вода

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fa">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکی‌واژه</sitename>
    <dbname>fawiktionary</dbname>
    <base>https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ویژه</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">بحث</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کاربر</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">بحث کاربر</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">ویکی‌واژه</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">بحث ویکی‌واژه</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">پرونده</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">بحث پرونده</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">بحث مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">الگو</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">بحث الگو</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">راهنما</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">بحث راهنما</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">رده</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">بحث رده</namespace>
      <namespace key="100" case="case-sensitive">پیوست</namespace>
      <namespace key="101" case="case-sensitive">بحث پیوست</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">پودمان</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">بحث پودمان</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>вода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20324</id>
    <revision>
      <id>916919</id>
      <parentid>794784</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T21:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вода روسی</comment>
      <origin>916919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="t52wcuvw53e5eovpcbqo4ztjdq360y0" xml:space="preserve">==اوکراینی==

===اسم===
# [[آب]]

==بلغاری==

===اسم===
# [[آب]]

----

== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*voda''، از ریشهٔ هندواروپایی ''*wed-'' (آب). هم‌ریشه با انگلیسی ''water''، یونانی ''ὕδωρ'' (hydōr) و لاتین ''unda'' (موج).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/vɐˈda/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вода.ogg}}
=== اسم ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''вода''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[воды]]， ''جمع:'' [[воды]])
&lt;/div&gt;

# [[آب]]؛ مایع بی‌رنگ و بی‌طعم که برای حیات ضروری است.
#: ''Вода в реке холодная.'' (آب رودخانه سرد است.)
#: ''Я пью воду.'' (من آب می‌نوشم.)
# [[آب]]؛ نوشیدنی یا مایع معدنی.
#: ''Минеральная вода.'' (آب معدنی.)
#: ''Газированная вода.'' (آب گازدار.)
# {{مجاز}} معمولاً جمع: [[آب‌]] ها؛ پهنه‌های آبی، رودها، دریاچه‌ها یا دریاها.
#: ''Воды этой реки богаты рыбой.'' (آب‌های این رود پر از ماهی است.)
# {{مجاز}} [[حرف بیهوده]]، [[یاوه]]؛ در عبارت‌هایی مانند «лить воду».
#: ''Не лей воду, говори по делу.'' (حرف بیهوده نزن، جدی صحبت کن.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || вода || во́ды
|-
| اضافی || воды || вод
|-
| برایی || воде || во́дам
|-
| مفعولی || воду || во́ды
|-
| ابزاری || водой / водою || во́дами
|-
| اضافی (پیشرویی) || воде || во́дах
|}

==== مترادف‌ها ====
* [[водица]] (تصغیر)
* [[жидкость]] (مایع)
* [[влага]] (رطوبت)

==== متضادها ====
* [[суша]] (خشکی)
* [[огонь]] (آتش)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[водный]] (آبی)
* [[водяной]] (آبی، آبزی)
* [[водица]] (آب کوچک)
* [[подводный]] (زیرآبی)
* [[наводнение]] (سیل)
* [[водопровод]] (لوله‌کشی آب)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|آب}}
* {{ت|ar|ماء}}
* {{ت|de|Wasser}}
* {{ت|en|water}}
* {{ت|fa|آب}}
* {{ت|fr|eau}}
* {{ت|it|acqua}}
* {{ت|tr|su}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[водица]] · [[водный]] · [[подводный]] · [[наводнение]] · [[суша]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=вода&amp;mode=slovari Грамота.ру: вода]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=вода Multitran: вода]

==صربی==

===اسم===
# [[آب]]

==مقدونی==

===اسم===
# [[آب]]

[[رده:اسم‌های اوکراینی]]
[[رده:اسم‌های بلغاری]]
[[رده:اسم‌های روسی]]
[[رده:اسم‌های صربی]]
[[رده:اسم‌های مقدونی]]</text>
      <sha1>t52wcuvw53e5eovpcbqo4ztjdq360y0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>916920</id>
      <parentid>916919</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T21:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>پیوند تصحیح شد</comment>
      <origin>916920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3667" sha1="fw9vhoonaj8zslobxqyvwazyilu7kit" xml:space="preserve">==اوکراینی==

===اسم===
# [[آب]]

==بلغاری==

===اسم===
# [[آب]]

----

== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*voda''، از ریشهٔ هندواروپایی ''*wed-'' (آب). هم‌ریشه با انگلیسی ''water''، یونانی ''ὕδωρ'' (hydōr) و لاتین ''unda'' (موج).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/vɐˈda/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вода.ogg}}
=== اسم ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''вода''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[воды]]， ''جمع:'' [[воды]])
&lt;/div&gt;

# [[آب]]؛ مایع بی‌رنگ و بی‌طعم که برای حیات ضروری است.
#: ''Вода в реке холодная.'' (آب رودخانه سرد است.)
#: ''Я пью воду.'' (من آب می‌نوشم.)
# [[آب]]؛ نوشیدنی یا مایع معدنی.
#: ''Минеральная вода.'' (آب معدنی.)
#: ''Газированная вода.'' (آب گازدار.)
# {{مجاز}} معمولاً جمع: [[آب]] ها؛ پهنه‌های آبی، رودها، دریاچه‌ها یا دریاها.
#: ''Воды этой реки богаты рыбой.'' (آب‌های این رود پر از ماهی است.)
# {{مجاز}} [[حرف بیهوده]]، [[یاوه]]؛ در عبارت‌هایی مانند «лить воду».
#: ''Не лей воду, говори по делу.'' (حرف بیهوده نزن، جدی صحبت کن.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || вода || во́ды
|-
| اضافی || воды || вод
|-
| برایی || воде || во́дам
|-
| مفعولی || воду || во́ды
|-
| ابزاری || водой / водою || во́дами
|-
| اضافی (پیشرویی) || воде || во́дах
|}

==== مترادف‌ها ====
* [[водица]] (تصغیر)
* [[жидкость]] (مایع)
* [[влага]] (رطوبت)

==== متضادها ====
* [[суша]] (خشکی)
* [[огонь]] (آتش)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[водный]] (آبی)
* [[водяной]] (آبی، آبزی)
* [[водица]] (آب کوچک)
* [[подводный]] (زیرآبی)
* [[наводнение]] (سیل)
* [[водопровод]] (لوله‌کشی آب)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|آب}}
* {{ت|ar|ماء}}
* {{ت|de|Wasser}}
* {{ت|en|water}}
* {{ت|fa|آب}}
* {{ت|fr|eau}}
* {{ت|it|acqua}}
* {{ت|tr|su}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[водица]] · [[водный]] · [[подводный]] · [[наводнение]] · [[суша]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=вода&amp;mode=slovari Грамота.ру: вода]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=вода Multitran: вода]

==صربی==

===اسم===
# [[آب]]

==مقدونی==

===اسم===
# [[آب]]

[[رده:اسم‌های اوکراینی]]
[[رده:اسم‌های بلغاری]]
[[رده:اسم‌های روسی]]
[[رده:اسم‌های صربی]]
[[رده:اسم‌های مقدونی]]</text>
      <sha1>fw9vhoonaj8zslobxqyvwazyilu7kit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ویکی‌واژه:GUS2Wiki</title>
    <ns>4</ns>
    <id>193083</id>
    <revision>
      <id>916913</id>
      <parentid>916831</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T13:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alexis Jazz</username>
        <id>27983</id>
      </contributor>
      <comment>Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]])</comment>
      <origin>916913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1871" sha1="63u2tn7tzjy496anyo4op3xcjtcv33e" xml:space="preserve">{{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}}
داده‌های زیر در حافظهٔ نهانی وجود دارند و آخرین بار در 2026-10-16T06:30:24Z روزآمدسازی شده‌اند. حداکثر {{PLURAL:5000|یک نتیجه|5000 نتیجه}} در حافظۀ نهان موجود است.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! ابزار !! data-sort-type=&quot;number&quot; | شمار کاربران !! data-sort-type=&quot;number&quot; | کاربران فعال
|-
|BiDiEditing || 60 || 1
|-
|CleanDeleteReasons || 18 || 0
|-
|DefSideBoxes || 48 || 0
|-
|EnhancedTalk || 33 || 0
|-
|Extra-Editbuttons || 92 || 0
|-
|HotCat || 65 || 2
|-
|RTRC || 32 || 0
|-
|ShortLink || 49 || 0
|-
|StatLink || 2 || 0
|-
|TranslationAdder || 12 || 1
|-
|TranslationAdder-Data || 12 || 0
|-
|Twinkle || 46 || 0
|-
|UserRights || 2 || 0
|-
|VisibilityToggles || 11 || 0
|-
|adddefinition || 52 || 1
|-
|contribsrange || 44 || 0
|-
|defaultVisibilityToggles || 11 || 0
|-
|defaultsummaries || 33 || 0
|-
|editzero || 50 || 0
|-
|googletranslator || 45 || 0
|-
|lastdiff || 51 || 0
|-
|mySandbox || 42 || 0
|-
|purgetab || 52 || 0
|-
|userinfo || 61 || 1
|}
* [[ویژه:استفاده ابزار]]
* [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]]
&lt;!-- data in CSV format:
BiDiEditing,60,1
CleanDeleteReasons,18,0
DefSideBoxes,48,0
EnhancedTalk,33,0
Extra-Editbuttons,92,0
HotCat,65,2
RTRC,32,0
ShortLink,49,0
StatLink,2,0
TranslationAdder,12,1
TranslationAdder-Data,12,0
Twinkle,46,0
UserRights,2,0
VisibilityToggles,11,0
adddefinition,52,1
contribsrange,44,0
defaultVisibilityToggles,11,0
defaultsummaries,33,0
editzero,50,0
googletranslator,45,0
lastdiff,51,0
mySandbox,42,0
purgetab,52,0
userinfo,61,1
--&gt;</text>
      <sha1>63u2tn7tzjy496anyo4op3xcjtcv33e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بحث کاربر:Iliya Vahidi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>202875</id>
    <revision>
      <id>916910</id>
      <parentid>869313</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T13:13:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>İmmortalance</username>
        <id>47255</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>İmmortalance صفحهٔ [[بحث کاربر:An iranian gamer]] را به [[بحث کاربر:Iliya Vahidi]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/An iranian gamer|An iranian gamer]]» به «[[Special:CentralAuth/Iliya Vahidi|Iliya Vahidi]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>869313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3465" sha1="morx184lt6c44dz87ezav6cq9tcu8fh" xml:space="preserve">== خوش آمدید ==

[[ویکی‌واژه:تازه‌واردان، خوش آمدید|'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''']]!&lt;br /&gt;

امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.&lt;br /&gt;

این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|- 
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|- 
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]  برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]

|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&amp;#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&amp;nbsp;شاد باشید!

-- [[کاربر:Mardetanha|'''مرد تنها''']] ([[بحث کاربر:Mardetanha|بحث]]) ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC)</text>
      <sha1>morx184lt6c44dz87ezav6cq9tcu8fh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>привет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219860</id>
    <revision>
      <id>916924</id>
      <parentid>916297</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* آوایش */</comment>
      <origin>916924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2760" sha1="lpn0espgms0tf569cc7kxrsvtob2xev" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی شرقی باستان ''привѣтъ'' (privětъ)، از پیشاسلاوی ''*privětъ''، از ''*privětiti'' (سلام کردن). هم‌ریشه با بلغاری ''привет'' (privet)، صربی-کروات ''привет''/''privet''، اوکراینی ''привіт'' (pryvit).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/prʲɪˈvʲet/}}
**تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-привет.ogg}}

=== اسم ===
'''привет''' (''جنسیت: مذکر''، ''اضافه:'' [[привета]]، ''جمع:'' [[приветы]])

# [[سلام]]، [[درود]]؛ کلمه یا عبارتی برای [[احوال پرسی]] و [[خوشامدگویی]] غیررسمی
#: ''Передай ему привет от меня.''
#:: از طرف من به او سلام برسان.
#: ''Он сказал мне привет и ушёл.''
#:: او به من سلام کرد و رفت.

=== آوا ===
'''привет'''

# غیررسمی: [[سلام]]! [[درود]]! (برای شروع مکالمه یا احوال پرسی)
#: ''Привет! Как дела?''
#:: سلام! چطوری؟
#: ''Привет, меня зовут Иван.''
#:: سلام، اسم من ایوان است.

==== صرف ====
* مفرد:
** فاعلی: привет
** اضافی: привета
** برایی: привету
** مفعولی: привет
** ابزاری: приветом
** اضافی (پیشرویی): привете
* جمع:
** فاعلی: приветы
** اضافی: приветов
** برایی: приветам
** مفعولی: приветы
** ابزاری: приветами
** اضافی (پیشرویی): приветах

==== مترادف‌ها ====
* (اسم): [[приветствие]]، [[здравствуйте]] (رسمی)، [[приветик]] (کوچک‌شده)
* (آوا): [[здравствуй]] (رسمی)، [[здорово]] (عامیانه)، [[приветик]]

==== متضادها ====
* [[пока]] (خداحافظ)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[приветик]]
* [[приветливый]]
* [[приветствие]]
* [[приветствовать]]
* [[приветственный]]

==== جستارهای وابسته ====
* [[здравствуйте]]
* [[пока]]
* [[добрый день]]

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|سلام}}
* {{ت|ar|مرحبا}}
* {{ت|de|hallo}}
* {{ت|en|hello}}
* {{ت|es|hola}}
* {{ت|fa|سلام}}
* {{ت|fr|salut}}
* {{ت|it|ciao}}
* {{ت|tr|merhaba}}
{{بر-پایین}}

==== منابع ====
* [https://en.wiktionary.org/wiki/привет ویکی‌واژه انگلیسی: привет]
* ''فرهنگ روسی-فارسی''
* ''فرهنگ توضیحی اوژگوف''</text>
      <sha1>lpn0espgms0tf569cc7kxrsvtob2xev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>916927</id>
      <parentid>916924</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* منابع */ منابع</comment>
      <origin>916927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3123" sha1="h0t5lah00ok4ugr72oxa0r18os3bpmf" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی شرقی باستان ''привѣтъ'' (privětъ)، از پیشاسلاوی ''*privětъ''، از ''*privětiti'' (سلام کردن). هم‌ریشه با بلغاری ''привет'' (privet)، صربی-کروات ''привет''/''privet''، اوکراینی ''привіт'' (pryvit).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/prʲɪˈvʲet/}}
**تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-привет.ogg}}

=== اسم ===
'''привет''' (''جنسیت: مذکر''، ''اضافه:'' [[привета]]، ''جمع:'' [[приветы]])

# [[سلام]]، [[درود]]؛ کلمه یا عبارتی برای [[احوال پرسی]] و [[خوشامدگویی]] غیررسمی
#: ''Передай ему привет от меня.''
#:: از طرف من به او سلام برسان.
#: ''Он сказал мне привет и ушёл.''
#:: او به من سلام کرد و رفت.

=== آوا ===
'''привет'''

# غیررسمی: [[سلام]]! [[درود]]! (برای شروع مکالمه یا احوال پرسی)
#: ''Привет! Как дела?''
#:: سلام! چطوری؟
#: ''Привет, меня зовут Иван.''
#:: سلام، اسم من ایوان است.

==== صرف ====
* مفرد:
** فاعلی: привет
** اضافی: привета
** برایی: привету
** مفعولی: привет
** ابزاری: приветом
** اضافی (پیشرویی): привете
* جمع:
** فاعلی: приветы
** اضافی: приветов
** برایی: приветам
** مفعولی: приветы
** ابزاری: приветами
** اضافی (پیشرویی): приветах

==== مترادف‌ها ====
* (اسم): [[приветствие]]، [[здравствуйте]] (رسمی)، [[приветик]] (کوچک‌شده)
* (آوا): [[здравствуй]] (رسمی)، [[здорово]] (عامیانه)، [[приветик]]

==== متضادها ====
* [[пока]] (خداحافظ)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[приветик]]
* [[приветливый]]
* [[приветствие]]
* [[приветствовать]]
* [[приветственный]]

==== جستارهای وابسته ====
* [[здравствуйте]]
* [[пока]]
* [[добрый день]]

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|سلام}}
* {{ت|ar|مرحبا}}
* {{ت|de|hallo}}
* {{ت|en|hello}}
* {{ت|es|hola}}
* {{ت|fa|سلام}}
* {{ت|fr|salut}}
* {{ت|it|ciao}}
* {{ت|tr|merhaba}}
{{بر-پایین}}

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=привет&amp;mode=slovari Грамота.ру: привет]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=привет Multitran: привет]</text>
      <sha1>h0t5lah00ok4ugr72oxa0r18os3bpmf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>916928</id>
      <parentid>916927</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* صرف */ جدول</comment>
      <origin>916928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3116" sha1="p6yetcnvpfb0738zwrm4tmk4j9etqgk" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی شرقی باستان ''привѣтъ'' (privětъ)، از پیشاسلاوی ''*privětъ''، از ''*privětiti'' (سلام کردن). هم‌ریشه با بلغاری ''привет'' (privet)، صربی-کروات ''привет''/''privet''، اوکراینی ''привіт'' (pryvit).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/prʲɪˈvʲet/}}
**تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-привет.ogg}}

=== اسم ===
'''привет''' (''جنسیت: مذکر''، ''اضافه:'' [[привета]]، ''جمع:'' [[приветы]])

# [[سلام]]، [[درود]]؛ کلمه یا عبارتی برای [[احوال پرسی]] و [[خوشامدگویی]] غیررسمی
#: ''Передай ему привет от меня.''
#:: از طرف من به او سلام برسان.
#: ''Он сказал мне привет и ушёл.''
#:: او به من سلام کرد و رفت.

=== آوا ===
'''привет'''

# غیررسمی: [[سلام]]! [[درود]]! (برای شروع مکالمه یا احوال پرسی)
#: ''Привет! Как дела?''
#:: سلام! چطوری؟
#: ''Привет, меня зовут Иван.''
#:: سلام، اسم من ایوان است.

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || привет || приветы
|-
| اضافی || привета || приветов
|-
| برایی || привету || приветам
|-
| مفعولی || привет || приветы
|-
| ابزاری || приветом || приветами
|-
| اضافی (پیشرویی) || привете || приветах
|}

==== مترادف‌ها ====
* (اسم): [[приветствие]]، [[здравствуйте]] (رسمی)، [[приветик]] (کوچک‌شده)
* (آوا): [[здравствуй]] (رسمی)، [[здорово]] (عامیانه)، [[приветик]]

==== متضادها ====
* [[пока]] (خداحافظ)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[приветик]]
* [[приветливый]]
* [[приветствие]]
* [[приветствовать]]
* [[приветственный]]

==== جستارهای وابسته ====
* [[здравствуйте]]
* [[пока]]
* [[добрый день]]

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|سلام}}
* {{ت|ar|مرحبا}}
* {{ت|de|hallo}}
* {{ت|en|hello}}
* {{ت|es|hola}}
* {{ت|fa|سلام}}
* {{ت|fr|salut}}
* {{ت|it|ciao}}
* {{ت|tr|merhaba}}
{{بر-پایین}}

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=привет&amp;mode=slovari Грамота.ру: привет]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=привет Multitran: привет]</text>
      <sha1>p6yetcnvpfb0738zwrm4tmk4j9etqgk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>привета</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219861</id>
    <revision>
      <id>916925</id>
      <parentid>916298</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:15:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* منابع */ بهبود منابع</comment>
      <origin>916925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1111" sha1="hf25jz22dw9mdci2ypaxgbtkjd74wj5" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[привет]] + [[-а]] (پسوند حالت اضافی مفرد برای اسم‌های مذکر).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/prʲɪˈvʲetə/}}

=== اسم ===
'''привета''' (''حالت اضافی مفرد [[привет]]'')

# حالت اضافی مفرد [[привет]]؛ [[سلام]] (در نقش مفعول اضافی)
#: ''без привета''
#:: بدون سلام
#: ''от привета''
#:: از طرف سلام

==== جستارهای وابسته ====
* [[привет]]
* [[приветы]]
* [[привету]]
* [[приветом]]
* [[привете]]

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* [https://gramota.ru/poisk?query=привет&amp;mode=slovari Грамота.ру: привет]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=привета Multitran: привета]</text>
      <sha1>hf25jz22dw9mdci2ypaxgbtkjd74wj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>916926</id>
      <parentid>916925</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>تغییر کلی</comment>
      <origin>916926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2084" sha1="6s10ye4vc9nposwtnkfeu6ltvucz4vx" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[привет]] (سلام) + [[-а]] (پایانهٔ حالت اضافی مفرد برای اسم‌های مذکر سخت‌پایان).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/prʲɪˈvʲetə/}}

=== اسم ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''привета''' (''حالت اضافی مفرد [[привет]]''， ''جنسیت: مذکر، بی‌جان'')
&lt;/div&gt;

# حالت اضافی مفرد [[привет]]؛ [[سلام]] (در نقش اضافی).
#: ''без привета'' (بدون سلام)
#: ''от привета'' (از طرف سلام)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! مفرد
|-
| فاعلی || привет
|-
| اضافی || style=&quot;background:#ffe;&quot; | '''привета'''
|-
| برایی || привету
|-
| مفعولی || привет
|-
| ابزاری || приветом
|-
| اضافی (پیشرویی) || привете
|}

==== مترادف‌ها ====
* —

==== متضادها ====
* —

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[привет]]
* [[приветы]]
* [[приветствие]]
* [[приветливый]]

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|سلام (اضافی)}}
* {{ت|ar|تحية}}
* {{ت|de|Grußes}}
* {{ت|en|of greeting}}
* {{ت|fa|سلام}}
* {{ت|fr|de salut}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[привет]] · [[приветы]] · [[приветствие]] · [[приветливый]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* [https://gramota.ru/poisk?query=привет&amp;mode=slovari Грамота.ру: привет]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=привета Multitran: привета]</text>
      <sha1>6s10ye4vc9nposwtnkfeu6ltvucz4vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بحث کاربر:An iranian gamer</title>
    <ns>3</ns>
    <id>220293</id>
    <redirect title="بحث کاربر:Iliya Vahidi" />
    <revision>
      <id>916911</id>
      <timestamp>2026-10-18T13:13:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>İmmortalance</username>
        <id>47255</id>
      </contributor>
      <comment>İmmortalance صفحهٔ [[بحث کاربر:An iranian gamer]] را به [[بحث کاربر:Iliya Vahidi]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/An iranian gamer|An iranian gamer]]» به «[[Special:CentralAuth/Iliya Vahidi|Iliya Vahidi]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>916911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="h3yzbctfuni6jbnbelr8xdji0vg5xzp" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[بحث کاربر:Iliya Vahidi]]</text>
      <sha1>h3yzbctfuni6jbnbelr8xdji0vg5xzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بحث کاربر:İmmortalance</title>
    <ns>3</ns>
    <id>220294</id>
    <revision>
      <id>916912</id>
      <timestamp>2026-10-18T13:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>پیام به کاربر جدید</username>
        <id>26498</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه</comment>
      <origin>916912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3428" sha1="bm1ywm959hwpkagle9kbudlvyo0w2t3" xml:space="preserve">== خوش آمدید ==

'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''

امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.&lt;br /&gt;

این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|- 
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|- 
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]  برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]

|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&amp;#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&amp;nbsp;شاد باشید!

-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۳ (UTC)</text>
      <sha1>bm1ywm959hwpkagle9kbudlvyo0w2t3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ведать</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220296</id>
    <revision>
      <id>916914</id>
      <timestamp>2026-10-18T13:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>ведать</comment>
      <origin>916914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4059" sha1="heddo2cob9bw6pln61m8ct2864qkcsi" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از اسلاوی کلیسایی باستان ''вѣдѣти'' (věděti)، از پیشاسلاوی ''*věděti''، از ریشهٔ هندواروپایی ''*woyd-'' (دانستن). هم‌ریشه با [[весть]] (خبر)، [[видеть]] (دیدن) و [[вежливый]] (مؤدب).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈvʲedətʲ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-ведать.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''ведать''' (''ناقص، گذرا، کتابی''； ''مصدر کامل:'' [[изведать]] در برخی معانی)
&lt;/div&gt;

# [[دانستن]]، [[آگاه بودن]]؛ از چیزی خبر داشتن (بیشتر در متون کتابی و رسمی).
#: ''Он ведает о случившемся.'' (او از آنچه رخ داده آگاه است.)
#: ''Не ведаю, что будет.'' (نمی‌دانم چه خواهد شد.)
# [[اداره کردن]]، [[مدیریت کردن]]؛ مسئولیت ادارهٔ کاری یا بخشی را بر عهده داشتن.
#: ''Он ведает финансами компании.'' (او امور مالی شرکت را اداره می‌کند.)
#: ''Кто ведает этим отделом?'' (چه کسی این بخش را اداره می‌کند؟)
# کهن: [[تجربه کردن]]، [[آزمودن]]؛ در ترکیب با پیشوندها (مانند [[изведать]]).
#: ''Много горя он ведал.'' (اندوه زیادی را تجربه کرد.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | حال ساده
|-
| من || ве́даю
|-
| تو || ве́даешь
|-
| او/آن || ве́дает
|-
| ما || ве́даем
|-
| شما || ве́даете
|-
| آن‌ها || ве́дают
|}

* گذشته: ве́дал (مذکر)، ве́дала (مؤنث)، ве́дало (خنثی)، ве́дали (جمع)
* امر: ве́дай، ве́дайте
* اسم فاعل: ве́дающий
* اسم مفعول: ве́даемый / ве́данный
* قید: ве́дая

==== مترادف‌ها ====
* (دانستن): [[знать]]، [[быть в курсе]]
* (اداره کردن): [[управлять]]، [[заведовать]]، [[руководить]]

==== متضادها ====
* (دانستن): [[не знать]]، [[не ведать]]
* (اداره کردن): [[подчиняться]]

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[ведение]] (اداره، مدیریت)
* [[ведомый]] (معلوم، آگاه)
* [[ведомство]] (اداره، سازمان)
* [[заведовать]] (اداره کردن)
* [[проведать]] (خبر گرفتن، عیادت کردن)
* [[разведать]] (کشف کردن، شناسایی کردن)
* [[изведать]] (تجربه کردن)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دانستن}}
* {{ت|ar|علم}}
* {{ت|de|wissen}}
* {{ت|en|know}}
* {{ت|fa|دانستن}}
* {{ت|fr|savoir}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|اداره کردن}}
* {{ت|ar|أدار}}
* {{ت|de|verwalten}}
* {{ت|en|manage}}
* {{ت|fa|اداره کردن}}
* {{ت|fr|gérer}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[знать]] · [[управлять]] · [[ведение]] · [[ведомство]] · [[заведовать]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=ведать&amp;mode=slovari Грамота.ру: ведать]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=ведать Multitran: ведать]</text>
      <sha1>heddo2cob9bw6pln61m8ct2864qkcsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>управлять</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220297</id>
    <revision>
      <id>916915</id>
      <timestamp>2026-10-18T14:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>управлять</comment>
      <origin>916915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="l5k9wduduigm78y0xffxfd8a4li5xey" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[у-]] (پیشوند) + [[правлять]] (راندن، هدایت کردن)، از ریشهٔ [[правый]] (راست، درست) و [[править]] (فرمان راندن، تصحیح کردن). هم‌ریشه با [[правитель]] (فرمانروا) و [[правительство]] (دولت).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/ʊprɐˈvlʲætʲ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-управлять.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''управлять''' (''ناقص، گذرا''； ''مصدر کامل:'' [[управить]]، کم‌کاربرد)
&lt;/div&gt;

# [[اداره کردن]]، [[مدیریت کردن]]؛ مسئولیت گرداندن یک سازمان، نهاد یا گروه را بر عهده داشتن.
#: ''Он управляет компанией.'' (او شرکت را اداره می‌کند.)
#: ''Директор управляет школой.'' (مدیر مدرسه را اداره می‌کند.)
# [[فرمان راندن]]، [[حکومت کردن]]؛ زمام امور کشوری یا سرزمینی را در دست داشتن.
#: ''Правительство управляет страной.'' (دولت کشور را اداره می‌کند.)
# [[راندن]]، [[هدایت کردن]]؛ کنترل وسیلهٔ نقلیه، ماشین یا دستگاه.
#: ''Он управляет автомобилем.'' (او خودرو را می‌راند.)
#: ''Пилот управляет самолётом.'' (خلبان هواپیما را هدایت می‌کند.)
# {{مجاز}} [[کنترل کردن]]، [[در دست گرفتن]]؛ بر احساس، رفتار یا وضعیتی مسلط بودن.
#: ''Он умеет управлять своими эмоциями.'' (او می‌تواند احساساتش را کنترل کند.)
#: ''Надо управлять ситуацией.'' (باید وضعیت را کنترل کرد.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | حال ساده
|-
| من || управляю
|-
| تو || управляешь
|-
| او/آن || управляет
|-
| ما || управляем
|-
| شما || управляете
|-
| آن‌ها || управляют
|}

* گذشته: управлял (مذکر)، управляла (مؤنث)، управляло (خنثی)، управляли (جمع)
* امر: управляй، управляйте
* اسم فاعل: управляющий
* اسم مفعول: управляемый
* قید: управляя

==== مترادف‌ها ====
* (اداره کردن): [[руководить]]، [[заведовать]]، [[возглавлять]]
* (حکومت کردن): [[править]]، [[властвовать]]
* (هدایت کردن): [[водить]]، [[пилотировать]]
* (کنترل کردن): [[контролировать]]، [[владеть]]

==== متضادها ====
* (اداره کردن): [[подчиняться]]، [[повиноваться]]
* (کنترل کردن): [[терять контроль]]

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[управление]] (اداره، مدیریت، کنترل)
* [[управляющий]] (مدیر، اداره‌کننده)
* [[управляемый]] (کنترل‌پذیر)
* [[управляться]] (بازتابی)
* [[самоуправление]] (خودگردانی)
* [[неуправляемый]] (کنترل‌ناپذیر)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|اداره کردن}}
* {{ت|ar|ادار}}
* {{ت|de|verwalten}}
* {{ت|en|manage}}
* {{ت|fa|اداره کردن}}
* {{ت|fr|gérer}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|کنترل کردن}}
* {{ت|ar|تحكم}}
* {{ت|de|kontrollieren}}
* {{ت|en|control}}
* {{ت|fa|کنترل کردن}}
* {{ت|fr|contrôler}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[руководить]] · [[править]] · [[управление]] · [[управляющий]] · [[самоуправление]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=управлять&amp;mode=slovari Грамота.ру: управлять]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=управлять Multitran: управлять]</text>
      <sha1>l5k9wduduigm78y0xffxfd8a4li5xey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>управить</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220298</id>
    <revision>
      <id>916916</id>
      <timestamp>2026-10-18T17:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>управить</comment>
      <origin>916916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4256" sha1="n8jx9dtxtuw2k0sdtzco8m7zx507oda" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[у-]] (پیشوند) + [[править]] (فرمان راندن، درست کردن، هدایت کردن). هم‌ریشه با [[управлять]] (اداره کردن) و [[правитель]] (فرمانروا). این فعل در روسی نوین کم‌کاربرد است و بیشتر به‌عنوان مصدر کامل برای [[управлять]] در برخی معانی به کار می‌رود.

=== آوایش ===
* {{آیپا|/ʊˈpravʲɪtʲ/}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''управить''' (''مصدر کامل، گذرا، کم‌کاربرد''؛ ''مصدر ناقص:'' [[управлять]])
&lt;/div&gt;

# [[اداره کردن]]، [[سر و سامان دادن]]؛ کاری را به پایان رساندن و از عهدهٔ آن برآمدن.
#: ''Он управил дела за день.'' (او کارها را در یک روز به سرانجام رساند.)
#: ''Управить хозяйство.'' (به امور خانه سر و سامان دادن.)
# کم‌کاربرد: [[اداره کردن]]، [[فرمان راندن]]؛ زمام امور را در دست گرفتن.
#: ''Управить страной.'' (کشور را اداره کردن.)
#: ''Управить имением.'' (ملک را اداره کردن.)

&lt;div style=&quot;background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;&quot;&gt;
'''نکته:''' در روسی معیار امروز، صورت رایج‌تر برای «اداره کردن» همان [[управлять]] است و '''управить''' بیشتر در متون کهن یا با بار سبکی خاص دیده می‌شود.
&lt;/div&gt;

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | آینده
|-
| من || управлю́
|-
| تو || упра́вишь
|-
| او/آن || упра́вит
|-
| ما || упра́вим
|-
| شما || упра́вите
|-
| آن‌ها || упра́вят
|}

* گذشته: упра́вил (مذکر)، упра́вила (مؤنث)، упра́вило (خنثی)، упра́вили (جمع)
* امر: упра́вь، упра́вьте
* اسم فاعل: упра́вивший
* اسم مفعول: упра́вленный
* قید: упра́вив

==== مترادف‌ها ====
* [[управлять]] (اداره کردن)
* [[справиться]] (از عهده برآمدن)
* [[завершить]] (به پایان رساندن)
* [[уладить]] (سر و سامان دادن)

==== متضادها ====
* [[запустить]] (به حال خود رها کردن)
* [[бросить]] (رها کردن)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[управлять]] (اداره کردن، ناقص)
* [[управление]] (اداره، مدیریت)
* [[управляющий]] (مدیر)
* [[управа]] (اداره، شهرداری)
* [[править]] (فرمان راندن)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|اداره کردن}}
* {{ت|ar|ادار}}
* {{ت|de|verwalten}}
* {{ت|en|manage}}
* {{ت|fa|اداره کردن}}
* {{ت|fr|gérer}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|از عهده برآمدن}}
* {{ت|ar|تغلب على}}
* {{ت|de|bewältigen}}
* {{ت|en|handle}}
* {{ت|fa|از عهده برآمدن}}
* {{ت|fr|venir à bout}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[управлять]] · [[управление]] · [[управа]] · [[править]] · [[справиться]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Толковый словарь живого великорусского языка'' В. И. Даля
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* [https://gramota.ru/poisk?query=управить&amp;mode=slovari Грамота.ру: управить]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=управить Multitran: управить]</text>
      <sha1>n8jx9dtxtuw2k0sdtzco8m7zx507oda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>править</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220299</id>
    <revision>
      <id>916917</id>
      <timestamp>2026-10-18T19:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>править</comment>
      <origin>916917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4997" sha1="rtz00n3tk4gxchk9zjyd1ygopjufm3o" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*praviti''، از ریشهٔ ''*pravъ'' (راست، درست). هم‌ریشه با [[правый]] (راست)، [[правильный]] (درست) و [[правитель]] (فرمانروا).

=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈpravʲɪtʲ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-править.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''править''' (''ناقص، گذرا''؛ ''مصدر کامل:'' [[исправить]] در معنی تصحیح)
&lt;/div&gt;

# [[فرمان راندن]]، [[حکومت کردن]]؛ زمام امور کشوری یا سرزمینی را در دست داشتن.
#: ''Он правил страной тридцать лет.'' (او سی سال بر کشور فرمان راند.)
#: ''Править государством.'' (بر کشور حکومت کردن.)
# [[درست کردن]]، [[تصحیح کردن]]؛ اصلاح اشتباه در متن یا کار.
#: ''Править рукопись.'' (دست‌نوشته را تصحیح کردن.)
#: ''Править корректуру.'' (غلط‌گیری کردن.)
# [[تیز کردن]]، [[صاف کردن]]؛ (دربارهٔ ابزار برنده) لبهٔ آن را با سنگ یا چرخ صاف کردن.
#: ''Править косу.'' (داس را تیز کردن.)
#: ''Править бритву.'' (تیغ را تیز کردن.)
# [[راندن]]، [[هدایت کردن]]؛ (دربارهٔ وسیلهٔ نقلیه) آن را به حرکت درآوردن.
#: ''Править лодкой.'' (قایق را راندن.)
#: ''Править лошадьми.'' (اسب‌ها را راندن.)
# [[اجرا کردن]]، [[به‌جا آوردن]]؛ آیین یا مراسمی را انجام دادن.
#: ''Править службу.'' (مراسم مذهبی را به‌جا آوردن.)
#: ''Править свадьбу.'' (جشن عروسی برپا کردن.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | حال ساده
|-
| من || пра́влю
|-
| تو || пра́вишь
|-
| او/آن || пра́вит
|-
| ما || пра́вим
|-
| شما || пра́вите
|-
| آن‌ها || пра́вят
|}

* گذشته: пра́вил (مذکر)، пра́вила (مؤنث)، пра́вило (خنثی)، пра́вили (جمع)
* امر: правь، правьте
* اسم فاعل: пра́вящий
* اسم مفعول: пра́вленный
* قید: пра́вя

==== مترادف‌ها ====
* (فرمان راندن): [[управлять]]، [[властвовать]]، [[царствовать]]
* (تصحیح کردن): [[исправлять]]، [[редактировать]]، [[корректировать]]
* (تیز کردن): [[точить]]، [[затачивать]]
* (راندن): [[водить]]، [[управлять]]

==== متضادها ====
* (فرمان راندن): [[подчиняться]]، [[повиноваться]]
* (تصحیح کردن): [[портить]]، [[искажать]]

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[правитель]] (فرمانروا)
* [[правительство]] (دولت)
* [[правление]] (حکومت، مدیریت)
* [[правильный]] (درست)
* [[право]] (حق، قانون)
* [[исправить]] (تصحیح کردن)
* [[управить]] (اداره کردن)
* [[направить]] (فرستادن، هدایت کردن)
* [[поправить]] (درست کردن)
* [[выправить]] (تصحیح کردن)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|فرمان راندن}}
* {{ت|ar|حكم}}
* {{ت|de|regieren}}
* {{ت|en|rule}}
* {{ت|fa|فرمان راندن}}
* {{ت|fr|gouverner}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|تصحیح کردن}}
* {{ت|ar|صحح}}
* {{ت|de|korrigieren}}
* {{ت|en|correct}}
* {{ت|fa|تصحیح کردن}}
* {{ت|fr|corriger}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|تیز کردن}}
* {{ت|ar|سن}}
* {{ت|de|schärfen}}
* {{ت|en|sharpen}}
* {{ت|fa|تیز کردن}}
* {{ت|fr|aiguiser}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[управлять]] · [[правитель]] · [[правительство]] · [[исправить]] · [[правильный]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=править&amp;mode=slovari Грамота.ру: править]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=править Multitran: править]</text>
      <sha1>rtz00n3tk4gxchk9zjyd1ygopjufm3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>водить</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220300</id>
    <revision>
      <id>916918</id>
      <timestamp>2026-10-18T21:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>водить</comment>
      <origin>916918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="ba18ac5wiefgumdqhvmqb7pod3k38e7" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*voditi''. هم‌ریشه با [[вести]] (بردن، رهبری کردن) و [[вода]] (آب). این فعل ناقص و بی‌جهت است و بر حرکت مکرر یا در جهت‌های مختلف دلالت دارد.

=== آوایش ===
* {{آیپا|/vɐˈdʲitʲ/}}
** تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-водить.ogg}}
** تلفظ روسی2: {{audio|ru|Ru-водить2.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''водить''' (''ناقص، گذرا، بی‌جهت''； ''مصدر کامل:'' [[поводить]])
&lt;/div&gt;

# [[راندن]]، [[هدایت کردن]]؛ وسیلهٔ نقلیه یا ماشین را به حرکت درآوردن.
#: ''Он водит машину.'' (او ماشین می‌راند.)
#: ''Она водит детей в школу.'' (او بچه‌ها را به مدرسه می‌برد.)
# [[بردن]]، [[همراه بردن]]؛ کسی را به جایی بردن و آوردن.
#: ''Водить гостей по городу.'' (مهمانان را در شهر گرداندن.)
# [[گرداندن]]، [[چرخاندن]]؛ چیزی را به گردش درآوردن.
#: ''Водить хоровод.'' (رقص دورانی کردن.)
#: ''Водить пальцем по карте.'' (انگشت را روی نقشه کشیدن.)
# [[داشتن]]، [[نگه داشتن]]؛ در ترکیب با برخی اسم‌ها بر انجام کاری دلالت دارد.
#: ''Водить дружбу с кем-либо.'' (با کسی دوستی کردن.)
#: ''Водить знакомство.'' (آشنایی داشتن.)
# {{بازی}} [[حرکت دادن]]؛ مهره یا کارت را در بازی حرکت دادن.
#: ''Водить шашкой.'' (با مهرهٔ چکرز حرکت کردن.)
# محاوره‌ای: [[فریب دادن]]، [[سر کار گذاشتن]]؛ کسی را گمراه کردن.
#: ''Не води меня за нос.'' (مرا سر کار نگذار.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | حال ساده
|-
| من || вожу́
|-
| تو || во́дишь
|-
| او/آن || во́дит
|-
| ما || во́дим
|-
| شما || во́дите
|-
| آن‌ها || во́дят
|}

* گذشته: води́л (مذکر)، води́ла (مؤنث)، води́ло (خنثی)، води́ли (جمع)
* امر: води́، води́те
* اسم فاعل: водя́щий
* اسم مفعول: води́мый
* قید: водя́

==== مترادف‌ها ====
* (راندن): [[управлять]]، [[пилотировать]]
* (بردن): [[вести]]، [[сопровождать]]
* (فریب دادن): [[обманывать]]، [[дурачить]]

==== متضادها ====
* (بردن): [[оставлять]] (رها کردن)
* (فریب دادن): [[говорить правду]] (راست گفتن)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[вести]] (بردن، رهبری کردن)
* [[вождение]] (رانندگی)
* [[водитель]] (راننده)
* [[водительский]] (وابسته به راننده)
* [[вводить]] (وارد کردن)
* [[выводить]] (بیرون بردن)
* [[доводить]] (رساندن)
* [[заводить]] (راه انداختن)
* [[переводить]] (ترجمه کردن، جابه‌جا کردن)
* [[проводить]] (گذراندن)
* [[приводить]] (آوردن)
* [[уводить]] (بردن، دور کردن)
* [[разводить]] (جدا کردن، پرورش دادن)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|راندن}}
* {{ت|ar|قاد}}
* {{ت|de|fahren}}
* {{ت|en|drive}}
* {{ت|fa|راندن}}
* {{ت|fr|conduire}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|بردن}}
* {{ت|ar|اخذ}}
* {{ت|de|führen}}
* {{ت|en|lead}}
* {{ت|fa|بردن}}
* {{ت|fr|mener}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[вести]] · [[водитель]] · [[вождение]] · [[вводить]] · [[проводить]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=водить&amp;mode=slovari Грамота.ру: водить]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=водить Multitran: водить]</text>
      <sha1>ba18ac5wiefgumdqhvmqb7pod3k38e7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>вести</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220301</id>
    <revision>
      <id>916921</id>
      <timestamp>2026-10-18T22:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>вести</comment>
      <origin>916921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5768" sha1="dgf7txk8fj460c9nia378brthfbk5pg" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ۱ ===
از پیشاسلاوی ''*vesti'' (بردن، رهبری کردن). هم‌ریشه با [[водить]] (راندن، رفت‌وآمد کردن) و [[ведать]] (دانستن). این فعل ناقص و جهت‌دار است.

=== آوایش ۱ ===
* {{آیپا|/vʲɪˈsʲtʲi/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вести.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''вести''' (''ناقص، گذرا، جهت‌دار''； ''مصدر کامل:'' [[повести]])
&lt;/div&gt;

# [[بردن]]، [[همراه بردن]]؛ کسی را به جایی راهنمایی کردن و با خود بردن.
#: ''Она ведёт ребёнка в школу.'' (او بچه را به مدرسه می‌برد.)
# [[رهبری کردن]]، [[هدایت کردن]]؛ زمام کاری یا گروهی را در دست داشتن.
#: ''Он ведёт собрание.'' (او جلسه را اداره می‌کند.)
# [[راندن]]؛ وسیلهٔ نقلیه را هدایت کردن.
#: ''Он ведёт машину.'' (او ماشین می‌راند.)
# [[انجام دادن]]، [[ادامه دادن]]؛ در ترکیب با اسم‌ها بر انجام کاری دلالت دارد.
#: ''Вести переговоры.'' (مذاکره کردن.)
#: ''Вести дневник.'' (دفتر خاطرات نوشتن.)
# [[رسیدن]]، [[منتهی شدن]]؛ (دربارهٔ راه، پله و...) به جایی ختم شدن.
#: ''Эта дорога ведёт к вокзалу.'' (این راه به ایستگاه می‌رسد.)
# [[رفتار کردن]]؛ در ترکیب «вести себя».
#: ''Он ведёт себя странно.'' (او رفتار عجیبی دارد.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | حال ساده
|-
| من || веду́
|-
| تو || ведёшь
|-
| او/آن || ведёт
|-
| ما || ведём
|-
| شما || ведёте
|-
| آن‌ها || веду́т
|}

* گذشته: вёл (مذکر)، вела́ (مؤنث)، вело́ (خنثی)، вели́ (جمع)
* امر: веди́، веди́те
* اسم فاعل: веду́щий
* اسم مفعول: ведо́мый
* قید: ведя́

==== مترادف‌ها ====
* (بردن): [[водить]]، [[сопровождать]]
* (رهبری کردن): [[руководить]]، [[управлять]]
* (راندن): [[водить]]، [[управлять]]

==== متضادها ====
* (بردن): [[оставлять]] (رها کردن)
* (رهبری کردن): [[подчиняться]] (فرمان بردن)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[водить]] (راندن، ناقص)
* [[ввести]] (وارد کردن)
* [[вывести]] (بیرون بردن)
* [[довести]] (رساندن)
* [[завести]] (راه انداختن)
* [[перевести]] (ترجمه کردن)
* [[провести]] (گذراندن)
* [[привести]] (آوردن)
* [[увести]] (بردن، دور کردن)
* [[ведение]] (اداره، مدیریت)

=== ریشه‌شناسی ۲ ===
از [[весть]] (خبر) + [[-и]] (پایانهٔ جمع). در اصل جمع [[весть]] به معنای «خبرها، آگاهی‌ها» است.

=== آوایش ۲ ===
* {{آیپا|/ˈvʲesʲtʲɪ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вести.ogg}}

=== اسم ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''вести''' (''جمع'' [[весть]]； ''جنسیت: مؤنث، بی‌جان'')
&lt;/div&gt;

# جمع [[весть]]؛ [[خبرها]]، [[آگاهی‌ها]]، [[اطلاعیه‌ها]].
#: ''Добрые вести пришли из дома.'' (خبرهای خوبی از خانه رسید.)
#: ''Жду вестей от брата.'' (منتظر خبرهایی از برادرم هستم.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! جمع
|-
| فاعلی || ве́сти
|-
| اضافی || весте́й
|-
| برایی || вестя́м
|-
| مفعولی || ве́сти
|-
| ابزاری || вестя́ми
|-
| اضافی (پیشرویی) || вестя́х
|}

==== مترادف‌ها ====
* [[новости]] (اخبار)
* [[известия]] (اطلاعیه‌ها)
* [[сообщения]] (پیام‌ها)

==== متضادها ====
* —

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[весть]] (خبر)
* [[вестник]] (پیام‌آور)
* [[известие]] (اطلاعیه)
* [[повесть]] (داستانک)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|بردن}}
* {{ت|ar|قاد}}
* {{ت|de|führen}}
* {{ت|en|lead}}
* {{ت|fa|بردن}}
* {{ت|fr|mener}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|خبرها}}
* {{ت|ar|اخبار}}
* {{ت|de|Nachrichten}}
* {{ت|en|news}}
* {{ت|fa|خبرها}}
* {{ت|fr|nouvelles}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[водить]] · [[весть]] · [[вестник]] · [[повесть]] · [[провести]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=вести&amp;mode=slovari Грамота.ру: вести]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=вести Multitran: вести]</text>
      <sha1>dgf7txk8fj460c9nia378brthfbk5pg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>916922</id>
      <parentid>916921</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* اسم */ بهبود پیوند</comment>
      <origin>916922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5766" sha1="fybzeyhn6p1kc0dc40rkwl499rjmeu6" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ۱ ===
از پیشاسلاوی ''*vesti'' (بردن، رهبری کردن). هم‌ریشه با [[водить]] (راندن، رفت‌وآمد کردن) و [[ведать]] (دانستن). این فعل ناقص و جهت‌دار است.

=== آوایش ۱ ===
* {{آیپا|/vʲɪˈsʲtʲi/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вести.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''вести''' (''ناقص، گذرا، جهت‌دار''； ''مصدر کامل:'' [[повести]])
&lt;/div&gt;

# [[بردن]]، [[همراه بردن]]؛ کسی را به جایی راهنمایی کردن و با خود بردن.
#: ''Она ведёт ребёнка в школу.'' (او بچه را به مدرسه می‌برد.)
# [[رهبری کردن]]، [[هدایت کردن]]؛ زمام کاری یا گروهی را در دست داشتن.
#: ''Он ведёт собрание.'' (او جلسه را اداره می‌کند.)
# [[راندن]]؛ وسیلهٔ نقلیه را هدایت کردن.
#: ''Он ведёт машину.'' (او ماشین می‌راند.)
# [[انجام دادن]]، [[ادامه دادن]]؛ در ترکیب با اسم‌ها بر انجام کاری دلالت دارد.
#: ''Вести переговоры.'' (مذاکره کردن.)
#: ''Вести дневник.'' (دفتر خاطرات نوشتن.)
# [[رسیدن]]، [[منتهی شدن]]؛ (دربارهٔ راه، پله و...) به جایی ختم شدن.
#: ''Эта дорога ведёт к вокзалу.'' (این راه به ایستگاه می‌رسد.)
# [[رفتار کردن]]؛ در ترکیب «вести себя».
#: ''Он ведёт себя странно.'' (او رفتار عجیبی دارد.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | حال ساده
|-
| من || веду́
|-
| تو || ведёшь
|-
| او/آن || ведёт
|-
| ما || ведём
|-
| شما || ведёте
|-
| آن‌ها || веду́т
|}

* گذشته: вёл (مذکر)، вела́ (مؤنث)، вело́ (خنثی)، вели́ (جمع)
* امر: веди́، веди́те
* اسم فاعل: веду́щий
* اسم مفعول: ведо́мый
* قید: ведя́

==== مترادف‌ها ====
* (بردن): [[водить]]، [[сопровождать]]
* (رهبری کردن): [[руководить]]، [[управлять]]
* (راندن): [[водить]]، [[управлять]]

==== متضادها ====
* (بردن): [[оставлять]] (رها کردن)
* (رهبری کردن): [[подчиняться]] (فرمان بردن)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[водить]] (راندن، ناقص)
* [[ввести]] (وارد کردن)
* [[вывести]] (بیرون بردن)
* [[довести]] (رساندن)
* [[завести]] (راه انداختن)
* [[перевести]] (ترجمه کردن)
* [[провести]] (گذراندن)
* [[привести]] (آوردن)
* [[увести]] (بردن، دور کردن)
* [[ведение]] (اداره، مدیریت)

=== ریشه‌شناسی ۲ ===
از [[весть]] (خبر) + [[-и]] (پایانهٔ جمع). در اصل جمع [[весть]] به معنای «خبرها، آگاهی‌ها» است.

=== آوایش ۲ ===
* {{آیپا|/ˈvʲesʲtʲɪ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-вести.ogg}}

=== اسم ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''вести''' (''جمع'' [[весть]]； ''جنسیت: مؤنث، بی‌جان'')
&lt;/div&gt;

# جمع [[весть]]؛ [[خبر]] ها، [[آگاهی]] ها، [[اطلاعیه]] ها.
#: ''Добрые вести пришли из дома.'' (خبرهای خوبی از خانه رسید.)
#: ''Жду вестей от брата.'' (منتظر خبرهایی از برادرم هستم.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! جمع
|-
| فاعلی || ве́сти
|-
| اضافی || весте́й
|-
| برایی || вестя́м
|-
| مفعولی || ве́сти
|-
| ابزاری || вестя́ми
|-
| اضافی (پیشرویی) || вестя́х
|}

==== مترادف‌ها ====
* [[новости]] (اخبار)
* [[известия]] (اطلاعیه‌ها)
* [[сообщения]] (پیام‌ها)

==== متضادها ====
* —

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[весть]] (خبر)
* [[вестник]] (پیام‌آور)
* [[известие]] (اطلاعیه)
* [[повесть]] (داستانک)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|بردن}}
* {{ت|ar|قاد}}
* {{ت|de|führen}}
* {{ت|en|lead}}
* {{ت|fa|بردن}}
* {{ت|fr|mener}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|خبرها}}
* {{ت|ar|اخبار}}
* {{ت|de|Nachrichten}}
* {{ت|en|news}}
* {{ت|fa|خبر ها}}
* {{ت|fr|nouvelles}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[водить]] · [[весть]] · [[вестник]] · [[повесть]] · [[провести]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=вести&amp;mode=slovari Грамота.ру: вести]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=вести Multitran: вести]</text>
      <sha1>fybzeyhn6p1kc0dc40rkwl499rjmeu6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>повести</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220302</id>
    <revision>
      <id>916923</id>
      <timestamp>2026-10-19T11:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NVS MHN</username>
        <id>47119</id>
      </contributor>
      <comment>повести</comment>
      <origin>916923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6392" sha1="10uahdb1wfgpyp8ukv6drpyrxg9vqvn" xml:space="preserve">== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ۱ ===
از [[по-]] (پیشوند) + [[вести]] (بردن، رهبری کردن). مصدر کامل فعل ناقص [[вести]] است.

=== آوایش ۱ ===
* {{آیپا|/pəvʲɪˈsʲtʲi/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-повести.ogg}}

=== فعل ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''повести́''' (''مصدر کامل، گذرا، جهت‌دار''； ''مصدر ناقص:'' [[вести]])
&lt;/div&gt;

# [[بردن]]، [[همراه بردن]]؛ کسی را راهنمایی کردن و با خود بردن.
#: ''Она повести́ ребёнка в школу.'' (او بچه را به مدرسه برد.)
# [[رهبری کردن]]، [[هدایت کردن]]؛ زمام کاری یا گروهی را در دست گرفتن.
#: ''Он повёл собрание.'' (او جلسه را اداره کرد.)
# [[راندن]]؛ وسیلهٔ نقلیه را به حرکت درآوردن.
#: ''Он повёл машину.'' (او ماشین را راند.)
# [[آغاز کردن]]، [[شروع کردن]]؛ (در ترکیب با برخی اسم‌ها) شروع به انجام کاری کردن.
#: ''Повести́ разговор.'' (گفتگو را آغاز کردن.)
#: ''Повести́ дружбу.'' (دوستی را شروع کردن.)
# [[رسیدن]]، [[منتهی شدن]]؛ (دربارهٔ راه) به جایی ختم شدن.
#: ''Эта дорога повела́ к вокзалу.'' (این راه به ایستگاه رسید.)
# [[رفتار کردن]]؛ در ترکیب «повести́ себя».
#: ''Он повёл себя странно.'' (او رفتار عجیبی کرد.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | آینده
|-
| من || поведу́
|-
| تو || поведёшь
|-
| او/آن || поведёт
|-
| ما || поведём
|-
| شما || поведёте
|-
| آن‌ها || поведу́т
|}

* گذشته: повёл (مذکر)، повела́ (مؤنث)، повело́ (خنثی)، повели́ (جمع)
* امر: поведи́، поведи́те
* اسم فاعل: пове́дший
* اسم مفعول: поведённый
* قید: поведя́

==== مترادف‌ها ====
* (بردن): [[поводить]] (کم‌کاربرد)، [[сопроводить]]
* (رهبری کردن): [[возглавить]]، [[руководить]]

==== متضادها ====
* (بردن): [[оставить]] (رها کردن)
* (رهبری کردن): [[подчиниться]] (فرمان بردن)

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[вести]] (بردن، ناقص)
* [[поведение]] (رفتار)
* [[поводырь]] (راهنما)
* [[повествование]] (روایت)

=== ریشه‌شناسی ۲ ===
از [[повесть]] (داستانک) + [[-и]] (پایانهٔ صرفی). این شکل، حالت‌های صرفی مختلف این واژه را دربر می‌گیرد.

=== آوایش ۲ ===
* {{آیپا|/ˈpovʲɪsʲtʲɪ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-повести.ogg}}

=== اسم ===
&lt;div style=&quot;background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;&quot;&gt;
'''по́вести''' (''اشکال صرفی [[повесть]]''， ''جنسیت: مؤنث، بی‌جان'')
&lt;/div&gt;

# حالت اضافی مفرد [[повесть]]؛ [[داستانک]] (در نقش اضافی).
#: ''без пове́сти'' (بدون داستانک)
# حالت برایی مفرد [[повесть]]؛ [[داستانک]] (در نقش برایی).
#: ''к пове́сти'' (به سوی داستانک)
# حالت اضافی (پیشرویی) مفرد [[повесть]]؛ [[داستانک]] (در نقش اضافی پیشرویی).
#: ''о пове́сти'' (دربارهٔ داستانک)
# حالت فاعلی جمع [[повесть]]؛ [[داستانک‌ها]] (در نقش فاعلی).
#: ''Эти пове́сти интересны.'' (این داستانک‌ها جالب‌اند.)
# حالت مفعولی جمع [[повесть]]؛ [[داستانک‌ها]] (در نقش مفعولی).
#: ''Он читал эти пове́сти.'' (او این داستانک‌ها را خواند.)

==== صرف ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || повесть || style=&quot;background:#ffe;&quot; | '''повести'''
|-
| اضافی || style=&quot;background:#ffe;&quot; | '''повести''' || повестей
|-
| برایی || style=&quot;background:#ffe;&quot; | '''повести''' || повестям
|-
| مفعولی || повесть || style=&quot;background:#ffe;&quot; | '''повести'''
|-
| ابزاری || повестью || повестями
|-
| اضافی (پیشرویی) || style=&quot;background:#ffe;&quot; | '''повести''' || повестях
|}

==== مترادف‌ها ====
* (جمع): [[рассказы]]، [[повествования]]

==== متضادها ====
* —

==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[повесть]] (داستانک)
* [[повествование]] (روایت)
* [[повествовать]] (روایت کردن)

==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|بردن (کامل)}}
* {{ت|ar|قاد}}
* {{ت|de|führen}}
* {{ت|en|lead}}
* {{ت|fa|بردن}}
* {{ت|fr|mener}}
{{بر-پایین}}

{{بر-بالا|داستانک (اشکال صرفی)}}
* {{ت|ar|رواية قصيرة}}
* {{ت|de|Erzählung}}
* {{ت|en|novella}}
* {{ت|fa|داستانک}}
* {{ت|fr|nouvelle}}
{{بر-پایین}}

----
&lt;div style=&quot;font-size:90%; color:#555;&quot;&gt;
'''جستارهای وابسته:''' [[вести]] · [[повесть]] · [[поведение]] · [[повествование]]
&lt;/div&gt;

==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова)
* ''Толковый словарь'' С. И. Ожегова, Н. Ю. Шведовой
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=повести&amp;mode=slovari Грамота.ру: повести]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&amp;l2=1&amp;s=повести Multitran: повести]</text>
      <sha1>10uahdb1wfgpyp8ukv6drpyrxg9vqvn</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>