ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.24 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk ویکی‌واژه:تابلوی اعلانات مدیران 4 18400 916885 916124 2026-10-16T16:04:22Z The.shahab 17835 /* درخواست پشتیبانی جامعه برای دسترسی مدیر رابط */ 916885 wikitext text/x-wiki {{سردر تابلوی اعلانات مدیران}} == درخواست پشتیبانی جامعه برای دسترسی مدیر رابط == {{بسته}}{{شد|در [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/2026-10 ۶ اکتبر ۲۰۲۶]، دسترسی مدیر رابط کاربری به مدت سه ماه توسط یکی از ویکی‌بدان به جناب [[کاربر:Mamouri|Mamouri]] داده شد.}} درود بر همگی. {{پینگ|The.shahab}} پیرو درخواست راه‌اندازی '''توینکل''' در ویکی‌واژه، بومی‌سازی ابزار را به پایان رسانده‌ام. همهٔ پودمان‌ها را برای معیارها، الگوها و تابلوهای خودِ ویکی‌واژه بازنویسی و آزموده‌ام (حذف سریع، پیشنهاد حذف، هشدار، گزارش به مدیران، خوشامد، برچسب‌زنی و ابزارهای مدیریتی)، صفحه‌های لازم مانند [[ویکی‌واژه:محس]]، [[الگو:پیشنهاد حذف]] و [[ویکی‌واژه:پیشنهاد حذف]] را ساخته‌ام، و همه‌چیز آمادهٔ نصب است. خلاصهٔ کار و روش نصب در [[کاربر:Mamouri/توینکل]] آمده و پودمان‌های آمادهٔ نصب هم در همان صفحه فهرست شده‌اند. اما گام پایانی نیازمند دسترسی '''مدیر رابط''' (interface administrator) است: پودمان‌های آماده باید در صفحه‌های <code>مدیاویکی:Gadget-…js</code> کپی شوند و [[مدیاویکی:Gadgets-definition]] به‌روز شود. از سال ۲۰۱۸، ویرایش این صفحه‌های جاوااسکریپت سراسری تنها با دسترسی مدیر رابط ممکن است و حتی مدیران عادی هم آن را ندارند. ویکی‌واژه در حال حاضر هیچ مدیر رابط یا دیوان‌سالار محلی ندارد، بنابراین این دسترسی باید از سوی '''متصدیان''' در متا اعطا شود. متصدیان برای این کار به نشانهٔ پشتیبانی جامعهٔ محلی نیاز دارند. از این رو از جامعه کاربران و به‌ویژه از شما درخواست می‌کنم که اگر با اعطای دسترسی مدیر رابط به من (برای نصب و نگهداری توینکل) موافقید، در همین‌جا آن را تأیید کنید تا بتوانم درخواست را در [[m:Steward requests/Permissions]] ثبت کنم. (احراز هویت دومرحله‌ای روی حساب من از پیش فعال است، که پیش‌نیاز این دسترسی است.) با احترام و سپاس فراوان. [[کاربر:Mamouri|Mamouri]] ([[بحث کاربر:Mamouri|بحث]]) ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۸ (UTC) {{موافق}} :Dear @[[کاربر:Mamouri|Mamouri]] :Hello. Thank you for your great contributions in Persian Wiktionary. As the current sole sysop of this project, I support your request to become Interface Administrator. :[[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۹ (UTC) {{موافق}} جناب mamouri یکی از کاربران بسیار با سواد و محترم در ویکی پدیای فارسی هستند و ایشان دست بسیار چیره‌‌ای در مسائل فنی دارند. از این بابت با اعطای دسترسی مدیر رابط به ایشان موافق هستم. :I support your request to become Interface Administrator. [[کاربر:WolfCapitan|WolfCapitan]] ([[بحث کاربر:WolfCapitan|بحث]]) ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۳ (UTC) {{پایان بسته}} 0bvut9wjsbuh4fczleeh36o5qt91ci4 الگو:NUMBEROF/documentation 10 219633 916886 915548 2026-10-16T16:09:50Z The.shahab 17835 916886 wikitext text/x-wiki این الگو با فراخوانی پودمان [[پودمان:NUMBEROF]]، شمار صفحه‌ها، سرواژه‌ها، کاربران و آمارهای دیگرِ یک پروژهٔ ویکی‌مدیا را نمایش می‌دهد. برای نمایش آمارِ همین ویکی‌واژه، باید نام کاملِ پروژه یعنی <code>fa.wiktionary</code> را به‌کار برد. پارامتر نخست می‌تواند یکی از این‌ها باشد: <code>articles</code>، <code>pages</code>، <code>edits</code>، <code>users</code>، <code>activeusers</code>، <code>admins</code> <code>interfaceadmins</code> <code>files</code>. پارامتر سوم اگر پر باشد، عدد با جداکنندهٔ هزارگان و به رقم فارسی نمایش داده می‌شود. === نمونه‌ها === * <code><nowiki>{{NUMBEROF|articles|fa.wiktionary}}</nowiki></code> ← {{NUMBEROF|articles|fa.wiktionary}} * <code><nowiki>{{NUMBEROF|articles|fa.wiktionary|N}}</nowiki></code> ← {{NUMBEROF|articles|fa.wiktionary|N}} * <code><nowiki>{{NUMBEROF|pages|fa.wiktionary|N}}</nowiki></code> ← {{NUMBEROF|pages|fa.wiktionary|N}} * <code><nowiki>{{NUMBEROF|users|fa.wiktionary|N}}</nowiki></code> ← {{NUMBEROF|users|fa.wiktionary|N}} * <code><nowiki>{{NUMBEROF|edits|fa.wiktionary|N}}</nowiki></code> ← {{NUMBEROF|edits|fa.wiktionary|N}} '''توجه:''' برای شمار پروژه‌های دیگر (مانند <code>fr</code> یا <code>fa</code> که به ویکی‌پدیای فارسی اشاره دارد) به پودمان دادهٔ <code>پودمان:NUMBEROF/data</code> نیاز است؛ این پودمان در ویکی‌پدیا با ربات به‌روز می‌شود و در ویکی‌واژه موجود نیست. بنابراین این الگو در اینجا تنها برای آمارِ همین ویکی‌واژه کاربرد دارد. mpgu4x679pbegvrm852jkvhql1xov66 в- 0 220275 916881 2026-10-16T13:48:44Z NVS MHN 47119 в- 916881 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*vъ-''. هم‌ریشه با پیشوند [[в-]] در دیگر زبان‌های اسلاوی مانند لهستانی ''w-'', چکی ''v-'' و بلغاری ''в-''. === آوایش === * {{آیپا|/v/}} (پیش از واکه‌ها و همخوان‌های واکدار) * {{آیپا|/f/}} (پیش از همخوان‌های بی‌واک) * {{آیپا|/və/}} (در برخی خوشه‌های همخوانی) === پیشوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''в-''' </div> # پیشوند مکانی؛ بر حرکت به داخل چیزی دلالت دارد. #: [[идти]] (رفتن) : [[войти]] (وارد شدن) #: [[бежать]] (دویدن) : [[вбежать]] (به داخل دویدن) #: [[лететь]] (پرواز کردن) : [[влететь]] (به داخل پرواز کردن) # پیشوند مکانی؛ بر قرار گرفتن در داخل چیزی دلالت دارد. #: [[дом]] (خانه) : [[в доме]] (در خانه) # پیشوند شدت‌ساز؛ بر انجام کامل عمل دلالت دارد. #: [[варить]] (پختن) : [[вварить]] (جوش دادن) # پیشوند نتیجه‌ساز؛ بر رسیدن به نتیجه دلالت دارد. #: [[думать]] (فکر کردن) : [[вдумать]] (تعمق کردن) — توجه: صورت رایج [[вдуматься]] است ==== گونه‌های دیگر ==== * [[во-]] (پیش از برخی خوشه‌های همخوانی) * [[вы-]] * [[из-]] * [[от-]] * [[у-]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[войти]] * [[вбежать]] * [[влететь]] * [[вварить]] * [[вдуматься]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پیشوند}} * {{ت|ar|في}} * {{ت|de|ein-}} * {{ت|en|in-}} * {{ت|fa|در}} * {{ت|fr|en-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[во-]] · [[вы-]] · [[из-]] · [[от-]] · [[у-]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * [https://gramota.ru/poisk?query=в&mode=slovari Грамота.ру: в-] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=в Multitran: в-] 3vo2tjsvnab2kdw67jbsvqa4i2hkfbh во- 0 220276 916882 2026-10-16T14:38:59Z NVS MHN 47119 во- 916882 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === گونه‌ای از پیشوند [[в-]] که پیش از برخی خوشه‌های همخوانی (به‌ویژه پیش از [[в]], [[ф]], [[м]], [[б]], [[п]] و ترکیب‌های دشوار) برای آسانی تلفظ به کار می‌رود. از پیشاسلاوی ''*vъ-'' آمده است. === آوایش === * {{آیپا|/və/}} === پیشوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''во-''' </div> # پیشوند مکانی؛ بر حرکت به داخل چیزی دلالت دارد. #: [[йти]] (رفتن) : [[войти]] (وارد شدن) #: [[брать]] (گرفتن) : [[вообрать]] (برگزیدن) — کهن # پیشوند مکانی؛ بر قرار گرفتن در داخل چیزی دلالت دارد. #: [[двор]] (حیاط) : [[во дворе]] (در حیاط) # پیشوند شدت‌ساز؛ بر انجام کامل عمل دلالت دارد. #: [[брать]] (گرفتن) : [[вообрать]] (در خود گرفتن) — کهن # پیشوند آغازی؛ در برخی فعل‌ها بر آغاز عمل دلالت دارد. #: [[йти]] (رفتن) : [[войти]] (به راه افتادن) ==== گونه‌های دیگر ==== * [[в-]] (گونهٔ اصلی) * [[вы-]] * [[из-]] * [[от-]] * [[у-]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[войти]] * [[во дворе]] * [[вообразить]] (تصور کردن) * [[вообрать]] (برگزیدن، کهن) * [[вовлечь]] (درگیر کردن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پیشوند}} * {{ت|ar|في}} * {{ت|de|ein-}} * {{ت|en|in-}} * {{ت|fa|در}} * {{ت|fr|en-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[в-]] · [[вы-]] · [[из-]] · [[от-]] · [[у-]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * [https://gramota.ru/poisk?query=во&mode=slovari Грамота.ру: во-] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=во Multitran: во-] dywdwxa2yldnlwvcmd8n4x6lbtte3yp بحث کاربر:Agah1345 3 220277 916883 2026-10-16T14:54:00Z پیام به کاربر جدید 26498 افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه 916883 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == '''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''' امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br /> این پیوندها می‌تواند سودمند باشد: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] |- |||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو |- |||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- |[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]] |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- | |- | |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&nbsp;شاد باشید! -- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۴ (UTC) 9vq0p1c8gsup1yl8gh8yes7oinfkn15 بحث کاربر:Samkoling 3 220278 916884 2026-10-16T15:05:37Z پیام به کاربر جدید 26498 افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه 916884 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == '''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''' امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br /> این پیوندها می‌تواند سودمند باشد: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] |- |||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو |- |||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- |[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]] |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- | |- | |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&nbsp;شاد باشید! -- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۵ (UTC) lcgekbaxbnv6iv4ly0x2cb5ek3wgsyo йти 0 220279 916887 2026-10-16T21:08:05Z NVS MHN 47119 йти 916887 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*jьti'' (رفتن). هم‌ریشه با [[ходить]] (رفتن، رفت‌وآمد کردن) و [[пойти]] (به راه افتادن). در روسی باستان به صورت ''ити'' بوده و در روسی نوین به ''идти'' تغییر یافته است. === آوایش === * {{آیپا|/ɪˈtʲːi/}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''идти''' (''ناقص، لازم، جهت‌دار''; ''مصدر کامل:'' [[пойти]]) </div> # [[رفتن]] (پیاده)؛ با پای خود به سمت جایی حرکت کردن. #: ''Я иду домой.'' (من به خانه می‌روم.) #: ''Он идёт по улице.'' (او در خیابان راه می‌رود.) # [[آمدن]]، [[رسیدن]]؛ (دربارهٔ وسیلهٔ نقلیه، نامه، посылка) به مقصد رسیدن. #: ''Поезд идёт в Москву.'' (قطار به مسکو می‌رود.) #: ''Письмо идёт долго.'' (نامه دیر می‌رسد.) # [[باریدن]]، [[ریختن]]؛ (دربارهٔ باران، برف) فرود آمدن. #: ''Дождь идёт.'' (باران می‌بارد.) #: ''Снег идёт.'' (برف می‌بارد.) # [[جریان داشتن]]، [[پیش رفتن]]؛ (دربارهٔ زمان، رویداد) ادامه داشتن. #: ''Время идёт быстро.'' (زمان به سرعت می‌گذرد.) #: ''Идут переговоры.'' (مذاکرات در جریان است.) # [[نمایش داده شدن]]؛ (دربارهٔ فیلم، نمایش) روی صحنه بودن. #: ''В театре идёт новая пьеса.'' (در تئاتر نمایش جدیدی روی صحنه است.) # [[رفتن]]، [[مناسب بودن]]؛ (دربارهٔ لباس، رنگ) به کسی آمدن. #: ''Это платье тебе идёт.'' (این پیراهن به تو می‌آید.) # [[رفتن]]، [[شرکت کردن]]؛ به جایی رفتن برای کاری. #: ''Идти на работу.'' (به سر کار رفتن.) #: ''Идти в школу.'' (به مدرسه رفتن.) # [[رفتن]]، [[قبول کردن]]؛ با کسی یا چیزی موافقت کردن. #: ''Идти на уступки.'' (به مصالحه رفتن.) #: ''Идти на риск.'' (به خطر افتادن.) # [[رفتن]]، [[خروج کردن]]؛ (در بازی) نوبت خود را انجام دادن. #: ''Ты идёшь?'' (نوبت توست؟) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || иду |- | تو || идёшь |- | او/آن || идёт |- | ما || идём |- | شما || идёте |- | آن‌ها || идут |} * گذشته: шёл (مذکر)، шла (مؤنث)، шло (خنثی)، шли (جمع) * امر: иди، идите * اسم فاعل: идущий * اسم مفعول: — (این فعل گذرا نیست) * قید: идя ==== مترادف‌ها ==== * [[ходить]] (رفتن، رفت‌وآمد کردن) * [[шагать]] (گام برداشتن) * [[ступать]] (قدم گذاشتن) * [[двигаться]] (حرکت کردن) ==== متضادها ==== * [[стоять]] (ایستادن) * [[сидеть]] (نشستن) * [[лежать]] (دراز کشیدن) * [[останавливаться]] (توقف کردن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пойти]] (به راه افتادن) * [[прийти]] (رسیدن، آمدن) * [[уйти]] (رفتن، ترک کردن) * [[войти]] (وارد شدن) * [[выйти]] (بیرون رفتن) * [[зайти]] (سر زدن، وارد شدن) * [[отойти]] (دور شدن) * [[дойти]] (رسیدن) * [[перейти]] (عبور کردن) * [[обойти]] (دور زدن) * [[сойти]] (پایین آمدن) * [[подойти]] (نزدیک شدن) * [[найти]] (پیدا کردن) * [[пройти]] (گذشتن) * [[разойтись]] (پراکنده شدن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رفتن (پیاده)}} * {{ت|ar|ذهب}} * {{ت|de|gehen}} * {{ت|en|go}} * {{ت|fa|رفتن}} * {{ت|fr|aller}} * {{ت|it|andare}} * {{ت|tr|gitmek}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|باریدن}} * {{ت|ar|هطل}} * {{ت|de|fallen}} * {{ت|en|rain}} * {{ت|fa|باریدن}} * {{ت|fr|pleuvoir}} * {{ت|it|piovere}} * {{ت|tr|yağmak}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|به کسی آمدن}} * {{ت|ar|لاق}} * {{ت|de|passen}} * {{ت|en|suit}} * {{ت|fa|به کسی آمدن}} * {{ت|fr|aller à}} * {{ت|it|stare bene}} * {{ت|tr|yakışmak}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[ходить]] · [[пойти]] · [[прийти]] · [[уйти]] · [[войти]] · [[выйти]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=идти&mode=slovari Грамота.ру: идти] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=идти Multitran: идти] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/идти Lingvo Live: идти] 4k38zfqb7tt1cos9d94tg1xrh7glaas идти 0 220280 916888 2026-10-16T21:15:43Z NVS MHN 47119 идти 916888 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*jьti'' (رفتن). هم‌ریشه با [[ходить]] (رفتن، رفت‌وآمد کردن) و [[пойти]] (به راه افتادن). در روسی باستان به صورت ''ити'' بوده و در روسی نوین به ''идти'' تغییر یافته است [[File:G. Caillebotte - Homme portant une blouse.jpg|thumb|Идит رفتن]] === آوایش === * {{آیپا|/ɪˈtʲːi/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-идти.ogg}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''идти''' (''ناقص، لازم، جهت‌دار''; ''مصدر کامل:'' [[пойти]]) </div> # [[رفتن]] (پیاده)؛ با پای خود به سمت جایی حرکت کردن. #: ''Я иду домой.'' (من به خانه می‌روم.) # [[آمدن]]، [[رسیدن]]؛ (دربارهٔ وسیلهٔ نقلیه، نامه) به مقصد رسیدن. #: ''Поезд идёт в Москву.'' (قطار به مسکو می‌رود.) # [[باریدن]]؛ (دربارهٔ باران، برف) فرود آمدن. #: ''Дождь идёт.'' (باران می‌بارد.) # [[جریان داشتن]]؛ (دربارهٔ زمان، رویداد) ادامه داشتن. #: ''Время идёт быстро.'' (زمان به سرعت می‌گذرد.) # [[نمایش داده شدن]]؛ (دربارهٔ فیلم، نمایش) روی صحنه بودن. #: ''В театре идёт новая пьеса.'' (در تئاتر نمایش جدیدی روی صحنه است.) # [[به کسی آمدن]]؛ (دربارهٔ لباس، رنگ) مناسب بودن. #: ''Это платье тебе идёт.'' (این پیراهن به تو می‌آید.) # [[رفتن]]، [[شرکت کردن]]؛ به جایی رفتن برای کاری. #: ''Идти на работу.'' (به سر کار رفتن.) # [[رفتن]]، [[موافقت کردن]]؛ با کسی یا چیزی موافقت کردن. #: ''Идти на уступки.'' (به مصالحه رفتن.) # [[نوبت بودن]]؛ (در بازی) نوبت خود را انجام دادن. #: ''Ты идёшь?'' (نوبت توست؟) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || иду |- | تو || идёшь |- | او/آن || идёт |- | ما || идём |- | شما || идёте |- | آن‌ها || идут |} * گذشته: шёл (مذکر)، шла (مؤنث)، шло (خنثی)، шли (جمع) * امر: иди، идите * اسم فاعل: идущий * قید: идя ==== مترادف‌ها ==== * [[ходить]] (رفتن، رفت‌وآمد کردن) * [[шагать]] (گام برداشتن) * [[ступать]] (قدم گذاشتن) * [[двигаться]] (حرکت کردن) ==== متضادها ==== * [[стоять]] (ایستادن) * [[сидеть]] (نشستن) * [[лежать]] (دراز کشیدن) * [[останавливаться]] (توقف کردن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[пойти]] (به راه افتادن) * [[прийти]] (رسیدن، آمدن) * [[уйти]] (رفتن، ترک کردن) * [[войти]] (وارد شدن) * [[выйти]] (بیرون رفتن) * [[зайти]] (سر زدن) * [[дойти]] (رسیدن) * [[перейти]] (عبور کردن) * [[найти]] (پیدا کردن) * [[пройти]] (گذشتن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رفتن (پیاده)}} * {{ت|ar|ذهب}} * {{ت|de|gehen}} * {{ت|en|go}} * {{ت|fa|رفتن}} * {{ت|fr|aller}} * {{ت|it|andare}} * {{ت|tr|gitmek}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|باریدن}} * {{ت|ar|هطل}} * {{ت|de|fallen}} * {{ت|en|rain}} * {{ت|fa|باریدن}} * {{ت|fr|pleuvoir}} * {{ت|it|piovere}} * {{ت|tr|yağmak}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|به کسی آمدن}} * {{ت|ar|لاق}} * {{ت|de|passen}} * {{ت|en|suit}} * {{ت|fa|به کسی آمدن}} * {{ت|fr|aller à}} * {{ت|it|stare bene}} * {{ت|tr|yakışmak}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[ходить]] · [[пойти]] · [[прийти]] · [[уйти]] · [[войти]] · [[выйти]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=идти&mode=slovari Грамота.ру: идти] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=идти Multitran: идти] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/идти Lingvo Live: идти] lwteujfra3xkami1xsuwe3y6j3vs5kn ходить 0 220281 916889 2026-10-17T05:40:35Z NVS MHN 47119 ходить 916889 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[ход]] (رفتن، حرکت) + [[-ить]] (پسوند فعل‌ساز). در روسی باستان به صورت ''ходити'' بوده و در روسی نوین به ''ходить'' تغییر یافته است. این فعل از ریشهٔ هندواروپایی ''*sed-'' (نشستن) آمده و در اصل به معنای «حرکت کردن در حالی که نشسته‌ای (در ارابه)» بوده است؛ سپس معنای «رفتن، حرکت کردن» را یافته است. هم‌ریشه با [[идти]] (رفتن) و [[шествие]] (راهپیمایی) است. === آوایش === * {{آیپا|/xɐˈdʲitʲ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ходить.ogg}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''ходить''' (''ناقص، لازم، بی‌جهت''; ''مصدر کامل:'' [[сходить]]) </div> # [[رفتن]] (پیاده)؛ راه رفتن، گام برداشتن. برخلاف [[идти]] که بر حرکت در یک جهت مشخص دلالت دارد، ''ходить'' بر حرکت در جهت‌های مختلف یا حرکت تکراری و عادتی دلالت می‌کند. #: ''Ребёнок начал ходить в десять месяцев.'' (کودک در ده ماهگی شروع به راه رفتن کرد.) #: ''Он часто ходит в театр.'' (او اغلب به تئاتر می‌رود.) # [[رفتن]]، [[تردد کردن]]؛ رفت و آمد کردن به جایی به‌طور منظم. #: ''Ходить на работу.'' (به سر کار رفتن.) #: ''Ходить в школу.'' (به مدرسه رفتن.) # [[گشتن]]، [[قدم زدن]]؛ برای تفریح یا بدون هدف مشخص راه رفتن. #: ''Ходить по парку.'' (در پارک قدم زدن.) # [[پوشیدن]]، [[به تن داشتن]]؛ (دربارهٔ لباس، کفش، عینک و...) به‌طور معمول پوشیدن. #: ''Он ходит в очках.'' (او عینک می‌زند.) #: ''Ходить в пальто.'' (پالتو پوشیدن.) # [[بازی کردن]]، [[حرکت دادن]]؛ (در بازی‌های صفحه‌ای) مهره‌ای را حرکت دادن. #: ''Ходить пешкой.'' (با سرباز حرکت کردن.) # [[کار کردن]]، [[گردش کردن]]؛ (دربارهٔ ساعت، ماشین و...) در حال کار بودن. #: ''Часы ходят точно.'' (ساعت دقیق کار می‌کند.) # {{محاوره‌ای}} [[گشتن]]، [[دور زدن]]؛ (دربارهٔ شایعه، خبر) منتشر شدن. #: ''Ходят слухи.'' (شایعاتی در گردش است.) # {{منسوخ}} [[پوشیدن]]، [[به تن کردن]]. #: ''Ходить в бархате.'' (مخمل پوشیدن.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || хожу́ |- | تو || хо́дишь |- | او/آن || хо́дит |- | ما || хо́дим |- | شما || хо́дите |- | آن‌ها || хо́дят |} * گذشته: ходи́л (مذکر)، ходи́ла (مؤنث)، ходи́ло (خنثی)، ходи́ли (جمع) * امر: ходи́، ходи́те * اسم فاعل: ходя́щий * قید: ходя ==== مترادف‌ها ==== * (رفتن): [[идти]]، [[ступать]]، [[шагать]]، [[двигаться]] * (گشتن): [[гулять]]، [[прогуливаться]]، [[брести]]، [[слоняться]]، [[шататься]]، [[шляться]] ==== متضادها ==== * [[стоять]] (ایستادن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[сходить]] (رفتن و برگشتن) * [[входить]] (وارد شدن) * [[выходить]] (بیرون رفتن) * [[доходить]] (رسیدن) * [[заходить]] (سر زدن) * [[обходить]] (دور زدن) * [[отходить]] (دور شدن) * [[переходить]] (عبور کردن) * [[подходить]] (نزدیک شدن) * [[приходить]] (آمدن) * [[проходить]] (گذشتن) * [[уходить]] (رفتن، ترک کردن) * [[похаживать]] (قدم زدن) * [[прохаживаться]] (قدم زدن)[reference:14] * [[хождение]] (رفتن، راهپیمایی) * [[прохожий]] (رهگذر) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رفتن (پیاده)}} * {{ت|ar|ذهب}} * {{ت|de|gehen}} * {{ت|en|go، walk}} * {{ت|fa|رفتن}} * {{ت|fr|aller، marcher}} * {{ت|it|andare}} * {{ت|tr|gitmek}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|گشتن، قدم زدن}} * {{ت|ar|تمشى}} * {{ت|de|spazieren}} * {{ت|en|stroll}} * {{ت|fa|قدم زدن}} * {{ت|fr|se promener}} * {{ت|it|passeggiare}} * {{ت|tr|dolaşmak}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[идти]] · [[ходить]] · [[гулять]] · [[ступать]] · [[шагать]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=ходить&mode=slovari Грамота.ру: ходить] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=ходить Multitran: ходить] r4xd6mwg9x9pc83oh1y5nxpf76uzsq7 916890 916889 2026-10-17T05:40:57Z NVS MHN 47119 /* فعل */ 916890 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[ход]] (رفتن، حرکت) + [[-ить]] (پسوند فعل‌ساز). در روسی باستان به صورت ''ходити'' بوده و در روسی نوین به ''ходить'' تغییر یافته است. این فعل از ریشهٔ هندواروپایی ''*sed-'' (نشستن) آمده و در اصل به معنای «حرکت کردن در حالی که نشسته‌ای (در ارابه)» بوده است؛ سپس معنای «رفتن، حرکت کردن» را یافته است. هم‌ریشه با [[идти]] (رفتن) و [[шествие]] (راهپیمایی) است. === آوایش === * {{آیپا|/xɐˈdʲitʲ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ходить.ogg}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''ходить''' (''ناقص، لازم، بی‌جهت''; ''مصدر کامل:'' [[сходить]]) </div> # [[رفتن]] (پیاده)؛ راه رفتن، گام برداشتن. برخلاف [[идти]] که بر حرکت در یک جهت مشخص دلالت دارد، ''ходить'' بر حرکت در جهت‌های مختلف یا حرکت تکراری و عادتی دلالت می‌کند. #: ''Ребёнок начал ходить в десять месяцев.'' (کودک در ده ماهگی شروع به راه رفتن کرد.) #: ''Он часто ходит в театр.'' (او اغلب به تئاتر می‌رود.) # [[رفتن]]، [[تردد کردن]]؛ رفت و آمد کردن به جایی به‌طور منظم. #: ''Ходить на работу.'' (به سر کار رفتن.) #: ''Ходить в школу.'' (به مدرسه رفتن.) # [[گشتن]]، [[قدم زدن]]؛ برای تفریح یا بدون هدف مشخص راه رفتن. #: ''Ходить по парку.'' (در پارک قدم زدن.) # [[پوشیدن]]، [[به تن داشتن]]؛ (دربارهٔ لباس، کفش، عینک و...) به‌طور معمول پوشیدن. #: ''Он ходит в очках.'' (او عینک می‌زند.) #: ''Ходить в пальто.'' (پالتو پوشیدن.) # [[بازی کردن]]، [[حرکت دادن]]؛ (در بازی‌های صفحه‌ای) مهره‌ای را حرکت دادن. #: ''Ходить пешкой.'' (با سرباز حرکت کردن.) # [[کار کردن]]، [[گردش کردن]]؛ (دربارهٔ ساعت، ماشین و...) در حال کار بودن. #: ''Часы ходят точно.'' (ساعت دقیق کار می‌کند.) # محاوره‌ای: [[گشتن]]، [[دور زدن]]؛ (دربارهٔ شایعه، خبر) منتشر شدن. #: ''Ходят слухи.'' (شایعاتی در گردش است.) # {{منسوخ}} [[پوشیدن]]، [[به تن کردن]]. #: ''Ходить в бархате.'' (مخمل پوشیدن.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || хожу́ |- | تو || хо́дишь |- | او/آن || хо́дит |- | ما || хо́дим |- | شما || хо́дите |- | آن‌ها || хо́дят |} * گذشته: ходи́л (مذکر)، ходи́ла (مؤنث)، ходи́ло (خنثی)، ходи́ли (جمع) * امر: ходи́، ходи́те * اسم فاعل: ходя́щий * قید: ходя ==== مترادف‌ها ==== * (رفتن): [[идти]]، [[ступать]]، [[шагать]]، [[двигаться]] * (گشتن): [[гулять]]، [[прогуливаться]]، [[брести]]، [[слоняться]]، [[шататься]]، [[шляться]] ==== متضادها ==== * [[стоять]] (ایستادن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[сходить]] (رفتن و برگشتن) * [[входить]] (وارد شدن) * [[выходить]] (بیرون رفتن) * [[доходить]] (رسیدن) * [[заходить]] (سر زدن) * [[обходить]] (دور زدن) * [[отходить]] (دور شدن) * [[переходить]] (عبور کردن) * [[подходить]] (نزدیک شدن) * [[приходить]] (آمدن) * [[проходить]] (گذشتن) * [[уходить]] (رفتن، ترک کردن) * [[похаживать]] (قدم زدن) * [[прохаживаться]] (قدم زدن)[reference:14] * [[хождение]] (رفتن، راهپیمایی) * [[прохожий]] (رهگذر) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رفتن (پیاده)}} * {{ت|ar|ذهب}} * {{ت|de|gehen}} * {{ت|en|go، walk}} * {{ت|fa|رفتن}} * {{ت|fr|aller، marcher}} * {{ت|it|andare}} * {{ت|tr|gitmek}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|گشتن، قدم زدن}} * {{ت|ar|تمشى}} * {{ت|de|spazieren}} * {{ت|en|stroll}} * {{ت|fa|قدم زدن}} * {{ت|fr|se promener}} * {{ت|it|passeggiare}} * {{ت|tr|dolaşmak}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[идти]] · [[ходить]] · [[гулять]] · [[ступать]] · [[шагать]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=ходить&mode=slovari Грамота.ру: ходить] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=ходить Multitran: ходить] n0czaouhwap0spsok65edwtn39e1j20 916891 916890 2026-10-17T05:41:46Z NVS MHN 47119 /* برگردان‌ها */ 916891 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[ход]] (رفتن، حرکت) + [[-ить]] (پسوند فعل‌ساز). در روسی باستان به صورت ''ходити'' بوده و در روسی نوین به ''ходить'' تغییر یافته است. این فعل از ریشهٔ هندواروپایی ''*sed-'' (نشستن) آمده و در اصل به معنای «حرکت کردن در حالی که نشسته‌ای (در ارابه)» بوده است؛ سپس معنای «رفتن، حرکت کردن» را یافته است. هم‌ریشه با [[идти]] (رفتن) و [[шествие]] (راهپیمایی) است. === آوایش === * {{آیپا|/xɐˈdʲitʲ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ходить.ogg}} === فعل === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''ходить''' (''ناقص، لازم، بی‌جهت''; ''مصدر کامل:'' [[сходить]]) </div> # [[رفتن]] (پیاده)؛ راه رفتن، گام برداشتن. برخلاف [[идти]] که بر حرکت در یک جهت مشخص دلالت دارد، ''ходить'' بر حرکت در جهت‌های مختلف یا حرکت تکراری و عادتی دلالت می‌کند. #: ''Ребёнок начал ходить в десять месяцев.'' (کودک در ده ماهگی شروع به راه رفتن کرد.) #: ''Он часто ходит в театр.'' (او اغلب به تئاتر می‌رود.) # [[رفتن]]، [[تردد کردن]]؛ رفت و آمد کردن به جایی به‌طور منظم. #: ''Ходить на работу.'' (به سر کار رفتن.) #: ''Ходить в школу.'' (به مدرسه رفتن.) # [[گشتن]]، [[قدم زدن]]؛ برای تفریح یا بدون هدف مشخص راه رفتن. #: ''Ходить по парку.'' (در پارک قدم زدن.) # [[پوشیدن]]، [[به تن داشتن]]؛ (دربارهٔ لباس، کفش، عینک و...) به‌طور معمول پوشیدن. #: ''Он ходит в очках.'' (او عینک می‌زند.) #: ''Ходить в пальто.'' (پالتو پوشیدن.) # [[بازی کردن]]، [[حرکت دادن]]؛ (در بازی‌های صفحه‌ای) مهره‌ای را حرکت دادن. #: ''Ходить пешкой.'' (با سرباز حرکت کردن.) # [[کار کردن]]، [[گردش کردن]]؛ (دربارهٔ ساعت، ماشین و...) در حال کار بودن. #: ''Часы ходят точно.'' (ساعت دقیق کار می‌کند.) # محاوره‌ای: [[گشتن]]، [[دور زدن]]؛ (دربارهٔ شایعه، خبر) منتشر شدن. #: ''Ходят слухи.'' (شایعاتی در گردش است.) # {{منسوخ}} [[پوشیدن]]، [[به تن کردن]]. #: ''Ходить в бархате.'' (مخمل پوشیدن.) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || хожу́ |- | تو || хо́дишь |- | او/آن || хо́дит |- | ما || хо́дим |- | شما || хо́дите |- | آن‌ها || хо́дят |} * گذشته: ходи́л (مذکر)، ходи́ла (مؤنث)، ходи́ло (خنثی)، ходи́ли (جمع) * امر: ходи́، ходи́те * اسم فاعل: ходя́щий * قید: ходя ==== مترادف‌ها ==== * (رفتن): [[идти]]، [[ступать]]، [[шагать]]، [[двигаться]] * (گشتن): [[гулять]]، [[прогуливаться]]، [[брести]]، [[слоняться]]، [[шататься]]، [[шляться]] ==== متضادها ==== * [[стоять]] (ایستادن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[сходить]] (رفتن و برگشتن) * [[входить]] (وارد شدن) * [[выходить]] (بیرون رفتن) * [[доходить]] (رسیدن) * [[заходить]] (سر زدن) * [[обходить]] (دور زدن) * [[отходить]] (دور شدن) * [[переходить]] (عبور کردن) * [[подходить]] (نزدیک شدن) * [[приходить]] (آمدن) * [[проходить]] (گذشتن) * [[уходить]] (رفتن، ترک کردن) * [[похаживать]] (قدم زدن) * [[прохаживаться]] (قدم زدن)[reference:14] * [[хождение]] (رفتن، راهپیمایی) * [[прохожий]] (رهگذر) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|رفتن (پیاده)}} * {{ت|ar|ذهب}} * {{ت|de|gehen}} * {{ت|en|walk}} * {{ت|fa|رفتن}} * {{ت|fr|marcher}} * {{ت|it|andare}} * {{ت|tr|gitmek}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|گشتن، قدم زدن}} * {{ت|ar|تمشى}} * {{ت|de|spazieren}} * {{ت|en|stroll}} * {{ت|fa|قدم زدن}} * {{ت|fr|se promener}} * {{ت|it|passeggiare}} * {{ت|tr|dolaşmak}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[идти]] · [[ходить]] · [[гулять]] · [[ступать]] · [[шагать]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=ходить&mode=slovari Грамота.ру: ходить] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=ходить Multitran: ходить] sfbddxb5m1pgrtoebgmbmomrx6zdik3 -ская 0 220282 916892 2026-10-17T05:45:02Z NVS MHN 47119 -ская 916892 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === صورت مؤنث صفت‌های ساخته‌شده با پسوند [[-ск]] است. در تحلیل صرفی، '''-ская''' از پسوند [[-ск]] و شکل مؤنث صفت ساخته می‌شود و در صفت‌های نسبی، نام شهرها، کشورها و گروه‌ها بسیار پرکاربرد است. === آوایش === * {{آیپا|/-skəjə/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-ская''' </div> # صورت مؤنث صفت‌هایی که با [[-ск]] ساخته می‌شوند؛ بر نسبت، تعلق یا ویژگی دلالت دارد. #: [[русский]] (روسی) : [[русская]] (روسی، مؤنث) #: [[городской]] (شهری) : [[городская]] (شهری، مؤنث) #: [[совет]] (شورا) : [[советская]] (شورایی، مؤنث) #: [[детский]] (کودکان) : [[детская]] (کودکان، مؤنث) #: [[английский]] (انگلیسی) : [[английская]] (انگلیسی، مؤنث) ==== صرف ==== نمونه صرف '''русская''' (روسی، مؤنث): {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || русская || русские |- | اضافی || русской || русских |- | برایی || русской || русским |- | مفعولی || русскую || русских / русские |- | ابزاری || русской / русскою || русскими |- | اضافی (پیشرویی) || русской || русских |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ский]] * [[-ское]] * [[-ские]] * [[-ской]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[русская]] (روسی، مؤنث) * [[городская]] (شهری، مؤنث) * [[советская]] (شورایی، مؤنث) * [[детская]] (کودکان، مؤنث) * [[английская]] (انگلیسی، مؤنث) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|صورت مؤنث صفت نسبی}} * {{ت|ar|ـية}} * {{ت|de|-ische}} * {{ت|en|-ish}} * {{ت|fa|-ی (مؤنث)}} * {{ت|fr|-ienne}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ск]] · [[-ский]] · [[-ское]] · [[-ские]] · [[-ской]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=ская&mode=slovari Грамота.ру: -ская] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=ская Multitran: -ская] 4nmc13tptt2fn5e4kn2o9ye7qhlwn7r