ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.22 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 0 220172 916738 2026-10-04T14:07:11Z ВМНС 10005 صفحه‌ای تازه حاوی «= پالی = ===اسم=== '''{{PAGENAME}}''' # [[وایشیا]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:اسم‌های پالی]]» ایجاد کرد 916738 wikitext text/x-wiki = پالی = ===اسم=== '''{{PAGENAME}}''' # [[وایشیا]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:اسم‌های پالی]] ofkj6kf8nt90lkv5w64jnzcz7n84ppd 0 220173 916739 2026-10-04T14:31:31Z ВМНС 10005 صفحه‌ای تازه حاوی «= پالی = ===اسم=== '''{{PAGENAME}}''' # [[آفریده]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:اسم‌های پالی]]» ایجاد کرد 916739 wikitext text/x-wiki = پالی = ===اسم=== '''{{PAGENAME}}''' # [[آفریده]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:اسم‌های پالی]] 9rek17ssvv9n7aqhqd90fpq247gn0zs 0 220174 916740 2026-10-04T16:02:15Z ВМНС 10005 صفحه‌ای تازه حاوی «= پالی = ===اسم=== '''{{PAGENAME}}''' # [[کشاتریا]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:اسم‌های پالی]]» ایجاد کرد 916740 wikitext text/x-wiki = پالی = ===اسم=== '''{{PAGENAME}}''' # [[کشاتریا]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:اسم‌های پالی]] qegl8a3uvr777pg7hiopbug3zbzdgd1 0 220175 916741 2026-10-04T16:05:41Z ВМНС 10005 صفحه‌ای تازه حاوی «= پالی = ===عدد=== '''{{PAGENAME}}''' # [[دومی]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:عددهای پالی]]» ایجاد کرد 916741 wikitext text/x-wiki = پالی = ===عدد=== '''{{PAGENAME}}''' # [[دومی]] [[رده:زبان پالی]] [[رده:عددهای پالی]] tdomjreir4njmte4ia3p6gomwx6gx1p 0 220176 916742 2026-10-04T20:54:23Z NVS MHN 47119 Москва 916742 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[Москва]] (رودخانهٔ مسکو) گرفته شده است. ریشهٔ دقیق آن نامشخص است، اما چند فرضیه وجود دارد: # از اسلاوی کلیسایی باستان ''моск'' (mosk) به معنای «[[مرداب]]، [[نمناک]]، [[چسبناک]]». # از زبان‌های فین‌واوگری: ''моск'' (mosk) به معنای «[[گاو]]» و ''ва'' (va) به معنای «[[آب]]» (گویش‌های فین‌واوگری). # از گویش مریایی (مردهٔ فین‌واوگری): ''моск'' (mosk) به معنای «[[خرس]]» و ''ва'' (va) به معنای «[[ماده]]» (ماده‌خرس). === آوایش === * {{آیپا|/mɐsˈkva/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-Москва.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''Москва''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان، اسم خاص''， ''اضافه:'' [[Москвы]]) </div> # [[مسکو]]؛ پایتخت [[روسیه]] و بزرگ‌ترین شهر [[اروپا]]. #: ''Москва — столица России.'' #:: مسکو پایتخت روسیه است. #: ''Я живу в Москве.'' #:: من در مسکو زندگی می‌کنم. # مجاز، سیاسی: [[دولت روسیه]]؛ [[کرملین]]؛ حکومت روسیه. #: ''Москва так и не ответила на требования Вашингтона.'' #:: مسکو هنوز به خواسته‌های واشینگتن پاسخ نداده است. # (نام رودخانه) [[رود مسکوا]]؛ رودخانه‌ای در بخش اروپایی روسیه، شاخهٔ [[اوکا]]. #: ''Москва впадает в Оку.'' #:: رود مسکوا به اوکا می‌ریزد. ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || Москва́ || Москвы́ |- | اضافی || Москвы́ || *Москв |- | برایی || Москве́ || Москва́м |- | مفعولی || Москву́ || Москвы́ |- | ابزاری || Москво́й / Москво́ю || Москва́ми |- | اضافی (پیشرویی) || Москве́ || Москва́х |} * معمولاً بدون جمع به کار می‌رود. ==== مترادف‌ها ==== * (پایتخت): [[Москва]]، [[столица]] * (دولت): [[Кремль]]، [[российское правительство]] * (رودخانه): [[Москва-река]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[москвич]] * [[москвичка]] * [[московский]] * [[подмосковный]] * [[Москва-река]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پایتخت روسیه}} * {{ت|ar|موسكو}} * {{ت|de|Moskau}} * {{ت|en|Moscow}} * {{ت|es|Moscú}} * {{ت|fa|مسکو}} * {{ت|fr|Moscou}} * {{ت|it|Mosca}} * {{ت|tr|Moskova}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|دولت روسیه}} * {{ت|ar|الكرملين}} * {{ت|de|der Kreml}} * {{ت|en|the Kremlin}} * {{ت|es|el Kremlin}} * {{ت|fa|کرملین}} * {{ت|fr|le Kremlin}} * {{ت|it|il Cremlino}} * {{ت|tr|Kremlin}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[Россия]] · [[москвич]] · [[московский]] · [[Кремль]] · [[Москва-река]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=Москва&mode=slovari Грамота.ру: Москва] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=Москва Multitran: Москва] 40vsh2bpw6h9n8yz17oafn9y1iyv6zd 0 220177 916743 2026-10-04T20:56:20Z NVS MHN 47119 могу 916743 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[мочь]] (توانستن)؛ شکل اول‌شخص مفرد حال ساده. === آوایش === * {{آیپا|/mɐˈɡu/}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''могу''' </div> # اول‌شخص مفرد حال ساده [[мочь]]؛ [[می توانم]]. #: ''Я могу помочь.'' #:: من می‌توانم کمک کنم. #: ''Я не могу прийти.'' #:: من نمی‌توانم بیایم. # {{مجاز}} [[قادرم]]، [[توانایی دارم]]؛ در عبارت‌های مؤدبانه یا شرطی. #: ''Могу я войти?'' #:: می‌توانم وارد شوم؟ ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || style="background:#ffe;" | '''могу''' |- | تو || можешь |- | او/آن || может |- | ما || можем |- | شما || можете |- | آن‌ها || могут |} ==== مترادف‌ها ==== * [[в состоянии]] * [[умею]] (در برخی بافت‌ها) * [[имею возможность]] ==== متضادها ==== * [[не могу]] * [[не в состоянии]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[мочь]] * [[может]] * [[можем]] * [[можете]] * [[могут]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|می‌توانم}} * {{ت|ar|أستطيع}} * {{ت|de|ich kann}} * {{ت|en|I can}} * {{ت|fa|میتوانم}} * {{ت|fr|je peux}} * {{ت|it|posso}} * {{ت|tr|yapabilirim}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[мочь]] · [[может]] · [[можем]] · [[можете]] · [[могут]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * [https://gramota.ru/poisk?query=могу&mode=slovari Грамота.ру: могу] 5zqomulbj97vgnxh8a1dw1rhazw45f4 0 220178 916744 2026-10-04T20:58:20Z NVS MHN 47119 мученик 916744 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[мучить]] (آزار دادن، شکنجه دادن) + [[-еник]] (پسوند اسم‌ساز جاندار). این واژه در اصل به کسی گفته می‌شد که شکنجه و آزار را تحمل می‌کند. === آوایش === * {{آیپا|/ˈmut͡ɕɪnʲɪk/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-мученик.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''мученик''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''، ''جمع:'' [[мученики]]، ''مؤنث:'' [[мученица]]) </div> # [[شهید]]؛ کسی که به خاطر [[ایمان]] یا [[عقیده]] خود شکنجه و مرگ را تحمل می‌کند. #: ''Он принял смерть как мученик за веру.'' #:: او به عنوان شهید راه ایمان مرگ را پذیرفت. #: ''Первые христианские мученики.'' #:: نخستین شهدای مسیحی. # [[رنج‌ کش]]، [[عذاب‌ کش]]؛ کسی که رنج و آزار بسیار می‌بیند. #: ''Этот бедняга — настоящий мученик.'' #:: این بیچاره یک رنج‌کش واقعی است. # {{مجاز}} [[قربانی]]؛ کسی که به خاطر دیگران یا شرایط سخت آسیب می‌بیند. #: ''Он стал мучеником обстоятельств.'' #:: او قربانی شرایط شد. ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || мученик || мученики |- | اضافی || мученика || мучеников |- | برایی || мученику || мученикам |- | مفعولی || мученика || мучеников |- | ابزاری || мучеником || мучениками |- | اضافی (پیشرویی) || мученике || мучениках |} ==== مترادف‌ها ==== * [[страдалец]] * [[страстотерпец]] (دینی) * [[жертва]] * [[великомученик]] (شهید بزرگ) ==== متضادها ==== * [[мучитель]] * [[палач]] * [[гонитель]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[мученица]] * [[мученичество]] * [[мученический]] * [[великомученик]] * [[священномученик]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|شهید}} * {{ت|ar|شهيد}} * {{ت|de|Märtyrer}} * {{ت|en|martyr}} * {{ت|es|mártir}} * {{ت|fa|شهید}} * {{ت|fr|martyr}} * {{ت|it|martire}} * {{ت|tr|şehit}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|رنج‌کش}} * {{ت|ar|معذّب}} * {{ت|de|Leidende}} * {{ت|en|sufferer}} * {{ت|es|sufridor}} * {{ت|fa|رنج‌ کش}} * {{ت|fr|souffrant}} * {{ت|it|sofferente}} * {{ت|tr|çilekeş}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[мучить]] · [[мученица]] · [[мученичество]] · [[страдалец]] · [[великомученик]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=мученик&mode=slovari Грамота.ру: мученик] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=мученик Multitran: мученик] 3m0j0zqbyomapu1rgaj4iwu9wfcgory