ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.23 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 0 30578 916843 814192 2026-10-12T09:20:14Z ~2026-54543-23 47218 916843 wikitext text/x-wiki سپاس داشتن، منت نهادن، نعمت بخشیدن ==فارسی== ===ریشه‌شناسی=== * [[عربی]] ===مصدر لازم=== #سپاس داشتن. #منت نهادن. #نعمت دادن. ====منابع==== * فرهنگ لغت معین [[رده:مصدر لازم عربی]]بر وزن باب انفعال 9dvlyzj5y1mslvo3cr401m0xm95jb8y 916846 916843 2026-10-12T11:38:48Z NVS MHN 47119 عربی است 916846 wikitext text/x-wiki سپاس داشتن، منت نهادن، نعمت بخشیدن ==عربی== ===ریشه‌شناسی=== * [[عربی]] ===مصدر لازم=== #سپاس داشتن. #منت نهادن. #نعمت دادن. ====منابع==== * فرهنگ لغت معین [[رده:مصدر لازم عربی]]بر وزن باب انفعال e6poqfk5e8m79rd6rbwu6gev7k1yzzk 0 220246 916832 2026-10-11T12:18:01Z NVS MHN 47119 -ейш 916832 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-ejьš-''. این پسوند برای ساخت صفت عالی به کار می‌رود و گونه‌ای از پسوند عالی است که پس از بیشتر ستاک‌های صفتی می‌آید. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪjʂ/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-ейш''' </div> # پسوند صفت‌ساز؛ از صفت، صفت عالی می‌سازد که بر بالاترین درجهٔ ویژگی دلالت دارد. #: [[сильный]] (قوی) : [[сильнейший]] (قوی‌ترین) #: [[добрый]] (خوب) : [[добрейший]] (خوب‌ترین) #: [[старый]] (پیر) : [[старейший]] (پیرترین) #: [[богатый]] (ثروتمند) : [[богатейший]] (ثروتمندترین) #: [[простой]] (ساده) : [[простейший]] (ساده‌ترین) ==== صرف ==== صفت عالی ساخته‌شده با '''-ейш''' مانند صفت‌های معمولی صرف می‌شود. نمونه: [[сильнейший]] (قوی‌ترین). ==== مترادف‌ها ==== * [[-айш]] (پس از همخوان‌های [[к]]، [[г]]، [[х]]) * [[самый]] (عالی تحلیلی) * [[наи-]] (پیشوند تأکیدی) ==== متضادها ==== * [[-ее]] * [[-ше]] * [[-че]] * [[менее]] (تفضیلی تحلیلی) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[сильнейший]] (قوی‌ترین) * [[добрейший]] (خوب‌ترین) * [[старейший]] (پیرترین) * [[богатейший]] (ثروتمندترین) * [[простейший]] (ساده‌ترین) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند عالی}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-ste}} * {{ت|en|-est}} * {{ت|fa|-ترین}} * {{ت|fr|le plus}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-айш]] · [[-ее]] · [[-ше]] · [[-че]] · [[самый]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=ейш&mode=slovari Грамота.ру: -ейш] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=ейш Multitran: -ейш] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/ейш Lingvo Live: -ейш] 5n9s294f0sxlwnczt15p3v3kmrd9li9 0 220247 916833 2026-10-11T12:41:00Z NVS MHN 47119 наи- 916833 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[наи]] (بیشترین) گرفته شده است. این پیشوند برای ساخت صفت عالی به کار می‌رود و از سدهٔ ۱۸ میلادی در روسی رواج یافته است. === آوایش === * {{آیپا|/nɐɪ/}} === پیشوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''наи-''' </div> # پیشوند صفت‌ساز؛ از صفت، صفت عالی می‌سازد و بر بالاترین درجهٔ ویژگی دلالت دارد. #: [[сильный]] (قوی) : [[наисильнейший]] (قوی‌ترین) #: [[лучший]] (بهترین) : [[наилучший]] (بهترین) #: [[больший]] (بزرگ‌تر) : [[наибольший]] (بزرگ‌ترین) #: [[меньший]] (کوچک‌تر) : [[наименьший]] (کوچک‌ترین) #: [[высший]] (بالاتر) : [[наивысший]] (بالاترین) ==== صرف ==== این پیشوند خود صرف نمی‌شود و به صفت می‌چسبد. صفت ساخته‌شده مانند صفت‌های معمولی صرف می‌شود. ==== مترادف‌ها ==== * [[самый]] (عالی تحلیلی) * [[-ейш]] (پسوند عالی) * [[-айш]] (پسوند عالی) ==== متضادها ==== * [[наименее]] (کمترین) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[наилучший]] (بهترین) * [[наибольший]] (بزرگ‌ترین) * [[наименьший]] (کوچک‌ترین) * [[наивысший]] (بالاترین) * [[наисильнейший]] (قوی‌ترین) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پیشوند عالی}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|aller-}} * {{ت|en|most}} * {{ت|fa|-ترین}} * {{ت|fr|le plus}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ейш]] · [[-айш]] · [[самый]] · [[наименее]] · [[наилучший]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=наи&mode=slovari Грамота.ру: наи-] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=наи Multitran: наи-] fe127c5ryoyxzph4yqnnx3u7ywr2jbn 0 220248 916834 2026-10-11T12:42:54Z NVS MHN 47119 -айш 916834 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === گونه‌ای از پسوند [[-ейш]] (پسوند صفت عالی). این گونه پس از همخوان‌های [[к]]، [[г]]، [[х]] به کار می‌رود که در این فرایند به [[ч]]، [[ж]]، [[ш]] دگرگون می‌شوند. === آوایش === * {{آیپا|/-ˈajʂ/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-айш''' </div> # پسوند صفت‌ساز؛ از صفت، صفت عالی می‌سازد که بر بالاترین درجهٔ ویژگی دلالت دارد. در این فرایند، همخوان پایانی ستاک دستخوش دگرگونی می‌شود: [[к]] به [[ч]]، [[г]] به [[ж]]، [[х]] به [[ш]]. #: [[строгий]] (سختگیر) : [[строжайший]] (سختگیرترین) #: [[тихий]] (آرام) : [[тишайший]] (آرام‌ترین) #: [[великий]] (بزرگ) : [[величайший]] (بزرگ‌ترین) #: [[высокий]] (بلند) : [[высочайший]] (بلندترین) #: [[лёгкий]] (سبک) : [[легчайший]] (سبک‌ترین) ==== صرف ==== صفت عالی ساخته‌شده با '''-айш''' مانند صفت‌های معمولی صرف می‌شود. نمونه: [[строжайший]] (سختگیرترین). {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || строжайший || строжайшее || строжайшая || строжайшие |- | اضافی || строжайшего || строжайшего || строжайшей || строжайших |- | برایی || строжайшему || строжайшему || строжайшей || строжайшим |- | مفعولی || строжайшего (جاندار) / строжайший (بی‌جان) || строжайшее || строжайшую || строжайших (جاندار) / строжайшие (بی‌جان) |- | ابزاری || строжайшим || строжайшим || строжайшей / строжайшею || строжайшими |- | اضافی (پیشرویی) || строжайшем || строжайшем || строжайшей || строжайших |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ейш]] * [[самый]] (عالی تحلیلی) * [[наи-]] (پیشوند تأکیدی) ==== متضادها ==== * [[-ее]] * [[-ше]] * [[-че]] * [[менее]] (تفضیلی تحلیلی) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[строжайший]] (سختگیرترین) * [[тишайший]] (آرام‌ترین) * [[величайший]] (بزرگ‌ترین) * [[высочайший]] (بلندترین) * [[легчайший]] (سبک‌ترین) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند عالی}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-ste}} * {{ت|en|-est}} * {{ت|fa|-ترین}} * {{ت|fr|le plus}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ейш]] · [[-ее]] · [[-ше]] · [[-че]] · [[самый]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=айш&mode=slovari Грамота.ру: -айш] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=айш Multitran: -айш] 8dnevgha70ys2m1vdic3pm5cauacd20 0 220249 916835 2026-10-11T12:45:20Z NVS MHN 47119 строгий 916835 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*strogъ''. هم‌ریشه با [[строгать]] (رنده کردن) و [[струг]] (رنده). در روسی باستان به معنای «دقیق، محکم» بوده است. === آوایش === * {{آیپا|/ˈstroɡʲɪj/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-строгий.ogg}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''строгий''' (''مؤنث:'' [[строгая]]، ''خنثی:'' [[строгое]]، ''جمع:'' [[строгие]]؛ ''کوتاه:'' [[строг]]، [[строга]]، [[строго]]، [[строги]]) </div> # [[سختگیر]]، [[خشن]]، [[جدی]]؛ کسی که با دقت و سختگیری رفتار می‌کند. #: ''строгий отец'' (پدر سختگیر) #: ''строгая учительница'' (آموزگار سختگیر) # [[سخت]]، [[دشوار]]؛ دارای قوانین یا شرایط دشوار. #: ''строгие правила'' (قوانین سخت) # [[دقیق]]، [[محکم]]؛ بدون اغماض. #: ''строгий порядок'' (نظم دقیق) # {{مجاز}} [[ساده]]، [[بی‌پیرایه]]؛ در مورد سبک یا ظاهر. #: ''строгий костюм'' (کت و شلوار ساده و رسمی) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || строгий || строгое || строгая || строгие |- | اضافی || строгого || строгого || строгой || строгих |- | برایی || строгому || строгому || строгой || строгим |- | مفعولی || строгого (جاندار) / строгий (بی‌جان) || строгое || строгую || строгих (جاندار) / строгие (بی‌جان) |- | ابزاری || строгим || строгим || строгой / строгою || строгими |- | اضافی (پیشرویی) || строгом || строгом || строгой || строгих |} * شکل کوتاه: строг (مذکر)، строга (مؤنث)، строго (خنثی)، строги (جمع) * تفضیلی: строже / более строгий * عالی: строжайший / самый строгий ==== مترادف‌ها ==== * [[суровый]] (خشن) * [[жёсткий]] (سخت) * [[требовательный]] (سختگیر) * [[серьёзный]] (جدی) ==== متضادها ==== * [[мягкий]] (نرم) * [[добрый]] (مهربان) * [[снисходительный]] (آسانگیر) * [[либеральный]] (آزادمنش) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[строгость]] (سختگیری) * [[строго]] (به‌سختی) * [[строжайший]] (سختگیرترین) * [[строгач]] (آدم سختگیر) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سختگیر}} * {{ت|ar|صارم}} * {{ت|de|streng}} * {{ت|en|strict}} * {{ت|fa|سختگیر}} * {{ت|fr|strict}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[суровый]] · [[жёсткий]] · [[требовательный]] · [[мягкий]] · [[строгость]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=строгий&mode=slovari Грамота.ру: строгий] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=строгий Multitran: строгий] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/строгий Lingvo Live: строгий] jltxsakflsrq4hzoq0pyra6oimoi841 0 220250 916836 2026-10-11T12:47:00Z NVS MHN 47119 струг 916836 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''стругъ'' (струг)، از پیشاسلاوی ''*strugъ''، از ''*strugati'' (رنده کردن، تراشیدن). هم‌ریشه با [[строгать]] (رنده کردن) و [[стружка]] (تراشه). === آوایش === * {{آیپا|/struk/}} ** تلفظ روسی: === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''струг''' (''جنسیت: مذکر، بی‌جان''， ''جمع:'' [[струги]]) </div> # [[رنده]]، [[رنده نجاری]]؛ ابزار دستی برای تراشیدن و صاف کردن چوب. #: ''строгать стругом'' (با رنده رنده کردن) #: ''Он работал стругом.'' (او با رنده کار می‌کرد.) # کهن: [[کرجی]]، [[قایق]]؛ نوعی قایق باریک و سبک برای رودخانه. #: ''плыть на струге'' (با کرجی رفتن) #: ''Струги шли по реке.'' (کرجی‌ها در رود پیش می‌رفتند.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || струг || струги |- | اضافی || струга || стругов |- | برایی || стругу || стругам |- | مفعولی || струг || струги |- | ابزاری || стругом || стругами |- | اضافی (پیشرویی) || струге || стругах |} ==== مترادف‌ها ==== * (رنده): [[рубанок]]، [[строгальный инструмент]] * (قایق): [[лодка]]، [[челн]]، [[барка]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[строгать]] (رنده کردن) * [[стружка]] (تراشه) * [[струговой]] (وابسته به رنده) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رنده}} * {{ت|ar|مسحج}} * {{ت|de|Hobel}} * {{ت|en|plane}} * {{ت|fa|رنده}} * {{ت|fr|rabot}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|کرجی}} * {{ت|ar|قارب}} * {{ت|de|Kahn}} * {{ت|en|boat}} * {{ت|fa|کرجی}} * {{ت|fr|barque}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[рубанок]] · [[строгать]] · [[стружка]] · [[лодка]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=струг&mode=slovari Грамота.ру: струг] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=струг Multitran: струг] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/струг Lingvo Live: струг] 912i60c57evsgq0s3lz24qowqju4pe1 0 220251 916837 2026-10-11T16:40:36Z NVS MHN 47119 рубанок 916837 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از آلمانی پایین‌ین ''rûbank'' و آلمانی نوین بالایی ''Raubank'' (رندهٔ بزرگ). ارتباط با فعل [[рубить]] (بریدن) تنها از نوع [[ریشه‌شناسی عامیانه]] است. === آوایش === * {{آیپا|/rʊˈbanək/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-рубанок.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''рубанок''' (''جنسیت: مذکر، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[рубанка]]， ''جمع:'' [[рубанки]]) </div> # [[رنده]]، [[رنده نجاری]]؛ ابزار دستی برای صاف کردن و شکل دادن چوب، شامل یک بدنهٔ چوبی یا فلزی با تیغهٔ پهن که به‌صورت مورب در آن قرار گرفته است. #: ''Васильич взял рубанок и стал обстругивать доски.'' (واسیلیچ رنده را برداشت و شروع به صاف کردن تخته‌ها کرد.) #: ''Ручной рубанок.'' (رندهٔ دستی.) # {{مجاز}} [[رنده]]؛ هر ابزار یا ماشینی که برای صاف کردن سطح چوب به کار می‌رود. #: ''Электрический рубанок.'' (رندهٔ برقی.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || рубанок || рубанки |- | اضافی || рубанка || рубанков |- | برایی || рубанку || рубанкам |- | مفعولی || рубанок || рубанки |- | ابزاری || рубанком || рубанками |- | اضافی (پیشرویی) || рубанке || рубанках |} ==== مترادف‌ها ==== * [[струг]] (کهن) * [[шерхебель]] (رندهٔ درشت) * [[фуганок]] (رندهٔ بلند) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[рубаночный]] (وابسته به رنده) * [[рубаночек]] (تصغیر) * [[электрорубанок]] (رندهٔ برقی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رنده}} * {{ت|ar|مسحج}} * {{ت|de|Hobel}} * {{ت|en|plane}} * {{ت|fa|رنده}} * {{ت|fr|rabot}} * {{ت|it|pialla}} * {{ت|tr|rende}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[струг]] · [[фуганок]] · [[шерхебель]] · [[рубить]] · [[столяр]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=рубанок&mode=slovari Грамота.ру: рубанок] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=рубанок Multitran: рубанок] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/рубанок Lingvo Live: рубанок] h1h0ol8psbrsxb4m80vzd4fnh38n1lc 0 220252 916838 2026-10-11T16:43:32Z NVS MHN 47119 лодка 916838 wikitext text/x-wiki == روسی == [[File:Boats in Yortom.jpg|thumb|(قایق)Лодки]] === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''лодья'' (lodĭja)، از پیشاسلاوی ''*oldi'' (قایق، کرجی). هم‌ریشه با [[ладья]] (قایق بزرگ، رخ). === آوایش === * {{آیپا|/ˈlotkə/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-лодка.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''лодка''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[лодки]]， ''جمع:'' [[лодки]]) </div> # [[قایق]]، [[کرجی]]؛ وسیلهٔ نقلیهٔ کوچک روی آب که با پارو، بادبان یا موتور حرکت می‌کند. #: ''Он переплыл реку на лодке.'' (او با قایق از رود گذشت.) #: ''Рыбацкая лодка.'' (قایق ماهیگیری.) # {{مجاز}} [[قایق]]؛ هر شناور کوچک. #: ''Подводная лодка.'' (زیردریایی.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || лодка || лодки |- | اضافی || лодки || лодок |- | برایی || лодке || лодкам |- | مفعولی || лодку || лодки |- | ابزاری || лодкой / лодкою || лодками |- | اضافی (پیشرویی) || лодке || лодках |} ==== مترادف‌ها ==== * [[лодочка]] (تصغیر) * [[челн]] (کهن) * [[барка]] (قایق باری) * [[шлюпка]] (قایق کوچک) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[лодочник]] (قایقران) * [[лодочный]] (وابسته به قایق) * [[лодчонка]] (تصغیر تحقیرآمیز) * [[подлодка]] (زیردریایی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|قایق}} * {{ت|ar|قارب}} * {{ت|de|Boot}} * {{ت|en|boat}} * {{ت|fa|قایق}} * {{ت|fr|bateau}} * {{ت|it|barca}} * {{ت|tr|kayık}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[челн]] · [[ладья]] · [[шлюпка]] · [[лодочник]] · [[подлодка]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=лодка&mode=slovari Грамота.ру: лодка] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=лодка Multitran: лодка] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/лодка Lingvo Live: лодка] er9v46fpt6iy36z5vkdnvb8ytscx5db 0 220253 916839 2026-10-11T16:45:26Z NVS MHN 47119 челн 916839 wikitext text/x-wiki == روسی == [[File:Dugout boats at Kierikki Stone Age Centre Oulu Finland.jpg|thumb| قایق Челны]] === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''чьлнъ'' (čĭlnŭ)، از پیشاسلاوی ''*čьlnъ''. هم‌ریشه با [[челнок]] (قایق کوچک، ماکو) و [[ладья]] (قایق بزرگ). === آوایش === * {{آیپا|/t͡ɕeln/}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''челн''' (''جنسیت: مذکر، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[челна]]， ''جمع:'' [[челны]]) </div> # {{شاعرانه، کهن}} [[قایق]]، [[کرجی]]؛ قایق کوچک و باریک که با پارو حرکت می‌کند. #: ''Челн плыл по реке.'' (قایق در رود پیش می‌رفت.) #: ''Рыбачий челн.'' (قایق ماهیگیری.) # {{فنی}} [[ماکو]]؛ در [[ماشین بافندگی]]، قطعه‌ای که نخ پود را از میان تارها می‌گذراند. #: ''Челн ткацкого станка.'' (ماکوی ماشین بافندگی.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || челн || челны |- | اضافی || челна || челнов |- | برایی || челну || челнам |- | مفعولی || челн || челны |- | ابزاری || челном || челнами |- | اضافی (پیشرویی) || челне || челнах |} ==== مترادف‌ها ==== * (قایق): [[лодка]]، [[челнок]]، [[ладья]] (کهن) * (ماکو): [[челнок]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[челнок]] (قایق کوچک، ماکو) * [[челночный]] (وابسته به قایق یا ماکو) * [[челночить]] (با قایق رفت‌وآمد کردن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|قایق}} * {{ت|ar|قارب}} * {{ت|de|Kahn}} * {{ت|en|boat}} * {{ت|fa|قایق}} * {{ت|fr|barque}} * {{ت|it|barca}} * {{ت|tr|kayık}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|ماکو}} * {{ت|ar|مكوك}} * {{ت|de|Schiffchen}} * {{ت|en|shuttle}} * {{ت|fa|ماکو}} * {{ت|fr|navette}} * {{ت|it|navetta}} * {{ت|tr|mekik}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[лодка]] · [[челнок]] · [[ладья]] · [[челночный]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=челн&mode=slovari Грамота.ру: челн] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=челн Multitran: челн] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/челн Lingvo Live: челн] gzyqiq4zy0hmv6jzl02uv43wggnh465 916840 916839 2026-10-11T16:45:58Z NVS MHN 47119 916840 wikitext text/x-wiki == روسی == [[File:Dugout boats at Kierikki Stone Age Centre Oulu Finland.jpg|thumb| قایق Челны]] === ریشه‌شناسی === از روسی باستان ''чьлнъ'' (čĭlnŭ)، از پیشاسلاوی ''*čьlnъ''. هم‌ریشه با [[челнок]] (قایق کوچک، ماکو) و [[ладья]] (قایق بزرگ). === آوایش === * {{آیپا|/t͡ɕeln/}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''челн''' (''جنسیت: مذکر، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[челна]]， ''جمع:'' [[челны]]) </div> # شاعرانه، کهن: [[قایق]]، [[کرجی]]؛ قایق کوچک و باریک که با پارو حرکت می‌کند. #: ''Челн плыл по реке.'' (قایق در رود پیش می‌رفت.) #: ''Рыбачий челн.'' (قایق ماهیگیری.) # {{فنی}} [[ماکو]]؛ در [[ماشین بافندگی]]، قطعه‌ای که نخ پود را از میان تارها می‌گذراند. #: ''Челн ткацкого станка.'' (ماکوی ماشین بافندگی.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || челн || челны |- | اضافی || челна || челнов |- | برایی || челну || челнам |- | مفعولی || челн || челны |- | ابزاری || челном || челнами |- | اضافی (پیشرویی) || челне || челнах |} ==== مترادف‌ها ==== * (قایق): [[лодка]]، [[челнок]]، [[ладья]] (کهن) * (ماکو): [[челнок]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[челнок]] (قایق کوچک، ماکو) * [[челночный]] (وابسته به قایق یا ماکو) * [[челночить]] (با قایق رفت‌وآمد کردن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|قایق}} * {{ت|ar|قارب}} * {{ت|de|Kahn}} * {{ت|en|boat}} * {{ت|fa|قایق}} * {{ت|fr|barque}} * {{ت|it|barca}} * {{ت|tr|kayık}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|ماکو}} * {{ت|ar|مكوك}} * {{ت|de|Schiffchen}} * {{ت|en|shuttle}} * {{ت|fa|ماکو}} * {{ت|fr|navette}} * {{ت|it|navetta}} * {{ت|tr|mekik}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[лодка]] · [[челнок]] · [[ладья]] · [[челночный]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=челн&mode=slovari Грамота.ру: челн] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=челн Multitran: челн] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/челн Lingvo Live: челн] 78sth90ezttnzbg7wpqimxvvgjhimq3 0 220254 916841 2026-10-12T02:26:50Z NVS MHN 47119 снимать 916841 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[снять]] (برداشتن) + [[-има-]] (پسوند استمراری) + [[-ть]] (پایانهٔ مصدر). این فعل ناقص است و مصدر کامل آن [[снять]] می‌باشد. === آوایش === * {{آیپا|/sʲnʲɪˈmatʲ/}} ** تلفظ روسی: === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''снимать''' (''ناقص، گذرا''； ''مصدر کامل:'' [[снять]]) </div> # [[برداشتن]]، [[پایین آوردن]]؛ چیزی را از جایی که هست جدا کردن. #: ''Снимать книгу с полки.'' (کتاب را از قفسه برداشتن.) # [[درآوردن]]، [[کندن]]؛ لباس یا پوشاک را از تن خارج کردن. #: ''Снимать пальто.'' (پالتو را درآوردن.) # [[اجاره کردن]]، [[کرایه کردن]]؛ خانه یا اتاقی را در برابر پرداخت پول گرفتن. #: ''Снимать квартиру.'' (آپارتمان اجاره کردن.) # [[فیلمبرداری کردن]]، [[عکس گرفتن]]؛ با دوربین ثبت کردن. #: ''Снимать фильм.'' (فیلم ساختن.) #: ''Снимать на камеру.'' (با دوربین فیلم گرفتن.) # [[برداشتن]]، [[حذف کردن]]؛ (از کار یا مسئولیت) معاف کردن. #: ''Снимать с должности.'' (از مقام برکنار کردن.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || снимаю |- | تو || снимаешь |- | او/آن || снимает |- | ما || снимаем |- | شما || снимаете |- | آن‌ها || снимают |} * گذشته: снимал (مذکر)، снимала (مؤنث)، снимало (خنثی)، снимали (جمع) * امر: снимай، снимайте * اسم فاعل: снимающий * اسم مفعول: снимаемый * قید: снимая ==== مترادف‌ها ==== * (برداشتن): [[убирать]]، [[снимать]] * (درآوردن): [[раздевать]]، [[сбрасывать]] * (اجاره کردن): [[арендовать]]، [[нанимать]] * (فیلمبرداری): [[фотографировать]]، [[запечатлевать]] ==== متضادها ==== * (برداشتن): [[ставить]]، [[класть]] * (درآوردن): [[надевать]]، [[одевать]] * (اجاره دادن): [[сдавать]] * (فیلمبرداری): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[снять]] (مصدر کامل) * [[сниматься]] (بازتابی) * [[съёмка]] (فیلمبرداری) * [[съёмный]] (قابل برداشتن) * [[съёмщик]] (مستأجر) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|برداشتن}} * {{ت|ar|رفع}} * {{ت|de|abnehmen}} * {{ت|en|take off}} * {{ت|fa|برداشتن}} * {{ت|fr|enlever}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|اجاره کردن}} * {{ت|ar|استاجر}} * {{ت|de|mieten}} * {{ت|en|rent}} * {{ت|fa|اجاره کردن}} * {{ت|fr|louer}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|فیلمبرداری کردن}} * {{ت|ar|صور}} * {{ت|de|filmen}} * {{ت|en|film}} * {{ت|fa|فیلمبرداری کردن}} * {{ت|fr|filmer}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[снять]] · [[сниматься]] · [[съёмка]] · [[надевать]] · [[арендовать]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=снимать&mode=slovari Грамота.ру: снимать] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=снимать Multitran: снимать] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/снимать Lingvo Live: снимать] trzcctc9oqjx942zsxxz2a1brh3c3y0 916842 916841 2026-10-12T02:27:15Z NVS MHN 47119 /* آوایش */ Audio 916842 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[снять]] (برداشتن) + [[-има-]] (پسوند استمراری) + [[-ть]] (پایانهٔ مصدر). این فعل ناقص است و مصدر کامل آن [[снять]] می‌باشد. === آوایش === * {{آیپا|/sʲnʲɪˈmatʲ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-снимать.ogg}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''снимать''' (''ناقص، گذرا''； ''مصدر کامل:'' [[снять]]) </div> # [[برداشتن]]، [[پایین آوردن]]؛ چیزی را از جایی که هست جدا کردن. #: ''Снимать книгу с полки.'' (کتاب را از قفسه برداشتن.) # [[درآوردن]]، [[کندن]]؛ لباس یا پوشاک را از تن خارج کردن. #: ''Снимать пальто.'' (پالتو را درآوردن.) # [[اجاره کردن]]، [[کرایه کردن]]؛ خانه یا اتاقی را در برابر پرداخت پول گرفتن. #: ''Снимать квартиру.'' (آپارتمان اجاره کردن.) # [[فیلمبرداری کردن]]، [[عکس گرفتن]]؛ با دوربین ثبت کردن. #: ''Снимать фильм.'' (فیلم ساختن.) #: ''Снимать на камеру.'' (با دوربین فیلم گرفتن.) # [[برداشتن]]، [[حذف کردن]]؛ (از کار یا مسئولیت) معاف کردن. #: ''Снимать с должности.'' (از مقام برکنار کردن.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || снимаю |- | تو || снимаешь |- | او/آن || снимает |- | ما || снимаем |- | شما || снимаете |- | آن‌ها || снимают |} * گذشته: снимал (مذکر)، снимала (مؤنث)، снимало (خنثی)، снимали (جمع) * امر: снимай، снимайте * اسم فاعل: снимающий * اسم مفعول: снимаемый * قید: снимая ==== مترادف‌ها ==== * (برداشتن): [[убирать]]، [[снимать]] * (درآوردن): [[раздевать]]، [[сбрасывать]] * (اجاره کردن): [[арендовать]]، [[нанимать]] * (فیلمبرداری): [[фотографировать]]، [[запечатлевать]] ==== متضادها ==== * (برداشتن): [[ставить]]، [[класть]] * (درآوردن): [[надевать]]، [[одевать]] * (اجاره دادن): [[сдавать]] * (فیلمبرداری): — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[снять]] (مصدر کامل) * [[сниматься]] (بازتابی) * [[съёмка]] (فیلمبرداری) * [[съёмный]] (قابل برداشتن) * [[съёмщик]] (مستأجر) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|برداشتن}} * {{ت|ar|رفع}} * {{ت|de|abnehmen}} * {{ت|en|take off}} * {{ت|fa|برداشتن}} * {{ت|fr|enlever}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|اجاره کردن}} * {{ت|ar|استاجر}} * {{ت|de|mieten}} * {{ت|en|rent}} * {{ت|fa|اجاره کردن}} * {{ت|fr|louer}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|فیلمبرداری کردن}} * {{ت|ar|صور}} * {{ت|de|filmen}} * {{ت|en|film}} * {{ت|fa|فیلمبرداری کردن}} * {{ت|fr|filmer}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[снять]] · [[сниматься]] · [[съёмка]] · [[надевать]] · [[арендовать]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=снимать&mode=slovari Грамота.ру: снимать] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=снимать Multitran: снимать] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/снимать Lingvo Live: снимать] 54fztldmtfewncahgik8wnn7we93cj1 0 220256 916847 2026-10-12T11:41:25Z NVS MHN 47119 -има- 916847 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-имати'' (گرفتن، برداشتن). این جزء در روسی نوین به‌عنوان عنصر ناقص‌ساز در برخی فعل‌ها به کار می‌رود و گونه‌های آن [[-ыма-]] و [[-ема-]] است. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪˈma-/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-има-''' </div> # عنصر ناقص‌ساز؛ در برخی فعل‌ها، از ریشهٔ کامل، فعل ناقص می‌سازد. #: [[снять]] (برداشتن) : [[снимать]] (برداشتن، ناقص) #: [[понять]] (فهمیدن) : [[понимать]] (فهمیدن، ناقص) #: [[обнять]] (در آغوش گرفتن) : [[обнимать]] (در آغوش گرفتن، ناقص) #: [[занять]] (گرفتن، اشغال کردن) : [[занимать]] (گرفتن، اشغال کردن، ناقص) #: [[принять]] (پذیرفتن) : [[принимать]] (پذیرفتن، ناقص) ==== صرف ==== این عنصر بخشی از ستاک فعل است و خود صرف نمی‌شود. نمونه: [[снимать]] (برداشتن، ناقص). {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || снимаю |- | تو || снимаешь |- | او/آن || снимает |- | ما || снимаем |- | شما || снимаете |- | آن‌ها || снимают |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ыма-]] * [[-ема-]] * [[-а-]] (پسوند ناقص‌ساز عمومی) ==== متضادها ==== * [[-ня-]] (ریشهٔ کامل) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[снимать]] (برداشتن، ناقص) * [[понимать]] (فهمیدن، ناقص) * [[обнимать]] (در آغوش گرفتن، ناقص) * [[занимать]] (گرفتن، اشغال کردن، ناقص) * [[принимать]] (پذیرفتن، ناقص) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عنصر ناقص‌ساز}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ыма-]] · [[-ема-]] · [[снимать]] · [[понимать]] · [[принимать]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * [https://gramota.ru/poisk?query=има&mode=slovari Грамота.ру: -има-] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=има Multitran: -има-] 20gpmzy8na1huvk5dj8mkk58khp2397 0 220257 916848 2026-10-12T11:43:03Z NVS MHN 47119 -ема- 916848 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === گونه‌ای نادر از عنصر ناقص‌ساز [[-има-]] که در برخی ستاک‌های فعلی پس از همخوان‌های خاص به کار می‌رود. این عنصر در روسی نوین زایا نیست و تنها در چند فعل باقی مانده است. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪˈma-/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-ема-''' </div> # عنصر ناقص‌ساز؛ در برخی فعل‌ها، از ریشهٔ کامل، فعل ناقص می‌سازد. این گونه پس از همخوان‌های نرم و در تعداد محدودی فعل دیده می‌شود. #: [[поднять]] (بلند کردن) : [[поднимать]] (بلند کردن، ناقص) — توجه: گونهٔ رایج [[-нима-]] است #: [[снять]] (برداشتن) : [[снимать]] (برداشتن، ناقص) — گونهٔ [[-нима-]] #: [[понять]] (فهمیدن) : [[понимать]] (فهمیدن، ناقص) — گونهٔ [[-нима-]] #: [[обнять]] (در آغوش گرفتن) : [[обнимать]] (در آغوش گرفتن، ناقص) — گونهٔ [[-нима-]] #: [[взимать]] (گرفتن، وصول کردن) — تنها نمونهٔ بازمانده با [[-има-]] <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی معیار، صورت زایا و رایج این عنصر [[-има-]] است. گونهٔ '''-ема-''' به‌عنوان یک پسوند مستقل وجود ندارد و آنچه در برخی فعل‌ها دیده می‌شود، بخشی از ستاک [[-нима-]] یا [[-ыма-]] است. </div> ==== صرف ==== این عنصر بخشی از ستاک فعل است و خود صرف نمی‌شود. نمونه: [[снимать]] (برداشتن، ناقص). {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || снимаю |- | تو || снимаешь |- | او/آن || снимает |- | ما || снимаем |- | شما || снимаете |- | آن‌ها || снимают |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-има-]] * [[-ыма-]] * [[-нима-]] * [[-а-]] (پسوند ناقص‌ساز عمومی) ==== متضادها ==== * [[-ня-]] (ریشهٔ کامل) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[поднимать]] (بلند کردن، ناقص) * [[снимать]] (برداشتن، ناقص) * [[понимать]] (فهمیدن، ناقص) * [[обнимать]] (در آغوش گرفتن، ناقص) * [[взимать]] (گرفتن، وصول کردن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عنصر ناقص‌ساز}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-има-]] · [[-ыма-]] · [[-нима-]] · [[снимать]] · [[понимать]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * [https://gramota.ru/poisk?query=нимать&mode=slovari Грамота.ру: -нимать] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=нимать Multitran: -нимать] 92p6kq67gdlisku8975re5ti93rxlql 0 220258 916849 2026-10-12T11:44:12Z NVS MHN 47119 -нима- 916849 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === عنصر [[-нима-]] در روسی یک عنصر ناقص‌ساز است که در ساخت فعل‌های ناقص از ریشهٔ کامل برخی فعل‌ها به کار می‌رود. این عنصر از پیشاسلاوی ''*-нимати'' (گرفتن، برداشتن) آمده و گونه‌ای از [[-има-]] است که پس از همخوان [[н]] ظاهر می‌شود. در روسی نوین زایا نیست و تنها در چند فعل باقی مانده است. === آوایش === * {{آیپا|/-nʲɪˈma-/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-нима-''' </div> # عنصر ناقص‌ساز؛ از ریشهٔ کامل فعل، فعل ناقص می‌سازد. این عنصر پس از همخوان [[н]] در ستاک‌های مختوم به [[-ня-]] به کار می‌رود. #: [[снять]] (برداشتن، کامل) : [[снимать]] (برداشتن، ناقص) #: [[понять]] (فهمیدن، کامل) : [[понимать]] (فهمیدن، ناقص) #: [[обнять]] (در آغوش گرفتن، کامل) : [[обнимать]] (در آغوش گرفتن، ناقص) #: [[отнять]] (گرفتن، کامل) : [[отнимать]] (گرفتن، ناقص) #: [[поднять]] (بلند کردن، کامل) : [[поднимать]] (بلند کردن، ناقص) #: [[принять]] (پذیرفتن، کامل) : [[принимать]] (پذیرفتن، ناقص) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' عنصر '''-нима-''' یک پسوند مستقل نیست، بلکه بخشی از ستاک فعل ناقص است. در برخی منابع آن را گونه‌ای از [[-има-]] می‌دانند. </div> ==== صرف ==== عنصر '''-нима-''' بخشی از ستاک فعل است و خود صرف نمی‌شود. نمونه: [[снимать]] (برداشتن، ناقص). {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || снимаю |- | تو || снимаешь |- | او/آن || снимает |- | ما || снимаем |- | شما || снимаете |- | آن‌ها || снимают |} * گذشته: снимал (مذکر)، снимала (مؤنث)، снимало (خنثی)، снимали (جمع) * امر: снимай، снимайте * اسم فاعل: снимающий * اسم مفعول: снимаемый * قید: снимая ==== مترادف‌ها ==== * [[-има-]] * [[-ыма-]] * [[-а-]] (پسوند ناقص‌ساز عمومی) ==== متضادها ==== * [[-ня-]] (ریشهٔ کامل) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[снимать]] (برداشتن، ناقص) * [[понимать]] (فهمیدن، ناقص) * [[обнимать]] (در آغوش گرفتن، ناقص) * [[отнимать]] (گرفتن، ناقص) * [[поднимать]] (بلند کردن، ناقص) * [[принимать]] (پذیرفتن، ناقص) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|عنصر ناقص‌ساز}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-има-]] · [[-ыма-]] · [[-нимать]] · [[снимать]] · [[понимать]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * [https://gramota.ru/poisk?query=нимать&mode=slovari Грамота.ру: -нимать] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=нимать Multitran: -нимать] 2gtmva7bpithdk3thbu3cc16lp14def