] * [[фактом]] * [[факты]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعیت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Tatsache}} * {{ت|en|fact}} * {{ت|es|hecho}} * {{ت|fa|واقعیت}} * {{ت|fr|fait}} * {{ت|it|fatto}} * {{ت|tr|gerçek}} * {{ت|zh|事实}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/факте ویکی‌واژه روسی: факте] * [https://en.wiktionary.org/wiki/факте ویکی‌واژه انگلیسی: факте] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' t3qsbaq2ghdyy5qs5kryvaj3iiq0sx0 0 219947 916432 2026-09-25T11:51:14Z NVS MHN 47119 факты 916432 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[факт]] + [[-ы]] (پسوند جمع فاعلی و مفعولی برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/ˈfaktɨ/}} === اسم === '''факты''' (''مفرد:'' [[факт]]) # جمع [[факт]]؛ [[واقعیت ها]]، [[حقایق]]، [[داده ها]] #: ''Факты говорят сами за себя.'' #:: واقعیت‌ها خود گویای همه چیز هستند. #: ''Он привёл неопровержимые факты.'' #:: او حقایق انکارناپذیری ارائه کرد. ==== صرف ==== '''факт''' (مفرد) * فاعلی: факт * اضافی: факта * برایی: факту * مفعولی: факт * ابزاری: фактом * اضافی (پیشرویی): факте '''факты''' (جمع) * فاعلی: факты * اضافی: фактов * برایی: фактам * مفعولی: факты * ابزاری: фактами * اضافی (پیشرویی): фактах ==== مترادف‌ها ==== * [[данные]] * [[сведения]] * [[реалии]] ==== متضادها ==== * [[вымыслы]] * [[ложь]] * [[фикции]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[факт]] * [[факта]] * [[факту]] * [[фактом]] * [[факте]] * [[фактический]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعیت‌ها}} * {{ت|ar|حقائق}} * {{ت|de|Tatsachen}} * {{ت|en|facts}} * {{ت|es|hechos}} * {{ت|fa|واقعیت‌ها}} * {{ت|fr|faits}} * {{ت|it|fatti}} * {{ت|tr|gerçekler}} * {{ت|zh|事实}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/факты ویکی‌واژه روسی: факты] * [https://en.wiktionary.org/wiki/факты ویکی‌واژه انگلیسی: факты] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' je9edp1bh8faio2v5y53at51h0zvvdz 0 219948 916433 2026-09-25T11:53:05Z NVS MHN 47119 фактический 916433 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[факт]] + [[-ический]] (پسوند صفت‌ساز). «факт» وام‌گرفته از لاتین ''factum'' (کار انجام‌شده، رویداد) است. === آوایش === * {{آیپا|/fɐkˈtʲit͡ɕɪskʲɪj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-фактический.ogg}} === صفت === '''фактический''' # [[واقعی]]، [[فعلی]]؛ مطابق با [[واقعیت]]، مبتنی بر [[فاکت]]ها و [[داده ها]] ی عینی. #: ''фактический материал'' #:: مطالب واقعی #: ''фактические данные'' #:: داده‌های واقعی # [[عملی]]، [[در عمل]]؛ [[در واقع]]، [[به طور واقعی]] (در مقابل [[نظری]] یا [[رسمی]]). #: ''фактическое положение дел'' #:: وضعیت واقعی امور #: ''фактический брак'' #:: ازدواج عملی (بدون ثبت رسمی) ==== صرف ==== * صفت نسبی؛ بدون شکل کوتاه و بدون درجهٔ مقایسه. * مؤنث: фактическая * خنثی: фактическое * جمع: фактические ==== مترادف‌ها ==== * (واقعی): [[действительный]]، [[реальный]]، [[фактичный]]، [[настоящий]]، [[подлинный]] * (عملی): [[практический]]، [[фактичный]] ==== متضادها ==== * [[вымышленный]]، [[фиктивный]]، [[нереальный]]، [[ложный]]، [[теоретический]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[фактически]] * [[фактичность]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[факт]] * [[фактически]] * [[фактология]] * [[фактографический]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|واقعی}} * {{ت|ar|واقعي}} * {{ت|de|tatsächlich}} * {{ت|en|actual}} * {{ت|es|real}} * {{ت|fa|واقعی}} * {{ت|fr|réel}} * {{ت|it|reale}} * {{ت|tr|gerçek}} * {{ت|zh|实际的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/фактический ویکی‌واژه روسی: фактический] * [https://en.wiktionary.org/wiki/фактический ویکی‌واژه انگلیسی: фактический] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ogia78lahx4bp4nmg8lay5ogujdsljt 0 219949 916434 2026-09-25T11:54:45Z NVS MHN 47119 ложный 916434 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[ложь]] (دروغ) + [[-ный]] (پسوند صفت‌ساز). «ложь» از اسلاوی کلیسایی باستان ''лъжа'' (lŭža) به معنای «دروغ» آمده است. هم‌ریشه با [[лгать]] (دروغ گفتن) و [[лжец]] (دروغگو). === آوایش === * {{آیپا|/ˈloʐnɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ложный.ogg}} === صفت === '''ложный''' # [[دروغین]]، [[نادرست]]، [[کاذب]]؛ مطابق با [[واقعیت]] نبودن. #: ''ложная информация'' #:: اطلاعات نادرست #: ''ложные обвинения'' #:: اتهامات دروغین # [[جعلی]]، [[ساختگی]]، [[بدلی]]؛ چیزی که به‌جای اصل به کار می‌رود یا از روی فریب ساخته شده است. #: ''ложный документ'' #:: سند جعلی #: ''ложная дверь'' #:: درِ بدلی # {{مجاز}} [[توهمی]]، [[پنداری]]، [[غیر واقعی]]؛ آنچه فقط در ظاهر وجود دارد. #: ''ложная тревога'' #:: هشدار کاذب (آژیر اشتباهی) ==== صرف ==== صفت نسبی؛ دارای شکل کوتاه و درجه‌های مقایسه. {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || ложный || ложное || ложная || ложные |- | اضافی || ложного || ложного || ложной || ложных |- | برایی || ложному || ложному || ложной || ложным |- | مفعولی || ложного (جاندار) / ложный (بی‌جان) || ложное || ложную || ложных (جاندار) / ложные (بی‌جان) |- | ابزاری || ложным || ложным || ложной / ложною || ложными |- | اضافی (پیشرویی) || ложном || ложном || ложной || ложных |} * شکل کوتاه: ложен (مذکر)، ложно (خنثی)، ложна (مؤنث)، ложны (جمع) * مقایسه‌ای: ложнее / более ложный * عالی: самый ложный / ложнейший ==== مترادف‌ها ==== * (نادرست): [[неверный]]، [[ошибочный]]، [[неправильный]] * (جعلی): [[фальшивый]]، [[поддельный]]، [[фиктивный]] * (توهمی): [[мнимый]]، [[иллюзорный]]، [[кажущийся]] ==== متضادها ==== * [[истинный]]، [[правдивый]]، [[верный]]، [[подлинный]]، [[настоящий]]، [[реальный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[ложно]] * [[ложность]] * [[ложь]] * [[лгать]] * [[лжец]] * [[лжесвидетельство]] * [[лженаука]] * [[лжеучение]] * [[ложный вызов]] * [[ложная тревога]] * [[ложный друг]] (переводчик) ==== جستارهای وابسته ==== * [[ложь]] * [[лгать]] * [[лжец]] * [[фальшь]] * [[обман]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دروغین}} * {{ت|ar|كاذب}} * {{ت|de|falsch}} * {{ت|en|false}} * {{ت|es|falso}} * {{ت|fa|دروغین}} * {{ت|fr|faux}} * {{ت|it|falso}} * {{ت|tr|yanlış}} * {{ت|zh|虚假的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ложный ویکی‌واژه روسی: ложный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ложный ویکی‌واژه انگلیسی: ложный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' e2u62lrfnebx28ot1q9vdsyy1zn8dfk 0 219950 916435 2026-09-25T11:56:07Z NVS MHN 47119 ложь 916435 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''лъжа'' (lŭža) به معنای «دروغ». هم‌ریشه با [[лгать]] (دروغ گفتن) و [[лжец]] (دروغگو). === آوایش === * {{آیپا|/loʂ/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ложь.ogg}} === اسم === '''ложь''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[лжи]]، ''جمع:'' ندارد) # [[دروغ]]، [[کذب]]؛ گفتار یا نوشتاری که با [[واقعیت]] مطابقت ندارد و به‌قصد فریب بیان می‌شود. #: ''Это чистая ложь.'' #:: این دروغ محض است. #: ''Он всегда говорит ложь.'' #:: او همیشه دروغ می‌گوید. # [[دروغگویی]]، [[کذب]]؛ عمل یا عادت به گفتن دروغ. #: ''Ложь разрушает доверие.'' #:: دروغگویی اعتماد را از بین می‌برد. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد |- | فاعلی || ложь |- | اضافی || лжи |- | برایی || лжи |- | مفعولی || ложь |- | ابزاری || ложью |- | اضافی (پیشرویی) || лжи |} ==== مترادف‌ها ==== * [[враньё]] (غیررسمی) * [[обман]] * [[неправда]] * [[дезинформация]] * [[фальшь]] * [[вымысел]] * [[враки]] (عامیانه) ==== متضادها ==== * [[правда]] * [[истина]] * [[истинность]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[лгать]] * [[лжец]] * [[лживый]] * [[ложный]] * [[лжесвидетельство]] * [[лженаука]] * [[лжеучение]] * [[лжепророк]] * [[ложь во спасение]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[обман]] * [[враньё]] * [[неправда]] * [[истина]] * [[правда]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دروغ}} * {{ت|ar|كذب}} * {{ت|de|Lüge}} * {{ت|en|lie}} * {{ت|es|mentira}} * {{ت|fa|دروغ}} * {{ت|fr|mensonge}} * {{ت|it|bugia}} * {{ت|tr|yalan}} * {{ت|zh|谎言}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ложь ویکی‌واژه روسی: ложь] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ложь ویکی‌واژه انگلیسی: ложь] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' n23nnpx5wrvg9ffmjvurwszrwfrppsn 0 219951 916436 2026-09-25T11:57:02Z NVS MHN 47119 лжи 916436 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[ложь]] + [[-и]] (پسوند حالت اضافی، برایی و اضافی (پیشرویی) مفرد برای اسم‌های مؤنث نرم‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/lʐɨ/}} === اسم === '''лжи''' (''حالت اضافی، برایی و اضافی (پیشرویی) مفرد [[ложь]]'') # حالت اضافی مفرد [[ложь]]؛ [[دروغ]] (در نقش اضافی) #: ''без лжи'' #:: بدون دروغ # حالت برایی مفرد [[ложь]]؛ [[دروغ]] (در نقش برایی) #: ''к лжи'' #:: به سوی دروغ # حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[ложь]]؛ [[دروغ]] (در نقش اضافی (پیشرویی)) #: ''о лжи'' #:: دربارهٔ دروغ ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد |- | فاعلی || ложь |- | اضافی || лжи |- | برایی || лжи |- | مفعولی || ложь |- | ابزاری || ложью |- | اضافی (پیشرویی) || лжи |} ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[ложь]] * [[лгать]] * [[лжец]] * [[лживый]] * [[ложный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دروغ}} * {{ت|ar|كذب}} * {{ت|de|Lüge}} * {{ت|en|lie}} * {{ت|es|mentira}} * {{ت|fa|دروغ}} * {{ت|fr|mensonge}} * {{ت|it|bugia}} * {{ت|tr|yalan}} * {{ت|zh|谎言}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/лжи ویکی‌واژه روسی: лжи] * [https://en.wiktionary.org/wiki/лжи ویکی‌واژه انگلیسی: лжи] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' lbjso26hk5180y7xht8d7y2ieryans0