ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.21 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 0 3798 916498 820401 2026-09-26T17:55:27Z NVS MHN 47119 English 916498 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از انگلیسی کهن ''Englisc''، از ''Engle'' (انگل‌ها، یکی از قبایل ژرمنی) + ''-isc'' (پسوند نسبت). «Engle» خود از لاتین ''Angli'' و احتمالاً از پیش‌ژرمنی ''*angilaz'' (قلاب، خم) گرفته شده است که به شکل قلاب‌مانند سرزمین انگل‌ها اشاره دارد. === آوایش === * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃ/}} * تلفظ بریتانیایی: {{audio|en|En-uk-English.oga|a=RP}} * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃ/}} * تلفظ آمریکایی: {{audio|en|En-us-English.ogg|a=GA}} === صفت === '''English''' (''مقایسه‌ای'' [[more English]]، ''عالی'' [[most English]]) # [[انگلیسی]]؛ مربوط به [[انگلستان]]، [[مردم انگلستان]] یا [[فرهنگ]] آن‌ها. #: ''She has an English accent.'' #:: او لهجهٔ انگلیسی دارد. # مربوط به [[زبان انگلیسی]] یا [[ادبیات]] آن. #: ''English grammar is not easy to master.'' #:: تسلط بر دستور زبان انگلیسی آسان نیست. === اسم خاص === '''English''' # [[زبان انگلیسی]]؛ زبانی ژرمنی که در انگلستان، آمریکا، کانادا، استرالیا و بسیاری از کشورهای دیگر به کار می‌رود. #: ''Do you speak English?'' #:: آیا انگلیسی صحبت می‌کنی؟ #: ''English is the most widely learned second language in the world.'' #:: انگلیسی پرمخاطب‌ترین زبان دوم در جهان است. === اسم === '''English''' (''جمع'' [[the English]]) # جمع: [[مردم انگلستان]]؛ انگلیسی‌ها؛ ساکنان بومی انگلستان. #: ''The English are known for their love of tea.'' #:: انگلیسی‌ها به عشقشان به چای معروف‌اند. # {{منسوخ}} [[ترجمه]] به انگلیسی؛ [[انگلیسی‌ سازی]] یک متن. #: ''an English of the original text'' #:: ترجمهٔ انگلیسی متن اصلی === فعل === '''English''' (''سوم‌شخص مفرد'' [[Englishes]]، ''حال استمراری'' [[Englishing]]، ''گذشته و اسم مفعول'' [[Englished]]) # کهن: به [[انگلیسی]] [[ترجمه]] کردن؛ به زبان انگلیسی برگرداندن. #: ''to English a Latin text'' #:: یک متن لاتین را به انگلیسی ترجمه کردن. # کهن: به [[سبک]] یا [[شیوه]] انگلیسی درآوردن؛ [[انگلیسی ‌سازی]] کردن. ==== صرف ==== * سوم‌شخص مفرد: [[Englishes]] * حال استمراری: [[Englishing]] * گذشتهٔ ساده: [[Englished]] * اسم مفعول: [[Englished]] ==== مترادف‌ها ==== * (صفت): [[English-language]]، [[Anglo-]]، [[British]] * (اسم خاص): [[the English language]]، [[Modern English]]، [[Old English]]، [[Middle English]] * (اسم - مردم): [[Englishmen]]، [[the English people]] * (فعل): [[translate]]، [[render]] ==== متضادها ==== * (صفت): [[non-English]]، [[un-English]]، [[foreign]] * (اسم خاص): — * (اسم - مردم): — * (فعل): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[Englishman]] * [[Englishwoman]] * [[Englishness]] * [[Englisher]] * [[Englishism]] * [[Englishry]] * [[English-speaking]] * [[American English]] * [[British English]] * [[Australian English]] * [[Old English]] * [[Middle English]] * [[Modern English]] * [[Standard English]] * [[plain English]] * [[broken English]] * [[King's English]] * [[Queen's English]] * [[English muffin]] * [[English breakfast]] * [[English horn]] * [[English ivy]] * [[English setter]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[England]] * [[English language]] * [[Anglo-Saxon]] * [[British]] * [[Anglish]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|زبان انگلیسی}} * {{ت|ar|الإنجليزية}} * {{ت|de|Englisch}} * {{ت|es|inglés}} * {{ت|fa|انگلیسی}} * {{ت|fr|anglais}} * {{ت|it|inglese}} * {{ت|ru|английский}} * {{ت|tr|İngilizce}} * {{ت|zh|英语}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|انگلیسی (مردم)}} * {{ت|ar|الإنجليز}} * {{ت|de|Engländer}} * {{ت|es|ingleses}} * {{ت|fa|انگلیسی‌ها}} * {{ت|fr|Anglais}} * {{ت|it|inglesi}} * {{ت|ru|англичане}} * {{ت|tr|İngilizler}} * {{ت|zh|英格兰人}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/english_n Oxford English Dictionary] * [https://www.oed.com/dictionary/english_adj Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/English Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/English Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:English|ویکی‌واژه انگلیسی: English]] 590y2h928g7l828a4zidnrbucgk8jf0 0 13012 916505 799023 2026-09-26T18:07:25Z NVS MHN 47119 british 916505 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از انگلیسی کهن ''Bryttisc''، از ''Bryttas'' (بریتون‌ها) + ''-isc'' (پسوند نسبت). «Bryttas» خود از لاتین ''Brittones'' و از سلتی اولیه ''*Pritani'' گرفته شده است که ریشهٔ آن به معنای «مردم نقاشی‌شده» یا «مردم پیکرنگاری‌شده» است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈbrɪtɪʃ/}} * {{آیپا|/ˈbrɪtɪʃ/}} === صفت === '''British''' (''مقایسه‌ای'' [[more British]]، ''عالی'' [[most British]]) # [[بریتانیائی]]؛ مربوط به [[بریتانیا]]، [[مردم بریتانیا]] یا [[فرهنگ]] آن‌ها. #: ''She has a British passport.'' #:: او گذرنامهٔ بریتانیایی دارد. # مربوط به [[زبان انگلیسی بریتانیایی]] یا [[انگلیسی بریتانیایی]]. #: ''The British spelling of "color" is "colour".'' #:: املای بریتانیایی «color» به‌صورت «colour» است. # مربوط به [[جزیره بریتانیا]] یا [[پادشاهی متحد]]. #: ''British politics is complex.'' #:: سیاست بریتانیا پیچیده است. === اسم === '''British''' (''جمع'' [[the British]]) # جمع: [[مردم بریتانیا]]؛ [[بریتانیایی ها]]؛ ساکنان بریتانیا به‌عنوان یک گروه. #: ''The British are known for their sense of humour.'' #:: بریتانیایی‌ها به حس شوخ‌طبعی‌شان معروف‌اند. === اسم خاص === '''British''' # کم‌کاربرد: [[زبان انگلیسی بریتانیایی]]؛ گونهٔ انگلیسی که در بریتانیا به کار می‌رود. #: ''He speaks British, not American.'' #:: او انگلیسی بریتانیایی صحبت می‌کند، نه آمریکایی. ==== مترادف‌ها ==== * (صفت): [[Britannic]]، [[Briton]] (کهن)، [[Brit]] (عامیانه) * (اسم - مردم): [[Britons]]، [[the British people]] * (اسم خاص): [[British English]]، [[BrE]]، [[BE]] ==== متضادها ==== * (صفت): [[non-British]]، [[un-British]]، [[foreign]] * (اسم - مردم): — * (اسم خاص): [[American English]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[Britisher]] * [[Britishness]] * [[Britishism]] * [[Britishly]] * [[Brit]] * [[Briton]] * [[British English]] * [[British Isles]] * [[British Empire]] * [[British Commonwealth]] * [[British Columbia]] * [[British pound]] * [[British Summer Time]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[Britain]] * [[Great Britain]] * [[United Kingdom]] * [[England]] * [[English]] * [[Briton]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بریتانیایی}} * {{ت|ar|بريطاني}} * {{ت|de|britisch}} * {{ت|es|británico}} * {{ت|fa|بریتانیایی}} * {{ت|fr|britannique}} * {{ت|it|britannico}} * {{ت|ru|британский}} * {{ت|tr|Britanyalı}} * {{ت|zh|英国的}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مردم بریتانیا}} * {{ت|ar|البريطانيون}} * {{ت|de|die Briten}} * {{ت|es|los británicos}} * {{ت|fa|بریتانیایی‌ها}} * {{ت|fr|les Britanniques}} * {{ت|it|i britannici}} * {{ت|ru|британцы}} * {{ت|tr|Britanyalılar}} * {{ت|zh|英国人}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/british_adj Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/British Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/British Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/British Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:British|ویکی‌واژه انگلیسی: British]] n79dvaxr27gegelz08ow2j1z7ml4r4d 0 53193 916506 741177 2026-09-26T19:53:44Z The.shahab 17835 /* فارسی */ 916506 wikitext text/x-wiki ==فارسی== #روشی برای [[اتصال]] مکانیکی دو قطعه ====برگردان‌ها==== ;{{انگلیسی}}: [[riveter]] *[[rivet]] *[[clinch]] *[[clench]] *[[dowel]] *[[lock]] *[[lapstreak]] *[[lapstrake]] [[رده:گویش گنابادی]] r5vuibgfx0pjlhh8yn6sg3dbxtfltve 3 162731 916509 916335 2026-09-27T11:56:55Z MediaWiki message delivery 9017 /* Tech News: 2026-39 */ بخش جدید 916509 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == [[ویکی‌واژه:تازه‌واردان، خوش آمدید|'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''']]!<br /> امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br /> این پیوندها می‌تواند سودمند باشد: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] |- |||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو |- |||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- |[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]] |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- | |- | |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!شاد باشید! -- [[کاربر:Mardetanha|'''مرد تنها''']] ([[بحث کاربر:Mardetanha|بحث]]) ‏۲۹ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۲۰:۴۴ (UTC) == تبریک == تبریک میگویم. این هم تلنگری بود. گهگاه تلنگری بزنید من که فراموشکارم. [[کاربر:Gharouni|Gharouni]] ([[بحث کاربر:Gharouni|بحث]]) ۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۹ (UTC) :درود. سلامت باشید. خوشحال می‌شویم اگر از کمک شما در اینجا هم بهره‌مند شویم. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۸ (UTC) == خرابکاری == سلام و درود. در ادامه بحث از ویکی فارسی سه کاربر هستند که ویرایش های خرابکارانه دارند. هم صفحه ساخته اند و هم ویرایش کرده اند؟ ببیند برای این کار ربات موجود است اما برای حذف صفحه نیازمند دسترسی مدیریتی و برای واگردانی نیازمند دسترسی واگردانی است. شما مجوزواگردانی به ربات من میتوانید بدهید؟/<font size="+2" face="phalls Khodkar, B Fantezy, B Ferdosi" color="#9966FF">'''[[کاربر:Mahdiz|مهدی]]''' ^{[[بحث_کاربر:Mahdiz|بحث‍]]}</font> ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۹ (UTC) :سلام و درود. همین الان مجوز واگردانی به ربات تحت مدیریت شما دادم. با آرزوی موفقیت. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۱ (UTC) ::پینگ بفرمایید جواب دادید ممنون میشوم. خوب چه کاربرانی باید واگردانی شوند؟/<font size="+2" face="phalls Khodkar, B Fantezy, B Ferdosi" color="#9966FF">'''[[کاربر:Mahdiz|مهدی]]''' ^{[[بحث_کاربر:Mahdiz|بحث‍]]}</font> ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۴ (UTC) ::ببینید مثل این [https://fa.wiktionary.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%8E%D9%84&diff=prev&oldid=908401 link] واگردانی میکند ولی چون ربات دسترسی مدیریتی ندارد نمیتواند صفحات رو پاک کند و انها می مانند. نظرتان چیست؟/<font size="+2" face="phalls Khodkar, B Fantezy, B Ferdosi" color="#9966FF">'''[[کاربر:Mahdiz|مهدی]]''' ^{[[بحث_کاربر:Mahdiz|بحث‍]]}</font> ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۶ (UTC) :::@[[کاربر:Mahdiz|Mahdiz]]خیلی تمیز نیست. دسترسی مدیریتی به ربات شما را باید دیوان‌سالار بدهد که متاسفانه فعلاً نداریم. علی‌الحساب، لطفاً هرجا «فرهنگ شمس» در منابع و ترکیبات با «بهاری» در متن داریم را حذف کنید. هر رده‌ای که بهاری دارد هم باید حذف شود ولی شما اگر متنش را پاک کنید، خودم رده‌ها را بعداً حذف می‌کنم. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۸ (UTC) ::::@[[کاربر:Mahdiz|Mahdiz]] کاربرانی که چنین کرده‌اند، Harci و Shams948 و Goodarz Irani هستند که البته همه ویرایش‌هایشان خرابکارانه نیست.[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۹ (UTC) :::::ببینید چیزی که میخواهید کار راحتی نیست. چون کوئری سنگینی باید بگیرد و پردازش کند. احتمال خطا هم دارد، روش کار میکنم دستی دقت بیشتری خواهد داشت. /<font size="+2" face="phalls Khodkar, B Fantezy, B Ferdosi" color="#9966FF">'''[[کاربر:Mahdiz|مهدی]]''' ^{[[بحث_کاربر:Mahdiz|بحث‍]]}</font> ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۳ (UTC) ::::::@[[کاربر:Mahdiz|Mahdiz]] عجله‌ای نیست. هزار سال است که خرابکاری نمایان بوده و به چشم هیچ‌کس نیامده. زحمت بکشید و سر فرصت مرتبش کنید. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۵ (UTC) :::::::@[[کاربر:Mahdiz|Mahdiz]]. درود دوباره. آن خرابکار کم بود، یکی دیگر هم اضافه شد. ویرایش‌های [[بحث کاربر:JavidAshtarani|JavidAshtarani]] را ببینید. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۴ (UTC) ::::::::@[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] متاسفانه حذف محتوایی ویرایش ها و اینکه ربات بتواند هوشمندانه مطالب را تشخیص دهد که چه ویرایشی را حذف و چه ویرایشی را نکند کار من نیست و زمان زیادی نیز از من می طلبد که الان ان را نمیتوانم انجام دهم. شاید کاربران با تجربه تری چون [[کاربر:huji]] یا [[کاربر:ladsgroup]] یا [[کاربر:yamaha5]] بهتر بتوانند کمک کنند در ویکی فارسی بهشان پیغام دهید. /<font size="+2" face="phalls Khodkar, B Fantezy, B Ferdosi" color="#9966FF">'''[[کاربر:Mahdiz|مهدی]]''' ^{[[بحث_کاربر:Mahdiz|بحث‍]]}</font> ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC) == کاربرد ویکی‌واژه == سلام جناب شهاب عزیز{{سخ}} از شما دو سوال دارم: # کاربرد ویکی‌واژه چیست؟ # هدف شما از حضور در ویکی‌واژه چیست؟ وقتی دیدم ویکی‌واژه فارسی چقدر از نظر اندازه از انگلیسی و ... کوچک‌تر است با خودم گفتم وظیفۀ ماست آن را گسترش دهیم و عقب نمانیم. اما هر جقدر سعی کردم هیچ کاربردی برای دیگر پروژه‌های بنیاد غیر از ویکی‌پدیا پیدا نکردم(و البته ویکی‌انبار و ویکی‌داده و فراویکی که عملا زیرمجموعه ویکی‌پدیا هستند هر چند رسما این طور نیست). اصلا ویکی‌واژه چه کمکی به فارسی زبانان می‌کند؟{{سخ}} تقریبا تمام مقاله‌ها هم اینجا با ربات ساخته شده است. مرد تنها هم که سال‌ها اینجا مدیر بوده فقط ۵۷۴ ویرایش داشته که خیلی عدد کمی است. [[کاربر:pnkar|<span style="color:#00AB78;">'''پ‌ِن‌ِکار'''</span>]] [[بحث کاربر:pnkar|<span style="color:#9F2436;"><small>_'''بحث'''</small></span>]] ۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۹ (UTC) :خیلی دوست دارم بدانم چرا مرد تنها توسط بنیاد طرد شد.{{سخ}} خیلی جالب است کسی که تا دیوان سالاری در ویکی‌پدیای فارسی پیش رفته بود و حدود ۱۸ سال برای آن زحمت کشیده بود و نقش مهمی در گسترش آن داشت ناگهان از همۀ پروژه‌ها بن می‌شود. من شک ندارم وقتی کسی ۱۸ سال در ویکی‌پدیا ثابت قدم بوده و دست از آن نکشیده قطع دسترسی جلوی او را نمی‌گیرد و قطعا الان مرد تنها در ویکی‌پدیای فارسی با حساب دیگری حضور دارد. [[کاربر:pnkar|<span style="color:#00AB78;">'''پ‌ِن‌ِکار'''</span>]] [[بحث کاربر:pnkar|<span style="color:#9F2436;"><small>_'''بحث'''</small></span>]] ۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۹ (UTC) ::در خصوص کاربر مردتنها، نام کاربری وی را گوگل کنید. جزئیات قطع دسترسی وی را بنیاد ویکی‌مدیا منتشر نکرده ولی از نتایج جستجو می‌شود حدس‌هایی زد. من هم در همین حد می‌دانم. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :@[[کاربر:Pnkar|Pnkar]] گرامی :درود. ویکی‌واژه، یک واژه‌نامهٔ آنلاین است. هم در نسخهٔ فارسی آن و هم در زبان‌های دیگر، سرواژه‌ها ''به زبان آن پروژه'' ایجاد و تعریف شده و برای آنها مثالی با منبع معتبر آورده می‌شود. در همهٔ ویکی‌واژه‌ها (از جمله در انگلیسی که بزرگترین است)، اکثر سرواژه‌ها با ربات‌ درست شده‌اند. در نسخهٔ فارسی، شانزده ربات، بیش از شصت درصد کل ویرایش‌های ویکی‌واژهٔ فارسی را تاکنون انجام داده‌‌اند. :پرسیدید ویکی‌واژه چه کمکی به فارسی‌زبانان می‌کند؛ من اکنون در حال یادگیری زبان فرانسوی هستم. اگر به [https://fr.wiktionary.org/wiki/Sp%C3%A9cial:Contributions/The.shahab ویرایش‌های من در ویکی‌واژهٔ فرانسوی] توجه کنید، می‌بینید که هم در حال یادگیری واژه‌ها و کاربردشان به زبان فرانسوی هستم، هم دانش فارسی‌ام را با افزودن ترجمهٔ فارسی واژه‌ها به آنجا منتقل می‌کنم. در ویکی‌واژهٔ فارسی هم همین است؛ یادگیری واژه‌های فارسی و زبان‌های دیگر و کاربردشان، با توضیحی به زبان فارسی و نیز ترجمهٔ درست آن واژه‌ها، در زبان‌های گوناگون. :در خصوص ویرایش‌های کاربران دیگر، نظری ندارم. هر کس با ذوق و علاقه و دانش خودش برای هر پروژه کاری کند، اهداف ویکی‌مدیا را برآورده کرده است. :با احترام :[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۰ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۶ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:STei (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 ارسال شده است --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ۳۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۴ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:STei (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 ارسال شده است --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۵ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:STei (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 ارسال شده است --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:STei (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 ارسال شده است --> == بازسازی ویکی‌واژه فارسی == درود...میشه سرواژه هایی که نوشتم رو بررسی کنید و بهم بگید دارم درست پیش میرم یا نه؟...میخوام کمک کنم تا ویکی‌واژه فارسی رو درست کنیم... [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۲ (UTC) :@[[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] گرامی؛ درود. سپاس برای کنش‌‌ ارزشمندتان در ویکی‌‌واژه فارسی. با شاهد گرفتن آخرین سرواژه‌ای که درست کرده‌اید (energetic)، کل متن مشکل خاصی ندارد، جز اینکه من متوجه نشدم معنی سرواژه به فارسی را از کجا نقل کردید. بهتر این هست که معانی از منابع برخط یا کتابی نقل شوند. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۶ (UTC) ::درود...تشکر بابت زمانی که گذاشتید🌹 ::پس من به همین روش ادامه بدم و بقیه رو هم ویرایش کنم و به همین قالب در بیارم؟... ::و بله از منابع برخط و کتابی نقل میکنم☕🌹 [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۷ (UTC) ::درود دوباره... ::مقاله هایی که فینگلیش نوشته شدن مشکلی ندارن؟...یعنی نیازه نیست مقاله رو حذف کرد و اسمش رو انگلیسی گذاشت؟... با مثاله های فینگلیش که کامل نیستن چیکار کنم؟... [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۹ (UTC) :::مقاله* [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۹ (UTC) ::::@[[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] درود. لطفاً مثال بزنید تا راهنمایی‌ کنم. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۸ (UTC) :::::مثلا مقاله [[هیالن]] رو چیکار کنم؟ [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۱ (UTC) ::::::سیاست نام‌گذاری همهٔ ویکی‌ها، بر پایهٔ «رواج» است؛ مثلاً در مورد هیالن، خودتان گوگل کنید می‌بینید که در منابع فارسی، با همین املا رواج فراوان دارد. در مورد بقیهٔ سرواژه‌های فینگلیش هم همین سیاست صدق می‌کند. شما می‌توانید سرواژهٔ موردنظرتان را در این مورد و موارد مشابه، به انگلیسی درست کنید‌. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۶ (UTC) :::::::درسته... :::::::و من الان متوجه شدم که ویکی‌واژه فارسی کلمات روسیش خیلییییی کمه...و غیر از این، توی اسم مقاله میشه از علائم نگارشی مثل ِ ّ ُ َ ً استفاده کرد؟...برای مقالات عربی میگم...چون تلفظشون مهمه [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۲ (UTC) ::::::::علائم نگارشی و اعراب* [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۵ (UTC) :::::::::طبق [[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]]، استفاده از علائم نگارشی در سرواژه‌ها ممنوع است. [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۷ (UTC) ::::::::::درود... ::::::::::داداش حس میکنم جز منو تو هیچکس اینجا نیست...درسته؟ ::::::::::سرواژه هایی که تا الان ساختم یا ویرایش کردم خوبن؟...اگر مشکل دارن، مشکلشون رو بهم بگو که اصلاح کنم... [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۱ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۶ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:STei (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 ارسال شده است --> avd92uozoc0jjkg41f4e4f7vhwwgtzi 0 219960 916446 2026-09-26T13:27:04Z NVS MHN 47119 большой 916446 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''большей'' (bol'šej)، از پیشاسلاوی ''*bolьjь'' (بزرگ‌تر، عظیم‌تر)، که در اصل صفت تفضیلی ''*velikъ'' (بزرگ) بوده است. هم‌ریشه با [[больше]] (بیشتر) و [[больший]] (بزرگ‌تر). در روسی نوین، «большой» به‌عنوان صفت مثبت به معنای «بزرگ» به کار می‌رود. === آوایش === * {{آیپا|/bɐlʲˈʂoj/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-большой.ogg}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-большой.wav|a=Saint}} === صفت === '''большой''' (''مقایسه‌ای'' [[больше]] / [[побольше]]، ''عالی'' [[наибольший]] / [[самый большой]]) # [[بزرگ]]، [[عظیم]]؛ دارای [[ابعاد]] یا [[اندازه]]ٔ بزرگ. #: ''У них большой дом.'' #:: آن‌ها خانهٔ بزرگی دارند. #: ''Это большой город.'' #:: این شهر بزرگی است. # [[مهم]]، [[برجسته]]، [[اساسی]]؛ دارای [[اهمیت]] یا [[نقش]] قابل توجه. #: ''Большой вопрос — как это сделать.'' #:: سؤال مهم این است که چگونه این کار را انجام دهیم. #: ''Он большой специалист в этой области.'' #:: او متخصص برجسته‌ای در این زمینه است. # [[فراوان]]، [[زیاد]]؛ به مقدار قابل توجه. #: ''Большой опыт работы.'' #:: تجربهٔ کاری فراوان. #: ''Большие деньги.'' #:: پول زیاد. # (در عناوین) [[بزرگ]]، [[کبیر]]؛ در نام‌های جغرافیایی، تاریخی یا نهادی. #: ''Большой театр.'' #:: تئاتر بزرگ. #: ''Большая Медведица.'' #:: دب اکبر. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || большой || большое || большая || большие |- | اضافی || большого || большого || большой || больших |- | برایی || большому || большому || большой || большим |- | مفعولی || большого (جاندار) / большой (بی‌جان) || большое || большую || больших (جاندار) / большие (بی‌جان) |- | ابزاری || большим || большим || большой / большою || большими |- | اضافی (پیشرویی) || большом || большом || большой || больших |} * شکل کوتاه: больш (مذکر)، больша (مؤنث)، большо (خنثی)، больши (جمع) — کم‌کاربرد. * مقایسه‌ای: [[больше]] / [[побольше]] * عالی: [[наибольший]] / [[самый большой]] ==== مترادف‌ها ==== * (بزرگ): [[крупный]]، [[огромный]]، [[громадный]]، [[великий]] * (مهم): [[важный]]، [[значительный]]، [[серьёзный]] * (فراوان): [[многочисленный]]، [[обильный]] ==== متضادها ==== * (بزرگ): [[маленький]]، [[малый]]، [[небольшой]]، [[мелкий]] * (مهم): [[незначительный]]، [[второстепенный]] * (فراوان): [[малый]]، [[недостаточный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[больше]] * [[больший]] * [[большинство]] * [[большак]] * [[большущий]] * [[пребольшой]] * [[Большой театр]] * [[Большая Медведица]] * [[большой палец]] * [[большая буква]] * [[большой успех]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[великий]] * [[крупный]] * [[огромный]] * [[маленький]] * [[большинство]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بزرگ}} * {{ت|ar|كبير}} * {{ت|de|groß}} * {{ت|en|big}} * {{ت|es|grande}} * {{ت|fa|بزرگ}} * {{ت|fr|grand}} * {{ت|it|grande}} * {{ت|tr|büyük}} * {{ت|zh|大的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/большой ویکی‌واژه روسی: большой] * [https://en.wiktionary.org/wiki/большой ویکی‌واژه انگلیسی: большой] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ghikmjgsff76dtxke4tbv32xl41v91v 0 219961 916447 2026-09-26T13:29:14Z NVS MHN 47119 громадный 916447 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[громада]] (تودهٔ بزرگ، انبوه) + [[-ный]] (پسوند صفت‌ساز). «громада» خود از [[громоздить]] (روی هم انباشتن، توده کردن) آمده است. هم‌ریشه با [[громоздкий]] (حجیم، دست‌وپاگیر) و [[огромный]] (عظیم). === آوایش === * {{آیپا|/ɡrɐˈmadnɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-громадный.ogg}} === صفت === '''громадный''' (''مقایسه‌ای'' [[громаднее]] / [[более громадный]]، ''عالی'' [[громаднейший]] / [[самый громадный]]) # [[بسیار بزرگ]]، [[عظیم]]، [[کلان]]، [[حجیم]]؛ دارای [[ابعاد]] یا [[اندازه]]ٔ بسیار بزرگ. #: ''Громадный дом возвышался над деревней.'' #:: خانهٔ عظیمی بر فراز دهکده سر برافراشته بود. #: ''Это громадный успех для нашей команды.'' #:: این موفقیت بزرگی برای تیم ماست. # [[فراوان]]، [[زیاد]]؛ به مقدار بسیار. #: ''Громадный опыт работы.'' #:: تجربهٔ کاری فراوان. #: ''Он потратил громадные деньги.'' #:: او پول زیادی خرج کرد. # [[بسیار مهم]]، [[عظیم]]؛ دارای [[اهمیت]] یا [[تاثیر]] بسیار. #: ''Громадное значение для науки.'' #:: اهمیت عظیمی برای علم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || громадный || громадное || громадная || громадные |- | اضافی || громадного || громадного || громадной || громадных |- | برایی || громадному || громадному || громадной || громадным |- | مفعولی || громадного (جاندار) / громадный (بی‌جان) || громадное || громадную || громадных (جاندار) / громадные (بی‌جان) |- | ابزاری || громадным || громадным || громадной / громадною || громадными |- | اضافی (پیشرویی) || громадном || громадном || громадной || громадных |} * شکل کوتاه: громаден (مذکر)، громадна (مؤنث)، громадно (خنثی)، громадны (جمع) * مقایسه‌ای: громаднее / более громадный * عالی: громаднейший / самый громадный ==== مترادف‌ها ==== * (بزرگ): [[огромный]]، [[гигантский]]، [[колоссальный]]، [[исполинский]]، [[великий]]، [[большой]] * (فراوان): [[многочисленный]]، [[обильный]]، [[масса]] * (مهم): [[значительный]]، [[важный]]، [[серьёзный]] ==== متضادها ==== * (بزرگ): [[маленький]]، [[крошечный]]، [[микроскопический]]، [[небольшой]] * (فراوان): [[малый]]، [[недостаточный]] * (مهم): [[незначительный]]، [[второстепенный]]، [[мелкий]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[громада]] * [[громадно]] * [[громадность]] * [[громадьё]] (عامیانه) * [[громаднейший]] * [[громоздкий]] * [[громоздить]] * [[огромный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[огромный]] * [[большой]] * [[великий]] * [[громада]] * [[громоздкий]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم}} * {{ت|ar|هائل}} * {{ت|de|riesig}} * {{ت|en|enormous}} * {{ت|es|enorme}} * {{ت|fa|عظیم}} * {{ت|fr|énorme}} * {{ت|it|enorme}} * {{ت|tr|kocaman}} * {{ت|zh|巨大的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/громадный ویکی‌واژه روسی: громадный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/громадный ویکی‌واژه انگلیسی: громадный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 52cjykoqdi4fzk4pzrui22x65wto253 0 219962 916448 2026-09-26T14:38:13Z NVS MHN 47119 громада 916448 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[громоздить]] (روی هم انباشتن، توده کردن) یا [[громадить]] (توده کردن). هم‌ریشه با [[громадный]] (عظیم)، [[громоздкий]] (حجیم) و [[огромный]] (بزرگ). در اصل به معنای «توده، انبوه» بوده است. === آوایش === * {{آیپا|/ɡrɐˈmadə/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-громада.ogg}} === اسم === '''громада''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[громады]]، ''جمع:'' [[громады]]) # چیز بسیار بزرگ و حجیم؛ [[عظیم]]، [[کلان]]، [[کوه]] (مجاز). #: ''Громада горы возвышалась над нами.'' #:: کوه عظیم بر فراز ما سر برافراشته بود. # [[انبوه]]، [[توده]]، [[مقدار زیاد]]؛ تعداد بسیار زیادی از افراد یا اشیا. #: ''Громада народа собралась на площади.'' #:: انبوه مردم در میدان جمع شدند. # کهن یا گویشی: [[جامعه]]، [[انجمن]]، [[اجتماع]]؛ سازمان یا گروه بزرگ اجتماعی. #: ''Крестьянская громада решила помочь погорельцам.'' #:: جامعهٔ دهقانان تصمیم گرفت به آتش‌فروزان کمک کند. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || громада || громады |- | اضافی || громады || громад |- | برایی || громаде || громадам |- | مفعولی || громаду || громады |- | ابزاری || громадой / громадою || громадами |- | اضافی (پیشرویی) || громаде || громадах |} ==== مترادف‌ها ==== * (چیز بزرگ): [[громадина]]، [[глыба]]، [[колосс]] * (انبوه): [[масса]]، [[множество]]، [[толпа]]، [[куча]]، [[уйма]] * (جامعه): [[община]]، [[общество]]، [[сообщество]]، [[организация]] ==== متضادها ==== * (چیز بزرگ): [[кроха]]، [[малыш]]، [[карлик]] * (انبوه): [[горстка]]، [[меньшинство]]، [[единицы]] * (جامعه): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[громадный]] * [[громадина]] * [[громадить]] * [[громоздить]] * [[громадьё]] * [[громоздкий]] * [[огромный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[громадный]] * [[громадина]] * [[огромный]] * [[громоздкий]] * [[громадить]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|چیز بزرگ}} * {{ت|ar|ضخم}} * {{ت|de|Koloss}} * {{ت|en|colossus}} * {{ت|es|coloso}} * {{ت|fa|عظیم}} * {{ت|fr|colosse}} * {{ت|it|colosso}} * {{ت|tr|dev}} * {{ت|zh|巨物}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|انبوه}} * {{ت|ar|حشد}} * {{ت|de|Menge}} * {{ت|en|crowd}} * {{ت|es|multitud}} * {{ت|fa|انبوه}} * {{ت|fr|foule}} * {{ت|it|folla}} * {{ت|tr|kalabalık}} * {{ت|zh|人群}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|جامعه}} * {{ت|ar|جماعة}} * {{ت|de|Gemeinde}} * {{ت|en|community}} * {{ت|es|comunidad}} * {{ت|fa|جامعه}} * {{ت|fr|communauté}} * {{ت|it|comunità}} * {{ت|tr|topluluk}} * {{ت|zh|社区}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/громада ویکی‌واژه روسی: громада] * [https://en.wiktionary.org/wiki/громада ویکی‌واژه انگلیسی: громада] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' golt7rjgu8n03g6kehzrotg6ximv53j 0 219963 916449 2026-09-26T14:41:00Z NVS MHN 47119 громоздить 916449 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[громада]] (توده، انبوه) + [[-ить]] (پسوند فعل‌ساز). هم‌ریشه با [[громадный]] (عظیم)، [[громоздкий]] (حجیم) و [[огромный]] (بزرگ). === آوایش === * {{آیپا|/ɡrəmɐzʲˈdʲitʲ/}} === فعل === '''громоздить''' (''ناقص، گذرا''؛ ''مصدر کامل:'' [[нагромоздить]] یا [[взгромоздить]]) # [[روی هم انباشتن]]، [[توده کردن]]، [[تلنبار کردن]]؛ چیزها را به‌صورت نامرتب روی هم گذاشتن. #: ''Он громоздил книги на столе.'' #:: او کتاب‌ها را روی میز روی هم انباشته بود. # [[انبوه کردن]]، [[زیاد کردن]]؛ حجم یا مقدار چیزی را بی‌رویه افزایش دادن. #: ''Не громозди лишние детали в проекте.'' #:: جزئیات اضافی را در پروژه انبوه نکن. ==== صرف ==== * حال ساده: ** من: громозжу ** تو: громоздишь ** او/آن: громоздит ** ما: громоздим ** شما: громоздите ** آن‌ها: громоздят * گذشته: ** مذکر: громоздил ** مؤنث: громоздила ** خنثی: громоздило ** جمع: громоздили * امر: громозди، громоздите * اسم فاعل حال: громоздящий * اسم مفعول حال: громоздимый * اسم فاعل گذشته: громоздивший * اسم مفعول گذشته: громождённый * قید حال: громоздя ==== مترادف‌ها ==== * [[нагромождать]] * [[складывать]] * [[наваливать]] * [[громоздить]] * [[куча]] ==== متضادها ==== * [[разбирать]] * [[разгружать]] * [[разваливать]] * [[убирать]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[нагромоздить]] * [[взгромоздить]] * [[громоздиться]] * [[громоздкий]] * [[громоздкость]] * [[громоздящийся]] * [[громада]] * [[громадный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[громада]] * [[громадный]] * [[громоздкий]] * [[нагромождать]] * [[складывать]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|روی هم انباشتن}} * {{ت|ar|كدس}} * {{ت|de|auftürmen}} * {{ت|en|pile up}} * {{ت|es|amontonar}} * {{ت|fa|روی هم انباشتن}} * {{ت|fr|entasser}} * {{ت|it|ammucchiare}} * {{ت|tr|yığmak}} * {{ت|zh|堆积}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/громоздить ویکی‌واژه روسی: громоздить] * [https://en.wiktionary.org/wiki/громоздить ویکی‌واژه انگلیسی: громоздить] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 35q25n35w7q9mttw06maz98om6oyubm 0 219964 916450 2026-09-26T14:42:59Z NVS MHN 47119 громоздкий 916450 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[громоздить]] (روی هم انباشتن، توده کردن) + [[-кий]] (پسوند صفت‌ساز). هم‌ریشه با [[громада]] (توده، انبوه)، [[громадный]] (عظیم) و [[огромный]] (بزرگ). === آوایش === * {{آیپا|/ɡrɐˈmostkʲɪj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Cinemantique-громоздкий.wav}} === صفت === '''громоздкий''' (''مقایسه‌ای'' [[более громоздкий]] / [[громоздче]]، ''عالی'' [[самый громоздкий]]) # [[حجیم]]، [[بزرگ]] و [[دست و پاگیر]]؛ چیزی که جای زیادی می‌گیرد و جابه‌جا کردن یا استفاده از آن دشوار است. #: ''Громоздкий шкаф занял всю стену.'' #:: کمد حجیم تمام دیوار را پر کرد. #: ''Этот чемодан слишком громоздкий для ручной клади.'' #:: این چمدان برای بار دستی بیش از حد حجیم است. # {{مجاز}} [[سنگین]]، [[پیچیده]] و [[بی روح]]؛ (دربارهٔ سبک، زبان، ساختار یا دستگاه) فاقد سادگی و روانی. #: ''Громоздкая конструкция предложения затрудняет понимание.'' #:: ساختار پیچیده و سنگین جمله فهم آن را دشوار می‌کند. #: ''Громоздкая система управления.'' #:: سیستم مدیریت دست‌وپاگیر و پیچیده. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || громоздкий || громоздкое || громоздкая || громоздкие |- | اضافی || громоздкого || громоздкого || громоздкой || громоздких |- | برایی || громоздкому || громоздкому || громоздкой || громоздким |- | مفعولی || громоздкого (جاندار) / громоздкий (بی‌جان) || громоздкое || громоздкую || громоздких (جاندار) / громоздкие (بی‌جان) |- | ابزاری || громоздким || громоздким || громоздкой / громоздкою || громоздкими |- | اضافی (پیشرویی) || громоздком || громоздком || громоздкой || громоздких |} * شکل کوتاه: громоздок (مذکر)، громоздка (مؤنث)، громоздко (خنثی)، громоздки (جمع) * مقایسه‌ای: более громоздкий / громоздче * عالی: самый громоздкий ==== مترادف‌ها ==== * (حجیم): [[объёмистый]]، [[массивный]]، [[неуклюжий]]، [[неповоротливый]]، [[тяжеловесный]] * (پیچیده): [[сложный]]، [[тяжёлый]]، [[запутанный]]، [[неудобный]] ==== متضادها ==== * [[компактный]]، [[маленький]]، [[лёгкий]]، [[удобный]]، [[изящный]]، [[простой]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[громоздко]] * [[громоздкость]] * [[громоздить]] * [[нагромоздить]] * [[громоздиться]] * [[громада]] * [[громадный]] * [[огромный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[громада]] * [[громадный]] * [[громоздить]] * [[объёмистый]] * [[неуклюжий]] * [[тяжеловесный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|حجیم}} * {{ت|ar|ضخم}} * {{ت|de|sperrig}} * {{ت|en|bulky}} * {{ت|es|abultado}} * {{ت|fa|حجیم}} * {{ت|fr|encombrant}} * {{ت|it|ingombrante}} * {{ت|tr|hantal}} * {{ت|zh|笨重的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/громоздкий ویکی‌واژه روسی: громоздкий] * [https://en.wiktionary.org/wiki/громоздкий ویکی‌واژه انگلیسی: громоздкий] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 7pll774wul6vr21ertvbj3t6hje4jyb 0 219965 916451 2026-09-26T14:45:12Z NVS MHN 47119 огромный 916451 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[грома]] (مرز، حد) + [[о-]] (پیشوند به معنای «بدون») + [[-ный]] (پسوند صفت‌ساز). در اصل به معنای «بی‌کران، بی‌حد» بوده و سپس به معنای «بسیار بزرگ، عظیم» به کار رفته است. هم‌ریشه با [[громада]] (توده، انبوه)، [[громадный]] (عظیم) و [[громоздкий]] (حجیم). === آوایش === * {{آیپا|/ɐɡrɐˈmnɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-огромный.ogg}} === صفت === '''огромный''' (''مقایسه‌ای'' [[огромнее]] / [[более огромный]]، ''عالی'' [[огромнейший]] / [[самый огромный]]) # [[بسیار بزرگ]]، [[عظیم]]، [[کلان]]؛ دارای [[ابعاد]] یا [[اندازه]]ٔ بسیار بزرگ. #: ''Огромный дом возвышался над деревней.'' #:: خانهٔ عظیمی بر فراز دهکده سر برافراشته بود. #: ''Это огромный успех для нашей команды.'' #:: این موفقیت بزرگی برای تیم ماست. # [[بسیار مهم]]، [[بزرگ]]، [[خطیر]]؛ دارای [[اهمیت]] یا [[تأثیر]] بسیار. #: ''Огромное значение для науки.'' #:: اهمیت عظیمی برای علم. # [[فراوان]]، [[زیاد]]؛ به مقدار بسیار. #: ''Он потратил огромные деньги.'' #:: او پول زیادی خرج کرد. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || огромный || огромное || огромная || огромные |- | اضافی || огромного || огромного || огромной || огромных |- | برایی || огромному || огромному || огромной || огромным |- | مفعولی || огромного (جاندار) / огромный (بی‌جان) || огромное || огромную || огромных (جاندار) / огромные (بی‌جان) |- | ابزاری || огромным || огромным || огромной / огромною || огромными |- | اضافی (پیشرویی) || огромном || огромном || огромной || огромных |} * شکل کوتاه: огромен (مذکر)، огромна (مؤنث)، огромно (خنثی)، огромны (جمع) * مقایسه‌ای: огромнее / более огромный * عالی: огромнейший / самый огромный ==== مترادف‌ها ==== * (بزرگ): [[громадный]]، [[гигантский]]، [[колоссальный]]، [[исполинский]]، [[великий]]، [[большой]] * (مهم): [[важный]]، [[значительный]]، [[серьёзный]] * (فراوان): [[многочисленный]]، [[обильный]] ==== متضادها ==== * (بزرگ): [[маленький]]، [[крошечный]]، [[микроскопический]]، [[небольшой]] * (مهم): [[незначительный]]، [[второстепенный]]، [[мелкий]] * (فراوان): [[малый]]، [[недостаточный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[огромно]] * [[огромность]] * [[огромнейший]] * [[огромадный]] (عامیانه) * [[огроменный]] (عامیانه) * [[громада]] * [[громадный]] * [[громоздкий]] * [[громоздить]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[громада]] * [[громадный]] * [[громоздкий]] * [[большой]] * [[великий]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم}} * {{ت|ar|هائل}} * {{ت|de|riesig}} * {{ت|en|enormous}} * {{ت|es|enorme}} * {{ت|fa|عظیم}} * {{ت|fr|énorme}} * {{ت|it|enorme}} * {{ت|tr|kocaman}} * {{ت|zh|巨大的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/огромный ویکی‌واژه روسی: огромный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/огромный ویکی‌واژه انگلیسی: огромный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 1ol9iuzm22q14u45vhhixhou1tghmvy 0 219966 916452 2026-09-26T14:47:02Z NVS MHN 47119 огромнее 916452 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * [[огромней]] (کوتاه، ادبی/محاوره‌ای) === ریشه‌شناسی === از [[огромный]] + [[-ее]] (پسوند صفت تفضیلی). === آوایش === * {{آیپا|/ɐɡrɐˈmnʲeje/}} === صفت === '''огромнее''' # صفت تفضیلی [[огромный]]؛ [[عظیم تر]]، [[بزرگتر]] #: ''Этот дом огромнее того.'' #:: این خانه از آن یکی بزرگ‌تر است. ==== صرف ==== * مثبت: [[огромный]] * تفضیلی: [[огромнее]] / [[огромней]] / [[более огромный]] * عالی: [[огромнейший]] / [[самый огромный]] * شکل تفضیلی ساده بدون صرف است. ==== مترادف‌ها ==== * [[громаднее]] * [[больше]] * [[крупнее]] * [[значительнее]] ==== متضادها ==== * [[меньше]] * [[незначительнее]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[огромный]] * [[громадный]] * [[большой]] * [[громаднее]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم‌تر}} * {{ت|ar|أضخم}} * {{ت|de|riesiger}} * {{ت|en|more enormous}} * {{ت|es|más enorme}} * {{ت|fa|عظیم‌تر}} * {{ت|fr|plus énorme}} * {{ت|it|più enorme}} * {{ت|tr|daha kocaman}} * {{ت|zh|更巨大}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/огромнее ویکی‌واژه روسی: огромнее] * [https://en.wiktionary.org/wiki/огромнее ویکی‌واژه انگلیسی: огромнее] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0d4g8svx3jtdd94srthy96q1yafkxiz 0 219967 916453 2026-09-26T14:50:03Z NVS MHN 47119 огромней 916453 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * [[огромнее]] (فرم رایج‌تر) === ریشه‌شناسی === از [[огромный]] + [[-ей]] (پسوند صفت تفضیلی، شکل ادبی یا محاوره‌ای). === آوایش === * {{آیپا|/ɐɡrɐˈmnʲej/}} === صفت === '''огромней''' # صفت تفضیلی [[огромный]]؛ [[عظی ‌تر]]، [[بزرگتر]] (به‌ویژه در سبک ادبی یا گفتار محاوره‌ای) #: ''Этот дом огромней того.'' #:: این خانه از آن یکی بزرگ‌تر است. ==== صرف ==== * مثبت: [[огромный]] * تفضیلی: [[огромней]] / [[огромнее]] / [[более огромный]] * عالی: [[огромнейший]] / [[самый огромный]] * شکل تفضیلی ساده بدون صرف است. ==== مترادف‌ها ==== * [[огромнее]] * [[громаднее]] * [[больше]] * [[крупнее]] ==== متضادها ==== * [[меньше]] * [[незначительнее]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[огромный]] * [[огромнее]] * [[громадный]] * [[большой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم‌تر}} * {{ت|ar|أضخم}} * {{ت|de|riesiger}} * {{ت|en|more enormous}} * {{ت|es|más enorme}} * {{ت|fa|عظیم‌تر}} * {{ت|fr|plus énorme}} * {{ت|it|più enorme}} * {{ت|tr|daha kocaman}} * {{ت|zh|更巨大}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/огромней ویکی‌واژه روسی: огромней] * [https://en.wiktionary.org/wiki/огромней ویکی‌واژه انگلیسی: огромней] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 5xyargjkj9ee3y00fihyybket206573 916454 916453 2026-09-26T14:51:24Z NVS MHN 47119 عظیم 916454 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * [[огромнее]] (فرم رایج‌تر) === ریشه‌شناسی === از [[огромный]] + [[-ей]] (پسوند صفت تفضیلی، شکل ادبی یا محاوره‌ای). === آوایش === * {{آیپا|/ɐɡrɐˈmnʲej/}} === صفت === '''огромней''' # صفت تفضیلی [[огромный]]؛ [[عظیم ‌تر]]، [[بزرگتر]] (به‌ویژه در سبک ادبی یا گفتار محاوره‌ای) #: ''Этот дом огромней того.'' #:: این خانه از آن یکی بزرگ‌تر است. ==== صرف ==== * مثبت: [[огромный]] * تفضیلی: [[огромней]] / [[огромнее]] / [[более огромный]] * عالی: [[огромнейший]] / [[самый огромный]] * شکل تفضیلی ساده بدون صرف است. ==== مترادف‌ها ==== * [[огромнее]] * [[громаднее]] * [[больше]] * [[крупнее]] ==== متضادها ==== * [[меньше]] * [[незначительнее]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[огромный]] * [[огромнее]] * [[громадный]] * [[большой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم‌تر}} * {{ت|ar|أضخم}} * {{ت|de|riesiger}} * {{ت|en|more enormous}} * {{ت|es|más enorme}} * {{ت|fa|عظیم‌تر}} * {{ت|fr|plus énorme}} * {{ت|it|più enorme}} * {{ت|tr|daha kocaman}} * {{ت|zh|更巨大}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/огромней ویکی‌واژه روسی: огромней] * [https://en.wiktionary.org/wiki/огромней ویکی‌واژه انگلیسی: огромней] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' jbdfqmdtcdcl5r7ddjpcxzc99ydnw3n 0 219968 916455 2026-09-26T14:53:20Z NVS MHN 47119 огромнейший 916455 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[огромный]] + [[-ейший]] (پسوند صفت عالی). === آوایش === * {{آیپا|/ɐɡrɐmˈnʲejʂɨj/}} === صفت === '''огромнейший''' # صفت عالی [[огромный]]؛ [[عظیم ‌ترین]]، [[بزرگترین]]؛ بسیار عظیم، بسیار بزرگ. #: ''Огромнейший дом возвышался над деревней.'' #:: عظیم‌ترین خانه بر فراز دهکده سر برافراشته بود. # (مجاز) بسیار مهم، بسیار بزرگ، خطیر. #: ''Огромнейшее значение для науки.'' #:: اهمیت بسیار بزرگی برای علم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || огромнейший || огромнейшее || огромнейшая || огромнейшие |- | اضافی || огромнейшего || огромнейшего || огромнейшей || огромнейших |- | برایی || огромнейшему || огромнейшему || огромнейшей || огромнейшим |- | مفعولی || огромнейшего (جاندار) / огромнейший (بی‌جان) || огромнейшее || огромнейшую || огромнейших (جاندار) / огромнейшие (بی‌جان) |- | ابزاری || огромнейшим || огромнейшим || огромнейшей / огромнейшею || огромнейшими |- | اضافی (پیشرویی) || огромнейшем || огромнейшем || огромнейшей || огромнейших |} ==== مترادف‌ها ==== * [[огромный]] * [[громадный]] * [[гигантский]] * [[колоссальный]] * [[исполинский]] * [[величайший]] ==== متضادها ==== * [[маленький]] * [[крошечный]] * [[микроскопический]] * [[ничтожный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[огромный]] * [[огромно]] * [[огромность]] * [[громадный]] * [[громада]] * [[громоздкий]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[огромный]] * [[громадный]] * [[большой]] * [[великий]] * [[громада]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم‌ترین}} * {{ت|ar|الأضخم}} * {{ت|de|riesigste}} * {{ت|en|most enormous}} * {{ت|es|el más enorme}} * {{ت|fa|عظیم‌ترین}} * {{ت|fr|le plus énorme}} * {{ت|it|il più enorme}} * {{ت|tr|en kocaman}} * {{ت|zh|最巨大的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/огромнейший ویکی‌واژه روسی: огромнейший] * [https://en.wiktionary.org/wiki/огромнейший ویکی‌واژه انگلیسی: огромнейший] * '' فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * '' فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' b11892b1sx3upcdcz46xe9p253yo2gc 0 219969 916456 2026-09-26T14:56:04Z NVS MHN 47119 колоссальный 916456 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از لاتین ''colossus'' (مجسمهٔ عظیم)، از یونانی باستان ''κολοσσός'' (kolossos، «مجسمهٔ بزرگ»). این واژه احتمالاً از طریق آلمانی ''kolossal'' یا فرانسوی ''colossal'' وارد روسی شده است. === آوایش === * {{آیپا|/kəlɐˈsalʲnɨj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-колоссальный.ogg}} === صفت === '''колоссальный''' (''مقایسه‌ای'' [[более колоссальный]] / [[колоссальнее]]، ''عالی'' [[колоссальнейший]] / [[самый колоссальный]]) # [[عظیم]]، [[بسیار بزرگ]]، [[کلان]]؛ دارای [[ابعاد]] یا [[اندازه]]ٔ بسیار بزرگ. #: ''Колоссальный дом возвышался над деревней.'' #:: خانهٔ عظیمی بر فراز دهکده سر برافراشته بود. #: ''Это колоссальный успех для нашей команды.'' #:: این موفقیت بزرگی برای تیم ماست. # [[بسیار مهم]]، [[خطیر]]؛ دارای [[اهمیت]] یا [[تأثیر]] بسیار. #: ''Колоссальное значение для науки.'' #:: اهمیت عظیمی برای علم. # [[فراوان]]، [[زیاد]]؛ به مقدار بسیار. #: ''Он потратил колоссальные деньги.'' #:: او پول زیادی خرج کرد. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || колоссальный || колоссальное || колоссальная || колоссальные |- | اضافی || колоссального || колоссального || колоссальной || колоссальных |- | برایی || колоссальному || колоссальному || колоссальной || колоссальным |- | مفعولی || колоссального (جاندار) / колоссальный (بی‌جان) || колоссальное || колоссальную || колоссальных (جاندار) / колоссальные (بی‌جان) |- | ابزاری || колоссальным || колоссальным || колоссальной / колоссальною || колоссальными |- | اضافی (پیشرویی) || колоссальном || колоссальном || колоссальной || колоссальных |} * شکل کوتاه: колоссален (مذکر)، колоссальна (مؤنث)، колоссально (خنثی)، колоссальны (جمع) * مقایسه‌ای: более колоссальный / колоссальнее * عالی: колоссальнейший / самый колоссальный ==== مترادف‌ها ==== * (بزرگ): [[огромный]]، [[громадный]]، [[гигантский]]، [[исполинский]]، [[великий]]، [[большой]] * (مهم): [[важный]]، [[значительный]]، [[серьёзный]] * (فراوان): [[многочисленный]]، [[обильный]] ==== متضادها ==== * (بزرگ): [[маленький]]، [[крошечный]]، [[микроскопический]]، [[небольшой]] * (مهم): [[незначительный]]، [[второстепенный]]، [[мелкий]] * (فراوان): [[малый]]، [[недостаточный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[колосс]] * [[колоссально]] * [[колоссальность]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[огромный]] * [[громадный]] * [[гигантский]] * [[исполинский]] * [[великий]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم}} * {{ت|ar|هائل}} * {{ت|de|kolossal}} * {{ت|en|colossal}} * {{ت|es|colosal}} * {{ت|fa|عظیم}} * {{ت|fr|colossal}} * {{ت|it|colossale}} * {{ت|tr|devasa}} * {{ت|zh|巨大的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/колоссальный ویکی‌واژه روسی: колоссальный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/колоссальный ویکی‌واژه انگلیسی: колоссальный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 8wvoh658tycq2qy7nu6psqqzt1frhz1 0 219970 916457 2026-09-26T14:57:55Z NVS MHN 47119 колоссальнее 916457 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * [[колоссальней]] (محاوره‌ای/ادبی) * [[более колоссальный]] (تفضیلی تحلیلی) === ریشه‌شناسی === از [[колоссальный]] + [[-ее]] (پسوند صفت تفضیلی). === آوایش === * {{آیپا|/kəlɐˈsalʲnʲɪje/}} === صفت === '''колоссальнее''' # صفت تفضیلی [[колоссальный]]؛ [[عظیم‌ تر]]، [[بزرگتر]]، [[کلان‌تر]] #: ''Этот дом колоссальнее того.'' #:: این خانه از آن یکی عظیم‌تر است. ==== صرف ==== * مثبت: [[колоссальный]] * تفضیلی: [[колоссальнее]] / [[колоссальней]] / [[более колоссальный]] * عالی: [[колоссальнейший]] / [[самый колоссальный]] * شکل تفضیلی ساده بدون صرف است. ==== مترادف‌ها ==== * [[огромнее]] * [[громаднее]] * [[больше]] * [[крупнее]] * [[значительнее]] ==== متضادها ==== * [[меньше]] * [[незначительнее]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[колоссальный]] * [[колоссальнейший]] * [[огромный]] * [[громадный]] * [[большой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم‌تر}} * {{ت|ar|أضخم}} * {{ت|de|kolossaler}} * {{ت|en|more colossal}} * {{ت|es|más colosal}} * {{ت|fa|عظیم‌تر}} * {{ت|fr|plus colossal}} * {{ت|it|più colossale}} * {{ت|tr|daha devasa}} * {{ت|zh|更巨大}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/колоссальнее ویکی‌واژه روسی: колоссальнее] * [https://en.wiktionary.org/wiki/колоссальнее ویکی‌واژه انگلیسی: колоссальнее] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 96u8m2kpr6morx4ia8yfwlaqqc5uivb 0 219971 916458 2026-09-26T15:00:08Z NVS MHN 47119 колоссальней 916458 wikitext text/x-wiki == روسی == === گونه‌های دیگر نوشتاری === * [[колоссальнее]] (فرم رایج‌تر) * [[более колоссальный]] (تفضیلی تحلیلی) === ریشه‌شناسی === از [[колоссальный]] + [[-ей]] (پسوند صفت تفضیلی، شکل ادبی یا محاوره‌ای). === آوایش === * {{آیپا|/kəlɐˈsalʲnʲɪj/}} === صفت === '''колоссальней''' # صفت تفضیلی [[колоссальный]]؛ [[عظیم‌ تر]]، [[بزرگتر]]، [[کلان‌تر]] (به‌ویژه در سبک ادبی یا گفتار محاوره‌ای) #: ''Этот дом колоссальней того.'' #:: این خانه از آن یکی عظیم‌تر است. ==== صرف ==== * مثبت: [[колоссальный]] * تفضیلی: [[колоссальней]] / [[колоссальнее]] / [[более колоссальный]] * عالی: [[колоссальнейший]] / [[самый колоссальный]] * شکل تفضیلی ساده بدون صرف است. ==== مترادف‌ها ==== * [[колоссальнее]] * [[огромнее]] * [[громаднее]] * [[больше]] * [[крупнее]] ==== متضادها ==== * [[меньше]] * [[незначительнее]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[колоссальный]] * [[колоссальнее]] * [[колоссальнейший]] * [[огромный]] * [[громадный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عظیم‌تر}} * {{ت|ar|أضخم}} * {{ت|de|kolossaler}} * {{ت|en|more colossal}} * {{ت|es|más colosal}} * {{ت|fa|عظیم‌تر}} * {{ت|fr|plus colossal}} * {{ت|it|più colossale}} * {{ت|tr|daha devasa}} * {{ت|zh|更巨大}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/колоссальней ویکی‌واژه روسی: колоссальней] * [https://en.wiktionary.org/wiki/колоссальней ویکی‌واژه انگلیسی: колоссальней] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' g27h240vbo4sb4ux2ookvd4ovfavwg7 0 219972 916459 2026-09-26T15:04:45Z NVS MHN 47119 оно 916459 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''оно'' (ono)، از پیشاسلاوی ''*ono''. هم‌ریشه با [[он]]، [[она]] و [[они]]. === آوایش === * {{آیپا|/ɐˈno/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-оно.ogg}} === ضمیر === '''оно''' # [[آن]]؛ ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد خنثی؛ برای اشاره به چیزی که در جنس دستوری خنثی است یا جنسیت آن نامشخص است. #: ''Оно было очень красивым.'' #:: آن بسیار زیبا بود. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || оно |- | اضافی || его |- | برایی || ему |- | مفعولی || его |- | ابزاری || им |- | اضافی (پیشرویی) || о нём |} ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[он]] * [[она]] * [[они]] * [[оный]] (کهن) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[они]] * [[оный]] * [[его]] * [[ему]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن}} * {{ت|ar|هو}} * {{ت|de|es}} * {{ت|en|it}} * {{ت|es|ello}} * {{ت|fa|آن}} * {{ت|fr|il}} * {{ت|it|esso}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|它}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/оно ویکی‌واژه روسی: оно] * [https://en.wiktionary.org/wiki/оно ویکی‌واژه انگلیسی: оно] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 9nelfjt2a6gqp08lzupaxa1960lrzyq 0 219973 916460 2026-09-26T15:06:43Z NVS MHN 47119 они 916460 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''они'' (oni)، از پیشاسلاوی ''*oni'' / ''*ony''، شکل جمع فاعلی ''*onъ''. هم‌ریشه با [[он]]، [[она]]، [[оно]] و [[оный]] (کهن). === آوایش === * {{آیپا|/ɐˈnʲi/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-они.ogg}} === ضمیر === '''они''' # [[آنها]]؛ ضمیر شخصی سوم‌شخص جمع؛ برای اشاره به چند نفر یا چند چیز. #: ''Они уже пришли.'' #:: آن‌ها قبلاً آمده‌اند. #: ''Они живут в Москве.'' #:: آن‌ها در مسکو زندگی می‌کنند. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || они |- | اضافی || их / них |- | برایی || им / ним |- | مفعولی || их / них |- | ابزاری || ими / ними |- | اضافی (پیشرویی) || о них |} * شکل‌های با «н» پس از حرف اضافه به کار می‌روند. ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[оный]] (کهن) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[оный]] * [[их]] * [[им]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن‌ها}} * {{ت|ar|هم}} * {{ت|de|sie}} * {{ت|en|they}} * {{ت|es|ellos}} * {{ت|fa|آن‌ها}} * {{ت|fr|ils}} * {{ت|it|loro}} * {{ت|tr|onlar}} * {{ت|zh|他们}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/они ویکی‌واژه روسی: они] * [https://en.wiktionary.org/wiki/они ویکی‌واژه انگلیسی: они] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0rspjj0110cyb6el5egio5r1n052o3x 0 219974 916461 2026-09-26T15:09:55Z NVS MHN 47119 их 916461 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[они]] + [[-х]] (پسوند حالت اضافی/مفعولی جمع). هم‌ریشه با [[ихний]] (عامیانه). === آوایش === * {{آیپا|/ix/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Cinemantique-их.wav}} === ضمیر === '''их''' # [[آنها]] را؛ شکل حالت اضافی و مفعولی ضمیر [[они]]. #: ''Я их не видел.'' #:: من آن‌ها را ندیده‌ام. #: ''У них есть дом.'' #:: آن‌ها خانه‌ای دارند. === ضمیر ملکی === '''их''' # [[مال آنها]]، [[متعلق به آنها]]؛ ضمیر ملکی سوم‌شخص جمع. #: ''Это их дом.'' #:: این خانهٔ آن‌هاست. #: ''Их дети учатся в школе.'' #:: بچه‌های آن‌ها در مدرسه درس می‌خوانند. ==== صرف ==== * ضمیر شخصی: [[они]] (فاعلی)، [[их]] (اضافی/مفعولی)، [[им]] (برایی)، [[ими]] (ابزاری)، [[них]] (پس از حرف اضافه). * ضمیر ملکی: [[их]] (بدون تغییر برای جنس و عدد). ==== مترادف‌ها ==== * (ضمیر ملکی): [[ихний]] (عامیانه) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[ихний]] * [[по-ихнему]] (عامیانه) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[его]] * [[её]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن‌ها را}} * {{ت|ar|هم}} * {{ت|de|sie}} * {{ت|en|them}} * {{ت|es|los}} * {{ت|fa|آن‌ها را}} * {{ت|fr|les}} * {{ت|it|li}} * {{ت|tr|onları}} * {{ت|zh|他们}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مال آن‌ها}} * {{ت|ar|لهم}} * {{ت|de|ihr}} * {{ت|en|their}} * {{ت|es|su}} * {{ت|fa|مال آن‌ها}} * {{ت|fr|leur}} * {{ت|it|loro}} * {{ت|tr|onların}} * {{ت|zh|他们的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/их ویکی‌واژه روسی: их] * [https://en.wiktionary.org/wiki/их ویکی‌واژه انگلیسی: их] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' hvau7p0e3vclcigsfsevsyxn6nrf71e 0 219975 916462 2026-09-26T15:12:24Z NVS MHN 47119 ихний 916462 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[их]] (ضمیر ملکی «مال آن‌ها») + [[-ний]] (پسوند صفت‌ساز). این واژه در روسی معیار پذیرفته نیست و به‌عنوان شکل عامیانه یا گویشی ضمیر ملکی «их» به کار می‌رود. === آوایش === * {{آیپا|/ˈixnʲɪj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ихний.ogg}} === ضمیر ملکی === '''ихний''' (''عامیانه، غیرمعیار'') # [[مال آنها]]، [[متعلق به آنها]]؛ شکل عامیانه و غیرمعیار ضمیر ملکی [[их]]. #: ''Это ихний дом.'' #:: این خانهٔ آن‌هاست. (عامیانه) #: ''Ихние дети в школе.'' #:: بچه‌های آن‌ها در مدرسه‌اند. (عامیانه) ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || ихний || ихнее || ихняя || ихние |- | اضافی || ихнего || ихнего || ихней || ихних |- | برایی || ихнему || ихнему || ихней || ихним |- | مفعولی || ихнего (جاندار) / ихний (بی‌جان) || ихнее || ихнюю || ихних (جاندار) / ихние (بی‌جان) |- | ابزاری || ихним || ихним || ихней / ихнею || ихними |- | اضافی (پیشرویی) || ихнем || ихнем || ихней || ихних |} ==== مترادف‌ها ==== * [[их]] (معیار) * [[ихный]] (گویشی) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[по-ихнему]] (عامیانه) ==== جستارهای وابسته ==== * [[их]] * [[они]] * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[его]] * [[её]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|مال آن‌ها (عامیانه)}} * {{ت|ar|لهم}} * {{ت|de|ihr}} * {{ت|en|their}} * {{ت|es|su}} * {{ت|fa|مال آن‌ها}} * {{ت|fr|leur}} * {{ت|it|loro}} * {{ت|tr|onların}} * {{ت|zh|他们的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ихний ویکی‌واژه روسی: ихний] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ихний ویکی‌واژه انگلیسی: ихний] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 1phaf80grkjym8gpohvbaihc1sjo4b8 0 219976 916463 2026-09-26T15:13:33Z NVS MHN 47119 ихный 916463 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[их]] (ضمیر ملکی «مال آن‌ها») + [[-ный]] (پسوند صفت‌ساز). این واژه در روسی معیار پذیرفته نیست و به‌عنوان شکل عامیانه، گویشی یا غیرمعیار ضمیر ملکی «их» به کار می‌رود. گونهٔ رایج‌تر آن [[ихний]] است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈixnɨj/}} === ضمیر ملکی === '''ихный''' (''عامیانه، غیرمعیار'') # [[مال آنها]]، [[متعلق به آنها]]؛ شکل عامیانه و غیرمعیار ضمیر ملکی [[их]]. #: ''Это ихный дом.'' #:: این خانهٔ آن‌هاست. (عامیانه) #: ''Ихные дети в школе.'' #:: بچه‌های آن‌ها در مدرسه‌اند. (عامیانه) ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || ихный || ихное || ихная || ихные |- | اضافی || ихного || ихного || ихной || ихных |- | برایی || ихному || ихному || ихной || ихным |- | مفعولی || ихного (جاندار) / ихный (بی‌جان) || ихное || ихную || ихных (جاندار) / ихные (بی‌جان) |- | ابزاری || ихным || ихным || ихной / ихною || ихными |- | اضافی (پیشرویی) || ихном || ихном || ихной || ихных |} ==== مترادف‌ها ==== * [[их]] (معیار) * [[ихний]] (عامیانه، رایج‌تر) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[по-ихному]] (عامیانه) ==== جستارهای وابسته ==== * [[их]] * [[ихний]] * [[они]] * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[его]] * [[её]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|مال آن‌ها (عامیانه)}} * {{ت|ar|لهم}} * {{ت|de|ihr}} * {{ت|en|their}} * {{ت|es|su}} * {{ت|fa|مال آن‌ها}} * {{ت|fr|leur}} * {{ت|it|loro}} * {{ت|tr|onların}} * {{ت|zh|他们的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ихный ویکی‌واژه روسی: ихный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ихный ویکی‌واژه انگلیسی: ихный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' aw318wzw12tqxztq4w87botx9fcc4mu 0 219977 916464 2026-09-26T15:15:24Z NVS MHN 47119 его 916464 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[он]] (او)؛ شکل حالت اضافی و مفعولی ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد مذکر/خنثی. هم‌ریشه با [[его]] (ضمیر ملکی)، [[ему]]، [[им]] و [[него]] (پس از حرف اضافه). === آوایش === * {{آیپا|/ɪˈvo/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Cinemantique-его.wav}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-его.wav|a=Saint Petersburg}} === ضمیر === '''его''' # [[او را]]؛ شکل حالت مفعولی ضمیر [[он]] (و [[оно]]). #: ''Я его видел.'' #:: من او را دیدم. # [[از او]]، [[او]]؛ شکل حالت اضافی ضمیر [[он]] (و [[оно]]) بدون حرف اضافه. #: ''Его нет дома.'' #:: او خانه نیست. ==== صرف ==== * ضمیر شخصی [[он]]: ** فاعلی: он ** اضافی: его / него (پس از حرف اضافه) ** برایی: ему / нему ** مفعولی: его / него ** ابزاری: им / ним ** اضافی (پیشرویی): о нём === ضمیر ملکی === '''его''' # [[مال او]]، [[متعلق به او]]؛ ضمیر ملکی سوم‌شخص مفرد مذکر/خنثی. این ضمیر تغییرناپذیر است. #: ''Это его книга.'' #:: این کتاب اوست. #: ''Его дети учатся в школе.'' #:: بچه‌های او در مدرسه درس می‌خوانند. ==== مترادف‌ها ==== * (ضمیر ملکی): [[его]] (بدون تغییر)، [[егошний]] (عامیانه) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[него]] * [[ему]] * [[им]] * [[егошний]] (عامیانه) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[её]] * [[их]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|او را}} * {{ت|ar|إياه}} * {{ت|de|ihn}} * {{ت|en|him}} * {{ت|es|lo}} * {{ت|fa|او را}} * {{ت|fr|le}} * {{ت|it|lo}} * {{ت|tr|onu}} * {{ت|zh|他}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مال او}} * {{ت|ar|له}} * {{ت|de|sein}} * {{ت|en|his}} * {{ت|es|su}} * {{ت|fa|مال او}} * {{ت|fr|son}} * {{ت|it|suo}} * {{ت|tr|onun}} * {{ت|zh|他的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/его ویکی‌واژه روسی: его] * [https://en.wiktionary.org/wiki/его ویکی‌واژه انگلیسی: его] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' nsyn1rv6xzka9o5tizvfujemdgaim59 0 219978 916465 2026-09-26T15:20:20Z NVS MHN 47119 ему 916465 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[он]] (او) و [[оно]] (آن)؛ شکل حالت برایی (داتیو) ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد مذکر و خنثی. هم‌ریشه با [[его]]، [[им]] و [[него]] (پس از حرف اضافه). === آوایش === * {{آیپا|/ɪˈmu/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-ему.wav|a=Saint Petersburg}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-DomesticFrog-ему.wav}} === ضمیر === '''ему''' # [[به او]]، [[به آن]]؛ شکل حالت برایی ضمیر [[он]] و [[оно]]. #: ''Я дал ему книгу.'' #:: من کتاب را به او دادم. #: ''Ему холодно.'' #:: او سردش است. # (در ساخت‌های غیرشخصی) [[او]]؛ برای بیان حالت یا احساس. #: ''Ему хочется спать.'' #:: او خوابش می‌آید. ==== صرف ==== * ضمیر شخصی [[он]]: ** فاعلی: он ** اضافی: его / него (پس از حرف اضافه) ** برایی: ему / нему (پس از حرف اضافه) ** مفعولی: его / него ** ابزاری: им / ним ** اضافی (پیشرویی): о нём * ضمیر شخصی [[оно]]: ** فاعلی: оно ** اضافی: его / него ** برایی: ему / нему ** مفعولی: его / него ** ابزاری: им / ним ** اضافی (پیشرویی): о нём ==== مترادف‌ها ==== * [[нему]] (پس از حرف اضافه) * [[ему-то]] (با ذرهٔ تأکید) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[нему]] * [[ему-то]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[его]] * [[им]] * [[него]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به او}} * {{ت|ar|له}} * {{ت|de|ihm}} * {{ت|en|to him}} * {{ت|es|le}} * {{ت|fa|به او}} * {{ت|fr|lui}} * {{ت|it|gli}} * {{ت|tr|ona}} * {{ت|zh|给他}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ему ویکی‌واژه روسی: ему] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ему ویکی‌واژه انگلیسی: ему] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0mz1dvhi9pbjfn241lufrb988ps6pb1 0 219979 916466 2026-09-26T15:22:33Z NVS MHN 47119 нему 916466 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[он]] (او) و [[оно]] (آن)؛ شکل حالت برایی (داتیو) ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد مذکر و خنثی که تنها پس از حروف اضافه به کار می‌رود. هم‌ریشه با [[его]]، [[ему]]، [[им]] و [[него]] (پس از حرف اضافه). === آوایش === * {{آیپا|/nʲɪˈmu/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-нему.wav|a=Saint Petersburg}} === ضمیر === '''нему''' # [[به او]]، [[به آن]]؛ شکل حالت برایی ضمیر [[он]] و [[оно]] که پس از حروف اضافه (مانند ''к'', ''по'', ''о'') به کار می‌رود. #: ''Я подошёл к нему.'' #:: من به او نزدیک شدم. #: ''По нему не видно, что он устал.'' #:: از او پیداست که خسته نیست. ==== صرف ==== * ضمیر شخصی [[он]]: ** فاعلی: он ** اضافی: его / него (پس از حرف اضافه) ** برایی: ему / нему (پس از حرف اضافه) ** مفعولی: его / него ** ابزاری: им / ним ** اضافی (پیشرویی): о нём * ضمیر شخصی [[оно]]: ** فاعلی: оно ** اضافی: его / него ** برایی: ему / нему ** مفعولی: его / него ** ابزاری: им / ним ** اضافی (پیشرویی): о нём ==== مترادف‌ها ==== * [[ему]] (بدون حرف اضافه) * [[нему-то]] (با ذرهٔ تأکید) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[нему-то]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[его]] * [[ему]] * [[им]] * [[него]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به او}} * {{ت|ar|له}} * {{ت|de|ihm}} * {{ت|en|to him}} * {{ت|es|le}} * {{ت|fa|به او}} * {{ت|fr|lui}} * {{ت|it|gli}} * {{ت|tr|ona}} * {{ت|zh|给他}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/нему ویکی‌واژه روسی: нему] * [https://en.wiktionary.org/wiki/нему ویکی‌واژه انگلیسی: нему] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 5sha4x7yx1dmhg0vacr1u1mz50c6jz3 0 219980 916467 2026-09-26T15:24:14Z NVS MHN 47119 него 916467 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[он]] (او) و [[оно]] (آن)؛ شکل حالت اضافی و مفعولی ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد مذکر و خنثی که تنها پس از حروف اضافه به کار می‌رود. هم‌ریشه با [[его]]، [[ему]]، [[им]] و [[нём]]. === آوایش === * {{آیپا|/nʲɪˈvo/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-него.wav|a=Saint Petersburg}} === ضمیر === '''него''' # [[او را]]، [[از او]]؛ شکل حالت اضافی و مفعولی ضمیر [[он]] و [[оно]] که پس از حروف اضافه (مانند ''у'', ''от'', ''до'', ''для'', ''без'', ''около'', ''возле'', ''мимо'', ''после'', ''с'', ''на'', ''в'', ''за'', ''под'', ''через'', ''про'' و غیره) به کار می‌رود. #: ''У него есть книга.'' #:: او کتابی دارد. #: ''Я смотрю на него.'' #:: من به او نگاه می‌کنم. #: ''Мы говорили о нём.'' #:: ما دربارهٔ او صحبت کردیم. (توجه: شکل اضافی (پیشرویی) ''нём'' است، نه ''него'') ==== صرف ==== * ضمیر شخصی [[он]]: {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || он |- | اضافی || его / него |- | برایی || ему / нему |- | مفعولی || его / него |- | ابزاری || им / ним |- | اضافی (پیشرویی) || о нём |} * ضمیر شخصی [[оно]]: {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || оно |- | اضافی || его / него |- | برایی || ему / нему |- | مفعولی || его / него |- | ابزاری || им / ним |- | اضافی (پیشرویی) || о нём |} * شکل‌های با «н» (مانند ''него'', ''нему'', ''ним'', ''нём'') تنها پس از حروف اضافه به کار می‌روند. شکل‌های بدون «н» (''его'', ''ему'', ''им'') در غیر این صورت استفاده می‌شوند. ==== مترادف‌ها ==== * [[его]] (بدون حرف اضافه) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[него-то]] (با ذرهٔ تأکید) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[его]] * [[ему]] * [[им]] * [[нему]] * [[ним]] * [[нём]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|او}} * {{ت|ar|هو}} * {{ت|de|er}} * {{ت|en|him}} * {{ت|es|él}} * {{ت|fa|او}} * {{ت|fr|lui}} * {{ت|it|lui}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|他}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/него ویکی‌واژه روسی: него] * [https://en.wiktionary.org/wiki/него ویکی‌واژه انگلیسی: него] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ba7aqs0y8omzky4ne6u6gds0u1ihdbo 0 219981 916468 2026-09-26T15:26:19Z NVS MHN 47119 ним 916468 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[он]] (او) و [[оно]] (آن)؛ شکل حالت ابزاری (instrumental) مفرد مذکر و خنثی که تنها پس از حروف اضافه به کار می‌رود. همچنین شکل حالت برایی (dative) جمع ضمیر [[они]] (آن‌ها) پس از حروف اضافه. هم‌ریشه با [[им]]، [[ними]]، [[него]]، [[нему]] و [[нём]]. === آوایش === * {{آیپا|/nʲim/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-ним.wav|a=Saint Petersburg}} === ضمیر === '''ним''' # [[با او]]، [[با آن]]؛ شکل حالت ابزاری ضمیر [[он]] و [[оно]] که پس از حروف اضافه (مانند ''с'', ''за'', ''под'', ''над'', ''перед'', ''между'') به کار می‌رود. #: ''Я с ним поговорю.'' #:: من با او صحبت خواهم کرد. #: ''Он стоит за ним.'' #:: او پشت آن ایستاده است. # [[به آنها]]؛ شکل حالت برایی جمع ضمیر [[они]] که پس از حروف اضافه به کار می‌رود. #: ''Я подошёл к ним.'' #:: من به آن‌ها نزدیک شدم. #: ''По ним можно судить о многом.'' #:: از آن‌ها می‌توان دربارهٔ بسیاری چیزها قضاوت کرد. ==== صرف ==== * ضمیر شخصی [[он]]: {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || он |- | اضافی || его / него |- | برایی || ему / нему |- | مفعولی || его / него |- | ابزاری || им / ним |- | اضافی (پیشرویی) || о нём |} * ضمیر شخصی [[оно]]: {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || оно |- | اضافی || его / него |- | برایی || ему / нему |- | مفعولی || его / него |- | ابزاری || им / ним |- | اضافی (پیشرویی) || о нём |} * ضمیر شخصی [[они]]: {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || они |- | اضافی || их / них |- | برایی || им / ним |- | مفعولی || их / них |- | ابزاری || ими / ними |- | اضافی (پیشرویی) || о них |} ==== مترادف‌ها ==== * (بدون حرف اضافه): [[им]] * (برای они): [[ними]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[ним-то]] (با ذرهٔ تأکید) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[его]] * [[ему]] * [[им]] * [[него]] * [[нему]] * [[нём]] * [[ними]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|با او}} * {{ت|ar|معه}} * {{ت|de|mit ihm}} * {{ت|en|with him}} * {{ت|es|con él}} * {{ت|fa|با او}} * {{ت|fr|avec lui}} * {{ت|it|con lui}} * {{ت|tr|onunla}} * {{ت|zh|和他}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|به آن‌ها}} * {{ت|ar|لهم}} * {{ت|de|zu ihnen}} * {{ت|en|to them}} * {{ت|es|a ellos}} * {{ت|fa|به آن‌ها}} * {{ت|fr|à eux}} * {{ت|it|a loro}} * {{ت|tr|onlara}} * {{ت|zh|给他们}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ним ویکی‌واژه روسی: ним] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ним ویکی‌واژه انگلیسی: ним] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 4pgu8umhxivwr8r09250guq0xy0790g 0 219982 916469 2026-09-26T15:29:03Z NVS MHN 47119 информация 916469 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از لاتین ''informatio'' (تصور، مفهوم، توضیح)، از ''informare'' (شکل دادن، آگاه کردن)، از ''in-'' (در) + ''forma'' (شکل). این واژه از طریق لهستانی ''informacja'' یا آلمانی ''Information'' وارد روسی شده است. === آوایش === * {{آیپا|/ɪnfɐrˈmat͡sɨjə/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-информация.ogg}} === اسم === '''информация''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[информации]]، ''جمع:'' [[информации]]) # [[اطلاعات]]، [[معلومات]]؛ داده‌ها یا آگاهی‌هایی که به کسی منتقل می‌شود یا دربارهٔ چیزی به دست می‌آید. #: ''Эта информация очень важна.'' #:: این اطلاعات بسیار مهم است. #: ''Мы получили новую информацию.'' #:: ما اطلاعات جدیدی دریافت کردیم. # علمی: [[اطلاعات]]؛ در علم رایانه و نظریهٔ اطلاعات، داده‌های قابل پردازش یا ذخیره. #: ''Передача информации по сети.'' #:: انتقال اطلاعات از طریق شبکه. #: ''Теория информации.'' #:: نظریهٔ اطلاعات. # رسمی: [[اطلاعیه]]، [[گزارش]]؛ پیام یا سند رسمی حاوی آگاهی‌بخشی. #: ''Информация о рейсах.'' #:: اطلاعیهٔ پروازها. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || информация || информации |- | اضافی || информации || информаций |- | برایی || информации || информациям |- | مفعولی || информацию || информации |- | ابزاری || информацией / информациею || информациями |- | اضافی (پیشرویی) || информации || информациях |} ==== مترادف‌ها ==== * (اطلاعات): [[сведения]] * (معلومات): [[данные]] * (اطلاعیه): [[сообщение]] ==== متضادها ==== * [[дезинформация]] * [[ложь]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[информационный]] * [[информировать]] * [[информативность]] * [[информатив]] * [[дезинформация]] * [[информатика]] * [[информационная безопасность]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[данные]] * [[сведения]] * [[сообщение]] * [[знание]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|اطلاعات}} * {{ت|ar|معلومات}} * {{ت|de|Information}} * {{ت|en|information}} * {{ت|es|información}} * {{ت|fa|اطلاعات}} * {{ت|fr|information}} * {{ت|it|informazione}} * {{ت|tr|bilgi}} * {{ت|zh|信息}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/информация ویکی‌واژه روسی: информация] * [https://en.wiktionary.org/wiki/информация ویکی‌واژه انگلیسی: информация] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 7i1c0yj13siyfrrh58frhsi3crqdo9w 0 219983 916470 2026-09-26T15:31:23Z NVS MHN 47119 дезинформация 916470 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از فرانسوی ''désinformation'' (یا آلمانی ''Desinformation'')، از پیشوند ''дез-'' (به معنای «دور کردن، از بین بردن») + [[информация]] (اطلاعات)، که خود از لاتین ''informatio'' (تصور، مفهوم) آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/dʲɪzɨnfɐrˈmat͡sɨjə/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Jordónus-дезинформация.wav|a=Moscow}} === اسم === '''дезинформация''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[дезинформации]]، ''جمع:'' [[дезинформации]]) # [[اطلاعات نادرست]]، [[دروغ پراکنی]]؛ اطلاعاتی که به‌طور عامدانه و برای فریب دادن منتشر می‌شود. #: ''Эта дезинформация ввела всех в заблуждение.'' #:: این اطلاعات نادرست همه را گمراه کرد. #: ''Власти обвинили его в распространении дезинформации.'' #:: مقامات او را به پخش دروغ‌پراکنی متهم کردند. # {{مجاز}} هرگونه اطلاعات گمراه‌کننده، حتی اگر غیرعمدی باشد. #: ''Дезинформация в СМИ стала серьезной проблемой.'' #:: اطلاعات نادرست در رسانه‌ها به مشکلی جدی تبدیل شده است. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || дезинформация || дезинформации |- | اضافی || дезинформации || дезинформаций |- | برایی || дезинформации || дезинформациям |- | مفعولی || дезинформацию || дезинформации |- | ابزاری || дезинформацией / дезинформациею || дезинформациями |- | اضافی (پیشرویی) || дезинформации || дезинформациях |} ==== مترادف‌ها ==== * [[ложь]] * [[обман]] * [[введение в заблуждение]] * [[фейк]] (عامیانه) ==== متضادها ==== * [[правда]] * [[истина]] * [[достоверная информация]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[дезинформационный]] * [[дезинформировать]] * [[дезинформатор]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[информация]] * [[пропаганда]] * [[информационная война]] * [[фейк]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|اطلاعات نادرست}} * {{ت|ar|تضليل}} * {{ت|de|Desinformation}} * {{ت|en|disinformation}} * {{ت|es|desinformación}} * {{ت|fa|اطلاعات نادرست}} * {{ت|fr|désinformation}} * {{ت|it|disinformazione}} * {{ت|tr|dezenformasyon}} * {{ت|zh|虚假信息}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/дезинформация ویکی‌واژه روسی: дезинформация] * [https://en.wiktionary.org/wiki/дезинформация ویکی‌واژه انگلیسی: дезинформация] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' nffbfh8fhbp4hrdvjy4a1hbwkxjecna 0 219984 916471 2026-09-26T15:32:55Z NVS MHN 47119 истина 916471 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''истина'' (istina)، از ''истъ'' (istъ، «راست، حقیقی»)، از پیشاسلاوی ''*istъ''. هم‌ریشه با [[истинный]] (راستین)، [[исто]] (به‌راستی) و [[воистину]] (به‌درستی). === آوایش === * {{آیپا|/ˈisʲtʲɪnə/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-истина.ogg}} === اسم === '''истина''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[истины]]، ''جمع:'' [[истины]]) # [[حقیقت]]، [[راستی]]؛ مطابقت گفتار یا اندیشه با واقعیت. #: ''Это святая истина.'' #:: این حقیقت مقدسی است. #: ''Он всегда говорит истину.'' #:: او همیشه حقیقت را می‌گوید. # {{فلسفه}} [[حقیقت]]؛ مفهوم مطابقت دانش با واقعیت عینی. #: ''Поиск истины — цель философии.'' #:: جستجوی حقیقت هدف فلسفه است. # (در ترکیب‌ها) [[حقیقت]]؛ سخن یا اصل بدیهی و پذیرفته‌شده. #: ''Азбучная истина.'' #:: حقیقتی بدیهی. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || истина || истины |- | اضافی || истины || истин |- | برایی || истине || истинам |- | مفعولی || истину || истины |- | ابزاری || истиной / истиною || истинами |- | اضافی (پیشرویی) || истине || истинах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[правда]] * [[истинность]] * [[правдивость]] ==== متضادها ==== * [[ложь]] * [[неправда]] * [[обман]] * [[заблуждение]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[истинный]] * [[истинность]] * [[истинно]] * [[воистину]] * [[поистине]] * [[полуистина]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[правда]] * [[действительность]] * [[реальность]] * [[ложь]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|حقیقت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Wahrheit}} * {{ت|en|truth}} * {{ت|es|verdad}} * {{ت|fa|حقیقت}} * {{ت|fr|vérité}} * {{ت|it|verità}} * {{ت|tr|hakikat}} * {{ت|zh|真理}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/истина ویکی‌واژه روسی: истина] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' * [[wikt:en:истина|ویکی‌واژه انگلیسی: истина]] tfvbq76578r5dmn557lecqxpzbmg7ch 0 219985 916472 2026-09-26T15:35:54Z NVS MHN 47119 обман 916472 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[об-]] (پیشوند به معنای «دور، اطراف») + [[манить]] (فریب دادن، به خود جلب کردن)، از پیشاسلاوی ''*maniti'' (فریب دادن، اشاره کردن). هم‌ریشه با [[обмануть]] (فریب دادن)، [[обманчивый]] (فریبنده) و [[обманщик]] (فریبکار). === آوایش === * {{آیپا|/ɐbˈman/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-обман.ogg}} === اسم === '''обман''' (''جنسیت: مذکر، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[обмана]]، ''جمع:'' [[обманы]]) # [[فریب]]، [[دروغ]]؛ عمل [[گمراه کردن]] کسی با گفتار یا رفتار نادرست. #: ''Это был обман.'' #:: این یک فریب بود. # [[توهم]]، [[خطای]] [[بصری]] یا [[ذهنی]]؛ چیزی که واقعی به نظر می‌رسد اما واقعی نیست. #: ''Обман зрения.'' #:: خطای بصری. # {{عامیانه}} [[حقه]]، [[کلک]]؛ [[نیرنگ]] برای فریب دادن. #: ''Он мастер на обман.'' #:: او استاد حقه است. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || обман || обманы |- | اضافی || обмана || обманов |- | برایی || обману || обманам |- | مفعولی || обман || обманы |- | ابزاری || обманом || обманами |- | اضافی (پیشرویی) || обмане || обманах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[ложь]] * [[враньё]] * [[надувательство]] * [[мошенничество]] * [[обманка]] * [[фальшь]] * [[дезинформация]] ==== متضادها ==== * [[правда]] * [[истина]] * [[честность]] * [[искренность]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[обманный]] * [[обманчивый]] * [[обмануть]] * [[обманывать]] * [[обманщик]] * [[обманщица]] * [[обманка]] * [[обманом]] * [[обман зрения]] * [[обман чувств]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[манить]] * [[обманываться]] * [[обманчивость]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|فریب}} * {{ت|ar|خداع}} * {{ت|de|Täuschung}} * {{ت|en|deception}} * {{ت|es|engaño}} * {{ت|fa|فریب}} * {{ت|fr|tromperie}} * {{ت|it|inganno}} * {{ت|tr|aldatma}} * {{ت|zh|欺骗}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/обман ویکی‌واژه روسی: обман] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' * [[wikt:en:обман|ویکی‌واژه انگلیسی: обман]] s2fmt7jecu3b1ft30k3gwcg7ivuzo2j 0 219986 916473 2026-09-26T15:37:20Z NVS MHN 47119 исполинский 916473 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[исполин]] (غول، هیولا) + [[-ский]] (پسوند صفت‌ساز). «исполин» از روسی باستان ''исполинъ'' (ispolinŭ) به معنای «غول، پهلوان» آمده است؛ ریشهٔ آن احتمالاً از یک زبان تُرکی یا از ''испол'' (полный، «پُر، کامل») گرفته شده است. === آوایش === * {{آیپا|/ɪspɐˈlʲinskʲɪj/}} === صفت === '''исполинский''' (''صفت نسبی؛ بدون شکل کوتاه و بدون درجهٔ مقایسه'') # [[غول‌آسا]]، [[عظیم]]، [[هیولایی]]؛ بسیار بزرگ و تنومند، مانند [[غول]]. #: ''Исполинский дуб рос на краю поля.'' #:: بلوط غول‌آسایی در لبهٔ مزرعه روییده بود. #: ''Исполинская фигура возвышалась над толпой.'' #:: پیکر عظیمی بر فراز جمعیت سر برافراشته بود. # {{مجاز}} [[عظیم]]، [[بزرگ]]، [[کلان]]؛ دارای [[اهمیت]] یا [[تأثیر]] بسیار. #: ''Исполинский успех.'' #:: موفقیت عظیم. #: ''Исполинские усилия.' #:: تلاش‌های عظیم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || исполинский || исполинское || исполинская || исполинские |- | اضافی || исполинского || исполинского || исполинской || исполинских |- | برایی || исполинскому || исполинскому || исполинской || исполинским |- | مفعولی || исполинского (جاندار) / исполинский (بی‌جان) || исполинское || исполинскую || исполинских (جاندار) / исполинские (بی‌جان) |- | ابزاری || исполинским || исполинским || исполинской / исполинскою || исполинскими |- | اضافی (پیشرویی) || исполинском || исполинском || исполинской || исполинских |} ==== مترادف‌ها ==== * [[гигантский]] * [[колоссальный]] * [[огромный]] * [[громадный]] * [[великанский]] ==== متضادها ==== * [[карликовый]] * [[маленький]] * [[крошечный]] * [[ничтожный]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[исполин]] * [[исполински]] * [[исполинство]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[гигантский]] * [[колоссальный]] * [[огромный]] * [[великан]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|غول‌آسا}} * {{ت|ar|عملاق}} * {{ت|de|riesenhaft}} * {{ت|en|giant}} * {{ت|es|gigantesco}} * {{ت|fa|غول‌آسا}} * {{ت|fr|gigantesque}} * {{ت|it|gigantesco}} * {{ت|tr|devasa}} * {{ت|zh|巨大的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/исполинский ویکی‌واژه روسی: исполинский] * [https://en.wiktionary.org/wiki/исполинский ویکی‌واژه انگلیسی: исполинский] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' h1lto9ush16eqdr1ur3lmbc7k5k02f3 0 219987 916474 2026-09-26T15:38:37Z NVS MHN 47119 исполин 916474 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''исполинъ'' (ispolinŭ)؛ ریشهٔ دقیق آن نامشخص است، اما برخی آن را وام‌گرفته از یک زبان ترکی می‌دانند. هم‌ریشه با [[исполинский]] (غول‌آسا). === آوایش === * {{آیپا|/ɪspɐˈlʲin/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Jordónus-исполин.wav|a=Moscow}} === اسم === '''исполин''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''، ''اضافه:'' [[исполина]]، ''جمع:'' [[исполины]]) # [[غول]]، [[دیو]]، [[هیولا]]؛ موجودی افسانه‌ای با جثهٔ بسیار بزرگ و نیروی عظیم. #: ''В сказках часто встречаются исполины.'' #:: در افسانه‌ها اغلب غول‌ها دیده می‌شوند. # [[غول‌پیکر]]، [[انسان بسیار تنومند]]؛ شخصی با قد و هیکل بسیار بزرگ. #: ''Он был настоящим исполином.'' #:: او غول‌پیکر واقعی بود. # {{مجاز}} [[شخصیت برجسته]]، [[نابغه]]، [[قهرمان بزرگ]]؛ فردی با توانایی یا تأثیر خارق‌العاده. #: ''Исполин науки.'' #:: غول علم. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || исполин || исполины |- | اضافی || исполина || исполинов |- | برایی || исполину || исполинам |- | مفعولی || исполина || исполинов |- | ابزاری || исполином || исполинами |- | اضافی (پیشرویی) || исполине || исполинах |} ==== مترادف‌ها ==== * (غول): [[гигант]] * (تنومند): [[великан]] * (برجسته): [[титан]] * (عظیم‌الجثه): [[колосс]] ==== متضادها ==== * [[карлик]] * [[лилипут]] * [[пигмей]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[исполинский]] * [[исполинша]] * [[исполинчик]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[великан]] * [[гигант]] * [[титан]] * [[колосс]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|غول}} * {{ت|ar|عملاق}} * {{ت|de|Riese}} * {{ت|en|giant}} * {{ت|es|gigante}} * {{ت|fa|غول}} * {{ت|fr|géant}} * {{ت|it|gigante}} * {{ت|tr|dev}} * {{ت|zh|巨人}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/исполин ویکی‌واژه روسی: исполин] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' * [[wikt:en:исполин|ویکی‌واژه انگلیسی: исполин]] hp91m7ezlkldu7c4z3tvshn5kgqujot 0 219988 916475 2026-09-26T15:40:56Z NVS MHN 47119 громадить 916475 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[громада]] (توده، انبوه) + [[-ить]] (پسوند فعل‌ساز). گونه‌ای از [[громоздить]] (روی هم انباشتن) با تغییر vowel. هم‌ریشه با [[громадный]] (عظیم)، [[громоздкий]] (حجیم) و [[огромный]] (بزرگ). === آوایش === * {{آیپا|/ɡrɐˈmadʲɪtʲ/}} === فعل === '''громадить''' (''ناقص، گذرا''؛ ''مصدر کامل:'' [[нагромадить]] یا [[взгромадить]]) # [[روی هم انباشتن]]، [[توده کردن]]، [[تلنبار کردن]]؛ چیزها را به‌صورت نامرتب روی هم گذاشتن. (کم‌کاربردتر از [[громоздить]]) #: ''Он громадил книги на столе.'' #:: او کتاب‌ها را روی میز روی هم انباشته بود. # [[انبوه کردن]]، [[زیاد کردن]]؛ حجم یا مقدار چیزی را بی‌رویه افزایش دادن. #: ''Не громадь лишние детали в проекте.'' #:: جزئیات اضافی را در پروژه انبوه نکن. ==== صرف ==== * حال ساده: ** من: громажу ** تو: громадишь ** او/آن: громадит ** ما: громадим ** شما: громадите ** آن‌ها: громадят * گذشته: ** مذکر: громадил ** مؤنث: громадила ** خنثی: громадило ** جمع: громадили * امر: громадь، громадьте * اسم فاعل حال: громадящий * اسم مفعول حال: громадимый * اسم فاعل گذشته: громадивший * اسم مفعول گذشته: громажённый * قید حال: громадя ==== مترادف‌ها ==== * [[громоздить]] * [[нагромождать]] * [[складывать]] * [[наваливать]] ==== متضادها ==== * [[разбирать]] * [[разгружать]] * [[разваливать]] * [[убирать]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[нагромадить]] * [[взгромадить]] * [[громадиться]] * [[громада]] * [[громадный]] * [[громоздкий]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[громада]] * [[громадный]] * [[громоздкий]] * [[громоздить]] * [[нагромождать]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|روی هم انباشتن}} * {{ت|ar|كدس}} * {{ت|de|auftürmen}} * {{ت|en|pile up}} * {{ت|es|amontonar}} * {{ت|fa|روی هم انباشتن}} * {{ت|fr|entasser}} * {{ت|it|ammucchiare}} * {{ت|tr|yığmak}} * {{ت|zh|堆积}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/громадить ویکی‌واژه روسی: громадить] * ''فرهنگ توضیحی دال'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 4ze4gi32wrsxb912julikmkuidsqylc 0 219989 916476 2026-09-26T15:44:12Z NVS MHN 47119 фикции 916476 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[фикция]]؛ شکل صرفی (حالت اضافی، برایی و اضافی (پیشرویی) مفرد و حالت فاعلی و مفعولی جمع). «фикция» وام‌گرفته از لاتین ''fictio'' (ساختن، جعل) است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈfʲikt͡sɨɪ/}} === اسم === '''фикции''' (''مفرد:'' [[фикция]]) # حالت اضافی مفرد [[фикция]]؛ [[جعلی]] (در نقش اضافی) #: ''без фикции'' #:: بدون جعل # حالت برایی مفرد [[фикция]]؛ [[جعلی]] (در نقش برایی) #: ''к фикции'' #:: به سوی جعل # حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[фикция]]؛ [[جعلی]] (در نقش اضافی (پیشرویی)) #: ''о фикции'' #:: دربارهٔ جعل # حالت فاعلی جمع [[фикция]]؛ [[جعلی ها]] (در نقش فاعلی) #: ''Фикции не имеют силы.'' #:: جعلی‌ها اعتباری ندارند. # حالت مفعولی جمع [[фикция]]؛ [[جعلی ها]] (در نقش مفعولی) #: ''Он разоблачил фикции.'' #:: او جعلی‌ها را افشا کرد. ==== صرف ==== '''фикция''' (مفرد) * فاعلی: фикция * اضافی: фикции * برایی: фикции * مفعولی: фикцию * ابزاری: фикцией / фикциею * اضافی (پیشرویی): фикции '''фикции''' (جمع) * فاعلی: фикции * اضافی: фикций * برایی: фикциям * مفعولی: фикции * ابزاری: фикциями * اضافی (پیشرویی): фикциях ==== مترادف‌ها ==== * (مفرد): [[фикция]] * (جمع): [[фикции]] ==== متضادها ==== * [[реальности]] * [[истины]] * [[факты]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[фикция]] * [[фиктивный]] * [[фиктивность]] * [[фикционализм]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|ساختگی}} * {{ت|ar|زائف}} * {{ت|de|Fiktion}} * {{ت|en|fiction}} * {{ت|es|ficción}} * {{ت|fa|ساختگی}} * {{ت|fr|fiction}} * {{ت|it|finzione}} * {{ت|tr|kurgu}} * {{ت|zh|虚构}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/фикции ویکی‌واژه روسی: фикции] * [https://en.wiktionary.org/wiki/фикции ویکی‌واژه انگلیسی: фикции] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 6st0tixbn263rpdo221sd49q2mrirzz 0 219990 916477 2026-09-26T15:46:31Z NVS MHN 47119 истины 916477 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[истина]] + [[-ы]] (پسوند حالت اضافی مفرد و حالت فاعلی/مفعولی جمع برای اسم‌های مؤنث سخت‌پایان). «истина» از اسلاوی کلیسایی باستان ''истина'' (istina)، از ''истъ'' (istъ، «راست، حقیقی») آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈisʲtʲɪnɨ/}} === اسم === '''истины''' (''مفرد:'' [[истина]]) # حالت اضافی مفرد [[истина]]؛ [[حقیقت]] (در نقش اضافی) #: ''без истины'' #:: بدون حقیقت # حالت فاعلی جمع [[истина]]؛ [[حقیقت ها]] (در نقش فاعلی) #: ''Эти истины известны всем.'' #:: این حقیقت‌ها برای همه شناخته‌شده‌اند. # حالت مفعولی جمع [[истина]]؛ [[حقیقت ها]] (در نقش مفعولی) #: ''Он повторял старые истины.'' #:: او حقیقت‌های کهنه را تکرار می‌کرد. ==== صرف ==== '''истина''' (مفرد) {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || истина |- | اضافی || истины |- | برایی || истине |- | مفعولی || истину |- | ابزاری || истиной / истиною |- | اضافی (پیشرویی) || истине |} '''истины''' (جمع) {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || истины |- | اضافی || истин |- | برایی || истинам |- | مفعولی || истины |- | ابزاری || истинами |- | اضافی (پیشرویی) || истинах |} ==== مترادف‌ها ==== * (جمع): [[правды]] * (حالت اضافی مفرد): — ==== متضادها ==== * (جمع): [[лжи]] * (حالت اضافی مفرد): [[лжи]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[истина]] * [[истинный]] * [[истинность]] * [[правда]] * [[ложь]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|حقیقت}} * {{ت|ar|حقيقة}} * {{ت|de|Wahrheit}} * {{ت|en|truth}} * {{ت|es|verdad}} * {{ت|fa|حقیقت}} * {{ت|fr|vérité}} * {{ت|it|verità}} * {{ت|tr|hakikat}} * {{ت|zh|真理}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/истины ویکی‌واژه روسی: истины] * [https://en.wiktionary.org/wiki/истины ویکی‌واژه انگلیسی: истины] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 8gt4nj4s69ym8r9nj8wh2ue8gpxmzpp 0 219991 916478 2026-09-26T15:47:47Z NVS MHN 47119 параметра 916478 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[параметр]] + [[-а]] (پسوند حالت اضافی مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/pərɐˈmʲetrə/}} === اسم === '''параметра''' (''حالت اضافی مفرد [[параметр]]'') # حالت اضافی مفرد [[параметр]]؛ [[پارامتر]] (در نقش اضافی) #: ''без параметра'' #:: بدون پارامتر #: ''от параметра'' #:: از پارامتر ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: параметр ** اضافی: параметра ** برایی: параметру ** مفعولی: параметр ** ابزاری: параметром ** اضافی (پیشرویی): параметре ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[параметр]] * [[параметры]] * [[параметру]] * [[параметром]] * [[параметре]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پارامتر}} * {{ت|ar|معامل}} * {{ت|de|Parameter}} * {{ت|en|parameter}} * {{ت|es|parámetro}} * {{ت|fa|پارامتر}} * {{ت|fr|paramètre}} * {{ت|it|parametro}} * {{ت|tr|parametre}} * {{ت|zh|参数}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/параметра ویکی‌واژه روسی: параметра] * [https://en.wiktionary.org/wiki/параметра ویکی‌واژه انگلیسی: параметра] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' av0flyo8k6dwz03168quhpyyhpgzrin 0 219992 916479 2026-09-26T15:48:39Z NVS MHN 47119 параметром 916479 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[параметр]] + [[-ом]] (پسوند حالت ابزاری مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/pərɐˈmʲetrəm/}} === اسم === '''параметром''' (''حالت ابزاری مفرد [[параметр]]'') # حالت ابزاری مفرد [[параметр]]؛ [[پارامتر]] (در نقش ابزاری) #: ''с параметром'' #:: با پارامتر #: ''перед параметром'' #:: در برابر پارامتر ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: параметр ** اضافی: параметра ** برایی: параметру ** مفعولی: параметр ** ابزاری: параметром ** اضافی (پیشرویی): параметре ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[параметр]] * [[параметры]] * [[параметра]] * [[параметру]] * [[параметре]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پارامتر}} * {{ت|ar|معامل}} * {{ت|de|Parameter}} * {{ت|en|parameter}} * {{ت|es|parámetro}} * {{ت|fa|پارامتر}} * {{ت|fr|paramètre}} * {{ت|it|parametro}} * {{ت|tr|parametre}} * {{ت|zh|参数}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/параметром ویکی‌واژه روسی: параметром] * [https://en.wiktionary.org/wiki/параметром ویکی‌واژه انگلیسی: параметром] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 0zkcab5ofw0mkmrlu7u9s0bvq1ylrrm 0 219993 916480 2026-09-26T15:50:11Z NVS MHN 47119 параметру 916480 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[параметр]] + [[-у]] (پسوند حالت برایی مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/pərɐˈmʲetrʊ/}} === اسم === '''параметру''' (''حالت برایی مفرد [[параметр]]'') # حالت برایی مفرد [[параметр]]؛ [[پارامتر]] (در نقش برایی) #: ''по параметру'' #:: بر اساس پارامتر #: ''к параметру'' #:: به سوی پارامتر ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: параметр ** اضافی: параметра ** برایی: параметру ** مفعولی: параметр ** ابزاری: параметром ** اضافی (پیشرویی): параметре ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[параметр]] * [[параметры]] * [[параметра]] * [[параметром]] * [[параметре]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پارامتر}} * {{ت|ar|معامل}} * {{ت|de|Parameter}} * {{ت|en|parameter}} * {{ت|es|parámetro}} * {{ت|fa|پارامتر}} * {{ت|fr|paramètre}} * {{ت|it|parametro}} * {{ت|tr|parametre}} * {{ت|zh|参数}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/параметру ویکی‌واژه روسی: параметру] * [https://en.wiktionary.org/wiki/параметру ویکی‌واژه انگلیسی: параметру] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' ovyp5xabm5inmv785lcz73xm73ukvie 0 219994 916481 2026-09-26T15:50:45Z NVS MHN 47119 параметре 916481 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[параметр]] + [[-е]] (پسوند حالت اضافی (پیشرویی) مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان). === آوایش === * {{آیپا|/pərɐˈmʲetrʲe/}} === اسم === '''параметре''' (''حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[параметр]]'') # حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[параметр]]؛ [[پارامتر]] (در نقش اضافی (پیشرویی)) #: ''о параметре'' #:: دربارهٔ پارامتر #: ''на параметре'' #:: بر پایهٔ پارامتر ==== صرف ==== * مفرد: ** فاعلی: параметр ** اضافی: параметра ** برایی: параметру ** مفعولی: параметр ** ابزاری: параметром ** اضافی (پیشرویی): параметре ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[параметр]] * [[параметры]] * [[параметра]] * [[параметру]] * [[параметром]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پارامتر}} * {{ت|ar|معامل}} * {{ت|de|Parameter}} * {{ت|en|parameter}} * {{ت|es|parámetro}} * {{ت|fa|پارامتر}} * {{ت|fr|paramètre}} * {{ت|it|parametro}} * {{ت|tr|parametre}} * {{ت|zh|参数}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/параметре ویکی‌واژه روسی: параметре] * [https://en.wiktionary.org/wiki/параметре ویکی‌واژه انگلیسی: параметре] * ''فرهنگ روسی-فارسی'' bhpx5zneb6h2p0hwmtkcjdm0nkscgr0 0 219995 916482 2026-09-26T15:52:43Z NVS MHN 47119 величие 916482 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[великий]] (بزرگ) + [[-ие]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[величественный]] (باشکوه)، [[величать]] (بزرگ داشتن) و [[величина]] (اندازه). === آوایش === * {{آیپا|/vʲɪˈlʲit͡ɕɪjə/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-величие.ogg}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-величие.wav|a=Saint Petersburg}} === اسم === '''величие''' (''جنسیت: خنثی، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[величия]]، ''معمولاً بدون جمع'') # [[بزرگی]]، [[عظمت]]؛ والایی و برجستگی؛ کیفیت بزرگ و والا بودن. #: ''Величие этого открытия невозможно переоценить.'' #:: بزرگی این کشف را نمی‌توان بیش از حد ارزیابی کرد. # [[شکوه]]، [[جلال]]، [[هیبت]]؛ عظمت و والایی ظاهری یا معنوی. #: ''Величие древних храмов поражает воображение.'' #:: شکوه معابد باستانی حیرت‌آور است. # {{مجاز}} [[عظمت]] روحی یا اخلاقی؛ [[والایی]] منش و شخصیت. #: ''Величие духа помогло ему выстоять.'' #:: عظمت روح به او کمک کرد تا مقاومت کند. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد |- | فاعلی || величие |- | اضافی || величия |- | برایی || величию |- | مفعولی || величие |- | ابزاری || величием |- | اضافی (پیشرویی) || величии |} ==== مترادف‌ها ==== * [[грандиозность]] * [[величественность]] * [[монументальность]] * [[слава]] * [[могущество]] * [[достоинство]] ==== متضادها ==== * [[ничтожество]] * [[ничтожность]] * [[мелочность]] * [[убожество]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[великий]] * [[величественный]] * [[величественно]] * [[величественность]] * [[величать]] * [[величавый]] * [[величавость]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[великий]] * [[великан]] * [[величина]] * [[величество]] * [[величественный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بزرگی}} * {{ت|ar|عظمة}} * {{ت|de|Größe}} * {{ت|en|greatness}} * {{ت|es|grandeza}} * {{ت|fa|بزرگی}} * {{ت|fr|grandeur}} * {{ت|it|grandezza}} * {{ت|tr|büyüklük}} * {{ت|zh|伟大}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|شکوه}} * {{ت|ar|جلال}} * {{ت|de|Majestät}} * {{ت|en|majesty}} * {{ت|es|majestuosidad}} * {{ت|fa|شکوه}} * {{ت|fr|majesté}} * {{ت|it|maestà}} * {{ت|tr|heybet}} * {{ت|zh|威严}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/величие ویکی‌واژه روسی: величие] * [https://en.wiktionary.org/wiki/величие ویکی‌واژه انگلیسی: величие] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' brgu0e0nrrciefdek9a0u982r97jgoy 0 219996 916483 2026-09-26T17:26:03Z NVS MHN 47119 громады 916483 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[громада]] + [[-ы]] (پسوند حالت اضافی مفرد و حالت فاعلی/مفعولی جمع برای اسم‌های مؤنث سخت‌پایان). «громада» از [[громоздить]] (روی هم انباشتن، توده کردن) یا [[громадить]] (توده کردن) آمده است. هم‌ریشه با [[громадный]] (عظیم)، [[громоздкий]] (حجیم) و [[огромный]] (بزرگ). === آوایش === * {{آیپا|/ɡrɐˈmadɨ/}} (حالت اضافی مفرد) * {{آیپا|/ˈɡromədɨ/}} (حالت فاعلی و مفعولی جمع) === اسم === '''громады''' (''مفرد:'' [[громада]]) # حالت اضافی مفرد [[громада]]؛ [[توده]]، [[انبوه]] (در نقش اضافی) #: ''без громады'' #:: بدون توده # حالت فاعلی جمع [[громада]]؛ [[توده ها]]، [[انبوه ها]] (در نقش فاعلی) #: ''Громады гор возвышались над нами.'' #:: توده‌های کوه بر فراز ما سر برافراشته بودند. # حالت مفعولی جمع [[громада]]؛ [[توده ها]]، [[انبوه ‌ها]] (در نقش مفعولی) #: ''Мы видели громады облаков.'' #:: ما توده‌های ابر را دیدیم. ==== صرف ==== '''громада''' (مفرد) {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || громада |- | اضافی || громады |- | برایی || громаде |- | مفعولی || громаду |- | ابزاری || громадой / громадою |- | اضافی (پیشرویی) || громаде |} '''громады''' (جمع) {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || громады |- | اضافی || громад |- | برایی || громадам |- | مفعولی || громады |- | ابزاری || громадами |- | اضافی (پیشرویی) || громадах |} ==== مترادف‌ها ==== * (توده): [[массы]] * (انبوه): [[множества]] * (جامعه): [[общины]] ==== متضادها ==== * (توده): [[горстки]] * (انبوه): [[единицы]] * (جامعه): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[громада]] * [[громадный]] * [[громадина]] * [[громоздкий]] * [[огромный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|توده}} * {{ت|ar|كتلة}} * {{ت|de|Masse}} * {{ت|en|mass}} * {{ت|es|masa}} * {{ت|fa|توده}} * {{ت|fr|masse}} * {{ت|it|massa}} * {{ت|tr|kütle}} * {{ت|zh|块}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|انبوه}} * {{ت|ar|حشد}} * {{ت|de|Menge}} * {{ت|en|crowd}} * {{ت|es|multitud}} * {{ت|fa|انبوه}} * {{ت|fr|foule}} * {{ت|it|folla}} * {{ت|tr|kalabalık}} * {{ت|zh|人群}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|جامعه}} * {{ت|ar|جماعة}} * {{ت|de|Gemeinde}} * {{ت|en|community}} * {{ت|es|comunidad}} * {{ت|fa|جامعه}} * {{ت|fr|communauté}} * {{ت|it|comunità}} * {{ت|tr|topluluk}} * {{ت|zh|社区}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/громады ویکی‌واژه روسی: громады] * [https://en.wiktionary.org/wiki/громады ویکی‌واژه انگلیسی: громады] * ''فرهنگ توضیحی دال'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 2l22kkqnenwu2c9npp447o1in7ibbkp 0 219997 916484 2026-09-26T17:28:28Z NVS MHN 47119 массы 916484 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[масса]] + [[-ы]] (پسوند حالت اضافی مفرد و حالت فاعلی/مفعولی جمع برای اسم‌های مؤنث سخت‌پایان). «масса» وام‌گرفته از آلمانی ''Masse'' یا فرانسوی ''masse''، از لاتین ''massa'' (توده، انبوه)، از یونانی باستان ''μᾶζα'' (maza، «خمیر، توده») است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈmasːɨ/}} === اسم === '''массы''' (''مفرد:'' [[масса]]) # حالت اضافی مفرد: [[масса]]؛ [[توده]]، [[انبوه]] (در نقش اضافی) #: ''без массы'' #:: بدون توده # حالت فاعلی جمع: [[масса]]؛ [[توده ها]]، [[انبوه ها]] (در نقش فاعلی) #: ''Массы горных пород залегают глубоко.'' #:: توده‌های سنگ‌ها در عمق قرار دارند. # حالت مفعولی جمع: [[масса]]؛ [[توده ها]]، [[انبوه ها]] (در نقش مفعولی) #: ''Мы изучали массы различных веществ.'' #:: ما توده‌های مواد مختلف را بررسی کردیم. # {{مجاز}} معمولاً جمع: [[توده های مردم]]، [[عامه مردم]]؛ اقشار وسیع اجتماعی. #: ''Народные массы вышли на улицы.'' #:: توده‌های مردمی به خیابان‌ها آمدند. ==== صرف ==== '''масса''' (مفرد) {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || масса |- | اضافی || массы |- | برایی || массе |- | مفعولی || массу |- | ابزاری || массой / массою |- | اضافی (پیشرویی) || массе |} '''массы''' (جمع) {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || массы |- | اضافی || масс |- | برایی || массам |- | مفعولی || массы |- | ابزاری || массами |- | اضافی (پیشرویی) || массах |} ==== مترادف‌ها ==== * (توده): [[глыбы]] * (انبوه): [[множества]] * (عامهٔ مردم): [[народ]] ==== متضادها ==== * (توده): [[единицы]] * (انبوه): [[горстки]] * (عامهٔ مردم): [[элита]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[масса]] * [[массив]] * [[массивный]] * [[массовый]] * [[массовость]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[масса]] * [[массив]] * [[массовый]] * [[народ]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|توده‌ها}} * {{ت|ar|كتل}} * {{ت|de|Massen}} * {{ت|en|masses}} * {{ت|es|masas}} * {{ت|fa|توده‌ها}} * {{ت|fr|masses}} * {{ت|it|masse}} * {{ت|tr|kütleler}} * {{ت|zh|块}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|عامهٔ مردم}} * {{ت|ar|جماهير}} * {{ت|de|Massen}} * {{ت|en|masses}} * {{ت|es|masas}} * {{ت|fa|عامهٔ مردم}} * {{ت|fr|masses}} * {{ت|it|masse}} * {{ت|tr|kitleler}} * {{ت|zh|大众}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/массы ویکی‌واژه روسی: массы] * [https://en.wiktionary.org/wiki/массы ویکی‌واژه انگلیسی: массы] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' b70vg8fsqducomtqohg74wu96rsgv1x 0 219998 916485 2026-09-26T17:29:48Z NVS MHN 47119 {{audio|ru|Ru-масса.ogg}} 916485 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از آلمانی ''Masse'' یا فرانسوی ''masse''، از لاتین ''massa'' (توده، انبوه)، از یونانی باستان ''μᾶζα'' (maza، «خمیر، توده»). این واژه در روسی از سدهٔ ۱۸ میلادی، به‌ویژه در دورهٔ پتر کبیر، رواج یافت. === آوایش === * {{آیپا|/ˈmasːə/}} * تلفظ روسی: === اسم === '''масса''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[массы]]، ''جمع:'' [[массы]]) # {{فیزیک}} [[جرم]]؛ کمیتی که مقدار ماده در یک جسم را نشان می‌دهد. #: ''Масса тела измеряется в килограммах.'' #:: جرم جسم بر حسب کیلوگرم اندازه‌گیری می‌شود. # [[توده]]، [[انبوه]]؛ مقدار زیاد و فشرده‌ای از چیزی. #: ''Масса снега обрушилась с горы.'' #:: توده‌ای از برف از کوه فرو ریخت. # [[عامه مردم]]، [[توده های مردم]]؛ (معمولاً جمع) اقشار وسیع اجتماعی. #: ''Народные массы — движущая сила истории.'' #:: توده‌های مردمی نیروی محرکهٔ تاریخ هستند. # (در آشپزی) [[خمیر]]، [[توده]]؛ مخلوط غلیظی از مواد. #: ''Замесить массу для пирога.'' #:: خمیر برای پای درست کردن. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || масса || массы |- | اضافی || массы || масс |- | برایی || массе || массам |- | مفعولی || массу || массы |- | ابزاری || массой / массою || массами |- | اضافی (پیشرویی) || массе || массах |} ==== مترادف‌ها ==== * (توده): [[громада]]، [[глыба]]، [[куча]]، [[множество]] * (عامهٔ مردم): [[народ]]، [[толпа]] * (خمیر): [[тесто]] ==== متضادها ==== * (توده): [[единица]]، [[горстка]] * (عامهٔ مردم): [[элита]] * (خمیر): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[массив]] * [[массивный]] * [[массовый]] * [[массовость]] * [[массовка]] * [[биомасса]] * [[масс-спектрометр]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[масса]] * [[массив]] * [[массовый]] * [[народ]] * [[толпа]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|جرم (فیزیک)}} * {{ت|ar|كتلة}} * {{ت|de|Masse}} * {{ت|en|mass}} * {{ت|es|masa}} * {{ت|fa|جرم}} * {{ت|fr|masse}} * {{ت|it|massa}} * {{ت|tr|kütle}} * {{ت|zh|质量}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|توده}} * {{ت|ar|كتلة}} * {{ت|de|Masse}} * {{ت|en|mass}} * {{ت|es|masa}} * {{ت|fa|توده}} * {{ت|fr|masse}} * {{ت|it|massa}} * {{ت|tr|kütle}} * {{ت|zh|块}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|عامهٔ مردم}} * {{ت|ar|جماهير}} * {{ت|de|Massen}} * {{ت|en|masses}} * {{ت|es|masas}} * {{ت|fa|عامهٔ مردم}} * {{ت|fr|masses}} * {{ت|it|masse}} * {{ت|tr|kitleler}} * {{ت|zh|大众}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/масса ویکی‌واژه روسی: масса] * [https://en.wiktionary.org/wiki/масса ویکی‌واژه انگلیسی: масса] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' iekeuyc72eulxjaen26n7d4cnnzrs7r 916486 916485 2026-09-26T17:30:08Z NVS MHN 47119 audio 916486 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از آلمانی ''Masse'' یا فرانسوی ''masse''، از لاتین ''massa'' (توده، انبوه)، از یونانی باستان ''μᾶζα'' (maza، «خمیر، توده»). این واژه در روسی از سدهٔ ۱۸ میلادی، به‌ویژه در دورهٔ پتر کبیر، رواج یافت. === آوایش === * {{آیپا|/ˈmasːə/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-масса.ogg}} === اسم === '''масса''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''اضافه:'' [[массы]]، ''جمع:'' [[массы]]) # {{فیزیک}} [[جرم]]؛ کمیتی که مقدار ماده در یک جسم را نشان می‌دهد. #: ''Масса тела измеряется в килограммах.'' #:: جرم جسم بر حسب کیلوگرم اندازه‌گیری می‌شود. # [[توده]]، [[انبوه]]؛ مقدار زیاد و فشرده‌ای از چیزی. #: ''Масса снега обрушилась с горы.'' #:: توده‌ای از برف از کوه فرو ریخت. # [[عامه مردم]]، [[توده های مردم]]؛ (معمولاً جمع) اقشار وسیع اجتماعی. #: ''Народные массы — движущая сила истории.'' #:: توده‌های مردمی نیروی محرکهٔ تاریخ هستند. # (در آشپزی) [[خمیر]]، [[توده]]؛ مخلوط غلیظی از مواد. #: ''Замесить массу для пирога.'' #:: خمیر برای پای درست کردن. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || масса || массы |- | اضافی || массы || масс |- | برایی || массе || массам |- | مفعولی || массу || массы |- | ابزاری || массой / массою || массами |- | اضافی (پیشرویی) || массе || массах |} ==== مترادف‌ها ==== * (توده): [[громада]]، [[глыба]]، [[куча]]، [[множество]] * (عامهٔ مردم): [[народ]]، [[толпа]] * (خمیر): [[тесто]] ==== متضادها ==== * (توده): [[единица]]، [[горстка]] * (عامهٔ مردم): [[элита]] * (خمیر): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[массив]] * [[массивный]] * [[массовый]] * [[массовость]] * [[массовка]] * [[биомасса]] * [[масс-спектрометр]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[масса]] * [[массив]] * [[массовый]] * [[народ]] * [[толпа]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|جرم (فیزیک)}} * {{ت|ar|كتلة}} * {{ت|de|Masse}} * {{ت|en|mass}} * {{ت|es|masa}} * {{ت|fa|جرم}} * {{ت|fr|masse}} * {{ت|it|massa}} * {{ت|tr|kütle}} * {{ت|zh|质量}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|توده}} * {{ت|ar|كتلة}} * {{ت|de|Masse}} * {{ت|en|mass}} * {{ت|es|masa}} * {{ت|fa|توده}} * {{ت|fr|masse}} * {{ت|it|massa}} * {{ت|tr|kütle}} * {{ت|zh|块}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|عامهٔ مردم}} * {{ت|ar|جماهير}} * {{ت|de|Massen}} * {{ت|en|masses}} * {{ت|es|masas}} * {{ت|fa|عامهٔ مردم}} * {{ت|fr|masses}} * {{ت|it|masse}} * {{ت|tr|kitleler}} * {{ت|zh|大众}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/масса ویکی‌واژه روسی: масса] * [https://en.wiktionary.org/wiki/масса ویکی‌واژه انگلیسی: масса] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' jc62aejvlvfk1auez10bd8h0ydkzazh 0 219999 916487 2026-09-26T17:35:38Z NVS MHN 47119 -ный 916487 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''-ьнъ'' (-ĭnŭ)، از پیشاسلاوی ''*-ьnъ''. هم‌ریشه با پسوند [[-ный]] در دیگر زبان‌های اسلاوی و پسوند [[-ен]] در برخی زبان‌ها. === آوایش === * {{آیپا|/-nɨj/}} === پسوند === '''-ный''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به [[اسم]]، [[فعل]] یا [[قید]] پایه مربوط است. #: ''[[дом]] → [[домовый]]'' (خانه → خانگی) — توجه: گونهٔ دیگر #: ''[[лес]] → [[лесной]]'' (جنگل → جنگلی) #: ''[[зима]] → [[зимний]]'' (زمستان → زمستانی) # صفتی می‌سازد که دارا بودن یا پر بودن از چیزی را نشان می‌دهد. #: ''[[вода]] → [[водный]]'' (آب → آبی، آبی‌رنگ) #: ''[[камень]] → [[каменный]]'' (سنگ → سنگی) # صفتی می‌سازد که به [[ویژگی]]، [[حالت]] یا [[کیفیت]] چیزی اشاره دارد. #: ''[[ум]] → [[умный]]'' (عقل → عاقل، باهوش) #: ''[[сила]] → [[сильный]]'' (نیرو → نیرومند، قوی) ==== صرف ==== پسوند '''-ный''' بسته به جنس، عدد و حالت، شکل‌های زیر را می‌گیرد: {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -ный || -ное || -ная || -ные |- | اضافی || -ного || -ного || -ной || -ных |- | برایی || -ному || -ному || -ной || -ным |- | مفعولی || -ного (جاندار) / -ный (بی‌جان) || -ное || -ную || -ных (جاندار) / -ные (بی‌جان) |- | ابزاری || -ным || -ным || -ной / -ною || -ными |- | اضافی (پیشرویی) || -ном || -ном || -ной || -ных |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-ной]] (پس از هجاهای سخت، با تکیه روی پایانه) * [[-ний]] (پس از ستاک‌های نرم) * [[-ский]] / [[-ской]] (پسوند صفت‌ساز دیگر) * [[-овый]] / [[-евый]] (پسوند صفت‌ساز دیگر) ==== مترادف‌ها ==== * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-овый]] * [[-ский]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[водный]] * [[лесной]] * [[зимний]] * [[умный]] * [[сильный]] * [[каменный]] * [[железный]] * [[золотой]] (بی‌قاعده) * [[деревянный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-ая]] * [[-ое]] * [[-ые]] * [[-ий]] * [[-ый]] * [[-ой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـي}} * {{ت|de|-ig}} * {{ت|en|-y, -ous, -al}} * {{ت|es|-oso, -al}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-eux, -al}} * {{ت|it|-oso, -ale}} * {{ت|tr|-lı, -li}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-ный ویکی‌واژه روسی: -ный] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-ный ویکی‌واژه انگلیسی: -ный] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' k3pqo7f1k8dp7p7xu1utafgrc5x85d2 0 220000 916488 2026-09-26T17:37:47Z NVS MHN 47119 -ной 916488 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === گونه‌ای از پسوند [[-ный]] که پس از هجاهای سخت و با تکیه روی پایانه به کار می‌رود. از اسلاوی کلیسایی باستان ''-ьнъ'' (-ĭnŭ) و پیشاسلاوی ''*-ьnъ'' آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/-noj/}} === پسوند === '''-ной''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم، فعل یا قید پایه مربوط است. این گونه معمولاً پس از ستاک‌های سخت و با تکیه روی هجای پایانی به کار می‌رود. #: ''[[лес]] → [[лесной]]'' (جنگل → جنگلی) #: ''[[вода]] → [[водной]]'' (آب → آبی) #: ''[[огонь]] → [[огневой]]'' (آتش → آتشین) — توجه: گونهٔ دیگر # صفتی می‌سازد که دارا بودن یا پر بودن از چیزی را نشان می‌دهد. #: ''[[грязь]] → [[грязной]]'' (گِل → گِلی) #: ''[[кость]] → [[костной]]'' (استخوان → استخوانی) # صفتی می‌سازد که به ویژگی، حالت یا کیفیت چیزی اشاره دارد. #: ''[[боль]] → [[больной]]'' (درد → بیمار، دردمند) #: ''[[сталь]] → [[стальной]]'' (فولاد → فولادی) ==== صرف ==== پسوند '''-ной''' بسته به جنس، عدد و حالت، شکل‌های زیر را می‌گیرد: {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -ной || -ное || -ная || -ные |- | اضافی || -ного || -ного || -ной || -ных |- | برایی || -ному || -ному || -ной || -ным |- | مفعولی || -ного (جاندار) / -ной (بی‌جان) || -ное || -ную || -ных (جاندار) / -ные (بی‌جان) |- | ابزاری || -ным || -ным || -ной / -ною || -ными |- | اضافی (پیشرویی) || -ном || -ном || -ной || -ных |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-ный]] (گونهٔ عمومی) * [[-ний]] (پس از ستاک‌های نرم) * [[-ский]] / [[-ской]] (پسوند صفت‌ساز دیگر) * [[-овый]] / [[-евый]] (پسوند صفت‌ساز دیگر) ==== مترادف‌ها ==== * [[-ный]] * [[-ний]] * [[-овый]] * [[-ский]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[лесной]] * [[водной]] * [[грязной]] * [[костной]] * [[больной]] * [[стальной]] * [[земной]] * [[речной]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-ная]] * [[-ное]] * [[-ные]] * [[-ний]] * [[-ный]] * [[-ой]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـي}} * {{ت|de|-ig}} * {{ت|en|-y, -ous, -al}} * {{ت|es|-oso, -al}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-eux, -al}} * {{ت|it|-oso, -ale}} * {{ت|tr|-lı, -li}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-ной ویکی‌واژه روسی: -ной] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-ной ویکی‌واژه انگلیسی: -ной] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' jc3okurjiaftaztmrhwu1uf2wkq968b 0 220001 916489 2026-09-26T17:39:05Z NVS MHN 47119 лесной 916489 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[лес]] (جنگل) + [[-ной]] (پسوند صفت‌ساز). هم‌ریشه با [[лесник]] (جنگلبان)، [[лесничество]] (جنگلداری) و [[лесоводство]] (جنگل‌داری). === آوایش === * {{آیپا|/lʲɪsˈnoj/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-лесной.ogg}} === صفت === '''лесной''' # [[جنگلی]]؛ مربوط به [[جنگل]]؛ ویژگی چیزی که به جنگل مربوط است یا در آن قرار دارد. #: ''Лесной воздух полезен для здоровья.'' #:: هوای جنگلی برای سلامتی مفید است. #: ''Лесная тропа вела к реке.'' #:: راه جنگلی به رودخانه می‌رسید. # [[جنگل زاده]]، [[وحشی]]؛ (دربارهٔ جانوران و گیاهان) که در جنگل زندگی می‌کند یا می‌روید. #: ''Лесные звери вышли к деревне.'' #:: جانوران جنگلی به دهکده نزدیک شدند. # {{مجاز}} [[انبوه]]، [[فراوان]]؛ (در ترکیب‌ها) به مقدار زیاد. #: ''Лесная промышленность.'' #:: صنعت جنگل. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || лесной || лесное || лесная || лесные |- | اضافی || лесного || лесного || лесной || лесных |- | برایی || лесному || лесному || лесной || лесным |- | مفعولی || лесного (جاندار) / лесной (بی‌جان) || лесное || лесную || лесных (جاندار) / лесные (بی‌جان) |- | ابزاری || лесным || лесным || лесной / лесною || лесными |- | اضافی (پیشرویی) || лесном || лесном || лесной || лесных |} ==== مترادف‌ها ==== * (جنگلی): [[лесистый]] * (وحشی): [[дикий]] ==== متضادها ==== * (جنگلی): [[безлесный]] * (وحشی): [[домашний]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[лес]] * [[лесник]] * [[лесничество]] * [[лесоводство]] * [[лесопарк]] * [[лесостепь]] * [[лесозаготовка]] * [[лесной пожар]] * [[лесной орех]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[лес]] * [[лесистый]] * [[лесник]] * [[лесоводство]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|جنگلی}} * {{ت|ar|غابي}} * {{ت|de|Wald-}} * {{ت|en|forest}} * {{ت|es|forestal}} * {{ت|fa|جنگلی}} * {{ت|fr|forestier}} * {{ت|it|forestale}} * {{ت|tr|ormancıl}} * {{ت|zh|森林的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/лесной ویکی‌واژه روسی: лесной] * [https://en.wiktionary.org/wiki/лесной ویکی‌واژه انگلیسی: лесной] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 2maiyrtckgr0cfb0r9jyh9xy7gw12y1 0 220002 916490 2026-09-26T17:40:13Z NVS MHN 47119 -ний 916490 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === گونه‌ای از پسوند [[-ный]] که پس از ستاک‌های نرم به کار می‌رود. از اسلاوی کلیسایی باستان ''-ьнъ'' (-ĭnŭ) و پیشاسلاوی ''*-ьnъ'' آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/-nʲɪj/}} === پسوند === '''-ний''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم، فعل یا قید پایه مربوط است. این گونه پس از ستاک‌های نرم به کار می‌رود. #: ''[[зима]] → [[зимний]]'' (زمستان → زمستانی) #: ''[[лето]] → [[летний]]'' (تابستان → تابستانی) #: ''[[осень]] → [[осенний]]'' (پاییز → پاییزی) # صفتی می‌سازد که به ویژگی، حالت یا کیفیت چیزی اشاره دارد. #: ''[[вне]] → [[внешний]]'' (بیرون → بیرونی) #: ''[[верх]] → [[верхний]]'' (بالا → بالایی) #: ''[[низ]] → [[нижний]]'' (پایین → پایینی) # صفتی می‌سازد که به مکان یا جهت اشاره دارد. #: ''[[дом]] → [[домашний]]'' (خانه → خانگی) #: ''[[сторона]] → [[сторонний]]'' (طرف → جانبی) ==== صرف ==== پسوند '''-ний''' بسته به جنس، عدد و حالت، شکل‌های زیر را می‌گیرد: {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -ний || -нее || -няя || -ние |- | اضافی || -него || -него || -ней || -них |- | برایی || -нему || -нему || -ней || -ним |- | مفعولی || -него (جاندار) / -ний (بی‌جان) || -нее || -нюю || -них (جاندار) / -ние (بی‌جان) |- | ابزاری || -ним || -ним || -ней / -нею || -ними |- | اضافی (پیشرویی) || -нем || -нем || -ней || -них |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-ный]] (گونهٔ عمومی) * [[-ной]] (پس از ستاک‌های سخت با تکیه روی پایانه) * [[-ский]] / [[-ской]] (پسوند صفت‌ساز دیگر) * [[-овый]] / [[-евый]] (پسوند صفت‌ساز دیگر) ==== مترادف‌ها ==== * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-овый]] * [[-ский]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[зимний]] * [[летний]] * [[осенний]] * [[весенний]] * [[внешний]] * [[внутренний]] * [[верхний]] * [[нижний]] * [[домашний]] * [[сторонний]] * [[сегодняшний]] * [[вчерашний]] * [[завтрашний]] * [[утренний]] * [[вечерний]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-няя]] * [[-нее]] * [[-ние]] * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ий]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـي}} * {{ت|de|-ig}} * {{ت|en|-y, -ous, -al}} * {{ت|es|-oso, -al}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-eux, -al}} * {{ت|it|-oso, -ale}} * {{ت|tr|-lı, -li}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-ний ویکی‌واژه روسی: -ний] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-ний ویکی‌واژه انگلیسی: -ний] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' f2zhh1b0m00wfz1zgwzy841gj4pintb 0 220003 916491 2026-09-26T17:41:21Z NVS MHN 47119 -ский 916491 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''-ьскъ'' (-ĭskŭ)، از پیشاسلاوی ''*-ьskъ''. هم‌ریشه با پسوندهای مشابه در دیگر زبان‌های اسلاوی مانند لهستانی ''-ski''، چکی ''-ský'' و بلغاری ''-ски''. === آوایش === * {{آیپا|/-skʲɪj/}} === پسوند === '''-ский''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم، فعل یا قید پایه مربوط است و معنای «مربوط به»، «ویژگی»، «اهل» یا «وابسته به» را می‌رساند. #: ''[[Русь]] → [[русский]]'' (روس → روسی) #: ''[[город]] → [[городской]]'' (شهر → شهری) #: ''[[дети]] → [[детский]]'' (بچه‌ها → بچگانه، کودکان) #: ''[[море]] → [[морской]]'' (دریا → دریایی) # صفتی می‌سازد که به نام مکان، کشور، شهر یا قومیت اشاره دارد. #: ''[[Англия]] → [[английский]]'' (انگلستان → انگلیسی) #: ''[[Москва]] → [[московский]]'' (مسکو → مسکویی) #: ''[[Кавказ]] → [[кавказский]]'' (قفقاز → قفقازی) # صفتی می‌سازد که به نام شخص یا گروه اشاره دارد. #: ''[[брат]] → [[братский]]'' (برادر → برادری) #: ''[[учитель]] → [[учительский]]'' (معلم → معلمی) #: ''[[герой]] → [[геройский]]'' (قهرمان → قهرمانانه) ==== صرف ==== پسوند '''-ский''' مانند صفت‌های نرم‌پایان صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''русск-'': {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -ский || -ское || -ская || -ские |- | اضافی || -ского || -ского || -ской || -ских |- | برایی || -скому || -скому || -ской || -ским |- | مفعولی || -ского (جاندار) / -ский (بی‌جان) || -ское || -скую || -ских (جاندار) / -ские (بی‌جان) |- | ابزاری || -ским || -ским || -ской / -скою || -скими |- | اضافی (پیشرویی) || -ском || -ском || -ской || -ских |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-ной]] * [[-ный]] * [[-ний]] * [[-овый]] * [[-евый]] * [[-ический]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-ной]] * [[-ный]] * [[-ний]] * [[-овый]] * [[-евый]] * [[-ический]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[русский]] * [[английский]] * [[городской]] * [[детский]] * [[братский]] * [[морской]] * [[московский]] * [[кавказский]] * [[учительский]] * [[геройский]] * [[советский]] * [[российский]] * [[политический]] * [[экономический]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-ск-]] * [[-ство]] * [[-ский]] * [[-ская]] * [[-ское]] * [[-ские]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـي}} * {{ت|de|-isch}} * {{ت|en|-ic}} * {{ت|es|-ico}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-ique}} * {{ت|it|-ico}} * {{ت|tr|-sal}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-ский ویکی‌واژه روسی: -ский] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-ский ویکی‌واژه انگلیسی: -ский] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 71y0a6wl3m1fjaeahz4ddt2zcmnuqms 0 220004 916492 2026-09-26T17:43:49Z NVS MHN 47119 -овый 916492 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[-ов]] (پسوند مالکیت و نسبت) + [[-ый]] (پایانهٔ صفت). هم‌ریشه با پسوندهای مشابه در دیگر زبان‌های اسلاوی مانند لهستانی ''-owy''، چکی ''-ový'' و بلغاری ''-ов''. === آوایش === * {{آیپا|/-əvɨj/}} (بدون تکیه) * {{آیپا|/-ovɨj/}} (با تکیه روی پسوند) === پسوند === '''-овый''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم پایه مربوط است و معنای «مربوط به»، «ویژگی»، «ساخته‌شده از» یا «دارای» را می‌رساند. #: ''[[дуб]] → [[дубовый]]'' (بلوط → بلوطی) #: ''[[сад]] → [[садовый]]'' (باغ → باغی) #: ''[[берёза]] → [[берёзовый]]'' (توس → توسی) #: ''[[лёд]] → [[ледовый]]'' (یخ → یخی) # صفتی می‌سازد که به ویژگی، حالت یا کیفیت چیزی اشاره دارد. #: ''[[вкус]] → [[вкусовый]]'' (طعم → طعمی، چشایی) #: ''[[цвет]] → [[цветовой]]'' (رنگ → رنگی، رنگی) # صفتی می‌سازد که به نام شخص، گروه یا قومیت اشاره دارد. #: ''[[Пётр]] → [[петровый]]'' (پتر → پتروف) — توجه: کم‌کاربرد #: ''[[Христос]] → [[христовый]]'' (مسیح → مسیحی) — توجه: گونهٔ دیگر ==== صرف ==== پسوند '''-овый''' مانند صفت‌های سخت‌پایان صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''дубов-'': {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -овый || -овое || -овая || -овые |- | اضافی || -ового || -ового || -овой || -овых |- | برایی || -овому || -овому || -овой || -овым |- | مفعولی || -ового (جاندار) / -овый (بی‌جان) || -овое || -овую || -овых (جاندار) / -овые (بی‌جان) |- | ابزاری || -овым || -овым || -овой / -овою || -овыми |- | اضافی (پیشرویی) || -овом || -овом || -овой || -овых |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-евый]] (پس از ستاک‌های نرم و صفیر) * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-ский]] * [[-ический]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-евый]] * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-ский]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[дубовый]] * [[садовый]] * [[берёзовый]] * [[ледовый]] * [[вкусовый]] * [[цветовой]] * [[мировой]] * [[часовый]] * [[сливовый]] * [[вишнёвый]] * [[ореховый]] * [[кленовый]] * [[липовый]] * [[тополиный]] (بی‌قاعده) ==== جستارهای وابسته ==== * [[-овая]] * [[-овое]] * [[-овые]] * [[-ов]] * [[-ый]] * [[-евый]] * [[-ный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـي}} * {{ت|de|-ig}} * {{ت|en|-y}} * {{ت|es|-oso}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-eux}} * {{ت|it|-oso}} * {{ت|tr|-lı}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-овый ویکی‌واژه روسی: -овый] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-овый ویکی‌واژه انگلیسی: -овый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' seqsga8hwits95iywrlt9nxddquxfew 0 220005 916493 2026-09-26T17:45:07Z NVS MHN 47119 -евый 916493 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[-ев]] (پسوند مالکیت و نسبت) + [[-ый]] (پایانهٔ صفت). این پسوند گونه‌ای از [[-овый]] است که پس از ستاک‌های نرم و صفیر (ж، ш، ч، щ، ц) به کار می‌رود. هم‌ریشه با پسوندهای مشابه در دیگر زبان‌های اسلاوی مانند لهستانی ''-ewy'' و چکی ''-evý''. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪvɨj/}} (بدون تکیه) * {{آیپا|/-evɨj/}} (با تکیه روی پسوند) === پسوند === '''-евый''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم پایه مربوط است و معنای «مربوط به»، «ویژگی»، «ساخته‌شده از» یا «دارای» را می‌رساند. این گونه پس از ستاک‌های نرم و صفیر به کار می‌رود. #: ''[[сирень]] → [[сиреневый]]'' (یاس → یاسی) #: ''[[вишня]] → [[вишнёвый]]'' (گیلاس → گیلاسی) — توجه: با تغییر تکیه #: ''[[свеча]] → [[свечевой]]'' (شمع → شمعی) — توجه: گونهٔ دیگر #: ''[[поле]] → [[полевой]]'' (دشت → دشتی) # صفتی می‌سازد که به ویژگی، حالت یا کیفیت چیزی اشاره دارد. #: ''[[воля]] → [[волевой]]'' (اراده → ارادی) #: ''[[стиль]] → [[стилевой]]'' (سبک → سبکی) # صفتی می‌سازد که به رنگ یا مادّهٔ چیزی اشاره دارد. #: ''[[роза]] → [[розовый]]'' (گل سرخ → صورتی) — توجه: گونهٔ دیگر #: ''[[сирень]] → [[сиреневый]]'' (یاس → بنفش روشن) ==== صرف ==== پسوند '''-евый''' مانند صفت‌های سخت‌پایان صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''сиренев-'': {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -евый || -евое || -евая || -евые |- | اضافی || -евого || -евого || -евой || -евых |- | برایی || -евому || -евому || -евой || -евым |- | مفعولی || -евого (جاندار) / -евый (بی‌جان) || -евое || -евую || -евых (جاندار) / -евые (بی‌جان) |- | ابزاری || -евым || -евым || -евой / -евою || -евыми |- | اضافی (پیشرویی) || -евом || -евом || -евой || -евых |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-овый]] (پس از ستاک‌های سخت) * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-ский]] * [[-ический]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-овый]] * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-ский]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[сиреневый]] * [[вишнёвый]] * [[полевой]] * [[волевой]] * [[стилевой]] * [[свечевой]] * [[рулевой]] * [[боевой]] * [[строевой]] * [[нулевой]] * [[теневой]] * [[огневой]] * [[корневой]] * [[дневной]] (بی‌قاعده) ==== جستارهای وابسته ==== * [[-евая]] * [[-евое]] * [[-евые]] * [[-ев]] * [[-ый]] * [[-овый]] * [[-ный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـي}} * {{ت|de|-ig}} * {{ت|en|-y}} * {{ت|es|-oso}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-eux}} * {{ت|it|-oso}} * {{ت|tr|-lı}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-евый ویکی‌واژه روسی: -евый] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-евый ویکی‌واژه انگلیسی: -евый] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 7uipbfwm2x1y2toahcl6qq7asuc5shp 0 220006 916494 2026-09-26T17:46:01Z NVS MHN 47119 -ический 916494 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[-ик]] + [[-еский]] یا مستقیماً از پسوند یونانی باستان ''-ικός'' (-ikos) و لاتین ''-icus''. این پسوند از طریق فرانسوی ''-ique'' یا آلمانی ''-isch'' وارد روسی شده است. هم‌ریشه با پسوندهای مشابه در دیگر زبان‌های اسلاوی مانند لهستانی ''-iczny'' و چکی ''-ický''. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪt͡ɕɪskʲɪj/}} === پسوند === '''-ический''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم، فعل یا قید پایه مربوط است و معنای «مربوط به»، «ویژگی»، «وابسته به» یا «اهل» را می‌رساند. این پسوند معمولاً برای ساخت صفت‌های نسبی به کار می‌رود. #: ''[[история]] → [[исторический]]'' (تاریخ → تاریخی) #: ''[[политика]] → [[политический]]'' (سیاست → سیاسی) #: ''[[экономика]] → [[экономический]]'' (اقتصاد → اقتصادی) #: ''[[музыка]] → [[музыкальный]]'' (موسیقی → موسیقایی) — توجه: گونهٔ دیگر # صفتی می‌سازد که به نام مکان، کشور، شهر یا قومیت اشاره دارد. #: ''[[Америка]] → [[американский]]'' (آمریکا → آمریکایی) — توجه: گونهٔ دیگر #: ''[[Кавказ]] → [[кавказский]]'' (قفقاز → قفقازی) — توجه: گونهٔ دیگر # صفتی می‌سازد که به نام شخص یا گروه اشاره دارد. #: ''[[герой]] → [[героический]]'' (قهرمان → قهرمانانه) #: ''[[титан]] → [[титанический]]'' (تیتان → تیتانی، عظیم) # صفتی می‌سازد که به ویژگی، حالت یا کیفیت چیزی اشاره دارد. #: ''[[символ]] → [[символический]]'' (نماد → نمادین) #: ''[[логика]] → [[логический]]'' (منطق → منطقی) ==== صرف ==== پسوند '''-ический''' مانند صفت‌های نرم‌پایان صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''историческ-'': {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -ический || -ическое || -ическая || -ические |- | اضافی || -ического || -ического || -ической || -ических |- | برایی || -ическому || -ическому || -ической || -ическим |- | مفعولی || -ического (جاندار) / -ический (بی‌جان) || -ическое || -ическую || -ических (جاندار) / -ические (بی‌جان) |- | ابزاری || -ическим || -ическим || -ической / -ическою || -ическими |- | اضافی (پیشرویی) || -ическом || -ическом || -ической || -ических |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-ский]] * [[-овый]] * [[-евый]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-ский]] * [[-овый]] * [[-евый]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[исторический]] * [[политический]] * [[экономический]] * [[музыкальный]] (گونهٔ دیگر) * [[героический]] * [[титанический]] * [[символический]] * [[логический]] * [[физический]] * [[химический]] * [[биологический]] * [[географический]] * [[математический]] * [[философский]] * [[психологический]] * [[социологический]] * [[технический]] * [[практический]] * [[теоретический]] * [[критический]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-ическая]] * [[-ическое]] * [[-ические]] * [[-ик]] * [[-еский]] * [[-ский]] * [[-ный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـيّ}} * {{ت|de|-isch}} * {{ت|en|-ic}} * {{ت|es|-ico}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-ique}} * {{ت|it|-ico}} * {{ت|tr|-sal}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-ический ویکی‌واژه روسی: -ический] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-ический ویکی‌واژه انگلیسی: -ический] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' dmvu2odu3sb2kxca4s7hz50rcqmhu16 0 220007 916495 2026-09-26T17:47:07Z NVS MHN 47119 -еский 916495 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === گونه‌ای از پسوند [[-ский]] است که با میانجی [[-е-]] ساخته می‌شود و پس از ستاک‌های مختوم به صفیر ([[ж]]، [[ш]]، [[ч]]، [[щ]]) و [[ц]] به کار می‌رود. ریشهٔ آن به اسلاوی کلیسایی باستان ''-ьскъ'' (-ĭskŭ) و پیشاسلاوی ''*-ьskъ'' بازمی‌گردد. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪskʲɪj/}} === پسوند === '''-еский''' # پسوند صفت‌ساز؛ صفتی می‌سازد که به اسم، فعل یا قید پایه مربوط است و معنای «مربوط به»، «ویژگی»، «وابسته به» یا «اهل» را می‌رساند. این گونه پس از ستاک‌های مختوم به صفیر و [[ц]] به کار می‌رود. #: ''[[друг]] → [[дружеский]]'' (دوست → دوستانه، رفاقتی) #: ''[[юноша]] → [[юношеский]]'' (جوان → جوانانه) #: ''[[товарищ]] → [[товарищеский]]'' (رفیق → رفاقتی) #: ''[[отец]] → [[отеческий]]'' (پدر → پدرانه) #: ''[[человек]] → [[человеческий]]'' (انسان → انسانی) #: ''[[князь]] → [[княжеский]]'' (شاهزاده → شاهزادگانی) # صفتی می‌سازد که به ویژگی، حالت یا کیفیت چیزی اشاره دارد. #: ''[[бог]] → [[божеский]]'' (خدا → خدایی، الهی) #: ''[[старец]] → [[старческий]]'' (پیر → پیرانه، سالخوردگی) #: ''[[супруг]] → [[супружеский]]'' (همسر → زناشویی) ==== صرف ==== پسوند '''-еский''' مانند صفت‌های نرم‌پایان صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''дружеск-'': {| class="wikitable" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || -еский || -еское || -еская || -еские |- | اضافی || -еского || -еского || -еской || -еских |- | برایی || -ескому || -ескому || -еской || -еским |- | مفعولی || -еского (جاندار) / -еский (بی‌جان) || -еское || -ескую || -еских (جاندار) / -еские (بی‌جان) |- | ابزاری || -еским || -еским || -еской / -ескою || -ескими |- | اضافی (پیشرویی) || -еском || -еском || -еской || -еских |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-ский]] * [[-ской]] * [[-ический]] * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-овый]] * [[-евый]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-ский]] * [[-ской]] * [[-ический]] * [[-ный]] * [[-ной]] * [[-ний]] * [[-овый]] * [[-евый]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[дружеский]] * [[юношеский]] * [[товарищеский]] * [[отеческий]] * [[человеческий]] * [[княжеский]] * [[божеский]] * [[старческий]] * [[супружеский]] * [[младенческий]] * [[юношеский]] * [[женский]] (گونهٔ دیگر) * [[детский]] (گونهٔ دیگر) ==== جستارهای وابسته ==== * [[-еская]] * [[-еское]] * [[-еские]] * [[-ск]] * [[-ский]] * [[-ской]] * [[-ический]] * [[-ный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند صفت‌ساز}} * {{ت|ar|ـيّ}} * {{ت|de|-isch}} * {{ت|en|-ic}} * {{ت|es|-ico}} * {{ت|fa|-ی}} * {{ت|fr|-ique}} * {{ت|it|-ico}} * {{ت|tr|-sal}} * {{ت|zh|-的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-еский ویکی‌واژه روسی: -еский] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-еский ویکی‌واژه انگلیسی: -еский] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' 2lblccpb95dz8s6d2tcgmmaa8zqplhz 0 220008 916496 2026-09-26T17:48:26Z NVS MHN 47119 ж 916496 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === هشتمین حرف الفبای روسی؛ از حرف [[ж]] در الفبای سیریلیک که خود برگرفته از حرف گلگولیتیک Ⰶ است. نام آن [[жэ]] (ژِ) است و آوای /ʐ/ (سایشی برگشتی واکدار) را نشان می‌دهد. === آوایش === * {{آیپا|/ʐ/}} (آوا) * {{آیپا|/ʐɛ/}} (نام حرف: жэ) === اسم === '''ж''' (''حرف''، ''جنسیت: خنثی''، ''غیرقابل صرف'') # هشتمین حرف [[الفبای روسی]]؛ [[ژ]]. #: ''Буква «ж» стоит после «е» и перед «з».'' #:: حرف «ж» پس از «е» و پیش از «з» قرار دارد. # آوای /ʐ/؛ [[ژ]]. #: ''В слове «жизнь» есть звук «ж».'' #:: در واژهٔ «жизнь» آوای «ж» وجود دارد. ==== صرف ==== * غیرقابل صرف. * جمع ندارد. ==== مترادف‌ها ==== * [[жэ]] (نام حرف) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[жэ]] * [[е]] * [[з]] * [[ژ]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|حرف ж}} * {{ت|ar|ج}} * {{ت|de|Sch}} * {{ت|en|zhe}} * {{ت|es|zhe}} * {{ت|fa|ژ}} * {{ت|fr|jé}} * {{ت|it|zhe}} * {{ت|tr|je}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/ж ویکی‌واژه روسی: ж] * [https://en.wiktionary.org/wiki/ж ویکی‌واژه انگلیسی: ж] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' s4qq8flusfcq6ur7rv0apxfyfnr465i 0 220009 916497 2026-09-26T17:50:49Z NVS MHN 47119 з 916497 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === نهمین حرف [[الفبای روسی]]؛ برگرفته از حرف [[З]] در الفبای سیریلیک که خود از حرف [[Ζ]] یونانی (زتا) آمده است. نام آن [[зэ]] (زِ) است و آوای /z/ را نشان می‌دهد. === آوایش === * {{آیپا|/z/}} (آوا) * {{آیپا|/zʲ/}} (آوای نرم) * {{آیپا|/zɛ/}} (نام حرف: зэ) === اسم === '''з''' (''حرف''، ''جنسیت: خنثی''، ''غیرقابل صرف'') # نهمین حرف [[الفبای روسی]]؛ [[ز]]. #: ''Буква «з» стоит после «ж» и перед «и».'' #:: حرف «з» پس از «ж» و پیش از «и» قرار دارد. # آوای /z/ (و در برخی بافت‌ها /zʲ/)؛ [[ز]]. #: ''В слове «зима» есть звук «з».'' #:: در واژهٔ «зима» آوای «з» وجود دارد. ==== صرف ==== * غیرقابل صرف. * جمع ندارد. ==== مترادف‌ها ==== * [[зэ]] (نام حرف) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[зэ]] * [[ж]] * [[и]] * [[З]] * [[ز]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|حرف з}} * {{ت|ar|ز}} * {{ت|de|S}} * {{ت|en|z}} * {{ت|es|z}} * {{ت|fa|ز}} * {{ت|fr|z}} * {{ت|it|z}} * {{ت|tr|ze}} * {{ت|zh|兹}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/з ویکی‌واژه روسی: з] * [https://en.wiktionary.org/wiki/з ویکی‌واژه انگلیسی: з] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' arrgp3llg0y66kazf71wmv2cseechhe 0 220010 916499 2026-09-26T17:57:14Z NVS MHN 47119 Englishes 916499 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[English]] + [[-es]] (پسوند جمع و سوم‌شخص مفرد). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃɪz/}} * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃɪz/}} === اسم === '''Englishes''' # جمع [[English]]؛ [[انگلیسی ها]]؛ گونه‌های مختلف زبان انگلیسی. #: ''World Englishes is a term for emerging localized or indigenized varieties of English.'' #:: «انگلیسی‌های جهانی» اصطلاحی برای گونه‌های بومی یا محلی‌شدهٔ زبان انگلیسی است. # به‌ندرت: جمع [[English]] به معنای «مردم انگلیسی»؛ [[انگلیسی ها]]. #: ''The Englishes have a long history.'' #:: انگلیسی‌ها تاریخ طولانی دارند. === فعل === '''Englishes''' # سوم‌شخص مفرد حال ساده [[English]]. #: ''He Englishes the text carefully.'' #:: او متن را با دقت به انگلیسی ترجمه می‌کند. ==== صرف ==== * اسم: مفرد [[English]]، جمع [[Englishes]] * فعل: مصدر [[English]]، حال استمراری [[Englishing]]، گذشته [[Englished]]، اسم مفعول [[Englished]] ==== مترادف‌ها ==== * (اسم - گونه‌های زبانی): [[varieties of English]] * (اسم - مردم): [[Englishmen]]، [[the English]] * (فعل): [[translates]]، [[renders]] ==== متضادها ==== * (اسم): — * (فعل): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[World Englishes]] * [[New Englishes]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[English]] * [[Englishing]] * [[Englished]] * [[England]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|گونه‌های انگلیسی}} * {{ت|ar|إنجليزيات}} * {{ت|de|Englischvarianten}} * {{ت|es|ingleses}} * {{ت|fa|انگلیسی‌ها}} * {{ت|fr|anglais}} * {{ت|it|inglesi}} * {{ت|ru|английские}} * {{ت|tr|İngilizceler}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|به انگلیسی ترجمه می‌کند}} * {{ت|ar|يترجم إلى الإنجليزية}} * {{ت|de|übersetzt ins Englische}} * {{ت|es|traduce al inglés}} * {{ت|fa|به انگلیسی ترجمه می‌کند}} * {{ت|fr|traduit en anglais}} * {{ت|it|traduce in inglese}} * {{ت|ru|переводит на английский}} * {{ت|tr|İngilizceye çevirir}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/english_n Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/English Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/English Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:Englishes|ویکی‌واژه انگلیسی: Englishes]] drp7a6qks0c9jjns6v7z38bcyrvx1y1 0 220011 916500 2026-09-26T17:58:32Z NVS MHN 47119 more English 916500 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[more]] + [[English]]. === آوایش === * {{آیپا|/mɔːr ˈɪŋɡlɪʃ/}} * {{آیپا|/mɔːr ˈɪŋɡlɪʃ/}} === صفت === '''more English''' # صفت تفضیلی [[English]]؛ [[انگلیسی تر]]؛ بیشتر به سبک یا زبان انگلیسی. #: ''His accent is more English than American.'' #:: لهجهٔ او بیشتر انگلیسی است تا آمریکایی. ==== صرف ==== * مثبت: [[English]] * تفضیلی: [[more English]] * عالی: [[most English]] ==== مترادف‌ها ==== * [[more British]] (در برخی بافت‌ها) ==== متضادها ==== * [[less English]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[English]] * [[Englishes]] * [[Englishing]] * [[Englished]] * [[most English]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|انگلیسی‌تر}} * {{ت|ar|أكثر إنجليزية}} * {{ت|de|englischer}} * {{ت|es|más inglés}} * {{ت|fa|انگلیسی‌تر}} * {{ت|fr|plus anglais}} * {{ت|it|più inglese}} * {{ت|ru|более английский}} * {{ت|tr|daha İngiliz}} * {{ت|zh|更英语}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/english_adj Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/English Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/English Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:more English|ویکی‌واژه انگلیسی: more English]] fn5gxdxylpdy2padmglocaeqvha869l 0 220012 916501 2026-09-26T17:59:30Z NVS MHN 47119 most English 916501 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[most]] + [[English]]. === آوایش === * {{آیپا|/moʊst ˈɪŋɡlɪʃ/}} * {{آیپا|/məʊst ˈɪŋɡlɪʃ/}} === صفت === '''most English''' # صفت عالی [[English]]؛ [[انگلیسی ترین]]؛ بیش از همه به سبک یا زبان انگلیسی. #: ''That is the most English village I have ever seen.'' #:: آن انگلیسی‌ترین دهکده‌ای است که تا به حال دیده‌ام. ==== صرف ==== * مثبت: [[English]] * تفضیلی: [[more English]] * عالی: [[most English]] ==== مترادف‌ها ==== * [[most British]] (در برخی بافت‌ها) ==== متضادها ==== * [[least English]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[English]] * [[Englishes]] * [[more English]] * [[Englishing]] * [[Englished]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|انگلیسی‌ترین}} * {{ت|ar|الأكثر إنجليزية}} * {{ت|de|englischste}} * {{ت|es|más inglés}} * {{ت|fa|انگلیسی‌ترین}} * {{ت|fr|le plus anglais}} * {{ت|it|il più inglese}} * {{ت|ru|самый английский}} * {{ت|tr|en İngiliz}} * {{ت|zh|最英语}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/english_adj Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/English Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/English Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:most English|ویکی‌واژه انگلیسی: most English]] dcdgh7ficq6ccsbx4nuam2kw7bn7f87 0 220013 916502 2026-09-26T18:00:25Z NVS MHN 47119 the English 916502 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[the]] (حرف تعریف معین) + [[English]] (انگلیسی). این عبارت از سدهٔ ۱۶ میلادی به‌عنوان نام جمعی برای مردم انگلستان به کار رفته است. === آوایش === * {{آیپا|/ði ˈɪŋɡlɪʃ/}} * {{آیپا|/ðə ˈɪŋɡlɪʃ/}} === اسم === '''the English''' (''جمع، با حرف تعریف معین'') # [[مردم انگلستان]]؛ [[انگلیسی ها]]؛ ساکنان بومی انگلستان به‌عنوان یک گروه. #: ''The English are known for their love of tea.'' #:: انگلیسی‌ها به عشقشان به چای معروف‌اند. #: ''The English have a long and rich history.'' #:: انگلیسی‌ها تاریخ طولانی و پرباری دارند. ==== مترادف‌ها ==== * [[Englishmen]] * [[English people]] * [[the English nation]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[English]] * [[England]] * [[Englishman]] * [[Englishwoman]] * [[Englishes]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|انگلیسی‌ها}} * {{ت|ar|الإنجليز}} * {{ت|de|die Engländer}} * {{ت|es|los ingleses}} * {{ت|fa|انگلیسی‌ها}} * {{ت|fr|les Anglais}} * {{ت|it|gli inglesi}} * {{ت|ru|англичане}} * {{ت|tr|İngilizler}} * {{ت|zh|英格兰人}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/english_n Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/English Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/English Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:the English|ویکی‌واژه انگلیسی: the English]] ccvwxs8eav4g25nc0pefsbrtm96odb0 0 220014 916503 2026-09-26T18:03:18Z NVS MHN 47119 Englishing 916503 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[English]] + [[-ing]] (پسوند اسم‌ساز و وجه وصفی). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃɪŋ/}} * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃɪŋ/}} === فعل === '''Englishing''' # وجه وصفی حال و اسم فاعل [[English]]. #: ''He is Englishing the document right now.'' #:: او همین الآن مشغول ترجمهٔ سند به انگلیسی است. === اسم === '''Englishing''' (''معمولاً ناشمردنی'') # عمل [[ترجمه]] به [[زبان انگلیسی]]؛ [[انگلیسی ‌سازی]] یک متن. #: ''The Englishing of the Bible was a major undertaking.'' #:: ترجمهٔ کتاب مقدس به انگلیسی کاری بزرگ بود. # عمل [[انگلیسی سازی]]؛ [[انگلیسی]] کردن چیزی یا کسی. #: ''the Englishing of foreign words'' #:: انگلیسی‌سازی واژه‌های بیگانه # کهن: [[سبک]] یا [[شیوه]] انگلیسی؛ [[انگلیسی ‌گری]]. #: ''He admired the Englishing of the architecture.'' #:: او شیوهٔ انگلیسی معماری را می‌ستود. ==== مترادف‌ها ==== * (ترجمه به انگلیسی): [[translation into English]]، [[rendering]] * (انگلیسی‌سازی): [[Anglicization]]، [[Anglicisation]] * (سبک انگلیسی): [[Englishness]]، [[Anglicism]] ==== متضادها ==== * (ترجمه): [[de-Englishing]] * (انگلیسی‌سازی): [[de-Anglicization]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * — ==== جستارهای وابسته ==== * [[English]] * [[Englishes]] * [[Englished]] * [[Anglicization]] * [[translation]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|ترجمه به انگلیسی}} * {{ت|ar|ترجمة إلى الإنجليزية}} * {{ت|de|Übersetzung ins Englische}} * {{ت|es|traducción al inglés}} * {{ت|fa|ترجمه به انگلیسی}} * {{ت|fr|traduction en anglais}} * {{ت|it|traduzione in inglese}} * {{ت|ru|перевод на английский}} * {{ت|tr|İngilizceye çeviri}} * {{ت|zh|翻译成英语}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|انگلیسی‌سازی}} * {{ت|ar|أنجلة}} * {{ت|de|Anglisierung}} * {{ت|es|anglicanización}} * {{ت|fa|انگلیسی‌سازی}} * {{ت|fr|anglicisation}} * {{ت|it|anglicizzazione}} * {{ت|ru|англизация}} * {{ت|tr|İngilizleştirme}} * {{ت|zh|英国化}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/englishing_n Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/Englishing Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/Englishing Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:Englishing|ویکی‌واژه انگلیسی: Englishing]] 3f1ka8shxcgcbpqplycknxixc08ct34 0 220015 916504 2026-09-26T18:04:18Z NVS MHN 47119 Englished 916504 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[English]] + [[-ed]] (پسوند گذشته و اسم مفعول). === آوایش === * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃt/}} * {{آیپا|/ˈɪŋɡlɪʃt/}} === فعل === '''Englished''' # گذشتهٔ ساده و اسم مفعول [[English]]. #: ''He Englished the Latin text last year.'' #:: او سال گذشته متن لاتین را به انگلیسی ترجمه کرد. #: ''The poem was Englished by a famous translator.'' #:: شعر توسط مترجمی مشهور به انگلیسی برگردانده شد. === صفت === '''Englished''' # [[به انگلیسی ترجمه‌ شده]]؛ [[برگردانده‌ شده]] به [[زبان انگلیسی]]. #: ''an Englished version of the novel'' #:: نسخهٔ انگلیسی‌شدهٔ رمان # [[انگلیسی ‌سازی‌ شده]]؛ [[به سبک]] یا [[شیوه]] انگلیسی درآمده. #: ''the Englished architecture of the building'' #:: معماری انگلیسی‌شدهٔ ساختمان ==== صرف ==== * مصدر: [[English]] * سوم‌شخص مفرد: [[Englishes]] * حال استمراری: [[Englishing]] * گذشتهٔ ساده: [[Englished]] * اسم مفعول: [[Englished]] ==== مترادف‌ها ==== * (ترجمه‌شده): [[translated into English]]، [[rendered]] * (انگلیسی‌سازی‌شده): [[Anglicized]]، [[Anglicised]] ==== متضادها ==== * (ترجمه‌شده): [[untranslated]]، [[un-Englished]] * (انگلیسی‌سازی‌شده): [[de-Anglicized]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[un-Englished]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[English]] * [[Englishes]] * [[Englishing]] * [[Anglicization]] * [[translation]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|به انگلیسی ترجمه‌شده}} * {{ت|ar|مترجم إلى الإنجليزية}} * {{ت|de|ins Englische übersetzt}} * {{ت|es|traducido al inglés}} * {{ت|fa|به انگلیسی ترجمه‌شده}} * {{ت|fr|traduit en anglais}} * {{ت|it|tradotto in inglese}} * {{ت|ru|переведённый на английский}} * {{ت|tr|İngilizceye çevrilmiş}} * {{ت|zh|翻译成英语的}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|انگلیسی‌سازی‌شده}} * {{ت|ar|مُأنجل}} * {{ت|de|anglisiert}} * {{ت|es|anglicanizado}} * {{ت|fa|انگلیسی‌سازی‌شده}} * {{ت|fr|anglicisé}} * {{ت|it|anglicizzato}} * {{ت|ru|англизированный}} * {{ت|tr|İngilizleştirilmiş}} * {{ت|zh|英国化的}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/english_v Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/English Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/Englished Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/English Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:Englished|ویکی‌واژه انگلیسی: Englished]] 1yyh890e5smhr9wbafnak41t0q9nod5 0 220016 916507 2026-09-26T21:25:27Z NVS MHN 47119 -ние 916507 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''-ниѥ'' (-nije)، از پیشاسلاوی ''*-ьnьje''. این پسوند از ترکیب [[-н]] + [[-ие]] ساخته شده و هم‌ریشه با پسوندهای مشابه در دیگر زبان‌های اسلاوی است. === آوایش === * {{آیپا|/-nʲɪjə/}} === پسوند === '''-ние''' # پسوند اسم‌ساز؛ از فعل، اسمی می‌سازد که بر [[عمل]]، [[فرایند]] یا [[نتیجه]] آن دلالت دارد. #: ''[[знать]] → [[знание]]'' (دانستن → دانش) #: ''[[читать]] → [[чтение]]'' (خواندن → خواندن، مطالعه) #: ''[[писать]] → [[писание]]'' (نوشتن → نوشتار) #: ''[[видеть]] → [[видение]]'' (دیدن → دید، بینش) # پسوند اسم‌ساز؛ از صفت یا اسم، اسمی انتزاعی می‌سازد که بر [[حالت]]، [[ویژگی]] یا [[کیفیت]] دلالت دارد. #: ''[[внимать]] → [[внимание]]'' (توجه کردن → توجه) #: ''[[страдать]] → [[страдание]]'' (رنج کشیدن → رنج) #: ''[[уважать]] → [[уважение]]'' (احترام گذاشتن → احترام) ==== صرف ==== پسوند '''-ние''' اسمی خنثی می‌سازد که مانند اسم‌های مختوم به [[-ие]] صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''знани-'': {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || -ние || -ния |- | اضافی || -ния || -ний |- | برایی || -нию || -ниям |- | مفعولی || -ние || -ния |- | ابزاری || -нием || -ниями |- | اضافی (پیشرویی) || -нии || -ниях |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-нье]] (گونهٔ محاوره‌ای و ادبی) * [[-тие]] (پس از ستاک‌های مختوم به صدادار) * [[-ание]] / [[-ение]] (گونه‌های گسترده) * [[-ство]] * [[-ость]] * [[-ция]] * [[-изм]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-нье]] * [[-тие]] * [[-ание]] * [[-ение]] * [[-ство]] * [[-ость]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[знание]] * [[чтение]] * [[писание]] * [[видение]] * [[внимание]] * [[страдание]] * [[уважение]] * [[образование]] * [[воспитание]] * [[движение]] * [[решение]] * [[создание]] * [[изучение]] * [[развитие]] (گونهٔ دیگر) * [[мнение]] * [[сомнение]] * [[влияние]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-ния]] * [[-ние]] * [[-нии]] * [[-нием]] * [[-ний]] * [[-нье]] * [[-тие]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند اسم‌ساز}} * {{ت|ar|ـة}} * {{ت|de|-ung}} * {{ت|en|-tion, -ing}} * {{ت|es|-ción}} * {{ت|fa|-ش، -ی}} * {{ت|fr|-tion}} * {{ت|it|-zione}} * {{ت|tr|-ma, -me}} * {{ت|zh|-}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://ru.wiktionary.org/wiki/-ние ویکی‌واژه روسی: -ние] * [https://en.wiktionary.org/wiki/-ние ویکی‌واژه انگلیسی: -ние] * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' dzgrxagcrj4r3xn62io95b7bwxyerqw 0 220017 916508 2026-09-26T21:27:59Z NVS MHN 47119 renewal 916508 wikitext text/x-wiki == انگلیسی == === ریشه‌شناسی === از [[renew]] + [[-al]]؛ «renew» از [[re-]] (دوباره) + [[new]] (نو)، از انگلیسی میانه ''renewen''، از فرانسوی کهن ''renewer''، از لاتین ''renovare'' (نوسازی کردن)، از ''re-'' + ''novare'' (نو کردن)، از ''novus'' (نو). === آوایش === * {{آیپا|/ɹɪˈnjuːəl/}} * {{آیپا|/ɹɪˈnuːəl/}} * تلفظ آمریکایی: {{audio|en|en-us-renewal.ogg|a=US}} === اسم === '''renewal''' (''جمع'' [[renewals]]) # [[تجدید]]، [[نوسازی]]؛ عمل یا فرایند دوباره نو ساختن چیزی. #: ''The renewal of the city center attracted new businesses.'' #:: نوسازی مرکز شهر کسب‌وکارهای جدیدی را جذب کرد. # [[تمدید]]؛ دوباره معتبر کردن قرارداد، اشتراک یا مجوز. #: ''The renewal of my passport took two weeks.'' #:: تمدید گذرنامه‌ام دو هفته طول کشید. # [[احیای]] دوباره؛ بازگشت نیرو، انرژی یا علاقه. #: ''She felt a renewal of energy after the vacation.'' #:: او پس از تعطیلات احساس تجدید انرژی کرد. # دین: [[تجدید حیات]]، [[احیای روحی]]؛ بازآفرینی معنوی. #: ''a spiritual renewal'' #:: یک تجدید حیات معنوی ==== مترادف‌ها ==== * (نوسازی): [[renovation]]، [[restoration]]، [[regeneration]]، [[revival]] * (تمدید): [[extension]]، [[prolongation]]، [[renewing]] * (احیا): [[revitalization]]، [[reinvigoration]]، [[resurgence]] * (تجدید حیات معنوی): [[rebirth]]، [[regeneration]] ==== متضادها ==== * [[decay]]، [[decline]]، [[deterioration]]، [[destruction]]، [[ruin]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[renew]] * [[renewable]] * [[renewably]] * [[urban renewal]] * [[renewal fee]] * [[renewal notice]] * [[renewal date]] * [[renewal process]] * [[nonrenewal]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[renew]] * [[renewable]] * [[renovation]] * [[restoration]] * [[revival]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تجدید}} * {{ت|ar|تجديد}} * {{ت|de|Erneuerung}} * {{ت|es|renovación}} * {{ت|fa|تجدید}} * {{ت|fr|renouvellement}} * {{ت|it|rinnovo}} * {{ت|ru|обновление}} * {{ت|tr|yenileme}} * {{ت|zh|更新}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * [https://www.oed.com/dictionary/renewal_n Oxford English Dictionary] * [https://www.etymonline.com/word/renewal Online Etymology Dictionary] * [https://www.merriam-webster.com/dictionary/renewal Merriam-Webster] * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/renewal Cambridge Dictionary] * [[wikt:en:renewal|ویکی‌واژه انگلیسی: renewal]] 2eniqwb6m962ymlt5xroeuh3lk1qcdn