ویکی‌واژه
fawiktionary
https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
case-sensitive
مدیا
ویژه
بحث
کاربر
بحث کاربر
ویکی‌واژه
بحث ویکی‌واژه
پرونده
بحث پرونده
مدیاویکی
بحث مدیاویکی
الگو
بحث الگو
راهنما
بحث راهنما
رده
بحث رده
پیوست
بحث پیوست
TimedText
TimedText talk
پودمان
بحث پودمان
Event
Event talk
بحث کاربر:NVS MHN
3
219815
916600
916126
2026-10-01T08:55:17Z
The.shahab
17835
/* منبع ویکی‌واژه انگلیسی */ بخش جدید
916600
wikitext
text/x-wiki
== خوش آمدید ==
'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''
امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br />
این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|-
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|-
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]
|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~~~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم! شاد باشید!
-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۰ (UTC)
== منبع ویکی‌واژه انگلیسی ==
@[[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]]گرامی
سلام. سپاس برای کنش ارزشمند شما در ویکی‌واژهٔ فارسی. لطفاً برای منبع‌دهی به سرواژه‌هایی که ایجاد می‌کنید، به ویکی‌واژهٔ انگلیسی و هیچ ویکی دیگری ارجاع ندهید. ویکی‌ها، طبق شیوه‌نامه، نباید به عنوان منبع خودشان مورد استفاده قرار بگیرند. به جای این کار، ترجیحاً از منابع برخطِ معتبر و دسترسی‌پذیر استفاده کنید.
با احترام
[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۵ (UTC)
f4ulgowj1vu5zjrbzrqd6htloa1m9yl
916601
916600
2026-10-01T08:55:29Z
The.shahab
17835
/* منبع ویکی‌واژه انگلیسی */
916601
wikitext
text/x-wiki
== خوش آمدید ==
'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''
امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br />
این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|-
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|-
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]
|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~~~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم! شاد باشید!
-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۰ (UTC)
== منبع ویکی‌واژه انگلیسی ==
@[[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] گرامی
سلام. سپاس برای کنش ارزشمند شما در ویکی‌واژهٔ فارسی. لطفاً برای منبع‌دهی به سرواژه‌هایی که ایجاد می‌کنید، به ویکی‌واژهٔ انگلیسی و هیچ ویکی دیگری ارجاع ندهید. ویکی‌ها، طبق شیوه‌نامه، نباید به عنوان منبع خودشان مورد استفاده قرار بگیرند. به جای این کار، ترجیحاً از منابع برخطِ معتبر و دسترسی‌پذیر استفاده کنید.
با احترام
[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۵ (UTC)
gj74x7wvz1ixs1vnc1giqi7p96cxd6x
916603
916601
2026-10-01T09:59:33Z
NVS MHN
47119
/* منبع ویکی‌واژه انگلیسی */ پاسخ
916603
wikitext
text/x-wiki
== خوش آمدید ==
'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''
امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br />
این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|-
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|-
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]
|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~~~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم! شاد باشید!
-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۰ (UTC)
== منبع ویکی‌واژه انگلیسی ==
@[[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] گرامی
سلام. سپاس برای کنش ارزشمند شما در ویکی‌واژهٔ فارسی. لطفاً برای منبع‌دهی به سرواژه‌هایی که ایجاد می‌کنید، به ویکی‌واژهٔ انگلیسی و هیچ ویکی دیگری ارجاع ندهید. ویکی‌ها، طبق شیوه‌نامه، نباید به عنوان منبع خودشان مورد استفاده قرار بگیرند. به جای این کار، ترجیحاً از منابع برخطِ معتبر و دسترسی‌پذیر استفاده کنید.
با احترام
[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۵ (UTC)
:درود...
:ممنون که اطلاع دادید.
:پس دیگه از ویکی واژه های دیگه به عنوان منبع استفاده نمیکنم...
:میشه لینک سایت هایی که میشه به عنوان منابع معتبر استفاده کرد رو بدید؟
:https://en.openrussian.org/
:این دیکشنری روسی مناسبه؟ [[کاربر:NVS MHN|NVS MHN]] ([[بحث کاربر:NVS MHN|بحث]]) ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۹ (UTC)
o14b3ychq5w5uus98jg7ea5vhjy7geh
کاربر:NVS MHN
2
219821
916610
916372
2026-10-01T11:50:55Z
NVS MHN
47119
916610
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:fa|en-4|ru-3|ar-2|de-1|ko-1}}
== 📊 آمار NVS MHN ==
[https://xtools.wmcloud.org/ec/fa.wiktionary.org/NVS_MHN آمار ویرایش‌های من در XTools] [[ویژه:مشارکت‌ها/NVS MHN|مشارکت‌های من در ویکی‌واژه]]
'''[[ویکی‌واژه|ویکی واژه]] فارسی را گسترش دهیم'''
===نمونه هایی از مدخل‌های ساخته شده توسط NVS MHN:===
==د==
[[دل زده]]
==a==
[[attire]]
==b==
[[brisk]]
==d==
[[dreary]]
[[dreariest]]
[[drearily]]
==e==
[[energy]]
[[energetic]]
[[exhaustion]]
[[energies]]
==f==
[[fed up]]
[[fatiguedly]]
[[fatigue]]
[[fatigues]]
[[fatiguing]]
==r==
[[refreshed]]
==s==
[[sleepy]]
[[sleepiness]]
==t==
[[tire]]
[[tires]]
[[tired]]
[[tiredly]]
[[tireless]]
[[tiredness]]
==روسی==
[[привет]]
6dtexadzuc7xdko6c4o95uam8i6hule
fatigues
0
219833
916602
916274
2026-10-01T09:48:59Z
NVS MHN
47119
916602
wikitext
text/x-wiki
== انگلیسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[fatigue]] + [[-s]]؛ «fatigue» از فرانسوی ''fatigue''، از فعل ''fatiguer'' (خسته کردن)، برگرفته از لاتین ''fatigare'' (خسته کردن، فرسودن). کاربرد «fatigues» به معنای «لباس نظامی» از حدود دههٔ ۱۸۳۰–۱۸۴۰ میلادی ثبت شده است و ریشه در عبارت «fatigue duty» (وظیفهٔ غیرنظامی سربازان) دارد.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/fəˈtiːɡz/}} '''بریتانیایی'''
* {{آیپا|/fəˈtiɡz/}} '''آمریکایی'''
* تلفظ آمریکایی {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-fatigues.wav|a=US}}
=== اسم ===
'''fatigues''' (''جمع'')
# معمولاً جمع [[لباس کار]] یا یونیفرم نظامی که سربازان هنگام کارهای یدی، آموزش یا حضور در میدان نبرد می‌پوشند； [[لباس خدمت]]، اونیفورم رزمی
#: ''He never expected to return home wearing U.S. combat fatigues.''
#:: او هرگز انتظار نداشت با لباس رزمی آمریکایی به خانه برگردد.
# (نظامی) [[وظیفه غیرنظامی]] یا [[کارهای یدی]] محول‌شده به سربازان؛ [[خدمت]]، [[کار خدمتی]]
#: ''Instead of training the men were put on fatigues / fatigue duty.''
#:: به‌جای آموزش، سربازان را به کار خدمتی گماردند.
# (اصطلاح نیروی هوایی بریتانیا) کارهای یکنواخت و غیرتخصصی که پرسنل نظامی در پایگاه انجام می‌دهند.
=== فعل ===
'''fatigues'''
# سوم‌شخص مفرد حال سادهٔ [[fatigue]].
#: ''The patient fatigues easily.''
#:: بیمار به‌راحتی خسته می‌شود.
==== مترادف‌ها ====
* (لباس نظامی): [[military uniform]]، [[combat fatigues]]، [[military clothes]]، [[battledress]]، [[khakis]]
* (وظیفهٔ غیرنظامی): [[fatigue duty]]، [[corvée]]، [[menial labor]]
==== متضادها ====
* (لباس نظامی): [[dress uniform]]، [[formal wear]]
* (وظیفهٔ غیرنظامی): [[combat duty]]، [[field duty]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[combat fatigues]]
* [[battle fatigues]]
* [[fatigue duty]]
* [[fatigue cap]]
* [[fatigue party]]
==== جستارهای وابسته ====
* [[fatigue]]
* [[fatigued]]
* [[fatiguing]]
* [[battledress]]
* [[camouflage]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|لباس خدمت}}
* {{ت|ar|ملابس عسكرية}}
* {{ت|de|Arbeitsanzug}}
* {{ت|es|uniforme de fatiga}}
* {{ت|fa|لباس خدمت}}
* {{ت|fr|tenue de corvée}}
* {{ت|it|divisa da lavoro}}
* {{ت|ru|рабочая форма}}
* {{ت|tr|askerî iş kıyafeti}}
{{بر-پایین}}
==== منابع ====
* [https://www.oed.com/dictionary/fatigues Oxford English Dictionary]
* [https://www.etymonline.com/word/fatigue Online Etymology Dictionary]
* [https://www.dictionary.com/browse/fatigues Dictionary.com]
* [https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/fatigues Collins English Dictionary]
* [[wikt:en:fatigues|ویکی‌واژه انگلیسی: fatigues]]
gut21x5mir5j7r42glp4lf3kbn10nbg
-тель
0
220035
916582
916530
2026-09-30T12:20:32Z
NVS MHN
47119
916582
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''-тель'' (-telĭ)، از پیشاسلاوی ''*-teljь''. این پسوند از ریشهٔ هندواروپایی ''*-tel-'' آمده است و هم‌ریشه با پسوندهای مشابه در دیگر زبان‌های اسلاوی مانند لهستانی ''-ciel''، چکی ''-tel'' و بلغاری ''-тел'' است.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-tʲɪlʲ/}}
=== پسوند ===
'''-тель''' (''جنسیت: مذکر، جاندار یا بی‌جان'')
# پسوند اسم‌ساز؛ از فعل، اسمی مذکر می‌سازد که بر [[شخص]] یا [[انجام دهند]] کار دلالت دارد. معادل فارسی آن غالباً «-نده»، «-گر» یا «-ور» است.
#: ''[[учить]] → [[учитель]]'' (آموختن → آموزگار)
#: ''[[писать]] → [[писатель]]'' (نوشتن → نویسنده)
#: ''[[водить]] → [[водитель]]'' (راندن → راننده)
#: ''[[читать]] → [[читатель]]'' (خواندن → خواننده)
#: ''[[слушать]] → [[слушатель]]'' (شنیدن → شنونده)
#: ''[[покупать]] → [[покупатель]]'' (خریدن → خریدار)
#: ''[[строить]] → [[строитель]]'' (ساختن → سازنده)
#: ''[[жить]] → [[житель]]'' (زندگی کردن → ساکن)
#: ''[[любить]] → [[любитель]]'' (دوست داشتن → دوستدار)
#: ''[[хранить]] → [[хранитель]]'' (نگهداری کردن → نگهبان)
#: ''[[править]] → [[правитель]]'' (فرمان راندن → فرمانروا)
#: ''[[представлять]] → [[представитель]]'' (نمایندگی کردن → نماینده)
#: ''[[преподавать]] → [[преподаватель]]'' (درس دادن → آموزگار، مدرس)
#: ''[[воспитывать]] → [[воспитатель]]'' (پروراندن → مربی)
#: ''[[деять]] → [[деятель]]'' (کردن → کنشگر، شخصیت)
# پسوند اسم‌ساز؛ از فعل، اسمی مذکر (بی‌جان) می‌سازد که بر [[ابزار]]، [[دستگاه]] یا [[وسیله]] انجام کار دلالت دارد.
#: ''[[двигать]] → [[двигатель]]'' (حرکت دادن → موتور)
#: ''[[выключать]] → [[выключатель]]'' (خاموش کردن → کلید)
#: ''[[предохранять]] → [[предохранитель]]'' (محافظت کردن → فیوز)
#: ''[[усиливать]] → [[усилитель]]'' (تقویت کردن → تقویت‌کننده)
#: ''[[нагревать]] → [[нагреватель]]'' (گرم کردن → گرم‌کن)
#: ''[[измерять]] → [[измеритель]]'' (اندازه گرفتن → اندازه‌گیر)
#: ''[[умножать]] → [[множитель]]'' (ضرب کردن → ضریب)
#: ''[[делить]] → [[делитель]]'' (تقسیم کردن → مقسوم‌علیه)
#: ''[[числить]] → [[числитель]]'' (شماردن → صورت کسر)
#: ''[[знаменать]] → [[знаменатель]]'' (نشانه گذاشتن → مخرج کسر)
==== صرف ====
پسوند '''-тель''' اسمی مذکر می‌سازد که مانند اسم‌های مذکر نرم‌پایان صرف می‌شود. نمونهٔ صرف با پایهٔ ''учител-'':
{| class="wikitable"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || -тель || -тели
|-
| اضافی || -теля || -телей
|-
| برایی || -телю || -телям
|-
| مفعولی || -теля (جاندار) / -тель (بی‌جان) || -телей (جاندار) / -тели (بی‌جان)
|-
| ابزاری || -телем || -телями
|-
| اضافی (پیشرویی) || -теле || -телях
|}
==== گونه‌های دیگر ====
* [[-итель]] (پس از ستاک‌های مختوم به همخوان)
* [[-атель]] / [[-ятель]] (پس از ستاک‌های مختوم به صدادار)
* [[-льщик]]
* [[-ник]]
* [[-щик]]
* [[-чик]]
* [[-ец]]
* [[-ист]]
* [[-ор]] / [[-ер]]
==== مترادف‌ها ====
* [[-ник]]
* [[-щик]]
* [[-чик]]
* [[-ец]]
* [[-ист]]
* [[-ак]]
* [[-як]]
* [[-ор]]
* [[-ер]]
==== متضادها ====
* —
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[учитель]]
* [[писатель]]
* [[водитель]]
* [[читатель]]
* [[слушатель]]
* [[покупатель]]
* [[строитель]]
* [[житель]]
* [[любитель]]
* [[хранитель]]
* [[правитель]]
* [[представитель]]
* [[преподаватель]]
* [[воспитатель]]
* [[деятель]]
* [[двигатель]]
* [[выключатель]]
* [[предохранитель]]
* [[усилитель]]
* [[нагреватель]]
* [[измеритель]]
* [[множитель]]
* [[делитель]]
* [[числитель]]
* [[знаменатель]]
==== جستارهای وابسته ====
* [[-теля]]
* [[-телю]]
* [[-телем]]
* [[-теле]]
* [[-тели]]
* [[-телей]]
* [[-телям]]
* [[-телями]]
* [[-телях]]
* [[-итель]]
* [[-атель]]
* [[-ятель]]
* [[-ница]]
* [[-тельница]]
* [[-тельный]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|پسوند اسم‌ساز}}
* {{ت|ar|فاعل}}
* {{ت|de|-er}}
* {{ت|en|-er}}
* {{ت|es|-or}}
* {{ت|fa|-نده}}
* {{ت|fr|-eur}}
* {{ت|it|-ore}}
* {{ت|tr|-cı}}
* {{ت|zh|-者}}
{{بر-پایین}}
==== منابع ====
* [https://ru.wiktionary.org/wiki/-тель ویکی‌واژه روسی: -тель]
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-тель ویکی‌واژه انگلیسی: -тель]
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
6juz050ajoxjxztkrwq8flvhbhwvay3
-ошеньк
0
220073
916574
2026-09-30T12:00:41Z
NVS MHN
47119
-ошеньк
916574
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-охоньк]] (پسوند تصغیر و محبت) با دگرگونی آوایی. گونه‌ای محاوره‌ای و محبت‌آمیز برای ساخت صفت‌های کوچک‌ساز.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈoʂɨnʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-ошеньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد. این گونه غالباً در گفتار عامیانه و ادبیات فولکلور به کار می‌رود.
#: [[тихий]] — آرام کوچک
#: [[лёгкий]] — سبک کوچک
#: [[мягкий]] — نرم کوچک
#: [[сухой]] — خشک کوچک
#: [[плохой]] — بد کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -ошенький || -ошенькое || -ошенькая || -ошенькие
|-
| اضافی || -ошенького || -ошенького || -ошенькой || -ошеньких
|-
| برایی || -ошенькому || -ошенькому || -ошенькой || -ошеньким
|-
| مفعولی || -ошенький || -ошенькое || -ошенькую || -ошенькие
|-
| ابزاری || -ошеньким || -ошеньким || -ошенькой || -ошенькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -ошеньком || -ошеньком || -ошенькой || -ошеньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-охоньк]]
* [[-ёшеньк]]
* [[-усеньк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[тихошенький]]
* [[легошенький]]
* [[мягошенький]]
* [[сухошенький]]
* [[плохошенький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-охоньк]] · [[-ёшеньк]] · [[-усеньк]] · [[-оньк]] · [[-еньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-ошеньк ویکی‌واژه انگلیسی: -ошеньк]
5mlv8zudxdc8u5ftanki0dxn304d8b1
-охоньк
0
220074
916575
2026-09-30T12:02:46Z
NVS MHN
47119
-охоньк
916575
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-оньк]] (پسوند تصغیر و محبت) با افزودن [[-ох-]] برای تأکید بیشتر. گونه‌ای محاوره‌ای و محبت‌آمیز.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈoxənʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-охоньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد. این گونه غالباً در گفتار عامیانه و ادبیات فولکلور به کار می‌رود.
#: [[тихий]] — آرام کوچک
#: [[лёгкий]] — سبک کوچک
#: [[мягкий]] — نرم کوچک
#: [[сухой]] — خشک کوچک
#: [[плохой]] — بد کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -охонький || -охонькое || -охонькая || -охонькие
|-
| اضافی || -охонького || -охонького || -охонькой || -охоньких
|-
| برایی || -охонькому || -охонькому || -охонькой || -охоньким
|-
| مفعولی || -охонький || -охонькое || -охонькую || -охонькие
|-
| ابزاری || -охоньким || -охоньким || -охонькой || -охонькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -охоньком || -охоньком || -охонькой || -охоньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-ошеньк]]
* [[-ёхоньк]]
* [[-усеньк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[тихохонький]]
* [[легохонький]]
* [[мягохонький]]
* [[сухохонький]]
* [[плохохонький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-ошеньк]] · [[-ёхоньк]] · [[-оньк]] · [[-еньк]] · [[-усеньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-охоньк ویکی‌واژه انگلیسی: -охоньк]
4yt62ut0wn6f2achrpk2b43zwo37dis
-еньк
0
220075
916576
2026-09-30T12:04:05Z
NVS MHN
47119
-еньк
916576
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''-енькъ'' (-enĭkŭ)، از پیشاسلاوی ''*-enьkъ''. گونه‌ای از [[-оньк]] که پس از همخوان‌های نرم به کار می‌رود.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ʲɪnʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-еньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از اسم، اسمی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد.
#: [[Маша]] — ماشکا
#: [[Саша]] — ساشکا
#: [[Катя]] — کاتکا
#: [[Наташа]] — ناتاشکا
#: [[Ваня]] — وانیکا
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز می‌سازد.
#: [[сладкий]] — شیرین کوچک
#: [[тёплый]] — گرم کوچک
#: [[белый]] — سفید کوچک
#: [[красный]] — قرمز کوچک
#: [[милый]] — عزیز کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -енький || -енькое || -енькая || -енькие
|-
| اضافی || -енького || -енького || -енькой || -еньких
|-
| برایی || -енькому || -енькому || -енькой || -еньким
|-
| مفعولی || -енький || -енькое || -енькую || -енькие
|-
| ابزاری || -еньким || -еньким || -енькой || -енькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -еньком || -еньком || -енькой || -еньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-оньк]]
* [[-ушк]]
* [[-юшк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[Машенька]]
* [[Сашенька]]
* [[Катенька]]
* [[Наташенька]]
* [[сладенький]]
* [[тёпленький]]
* [[беленький]]
* [[красненький]]
* [[миленький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-оньк]] · [[-ушк]] · [[-юшк]] · [[-охоньк]] · [[-ошеньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-еньк ویکی‌واژه انگلیسی: -еньк]
7t0f3ba7kkowmpvzgpyue0byg5ba8kz
-ёхоньк
0
220076
916577
2026-09-30T12:14:09Z
NVS MHN
47119
-ёхоньк
916577
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-охоньк]] با دگرگونی آوایی. گونه‌ای محاوره‌ای و محبت‌آمیز با تأکید بیشتر.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈʲoxənʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-ёхоньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد. این گونه غالباً در ادبیات فولکلور و شعر به کار می‌رود.
#: [[тихий]] — آرام کوچک
#: [[лёгкий]] — سبک کوچک
#: [[мягкий]] — نرم کوچک
#: [[сухой]] — خشک کوچک
#: [[один]] — تنها کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -ёхонький || -ёхонькое || -ёхонькая || -ёхонькие
|-
| اضافی || -ёхонького || -ёхонького || -ёхонькой || -ёхоньких
|-
| برایی || -ёхонькому || -ёхонькому || -ёхонькой || -ёхоньким
|-
| مفعولی || -ёхонький || -ёхонькое || -ёхонькую || -ёхонькие
|-
| ابزاری || -ёхоньким || -ёхоньким || -ёхонькой || -ёхонькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -ёхоньком || -ёхоньком || -ёхонькой || -ёхоньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-охоньк]]
* [[-ёшеньк]]
* [[-усеньк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[тихохонький]]
* [[легёхонький]]
* [[мягёхонький]]
* [[сухёхонький]]
* [[одинёхонький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-охоньк]] · [[-ёшеньк]] · [[-ошеньк]] · [[-оньк]] · [[-еньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-ёхоньк ویکی‌واژه انگلیسی: -ёхоньк]
hljuoxtap1ocqmapfvknuzgjluxpjx4
-ёшеньк
0
220077
916578
2026-09-30T12:14:58Z
NVS MHN
47119
-ёшеньк
916578
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-ошеньк]] با دگرگونی آوایی. گونه‌ای محاوره‌ای و محبت‌آمیز با تأکید بیشتر.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈʲoʂɨnʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-ёшеньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد. این گونه غالباً در ادبیات فولکلور و شعر به کار می‌رود.
#: [[тихий]] — آرام کوچک
#: [[лёгкий]] — سبک کوچک
#: [[мягкий]] — نرم کوچک
#: [[сухой]] — خشک کوچک
#: [[один]] — تنها کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -ёшенький || -ёшенькое || -ёшенькая || -ёшенькие
|-
| اضافی || -ёшенького || -ёшенького || -ёшенькой || -ёшеньких
|-
| برایی || -ёшенькому || -ёшенькому || -ёшенькой || -ёшеньким
|-
| مفعولی || -ёшенький || -ёшенькое || -ёшенькую || -ёшенькие
|-
| ابزاری || -ёшеньким || -ёшеньким || -ёшенькой || -ёшенькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -ёшеньком || -ёшеньком || -ёшенькой || -ёшеньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-ошеньк]]
* [[-ёхоньк]]
* [[-усеньк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[тихёшенький]]
* [[легёшенький]]
* [[мягёшенький]]
* [[сухёшенький]]
* [[одинёшенький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-ошеньк]] · [[-ёхоньк]] · [[-охоньк]] · [[-оньк]] · [[-еньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-ёшеньк ویکی‌واژه انگلیسی: -ёшеньк]
0bmqkt85bh72ww37z9z5yzvt6wh0a99
один
0
220078
916579
2026-09-30T12:16:45Z
NVS MHN
47119
один
916579
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''ѥдинъ'' (jedinŭ)، از پیشاسلاوی ''*edinъ''. هم‌ریشه با [[единственный]] (تنها) و [[единица]] (واحد).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ɐˈdʲin/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-один.ogg}}
=== عدد ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''один''' (''مؤنث:'' [[одна]]، ''خنثی:'' [[одно]]، ''جمع:'' [[одни]])
</div>
# [[یک]]؛ عدد اصلی میان صفر و دو.
#: ''один рубль''
#:: یک روبل
#: ''одна книга''
#:: یک کتاب
#: ''одно окно''
#:: یک پنجره
=== ضمیر ===
'''один'''
# [[تنها]]، [[فقط]]؛ بدون همراه یا چیز دیگر.
#: ''Я остался один.''
#:: من تنها ماندم.
# [[یکسان]]، [[همان]]؛ اشاره به چیزی مشترک.
#: ''Мы живём в одном доме.''
#:: ما در یک خانه زندگی می‌کنیم.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || один || одно || одна || одни
|-
| اضافی || одного || одного || одной || одних
|-
| برایی || одному || одному || одной || одним
|-
| مفعولی || один / одного || одно || одну || одни / одних
|-
| ابزاری || одним || одним || одной || одними
|-
| اضافی (پیشرویی) || одном || одном || одной || одних
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[единый]]
* [[единственный]]
==== متضادها ====
* [[много]] — زیاد
* [[несколько]] — چند
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[однажды]]
* [[одинаковый]]
* [[одиночество]]
* [[единственный]]
* [[единица]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|یک}}
* {{ت|ar|واحد}}
* {{ت|de|eins}}
* {{ت|en|one}}
* {{ت|fa|یک}}
* {{ت|fr|un}}
* {{ت|it|uno}}
* {{ت|tr|bir}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[два]] · [[три]] · [[однажды]] · [[один]] · [[единственный]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/один ویکی‌واژه انگلیسی: один]
31zbarh08zp9rmdt8yovr8olc2qfsr9
-усеньк
0
220079
916580
2026-09-30T12:18:07Z
NVS MHN
47119
-усеньк
916580
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-оньк]] با افزودن [[-ус-]] برای تأکید بیشتر. گونه‌ای محاوره‌ای، فولکلور و محبت‌آمیز.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈusʲɪnʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-усеньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد. این گونه غالباً در ادبیات فولکلور و ترانه‌های عامیانه به کار می‌رود.
#: [[малый]] — کوچک کوچک
#: [[милый]] — عزیز کوچک
#: [[дорогой]] — گران کوچک
#: [[хороший]] — خوب کوچک
#: [[родной]] — عزیز کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -усенький || -усенькое || -усенькая || -усенькие
|-
| اضافی || -усенького || -усенького || -усенькой || -усеньких
|-
| برایی || -усенькому || -усенькому || -усенькой || -усеньким
|-
| مفعولی || -усенький || -усенькое || -усенькую || -усенькие
|-
| ابزاری || -усеньким || -усеньким || -усенькой || -усенькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -усеньком || -усеньком || -усенькой || -усеньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-юсеньк]]
* [[-ёхоньк]]
* [[-ёшеньк]]
* [[-охоньк]]
* [[-ошеньк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[малюсенький]]
* [[милюсенький]]
* [[дорогусенький]]
* [[хорошусенький]]
* [[роднусенький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-юсеньк]] · [[-ёхоньк]] · [[-ёшеньк]] · [[-охоньк]] · [[-ошеньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-усеньк ویکی‌واژه انگلیسی: -усеньк]
eqld47u5019cfur0be9hc4chzta01f8
-юсеньк
0
220080
916581
2026-09-30T12:19:29Z
NVS MHN
47119
-юсеньк
916581
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-усеньк]] با دگرگونی آوایی. گونه‌ای محاوره‌ای، فولکلور و محبت‌آمیز که پس از ستاک‌های نرم به کار می‌رود.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈʲusʲɪnʲk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-юсеньк'''
</div>
# پسوند تصغیر و محبت؛ از صفت، صفتی محبت‌آمیز و کوچک‌ساز می‌سازد. این گونه غالباً در ادبیات فولکلور و ترانه‌های عامیانه به کار می‌رود.
#: [[малый]] — کوچک کوچک
#: [[милый]] — عزیز کوچک
#: [[хороший]] — خوب کوچک
#: [[тонкий]] — نازک کوچک
#: [[лёгкий]] — سبک کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || -юсенький || -юсенькое || -юсенькая || -юсенькие
|-
| اضافی || -юсенького || -юсенького || -юсенькой || -юсеньких
|-
| برایی || -юсенькому || -юсенькому || -юсенькой || -юсеньким
|-
| مفعولی || -юсенький || -юсенькое || -юсенькую || -юсенькие
|-
| ابزاری || -юсеньким || -юсеньким || -юсенькой || -юсенькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || -юсеньком || -юсеньком || -юсенькой || -юсеньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-усеньк]]
* [[-ёхоньк]]
* [[-ёшеньк]]
* [[-охоньк]]
* [[-ошеньк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[малюсенький]]
* [[милюсенький]]
* [[хорошусенький]]
* [[тонюсенький]]
* [[легюсенький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر و محبت}}
* {{ت|ar|ـة}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-усеньк]] · [[-ёхоньк]] · [[-ёшеньк]] · [[-охоньк]] · [[-ошеньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-юсеньк ویکی‌واژه انگلیسی: -юсеньк]
9omrl3w4x9yxsp8hbma5y3g02f3wwe9
-итель
0
220081
916583
2026-09-30T12:21:25Z
NVS MHN
47119
-итель
916583
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[-и]] (پایانهٔ فعل) + [[-тель]] (پسوند اسم‌ساز). این پسوند از ستاک فعل، اسم فاعل می‌سازد.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈʲitʲɪlʲ/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-итель'''
</div>
# پسوند اسم‌ساز؛ از فعل، اسم مذکر می‌سازد که بر انجام‌دهندهٔ کار دلالت دارد.
#: [[учить]] — آموزگار
#: [[писать]] — نویسنده
#: [[водить]] — راننده
#: [[строить]] — سازنده
#: [[любить]] — دوستدار
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || -итель || -ители
|-
| اضافی || -ителя || -ителей
|-
| برایی || -ителю || -ителям
|-
| مفعولی || -ителя || -ителей
|-
| ابزاری || -ителем || -ителями
|-
| اضافی (پیشرویی) || -ителе || -ителях
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-тель]]
* [[-ник]]
* [[-щик]]
* [[-чик]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[учитель]]
* [[писатель]]
* [[водитель]]
* [[строитель]]
* [[любитель]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|انجام‌دهنده}}
* {{ت|ar|فاعل}}
* {{ت|de|-er}}
* {{ت|en|-er}}
* {{ت|fa|-نده}}
* {{ت|fr|-eur}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-тель]] · [[-ник]] · [[-щик]] · [[-чик]] · [[-ец]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-итель ویکی‌واژه انگلیسی: -итель]
i9e63ot4hkm0dk74ky13rkg2lft8e5v
учить
0
220082
916584
2026-09-30T12:23:44Z
NVS MHN
47119
учить
916584
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''учити'' (učiti)، از پیشاسلاوی ''*učiti''. هم‌ریشه با [[учиться]] (آموختن) و [[учитель]] (آموزگار).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ʊˈt͡ɕitʲ/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-учить.ogg}}
=== فعل ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''учить''' (''ناقص، گذرا'')
</div>
# [[آموزش دادن]]، [[درس دادن]]؛ به کسی چیزی یاد دادن.
#: ''Он учит детей математике.''
#:: او به بچه‌ها ریاضی می‌آموزد.
# [[یاد گرفتن]]، [[فرا گرفتن]]؛ چیزی را به خاطر سپردن یا تمرین کردن.
#: ''Я учу русский язык.''
#:: من زبان روسی یاد می‌گیرم.
# [[حفظ کردن]]؛ از بر کردن.
#: ''учить стихотворение''
#:: شعر حفظ کردن
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" | حال ساده
|-
| من || учу
|-
| تو || учишь
|-
| او/آن || учит
|-
| ما || учим
|-
| شما || учите
|-
| آن‌ها || учат
|}
* گذشته: учил (مذکر)، учила (مؤنث)، учило (خنثی)، учили (جمع)
* امر: учи، учите
* اسم فاعل: учащий
* اسم مفعول: учимый
* قید: уча
==== مترادف‌ها ====
* [[обучать]]
* [[преподавать]]
* [[изучать]]
* [[заучивать]]
==== متضادها ====
* [[забывать]]
* [[разучиваться]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[учиться]]
* [[учитель]]
* [[ученик]]
* [[учёба]]
* [[учебник]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|آموزش دادن}}
* {{ت|ar|علم}}
* {{ت|de|lehren}}
* {{ت|en|teach}}
* {{ت|fa|آموزش دادن}}
* {{ت|fr|enseigner}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|یاد گرفتن}}
* {{ت|ar|تعلم}}
* {{ت|de|lernen}}
* {{ت|en|learn}}
* {{ت|fa|یاد گرفتن}}
* {{ت|fr|apprendre}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[учиться]] · [[учитель]] · [[ученик]] · [[учёба]] · [[учебник]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/учить ویکی‌واژه انگلیسی: учить]
9d0fs0dt471d8n5lphgp5q83qn36oz6
учиться
0
220083
916585
2026-09-30T12:25:55Z
NVS MHN
47119
учиться
916585
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[учить]] (آموزش دادن) + [[-ся]] (پسوند بازتابی). هم‌ریشه با [[учитель]] (آموزگار) و [[ученик]] (شاگرد).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ʊˈt͡ɕit͡sə/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-учиться.ogg}}
=== فعل ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''учиться''' (''ناقص، لازم، بازتابی'')
</div>
# [[درس خواندن]]، [[تحصیل کردن]]؛ در جایی به‌عنوان دانش‌آموز یا دانشجو آموزش دیدن.
#: ''Она учится в университете.''
#:: او در دانشگاه درس می‌خواند.
# [[یاد گرفتن]]، [[آموختن]]؛ مهارت یا دانشی را کسب کردن.
#: ''Я учусь русскому языку.''
#:: من در حال یاد گرفتن زبان روسی هستم.
# با حرف اضافه: [[آموختن]] از کسی یا چیزی؛ الگو گرفتن.
#: ''Учись у лучших.''
#:: از بهترین‌ها یاد بگیر.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" | حال ساده
|-
| من || учусь
|-
| تو || учишься
|-
| او/آن || учится
|-
| ما || учимся
|-
| شما || учитесь
|-
| آن‌ها || учатся
|}
* گذشته: учился (مذکر)، училась (مؤنث)، училось (خنثی)، учились (جمع)
* امر: учись، учитесь
* اسم فاعل: учащийся
==== مترادف‌ها ====
* [[обучаться]]
* [[изучать]]
* [[заниматься]]
==== متضادها ====
* [[разучиваться]]
* [[забывать]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[учащийся]]
* [[учёба]]
* [[ученик]]
* [[ученица]]
* [[учебник]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|درس خواندن}}
* {{ت|ar|تعلم}}
* {{ت|de|studieren}}
* {{ت|en|study}}
* {{ت|fa|درس خواندن}}
* {{ت|fr|étudier}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|یاد گرفتن}}
* {{ت|ar|تعلم}}
* {{ت|de|lernen}}
* {{ت|en|learn}}
* {{ت|fa|یاد گرفتن}}
* {{ت|fr|apprendre}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[учить]] · [[учитель]] · [[ученик]] · [[учёба]] · [[учебник]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/учиться ویکی‌واژه انگلیسی: учиться]
084crtkqx9miana7cm48uin9n7atw4h
обучаться
0
220084
916586
2026-09-30T13:35:11Z
NVS MHN
47119
обучаться
916586
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[обучать]] (آموزش دادن) + [[-ся]] (پسوند بازتابی). هم‌ریشه با [[обучить]] (آموختن) و [[обучение]] (آموزش).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ɐbʊˈt͡ɕat͡sə/}}
=== فعل ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''обучаться''' (''ناقص، لازم، بازتابی''؛ ''مصدر کامل:'' [[обучиться]])
</div>
# [[آموزش دیدن]]، [[تعلیم دیدن]]؛ در جایی یا توسط کسی آموزش گرفتن.
#: ''Он обучается в военном училище.''
#:: او در دانشکدهٔ نظامی آموزش می‌بیند.
# [[یاد گرفتن]]، [[فرا گرفتن]]؛ مهارت یا دانشی را کسب کردن.
#: ''Она обучается игре на скрипке.''
#:: او در حال یاد گرفتن نوازندگی ویولن است.
# با حرف اضافه: [[آموختن]] به؛ عادت کردن به چیزی از طریق تمرین.
#: ''Обучаться новому ремеслу.''
#:: آموختن یک حرفهٔ جدید.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" | حال ساده
|-
| من || обучаюсь
|-
| تو || обучаешься
|-
| او/آن || обучается
|-
| ما || обучаемся
|-
| شما || обучаетесь
|-
| آن‌ها || обучаются
|}
* گذشته: обучался (مذکر)، обучалась (مؤنث)، обучалось (خنثی)، обучались (جمع)
* امر: обучайся، обучайтесь
* اسم فاعل: обучающийся
* اسم مفعول: обучаемый
* قید: обучаясь
==== مترادف‌ها ====
* [[учиться]]
* [[изучать]]
* [[заниматься]]
==== متضادها ====
* [[разучиваться]]
* [[забывать]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[обучать]]
* [[обучить]]
* [[обучение]]
* [[обучающийся]]
* [[обучаемость]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|آموزش دیدن}}
* {{ت|ar|تدرّب}}
* {{ت|de|ausgebildet werden}}
* {{ت|en|be trained}}
* {{ت|fa|آموزش دیدن}}
* {{ت|fr|être formé}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|یاد گرفتن}}
* {{ت|ar|تعلّم}}
* {{ت|de|lernen}}
* {{ت|en|learn}}
* {{ت|fa|یاد گرفتن}}
* {{ت|fr|apprendre}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[учиться]] · [[обучать]] · [[обучить]] · [[обучение]] · [[обучающийся]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/обучаться ویکی‌واژه انگلیسی: обучаться]
ldyp5nlisegpbkzp4k5tpct7y4rkd9b
916587
916586
2026-09-30T13:37:39Z
NVS MHN
47119
audio
916587
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[обучать]] (آموزش دادن) + [[-ся]] (پسوند بازتابی). هم‌ریشه با [[обучить]] (آموختن) و [[обучение]] (آموزش).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ɐbʊˈt͡ɕat͡sə/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-обучаться.ogg}}
=== فعل ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''обучаться''' (''ناقص، لازم، بازتابی''؛ ''مصدر کامل:'' [[обучиться]])
</div>
# [[آموزش دیدن]]، [[تعلیم دیدن]]؛ در جایی یا توسط کسی آموزش گرفتن.
#: ''Он обучается в военном училище.''
#:: او در دانشکدهٔ نظامی آموزش می‌بیند.
# [[یاد گرفتن]]، [[فرا گرفتن]]؛ مهارت یا دانشی را کسب کردن.
#: ''Она обучается игре на скрипке.''
#:: او در حال یاد گرفتن نوازندگی ویولن است.
# با حرف اضافه: [[آموختن]] به؛ عادت کردن به چیزی از طریق تمرین.
#: ''Обучаться новому ремеслу.''
#:: آموختن یک حرفهٔ جدید.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" | حال ساده
|-
| من || обучаюсь
|-
| تو || обучаешься
|-
| او/آن || обучается
|-
| ما || обучаемся
|-
| شما || обучаетесь
|-
| آن‌ها || обучаются
|}
* گذشته: обучался (مذکر)، обучалась (مؤنث)، обучалось (خنثی)، обучались (جمع)
* امر: обучайся، обучайтесь
* اسم فاعل: обучающийся
* اسم مفعول: обучаемый
* قید: обучаясь
==== مترادف‌ها ====
* [[учиться]]
* [[изучать]]
* [[заниматься]]
==== متضادها ====
* [[разучиваться]]
* [[забывать]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[обучать]]
* [[обучить]]
* [[обучение]]
* [[обучающийся]]
* [[обучаемость]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|آموزش دیدن}}
* {{ت|ar|تدرّب}}
* {{ت|de|ausgebildet werden}}
* {{ت|en|be trained}}
* {{ت|fa|آموزش دیدن}}
* {{ت|fr|être formé}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|یاد گرفتن}}
* {{ت|ar|تعلّم}}
* {{ت|de|lernen}}
* {{ت|en|learn}}
* {{ت|fa|یاد گرفتن}}
* {{ت|fr|apprendre}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[учиться]] · [[обучать]] · [[обучить]] · [[обучение]] · [[обучающийся]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/обучаться ویکی‌واژه انگلیسی: обучаться]
ccjru271grs7i6ffeytjugi1dpi90o4
-ся
0
220085
916588
2026-09-30T13:39:29Z
NVS MHN
47119
-ся
916588
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[себя]] (خود) که به مرور زمان کوتاه شده است. در اصل ضمیر بازتابی بوده و سپس به پسوند فعل تبدیل شده است.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-sʲə/}} (پس از همخوان)
* {{آیپا|/-sʲa/}} (پس از صدادار)
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-ся'''
</div>
# پسوند بازتابی؛ فعل را به فعل بازتابی تبدیل می‌کند و بر انجام کار بر خود دلالت دارد.
#: [[мыть]] — شستن؛ [[мыться]] — خود را شستن
#: [[одевать]] — پوشاندن؛ [[одеваться]] — لباس پوشیدن
#: [[учить]] — آموختن؛ [[учиться]] — درس خواندن
# پسوند مجهول‌ساز؛ فعل را به فعل مجهول تبدیل می‌کند.
#: [[строить]] — ساختن؛ [[строиться]] — ساخته شدن
#: [[читать]] — خواندن؛ [[читаться]] — خوانده شدن
# پسوند لازم‌ساز؛ فعل گذرا را به فعل لازم تبدیل می‌کند.
#: [[начать]] — آغاز کردن؛ [[начаться]] — آغاز شدن
#: [[кончить]] — تمام کردن؛ [[кончиться]] — تمام شدن
==== صرف ====
* پس از همخوان: -ся
* پس از صدادار: -сь (در برخی صرف‌ها)
* نمونه در صرف فعل [[учиться]]:
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" | حال ساده
|-
| من || учусь
|-
| تو || учишься
|-
| او/آن || учится
|-
| ما || учимся
|-
| شما || учитесь
|-
| آن‌ها || учатся
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[себя]] (کهن)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[учиться]]
* [[мыться]]
* [[одеваться]]
* [[строиться]]
* [[начаться]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|پسوند بازتابی}}
* {{ت|ar|ـ}}
* {{ت|de|sich}}
* {{ت|en|-self}}
* {{ت|fa|خود}}
* {{ت|fr|se}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[себя]] · [[учиться]] · [[мыться]] · [[одеваться]] · [[строиться]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-ся ویکی‌واژه انگلیسی: -ся]
ezr41lxyc2gror8oqsnxz45q9xijl90
себя
0
220086
916589
2026-09-30T13:41:28Z
NVS MHN
47119
себя
916589
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''себе'' (sebe)، از پیشاسلاوی ''*sebe''. هم‌ریشه با [[себялюбие]] (خودخواهی) و [[себялюбивый]] (خودخواه).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/sʲɪˈbʲa/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-себя.ogg}}
=== ضمیر ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''себя''' (''ضمیر بازتابی، بدون حالت فاعلی'')
</div>
# [[خود]]، [[خویش]]؛ اشاره به شخص یا چیزی که فاعل جمله است.
#: ''Он купил себе книгу.''
#:: او برای خودش کتابی خرید.
#: ''Она любит себя.''
#:: او خودش را دوست دارد.
# {{مجاز}} [[خود]]؛ برای تأکید بر شخص معین.
#: ''Это не о тебе, а о себе.''
#:: این دربارهٔ تو نیست، دربارهٔ خودم است.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! شکل
|-
| فاعلی || —
|-
| اضافی || себя
|-
| برایی || себе
|-
| مفعولی || себя
|-
| ابزاری || собой / собою
|-
| اضافی (پیشرویی) || о себе
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[сам]] (خود)
* [[свой]] (مال خود)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[себялюбие]]
* [[себялюбивый]]
* [[себестоимость]]
* [[себя]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|خود}}
* {{ت|ar|نفسه}}
* {{ت|de|sich}}
* {{ت|en|oneself}}
* {{ت|fa|خود}}
* {{ت|fr|soi}}
* {{ت|it|sé}}
* {{ت|tr|kendini}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[сам]] · [[свой]] · [[себялюбие]] · [[себестоимость]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/себя ویکی‌واژه انگلیسی: себя]
r6y3rp6eu6ehqjf9fodh93fd8jew3lj
-ох-
0
220087
916590
2026-09-30T13:44:18Z
NVS MHN
47119
-ох-
916590
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
میانوند تأکیدی که به ستاک صفت می‌پیوندد و پیش از پسوندهای تصغیر و محبت مانند [[-оньк]] و [[-еньк]] می‌آید.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈox-/}}
=== میانوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-ох-'''
</div>
# میانوند تأکیدی؛ برای شدت بخشیدن به معنی صفت پیش از پسوندهای تصغیر و محبت به کار می‌رود.
#: [[тихий]] — [[тихохонький]]
#: [[лёгкий]] — [[легохонький]]
#: [[мягкий]] — [[мягохонький]]
#: [[сухой]] — [[сухохонький]]
#: [[плохой]] — [[плохохонький]]
==== گونه‌های دیگر ====
* [[-ёх-]] (گونهٔ نرم)
* [[-ош-]]
* [[-ёш-]]
* [[-ус-]]
* [[-юс-]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[тихохонький]]
* [[легохонький]]
* [[мягохонький]]
* [[сухохонький]]
* [[плохохонький]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تأکید}}
* {{ت|ar|ـ}}
* {{ت|de|-}}
* {{ت|en|-}}
* {{ت|fa|-}}
* {{ت|fr|-}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-ёх-]] · [[-ош-]] · [[-ёш-]] · [[-ус-]] · [[-юс-]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-ох- ویکی‌واژه انگلیسی: -ох-]
ns08kpht0r5itf5wq3cfsb3578tbeeu
малюсенький
0
220088
916591
2026-09-30T13:46:27Z
NVS MHN
47119
малюсенький
916591
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[малый]] (کوچک) + [[-юсеньк-]] (پسوند تصغیر و محبت) + [[-ий]] (پایانهٔ صفت).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/mɐˈlʲusʲɪnʲkʲɪj/}}
=== صفت ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''малюсенький'''
</div>
# [[خیلی کوچک]]، [[کوچولو]]؛ تصغیر و محبت‌آمیز [[малый]].
#: ''малюсенький домик''
#:: خانهٔ کوچولوی کوچک
#: ''малюсенькая комнатка''
#:: اتاقک کوچک
#: ''малюсенькое деревце''
#:: درخت کوچک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || малюсенький || малюсенькое || малюсенькая || малюсенькие
|-
| اضافی || малюсенького || малюсенького || малюсенькой || малюсеньких
|-
| برایی || малюсенькому || малюсенькому || малюсенькой || малюсеньким
|-
| مفعولی || малюсенький || малюсенькое || малюсенькую || малюсенькие
|-
| ابزاری || малюсеньким || малюсеньким || малюсенькой || малюсенькими
|-
| اضافی (پیشرویی) || малюсеньком || малюсеньком || малюсенькой || малюсеньких
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[маленький]]
* [[крошечный]]
* [[миниатюрный]]
==== متضادها ====
* [[большой]]
* [[огромный]]
* [[громадный]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[малый]]
* [[маленький]]
* [[малюсенько]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|خیلی کوچک}}
* {{ت|ar|صغير جداً}}
* {{ت|de|winzig}}
* {{ت|en|tiny}}
* {{ت|fa|کوچولوی}}
* {{ت|fr|minuscule}}
* {{ت|it|minuscolo}}
* {{ت|tr|minik}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[малый]] · [[маленький]] · [[крошечный]] · [[-юсеньк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/малюсенький ویکی‌واژه انگلیسی: малюсенький]
kwyhvfimr2f7gnwnt9cq11zgoc9ibzp
-ишк
0
220089
916592
2026-09-30T13:57:10Z
NVS MHN
47119
-ишк
916592
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''-ишкъ'' (-iškŭ)، از پیشاسلاوی ''*-išьkъ''. این پسوند اغلب بار [[تحقیر]] یا [[کوچک شماری]] دارد.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/-ˈʲiʂk/}}
=== پسوند ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''-ишк'''
</div>
# پسوند تصغیر با بار تحقیر یا کوچک‌شماری؛ از اسم، اسمی می‌سازد که بر خواری یا کوچکی دلالت دارد.
#: [[дом]] — خانهٔ محقر
#: [[город]] — شهرک بی‌ارزش
#: [[сын]] — پسرک
#: [[воришка]] — دزدک
#: [[хвастишка]] — لاف‌زنک
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || -ишка || -ишки
|-
| اضافی || -ишки || -ишек
|-
| برایی || -ишке || -ишкам
|-
| مفعولی || -ишку || -ишки
|-
| ابزاری || -ишкой || -ишками
|-
| اضافی (پیشرویی) || -ишке || -ишках
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[-ишк]]
* [[-онк]]
* [[-ёнк]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[домишко]]
* [[городишко]]
* [[сынишка]]
* [[воришка]]
* [[хвастишка]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|تصغیر تحقیرآمیز}}
* {{ت|ar|ـ}}
* {{ت|de|-chen}}
* {{ت|en|-y}}
* {{ت|fa|-ک}}
* {{ت|fr|-et}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[-ышк]] · [[-онк]] · [[-ёнк]] · [[-ушк]] · [[-юшк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/-ишк ویکی‌واژه انگلیسی: -ишк]
sqt0g32evrugbhz2hnvtbmupvdgxzm0
воришка
0
220090
916593
2026-09-30T14:02:58Z
NVS MHN
47119
воришка
916593
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[вор]] (دزد) + [[-ишк-]] (پسوند تصغیر تحقیرآمیز) + [[-а]] (پایانهٔ اسم).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/vɐˈrʲiʂkə/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''воришка''' (''جنسیت: مذکر/مؤنث، جاندار''، ''جمع:'' [[воришки]])
</div>
# [[دزدک]]، [[دزد کوچک]]؛ تصغیر تحقیرآمیز [[вор]].
#: ''Этот воришка украл яблоки из сада.''
#:: این دزدک سیب‌ها را از باغ دزدید.
# {{مجاز}} محاوره‌ای [[دزد]]؛ با بار تحقیر یا شوخی.
#: ''Ах ты, воришка!''
#:: آها ای دزدک!
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || воришка || воришки
|-
| اضافی || воришки || воришек
|-
| برایی || воришке || воришкам
|-
| مفعولی || воришку || воришек
|-
| ابزاری || воришкой || воришками
|-
| اضافی (پیشرویی) || воришке || воришках
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[вор]]
* [[воровка]]
* [[жулик]]
==== متضادها ====
* [[честный человек]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[вор]]
* [[воровка]]
* [[воровать]]
* [[воровство]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دزدک}}
* {{ت|ar|سارق صغير}}
* {{ت|de|Diebchen}}
* {{ت|en|little thief}}
* {{ت|fa|دزدک}}
* {{ت|fr|petit voleur}}
* {{ت|it|ladruncolo}}
* {{ت|tr|hırsızcağız}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[вор]] · [[воровка]] · [[воровать]] · [[воровство]] · [[-ишк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/воришка ویکی‌واژه انگلیسی: воришка]
l1bvc00lgjytsbkit9dwlswjclid7wg
916594
916593
2026-09-30T14:03:51Z
NVS MHN
47119
audio
916594
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[вор]] (دزد) + [[-ишк-]] (پسوند تصغیر تحقیرآمیز) + [[-а]] (پایانهٔ اسم).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/vɐˈrʲiʂkə/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-воришка.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''воришка''' (''جنسیت: مذکر/مؤنث، جاندار''، ''جمع:'' [[воришки]])
</div>
# [[دزدک]]، [[دزد کوچک]]؛ تصغیر تحقیرآمیز [[вор]].
#: ''Этот воришка украл яблоки из сада.''
#:: این دزدک سیب‌ها را از باغ دزدید.
# {{مجاز}} محاوره‌ای [[دزد]]؛ با بار تحقیر یا شوخی.
#: ''Ах ты, воришка!''
#:: آها ای دزدک!
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || воришка || воришки
|-
| اضافی || воришки || воришек
|-
| برایی || воришке || воришкам
|-
| مفعولی || воришку || воришек
|-
| ابزاری || воришкой || воришками
|-
| اضافی (پیشرویی) || воришке || воришках
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[вор]]
* [[воровка]]
* [[жулик]]
==== متضادها ====
* [[честный человек]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[вор]]
* [[воровка]]
* [[воровать]]
* [[воровство]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دزدک}}
* {{ت|ar|سارق صغير}}
* {{ت|de|Diebchen}}
* {{ت|en|little thief}}
* {{ت|fa|دزدک}}
* {{ت|fr|petit voleur}}
* {{ت|it|ladruncolo}}
* {{ت|tr|hırsızcağız}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[вор]] · [[воровка]] · [[воровать]] · [[воровство]] · [[-ишк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/воришка ویکی‌واژه انگلیسی: воришка]
l5vf1xqphj9twjq1il8mwix1gjezu1d
вор
0
220091
916595
2026-09-30T14:06:22Z
NVS MHN
47119
вор
916595
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''воръ'' (vorŭ)، از پیشاسلاوی ''*vorъ''. هم‌ریشه با [[воровать]] (دزدیدن) و [[воровство]] (دزدی).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/vor/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вор.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''вор''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''، ''جمع:'' [[воры]])
</div>
# [[دزد]]؛ کسی که مال دیگری را می‌دزدد.
#: ''Вора поймали на месте преступления.''
#:: دزد را در صحنهٔ جرم گرفتند.
# محاوره ای: [[کلاهبردار]]، [[شیاد]]؛ کسی که فریب می‌دهد.
#: ''Он оказался вором и обманщиком.''
#:: او دزد و فریبکاری از آب درآمد.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || вор || воры
|-
| اضافی || вора || воров
|-
| برایی || вору || ворам
|-
| مفعولی || вора || воров
|-
| ابزاری || вором || ворами
|-
| اضافی (پیشرویی) || воре || ворах
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[ворюга]] (تصغیر تحقیرآمیز)
* [[жулик]]
* [[мошенник]]
* [[грабитель]]
==== متضادها ====
* [[честный человек]]
* [[законопослушный гражданин]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[воровка]]
* [[воровать]]
* [[воровство]]
* [[вороватый]]
* [[ворюга]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دزد}}
* {{ت|ar|لص}}
* {{ت|de|Dieb}}
* {{ت|en|thief}}
* {{ت|fa|دزد}}
* {{ت|fr|voleur}}
* {{ت|it|ladro}}
* {{ت|tr|hırsız}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[воровка]] · [[воровать]] · [[воровство]] · [[ворюга]] · [[-ишк]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/вор ویکی‌واژه انگلیسی: вор]
tk6n8vl4m0m2djlvcubgrnpj4rc5xr0
жулик
0
220092
916596
2026-09-30T16:06:38Z
NVS MHN
47119
жулик
916596
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[жулить]] (تقلب کردن) + [[-ик]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[жульё]] (دزدها) و [[жульничество]] (تقلب).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈʐulʲɪk/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''жулик''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''، ''جمع:'' [[жулики]])
</div>
# [[کلاهبردار]]، [[دزد کوچک]]؛ کسی که با حیله مال دیگران را می‌گیرد.
#: ''Его поймали как жулика.''
#:: او را به عنوان کلاهبردار گرفتند.
#: ''Этот жулик обманул старушку.''
#:: این کلاهبردار پیرزن را فریب داد.
# محاوره‌ای: [[شیاد]]، [[رذل]]؛ با بار تحقیر یا شوخی.
#: ''Ах ты, жулик!''
#:: آها ای شیاد!
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || жулик || жулики
|-
| اضافی || жулика || жуликов
|-
| برایی || жулику || жуликам
|-
| مفعولی || жулика || жуликов
|-
| ابزاری || жуликом || жуликами
|-
| اضافی (پیشرویی) || жулике || жуликах
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[вор]]
* [[мошенник]]
* [[плут]]
* [[обманщик]]
* [[проходимец]]
==== متضادها ====
* [[честный человек]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[жульничать]]
* [[жульничество]]
* [[жульё]]
* [[жуликоватый]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|کلاهبردار}}
* {{ت|ar|نصاب}}
* {{ت|de|Gauner}}
* {{ت|en|swindler}}
* {{ت|fa|کلاهبردار}}
* {{ت|fr|escroc}}
* {{ت|it|truffatore}}
* {{ت|tr|dolandırıcı}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[вор]] · [[мошенник]] · [[плут]] · [[жульничать]] · [[жульничество]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/жулик ویکی‌واژه انگلیسی: жулик]
n25yjbmgope0d2r9o715a1i2dq4zwf8
916597
916596
2026-09-30T16:07:40Z
NVS MHN
47119
/* آوایش */
916597
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[жулить]] (تقلب کردن) + [[-ик]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[жульё]] (دزدها) و [[жульничество]] (تقلب).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈʐulʲɪk/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-жулик.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''жулик''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''، ''جمع:'' [[жулики]])
</div>
# [[کلاهبردار]]، [[دزد کوچک]]؛ کسی که با حیله مال دیگران را می‌گیرد.
#: ''Его поймали как жулика.''
#:: او را به عنوان کلاهبردار گرفتند.
#: ''Этот жулик обманул старушку.''
#:: این کلاهبردار پیرزن را فریب داد.
# محاوره‌ای: [[شیاد]]، [[رذل]]؛ با بار تحقیر یا شوخی.
#: ''Ах ты, жулик!''
#:: آها ای شیاد!
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || жулик || жулики
|-
| اضافی || жулика || жуликов
|-
| برایی || жулику || жуликам
|-
| مفعولی || жулика || жуликов
|-
| ابزاری || жуликом || жуликами
|-
| اضافی (پیشرویی) || жулике || жуликах
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[вор]]
* [[мошенник]]
* [[плут]]
* [[обманщик]]
* [[проходимец]]
==== متضادها ====
* [[честный человек]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[жульничать]]
* [[жульничество]]
* [[жульё]]
* [[жуликоватый]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|کلاهبردار}}
* {{ت|ar|نصاب}}
* {{ت|de|Gauner}}
* {{ت|en|swindler}}
* {{ت|fa|کلاهبردار}}
* {{ت|fr|escroc}}
* {{ت|it|truffatore}}
* {{ت|tr|dolandırıcı}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[вор]] · [[мошенник]] · [[плут]] · [[жульничать]] · [[жульничество]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/жулик ویکی‌واژه انگلیسی: жулик]
77hevubyavu0tnj7urjctlosrz5uf92
жульничество
0
220093
916598
2026-09-30T16:25:27Z
NVS MHN
47119
жульничество
916598
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[жульничать]] (تقلب کردن) + [[-ество]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[жулик]] (کلاهبردار) و [[жульё]] (دزدها).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈʐulʲnʲɪt͡ɕɪstvə/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''жульничество''' (''جنسیت: خنثی، بی‌جان''، ''معمولاً بدون جمع'')
</div>
# [[کلاهبرداری]]، [[تقلب]]؛ عمل فریب دادن دیگران برای گرفتن مال یا امتیاز.
#: ''Его обвинили в жульничестве.''
#:: او را به کلاهبرداری متهم کردند.
#: ''В игре не допускается жульничество.''
#:: در بازی تقلب مجاز نیست.
# {{مجاز}} [[حیله گری]]، [[فریبکاری]]؛ رفتار ناراست و نادرست.
#: ''Это чистое жульничество!''
#:: این تقلب محض است!
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد
|-
| فاعلی || жульничество
|-
| اضافی || жульничества
|-
| برایی || жульничеству
|-
| مفعولی || жульничество
|-
| ابزاری || жульничеством
|-
| اضافی (پیشرویی) || жульничестве
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[обман]]
* [[мошенничество]]
* [[плутовство]]
* [[надувательство]]
==== متضادها ====
* [[честность]]
* [[порядочность]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[жулик]]
* [[жульничать]]
* [[жульё]]
* [[жуликоватый]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|کلاهبرداری}}
* {{ت|ar|نصب}}
* {{ت|de|Betrug}}
* {{ت|en|swindle}}
* {{ت|fa|کلاهبرداری}}
* {{ت|fr|escroquerie}}
* {{ت|it|truffa}}
* {{ت|tr|dolandırıcılık}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[жулик]] · [[жульничать]] · [[обман]] · [[мошенничество]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/жульничество ویکی‌واژه انگلیسی: жульничество]
0tsozblckj8sw2zfm59v5i3qp6w3np2
плутовство
0
220094
916599
2026-09-30T19:25:01Z
NVS MHN
47119
плутовство
916599
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[плут]] (شیاد) + [[-ство]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[плутовка]] (شیاد زن) و [[плутовать]] (شیادی کردن).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/pɫʊtəfstˈvo/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''плутовство''' (''جنسیت: خنثی، بی‌جان''، ''معمولاً بدون جمع'')
</div>
# [[حیله گری]]، [[شیادی]]؛ عمل فریب دادن دیگران با نیرنگ.
#: ''Его обвинили в плутовстве.''
#:: او را به شیادی متهم کردند.
#: ''В этом деле не обошлось без плутовства.''
#:: در این کار بی‌حیله‌گری نبود.
# {{مجاز}} [[تقلب]]، [[فریبکاری]]؛ رفتار ناراست.
#: ''Это чистое плутовство!''
#:: این حیله‌گری محض است!
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد
|-
| فاعلی || плутовство
|-
| اضافی || плутовства
|-
| برایی || плутовству
|-
| مفعولی || плутовство
|-
| ابزاری || плутовством
|-
| اضافی (پیشرویی) || плутовстве
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[мошенничество]]
* [[жульничество]]
* [[обман]]
* [[надувательство]]
==== متضادها ====
* [[честность]]
* [[порядочность]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[плут]]
* [[плутовка]]
* [[плутовать]]
* [[плутовской]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|حیله‌گری}}
* {{ت|ar|خداع}}
* {{ت|de|Gaunerei}}
* {{ت|en|roguery}}
* {{ت|fa|حیله‌گری}}
* {{ت|fr|friponnerie}}
* {{ت|it|furberia}}
* {{ت|tr|düzenbazlık}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[плут]] · [[плутовка]] · [[плутовать]] · [[мошенничество]] · [[жульничество]]
</div>
==== منابع ====
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''
* ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر''
* [https://en.wiktionary.org/wiki/плутовство ویکی‌واژه انگلیسی: плутовство]
2crb3del3dcbxd4r8hyxwpapngsnxmr
воровство
0
220095
916604
2026-10-01T10:06:17Z
NVS MHN
47119
воровство
916604
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[вор]] (دزد) + [[-ство]] (پسوند اسم‌ساز). در روسی باستان به معنای «هر عمل ضدقانونی» (از جمله شورش و خیانت) و در روسی نوین فقط به معنای «دزدی» به کار می‌رود.[reference:0][reference:1]
=== آوایش ===
* {{آیپا|/vərɐfstˈvo/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-воровство.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''воровство''' (''جنسیت: خنثی، بی‌جان''، ''معمولاً بدون جمع'')
</div>
# [[دزدی]]، [[سرقت]]؛ برداشتن پنهانی مال دیگری.
#: ''Его обвинили в воровстве.''
#:: او را به دزدی متهم کردند.
#: ''Воровство — это преступление.''
#:: دزدی یک جرم است.
# {{منسوخ}} [[حیله‌گری]]، [[کلاهبرداری]]؛ فریب و نیرنگ.
#: ''В старину воровство означало всякое преступное действие.''
#:: در گذشته «воровство» به هر عمل مجرمانه‌ای گفته می‌شد.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد
|-
| فاعلی || воровство
|-
| اضافی || воровства
|-
| برایی || воровству
|-
| مفعولی || воровство
|-
| ابزاری || воровством
|-
| اضافی (پیشرویی) || воровстве
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[кража]]
* [[хищение]]
* [[покража]]
* [[татьба]] (کهن)
==== متضادها ====
* [[честность]]
* [[порядочность]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[вор]]
* [[воровка]]
* [[воровать]]
* [[воровской]]
* [[вороватый]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دزدی}}
* {{ت|ar|سرقة}}
* {{ت|de|Diebstahl}}
* {{ت|en|theft}}
* {{ت|fa|دزدی}}
* {{ت|fr|vol}}
* {{ت|it|furto}}
* {{ت|tr|hırsızlık}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[вор]] · [[воровка]] · [[воровать]] · [[кража]] · [[воровской]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Словарь русского языка'' (под ред. А. П. Евгеньевой, МАС)
* ''Толковый словарь'' В. И. Даля
* [https://gramota.ru/slovari/dic/?word=воровство Грамота.ру: воровство]
* [https://kartaslov.ru/значение-слова/воровство Kartaslov.ru: воровство]
154m3wiyzva1jv8iuhkonmgvmyd9nfb
916605
916604
2026-10-01T10:06:45Z
NVS MHN
47119
916605
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[вор]] (دزد) + [[-ство]] (پسوند اسم‌ساز). در روسی باستان به معنای «هر عمل ضدقانونی» (از جمله شورش و خیانت) و در روسی نوین فقط به معنای «دزدی» به کار می‌رود.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/vərɐfstˈvo/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-воровство.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''воровство''' (''جنسیت: خنثی، بی‌جان''، ''معمولاً بدون جمع'')
</div>
# [[دزدی]]، [[سرقت]]؛ برداشتن پنهانی مال دیگری.
#: ''Его обвинили в воровстве.''
#:: او را به دزدی متهم کردند.
#: ''Воровство — это преступление.''
#:: دزدی یک جرم است.
# {{منسوخ}} [[حیله‌گری]]، [[کلاهبرداری]]؛ فریب و نیرنگ.
#: ''В старину воровство означало всякое преступное действие.''
#:: در گذشته «воровство» به هر عمل مجرمانه‌ای گفته می‌شد.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد
|-
| فاعلی || воровство
|-
| اضافی || воровства
|-
| برایی || воровству
|-
| مفعولی || воровство
|-
| ابزاری || воровством
|-
| اضافی (پیشرویی) || воровстве
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[кража]]
* [[хищение]]
* [[покража]]
* [[татьба]] (کهن)
==== متضادها ====
* [[честность]]
* [[порядочность]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[вор]]
* [[воровка]]
* [[воровать]]
* [[воровской]]
* [[вороватый]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دزدی}}
* {{ت|ar|سرقة}}
* {{ت|de|Diebstahl}}
* {{ت|en|theft}}
* {{ت|fa|دزدی}}
* {{ت|fr|vol}}
* {{ت|it|furto}}
* {{ت|tr|hırsızlık}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[вор]] · [[воровка]] · [[воровать]] · [[кража]] · [[воровской]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Словарь русского языка'' (под ред. А. П. Евгеньевой, МАС)
* ''Толковый словарь'' В. И. Даля
* [https://gramota.ru/slovari/dic/?word=воровство Грамота.ру: воровство]
* [https://kartaslov.ru/значение-слова/воровство Kartaslov.ru: воровство]
3rt0kdgx0cc3sgr6a6evrksqrrkrocs
کاربر:NVS MHN/صفحه تمرین
2
220096
916606
2026-10-01T10:18:43Z
NVS MHN
47119
صفحه‌ای تازه حاوی «بوق» ایجاد کرد
916606
wikitext
text/x-wiki
بوق
sqpk59c5kq9d2q24eftt2mklmucl4yj
بحث کاربر:محمدنعیم احمدیار
3
220097
916607
2026-10-01T11:19:08Z
پیام به کاربر جدید
26498
افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه
916607
wikitext
text/x-wiki
== خوش آمدید ==
'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''
امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br />
این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|-
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|-
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]
|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~~~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم! شاد باشید!
-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۹ (UTC)
bmguv714su2mez57glkesjxk366g8vz
кража
0
220099
916609
2026-10-01T11:50:28Z
NVS MHN
47119
кража
916609
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*kradja''، از ریشهٔ ''*krasti'' (دزدیدن). در اصل به معنای «حرکت پنهانی، دزدانه» بوده است.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈkraʐə/}}
* تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-кража.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''кража''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''، ''جمع:'' [[кражи]])
</div>
# [[دزدی]]، [[سرقت]]؛ برداشتن پنهانی مال دیگری.[reference:1]
#: ''Совершить кражу.''
#:: دزدی کردن.
#: ''Кража со взломом.''
#:: سرقت همراه با شکستن (قفل).
# حقوقی: [[سرقت]]؛ در حقوق کیفری، برداشتن پنهانی اموال دیگری بدون استفاده از زور یا تهدید.
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || кража || кражи
|-
| اضافی || кражи || краж
|-
| برایی || краже || кражам
|-
| مفعولی || кражу || кражи
|-
| ابزاری || кражей || кражами
|-
| اضافی (پیشرویی) || краже || кражах
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[воровство]]
* [[хищение]]
* [[покража]]
* [[похищение]]
==== متضادها ====
* [[честность]]
* [[порядочность]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[красть]]
* [[украсть]]
* [[краденый]]
* [[покража]]
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دزدی}}
* {{ت|ar|سرقة}}
* {{ت|de|Diebstahl}}
* {{ت|en|theft}}
* {{ت|fa|دزدی}}
* {{ت|fr|vol}}
* {{ت|it|furto}}
* {{ت|tr|hırsızlık}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[воровство]] · [[хищение]] · [[красть]] · [[украсть]] · [[покража]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)[reference:3]
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова[reference:4]
* ''Малый академический словарь'' (МАС)[reference:5]
* [https://gramota.ru/slovari/dic/?word=кража Грамота.ру: кража]
* [https://kartaslov.ru/карта-слова/толкование/кражи Kartaslov.ru: кража]
k8qawouf6gxtjkob32i8qvph2btq6c0