Wikipedia
ffwiki
https://ff.wikipedia.org/wiki/Hello_ja%C9%93%C9%93orgo
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Bola Tinubu
0
4796
170266
139389
2026-05-15T17:39:54Z
MOIBARDE
10068
170266
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Asiwaju '''Bola Ahmed Adekunle Tinubu''' GCFR (jibinaa ko 29 mars 1952) ko o daraniiɗo dawrugol leydi Naajeeriya, woni hooreejo leydi Naajeeriya 16ɓo e jooni gila hitaande 2023.[1] O woniino guwerneer diiwaan Lagos gila 1999 haa 2007 e senateer diiwaan Lagos Hirnaange e nder diiwaan tataɓo.[2]
Tinubu waɗi nguurndam mum gadanal ko to fombina-fuɗnaange leydi Najeriya, caggal ɗuum o ummii o fayi leydi Amerik ɗo o janngi ko fayti e hiisa (accounting) to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State. O warti lesdi Naajeeriya nder duuɓi 1980, o huwi haa Mobil Naajeeriya bana limngal limngal, hade maako nastugo siyaasaaku bana kanndidaa senator Lagos West nder hitaande 1992 les limngal lanyol Social Democratic Party. Caggal nde dictateur militeer biyeteeɗo Sani Abacha fusi Senaa e hitaande 1993, Tinubu naati e leydi mum, o wonti daraniiɗo kampaañ ngam artirde demokaraasi e nder dingiral fedde wiyeteende National Democratic Coalition.[3]
E nder wooteeji gadani ɗi laamu Lagos waɗi caggal nde laamu nguu waɗi, Tinubu heɓiino nafoore mawnde e nder fedde wiyeteende Alliance for Democracy. Duuɓi nay caggal ɗuum, o dañii woote gardagol manndaa ɗiɗmo. Caggal nde o yalti laamu e hitaande 2007, o waɗii darnde mawnde e sosde fedde wiyeteende All Progressives Congrès e hitaande 2013. E hitaande 2023, o suɓaama hooreejo leydi, o fooli Atiku Abubakar e Peter Obi.[4]
E gardagol makko laamu nguu joofniri ko adii ballal petroŋ, e wiyde mum ko ŋakkeende ngalu,[5] fusi juɓɓule laamu keewɗe e nder juɓɓule fedde nde e gollorɗe laamu, lomtiniri ko ɓuri heewde e ardorde konu e paramilitaare, wallitii golle diiwaan oo ngam jaabaade 2025' d securé e Dental Dowlaaji Amerik e Bentat the cooperation e Bentat cooperation 2025 feewde e Dowla Islaamiyankeejo e wuurde e kuudetaa mo tuumaama.[6][7]
==Nguurndam gadano==
Tinubu jibinaa ko Lagos, e nder galle juulɓe jeyaaɓe e leñol Yoruba,[8] ɓii Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà Lagos. O jaɓaama e nder binndanɗe koolniiɗe wonde o jibinaa ko e hitaande 1952;[9] ndeeɗoo hitaande jibinannde ina waɗi sahaaji luulndiiɓe politik, ɓe mbiyi ko o mawɗo no feewi. Won e lowre koolkisaande ina teskaa wonde duuɓi makko hoolkisaaka.[10][11]
==Jaangirde==
Tinubu janngi haa janngirde lesre St. John, Aroloya, Lagos ko adii o yaha janngirde sukaaɓe haa Ibadan.[12] Tinubu arii leydi Amerik ko e hitaande 1975, ɗo o fuɗɗii jaŋde leslesre ko adii fof to duɗal jaaɓi haaɗtirde Richard J. Daley to Chicago, caggal ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State ɗo o janngi ko faati e hiisa e njuɓɓudi. O golli golle keewɗe ko wayi no lootoowo diƴƴe, garde jamma e sofereeɓe taksi ngam wallitde hoore makko e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde.[13] O waɗi doggol honor dean nde o woni janngoowo leslesre e jannginde remedial class tutorials, yoga e wondiiɓe makko ina njetta lectures makko ngam ɓeydagol toɓɓe maɓɓe. Tinubu ko hooreejo fedde hiisawal duɗal jaaɓi haaɗtirde e hitaande makko mawnde. GPA makko mo o heɓi ko 3.54.[13] Tinubu heɓi bakkaa mum ko faati e njuɓɓudi njulaagu e hitaande 1979.[14][15]
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
cnffnmsf1hryb1zwdgdcf506jzb5lo4
170269
170266
2026-05-15T18:34:12Z
MOIBARDE
10068
170269
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Asiwaju '''Bola Ahmed Adekunle Tinubu''' GCFR (jibinaa ko 29 mars 1952) ko o daraniiɗo dawrugol leydi Naajeeriya, woni hooreejo leydi Naajeeriya 16ɓo e jooni gila hitaande 2023.[1] O woniino guwerneer diiwaan Lagos gila 1999 haa 2007 e senateer diiwaan Lagos Hirnaange e nder diiwaan tataɓo.[2]
Tinubu waɗi nguurndam mum gadanal ko to fombina-fuɗnaange leydi Najeriya, caggal ɗuum o ummii o fayi leydi Amerik ɗo o janngi ko fayti e hiisa (accounting) to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State. O warti lesdi Naajeeriya nder duuɓi 1980, o huwi haa Mobil Naajeeriya bana limngal limngal, hade maako nastugo siyaasaaku bana kanndidaa senator Lagos West nder hitaande 1992 les limngal lanyol Social Democratic Party. Caggal nde dictateur militeer biyeteeɗo Sani Abacha fusi Senaa e hitaande 1993, Tinubu naati e leydi mum, o wonti daraniiɗo kampaañ ngam artirde demokaraasi e nder dingiral fedde wiyeteende National Democratic Coalition.[3]
E nder wooteeji gadani ɗi laamu Lagos waɗi caggal nde laamu nguu waɗi, Tinubu heɓiino nafoore mawnde e nder fedde wiyeteende Alliance for Democracy. Duuɓi nay caggal ɗuum, o dañii woote gardagol manndaa ɗiɗmo. Caggal nde o yalti laamu e hitaande 2007, o waɗii darnde mawnde e sosde fedde wiyeteende All Progressives Congrès e hitaande 2013. E hitaande 2023, o suɓaama hooreejo leydi, o fooli Atiku Abubakar e Peter Obi.[4]
E gardagol makko laamu nguu joofniri ko adii ballal petroŋ, e wiyde mum ko ŋakkeende ngalu,[5] fusi juɓɓule laamu keewɗe e nder juɓɓule fedde nde e gollorɗe laamu, lomtiniri ko ɓuri heewde e ardorde konu e paramilitaare, wallitii golle diiwaan oo ngam jaabaade 2025' d securé e Dental Dowlaaji Amerik e Bentat the cooperation e Bentat cooperation 2025 feewde e Dowla Islaamiyankeejo e wuurde e kuudetaa mo tuumaama.[6][7]
==Nguurndam gadano==
Tinubu jibinaa ko Lagos, e nder galle juulɓe jeyaaɓe e leñol Yoruba,[8] ɓii Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà Lagos. O jaɓaama e nder binndanɗe koolniiɗe wonde o jibinaa ko e hitaande 1952;[9] ndeeɗoo hitaande jibinannde ina waɗi sahaaji luulndiiɓe politik, ɓe mbiyi ko o mawɗo no feewi. Won e lowre koolkisaande ina teskaa wonde duuɓi makko hoolkisaaka.[10][11]
==Jaangirde==
Tinubu janngi haa janngirde lesre St. John, Aroloya, Lagos ko adii o yaha janngirde sukaaɓe haa Ibadan.[12] Tinubu arii leydi Amerik ko e hitaande 1975, ɗo o fuɗɗii jaŋde leslesre ko adii fof to duɗal jaaɓi haaɗtirde Richard J. Daley to Chicago, caggal ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State ɗo o janngi ko faati e hiisa e njuɓɓudi. O golli golle keewɗe ko wayi no lootoowo diƴƴe, garde jamma e sofereeɓe taksi ngam wallitde hoore makko e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde.[13] O waɗi doggol honor dean nde o woni janngoowo leslesre e jannginde remedial class tutorials, yoga e wondiiɓe makko ina njetta lectures makko ngam ɓeydagol toɓɓe maɓɓe. Tinubu ko hooreejo fedde hiisawal duɗal jaaɓi haaɗtirde e hitaande makko mawnde. GPA makko mo o heɓi ko 3.54.[13] Tinubu heɓi bakkaa mum ko faati e njuɓɓudi njulaagu e hitaande 1979.[14][15]
== Fuɗɗoode golle ==
Caggal nde o heɓi bak makko, Tinubu golliima e sosiyeteeji Amerik biyeteeɗi Arthur Andersen, Deloitte e GTE.[16][17] To Deloitte, o dañii humpito e golle ƴeewndo e njuɓɓudi konsulteer wonande sosiyeteeji Fortune 500. O woniino jiiloowo e fedde Saudi Aramco, gollodiiɗo mum e National Oil, o wallitii e sosde njuɓɓudi maɓɓe hiisa e ƴeewndo, o ardii kadi ƴellitaare makko adannde e kaalis.[18] Tinubu ummiima London ɗo o heɓi gollal ngam wonde ƴeewtotooɗo petroŋ e nder leydi Angalteer hade makko naatde e fedde nde wonaa laamuyankoore (jooni Seplat Energy) ngam wonde hooreejo sosiyetee mawɗo e kaalis e nder kitaale 1980.[20][18]
Tinubu waɗii darnde tiiɗnde e mooɓugo ceede ngam taskaramji ɓamtaare rento nder Lagos ardungal Primrose Group, hukuuma kuugal siyaasaaku ɗon ƴama waylaare mawnde nder siyaasaaku lesdi man wakkati laamu Babangida. O suɓii caggal mum naatde e politik ngam waylude golle makko keewɗe e nder Mobil.[21]
== Fuɗɗoode golle politik ==
Golle politik Tinubu puɗɗii ko e hitaande 1991,[22] nde o naati lannda Sosiyaalist Demokaraasi, o tawtoraama no feewi kampaañ ngam suɓaade Moshood Kashimawo Abiola.[23]
== Republique tataɓo ==
Winndannde mawnde: Republique Najeriya tataɓo
E hitaande 1992, o suɓaama e nder Senaa, o lomtii diiwaan Senaa Lagos West. To Asaambele ngenndi, o ardii Goomu Senaa ko faati e Bankeeji, Kaalis, Appropriation, e Kaalis.[24]
Caggal nde njeñtudi wooteeji hooreleydaagu ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993 ustaa, Tinubu wonti tergal sosngal fedde wiyeteende NADECO, fedde nde ina moofti ballal ngam artirde demokaraasi e anndinde Abiola wonde keɓɗo woote ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993.[25]
=== Egginde e hootde ===
Binndanɗe mawɗe: Kawtal ngenndiwal demokaraasi (Naajeeriya) e dictature militaire e nder leydi Naajeeriya
Caggal nde o heɓi laamu e gardagol konu leydi Seneraal Sani Abacha,[26] Tinubu fotnoo ko nanngeede, nanngeede, ƴattaade, e hulɓinaade nguurndam makko, ɗum addani mo dogde leydi Najeriya ngam kisal. O woppaani, o naati e NADECO caggal leydi e nder eggude ngam jokkude haɓaade laamu demokaraasi e artirde laamu e nder leydi ndii. O yahi eggude e hitaande 1994, o arti leydi ndii e hitaande 1998 caggal maayde Abacha, ɗum addani mo waylude leydi ndii e nder leydi Najeriya nayaɓiri.[27]
E nder balɗe garooje wooteeji 1999, Bola Tinubu wonnoo ko gardiiɗo ardiiɓe fedde wiyeteende Ibraahiima Adesanya e Ayo Adebanjo.[28] O yahi haa o heɓi nasaraaku nder suɓol ardiiɓe lesdi Lagos ngam o fooli Funsho Williams e Wahab Dosunmu, gonnooɗo ministaajo kuuɗe e koɗki.[29] E lewru Yarkoma hitaande 1999, o darii ngam wonde guwerneer diiwaan Lagos e dow tikket AD, o suɓaama guwerneer.[30]
== Gomnaajo lesdi Lagos (1999-2007) ==
Ko o daraniiɗo dabareeji siyaasaaku, Tinubu wuuri wakkati laamu nguu, nde lannda People’s Democratic Party (PDP) heɓti laamu mawngu dow lesdi Naajeeriya, o laati Gomnaajo gooto tan suɓaama nder lesdi Naajeeriya. Ɗum addani ɓe heewde luural e laamu fedde nde PDP joginoo, haa teeŋti noon e sosde nokkuuji 37 goɗɗi ngam ƴellitde diiwaanuuji Lagos.[31] Ñaawirde toownde (Cour suprême) ƴetti kuulal ngam wallitde mo, yamiri yo kaalis laamu nokkuyankeewu leydi Lagos nanngaa.
E nder duuɓi 8 ɗi o woni e laamu, Tinubu fuɗɗiima mahde laabi kesi, ɗaɓɓuɗi ngam heblude haajuuji yimɓe leydi ndii ɓeydotooɗi yaawde. Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, hooreejo lesdi Lagos, lesdi Naajeeriya (1999-2007), heɓi ceede ɗuuɗɗe ngam ardungal maako ngal ɗon mari bawɗe. Ɗii ɗon hawti bee Gomnati ɓurduɗum nder lesdi Naajeeriya ngam hitaande 2000 diga suudu filu Naajeeriya-Beljik, Y2002 ceede kuuɗe ɓurduɗe ngam ɓesdugo taariindi ngurdam diga ministaajo kuuɗe lesdi Naajeeriya e kawtal ONU Habitat, e Y2000 ceede laamu ɓurduɗum nder ordinateer nder Naajeeriya diga kawtal ordinateeruuji Naajeeriya . O hokkaama kadi seedantaagal Doctor Honorary of Law to duɗal jaaɓi haaɗtirde Abia State University ngam darnde makko e nder demokaraasi, laamu moƴƴu, e ɓamtaare leydi Naajeeriya. Tinubu ina jogii tiitoonde laamu keewnde, ina wallita pelle karallaagal e renndo keewɗe.[32]
Tinubu, e wondude e cukko guwerneer keso, Femi Pedro, heɓiino suɓaade kadi ngam wonde guwerneer e lewru abriil 2003. Dowlaaji goɗɗi ɗii fof e nder Fuɗnaange-rewo, njippiima e lannda Demokaraasi Yimɓe e ɗeen cuɓagol.[33] O nasti nder hare bee laamu lesdi ndi Olusegun Obasanjo jogi, dow ko laarani lesdi Lagos woodi hakke sosde nokkuuje kese ngam heɓugo ko laarani ɓiɓɓe lesdi maako ɗuuɗɓe. Luural ngal waɗi laamu lesdi ndi'i hoosugo ceede ko hewti diidaaɗi lesdi nder jiha kan.[34] E nder balɗe cakkitiiɗe ɗe o woni e laamu, o woniino e hareeji jokkondirɗi e laamuuji PDP ko wayi no Adeseye Ogunlewe, gonnooɗo senateer diiwaan Lagos, wonnooɗo jaagorgal golle, e Bode George, hooreejo PDP to bannge worgo-fuɗnaange.
E hitaande 2006, Tinubu etinooma wallude cukko hooreejo leydi Naajeeriya e oon sahaa, Atiku Abubakar, yo won hooreejo lannda makko keso, hono Kongres Action de Najeria (ACN). Abubakar wonnooɗo tergal lannda PDP, ko ɓooyaani koo o fotnoo ko luural e hooreejo leydi Olusegun Obasanjo ngam yiɗde Abubakar lomtaade Obasanjo e laamu. Tinubu hokki Abubakar fartaŋŋe wayluki lanndaaji e nastuki AC, hokki mo kanndidaajo lanyol maako, bee sarɗi dow kanko, Tinubu, o laatoto ardiiɗo Atiku Abubakar. Atiku salii eɓɓaande ndee, nde o wayli e AC, o suɓii kanndidaa gooto ummoriiɗo Fuɗnaange-rewo, hono senaateer Ben Obi. Hay so tawii Atiku ina doga e laamu e dow laylaytol Tinubu e nder woote ɗe, PDP ina jokki heɓde, e nder ƴaañgal leydi.[36]
Jokkondiral hakkunde Tinubu e cukko guwerneer Femi Pedro ɓeydiima tiiɗde caggal nde Pedro holliti anniya mum tawtoreede wooteeji guwerneer. Pedro ina haɓananoo wonde kanndidaa AC ngam wonde guwerneer e wooteeji 2007, kono o itti innde makko e ñalnde aset noddaango lannda. O woppi lannda Labour tawi omo jokki e darnde makko e cukko guwerneer.[37] Tinubu laamu lesdi Lagos timmini nyande 29 lewru Mayru hitaande 2007, nde lomto maako e gonnooɗo hooreejo hukuumaaji lesdi Babatunde Fashola hoosi laamu lesdi Lagos.[38][39]
== Ko adii laamu (2007-2023) ==
=== Fiilngo 2007 ===
E hitaande 2009, caggal nde lannda Demokaraasi Leñol (PDP) heɓi nafoore mawnde e wooteeji lewru abriil 2007, Tinubu naati e kaaldigal ngam hawrude e lanndaaji luulndo ceertuɗi ɗii, mbaɗta ɗum "lannda mawɗo" baawɗo luulndaade PDP laamiiɗo e oon sahaa.[40] E lewru marse 2009, wonno ko haala wonde fedde ina anndaa ngam warde Tinubu.[41]
=== Woote hooreleydaagu 2011 ===
Tinubu bana hooreejo lesdi ACN, o jaɓi e peeñcu kanndidaaku hawtuki Nuhu Ribadu e Fola Adeola bana kanndidaajo ACN ngam suɓugo hooreejo lesdi e cukko hooreejo lesdi nder hitaande 2011.[42] Sahara Reporters caggal mum hollitii wonde Tinubu waɗii nanondiral e laamu Jonathan ngam wallitde mo e suɓaade mo e nokku makko walla o fotnoo waɗde ñaawoore fenaande nde laamu fedde ndee fawi e dow makko e dow tuumeeji ɗiɗi ɗi laamu fedde ndee fawi e makko ngam jaŋde makko.[43][44] Tinubu adii hebbinde ɓataakeeji kanndidaaji guwerneer e hitaande 1998 to Komiseer Suɓngo Leydi ndi, o jaɓi e fenaande wonde o janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu, Ibadan.[45] Tinubu caggal mum hollitii e nder doggol wooteeji 2015 wonde o jaɓii kanndidaagal Goodluck Jonathan sabu agenda makko mo o yi'i e peewnugol, ko ɗum huunde nde o ñaawiino ko adii ɗuum jaaynde wiyeteende Sahara Reporters.[42][46][47]
=== Woote hooreleydaagu 2015 ===
Binndanɗe mawɗe: Suɓol mawngol leydi Naajeeriya 2015 e Kongres Progressives kala
E lewru feebariyee 2013, Tinubu ina jeyaa e dawriyankooɓe heewɓe sosnooɓe lannda "luulndo mawngo" e kawral lanndaaji luulndo tati ɓurɗi mawnude e nder leydi Najeriya – Kongres Action mo Najeriya (ACN), Kongres ngam Waylude Yahrude yeeso (CPC), Lannda Leƴƴi Nijeer fof (ANPP), fedde AlllliPD Progressives (PGAAP Grand Action). lannda Demokaraasi Yimɓe laamiiɗo e oon sahaa[48] – e nder Kongres Demokaraasi (APC).[49]
E hitaande 2014, Tinubu wallitii gonnooɗo hooreejo konu leydi ndii, Seneraal Muhammadu Buhari, hooreejo fedde CPC nde APC – mo yamiri tokkugol yimɓe heewɓe e nder Fuɗnaange Naajeeriya, kadi ko adii ɗuum o tawtoraama e wooteeji 2003, 2007 e 2011 ngam wonde kanndidaa hooreejo leydi CPC[0]. Tinubu fuɗɗiima yiɗde wonde cukko hooreejo leydi Buhari kono caggal ɗuum o jaɓi Yemi Osinbajo, sehil makko e gonnooɗo komisinaajo ñaawoore.[51] E hitaande 2015, Buhari wadi APC ngam heɓugo nasaraaku, o timmini laamu PDP duuɓi 16, nden o laati arandeere nde hooreejo leydi Naajeeriya jooɗiiɗo jooni o fooli kanndidaajo luutooɓe.[52]
Tinubu yahi yeeso ngam waɗugo kuugal mawngal nder laamu Buhari, o wallitorii kuuɗe laamu nden o jokki bee jokkirgol lesdi ndi'i, ngam o ɗon mari haaje laataago hooreejo lesdi.[53] E hitaande 2019, o walli Buhari ngam suɓaade hooreejo leydi ndi, o fooli kanndidaajo PDP mo Atiku Abubakar. E hitaande 2020, caggal caɗeele nder lannda ka addani Tinubu ittude sehil mum e hooreejo lannda Adams Oshiomole, ina sikkaa ko ɗum waɗi ko ngam ustude darnde Tinubu ngam wonde hooreejo leydi ko adii hitaande 2023.[54]
=== Woote hooreleydaagu 2023 ===
Winndannde mawnde: Suɓol hooreejo leydi Najeriya 2023
Ñalnde 10 lewru bowte hitaande 2022, Tinubu waɗii bayyinaango mum e dow sarɗi ngam suɓaade hooreejo leydi.[55][56][57] Ñalnde 8 lewru juko hitaande 2022, Tinubu heɓi wooteeji kawral lannda APC laamu nguu, o heɓi 1 271, o fooli cukko hooreejo leydi Yemi Osinbajo e Rotimi Amaechi ɓe keɓi 235 e 316.[58]
Ñalnde 1 marse 2023, INEC hollitii Tinubu ko kañum heɓi jaaliiɗo e woote hooreleydaagu 2023.[59] O bayyinaama hooreejo leydi caggal nde o heɓi 8 794 726 woote ngam foolde luutndiiɓe makko. O ƴetti 36,6 e nder teemedere woote ɗee, o suɓii ko famɗi fof 25 e nder teemedere e nder diiwanuuji 28, ko seeɗa tan o heɓi ngam heɓde hooreejo leydi e nder daawal gootal.[60] Koolaaɗo kuuɓal makko ɗiɗaɓo biyeteeɗo Atiku Abubakar, mo lannda luulndo (PDP) heɓi 6 984 520 woote. Peter Obi, mo lannda Labour, heɓi 6 101 533 woote ngam arde tataɓo.[61]
Woote kuuɓtodinɗe ɗee teskaama e fuɗɗoode ko heewi e wooteeji ɗii, e ŋakkeende wooteeji jam. Nde marsaama e ciimtol soodgol wooteeji, hulɓinaade wootooɓe, njanguuji e nokkuuji wooteeji e nder nokkuuji goɗɗi, e ardiiɓe wooteeji ɗi ngonaa e waktuuji mum en wondude e tuumeede fenaande laaɓtunde;[62][63] ngam ɓeydude geɗe e hoolaare e wooteeji ɗii, ardiiɓe Komisariyaa Wootooɓe Ngenndiijo Jeytaare viewing portvious result to EC tabitinaama maa waɗ e ñalawma woote.[64][65][66] No njeñtudi leydi ndii fuɗɗiri anndineede ñalnde 26 feebariyee to nokku college ngenndiijo to Abuja, luulndo ngoo feeñii nde tawnoo doggi njeñtudi ɗii njoɓaaka haa jooni ko adii anndinde ɗum en no sariya yamiri nii.[67][68] Ɗee geɗe wondude e haalaaji cemmbinɗi INEC ummoraade e ƴeewooɓe e pelle renndo siwil, addani kampaañ Abubakar, Obi, e Kwankwaso naamnaade, caggal ɗuum jaɓa e dow laabi njeñtudi wooteeji bayyinaaɗi ɗii haa ñalnde 28 feebariyee.[69][70][71][72] Kampaañiji luulndo tati mawɗi ɗii fof, ko jiidaa e won e pelle renndo siwil e gonnooɗo hooreejo leydi Olusegun Obasanjo, noddii komisiyoŋ oo yo yuɓɓin woote ɗee sabu fenaande e fitinaaji.[73][74][75][76][77] E nder ɗuum, kampaañ Tinubu yetti komisiyoŋ oo, o noddii nanngugol haalooɓe PDP ngam "waɗde fitinaaji."[78] Subaka law 1 mars, hooreejo INEC, Mahmood Yakubu, hollitii Tinubu ko kañum woni jaaliiɗo caggal nde njeñtudi dowri ndii fof hawraa.[79] E nder jaabawol, Abubakar, Obi, e Kwankwaso njaɓaani, ɓe kuniima luulndaade njeñtudi ndii.[80][81][82]
== Hooreejo leydi (2023–hannde) ==
Joɗnde Tinubu e jaagorgal leydi Angalteer ko feewti e caggal leydi, hono James Cleverly (lewru ut 2023)
Tinubu fuɗɗi laamu lesdi Naajeeriya nyande 29 lewru Mayru hitaande 2023. O hunni hooreejo lesdi Naajeeriya diga hooreejo kiitaaji Olukayode Ariwoola wakkati 10:41 (WAT) haa juulde udditgol laamu maako haa Eagle Square haa Abuja.[83] Laamu makko, nde laɓɓini caɗeele sariya luulndo ngoo caggal wooteeji marse, ina jaɓee no feewi tawa hay gooto luulndaaki ɗum, ina jogii kadi laabi sariyaaji winndereeji.[84] Hooreeɓe leyɗeele e laamuuji keewɗi tawtoraama kewu nguu.[85] Tinubu hokkaama teddungal mawngal nder lesdi ndi'i, ko ardiiɗo lesdi ndi'i, Muhammadu Buhari, nden cukko hooreejo lesdi Kashim Shettima hokkaama tedduŋgal ɗiɗaɓal dow ko laarani ardiiɗo lesdi Naajeeriya, nyande 25 lewru Mayru hitaande 2023.[86]
=== Peewnugol faggudu ===
Tinubu e nder konngol mum gadanol, hollitii ittugol ballal laamu nguu e petroŋ.[87] Haala ka o wi'i nder yewtere maako arandeere, waɗi soodugo kulniiɗum arandejum e ɓesdugo ceede nder jemmaare woore haa nokkuuje pompiyeeje nder lesdi Naajeeriya.[88] Senndikaa ngenndiijo gollooɓe NLC noddii seppooji e seppooji e nder leydi ndii fof ngam ɓeydude coggu petroŋ, ɗum noon caggal ɗuum ɓe ngoppitaa e nder kaaldigal jokkiingal e wakili’en laamu.[89] Ballal laamu dow nyaamdu petrol waɗi ƴiiƴam dow ceede laamu lesdi Naajeeriya nder duuɓi cappanɗe jowi nden ittugo man ɗon mari bawɗe mawɗe haa Banki Adunaaru ngam faggudu Naajeeriya.[90] Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2023, Tinubu timminii ballal coodguuli petroŋ gonɗi e leydi Naajeeriya, ɗum addani privatisation e nder gollorɗe petroŋ Naajeeriya. Ballal ngal waɗiino laamu Naajeeriya miliyaaruuji 10 dolaar hitaande kala e sahaa nde Tinubu timmini ɗum.[91]
Hooreejo leydi Tinubu, jamma 9 lewru juko, dartini golle Godwin Emefiele, hooreejo lesdi Naajeeriya.[92] Emefiele's suspension woni ɗiɗaɓre nde hooreejo banki apex nder taariiha maako itti hooreejo lesdi Naajeeriya.[93] Emefiele nanngaama e juuɗe polis sirlu leydi Najeriya SSS to Lagos ngam yiɗde dogde leydi ndii fayde leydi Benin.[94] Sosde ɗum yiytaa ko no ƴellitaare moƴƴere.[95][96] Emefiele ko banke konservatiif mo limtaa e duɗal ɓooyngal ngam ƴellitde naira Najeriya.[97][96][98] Emefiele lomtinaama e gooto e depiteeji makko ɓurɗi faggudu liberal Folashodun Adebisi ngam wonde guwerneer gardiiɗo Banke mawɗo leydi Najeriya e nder bayyinaango hooreejo leydi ndii "jokkondiral e wiɗtooji jokkiiɗi e biro makko e peeje peewnaaɗe e nder fannu kaalis faggudu".[98] Sosde e caggal mum nanngugol Emefiele e juuɗe polis sirlu ngam tuumeede kaalis ownugol ina yi’ee wonde ko huunde nde woɗɗaani e miijooji makko e politikaaji makko e banki apex e eɓɓooji makko e nder laamu ko wayi no arbitrage e les laamu Buhari e waylude kaalis Najeriya.[99] Kono won ƴeewooɓe teskiima darnde politik e nder darnugol Emefiele e nder njuɓɓudi cuuɗiindi ngam ɓeydude njoɓdi ñamaale laamu nguu gila e 5% haa 15% rewrude e laabi e peeje ñalnde aset 10 lewru nduu, ñalnde 16 lewru nduu.[100]
E caggal dartagol makko, banke apex balɗe joyi caggal ɗuum ñalnde 14 lewru nduu ittii denndaangal kuule njulaagu kaalis caggal leydi, o acci kaalis leydi ndii ina ustoo haa ɓurta lesɗude e nder luumo hee.[101] Ko ɗum waɗi, hay so wonaa ko meeɗaa waɗde, hollitii ko ɗaminaa caggal nde dartinaa.[102] Tinubu's reforms ceede yi'aama bana ko ɓuri laamu SAP 1986 ngam o yiɗi ɓesdugo faggudu lesdi Naajeeriya e ceede laamu diga wartugo demokaraasi duuɓi cappanɗe ɗiɗi ko adii.[103][104] Ñalnde 15 lewru nduu, hooreejo leydi Tinubu udditi batu faggudu ngenndi ngu cukko hooreejo leydi Shettima ardii.[105] Diiso ngoo ina jogii yamiroore wasiyaade hooreejo leydi ndii e geɗe faggudu, ina waɗi guwerneer banke mawɗo oo e denndaangal guwerneeruuji dowlaaji fedde nde.[106] Sehil Tinubu ɓadiiɗo, banke njulaagu Wale Edun, woni laamɗo politik kaalis.[107]]
=== Kabinee e toɗɗagol ===
Hooreejo leydi Tinubu toɗɗiima ñalnde 3 lewru nduu, senaateer George Akume yo won hooreejo laamu fedde nde, Femi Gbajabiamila yo won hooreejo gollordu hooreejo leydi ndii.[108] Tinubu darni hooreejo EFCC Abdulrasheed Bawa nyande 9 lewru Juko nden polis'en sirru Naajeeriya nanngi mo ngam o huuwi bee kuugal maako nyalde woore ɓaawo kawtal hakkunde hukuumaaji SSS e EFCC haa Lagos.[109][110] Darnde makko hono no Emefiele nii, ina waɗi fenaande no feewi nde tawnoo Bawa ina joginoo Tinubu e nder wiɗto.[111] Bawa lomtii ko Abdulkarim Chukkol, hooreejo EFCC.[112]
Hooreejo leydi Tinubu ñalnde 19 lewru nduu hollitii Mallam Nuhu Ribadu ko jaagorgal kisal leydi ndii.[113] Toɗɗagol Nuhu Ribadu, gonnooɗo polis, yi’aama no waylo waylo mawngo diga hukuumaaji konu ɗi ɓooyi laamaago kuuɗe kisal lesdi Naajeeriya.[114] Hooreejo leydi Tinubu laɓɓini ardungal denndaangal konu nguu e konu nguu ñalnde 19 lewru nduu nde o woppi golle ɗee ko ina tolnoo e teemedere e capanɗe joyi seneraaluuji mawɗi.[115][116] Tiitoonde kisal leydi e les Tinubu ina ɗaminaa maa ardo ɗum e njiimaandi siwil en e les njiimaandi Ofis Jaagorgal Kisal Ngenndiwal, ko fedde doosgal leydi sosaande e hitaande 1993.[117]
Tinubu hay so wayliima no feewi e politikaaji kaalis e kaalis, o alaa tawo ko jogori sosde kabine makko.[118] O waɗii noddaali ngam laamu kawral ngam addude ardiiɓe luulndo les makko.[119] Waylo doosgal leydi ndi hooreejo leydi ndii ƴetti, waɗii kuule ngam toɗɗaade jaagorɗe e nder balɗe capanɗe jeegom gadane ɗe o woni e laamu. Tinubu fusi boarduuji ministeeruuji fuu, departemaaji e hukuumaaji lesdi Naajeeriya nyande 19 lewru Juko.[120] Nde o waɗi lewru wooturu e laamu e joofnirde wooteeji ardorde parlemaa Tinubu ina haɗi ɗum neldude noddaango jaagorɗe to Senaa ngam heɗaade ɗum ko adii ñalnde 29 lewru juko.[121]
Ñalnde 16 lewru feebariyee hitaande 2024, Tinubu toɗɗii Oyetunde Oladimeji Ojo, dewbo ɓiyiiko debbo biyeteeɗo Folashade Tinubu, yo won hooreejo fedde toppitiinde koɗki leydi ndii, ɗum addani ɗum ñiŋde ko wiyetee ko jom suudu mum.[122]
=== Dina ===
Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2024, Tinubu siifondirii e sariya kuulal ƴettugol leydi Nijeer, We Hail Thee, ko ɗum woni jimɗi ngenndiiji leydi ndii gila 1960 haa 1978, ngam wonde jimɗi ngenndiiji mum, lomtii Arise, O Banndiraaɓe.[123] Tinubu anndini dowla dow Rivers State ngam ittugo guwerneer man, o lomtina mo bee ardiiɗo toɗɗaaɗo.[123] Movement oo ina ñiŋaa no feewi sabu ko ɗum huunde nde fotaani wonde e doosɗe leydi.[123]
=== Feere kuudetaa ===
E darorɗe lewru Seeɗto 2025, kuudetaa baɗaaɗo e laamu Tinubu mo humpitooji konu leydi Najeriya udditi, mo Sahara Reporters yaltini ɗum.[124][125] Kewu konu ñalngu jeytaare potngu waɗeede ñalnde 1 ut 2025[126] dartinaama,[127] ofiseeji konu sappo e jeegom nanngaama e juuɗe Agency Intelligence Defense ina heen seneraal brigadier, kolonel, lietnaa kolonel nayi, majoruuji joy, kapiteen ɗiɗo e squadre an hooreejo.[128] Ciimtol gadanol ngol ko feewti e fedde nde, militeer en ɓee njaɓaani ɗum, ɓe ustii nanngugol ngol ko no diisnondiral nii.[129][130] Feere nde ina wiyee ina waɗi ofiseeji ƴettugol leydi to bannge worgo ɗi Kolonel Mohammed Ma'aji ardii,[131] ina heen ofisee jokkondirɗo e biro jaagorgal kisal ngenndiwal e ballal kaalis ummoraade e gonnooɗo guwerneer e jaagorgal petroŋ Timipre Slyva.[132]1][34] Fedde nde ina anniyii foolde laamu fedde ndee e dow fenaande ñalnde 25 lewru nduu, e warde hooreejo leydi ndii e jagge laamu toowɗe keewɗe.[135] Tinubu lomtii mawɓe konu ñalnde 18 lewru nduu, Seneraal Olufemi Oluyede toɗɗaa mawɗo konu, wiɗtooji ina njokki haa jooni.[136]
=== Feere siwil ===
==== Amerik yanii ====
Winndannde mawnde: 2025 Amerik yanii e leydi Nijeer
E fuɗɗoode lewru Noowammbar 2025, Donald Trump, hooreejo leydi Amerik, yamiri konu Amerik yo heblo ngam waɗde konu e nder leydi Najeriya. Trump hollitii warngooji bonɗi ɗi tuumaama ina mbaɗa e Kerecee’en e ko tuumaa ko bonnude ndimaagu diine, ko ɗum addani mo suɓaade leydi Nijeer “leydi ɓurndi teeŋtude” sabu waasde jogaade doole ngam haɓaade hareeji bonɗi hakkunde renndo e diineeji e nder leydi ndi, tawi ko lislaamnaaɓe, bandiiji, ekstremist en e hareeji hakkunde durooɓe e remooɓe][39]1.[39]1 Hooreejo leydi Naajeeriya, Tinubu, salii ko Trump tuumi koo, o haali ko fayti e darnde laamu Naajeeriya ngam reende ɓiɓɓe leydi mum tawa ko e diine.[141]
Ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2025, e dow ɗaɓɓaande laamu Tinubu, leyɗeele dentuɗe Amerik mbaɗii seppo ngam haɓde e Dowla Islaamiyankeejo to worgo-fuɗnaange leydi Najeriya. Hooreejo leydi Amerika Donald Trump, wi'i Amerika fiɗi ngam reenugo Masiihiŋko'en diga fitinaaji diinaaji ɗi ɓe ɗon mari haa woyla lesdi Naajeeriya, fijirde nde'e woni arandeere konu lesdi Naajeeriya ɓaawo jeytaare lesdi Naajeeriya.[142]
=== Politik caggal leydi ===
Tinubu fuɗɗii njillu mum gadano e nder leydi Najeriya to Pari ñalnde 21 lewru nduu ngam tawtoreede batu kaalis winndereyankeewu ngu yuɓɓinaa to Palais Brongniart tuggi 22 haa 24 lewru nduu.[143] O ummii Pari o fayi London e "njillu keeriiɗo" ɗo o hawri e hooreejo makko Muhammadu Buhari.[144]
E lewru ut 2023, o wiyi yo konu Naajeeriya naat e leydi Nijeer e nder kiris Nijeer 2023.[145] Ɗum noon luulndo ngoo ñiŋi ɗum.[146]
E lewru Duujal 2025, Tinubu hokki konu lesdi Naajeeriya yamiroore ngam waɗuki kuuɗe konu nder lesdi Benin ngam wallugo laamu lesdi man ɓaawo kuudetaa dow hooreejo lesdi Patrice Talon.[147]
E lewru mee 2026, Tinubu fuɗɗii njillu balɗe tati to Farayse ngam hawritde e jom jawɗeele en winndere ndee ngam faddaade peeje faggudu makko.[148]
== Miijo e natal renndo ==
Tinubu e nder nguurndam mum politik fof ina joginoo darnde tiiɗnde e nder politik e faggudu. Miijo Tinubu e yahrude yeeso ina waɗi nafooje potal, nuunɗal renndo, ndimaagu, e anndinde hakkeeji teskinɗi. O yi’i dowla man bana daraniiɗo welwelo jama’aare e nastugo nder rento Naajeeriya bana ko haani ngam tabitinki potal, gooŋgaaku, e kawtal rento.[149] Ndee ɗoo miijo woɗɗaani no feewi e golle makko demokaraasi e nder laamu diineeji e nder leydi Najeriya.[150]
=== Yiyngooji faggudu ===
Hooreejo leydi makko e politik faggudu makko, ganndiraaɗo Tinubunomics,[151] ina ɗaminaa maa won yaltugol politik-miijooji e Buharism, hay so tawii noon ko ɓuri heewde e annduɓe faggudu winndere ndee ina ngoɗɗi tawo sifaa ngal yaltugol to bannge faggudu ; reformeeji e lewru makko adanndu e laamu hollirii yaltude e njuɓɓudi laamu ɓennundi.[152][153] Banki Duniyaaru e FMI holli haaje laamu garoowo ngam tabitinki kuuɗe makro-structural dow limngal limngal limngal limngal 1980 ngam rewtinki faggudu lesdi Naajeeriya nder limngal limngal limngal lesdi Naajeeriya.[154] Tinubunomiks hollitaama e deftere nde o winndi e Brian Browne, konsul mawɗo Amerik to Lagos.[155][156]
=== Lion Bourdillon ===
Winndannde mawnde: Lion Bourdillon
Tinubu ina anndiraa no feewi wonde "Baaba Lagos".[157] Darnde makko e doolnude ɓoggi wuro-dowla mawɗo oo feeñninaama e nder filmo biyeteeɗo The Lion of Bourdillon, filmo 2015 holliroowo darnde Tinubu e politik e kaalis dowla wuro ngoo. Tinubu waɗii ñaawoore ₦150 miliyaar ngam ñaawde peewnoowo oo, Teleeji Afrik jeytaare (AIT).[158] Dokimaa oo dartiima ñalnde 6 marse 2015. O etiima semmbinde golle politik ɗee, haa arti noon e lewru desaambar 2009, nde o habri wonde Fashola e Tinubu ndartinii luural e dow haala suɓaade Fashola e gardagol guwerneer Lagos e hitaande 2011, tawi Tinubuerizire ɓuri yiɗde ko com. Ko nanndi e ɗuum, hare waɗii e hitaande 2015 e dow lomto Fashola, hono Akinwunmi Ambode, o ƴetti Fashola e Tinubu, o werlii teddeendi makko timmundi caggal Ambode.[160] Ambode lomtii Fashola, Tinubu riiwti mo, lomtii mo ko Babajide Sanwo-Olu.
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
7g5w7j2wwdjn3u8e6kq0o7ftjwclrsr
170272
170269
2026-05-15T18:40:38Z
MOIBARDE
10068
170272
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Asiwaju '''Bola Ahmed Adekunle Tinubu''' GCFR (jibinaa ko 29 mars 1952) ko o daraniiɗo dawrugol leydi Naajeeriya, woni hooreejo leydi Naajeeriya 16ɓo e jooni gila hitaande 2023.[1] O woniino guwerneer diiwaan Lagos gila 1999 haa 2007 e senateer diiwaan Lagos Hirnaange e nder diiwaan tataɓo.[2]
Tinubu waɗi nguurndam mum gadanal ko to fombina-fuɗnaange leydi Najeriya, caggal ɗuum o ummii o fayi leydi Amerik ɗo o janngi ko fayti e hiisa (accounting) to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State. O warti lesdi Naajeeriya nder duuɓi 1980, o huwi haa Mobil Naajeeriya bana limngal limngal, hade maako nastugo siyaasaaku bana kanndidaa senator Lagos West nder hitaande 1992 les limngal lanyol Social Democratic Party. Caggal nde dictateur militeer biyeteeɗo Sani Abacha fusi Senaa e hitaande 1993, Tinubu naati e leydi mum, o wonti daraniiɗo kampaañ ngam artirde demokaraasi e nder dingiral fedde wiyeteende National Democratic Coalition.[3]
E nder wooteeji gadani ɗi laamu Lagos waɗi caggal nde laamu nguu waɗi, Tinubu heɓiino nafoore mawnde e nder fedde wiyeteende Alliance for Democracy. Duuɓi nay caggal ɗuum, o dañii woote gardagol manndaa ɗiɗmo. Caggal nde o yalti laamu e hitaande 2007, o waɗii darnde mawnde e sosde fedde wiyeteende All Progressives Congrès e hitaande 2013. E hitaande 2023, o suɓaama hooreejo leydi, o fooli Atiku Abubakar e Peter Obi.[4]
E gardagol makko laamu nguu joofniri ko adii ballal petroŋ, e wiyde mum ko ŋakkeende ngalu,[5] fusi juɓɓule laamu keewɗe e nder juɓɓule fedde nde e gollorɗe laamu, lomtiniri ko ɓuri heewde e ardorde konu e paramilitaare, wallitii golle diiwaan oo ngam jaabaade 2025' d securé e Dental Dowlaaji Amerik e Bentat the cooperation e Bentat cooperation 2025 feewde e Dowla Islaamiyankeejo e wuurde e kuudetaa mo tuumaama.[6][7]
==Nguurndam gadano==
Tinubu jibinaa ko Lagos, e nder galle juulɓe jeyaaɓe e leñol Yoruba,[8] ɓii Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà Lagos. O jaɓaama e nder binndanɗe koolniiɗe wonde o jibinaa ko e hitaande 1952;[9] ndeeɗoo hitaande jibinannde ina waɗi sahaaji luulndiiɓe politik, ɓe mbiyi ko o mawɗo no feewi. Won e lowre koolkisaande ina teskaa wonde duuɓi makko hoolkisaaka.[10][11]
==Jaangirde==
Tinubu janngi haa janngirde lesre St. John, Aroloya, Lagos ko adii o yaha janngirde sukaaɓe haa Ibadan.[12] Tinubu arii leydi Amerik ko e hitaande 1975, ɗo o fuɗɗii jaŋde leslesre ko adii fof to duɗal jaaɓi haaɗtirde Richard J. Daley to Chicago, caggal ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State ɗo o janngi ko faati e hiisa e njuɓɓudi. O golli golle keewɗe ko wayi no lootoowo diƴƴe, garde jamma e sofereeɓe taksi ngam wallitde hoore makko e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde.[13] O waɗi doggol honor dean nde o woni janngoowo leslesre e jannginde remedial class tutorials, yoga e wondiiɓe makko ina njetta lectures makko ngam ɓeydagol toɓɓe maɓɓe. Tinubu ko hooreejo fedde hiisawal duɗal jaaɓi haaɗtirde e hitaande makko mawnde. GPA makko mo o heɓi ko 3.54.[13] Tinubu heɓi bakkaa mum ko faati e njuɓɓudi njulaagu e hitaande 1979.[14][15]
== Fuɗɗoode golle ==
Caggal nde o heɓi bak makko, Tinubu golliima e sosiyeteeji Amerik biyeteeɗi Arthur Andersen, Deloitte e GTE.[16][17] To Deloitte, o dañii humpito e golle ƴeewndo e njuɓɓudi konsulteer wonande sosiyeteeji Fortune 500. O woniino jiiloowo e fedde Saudi Aramco, gollodiiɗo mum e National Oil, o wallitii e sosde njuɓɓudi maɓɓe hiisa e ƴeewndo, o ardii kadi ƴellitaare makko adannde e kaalis.[18] Tinubu ummiima London ɗo o heɓi gollal ngam wonde ƴeewtotooɗo petroŋ e nder leydi Angalteer hade makko naatde e fedde nde wonaa laamuyankoore (jooni Seplat Energy) ngam wonde hooreejo sosiyetee mawɗo e kaalis e nder kitaale 1980.[20][18]
Tinubu waɗii darnde tiiɗnde e mooɓugo ceede ngam taskaramji ɓamtaare rento nder Lagos ardungal Primrose Group, hukuuma kuugal siyaasaaku ɗon ƴama waylaare mawnde nder siyaasaaku lesdi man wakkati laamu Babangida. O suɓii caggal mum naatde e politik ngam waylude golle makko keewɗe e nder Mobil.[21]
== Fuɗɗoode golle politik ==
Golle politik Tinubu puɗɗii ko e hitaande 1991,[22] nde o naati lannda Sosiyaalist Demokaraasi, o tawtoraama no feewi kampaañ ngam suɓaade Moshood Kashimawo Abiola.[23]
== Republique tataɓo ==
Winndannde mawnde: Republique Najeriya tataɓo
E hitaande 1992, o suɓaama e nder Senaa, o lomtii diiwaan Senaa Lagos West. To Asaambele ngenndi, o ardii Goomu Senaa ko faati e Bankeeji, Kaalis, Appropriation, e Kaalis.[24]
Caggal nde njeñtudi wooteeji hooreleydaagu ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993 ustaa, Tinubu wonti tergal sosngal fedde wiyeteende NADECO, fedde nde ina moofti ballal ngam artirde demokaraasi e anndinde Abiola wonde keɓɗo woote ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993.[25]
=== Egginde e hootde ===
Binndanɗe mawɗe: Kawtal ngenndiwal demokaraasi (Naajeeriya) e dictature militaire e nder leydi Naajeeriya
Caggal nde o heɓi laamu e gardagol konu leydi Seneraal Sani Abacha,[26] Tinubu fotnoo ko nanngeede, nanngeede, ƴattaade, e hulɓinaade nguurndam makko, ɗum addani mo dogde leydi Najeriya ngam kisal. O woppaani, o naati e NADECO caggal leydi e nder eggude ngam jokkude haɓaade laamu demokaraasi e artirde laamu e nder leydi ndii. O yahi eggude e hitaande 1994, o arti leydi ndii e hitaande 1998 caggal maayde Abacha, ɗum addani mo waylude leydi ndii e nder leydi Najeriya nayaɓiri.[27]
E nder balɗe garooje wooteeji 1999, Bola Tinubu wonnoo ko gardiiɗo ardiiɓe fedde wiyeteende Ibraahiima Adesanya e Ayo Adebanjo.[28] O yahi haa o heɓi nasaraaku nder suɓol ardiiɓe lesdi Lagos ngam o fooli Funsho Williams e Wahab Dosunmu, gonnooɗo ministaajo kuuɗe e koɗki.[29] E lewru Yarkoma hitaande 1999, o darii ngam wonde guwerneer diiwaan Lagos e dow tikket AD, o suɓaama guwerneer.[30]
== Gomnaajo lesdi Lagos (1999-2007) ==
Ko o daraniiɗo dabareeji siyaasaaku, Tinubu wuuri wakkati laamu nguu, nde lannda People’s Democratic Party (PDP) heɓti laamu mawngu dow lesdi Naajeeriya, o laati Gomnaajo gooto tan suɓaama nder lesdi Naajeeriya. Ɗum addani ɓe heewde luural e laamu fedde nde PDP joginoo, haa teeŋti noon e sosde nokkuuji 37 goɗɗi ngam ƴellitde diiwaanuuji Lagos.[31] Ñaawirde toownde (Cour suprême) ƴetti kuulal ngam wallitde mo, yamiri yo kaalis laamu nokkuyankeewu leydi Lagos nanngaa.
E nder duuɓi 8 ɗi o woni e laamu, Tinubu fuɗɗiima mahde laabi kesi, ɗaɓɓuɗi ngam heblude haajuuji yimɓe leydi ndii ɓeydotooɗi yaawde. Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, hooreejo lesdi Lagos, lesdi Naajeeriya (1999-2007), heɓi ceede ɗuuɗɗe ngam ardungal maako ngal ɗon mari bawɗe. Ɗii ɗon hawti bee Gomnati ɓurduɗum nder lesdi Naajeeriya ngam hitaande 2000 diga suudu filu Naajeeriya-Beljik, Y2002 ceede kuuɗe ɓurduɗe ngam ɓesdugo taariindi ngurdam diga ministaajo kuuɗe lesdi Naajeeriya e kawtal ONU Habitat, e Y2000 ceede laamu ɓurduɗum nder ordinateer nder Naajeeriya diga kawtal ordinateeruuji Naajeeriya . O hokkaama kadi seedantaagal Doctor Honorary of Law to duɗal jaaɓi haaɗtirde Abia State University ngam darnde makko e nder demokaraasi, laamu moƴƴu, e ɓamtaare leydi Naajeeriya. Tinubu ina jogii tiitoonde laamu keewnde, ina wallita pelle karallaagal e renndo keewɗe.[32]
Tinubu, e wondude e cukko guwerneer keso, Femi Pedro, heɓiino suɓaade kadi ngam wonde guwerneer e lewru abriil 2003. Dowlaaji goɗɗi ɗii fof e nder Fuɗnaange-rewo, njippiima e lannda Demokaraasi Yimɓe e ɗeen cuɓagol.[33] O nasti nder hare bee laamu lesdi ndi Olusegun Obasanjo jogi, dow ko laarani lesdi Lagos woodi hakke sosde nokkuuje kese ngam heɓugo ko laarani ɓiɓɓe lesdi maako ɗuuɗɓe. Luural ngal waɗi laamu lesdi ndi'i hoosugo ceede ko hewti diidaaɗi lesdi nder jiha kan.[34] E nder balɗe cakkitiiɗe ɗe o woni e laamu, o woniino e hareeji jokkondirɗi e laamuuji PDP ko wayi no Adeseye Ogunlewe, gonnooɗo senateer diiwaan Lagos, wonnooɗo jaagorgal golle, e Bode George, hooreejo PDP to bannge worgo-fuɗnaange.
E hitaande 2006, Tinubu etinooma wallude cukko hooreejo leydi Naajeeriya e oon sahaa, Atiku Abubakar, yo won hooreejo lannda makko keso, hono Kongres Action de Najeria (ACN). Abubakar wonnooɗo tergal lannda PDP, ko ɓooyaani koo o fotnoo ko luural e hooreejo leydi Olusegun Obasanjo ngam yiɗde Abubakar lomtaade Obasanjo e laamu. Tinubu hokki Abubakar fartaŋŋe wayluki lanndaaji e nastuki AC, hokki mo kanndidaajo lanyol maako, bee sarɗi dow kanko, Tinubu, o laatoto ardiiɗo Atiku Abubakar. Atiku salii eɓɓaande ndee, nde o wayli e AC, o suɓii kanndidaa gooto ummoriiɗo Fuɗnaange-rewo, hono senaateer Ben Obi. Hay so tawii Atiku ina doga e laamu e dow laylaytol Tinubu e nder woote ɗe, PDP ina jokki heɓde, e nder ƴaañgal leydi.[36]
Jokkondiral hakkunde Tinubu e cukko guwerneer Femi Pedro ɓeydiima tiiɗde caggal nde Pedro holliti anniya mum tawtoreede wooteeji guwerneer. Pedro ina haɓananoo wonde kanndidaa AC ngam wonde guwerneer e wooteeji 2007, kono o itti innde makko e ñalnde aset noddaango lannda. O woppi lannda Labour tawi omo jokki e darnde makko e cukko guwerneer.[37] Tinubu laamu lesdi Lagos timmini nyande 29 lewru Mayru hitaande 2007, nde lomto maako e gonnooɗo hooreejo hukuumaaji lesdi Babatunde Fashola hoosi laamu lesdi Lagos.[38][39]
== Ko adii laamu (2007-2023) ==
=== Fiilngo 2007 ===
E hitaande 2009, caggal nde lannda Demokaraasi Leñol (PDP) heɓi nafoore mawnde e wooteeji lewru abriil 2007, Tinubu naati e kaaldigal ngam hawrude e lanndaaji luulndo ceertuɗi ɗii, mbaɗta ɗum "lannda mawɗo" baawɗo luulndaade PDP laamiiɗo e oon sahaa.[40] E lewru marse 2009, wonno ko haala wonde fedde ina anndaa ngam warde Tinubu.[41]
=== Woote hooreleydaagu 2011 ===
Tinubu bana hooreejo lesdi ACN, o jaɓi e peeñcu kanndidaaku hawtuki Nuhu Ribadu e Fola Adeola bana kanndidaajo ACN ngam suɓugo hooreejo lesdi e cukko hooreejo lesdi nder hitaande 2011.[42] Sahara Reporters caggal mum hollitii wonde Tinubu waɗii nanondiral e laamu Jonathan ngam wallitde mo e suɓaade mo e nokku makko walla o fotnoo waɗde ñaawoore fenaande nde laamu fedde ndee fawi e dow makko e dow tuumeeji ɗiɗi ɗi laamu fedde ndee fawi e makko ngam jaŋde makko.[43][44] Tinubu adii hebbinde ɓataakeeji kanndidaaji guwerneer e hitaande 1998 to Komiseer Suɓngo Leydi ndi, o jaɓi e fenaande wonde o janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu, Ibadan.[45] Tinubu caggal mum hollitii e nder doggol wooteeji 2015 wonde o jaɓii kanndidaagal Goodluck Jonathan sabu agenda makko mo o yi'i e peewnugol, ko ɗum huunde nde o ñaawiino ko adii ɗuum jaaynde wiyeteende Sahara Reporters.[42][46][47]
=== Woote hooreleydaagu 2015 ===
Binndanɗe mawɗe: Suɓol mawngol leydi Naajeeriya 2015 e Kongres Progressives kala
E lewru feebariyee 2013, Tinubu ina jeyaa e dawriyankooɓe heewɓe sosnooɓe lannda "luulndo mawngo" e kawral lanndaaji luulndo tati ɓurɗi mawnude e nder leydi Najeriya – Kongres Action mo Najeriya (ACN), Kongres ngam Waylude Yahrude yeeso (CPC), Lannda Leƴƴi Nijeer fof (ANPP), fedde AlllliPD Progressives (PGAAP Grand Action). lannda Demokaraasi Yimɓe laamiiɗo e oon sahaa[48] – e nder Kongres Demokaraasi (APC).[49]
E hitaande 2014, Tinubu wallitii gonnooɗo hooreejo konu leydi ndii, Seneraal Muhammadu Buhari, hooreejo fedde CPC nde APC – mo yamiri tokkugol yimɓe heewɓe e nder Fuɗnaange Naajeeriya, kadi ko adii ɗuum o tawtoraama e wooteeji 2003, 2007 e 2011 ngam wonde kanndidaa hooreejo leydi CPC[0]. Tinubu fuɗɗiima yiɗde wonde cukko hooreejo leydi Buhari kono caggal ɗuum o jaɓi Yemi Osinbajo, sehil makko e gonnooɗo komisinaajo ñaawoore.[51] E hitaande 2015, Buhari wadi APC ngam heɓugo nasaraaku, o timmini laamu PDP duuɓi 16, nden o laati arandeere nde hooreejo leydi Naajeeriya jooɗiiɗo jooni o fooli kanndidaajo luutooɓe.[52]
Tinubu yahi yeeso ngam waɗugo kuugal mawngal nder laamu Buhari, o wallitorii kuuɗe laamu nden o jokki bee jokkirgol lesdi ndi'i, ngam o ɗon mari haaje laataago hooreejo lesdi.[53] E hitaande 2019, o walli Buhari ngam suɓaade hooreejo leydi ndi, o fooli kanndidaajo PDP mo Atiku Abubakar. E hitaande 2020, caggal caɗeele nder lannda ka addani Tinubu ittude sehil mum e hooreejo lannda Adams Oshiomole, ina sikkaa ko ɗum waɗi ko ngam ustude darnde Tinubu ngam wonde hooreejo leydi ko adii hitaande 2023.[54]
=== Woote hooreleydaagu 2023 ===
Winndannde mawnde: Suɓol hooreejo leydi Najeriya 2023
Ñalnde 10 lewru bowte hitaande 2022, Tinubu waɗii bayyinaango mum e dow sarɗi ngam suɓaade hooreejo leydi.[55][56][57] Ñalnde 8 lewru juko hitaande 2022, Tinubu heɓi wooteeji kawral lannda APC laamu nguu, o heɓi 1 271, o fooli cukko hooreejo leydi Yemi Osinbajo e Rotimi Amaechi ɓe keɓi 235 e 316.[58]
Ñalnde 1 marse 2023, INEC hollitii Tinubu ko kañum heɓi jaaliiɗo e woote hooreleydaagu 2023.[59] O bayyinaama hooreejo leydi caggal nde o heɓi 8 794 726 woote ngam foolde luutndiiɓe makko. O ƴetti 36,6 e nder teemedere woote ɗee, o suɓii ko famɗi fof 25 e nder teemedere e nder diiwanuuji 28, ko seeɗa tan o heɓi ngam heɓde hooreejo leydi e nder daawal gootal.[60] Koolaaɗo kuuɓal makko ɗiɗaɓo biyeteeɗo Atiku Abubakar, mo lannda luulndo (PDP) heɓi 6 984 520 woote. Peter Obi, mo lannda Labour, heɓi 6 101 533 woote ngam arde tataɓo.[61]
Woote kuuɓtodinɗe ɗee teskaama e fuɗɗoode ko heewi e wooteeji ɗii, e ŋakkeende wooteeji jam. Nde marsaama e ciimtol soodgol wooteeji, hulɓinaade wootooɓe, njanguuji e nokkuuji wooteeji e nder nokkuuji goɗɗi, e ardiiɓe wooteeji ɗi ngonaa e waktuuji mum en wondude e tuumeede fenaande laaɓtunde;[62][63] ngam ɓeydude geɗe e hoolaare e wooteeji ɗii, ardiiɓe Komisariyaa Wootooɓe Ngenndiijo Jeytaare viewing portvious result to EC tabitinaama maa waɗ e ñalawma woote.[64][65][66] No njeñtudi leydi ndii fuɗɗiri anndineede ñalnde 26 feebariyee to nokku college ngenndiijo to Abuja, luulndo ngoo feeñii nde tawnoo doggi njeñtudi ɗii njoɓaaka haa jooni ko adii anndinde ɗum en no sariya yamiri nii.[67][68] Ɗee geɗe wondude e haalaaji cemmbinɗi INEC ummoraade e ƴeewooɓe e pelle renndo siwil, addani kampaañ Abubakar, Obi, e Kwankwaso naamnaade, caggal ɗuum jaɓa e dow laabi njeñtudi wooteeji bayyinaaɗi ɗii haa ñalnde 28 feebariyee.[69][70][71][72] Kampaañiji luulndo tati mawɗi ɗii fof, ko jiidaa e won e pelle renndo siwil e gonnooɗo hooreejo leydi Olusegun Obasanjo, noddii komisiyoŋ oo yo yuɓɓin woote ɗee sabu fenaande e fitinaaji.[73][74][75][76][77] E nder ɗuum, kampaañ Tinubu yetti komisiyoŋ oo, o noddii nanngugol haalooɓe PDP ngam "waɗde fitinaaji."[78] Subaka law 1 mars, hooreejo INEC, Mahmood Yakubu, hollitii Tinubu ko kañum woni jaaliiɗo caggal nde njeñtudi dowri ndii fof hawraa.[79] E nder jaabawol, Abubakar, Obi, e Kwankwaso njaɓaani, ɓe kuniima luulndaade njeñtudi ndii.[80][81][82]
== Hooreejo leydi (2023–hannde) ==
Joɗnde Tinubu e jaagorgal leydi Angalteer ko feewti e caggal leydi, hono James Cleverly (lewru ut 2023)
Tinubu fuɗɗi laamu lesdi Naajeeriya nyande 29 lewru Mayru hitaande 2023. O hunni hooreejo lesdi Naajeeriya diga hooreejo kiitaaji Olukayode Ariwoola wakkati 10:41 (WAT) haa juulde udditgol laamu maako haa Eagle Square haa Abuja.[83] Laamu makko, nde laɓɓini caɗeele sariya luulndo ngoo caggal wooteeji marse, ina jaɓee no feewi tawa hay gooto luulndaaki ɗum, ina jogii kadi laabi sariyaaji winndereeji.[84] Hooreeɓe leyɗeele e laamuuji keewɗi tawtoraama kewu nguu.[85] Tinubu hokkaama teddungal mawngal nder lesdi ndi'i, ko ardiiɗo lesdi ndi'i, Muhammadu Buhari, nden cukko hooreejo lesdi Kashim Shettima hokkaama tedduŋgal ɗiɗaɓal dow ko laarani ardiiɗo lesdi Naajeeriya, nyande 25 lewru Mayru hitaande 2023.[86]
=== Peewnugol faggudu ===
Tinubu e nder konngol mum gadanol, hollitii ittugol ballal laamu nguu e petroŋ.[87] Haala ka o wi'i nder yewtere maako arandeere, waɗi soodugo kulniiɗum arandejum e ɓesdugo ceede nder jemmaare woore haa nokkuuje pompiyeeje nder lesdi Naajeeriya.[88] Senndikaa ngenndiijo gollooɓe NLC noddii seppooji e seppooji e nder leydi ndii fof ngam ɓeydude coggu petroŋ, ɗum noon caggal ɗuum ɓe ngoppitaa e nder kaaldigal jokkiingal e wakili’en laamu.[89] Ballal laamu dow nyaamdu petrol waɗi ƴiiƴam dow ceede laamu lesdi Naajeeriya nder duuɓi cappanɗe jowi nden ittugo man ɗon mari bawɗe mawɗe haa Banki Adunaaru ngam faggudu Naajeeriya.[90] Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2023, Tinubu timminii ballal coodguuli petroŋ gonɗi e leydi Naajeeriya, ɗum addani privatisation e nder gollorɗe petroŋ Naajeeriya. Ballal ngal waɗiino laamu Naajeeriya miliyaaruuji 10 dolaar hitaande kala e sahaa nde Tinubu timmini ɗum.[91]
Hooreejo leydi Tinubu, jamma 9 lewru juko, dartini golle Godwin Emefiele, hooreejo lesdi Naajeeriya.[92] Emefiele's suspension woni ɗiɗaɓre nde hooreejo banki apex nder taariiha maako itti hooreejo lesdi Naajeeriya.[93] Emefiele nanngaama e juuɗe polis sirlu leydi Najeriya SSS to Lagos ngam yiɗde dogde leydi ndii fayde leydi Benin.[94] Sosde ɗum yiytaa ko no ƴellitaare moƴƴere.[95][96] Emefiele ko banke konservatiif mo limtaa e duɗal ɓooyngal ngam ƴellitde naira Najeriya.[97][96][98] Emefiele lomtinaama e gooto e depiteeji makko ɓurɗi faggudu liberal Folashodun Adebisi ngam wonde guwerneer gardiiɗo Banke mawɗo leydi Najeriya e nder bayyinaango hooreejo leydi ndii "jokkondiral e wiɗtooji jokkiiɗi e biro makko e peeje peewnaaɗe e nder fannu kaalis faggudu".[98] Sosde e caggal mum nanngugol Emefiele e juuɗe polis sirlu ngam tuumeede kaalis ownugol ina yi’ee wonde ko huunde nde woɗɗaani e miijooji makko e politikaaji makko e banki apex e eɓɓooji makko e nder laamu ko wayi no arbitrage e les laamu Buhari e waylude kaalis Najeriya.[99] Kono won ƴeewooɓe teskiima darnde politik e nder darnugol Emefiele e nder njuɓɓudi cuuɗiindi ngam ɓeydude njoɓdi ñamaale laamu nguu gila e 5% haa 15% rewrude e laabi e peeje ñalnde aset 10 lewru nduu, ñalnde 16 lewru nduu.[100]
E caggal dartagol makko, banke apex balɗe joyi caggal ɗuum ñalnde 14 lewru nduu ittii denndaangal kuule njulaagu kaalis caggal leydi, o acci kaalis leydi ndii ina ustoo haa ɓurta lesɗude e nder luumo hee.[101] Ko ɗum waɗi, hay so wonaa ko meeɗaa waɗde, hollitii ko ɗaminaa caggal nde dartinaa.[102] Tinubu's reforms ceede yi'aama bana ko ɓuri laamu SAP 1986 ngam o yiɗi ɓesdugo faggudu lesdi Naajeeriya e ceede laamu diga wartugo demokaraasi duuɓi cappanɗe ɗiɗi ko adii.[103][104] Ñalnde 15 lewru nduu, hooreejo leydi Tinubu udditi batu faggudu ngenndi ngu cukko hooreejo leydi Shettima ardii.[105] Diiso ngoo ina jogii yamiroore wasiyaade hooreejo leydi ndii e geɗe faggudu, ina waɗi guwerneer banke mawɗo oo e denndaangal guwerneeruuji dowlaaji fedde nde.[106] Sehil Tinubu ɓadiiɗo, banke njulaagu Wale Edun, woni laamɗo politik kaalis.[107]]
=== Kabinee e toɗɗagol ===
Hooreejo leydi Tinubu toɗɗiima ñalnde 3 lewru nduu, senaateer George Akume yo won hooreejo laamu fedde nde, Femi Gbajabiamila yo won hooreejo gollordu hooreejo leydi ndii.[108] Tinubu darni hooreejo EFCC Abdulrasheed Bawa nyande 9 lewru Juko nden polis'en sirru Naajeeriya nanngi mo ngam o huuwi bee kuugal maako nyalde woore ɓaawo kawtal hakkunde hukuumaaji SSS e EFCC haa Lagos.[109][110] Darnde makko hono no Emefiele nii, ina waɗi fenaande no feewi nde tawnoo Bawa ina joginoo Tinubu e nder wiɗto.[111] Bawa lomtii ko Abdulkarim Chukkol, hooreejo EFCC.[112]
Hooreejo leydi Tinubu ñalnde 19 lewru nduu hollitii Mallam Nuhu Ribadu ko jaagorgal kisal leydi ndii.[113] Toɗɗagol Nuhu Ribadu, gonnooɗo polis, yi’aama no waylo waylo mawngo diga hukuumaaji konu ɗi ɓooyi laamaago kuuɗe kisal lesdi Naajeeriya.[114] Hooreejo leydi Tinubu laɓɓini ardungal denndaangal konu nguu e konu nguu ñalnde 19 lewru nduu nde o woppi golle ɗee ko ina tolnoo e teemedere e capanɗe joyi seneraaluuji mawɗi.[115][116] Tiitoonde kisal leydi e les Tinubu ina ɗaminaa maa ardo ɗum e njiimaandi siwil en e les njiimaandi Ofis Jaagorgal Kisal Ngenndiwal, ko fedde doosgal leydi sosaande e hitaande 1993.[117]
Tinubu hay so wayliima no feewi e politikaaji kaalis e kaalis, o alaa tawo ko jogori sosde kabine makko.[118] O waɗii noddaali ngam laamu kawral ngam addude ardiiɓe luulndo les makko.[119] Waylo doosgal leydi ndi hooreejo leydi ndii ƴetti, waɗii kuule ngam toɗɗaade jaagorɗe e nder balɗe capanɗe jeegom gadane ɗe o woni e laamu. Tinubu fusi boarduuji ministeeruuji fuu, departemaaji e hukuumaaji lesdi Naajeeriya nyande 19 lewru Juko.[120] Nde o waɗi lewru wooturu e laamu e joofnirde wooteeji ardorde parlemaa Tinubu ina haɗi ɗum neldude noddaango jaagorɗe to Senaa ngam heɗaade ɗum ko adii ñalnde 29 lewru juko.[121]
Ñalnde 16 lewru feebariyee hitaande 2024, Tinubu toɗɗii Oyetunde Oladimeji Ojo, dewbo ɓiyiiko debbo biyeteeɗo Folashade Tinubu, yo won hooreejo fedde toppitiinde koɗki leydi ndii, ɗum addani ɗum ñiŋde ko wiyetee ko jom suudu mum.[122]
=== Dina ===
Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2024, Tinubu siifondirii e sariya kuulal ƴettugol leydi Nijeer, We Hail Thee, ko ɗum woni jimɗi ngenndiiji leydi ndii gila 1960 haa 1978, ngam wonde jimɗi ngenndiiji mum, lomtii Arise, O Banndiraaɓe.[123] Tinubu anndini dowla dow Rivers State ngam ittugo guwerneer man, o lomtina mo bee ardiiɗo toɗɗaaɗo.[123] Movement oo ina ñiŋaa no feewi sabu ko ɗum huunde nde fotaani wonde e doosɗe leydi.[123]
=== Feere kuudetaa ===
E darorɗe lewru Seeɗto 2025, kuudetaa baɗaaɗo e laamu Tinubu mo humpitooji konu leydi Najeriya udditi, mo Sahara Reporters yaltini ɗum.[124][125] Kewu konu ñalngu jeytaare potngu waɗeede ñalnde 1 ut 2025[126] dartinaama,[127] ofiseeji konu sappo e jeegom nanngaama e juuɗe Agency Intelligence Defense ina heen seneraal brigadier, kolonel, lietnaa kolonel nayi, majoruuji joy, kapiteen ɗiɗo e squadre an hooreejo.[128] Ciimtol gadanol ngol ko feewti e fedde nde, militeer en ɓee njaɓaani ɗum, ɓe ustii nanngugol ngol ko no diisnondiral nii.[129][130] Feere nde ina wiyee ina waɗi ofiseeji ƴettugol leydi to bannge worgo ɗi Kolonel Mohammed Ma'aji ardii,[131] ina heen ofisee jokkondirɗo e biro jaagorgal kisal ngenndiwal e ballal kaalis ummoraade e gonnooɗo guwerneer e jaagorgal petroŋ Timipre Slyva.[132]1][34] Fedde nde ina anniyii foolde laamu fedde ndee e dow fenaande ñalnde 25 lewru nduu, e warde hooreejo leydi ndii e jagge laamu toowɗe keewɗe.[135] Tinubu lomtii mawɓe konu ñalnde 18 lewru nduu, Seneraal Olufemi Oluyede toɗɗaa mawɗo konu, wiɗtooji ina njokki haa jooni.[136]
=== Feere siwil ===
==== Amerik yanii ====
Winndannde mawnde: 2025 Amerik yanii e leydi Nijeer
E fuɗɗoode lewru Noowammbar 2025, Donald Trump, hooreejo leydi Amerik, yamiri konu Amerik yo heblo ngam waɗde konu e nder leydi Najeriya. Trump hollitii warngooji bonɗi ɗi tuumaama ina mbaɗa e Kerecee’en e ko tuumaa ko bonnude ndimaagu diine, ko ɗum addani mo suɓaade leydi Nijeer “leydi ɓurndi teeŋtude” sabu waasde jogaade doole ngam haɓaade hareeji bonɗi hakkunde renndo e diineeji e nder leydi ndi, tawi ko lislaamnaaɓe, bandiiji, ekstremist en e hareeji hakkunde durooɓe e remooɓe][39]1.[39]1 Hooreejo leydi Naajeeriya, Tinubu, salii ko Trump tuumi koo, o haali ko fayti e darnde laamu Naajeeriya ngam reende ɓiɓɓe leydi mum tawa ko e diine.[141]
Ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2025, e dow ɗaɓɓaande laamu Tinubu, leyɗeele dentuɗe Amerik mbaɗii seppo ngam haɓde e Dowla Islaamiyankeejo to worgo-fuɗnaange leydi Najeriya. Hooreejo leydi Amerika Donald Trump, wi'i Amerika fiɗi ngam reenugo Masiihiŋko'en diga fitinaaji diinaaji ɗi ɓe ɗon mari haa woyla lesdi Naajeeriya, fijirde nde'e woni arandeere konu lesdi Naajeeriya ɓaawo jeytaare lesdi Naajeeriya.[142]
=== Politik caggal leydi ===
Tinubu fuɗɗii njillu mum gadano e nder leydi Najeriya to Pari ñalnde 21 lewru nduu ngam tawtoreede batu kaalis winndereyankeewu ngu yuɓɓinaa to Palais Brongniart tuggi 22 haa 24 lewru nduu.[143] O ummii Pari o fayi London e "njillu keeriiɗo" ɗo o hawri e hooreejo makko Muhammadu Buhari.[144]
E lewru ut 2023, o wiyi yo konu Naajeeriya naat e leydi Nijeer e nder kiris Nijeer 2023.[145] Ɗum noon luulndo ngoo ñiŋi ɗum.[146]
E lewru Duujal 2025, Tinubu hokki konu lesdi Naajeeriya yamiroore ngam waɗuki kuuɗe konu nder lesdi Benin ngam wallugo laamu lesdi man ɓaawo kuudetaa dow hooreejo lesdi Patrice Talon.[147]
E lewru mee 2026, Tinubu fuɗɗii njillu balɗe tati to Farayse ngam hawritde e jom jawɗeele en winndere ndee ngam faddaade peeje faggudu makko.[148]
== Miijo e natal renndo ==
Tinubu e nder nguurndam mum politik fof ina joginoo darnde tiiɗnde e nder politik e faggudu. Miijo Tinubu e yahrude yeeso ina waɗi nafooje potal, nuunɗal renndo, ndimaagu, e anndinde hakkeeji teskinɗi. O yi’i dowla man bana daraniiɗo welwelo jama’aare e nastugo nder rento Naajeeriya bana ko haani ngam tabitinki potal, gooŋgaaku, e kawtal rento.[149] Ndee ɗoo miijo woɗɗaani no feewi e golle makko demokaraasi e nder laamu diineeji e nder leydi Najeriya.[150]
=== Yiyngooji faggudu ===
Hooreejo leydi makko e politik faggudu makko, ganndiraaɗo Tinubunomics,[151] ina ɗaminaa maa won yaltugol politik-miijooji e Buharism, hay so tawii noon ko ɓuri heewde e annduɓe faggudu winndere ndee ina ngoɗɗi tawo sifaa ngal yaltugol to bannge faggudu ; reformeeji e lewru makko adanndu e laamu hollirii yaltude e njuɓɓudi laamu ɓennundi.[152][153] Banki Duniyaaru e FMI holli haaje laamu garoowo ngam tabitinki kuuɗe makro-structural dow limngal limngal limngal limngal 1980 ngam rewtinki faggudu lesdi Naajeeriya nder limngal limngal limngal lesdi Naajeeriya.[154] Tinubunomiks hollitaama e deftere nde o winndi e Brian Browne, konsul mawɗo Amerik to Lagos.[155][156]
=== Lion Bourdillon ===
Winndannde mawnde: Lion Bourdillon
Tinubu ina anndiraa no feewi wonde "Baaba Lagos".[157] Darnde makko e doolnude ɓoggi wuro-dowla mawɗo oo feeñninaama e nder filmo biyeteeɗo The Lion of Bourdillon, filmo 2015 holliroowo darnde Tinubu e politik e kaalis dowla wuro ngoo. Tinubu waɗii ñaawoore ₦150 miliyaar ngam ñaawde peewnoowo oo, Teleeji Afrik jeytaare (AIT).[158] Dokimaa oo dartiima ñalnde 6 marse 2015. O etiima semmbinde golle politik ɗee, haa arti noon e lewru desaambar 2009, nde o habri wonde Fashola e Tinubu ndartinii luural e dow haala suɓaade Fashola e gardagol guwerneer Lagos e hitaande 2011, tawi Tinubuerizire ɓuri yiɗde ko com. Ko nanndi e ɗuum, hare waɗii e hitaande 2015 e dow lomto Fashola, hono Akinwunmi Ambode, o ƴetti Fashola e Tinubu, o werlii teddeendi makko timmundi caggal Ambode.[160] Ambode lomtii Fashola, Tinubu riiwti mo, lomtii mo ko Babajide Sanwo-Olu
=== Tuumeede fenaande ===
E hitaande 1993, laamu Amerik ustii jawdi makko sabu ñaawoore nde wiyi wonde laamu Amerik ina jogii « sabaabu potɗo » sikkude wonde konte banke Amerik Tinubu ina njogii ngalu ngu o heɓi e njulaagu heroin. O jooɗodii e laamu Amerik, o woppi fotde 460 000 dolaar caggal oon hitaande. Kaayitaaji ñaawirdu e caggal mum ciimtol ñaawoore ndee hollitii wonde o gollodiima e yeeyooɓe heroin ɗiɗo Chicago.[163][164][165]
E lewru abriil 2007, caggal wooteeji mawɗi, kono hade guwerneer cuɓaaɗo Babatunde Fashola heɓde laamu, laamu fedde ndee addi Tinubu yeeso Biro toppitiiɗo ko fayti e njuɓɓudi laamu ngam ñaaweede sabu ko o tuumaa ko e golle ɗe ngonaa sariya e konte 16 ceertuɗe caggal leydi.[166]
E lewru Yarkomaa 2009, Komisiyoŋ toppitiiɗo bonanndeeji faggudu e kaalis laɓɓini Tinubu e guwerneeruuji James Ibori mo diiwaan Delta e Obong Victor Attah mo diiwaan Akwa Ibom ngam tuumeede warngooji, njulaagu kaalis, njulaagu laamu e njulaagu laamu jowitiingu e yeeyde geɗe lowre Vmobile e hitaande 20674.[1] E lewru suwee 2009, won ciimtol wonde polis metropolitan Angalteer ina loyndotoo njulaagu ngu laamu diiwaan Lagos waɗi e Econet (jooni Airtel). Tinubu wi'i kuugal ngal laaɓɗum, ngal nafata lesdi ndi'i, walaa hakkunde'en.[168] Laamu leydi Naajeeriya salii ɗaɓɓaande leydi Biritaan ngam yaltinde hujjaaji potɗi huutoreede ngam ɓeydaade wiɗtude e ñaawde guwerneeruuji tati ɓooyɗi leydi Najeriya ɗii e nder ñaawirdu London.[169]
E nder wooteeji 2019, oto bullion yiytaa ina naata e galle Tinubu to laawol Bourdillion to Ikoyi, ɗum addani mo caggal ɗuum wiyde : « miɗo jogii kaalis ɗo njiɗmi fof ».[170]
== Nguurndam neɗɗo ==
Tinubu resi Oluremi Tinubu, gonnooɗo senateer lomtotooɗo diiwaan senateer Lagos hakkundeejo, e hitaande 1987. Ɓe ndañi ɓiɓɓe tato, Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu e Olayinka Tinubu. O jibini ɓiɓɓe tato e jokkondiral ɓennungal, Kazeem Olajide Tinubu (12 oktoobar 1974 – 31 oktoobar 2017), Folashade Tinubu (jibinaa ko 17 lewru juko 1976) e Oluwaseyi Tinubu (jibinaa ko 13 oktoobar 1985).[173]
Yumma Tinubu, Abibatu Mogaji, sankii ñalnde 15 lewru juko hitaande 2013, tawi omo yahra e duuɓi 96.[174] Ñalnde 31 lewru nduu hitaande 2017, ɓiyiiko biyeteeɗo Jide Tinubu sankii to Londres.[175]
Tinubu ko juulɗo.[176]
== Teddungal e paabi ==
=== Teddungal ngenndiwal ===
Naajeeriya:
Komanda mawɗo fedde nde (GCFR) (25 mee 2023)
=== Tiitooɗe aadaaji ===
Tinubu ina jogii laamuuji ɗiɗi aadaaji ; ko kanko woni "Asiwaju" Lagos e "Jagaba" Emira Borgu e nder Dowla Nijeer.[176]
== Ƴeew kadi ==
Jigi Bola
Doggol hooreeɓe leyɗeele e laamu hannde
Doggol hooreeɓe gollordu e dow tolno jaɓgol
== Tuugnorgal. ==
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
2aoryi1wfsy0bkw7kpoedlhkumq9i2o
170274
170272
2026-05-15T18:43:48Z
MOIBARDE
10068
Add link
170274
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Asiwaju '''Bola Ahmed Adekunle Tinubu''' GCFR (jibinaa ko 29 mars 1952) ko o daraniiɗo dawrugol leydi Naajeeriya, woni hooreejo leydi [[Naajeeriya]] 16ɓo e jooni gila hitaande 2023.[1] O woniino guwerneer diiwaan Lagos gila 1999 haa 2007 e senateer diiwaan [[Lagos]] Hirnaange e nder diiwaan tataɓo.[2]
Tinubu waɗi nguurndam mum gadanal ko to fombina-fuɗnaange leydi Najeriya, caggal ɗuum o ummii o fayi leydi Amerik ɗo o janngi ko fayti e hiisa (accounting) to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State. O warti lesdi Naajeeriya nder duuɓi 1980, o huwi haa Mobil [[Naajeeriya]] bana limngal limngal, hade maako nastugo siyaasaaku bana kanndidaa senator [[Lagos]] West nder hitaande 1992 les limngal lanyol ''Social Democratic Party''. Caggal nde dictateur militeer biyeteeɗo Sani Abacha fusi Senaa e hitaande 1993, Tinubu naati e leydi mum, o wonti daraniiɗo kampaañ ngam artirde demokaraasi e nder dingiral fedde wiyeteende ''National Democratic Coalition.''[3]
E nder wooteeji gadani ɗi laamu Lagos waɗi caggal nde laamu nguu waɗi, Tinubu heɓiino nafoore mawnde e nder fedde wiyeteende Alliance for Democracy. Duuɓi nay caggal ɗuum, o dañii woote gardagol manndaa ɗiɗmo. Caggal nde o yalti laamu e hitaande 2007, o waɗii darnde mawnde e sosde fedde wiyeteende All Progressives Congrès e hitaande 2013. E hitaande 2023, o suɓaama hooreejo leydi, o fooli Atiku Abubakar e Peter Obi.[4]
E gardagol makko laamu nguu joofniri ko adii ballal petroŋ, e wiyde mum ko ŋakkeende ngalu,[5] fusi juɓɓule laamu keewɗe e nder juɓɓule fedde nde e gollorɗe laamu, lomtiniri ko ɓuri heewde e ardorde konu e paramilitaare, wallitii golle diiwaan oo ngam jaabaade 2025' d securé e Dental Dowlaaji Amerik e Bentat the cooperation e Bentat cooperation 2025 feewde e Dowla Islaamiyankeejo e wuurde e kuudetaa mo tuumaama.[6][7]
==Nguurndam gadano==
Tinubu jibinaa ko Lagos, e nder galle juulɓe jeyaaɓe e leñol Yoruba,[8] ɓii Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà Lagos. O jaɓaama e nder binndanɗe koolniiɗe wonde o jibinaa ko e hitaande 1952;[9] ndeeɗoo hitaande jibinannde ina waɗi sahaaji luulndiiɓe politik, ɓe mbiyi ko o mawɗo no feewi. Won e lowre koolkisaande ina teskaa wonde duuɓi makko hoolkisaaka.[10][11]
==Jaangirde==
Tinubu janngi haa janngirde lesre St. John, Aroloya, Lagos ko adii o yaha janngirde sukaaɓe haa Ibadan.[12] Tinubu arii leydi Amerik ko e hitaande 1975, ɗo o fuɗɗii jaŋde leslesre ko adii fof to duɗal jaaɓi haaɗtirde Richard J. Daley to Chicago, caggal ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State ɗo o janngi ko faati e hiisa e njuɓɓudi. O golli golle keewɗe ko wayi no lootoowo diƴƴe, garde jamma e sofereeɓe taksi ngam wallitde hoore makko e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde.[13] O waɗi doggol honor dean nde o woni janngoowo leslesre e jannginde remedial class tutorials, yoga e wondiiɓe makko ina njetta lectures makko ngam ɓeydagol toɓɓe maɓɓe. Tinubu ko hooreejo fedde hiisawal duɗal jaaɓi haaɗtirde e hitaande makko mawnde. GPA makko mo o heɓi ko 3.54.[13] Tinubu heɓi bakkaa mum ko faati e njuɓɓudi njulaagu e hitaande 1979.[14][15]
== Fuɗɗoode golle ==
Caggal nde o heɓi bak makko, Tinubu golliima e sosiyeteeji Amerik biyeteeɗi Arthur Andersen, Deloitte e GTE.[16][17] To Deloitte, o dañii humpito e golle ƴeewndo e njuɓɓudi konsulteer wonande sosiyeteeji Fortune 500. O woniino jiiloowo e fedde Saudi Aramco, gollodiiɗo mum e National Oil, o wallitii e sosde njuɓɓudi maɓɓe hiisa e ƴeewndo, o ardii kadi ƴellitaare makko adannde e kaalis.[18] Tinubu ummiima London ɗo o heɓi gollal ngam wonde ƴeewtotooɗo petroŋ e nder leydi Angalteer hade makko naatde e fedde nde wonaa laamuyankoore (jooni Seplat Energy) ngam wonde hooreejo sosiyetee mawɗo e kaalis e nder kitaale 1980.[20][18]
Tinubu waɗii darnde tiiɗnde e mooɓugo ceede ngam taskaramji ɓamtaare rento nder Lagos ardungal Primrose Group, hukuuma kuugal siyaasaaku ɗon ƴama waylaare mawnde nder siyaasaaku lesdi man wakkati laamu Babangida. O suɓii caggal mum naatde e politik ngam waylude golle makko keewɗe e nder Mobil.[21]
== Fuɗɗoode golle politik ==
Golle politik Tinubu puɗɗii ko e hitaande 1991,[22] nde o naati lannda Sosiyaalist Demokaraasi, o tawtoraama no feewi kampaañ ngam suɓaade Moshood Kashimawo Abiola.[23]
== Republique tataɓo ==
Winndannde mawnde: Republique Najeriya tataɓo
E hitaande 1992, o suɓaama e nder Senaa, o lomtii diiwaan Senaa Lagos West. To Asaambele ngenndi, o ardii Goomu Senaa ko faati e Bankeeji, Kaalis, Appropriation, e Kaalis.[24]
Caggal nde njeñtudi wooteeji hooreleydaagu ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993 ustaa, Tinubu wonti tergal sosngal fedde wiyeteende NADECO, fedde nde ina moofti ballal ngam artirde demokaraasi e anndinde Abiola wonde keɓɗo woote ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993.[25]
=== Egginde e hootde ===
Binndanɗe mawɗe: Kawtal ngenndiwal demokaraasi (Naajeeriya) e dictature militaire e nder leydi Naajeeriya
Caggal nde o heɓi laamu e gardagol konu leydi Seneraal Sani Abacha,[26] Tinubu fotnoo ko nanngeede, nanngeede, ƴattaade, e hulɓinaade nguurndam makko, ɗum addani mo dogde leydi Najeriya ngam kisal. O woppaani, o naati e NADECO caggal leydi e nder eggude ngam jokkude haɓaade laamu demokaraasi e artirde laamu e nder leydi ndii. O yahi eggude e hitaande 1994, o arti leydi ndii e hitaande 1998 caggal maayde Abacha, ɗum addani mo waylude leydi ndii e nder leydi Najeriya nayaɓiri.[27]
E nder balɗe garooje wooteeji 1999, Bola Tinubu wonnoo ko gardiiɗo ardiiɓe fedde wiyeteende Ibraahiima Adesanya e Ayo Adebanjo.[28] O yahi haa o heɓi nasaraaku nder suɓol ardiiɓe lesdi Lagos ngam o fooli Funsho Williams e Wahab Dosunmu, gonnooɗo ministaajo kuuɗe e koɗki.[29] E lewru Yarkoma hitaande 1999, o darii ngam wonde guwerneer diiwaan Lagos e dow tikket AD, o suɓaama guwerneer.[30]
== Gomnaajo lesdi Lagos (1999-2007) ==
Ko o daraniiɗo dabareeji siyaasaaku, Tinubu wuuri wakkati laamu nguu, nde lannda People’s Democratic Party (PDP) heɓti laamu mawngu dow lesdi Naajeeriya, o laati Gomnaajo gooto tan suɓaama nder lesdi Naajeeriya. Ɗum addani ɓe heewde luural e laamu fedde nde PDP joginoo, haa teeŋti noon e sosde nokkuuji 37 goɗɗi ngam ƴellitde diiwaanuuji Lagos.[31] Ñaawirde toownde (Cour suprême) ƴetti kuulal ngam wallitde mo, yamiri yo kaalis laamu nokkuyankeewu leydi Lagos nanngaa.
E nder duuɓi 8 ɗi o woni e laamu, Tinubu fuɗɗiima mahde laabi kesi, ɗaɓɓuɗi ngam heblude haajuuji yimɓe leydi ndii ɓeydotooɗi yaawde. Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, hooreejo lesdi Lagos, lesdi Naajeeriya (1999-2007), heɓi ceede ɗuuɗɗe ngam ardungal maako ngal ɗon mari bawɗe. Ɗii ɗon hawti bee Gomnati ɓurduɗum nder lesdi Naajeeriya ngam hitaande 2000 diga suudu filu Naajeeriya-Beljik, Y2002 ceede kuuɗe ɓurduɗe ngam ɓesdugo taariindi ngurdam diga ministaajo kuuɗe lesdi Naajeeriya e kawtal ONU Habitat, e Y2000 ceede laamu ɓurduɗum nder ordinateer nder Naajeeriya diga kawtal ordinateeruuji Naajeeriya . O hokkaama kadi seedantaagal Doctor Honorary of Law to duɗal jaaɓi haaɗtirde Abia State University ngam darnde makko e nder demokaraasi, laamu moƴƴu, e ɓamtaare leydi Naajeeriya. Tinubu ina jogii tiitoonde laamu keewnde, ina wallita pelle karallaagal e renndo keewɗe.[32]
Tinubu, e wondude e cukko guwerneer keso, Femi Pedro, heɓiino suɓaade kadi ngam wonde guwerneer e lewru abriil 2003. Dowlaaji goɗɗi ɗii fof e nder Fuɗnaange-rewo, njippiima e lannda Demokaraasi Yimɓe e ɗeen cuɓagol.[33] O nasti nder hare bee laamu lesdi ndi Olusegun Obasanjo jogi, dow ko laarani lesdi Lagos woodi hakke sosde nokkuuje kese ngam heɓugo ko laarani ɓiɓɓe lesdi maako ɗuuɗɓe. Luural ngal waɗi laamu lesdi ndi'i hoosugo ceede ko hewti diidaaɗi lesdi nder jiha kan.[34] E nder balɗe cakkitiiɗe ɗe o woni e laamu, o woniino e hareeji jokkondirɗi e laamuuji PDP ko wayi no Adeseye Ogunlewe, gonnooɗo senateer diiwaan Lagos, wonnooɗo jaagorgal golle, e Bode George, hooreejo PDP to bannge worgo-fuɗnaange.
E hitaande 2006, Tinubu etinooma wallude cukko hooreejo leydi Naajeeriya e oon sahaa, Atiku Abubakar, yo won hooreejo lannda makko keso, hono Kongres Action de Najeria (ACN). Abubakar wonnooɗo tergal lannda PDP, ko ɓooyaani koo o fotnoo ko luural e hooreejo leydi Olusegun Obasanjo ngam yiɗde Abubakar lomtaade Obasanjo e laamu. Tinubu hokki Abubakar fartaŋŋe wayluki lanndaaji e nastuki AC, hokki mo kanndidaajo lanyol maako, bee sarɗi dow kanko, Tinubu, o laatoto ardiiɗo Atiku Abubakar. Atiku salii eɓɓaande ndee, nde o wayli e AC, o suɓii kanndidaa gooto ummoriiɗo Fuɗnaange-rewo, hono senaateer Ben Obi. Hay so tawii Atiku ina doga e laamu e dow laylaytol Tinubu e nder woote ɗe, PDP ina jokki heɓde, e nder ƴaañgal leydi.[36]
Jokkondiral hakkunde Tinubu e cukko guwerneer Femi Pedro ɓeydiima tiiɗde caggal nde Pedro holliti anniya mum tawtoreede wooteeji guwerneer. Pedro ina haɓananoo wonde kanndidaa AC ngam wonde guwerneer e wooteeji 2007, kono o itti innde makko e ñalnde aset noddaango lannda. O woppi lannda Labour tawi omo jokki e darnde makko e cukko guwerneer.[37] Tinubu laamu lesdi Lagos timmini nyande 29 lewru Mayru hitaande 2007, nde lomto maako e gonnooɗo hooreejo hukuumaaji lesdi Babatunde Fashola hoosi laamu lesdi Lagos.[38][39]
== Ko adii laamu (2007-2023) ==
=== Fiilngo 2007 ===
E hitaande 2009, caggal nde lannda Demokaraasi Leñol (PDP) heɓi nafoore mawnde e wooteeji lewru abriil 2007, Tinubu naati e kaaldigal ngam hawrude e lanndaaji luulndo ceertuɗi ɗii, mbaɗta ɗum "lannda mawɗo" baawɗo luulndaade PDP laamiiɗo e oon sahaa.[40] E lewru marse 2009, wonno ko haala wonde fedde ina anndaa ngam warde Tinubu.[41]
=== Woote hooreleydaagu 2011 ===
Tinubu bana hooreejo lesdi ACN, o jaɓi e peeñcu kanndidaaku hawtuki Nuhu Ribadu e Fola Adeola bana kanndidaajo ACN ngam suɓugo hooreejo lesdi e cukko hooreejo lesdi nder hitaande 2011.[42] Sahara Reporters caggal mum hollitii wonde Tinubu waɗii nanondiral e laamu Jonathan ngam wallitde mo e suɓaade mo e nokku makko walla o fotnoo waɗde ñaawoore fenaande nde laamu fedde ndee fawi e dow makko e dow tuumeeji ɗiɗi ɗi laamu fedde ndee fawi e makko ngam jaŋde makko.[43][44] Tinubu adii hebbinde ɓataakeeji kanndidaaji guwerneer e hitaande 1998 to Komiseer Suɓngo Leydi ndi, o jaɓi e fenaande wonde o janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu, Ibadan.[45] Tinubu caggal mum hollitii e nder doggol wooteeji 2015 wonde o jaɓii kanndidaagal Goodluck Jonathan sabu agenda makko mo o yi'i e peewnugol, ko ɗum huunde nde o ñaawiino ko adii ɗuum jaaynde wiyeteende Sahara Reporters.[42][46][47]
=== Woote hooreleydaagu 2015 ===
Binndanɗe mawɗe: Suɓol mawngol leydi Naajeeriya 2015 e Kongres Progressives kala
E lewru feebariyee 2013, Tinubu ina jeyaa e dawriyankooɓe heewɓe sosnooɓe lannda "luulndo mawngo" e kawral lanndaaji luulndo tati ɓurɗi mawnude e nder leydi Najeriya – Kongres Action mo Najeriya (ACN), Kongres ngam Waylude Yahrude yeeso (CPC), Lannda Leƴƴi Nijeer fof (ANPP), fedde AlllliPD Progressives (PGAAP Grand Action). lannda Demokaraasi Yimɓe laamiiɗo e oon sahaa[48] – e nder Kongres Demokaraasi (APC).[49]
E hitaande 2014, Tinubu wallitii gonnooɗo hooreejo konu leydi ndii, Seneraal Muhammadu Buhari, hooreejo fedde CPC nde APC – mo yamiri tokkugol yimɓe heewɓe e nder Fuɗnaange Naajeeriya, kadi ko adii ɗuum o tawtoraama e wooteeji 2003, 2007 e 2011 ngam wonde kanndidaa hooreejo leydi CPC[0]. Tinubu fuɗɗiima yiɗde wonde cukko hooreejo leydi Buhari kono caggal ɗuum o jaɓi Yemi Osinbajo, sehil makko e gonnooɗo komisinaajo ñaawoore.[51] E hitaande 2015, Buhari wadi APC ngam heɓugo nasaraaku, o timmini laamu PDP duuɓi 16, nden o laati arandeere nde hooreejo leydi Naajeeriya jooɗiiɗo jooni o fooli kanndidaajo luutooɓe.[52]
Tinubu yahi yeeso ngam waɗugo kuugal mawngal nder laamu Buhari, o wallitorii kuuɗe laamu nden o jokki bee jokkirgol lesdi ndi'i, ngam o ɗon mari haaje laataago hooreejo lesdi.[53] E hitaande 2019, o walli Buhari ngam suɓaade hooreejo leydi ndi, o fooli kanndidaajo PDP mo Atiku Abubakar. E hitaande 2020, caggal caɗeele nder lannda ka addani Tinubu ittude sehil mum e hooreejo lannda Adams Oshiomole, ina sikkaa ko ɗum waɗi ko ngam ustude darnde Tinubu ngam wonde hooreejo leydi ko adii hitaande 2023.[54]
=== Woote hooreleydaagu 2023 ===
Winndannde mawnde: Suɓol hooreejo leydi Najeriya 2023
Ñalnde 10 lewru bowte hitaande 2022, Tinubu waɗii bayyinaango mum e dow sarɗi ngam suɓaade hooreejo leydi.[55][56][57] Ñalnde 8 lewru juko hitaande 2022, Tinubu heɓi wooteeji kawral lannda APC laamu nguu, o heɓi 1 271, o fooli cukko hooreejo leydi Yemi Osinbajo e Rotimi Amaechi ɓe keɓi 235 e 316.[58]
Ñalnde 1 marse 2023, INEC hollitii Tinubu ko kañum heɓi jaaliiɗo e woote hooreleydaagu 2023.[59] O bayyinaama hooreejo leydi caggal nde o heɓi 8 794 726 woote ngam foolde luutndiiɓe makko. O ƴetti 36,6 e nder teemedere woote ɗee, o suɓii ko famɗi fof 25 e nder teemedere e nder diiwanuuji 28, ko seeɗa tan o heɓi ngam heɓde hooreejo leydi e nder daawal gootal.[60] Koolaaɗo kuuɓal makko ɗiɗaɓo biyeteeɗo Atiku Abubakar, mo lannda luulndo (PDP) heɓi 6 984 520 woote. Peter Obi, mo lannda Labour, heɓi 6 101 533 woote ngam arde tataɓo.[61]
Woote kuuɓtodinɗe ɗee teskaama e fuɗɗoode ko heewi e wooteeji ɗii, e ŋakkeende wooteeji jam. Nde marsaama e ciimtol soodgol wooteeji, hulɓinaade wootooɓe, njanguuji e nokkuuji wooteeji e nder nokkuuji goɗɗi, e ardiiɓe wooteeji ɗi ngonaa e waktuuji mum en wondude e tuumeede fenaande laaɓtunde;[62][63] ngam ɓeydude geɗe e hoolaare e wooteeji ɗii, ardiiɓe Komisariyaa Wootooɓe Ngenndiijo Jeytaare viewing portvious result to EC tabitinaama maa waɗ e ñalawma woote.[64][65][66] No njeñtudi leydi ndii fuɗɗiri anndineede ñalnde 26 feebariyee to nokku college ngenndiijo to Abuja, luulndo ngoo feeñii nde tawnoo doggi njeñtudi ɗii njoɓaaka haa jooni ko adii anndinde ɗum en no sariya yamiri nii.[67][68] Ɗee geɗe wondude e haalaaji cemmbinɗi INEC ummoraade e ƴeewooɓe e pelle renndo siwil, addani kampaañ Abubakar, Obi, e Kwankwaso naamnaade, caggal ɗuum jaɓa e dow laabi njeñtudi wooteeji bayyinaaɗi ɗii haa ñalnde 28 feebariyee.[69][70][71][72] Kampaañiji luulndo tati mawɗi ɗii fof, ko jiidaa e won e pelle renndo siwil e gonnooɗo hooreejo leydi Olusegun Obasanjo, noddii komisiyoŋ oo yo yuɓɓin woote ɗee sabu fenaande e fitinaaji.[73][74][75][76][77] E nder ɗuum, kampaañ Tinubu yetti komisiyoŋ oo, o noddii nanngugol haalooɓe PDP ngam "waɗde fitinaaji."[78] Subaka law 1 mars, hooreejo INEC, Mahmood Yakubu, hollitii Tinubu ko kañum woni jaaliiɗo caggal nde njeñtudi dowri ndii fof hawraa.[79] E nder jaabawol, Abubakar, Obi, e Kwankwaso njaɓaani, ɓe kuniima luulndaade njeñtudi ndii.[80][81][82]
== Hooreejo leydi (2023–hannde) ==
Joɗnde Tinubu e jaagorgal leydi Angalteer ko feewti e caggal leydi, hono James Cleverly (lewru ut 2023)
Tinubu fuɗɗi laamu lesdi Naajeeriya nyande 29 lewru Mayru hitaande 2023. O hunni hooreejo lesdi Naajeeriya diga hooreejo kiitaaji Olukayode Ariwoola wakkati 10:41 (WAT) haa juulde udditgol laamu maako haa Eagle Square haa Abuja.[83] Laamu makko, nde laɓɓini caɗeele sariya luulndo ngoo caggal wooteeji marse, ina jaɓee no feewi tawa hay gooto luulndaaki ɗum, ina jogii kadi laabi sariyaaji winndereeji.[84] Hooreeɓe leyɗeele e laamuuji keewɗi tawtoraama kewu nguu.[85] Tinubu hokkaama teddungal mawngal nder lesdi ndi'i, ko ardiiɗo lesdi ndi'i, Muhammadu Buhari, nden cukko hooreejo lesdi Kashim Shettima hokkaama tedduŋgal ɗiɗaɓal dow ko laarani ardiiɗo lesdi Naajeeriya, nyande 25 lewru Mayru hitaande 2023.[86]
=== Peewnugol faggudu ===
Tinubu e nder konngol mum gadanol, hollitii ittugol ballal laamu nguu e petroŋ.[87] Haala ka o wi'i nder yewtere maako arandeere, waɗi soodugo kulniiɗum arandejum e ɓesdugo ceede nder jemmaare woore haa nokkuuje pompiyeeje nder lesdi Naajeeriya.[88] Senndikaa ngenndiijo gollooɓe NLC noddii seppooji e seppooji e nder leydi ndii fof ngam ɓeydude coggu petroŋ, ɗum noon caggal ɗuum ɓe ngoppitaa e nder kaaldigal jokkiingal e wakili’en laamu.[89] Ballal laamu dow nyaamdu petrol waɗi ƴiiƴam dow ceede laamu lesdi Naajeeriya nder duuɓi cappanɗe jowi nden ittugo man ɗon mari bawɗe mawɗe haa Banki Adunaaru ngam faggudu Naajeeriya.[90] Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2023, Tinubu timminii ballal coodguuli petroŋ gonɗi e leydi Naajeeriya, ɗum addani privatisation e nder gollorɗe petroŋ Naajeeriya. Ballal ngal waɗiino laamu Naajeeriya miliyaaruuji 10 dolaar hitaande kala e sahaa nde Tinubu timmini ɗum.[91]
Hooreejo leydi Tinubu, jamma 9 lewru juko, dartini golle Godwin Emefiele, hooreejo lesdi Naajeeriya.[92] Emefiele's suspension woni ɗiɗaɓre nde hooreejo banki apex nder taariiha maako itti hooreejo lesdi Naajeeriya.[93] Emefiele nanngaama e juuɗe polis sirlu leydi Najeriya SSS to Lagos ngam yiɗde dogde leydi ndii fayde leydi Benin.[94] Sosde ɗum yiytaa ko no ƴellitaare moƴƴere.[95][96] Emefiele ko banke konservatiif mo limtaa e duɗal ɓooyngal ngam ƴellitde naira Najeriya.[97][96][98] Emefiele lomtinaama e gooto e depiteeji makko ɓurɗi faggudu liberal Folashodun Adebisi ngam wonde guwerneer gardiiɗo Banke mawɗo leydi Najeriya e nder bayyinaango hooreejo leydi ndii "jokkondiral e wiɗtooji jokkiiɗi e biro makko e peeje peewnaaɗe e nder fannu kaalis faggudu".[98] Sosde e caggal mum nanngugol Emefiele e juuɗe polis sirlu ngam tuumeede kaalis ownugol ina yi’ee wonde ko huunde nde woɗɗaani e miijooji makko e politikaaji makko e banki apex e eɓɓooji makko e nder laamu ko wayi no arbitrage e les laamu Buhari e waylude kaalis Najeriya.[99] Kono won ƴeewooɓe teskiima darnde politik e nder darnugol Emefiele e nder njuɓɓudi cuuɗiindi ngam ɓeydude njoɓdi ñamaale laamu nguu gila e 5% haa 15% rewrude e laabi e peeje ñalnde aset 10 lewru nduu, ñalnde 16 lewru nduu.[100]
E caggal dartagol makko, banke apex balɗe joyi caggal ɗuum ñalnde 14 lewru nduu ittii denndaangal kuule njulaagu kaalis caggal leydi, o acci kaalis leydi ndii ina ustoo haa ɓurta lesɗude e nder luumo hee.[101] Ko ɗum waɗi, hay so wonaa ko meeɗaa waɗde, hollitii ko ɗaminaa caggal nde dartinaa.[102] Tinubu's reforms ceede yi'aama bana ko ɓuri laamu SAP 1986 ngam o yiɗi ɓesdugo faggudu lesdi Naajeeriya e ceede laamu diga wartugo demokaraasi duuɓi cappanɗe ɗiɗi ko adii.[103][104] Ñalnde 15 lewru nduu, hooreejo leydi Tinubu udditi batu faggudu ngenndi ngu cukko hooreejo leydi Shettima ardii.[105] Diiso ngoo ina jogii yamiroore wasiyaade hooreejo leydi ndii e geɗe faggudu, ina waɗi guwerneer banke mawɗo oo e denndaangal guwerneeruuji dowlaaji fedde nde.[106] Sehil Tinubu ɓadiiɗo, banke njulaagu Wale Edun, woni laamɗo politik kaalis.[107]]
=== Kabinee e toɗɗagol ===
Hooreejo leydi Tinubu toɗɗiima ñalnde 3 lewru nduu, senaateer George Akume yo won hooreejo laamu fedde nde, Femi Gbajabiamila yo won hooreejo gollordu hooreejo leydi ndii.[108] Tinubu darni hooreejo EFCC Abdulrasheed Bawa nyande 9 lewru Juko nden polis'en sirru Naajeeriya nanngi mo ngam o huuwi bee kuugal maako nyalde woore ɓaawo kawtal hakkunde hukuumaaji SSS e EFCC haa Lagos.[109][110] Darnde makko hono no Emefiele nii, ina waɗi fenaande no feewi nde tawnoo Bawa ina joginoo Tinubu e nder wiɗto.[111] Bawa lomtii ko Abdulkarim Chukkol, hooreejo EFCC.[112]
Hooreejo leydi Tinubu ñalnde 19 lewru nduu hollitii Mallam Nuhu Ribadu ko jaagorgal kisal leydi ndii.[113] Toɗɗagol Nuhu Ribadu, gonnooɗo polis, yi’aama no waylo waylo mawngo diga hukuumaaji konu ɗi ɓooyi laamaago kuuɗe kisal lesdi Naajeeriya.[114] Hooreejo leydi Tinubu laɓɓini ardungal denndaangal konu nguu e konu nguu ñalnde 19 lewru nduu nde o woppi golle ɗee ko ina tolnoo e teemedere e capanɗe joyi seneraaluuji mawɗi.[115][116] Tiitoonde kisal leydi e les Tinubu ina ɗaminaa maa ardo ɗum e njiimaandi siwil en e les njiimaandi Ofis Jaagorgal Kisal Ngenndiwal, ko fedde doosgal leydi sosaande e hitaande 1993.[117]
Tinubu hay so wayliima no feewi e politikaaji kaalis e kaalis, o alaa tawo ko jogori sosde kabine makko.[118] O waɗii noddaali ngam laamu kawral ngam addude ardiiɓe luulndo les makko.[119] Waylo doosgal leydi ndi hooreejo leydi ndii ƴetti, waɗii kuule ngam toɗɗaade jaagorɗe e nder balɗe capanɗe jeegom gadane ɗe o woni e laamu. Tinubu fusi boarduuji ministeeruuji fuu, departemaaji e hukuumaaji lesdi Naajeeriya nyande 19 lewru Juko.[120] Nde o waɗi lewru wooturu e laamu e joofnirde wooteeji ardorde parlemaa Tinubu ina haɗi ɗum neldude noddaango jaagorɗe to Senaa ngam heɗaade ɗum ko adii ñalnde 29 lewru juko.[121]
Ñalnde 16 lewru feebariyee hitaande 2024, Tinubu toɗɗii Oyetunde Oladimeji Ojo, dewbo ɓiyiiko debbo biyeteeɗo Folashade Tinubu, yo won hooreejo fedde toppitiinde koɗki leydi ndii, ɗum addani ɗum ñiŋde ko wiyetee ko jom suudu mum.[122]
=== Dina ===
Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2024, Tinubu siifondirii e sariya kuulal ƴettugol leydi Nijeer, We Hail Thee, ko ɗum woni jimɗi ngenndiiji leydi ndii gila 1960 haa 1978, ngam wonde jimɗi ngenndiiji mum, lomtii Arise, O Banndiraaɓe.[123] Tinubu anndini dowla dow Rivers State ngam ittugo guwerneer man, o lomtina mo bee ardiiɗo toɗɗaaɗo.[123] Movement oo ina ñiŋaa no feewi sabu ko ɗum huunde nde fotaani wonde e doosɗe leydi.[123]
=== Feere kuudetaa ===
E darorɗe lewru Seeɗto 2025, kuudetaa baɗaaɗo e laamu Tinubu mo humpitooji konu leydi Najeriya udditi, mo Sahara Reporters yaltini ɗum.[124][125] Kewu konu ñalngu jeytaare potngu waɗeede ñalnde 1 ut 2025[126] dartinaama,[127] ofiseeji konu sappo e jeegom nanngaama e juuɗe Agency Intelligence Defense ina heen seneraal brigadier, kolonel, lietnaa kolonel nayi, majoruuji joy, kapiteen ɗiɗo e squadre an hooreejo.[128] Ciimtol gadanol ngol ko feewti e fedde nde, militeer en ɓee njaɓaani ɗum, ɓe ustii nanngugol ngol ko no diisnondiral nii.[129][130] Feere nde ina wiyee ina waɗi ofiseeji ƴettugol leydi to bannge worgo ɗi Kolonel Mohammed Ma'aji ardii,[131] ina heen ofisee jokkondirɗo e biro jaagorgal kisal ngenndiwal e ballal kaalis ummoraade e gonnooɗo guwerneer e jaagorgal petroŋ Timipre Slyva.[132]1][34] Fedde nde ina anniyii foolde laamu fedde ndee e dow fenaande ñalnde 25 lewru nduu, e warde hooreejo leydi ndii e jagge laamu toowɗe keewɗe.[135] Tinubu lomtii mawɓe konu ñalnde 18 lewru nduu, Seneraal Olufemi Oluyede toɗɗaa mawɗo konu, wiɗtooji ina njokki haa jooni.[136]
=== Feere siwil ===
==== Amerik yanii ====
Winndannde mawnde: 2025 Amerik yanii e leydi Nijeer
E fuɗɗoode lewru Noowammbar 2025, Donald Trump, hooreejo leydi Amerik, yamiri konu Amerik yo heblo ngam waɗde konu e nder leydi Najeriya. Trump hollitii warngooji bonɗi ɗi tuumaama ina mbaɗa e Kerecee’en e ko tuumaa ko bonnude ndimaagu diine, ko ɗum addani mo suɓaade leydi Nijeer “leydi ɓurndi teeŋtude” sabu waasde jogaade doole ngam haɓaade hareeji bonɗi hakkunde renndo e diineeji e nder leydi ndi, tawi ko lislaamnaaɓe, bandiiji, ekstremist en e hareeji hakkunde durooɓe e remooɓe][39]1.[39]1 Hooreejo leydi Naajeeriya, Tinubu, salii ko Trump tuumi koo, o haali ko fayti e darnde laamu Naajeeriya ngam reende ɓiɓɓe leydi mum tawa ko e diine.[141]
Ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2025, e dow ɗaɓɓaande laamu Tinubu, leyɗeele dentuɗe Amerik mbaɗii seppo ngam haɓde e Dowla Islaamiyankeejo to worgo-fuɗnaange leydi Najeriya. Hooreejo leydi Amerika Donald Trump, wi'i Amerika fiɗi ngam reenugo Masiihiŋko'en diga fitinaaji diinaaji ɗi ɓe ɗon mari haa woyla lesdi Naajeeriya, fijirde nde'e woni arandeere konu lesdi Naajeeriya ɓaawo jeytaare lesdi Naajeeriya.[142]
=== Politik caggal leydi ===
Tinubu fuɗɗii njillu mum gadano e nder leydi Najeriya to Pari ñalnde 21 lewru nduu ngam tawtoreede batu kaalis winndereyankeewu ngu yuɓɓinaa to Palais Brongniart tuggi 22 haa 24 lewru nduu.[143] O ummii Pari o fayi London e "njillu keeriiɗo" ɗo o hawri e hooreejo makko Muhammadu Buhari.[144]
E lewru ut 2023, o wiyi yo konu Naajeeriya naat e leydi Nijeer e nder kiris Nijeer 2023.[145] Ɗum noon luulndo ngoo ñiŋi ɗum.[146]
E lewru Duujal 2025, Tinubu hokki konu lesdi Naajeeriya yamiroore ngam waɗuki kuuɗe konu nder lesdi Benin ngam wallugo laamu lesdi man ɓaawo kuudetaa dow hooreejo lesdi Patrice Talon.[147]
E lewru mee 2026, Tinubu fuɗɗii njillu balɗe tati to Farayse ngam hawritde e jom jawɗeele en winndere ndee ngam faddaade peeje faggudu makko.[148]
== Miijo e natal renndo ==
Tinubu e nder nguurndam mum politik fof ina joginoo darnde tiiɗnde e nder politik e faggudu. Miijo Tinubu e yahrude yeeso ina waɗi nafooje potal, nuunɗal renndo, ndimaagu, e anndinde hakkeeji teskinɗi. O yi’i dowla man bana daraniiɗo welwelo jama’aare e nastugo nder rento Naajeeriya bana ko haani ngam tabitinki potal, gooŋgaaku, e kawtal rento.[149] Ndee ɗoo miijo woɗɗaani no feewi e golle makko demokaraasi e nder laamu diineeji e nder leydi Najeriya.[150]
=== Yiyngooji faggudu ===
Hooreejo leydi makko e politik faggudu makko, ganndiraaɗo Tinubunomics,[151] ina ɗaminaa maa won yaltugol politik-miijooji e Buharism, hay so tawii noon ko ɓuri heewde e annduɓe faggudu winndere ndee ina ngoɗɗi tawo sifaa ngal yaltugol to bannge faggudu ; reformeeji e lewru makko adanndu e laamu hollirii yaltude e njuɓɓudi laamu ɓennundi.[152][153] Banki Duniyaaru e FMI holli haaje laamu garoowo ngam tabitinki kuuɗe makro-structural dow limngal limngal limngal limngal 1980 ngam rewtinki faggudu lesdi Naajeeriya nder limngal limngal limngal lesdi Naajeeriya.[154] Tinubunomiks hollitaama e deftere nde o winndi e Brian Browne, konsul mawɗo Amerik to Lagos.[155][156]
=== Lion Bourdillon ===
Winndannde mawnde: Lion Bourdillon
Tinubu ina anndiraa no feewi wonde "Baaba Lagos".[157] Darnde makko e doolnude ɓoggi wuro-dowla mawɗo oo feeñninaama e nder filmo biyeteeɗo The Lion of Bourdillon, filmo 2015 holliroowo darnde Tinubu e politik e kaalis dowla wuro ngoo. Tinubu waɗii ñaawoore ₦150 miliyaar ngam ñaawde peewnoowo oo, Teleeji Afrik jeytaare (AIT).[158] Dokimaa oo dartiima ñalnde 6 marse 2015. O etiima semmbinde golle politik ɗee, haa arti noon e lewru desaambar 2009, nde o habri wonde Fashola e Tinubu ndartinii luural e dow haala suɓaade Fashola e gardagol guwerneer Lagos e hitaande 2011, tawi Tinubuerizire ɓuri yiɗde ko com. Ko nanndi e ɗuum, hare waɗii e hitaande 2015 e dow lomto Fashola, hono Akinwunmi Ambode, o ƴetti Fashola e Tinubu, o werlii teddeendi makko timmundi caggal Ambode.[160] Ambode lomtii Fashola, Tinubu riiwti mo, lomtii mo ko Babajide Sanwo-Olu
=== Tuumeede fenaande ===
E hitaande 1993, laamu Amerik ustii jawdi makko sabu ñaawoore nde wiyi wonde laamu Amerik ina jogii « sabaabu potɗo » sikkude wonde konte banke Amerik Tinubu ina njogii ngalu ngu o heɓi e njulaagu heroin. O jooɗodii e laamu Amerik, o woppi fotde 460 000 dolaar caggal oon hitaande. Kaayitaaji ñaawirdu e caggal mum ciimtol ñaawoore ndee hollitii wonde o gollodiima e yeeyooɓe heroin ɗiɗo Chicago.[163][164][165]
E lewru abriil 2007, caggal wooteeji mawɗi, kono hade guwerneer cuɓaaɗo Babatunde Fashola heɓde laamu, laamu fedde ndee addi Tinubu yeeso Biro toppitiiɗo ko fayti e njuɓɓudi laamu ngam ñaaweede sabu ko o tuumaa ko e golle ɗe ngonaa sariya e konte 16 ceertuɗe caggal leydi.[166]
E lewru Yarkomaa 2009, Komisiyoŋ toppitiiɗo bonanndeeji faggudu e kaalis laɓɓini Tinubu e guwerneeruuji James Ibori mo diiwaan Delta e Obong Victor Attah mo diiwaan Akwa Ibom ngam tuumeede warngooji, njulaagu kaalis, njulaagu laamu e njulaagu laamu jowitiingu e yeeyde geɗe lowre Vmobile e hitaande 20674.[1] E lewru suwee 2009, won ciimtol wonde polis metropolitan Angalteer ina loyndotoo njulaagu ngu laamu diiwaan Lagos waɗi e Econet (jooni Airtel). Tinubu wi'i kuugal ngal laaɓɗum, ngal nafata lesdi ndi'i, walaa hakkunde'en.[168] Laamu leydi Naajeeriya salii ɗaɓɓaande leydi Biritaan ngam yaltinde hujjaaji potɗi huutoreede ngam ɓeydaade wiɗtude e ñaawde guwerneeruuji tati ɓooyɗi leydi Najeriya ɗii e nder ñaawirdu London.[169]
E nder wooteeji 2019, oto bullion yiytaa ina naata e galle Tinubu to laawol Bourdillion to Ikoyi, ɗum addani mo caggal ɗuum wiyde : « miɗo jogii kaalis ɗo njiɗmi fof ».[170]
== Nguurndam neɗɗo ==
Tinubu resi Oluremi Tinubu, gonnooɗo senateer lomtotooɗo diiwaan senateer Lagos hakkundeejo, e hitaande 1987. Ɓe ndañi ɓiɓɓe tato, Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu e Olayinka Tinubu. O jibini ɓiɓɓe tato e jokkondiral ɓennungal, Kazeem Olajide Tinubu (12 oktoobar 1974 – 31 oktoobar 2017), Folashade Tinubu (jibinaa ko 17 lewru juko 1976) e Oluwaseyi Tinubu (jibinaa ko 13 oktoobar 1985).[173]
Yumma Tinubu, Abibatu Mogaji, sankii ñalnde 15 lewru juko hitaande 2013, tawi omo yahra e duuɓi 96.[174] Ñalnde 31 lewru nduu hitaande 2017, ɓiyiiko biyeteeɗo Jide Tinubu sankii to Londres.[175]
Tinubu ko juulɗo.[176]
== Teddungal e paabi ==
=== Teddungal ngenndiwal ===
Naajeeriya:
Komanda mawɗo fedde nde (GCFR) (25 mee 2023)
=== Tiitooɗe aadaaji ===
Tinubu ina jogii laamuuji ɗiɗi aadaaji ; ko kanko woni "Asiwaju" Lagos e "Jagaba" Emira Borgu e nder Dowla Nijeer.[176]
== Ƴeew kadi ==
Jigi Bola
Doggol hooreeɓe leyɗeele e laamu hannde
Doggol hooreeɓe gollordu e dow tolno jaɓgol
== Tuugnorgal. ==
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
n23i62ucogjkuo7mxt25u0b3xxrhfoi
170296
170274
2026-05-16T03:01:06Z
MOIBARDE
10068
Add links and references
170296
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Asiwaju '''Bola Ahmed Adekunle Tinubu''' GCFR (jibinaa ko 29 mars 1952) ko o daraniiɗo dawrugol leydi [[Naajeeriya]], woni hooreejo leydi [[Naajeeriya]] 16ɓo e jooni gila hitaande 2023.<ref>{{Cite web|last=Majeed|first=Bakare|date=2023-05-29|title=PROFILE: Bola Tinubu: The Kingmaker becomes Nigeria's President, 16th Leader|url=https://www.premiumtimesng.com/news/601131-profile-bola-tinubu-the-kingmaker-becomes-nigerias-president-16th-leader.html|access-date=2023-05-29|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> O woniino guwerneer diiwaan [[Lagos]] gila 1999 haa 2007 e senateer diiwaan [[Lagos]] Hirnaange e nder diiwaan tataɓo.<ref>{{Cite web|last=nigerianleaders|date=2024-08-23|title=List Of Lagos State Governors And Their Deputies (1999-Present)|url=https://nigerianleaders.com/list-of-lagos-state-governors-and-their-deputies/|access-date=2026-04-05|website=Nigerian Leaders|language=en-US}}</ref>
Tinubu waɗi nguurndam mum gadanal ko to fombina-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]], caggal ɗuum o ummii o fayi leydi [[Amerik]] ɗo o janngi ko fayti e hiisa (''accounting'') to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State. O warti lesdi [[Naajeeriya]] nder duuɓi 1980, o huwi haa Mobil [[Naajeeriya]] bana limngal limngal, hade maako nastugo siyaasaaku bana kanndidaa senator [[Lagos]] West nder hitaande 1992 les limngal lanyol ''Social Democratic Party''. Caggal nde dictateur militeer biyeteeɗo Sani Abacha fusi Senaa e hitaande 1993, Tinubu naati e leydi mum, o wonti daraniiɗo kampaañ ngam artirde demokaraasi e nder dingiral fedde wiyeteende ''National Democratic Coalition.''<ref>{{Cite web|last=Fasan|first=Olu|date=2022-07-25|title=For Tinubu, his 'lifelong ambition' trumps the unity of Nigeria|url=https://businessday.ng/columnist/article/for-tinubu-his-lifelong-ambition-trumps-the-unity-of-nigeria/|access-date=2026-04-05|website=Businessday NG|language=en-US}}</ref>
E nder wooteeji gadani ɗi laamu [[Lagos]] waɗi caggal nde laamu nguu waɗi, Tinubu heɓiino nafoore mawnde e nder fedde wiyeteende Alliance for Democracy. Duuɓi nay caggal ɗuum, o dañii woote gardagol manndaa ɗiɗmo. Caggal nde o yalti laamu e hitaande 2007, o waɗii darnde mawnde e sosde fedde wiyeteende All Progressives Congrès e hitaande 2013. E hitaande 2023, o suɓaama hooreejo leydi, o fooli [[Atiku Abubakar]] e [[Peter Obi]].<ref>{{Cite web|last=Chioma|first=Unini|date=2023-02-28|title=#NigeriaElections2023: Final Results of 2023 Presidential Election [As Declared By INEC]|url=https://thenigerialawyer.com/inigeriaelections2023-final-results-of-2023-presidential-election-as-declared-by-ineci/|access-date=2026-04-05|website=TheNigeriaLawyer|language=en}}</ref>
E gardagol makko laamu nguu joofniri ko adii ballal petroŋ, e wiyde mum ko ŋakkeende ngalu,<ref>{{Cite web|title=Nigerian petrol prices reach record high after subsidy removal|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/7/18/nigerian-petrol-prices-reach-record-high-after-subsidy-removal|access-date=2025-02-23|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref> fusi juɓɓule laamu keewɗe e nder juɓɓule fedde nde e gollorɗe laamu, lomtiniri ko ɓuri heewde e ardorde konu e paramilitaare, wallitii golle diiwaan oo ngam jaabaade 2025' d securé e Dental Dowlaaji [[Amerik]] e Bentat ''the cooperation'' e Bentat ''cooperation'' 2025 feewde e Dowla Islaamiyankeejo e wuurde e kuudetaa mo tuumaama.<ref>{{Cite web|last=Lee|first=David D.|title=Nigeria says it deployed jets, troops to Benin to 'dislodge coup plotters'|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/8/nigeria-says-it-deployed-troops-to-benin-to-dislodge-coup-plotters|access-date=2026-04-05|website=Al Jazeera|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-01-26|title=Alleged Coup: Military Hands Over Report To Tinubu|url=https://dailytrust.com/alleged-coup-military-hands-over-report-to-tinubu/|access-date=2026-04-05|website=Daily Trust|language=en-GB}}</ref>
==Nguurndam gadano==
Tinubu jibinaa ko [[Lagos]], e nder galle juulɓe jeyaaɓe e leñol [[Yoruba language|Yoruba]],[8] ɓii Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà [[Lagos]]. O jaɓaama e nder binndanɗe koolniiɗe wonde o jibinaa ko e hitaande 1952;[9] ndeeɗoo hitaande jibinannde ina waɗi sahaaji luulndiiɓe politik, ɓe mbiyi ko o mawɗo no feewi. Won e lowre koolkisaande ina teskaa wonde duuɓi makko hoolkisaaka.[10][11]
==Jaangirde==
Tinubu janngi haa janngirde lesre St. John, Aroloya, [[Lagos]] ko adii o yaha janngirde sukaaɓe haa Ibadan.[12] Tinubu arii leydi [[Amerik]] ko e hitaande 1975, ɗo o fuɗɗii jaŋde leslesre ko adii fof to duɗal jaaɓi haaɗtirde Richard J. Daley to Chicago, caggal ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State ɗo o janngi ko faati e hiisa e njuɓɓudi. O golli golle keewɗe ko wayi no lootoowo diƴƴe, garde jamma e sofereeɓe taksi ngam wallitde hoore makko e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde.[13] O waɗi doggol honor dean nde o woni janngoowo leslesre e jannginde remedial class tutorials, yoga e wondiiɓe makko ina njetta lectures makko ngam ɓeydagol toɓɓe maɓɓe. Tinubu ko hooreejo fedde hiisawal duɗal jaaɓi haaɗtirde e hitaande makko mawnde. GPA makko mo o heɓi ko 3.54.[13] Tinubu heɓi bakkaa mum ko faati e njuɓɓudi njulaagu e hitaande 1979.[14][15]
== Fuɗɗoode golle ==
Caggal nde o heɓi bak makko, Tinubu golliima e sosiyeteeji Amerik biyeteeɗi Arthur Andersen, Deloitte e GTE.[16][17] To Deloitte, o dañii humpito e golle ƴeewndo e njuɓɓudi konsulteer wonande sosiyeteeji Fortune 500. O woniino jiiloowo e fedde Saudi Aramco, gollodiiɗo mum e National Oil, o wallitii e sosde njuɓɓudi maɓɓe hiisa e ƴeewndo, o ardii kadi ƴellitaare makko adannde e kaalis.[18] Tinubu ummiima London ɗo o heɓi gollal ngam wonde ƴeewtotooɗo petroŋ e nder leydi Angalteer hade makko naatde e fedde nde wonaa laamuyankoore (jooni Seplat Energy) ngam wonde hooreejo sosiyetee mawɗo e kaalis e nder kitaale 1980.[20][18]
Tinubu waɗii darnde tiiɗnde e mooɓugo ceede ngam taskaramji ɓamtaare rento nder Lagos ardungal Primrose Group, hukuuma kuugal siyaasaaku ɗon ƴama waylaare mawnde nder siyaasaaku lesdi man wakkati laamu Babangida. O suɓii caggal mum naatde e politik ngam waylude golle makko keewɗe e nder Mobil.[21]
== Fuɗɗoode golle politik ==
Golle politik Tinubu puɗɗii ko e hitaande 1991,[22] nde o naati lannda Sosiyaalist Demokaraasi, o tawtoraama no feewi kampaañ ngam suɓaade Moshood Kashimawo Abiola.[23]
== Republique tataɓo ==
Winndannde mawnde: Republique Najeriya tataɓo
E hitaande 1992, o suɓaama e nder Senaa, o lomtii diiwaan Senaa Lagos West. To Asaambele ngenndi, o ardii Goomu Senaa ko faati e Bankeeji, Kaalis, Appropriation, e Kaalis.[24]
Caggal nde njeñtudi wooteeji hooreleydaagu ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993 ustaa, Tinubu wonti tergal sosngal fedde wiyeteende NADECO, fedde nde ina moofti ballal ngam artirde demokaraasi e anndinde Abiola wonde keɓɗo woote ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993.[25]
=== Egginde e hootde ===
Binndanɗe mawɗe: Kawtal ngenndiwal demokaraasi (Naajeeriya) e dictature militaire e nder leydi Naajeeriya
Caggal nde o heɓi laamu e gardagol konu leydi Seneraal Sani Abacha,[26] Tinubu fotnoo ko nanngeede, nanngeede, ƴattaade, e hulɓinaade nguurndam makko, ɗum addani mo dogde leydi Najeriya ngam kisal. O woppaani, o naati e NADECO caggal leydi e nder eggude ngam jokkude haɓaade laamu demokaraasi e artirde laamu e nder leydi ndii. O yahi eggude e hitaande 1994, o arti leydi ndii e hitaande 1998 caggal maayde Abacha, ɗum addani mo waylude leydi ndii e nder leydi Najeriya nayaɓiri.[27]
E nder balɗe garooje wooteeji 1999, Bola Tinubu wonnoo ko gardiiɗo ardiiɓe fedde wiyeteende Ibraahiima Adesanya e Ayo Adebanjo.[28] O yahi haa o heɓi nasaraaku nder suɓol ardiiɓe lesdi Lagos ngam o fooli Funsho Williams e Wahab Dosunmu, gonnooɗo ministaajo kuuɗe e koɗki.[29] E lewru Yarkoma hitaande 1999, o darii ngam wonde guwerneer diiwaan Lagos e dow tikket AD, o suɓaama guwerneer.[30]
== Gomnaajo lesdi Lagos (1999-2007) ==
Ko o daraniiɗo dabareeji siyaasaaku, Tinubu wuuri wakkati laamu nguu, nde lannda People’s Democratic Party (PDP) heɓti laamu mawngu dow lesdi Naajeeriya, o laati Gomnaajo gooto tan suɓaama nder lesdi Naajeeriya. Ɗum addani ɓe heewde luural e laamu fedde nde PDP joginoo, haa teeŋti noon e sosde nokkuuji 37 goɗɗi ngam ƴellitde diiwaanuuji Lagos.[31] Ñaawirde toownde (Cour suprême) ƴetti kuulal ngam wallitde mo, yamiri yo kaalis laamu nokkuyankeewu leydi Lagos nanngaa.
E nder duuɓi 8 ɗi o woni e laamu, Tinubu fuɗɗiima mahde laabi kesi, ɗaɓɓuɗi ngam heblude haajuuji yimɓe leydi ndii ɓeydotooɗi yaawde. Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, hooreejo lesdi Lagos, lesdi Naajeeriya (1999-2007), heɓi ceede ɗuuɗɗe ngam ardungal maako ngal ɗon mari bawɗe. Ɗii ɗon hawti bee Gomnati ɓurduɗum nder lesdi Naajeeriya ngam hitaande 2000 diga suudu filu Naajeeriya-Beljik, Y2002 ceede kuuɗe ɓurduɗe ngam ɓesdugo taariindi ngurdam diga ministaajo kuuɗe lesdi Naajeeriya e kawtal ONU Habitat, e Y2000 ceede laamu ɓurduɗum nder ordinateer nder Naajeeriya diga kawtal ordinateeruuji Naajeeriya . O hokkaama kadi seedantaagal Doctor Honorary of Law to duɗal jaaɓi haaɗtirde Abia State University ngam darnde makko e nder demokaraasi, laamu moƴƴu, e ɓamtaare leydi Naajeeriya. Tinubu ina jogii tiitoonde laamu keewnde, ina wallita pelle karallaagal e renndo keewɗe.[32]
Tinubu, e wondude e cukko guwerneer keso, Femi Pedro, heɓiino suɓaade kadi ngam wonde guwerneer e lewru abriil 2003. Dowlaaji goɗɗi ɗii fof e nder Fuɗnaange-rewo, njippiima e lannda Demokaraasi Yimɓe e ɗeen cuɓagol.[33] O nasti nder hare bee laamu lesdi ndi Olusegun Obasanjo jogi, dow ko laarani lesdi Lagos woodi hakke sosde nokkuuje kese ngam heɓugo ko laarani ɓiɓɓe lesdi maako ɗuuɗɓe. Luural ngal waɗi laamu lesdi ndi'i hoosugo ceede ko hewti diidaaɗi lesdi nder jiha kan.[34] E nder balɗe cakkitiiɗe ɗe o woni e laamu, o woniino e hareeji jokkondirɗi e laamuuji PDP ko wayi no Adeseye Ogunlewe, gonnooɗo senateer diiwaan Lagos, wonnooɗo jaagorgal golle, e Bode George, hooreejo PDP to bannge worgo-fuɗnaange.
E hitaande 2006, Tinubu etinooma wallude cukko hooreejo leydi Naajeeriya e oon sahaa, Atiku Abubakar, yo won hooreejo lannda makko keso, hono Kongres Action de Najeria (ACN). Abubakar wonnooɗo tergal lannda PDP, ko ɓooyaani koo o fotnoo ko luural e hooreejo leydi Olusegun Obasanjo ngam yiɗde Abubakar lomtaade Obasanjo e laamu. Tinubu hokki Abubakar fartaŋŋe wayluki lanndaaji e nastuki AC, hokki mo kanndidaajo lanyol maako, bee sarɗi dow kanko, Tinubu, o laatoto ardiiɗo Atiku Abubakar. Atiku salii eɓɓaande ndee, nde o wayli e AC, o suɓii kanndidaa gooto ummoriiɗo Fuɗnaange-rewo, hono senaateer Ben Obi. Hay so tawii Atiku ina doga e laamu e dow laylaytol Tinubu e nder woote ɗe, PDP ina jokki heɓde, e nder ƴaañgal leydi.[36]
Jokkondiral hakkunde Tinubu e cukko guwerneer Femi Pedro ɓeydiima tiiɗde caggal nde Pedro holliti anniya mum tawtoreede wooteeji guwerneer. Pedro ina haɓananoo wonde kanndidaa AC ngam wonde guwerneer e wooteeji 2007, kono o itti innde makko e ñalnde aset noddaango lannda. O woppi lannda Labour tawi omo jokki e darnde makko e cukko guwerneer.[37] Tinubu laamu lesdi Lagos timmini nyande 29 lewru Mayru hitaande 2007, nde lomto maako e gonnooɗo hooreejo hukuumaaji lesdi Babatunde Fashola hoosi laamu lesdi Lagos.[38][39]
== Ko adii laamu (2007-2023) ==
=== Fiilngo 2007 ===
E hitaande 2009, caggal nde lannda Demokaraasi Leñol (PDP) heɓi nafoore mawnde e wooteeji lewru abriil 2007, Tinubu naati e kaaldigal ngam hawrude e lanndaaji luulndo ceertuɗi ɗii, mbaɗta ɗum "lannda mawɗo" baawɗo luulndaade PDP laamiiɗo e oon sahaa.[40] E lewru marse 2009, wonno ko haala wonde fedde ina anndaa ngam warde Tinubu.[41]
=== Woote hooreleydaagu 2011 ===
Tinubu bana hooreejo lesdi ACN, o jaɓi e peeñcu kanndidaaku hawtuki Nuhu Ribadu e Fola Adeola bana kanndidaajo ACN ngam suɓugo hooreejo lesdi e cukko hooreejo lesdi nder hitaande 2011.[42] Sahara Reporters caggal mum hollitii wonde Tinubu waɗii nanondiral e laamu Jonathan ngam wallitde mo e suɓaade mo e nokku makko walla o fotnoo waɗde ñaawoore fenaande nde laamu fedde ndee fawi e dow makko e dow tuumeeji ɗiɗi ɗi laamu fedde ndee fawi e makko ngam jaŋde makko.[43][44] Tinubu adii hebbinde ɓataakeeji kanndidaaji guwerneer e hitaande 1998 to Komiseer Suɓngo Leydi ndi, o jaɓi e fenaande wonde o janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu, Ibadan.[45] Tinubu caggal mum hollitii e nder doggol wooteeji 2015 wonde o jaɓii kanndidaagal Goodluck Jonathan sabu agenda makko mo o yi'i e peewnugol, ko ɗum huunde nde o ñaawiino ko adii ɗuum jaaynde wiyeteende Sahara Reporters.[42][46][47]
=== Woote hooreleydaagu 2015 ===
Binndanɗe mawɗe: Suɓol mawngol leydi Naajeeriya 2015 e Kongres Progressives kala
E lewru feebariyee 2013, Tinubu ina jeyaa e dawriyankooɓe heewɓe sosnooɓe lannda "luulndo mawngo" e kawral lanndaaji luulndo tati ɓurɗi mawnude e nder leydi Najeriya – Kongres Action mo Najeriya (ACN), Kongres ngam Waylude Yahrude yeeso (CPC), Lannda Leƴƴi Nijeer fof (ANPP), fedde AlllliPD Progressives (PGAAP Grand Action). lannda Demokaraasi Yimɓe laamiiɗo e oon sahaa[48] – e nder Kongres Demokaraasi (APC).[49]
E hitaande 2014, Tinubu wallitii gonnooɗo hooreejo konu leydi ndii, Seneraal Muhammadu Buhari, hooreejo fedde CPC nde APC – mo yamiri tokkugol yimɓe heewɓe e nder Fuɗnaange Naajeeriya, kadi ko adii ɗuum o tawtoraama e wooteeji 2003, 2007 e 2011 ngam wonde kanndidaa hooreejo leydi CPC[0]. Tinubu fuɗɗiima yiɗde wonde cukko hooreejo leydi Buhari kono caggal ɗuum o jaɓi Yemi Osinbajo, sehil makko e gonnooɗo komisinaajo ñaawoore.[51] E hitaande 2015, Buhari wadi APC ngam heɓugo nasaraaku, o timmini laamu PDP duuɓi 16, nden o laati arandeere nde hooreejo leydi Naajeeriya jooɗiiɗo jooni o fooli kanndidaajo luutooɓe.[52]
Tinubu yahi yeeso ngam waɗugo kuugal mawngal nder laamu Buhari, o wallitorii kuuɗe laamu nden o jokki bee jokkirgol lesdi ndi'i, ngam o ɗon mari haaje laataago hooreejo lesdi.[53] E hitaande 2019, o walli Buhari ngam suɓaade hooreejo leydi ndi, o fooli kanndidaajo PDP mo Atiku Abubakar. E hitaande 2020, caggal caɗeele nder lannda ka addani Tinubu ittude sehil mum e hooreejo lannda Adams Oshiomole, ina sikkaa ko ɗum waɗi ko ngam ustude darnde Tinubu ngam wonde hooreejo leydi ko adii hitaande 2023.[54]
=== Woote hooreleydaagu 2023 ===
Winndannde mawnde: Suɓol hooreejo leydi Najeriya 2023
Ñalnde 10 lewru bowte hitaande 2022, Tinubu waɗii bayyinaango mum e dow sarɗi ngam suɓaade hooreejo leydi.[55][56][57] Ñalnde 8 lewru juko hitaande 2022, Tinubu heɓi wooteeji kawral lannda APC laamu nguu, o heɓi 1 271, o fooli cukko hooreejo leydi Yemi Osinbajo e Rotimi Amaechi ɓe keɓi 235 e 316.[58]
Ñalnde 1 marse 2023, INEC hollitii Tinubu ko kañum heɓi jaaliiɗo e woote hooreleydaagu 2023.[59] O bayyinaama hooreejo leydi caggal nde o heɓi 8 794 726 woote ngam foolde luutndiiɓe makko. O ƴetti 36,6 e nder teemedere woote ɗee, o suɓii ko famɗi fof 25 e nder teemedere e nder diiwanuuji 28, ko seeɗa tan o heɓi ngam heɓde hooreejo leydi e nder daawal gootal.[60] Koolaaɗo kuuɓal makko ɗiɗaɓo biyeteeɗo Atiku Abubakar, mo lannda luulndo (PDP) heɓi 6 984 520 woote. Peter Obi, mo lannda Labour, heɓi 6 101 533 woote ngam arde tataɓo.[61]
Woote kuuɓtodinɗe ɗee teskaama e fuɗɗoode ko heewi e wooteeji ɗii, e ŋakkeende wooteeji jam. Nde marsaama e ciimtol soodgol wooteeji, hulɓinaade wootooɓe, njanguuji e nokkuuji wooteeji e nder nokkuuji goɗɗi, e ardiiɓe wooteeji ɗi ngonaa e waktuuji mum en wondude e tuumeede fenaande laaɓtunde;[62][63] ngam ɓeydude geɗe e hoolaare e wooteeji ɗii, ardiiɓe Komisariyaa Wootooɓe Ngenndiijo Jeytaare viewing portvious result to EC tabitinaama maa waɗ e ñalawma woote.[64][65][66] No njeñtudi leydi ndii fuɗɗiri anndineede ñalnde 26 feebariyee to nokku college ngenndiijo to Abuja, luulndo ngoo feeñii nde tawnoo doggi njeñtudi ɗii njoɓaaka haa jooni ko adii anndinde ɗum en no sariya yamiri nii.[67][68] Ɗee geɗe wondude e haalaaji cemmbinɗi INEC ummoraade e ƴeewooɓe e pelle renndo siwil, addani kampaañ Abubakar, Obi, e Kwankwaso naamnaade, caggal ɗuum jaɓa e dow laabi njeñtudi wooteeji bayyinaaɗi ɗii haa ñalnde 28 feebariyee.[69][70][71][72] Kampaañiji luulndo tati mawɗi ɗii fof, ko jiidaa e won e pelle renndo siwil e gonnooɗo hooreejo leydi Olusegun Obasanjo, noddii komisiyoŋ oo yo yuɓɓin woote ɗee sabu fenaande e fitinaaji.[73][74][75][76][77] E nder ɗuum, kampaañ Tinubu yetti komisiyoŋ oo, o noddii nanngugol haalooɓe PDP ngam "waɗde fitinaaji."[78] Subaka law 1 mars, hooreejo INEC, Mahmood Yakubu, hollitii Tinubu ko kañum woni jaaliiɗo caggal nde njeñtudi dowri ndii fof hawraa.[79] E nder jaabawol, Abubakar, Obi, e Kwankwaso njaɓaani, ɓe kuniima luulndaade njeñtudi ndii.[80][81][82]
== Hooreejo leydi (2023–hannde) ==
Joɗnde Tinubu e jaagorgal leydi Angalteer ko feewti e caggal leydi, hono James Cleverly (lewru ut 2023)
Tinubu fuɗɗi laamu lesdi Naajeeriya nyande 29 lewru Mayru hitaande 2023. O hunni hooreejo lesdi Naajeeriya diga hooreejo kiitaaji Olukayode Ariwoola wakkati 10:41 (WAT) haa juulde udditgol laamu maako haa Eagle Square haa Abuja.[83] Laamu makko, nde laɓɓini caɗeele sariya luulndo ngoo caggal wooteeji marse, ina jaɓee no feewi tawa hay gooto luulndaaki ɗum, ina jogii kadi laabi sariyaaji winndereeji.[84] Hooreeɓe leyɗeele e laamuuji keewɗi tawtoraama kewu nguu.[85] Tinubu hokkaama teddungal mawngal nder lesdi ndi'i, ko ardiiɗo lesdi ndi'i, Muhammadu Buhari, nden cukko hooreejo lesdi Kashim Shettima hokkaama tedduŋgal ɗiɗaɓal dow ko laarani ardiiɗo lesdi Naajeeriya, nyande 25 lewru Mayru hitaande 2023.[86]
=== Peewnugol faggudu ===
Tinubu e nder konngol mum gadanol, hollitii ittugol ballal laamu nguu e petroŋ.[87] Haala ka o wi'i nder yewtere maako arandeere, waɗi soodugo kulniiɗum arandejum e ɓesdugo ceede nder jemmaare woore haa nokkuuje pompiyeeje nder lesdi Naajeeriya.[88] Senndikaa ngenndiijo gollooɓe NLC noddii seppooji e seppooji e nder leydi ndii fof ngam ɓeydude coggu petroŋ, ɗum noon caggal ɗuum ɓe ngoppitaa e nder kaaldigal jokkiingal e wakili’en laamu.[89] Ballal laamu dow nyaamdu petrol waɗi ƴiiƴam dow ceede laamu lesdi Naajeeriya nder duuɓi cappanɗe jowi nden ittugo man ɗon mari bawɗe mawɗe haa Banki Adunaaru ngam faggudu Naajeeriya.[90] Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2023, Tinubu timminii ballal coodguuli petroŋ gonɗi e leydi Naajeeriya, ɗum addani privatisation e nder gollorɗe petroŋ Naajeeriya. Ballal ngal waɗiino laamu Naajeeriya miliyaaruuji 10 dolaar hitaande kala e sahaa nde Tinubu timmini ɗum.[91]
Hooreejo leydi Tinubu, jamma 9 lewru juko, dartini golle Godwin Emefiele, hooreejo lesdi Naajeeriya.[92] Emefiele's suspension woni ɗiɗaɓre nde hooreejo banki apex nder taariiha maako itti hooreejo lesdi Naajeeriya.[93] Emefiele nanngaama e juuɗe polis sirlu leydi Najeriya SSS to Lagos ngam yiɗde dogde leydi ndii fayde leydi Benin.[94] Sosde ɗum yiytaa ko no ƴellitaare moƴƴere.[95][96] Emefiele ko banke konservatiif mo limtaa e duɗal ɓooyngal ngam ƴellitde naira Najeriya.[97][96][98] Emefiele lomtinaama e gooto e depiteeji makko ɓurɗi faggudu liberal Folashodun Adebisi ngam wonde guwerneer gardiiɗo Banke mawɗo leydi Najeriya e nder bayyinaango hooreejo leydi ndii "jokkondiral e wiɗtooji jokkiiɗi e biro makko e peeje peewnaaɗe e nder fannu kaalis faggudu".[98] Sosde e caggal mum nanngugol Emefiele e juuɗe polis sirlu ngam tuumeede kaalis ownugol ina yi’ee wonde ko huunde nde woɗɗaani e miijooji makko e politikaaji makko e banki apex e eɓɓooji makko e nder laamu ko wayi no arbitrage e les laamu Buhari e waylude kaalis Najeriya.[99] Kono won ƴeewooɓe teskiima darnde politik e nder darnugol Emefiele e nder njuɓɓudi cuuɗiindi ngam ɓeydude njoɓdi ñamaale laamu nguu gila e 5% haa 15% rewrude e laabi e peeje ñalnde aset 10 lewru nduu, ñalnde 16 lewru nduu.[100]
E caggal dartagol makko, banke apex balɗe joyi caggal ɗuum ñalnde 14 lewru nduu ittii denndaangal kuule njulaagu kaalis caggal leydi, o acci kaalis leydi ndii ina ustoo haa ɓurta lesɗude e nder luumo hee.[101] Ko ɗum waɗi, hay so wonaa ko meeɗaa waɗde, hollitii ko ɗaminaa caggal nde dartinaa.[102] Tinubu's reforms ceede yi'aama bana ko ɓuri laamu SAP 1986 ngam o yiɗi ɓesdugo faggudu lesdi Naajeeriya e ceede laamu diga wartugo demokaraasi duuɓi cappanɗe ɗiɗi ko adii.[103][104] Ñalnde 15 lewru nduu, hooreejo leydi Tinubu udditi batu faggudu ngenndi ngu cukko hooreejo leydi Shettima ardii.[105] Diiso ngoo ina jogii yamiroore wasiyaade hooreejo leydi ndii e geɗe faggudu, ina waɗi guwerneer banke mawɗo oo e denndaangal guwerneeruuji dowlaaji fedde nde.[106] Sehil Tinubu ɓadiiɗo, banke njulaagu Wale Edun, woni laamɗo politik kaalis.[107]]
=== Kabinee e toɗɗagol ===
Hooreejo leydi Tinubu toɗɗiima ñalnde 3 lewru nduu, senaateer George Akume yo won hooreejo laamu fedde nde, Femi Gbajabiamila yo won hooreejo gollordu hooreejo leydi ndii.[108] Tinubu darni hooreejo EFCC Abdulrasheed Bawa nyande 9 lewru Juko nden polis'en sirru Naajeeriya nanngi mo ngam o huuwi bee kuugal maako nyalde woore ɓaawo kawtal hakkunde hukuumaaji SSS e EFCC haa Lagos.[109][110] Darnde makko hono no Emefiele nii, ina waɗi fenaande no feewi nde tawnoo Bawa ina joginoo Tinubu e nder wiɗto.[111] Bawa lomtii ko Abdulkarim Chukkol, hooreejo EFCC.[112]
Hooreejo leydi Tinubu ñalnde 19 lewru nduu hollitii Mallam Nuhu Ribadu ko jaagorgal kisal leydi ndii.[113] Toɗɗagol Nuhu Ribadu, gonnooɗo polis, yi’aama no waylo waylo mawngo diga hukuumaaji konu ɗi ɓooyi laamaago kuuɗe kisal lesdi Naajeeriya.[114] Hooreejo leydi Tinubu laɓɓini ardungal denndaangal konu nguu e konu nguu ñalnde 19 lewru nduu nde o woppi golle ɗee ko ina tolnoo e teemedere e capanɗe joyi seneraaluuji mawɗi.[115][116] Tiitoonde kisal leydi e les Tinubu ina ɗaminaa maa ardo ɗum e njiimaandi siwil en e les njiimaandi Ofis Jaagorgal Kisal Ngenndiwal, ko fedde doosgal leydi sosaande e hitaande 1993.[117]
Tinubu hay so wayliima no feewi e politikaaji kaalis e kaalis, o alaa tawo ko jogori sosde kabine makko.[118] O waɗii noddaali ngam laamu kawral ngam addude ardiiɓe luulndo les makko.[119] Waylo doosgal leydi ndi hooreejo leydi ndii ƴetti, waɗii kuule ngam toɗɗaade jaagorɗe e nder balɗe capanɗe jeegom gadane ɗe o woni e laamu. Tinubu fusi boarduuji ministeeruuji fuu, departemaaji e hukuumaaji lesdi Naajeeriya nyande 19 lewru Juko.[120] Nde o waɗi lewru wooturu e laamu e joofnirde wooteeji ardorde parlemaa Tinubu ina haɗi ɗum neldude noddaango jaagorɗe to Senaa ngam heɗaade ɗum ko adii ñalnde 29 lewru juko.[121]
Ñalnde 16 lewru feebariyee hitaande 2024, Tinubu toɗɗii Oyetunde Oladimeji Ojo, dewbo ɓiyiiko debbo biyeteeɗo Folashade Tinubu, yo won hooreejo fedde toppitiinde koɗki leydi ndii, ɗum addani ɗum ñiŋde ko wiyetee ko jom suudu mum.[122]
=== Dina ===
Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2024, Tinubu siifondirii e sariya kuulal ƴettugol leydi Nijeer, We Hail Thee, ko ɗum woni jimɗi ngenndiiji leydi ndii gila 1960 haa 1978, ngam wonde jimɗi ngenndiiji mum, lomtii Arise, O Banndiraaɓe.[123] Tinubu anndini dowla dow Rivers State ngam ittugo guwerneer man, o lomtina mo bee ardiiɗo toɗɗaaɗo.[123] Movement oo ina ñiŋaa no feewi sabu ko ɗum huunde nde fotaani wonde e doosɗe leydi.[123]
=== Feere kuudetaa ===
E darorɗe lewru Seeɗto 2025, kuudetaa baɗaaɗo e laamu Tinubu mo humpitooji konu leydi Najeriya udditi, mo Sahara Reporters yaltini ɗum.[124][125] Kewu konu ñalngu jeytaare potngu waɗeede ñalnde 1 ut 2025[126] dartinaama,[127] ofiseeji konu sappo e jeegom nanngaama e juuɗe Agency Intelligence Defense ina heen seneraal brigadier, kolonel, lietnaa kolonel nayi, majoruuji joy, kapiteen ɗiɗo e squadre an hooreejo.[128] Ciimtol gadanol ngol ko feewti e fedde nde, militeer en ɓee njaɓaani ɗum, ɓe ustii nanngugol ngol ko no diisnondiral nii.[129][130] Feere nde ina wiyee ina waɗi ofiseeji ƴettugol leydi to bannge worgo ɗi Kolonel Mohammed Ma'aji ardii,[131] ina heen ofisee jokkondirɗo e biro jaagorgal kisal ngenndiwal e ballal kaalis ummoraade e gonnooɗo guwerneer e jaagorgal petroŋ Timipre Slyva.[132]1][34] Fedde nde ina anniyii foolde laamu fedde ndee e dow fenaande ñalnde 25 lewru nduu, e warde hooreejo leydi ndii e jagge laamu toowɗe keewɗe.[135] Tinubu lomtii mawɓe konu ñalnde 18 lewru nduu, Seneraal Olufemi Oluyede toɗɗaa mawɗo konu, wiɗtooji ina njokki haa jooni.[136]
=== Feere siwil ===
==== Amerik yanii ====
Winndannde mawnde: 2025 Amerik yanii e leydi Nijeer
E fuɗɗoode lewru Noowammbar 2025, Donald Trump, hooreejo leydi Amerik, yamiri konu Amerik yo heblo ngam waɗde konu e nder leydi Najeriya. Trump hollitii warngooji bonɗi ɗi tuumaama ina mbaɗa e Kerecee’en e ko tuumaa ko bonnude ndimaagu diine, ko ɗum addani mo suɓaade leydi Nijeer “leydi ɓurndi teeŋtude” sabu waasde jogaade doole ngam haɓaade hareeji bonɗi hakkunde renndo e diineeji e nder leydi ndi, tawi ko lislaamnaaɓe, bandiiji, ekstremist en e hareeji hakkunde durooɓe e remooɓe][39]1.[39]1 Hooreejo leydi Naajeeriya, Tinubu, salii ko Trump tuumi koo, o haali ko fayti e darnde laamu Naajeeriya ngam reende ɓiɓɓe leydi mum tawa ko e diine.[141]
Ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2025, e dow ɗaɓɓaande laamu Tinubu, leyɗeele dentuɗe Amerik mbaɗii seppo ngam haɓde e Dowla Islaamiyankeejo to worgo-fuɗnaange leydi Najeriya. Hooreejo leydi Amerika Donald Trump, wi'i Amerika fiɗi ngam reenugo Masiihiŋko'en diga fitinaaji diinaaji ɗi ɓe ɗon mari haa woyla lesdi Naajeeriya, fijirde nde'e woni arandeere konu lesdi Naajeeriya ɓaawo jeytaare lesdi Naajeeriya.[142]
=== Politik caggal leydi ===
Tinubu fuɗɗii njillu mum gadano e nder leydi Najeriya to Pari ñalnde 21 lewru nduu ngam tawtoreede batu kaalis winndereyankeewu ngu yuɓɓinaa to Palais Brongniart tuggi 22 haa 24 lewru nduu.[143] O ummii Pari o fayi London e "njillu keeriiɗo" ɗo o hawri e hooreejo makko Muhammadu Buhari.[144]
E lewru ut 2023, o wiyi yo konu Naajeeriya naat e leydi Nijeer e nder kiris Nijeer 2023.[145] Ɗum noon luulndo ngoo ñiŋi ɗum.[146]
E lewru Duujal 2025, Tinubu hokki konu lesdi Naajeeriya yamiroore ngam waɗuki kuuɗe konu nder lesdi Benin ngam wallugo laamu lesdi man ɓaawo kuudetaa dow hooreejo lesdi Patrice Talon.[147]
E lewru mee 2026, Tinubu fuɗɗii njillu balɗe tati to Farayse ngam hawritde e jom jawɗeele en winndere ndee ngam faddaade peeje faggudu makko.[148]
== Miijo e natal renndo ==
Tinubu e nder nguurndam mum politik fof ina joginoo darnde tiiɗnde e nder politik e faggudu. Miijo Tinubu e yahrude yeeso ina waɗi nafooje potal, nuunɗal renndo, ndimaagu, e anndinde hakkeeji teskinɗi. O yi’i dowla man bana daraniiɗo welwelo jama’aare e nastugo nder rento Naajeeriya bana ko haani ngam tabitinki potal, gooŋgaaku, e kawtal rento.[149] Ndee ɗoo miijo woɗɗaani no feewi e golle makko demokaraasi e nder laamu diineeji e nder leydi Najeriya.[150]
=== Yiyngooji faggudu ===
Hooreejo leydi makko e politik faggudu makko, ganndiraaɗo Tinubunomics,[151] ina ɗaminaa maa won yaltugol politik-miijooji e Buharism, hay so tawii noon ko ɓuri heewde e annduɓe faggudu winndere ndee ina ngoɗɗi tawo sifaa ngal yaltugol to bannge faggudu ; reformeeji e lewru makko adanndu e laamu hollirii yaltude e njuɓɓudi laamu ɓennundi.[152][153] Banki Duniyaaru e FMI holli haaje laamu garoowo ngam tabitinki kuuɗe makro-structural dow limngal limngal limngal limngal 1980 ngam rewtinki faggudu lesdi Naajeeriya nder limngal limngal limngal lesdi Naajeeriya.[154] Tinubunomiks hollitaama e deftere nde o winndi e Brian Browne, konsul mawɗo Amerik to Lagos.[155][156]
=== Lion Bourdillon ===
Winndannde mawnde: Lion Bourdillon
Tinubu ina anndiraa no feewi wonde "Baaba Lagos".[157] Darnde makko e doolnude ɓoggi wuro-dowla mawɗo oo feeñninaama e nder filmo biyeteeɗo The Lion of Bourdillon, filmo 2015 holliroowo darnde Tinubu e politik e kaalis dowla wuro ngoo. Tinubu waɗii ñaawoore ₦150 miliyaar ngam ñaawde peewnoowo oo, Teleeji Afrik jeytaare (AIT).[158] Dokimaa oo dartiima ñalnde 6 marse 2015. O etiima semmbinde golle politik ɗee, haa arti noon e lewru desaambar 2009, nde o habri wonde Fashola e Tinubu ndartinii luural e dow haala suɓaade Fashola e gardagol guwerneer Lagos e hitaande 2011, tawi Tinubuerizire ɓuri yiɗde ko com. Ko nanndi e ɗuum, hare waɗii e hitaande 2015 e dow lomto Fashola, hono Akinwunmi Ambode, o ƴetti Fashola e Tinubu, o werlii teddeendi makko timmundi caggal Ambode.[160] Ambode lomtii Fashola, Tinubu riiwti mo, lomtii mo ko Babajide Sanwo-Olu
=== Tuumeede fenaande ===
E hitaande 1993, laamu Amerik ustii jawdi makko sabu ñaawoore nde wiyi wonde laamu Amerik ina jogii « sabaabu potɗo » sikkude wonde konte banke Amerik Tinubu ina njogii ngalu ngu o heɓi e njulaagu heroin. O jooɗodii e laamu Amerik, o woppi fotde 460 000 dolaar caggal oon hitaande. Kaayitaaji ñaawirdu e caggal mum ciimtol ñaawoore ndee hollitii wonde o gollodiima e yeeyooɓe heroin ɗiɗo Chicago.[163][164][165]
E lewru abriil 2007, caggal wooteeji mawɗi, kono hade guwerneer cuɓaaɗo Babatunde Fashola heɓde laamu, laamu fedde ndee addi Tinubu yeeso Biro toppitiiɗo ko fayti e njuɓɓudi laamu ngam ñaaweede sabu ko o tuumaa ko e golle ɗe ngonaa sariya e konte 16 ceertuɗe caggal leydi.[166]
E lewru Yarkomaa 2009, Komisiyoŋ toppitiiɗo bonanndeeji faggudu e kaalis laɓɓini Tinubu e guwerneeruuji James Ibori mo diiwaan Delta e Obong Victor Attah mo diiwaan Akwa Ibom ngam tuumeede warngooji, njulaagu kaalis, njulaagu laamu e njulaagu laamu jowitiingu e yeeyde geɗe lowre Vmobile e hitaande 20674.[1] E lewru suwee 2009, won ciimtol wonde polis metropolitan Angalteer ina loyndotoo njulaagu ngu laamu diiwaan Lagos waɗi e Econet (jooni Airtel). Tinubu wi'i kuugal ngal laaɓɗum, ngal nafata lesdi ndi'i, walaa hakkunde'en.[168] Laamu leydi Naajeeriya salii ɗaɓɓaande leydi Biritaan ngam yaltinde hujjaaji potɗi huutoreede ngam ɓeydaade wiɗtude e ñaawde guwerneeruuji tati ɓooyɗi leydi Najeriya ɗii e nder ñaawirdu London.[169]
E nder wooteeji 2019, oto bullion yiytaa ina naata e galle Tinubu to laawol Bourdillion to Ikoyi, ɗum addani mo caggal ɗuum wiyde : « miɗo jogii kaalis ɗo njiɗmi fof ».[170]
== Nguurndam neɗɗo ==
Tinubu resi Oluremi Tinubu, gonnooɗo senateer lomtotooɗo diiwaan senateer Lagos hakkundeejo, e hitaande 1987. Ɓe ndañi ɓiɓɓe tato, Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu e Olayinka Tinubu. O jibini ɓiɓɓe tato e jokkondiral ɓennungal, Kazeem Olajide Tinubu (12 oktoobar 1974 – 31 oktoobar 2017), Folashade Tinubu (jibinaa ko 17 lewru juko 1976) e Oluwaseyi Tinubu (jibinaa ko 13 oktoobar 1985).[173]
Yumma Tinubu, Abibatu Mogaji, sankii ñalnde 15 lewru juko hitaande 2013, tawi omo yahra e duuɓi 96.[174] Ñalnde 31 lewru nduu hitaande 2017, ɓiyiiko biyeteeɗo Jide Tinubu sankii to Londres.[175]
Tinubu ko juulɗo.[176]
== Teddungal e paabi ==
=== Teddungal ngenndiwal ===
Naajeeriya:
Komanda mawɗo fedde nde (GCFR) (25 mee 2023)
=== Tiitooɗe aadaaji ===
Tinubu ina jogii laamuuji ɗiɗi aadaaji ; ko kanko woni "Asiwaju" Lagos e "Jagaba" Emira Borgu e nder Dowla Nijeer.[176]
== Ƴeew kadi ==
Jigi Bola
Doggol hooreeɓe leyɗeele e laamu hannde
Doggol hooreeɓe gollordu e dow tolno jaɓgol
== Tuugnorgal. ==
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
e45yqwc5pcl0xe3nazfjasii0h1txry
170314
170296
2026-05-16T10:33:46Z
MOIBARDE
10068
Add references
170314
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Asiwaju '''Bola Ahmed Adekunle Tinubu''' GCFR (jibinaa ko 29 mars 1952) ko o daraniiɗo dawrugol leydi [[Naajeeriya]], woni hooreejo leydi [[Naajeeriya]] 16ɓo e jooni gila hitaande 2023.<ref>{{Cite web|last=Majeed|first=Bakare|date=2023-05-29|title=PROFILE: Bola Tinubu: The Kingmaker becomes Nigeria's President, 16th Leader|url=https://www.premiumtimesng.com/news/601131-profile-bola-tinubu-the-kingmaker-becomes-nigerias-president-16th-leader.html|access-date=2023-05-29|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> O woniino guwerneer diiwaan [[Lagos]] gila 1999 haa 2007 e senateer diiwaan [[Lagos]] Hirnaange e nder diiwaan tataɓo.<ref>{{Cite web|last=nigerianleaders|date=2024-08-23|title=List Of Lagos State Governors And Their Deputies (1999-Present)|url=https://nigerianleaders.com/list-of-lagos-state-governors-and-their-deputies/|access-date=2026-04-05|website=Nigerian Leaders|language=en-US}}</ref>
Tinubu waɗi nguurndam mum gadanal ko to fombina-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]], caggal ɗuum o ummii o fayi leydi [[Amerik]] ɗo o janngi ko fayti e hiisa (''accounting'') to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago State. O warti lesdi [[Naajeeriya]] nder duuɓi 1980, o huwi haa Mobil [[Naajeeriya]] bana limngal limngal, hade maako nastugo siyaasaaku bana kanndidaa senator [[Lagos]] West nder hitaande 1992 les limngal lanyol ''Social Democratic Party''. Caggal nde dictateur militeer biyeteeɗo Sani Abacha fusi Senaa e hitaande 1993, Tinubu naati e leydi mum, o wonti daraniiɗo kampaañ ngam artirde demokaraasi e nder dingiral fedde wiyeteende ''National Democratic Coalition.''<ref>{{Cite web|last=Fasan|first=Olu|date=2022-07-25|title=For Tinubu, his 'lifelong ambition' trumps the unity of Nigeria|url=https://businessday.ng/columnist/article/for-tinubu-his-lifelong-ambition-trumps-the-unity-of-nigeria/|access-date=2026-04-05|website=Businessday NG|language=en-US}}</ref>
E nder wooteeji gadani ɗi laamu [[Lagos]] waɗi caggal nde laamu nguu waɗi, Tinubu heɓiino nafoore mawnde e nder fedde wiyeteende Alliance for Democracy. Duuɓi nay caggal ɗuum, o dañii woote gardagol manndaa ɗiɗmo. Caggal nde o yalti laamu e hitaande 2007, o waɗii darnde mawnde e sosde fedde wiyeteende All Progressives Congrès e hitaande 2013. E hitaande 2023, o suɓaama hooreejo leydi, o fooli [[Atiku Abubakar]] e [[Peter Obi]].<ref>{{Cite web|last=Chioma|first=Unini|date=2023-02-28|title=#NigeriaElections2023: Final Results of 2023 Presidential Election [As Declared By INEC]|url=https://thenigerialawyer.com/inigeriaelections2023-final-results-of-2023-presidential-election-as-declared-by-ineci/|access-date=2026-04-05|website=TheNigeriaLawyer|language=en}}</ref>
E gardagol makko laamu nguu joofniri ko adii ballal petroŋ, e wiyde mum ko ŋakkeende ngalu,<ref>{{Cite web|title=Nigerian petrol prices reach record high after subsidy removal|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/7/18/nigerian-petrol-prices-reach-record-high-after-subsidy-removal|access-date=2025-02-23|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref> fusi juɓɓule laamu keewɗe e nder juɓɓule fedde nde e gollorɗe laamu, lomtiniri ko ɓuri heewde e ardorde konu e paramilitaare, wallitii golle diiwaan oo ngam jaabaade 2025' d securé e Dental Dowlaaji [[Amerik]] e Bentat ''the cooperation'' e Bentat ''cooperation'' 2025 feewde e Dowla Islaamiyankeejo e wuurde e kuudetaa mo tuumaama.<ref>{{Cite web|last=Lee|first=David D.|title=Nigeria says it deployed jets, troops to Benin to 'dislodge coup plotters'|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/8/nigeria-says-it-deployed-troops-to-benin-to-dislodge-coup-plotters|access-date=2026-04-05|website=Al Jazeera|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-01-26|title=Alleged Coup: Military Hands Over Report To Tinubu|url=https://dailytrust.com/alleged-coup-military-hands-over-report-to-tinubu/|access-date=2026-04-05|website=Daily Trust|language=en-GB}}</ref>
==Nguurndam gadano==
Tinubu jibinaa ko [[Lagos]], e nder galle juulɓe jeyaaɓe e leñol [[Yoruba language|Yoruba]],<ref>{{Cite news|first=Okeri|last=Ngutjinazo|title=Who is Bola Tinubu, Nigeria's new president?|newspaper=Deutsche Welt|date=May 29, 2023|url=https://www.dw.com/en/who-is-nigerias-new-president-bola-tinubu/a-64851330|via=|archive-url=|archive-date=}}</ref> ɓii Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà [[Lagos]]. O jaɓaama e nder binndanɗe koolniiɗe wonde o jibinaa ko e hitaande 1952;<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/24/godfather-of-lagos-is-the-man-to-beat-in-pivotal-nigerian-election|title='Godfather of Lagos' is the man to beat in pivotal Nigerian election|newspaper=The Guardian|date=24 February 2023|last1=Burke|first1=Jason}}</ref> ndeeɗoo hitaande jibinannde ina waɗi sahaaji luulndiiɓe politik, ɓe mbiyi ko o mawɗo no feewi. Won e lowre koolkisaande ina teskaa wonde duuɓi makko hoolkisaaka.<ref>{{cite news|url=https://www.thetimes.com/world/africa/article/nigerian-presidential-candidate-proves-hes-fit-for-office-on-exercise-bike-fhq7z7l7p|title=Nigerian presidential candidate 'proves he's fit for office' — on exercise bike|author=Richard Assheton}}</ref><ref>{{cite web|last1=Amaechi|first1=Ikechukwu|title=Tinubu and the certificate scandal that refuses to die|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/tinubu-and-the-certificate-scandal-that-refuses-to-die/|website=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=30 June 2022|access-date=8 July 2022|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707230143/https://www.vanguardngr.com/2022/06/tinubu-and-the-certificate-scandal-that-refuses-to-die/|url-status=live}}</ref>
==Jaangirde==
Tinubu janngi haa janngirde lesre St. John, Aroloya, [[Lagos]] ko adii o yaha janngirde sukaaɓe haa Ibadan.<ref>{{Cite web|title=Bola Tinubu Biography: Life Story and Age Accomplishments of Asiwaju|url=https://buzznigeria.com/bola-tinubu/|access-date=2023-05-29|website=buzznigeria.com|date=27 July 2022}}</ref> Tinubu arii leydi [[Amerik]] ko e hitaande 1975, ɗo o fuɗɗii jaŋde leslesre ko adii fof to duɗal jaaɓi haaɗtirde Richard J. Daley to [[Chicago]], caggal ɗuum to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Chicago]] ''State'' ɗo o janngi ko faati e hiisa e njuɓɓudi. O golli golle keewɗe ko wayi no lootoowo diƴƴe, garde jamma e sofereeɓe taksi ngam wallitde hoore makko e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde.<ref name="asiwajubolatinubu_2011-07-23">{{Cite web|date=2011-07-23|title=Asiwaju Bola Tinubu - Profile|url=http://www.asiwajubolatinubu.net/about/index.html|access-date=2024-12-23|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723020125/http://www.asiwajubolatinubu.net/about/index.html|archive-date=23 July 2011}}</ref> O waɗi doggol honor dean nde o woni janngoowo leslesre e jannginde remedial class tutorials, yoga e wondiiɓe makko ina njetta lectures makko ngam ɓeydagol toɓɓe maɓɓe. Tinubu ko hooreejo fedde hiisawal duɗal jaaɓi haaɗtirde e hitaande makko mawnde. GPA makko mo o heɓi ko 3.54.[13] Tinubu heɓi bakkaa mum ko faati e njuɓɓudi njulaagu e hitaande 1979.<ref name="asiwajubolatinubu_2011-07-232" /> Tinubu graduated [[summa cum laude]] with a Bachelor of Science in Business Administration in 1979.<ref>{{cite web|last1=Ufuoma|first1=Vincent|title=Chicago University replies ICIR on Tinubu's controversial certificate|url=https://www.icirnigeria.org/chicago-university-replies-icir-on-tinubus-controversial-certificate/|website=International Centre for Investigative Reporting|date=27 June 2022|access-date=8 July 2022|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708190307/https://www.icirnigeria.org/chicago-university-replies-icir-on-tinubus-controversial-certificate/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ade|first=Adesomoju|date=2023-10-05|title=Chicago varsity confirms Tinubu's graduation, identity, inconsistent on certificate submitted to INEC|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/630920-chicago-varsity-confirms-tinubus-graduation-identity-inconsistent-on-certificate-submitted-to-inec.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008192033/https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/630920-chicago-varsity-confirms-tinubus-graduation-identity-inconsistent-on-certificate-submitted-to-inec.html|archive-date=2023-10-08|access-date=2025-02-17|website=Premium Times}}</ref>
== Fuɗɗoode golle ==
Caggal nde o heɓi bak makko, Tinubu golliima e sosiyeteeji [[Amerik]] biyeteeɗi Arthur Andersen, Deloitte e GTE.<ref>{{cite web|title=My Profile|url=http://www.asiwajubolatinubu.net/about/index.html|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723020125/http://www.asiwajubolatinubu.net/about/index.html|archive-date=23 July 2011|access-date=24 December 2009|publisher=Asiwaju Bola Tinubu}}</ref><ref name="GhanaWebTinubu">{{cite news|title=How I made my first million dollars in America - Bola Tinubu reveals|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/africa/How-I-made-my-first-million-dollars-in-America-Bola-Tinubu-reveals-1573562|access-date=8 July 2023|work=GhanaWeb|date=1 July 2022|language=en}}</ref> To Deloitte, o dañii humpito e golle ƴeewndo e njuɓɓudi konsulteer wonande sosiyeteeji Fortune 500. O woniino jiiloowo e fedde Saudi Aramco, gollodiiɗo mum e ''National Oil'', o wallitii e sosde njuɓɓudi maɓɓe hiisa e ƴeewndo, o ardii kadi ƴellitaare makko adannde e kaalis.Tinubu ummiima London ɗo o heɓi gollal ngam wonde ƴeewtotooɗo petroŋ e nder leydi Angalteer hade makko naatde e fedde nde wonaa laamuyankoore (jooni Seplat Energy) ngam wonde hooreejo sosiyetee mawɗo e kaalis e nder kitaale 1980.<ref name="pmnewsnigeria_2022-06-30">{{Cite web|title=My education, career at Deloitte, Mobil, others - Tinubu|url=https://pmnewsnigeria.com/2022/06/30/my-education-career-at-deloitte-mobil-others-tinubu/|access-date=2024-12-23|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 Dec 2024|title=Seplat Energy Plc ("Seplat Energy" or the "Company") Completion of the Acquisition of MPNU|url=https://www.seplatenergy.com/media/fohcbgzc/corporate-announcement-on-completion-december-12th-2024.pdf}}</ref>.<ref name="bbc2">{{cite web|author=Barnaby Phillips|date=20 February 1999|title=Lagos hopes for change|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/281895.stm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100109062035/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/281895.stm|archive-date=9 January 2010|access-date=24 December 2009|work=BBC News}}</ref><ref name="pmnewsnigeria_2022-06-30" />
Tinubu waɗii darnde tiiɗnde e mooɓugo ceede ngam taskaramji ɓamtaare rento nder Lagos ardungal Primrose Group, hukuuma kuugal siyaasaaku ɗon ƴama waylaare mawnde nder siyaasaaku lesdi man wakkati laamu Babangida. O suɓii caggal mum naatde e politik ngam waylude golle makko keewɗe e nder Mobil.<ref>{{Cite web|last=Ololade|first=Olatunji|date=2023-03-03|title=Tinubu: President-elect against all odds|url=https://thenationonlineng.net/tinubu-president-elect-against-all-odds/|access-date=2024-12-23|website=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref>
== Fuɗɗoode golle politik ==
Golle politik Tinubu puɗɗii ko e hitaande 1991,<ref>{{Cite web|date=26 January 2022|title=Tinubu's house of war|url=https://www.thecable.ng/tinubus-house-of-war|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224032420/https://www.thecable.ng/tinubus-house-of-war|archive-date=24 February 2022|access-date=24 February 2022|website=TheCable|language=en-US}}</ref> nde o naati lannda Sosiyaalist Demokaraasi, o tawtoraama no feewi kampaañ ngam suɓaade [[Moshood Kashimawo Abiola]].<ref>{{Cite web|last=Nation|first=The|date=2023-06-12|title=Tinubu, June 12 and NADECO|url=https://thenationonlineng.net/tinubu-june-12-and-nadeco/|access-date=2026-04-07|website=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref>
== Republique tataɓo ==
Winndannde mawnde: Republique [[Naajeeriya|Najeriya]] tataɓo
E hitaande 1992, o suɓaama e nder Senaa, o lomtii diiwaan Senaa [[Lagos]] West. To Asaambele ngenndi, o ardii Goomu Senaa ko faati e Bankeeji, Kaalis, Appropriation, e Kaalis.<ref>{{cite web|url=http://nigeriaworld.com/feature/publication/ajiboye/050408.html|title=YORUBA LEADERSHIP: THE CAP AND THE SHOES FIT ASIWAJU BOLA TINUBU|publisher=NigeriaWorld|date=4 May 2008|access-date=24 December 2009|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927173345/http://nigeriaworld.com/feature/publication/ajiboye/050408.html|url-status=live}}</ref>
Caggal nde njeñtudi wooteeji hooreleydaagu ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993 ustaa, Tinubu wonti tergal sosngal fedde wiyeteende NADECO, fedde nde ina moofti ballal ngam artirde demokaraasi e anndinde Abiola wonde keɓɗo woote ñalnde 12 lewru juko hitaande 1993.[25]
=== Egginde e hootde ===
Binndanɗe mawɗe: Kawtal ngenndiwal demokaraasi (Naajeeriya) e dictature militaire e nder leydi Naajeeriya
Caggal nde o heɓi laamu e gardagol konu leydi Seneraal Sani Abacha,[26] Tinubu fotnoo ko nanngeede, nanngeede, ƴattaade, e hulɓinaade nguurndam makko, ɗum addani mo dogde leydi Najeriya ngam kisal. O woppaani, o naati e NADECO caggal leydi e nder eggude ngam jokkude haɓaade laamu demokaraasi e artirde laamu e nder leydi ndii. O yahi eggude e hitaande 1994, o arti leydi ndii e hitaande 1998 caggal maayde Abacha, ɗum addani mo waylude leydi ndii e nder leydi Najeriya nayaɓiri.[27]
E nder balɗe garooje wooteeji 1999, Bola Tinubu wonnoo ko gardiiɗo ardiiɓe fedde wiyeteende Ibraahiima Adesanya e Ayo Adebanjo.[28] O yahi haa o heɓi nasaraaku nder suɓol ardiiɓe lesdi Lagos ngam o fooli Funsho Williams e Wahab Dosunmu, gonnooɗo ministaajo kuuɗe e koɗki.[29] E lewru Yarkoma hitaande 1999, o darii ngam wonde guwerneer diiwaan Lagos e dow tikket AD, o suɓaama guwerneer.[30]
== Gomnaajo lesdi Lagos (1999-2007) ==
Ko o daraniiɗo dabareeji siyaasaaku, Tinubu wuuri wakkati laamu nguu, nde lannda People’s Democratic Party (PDP) heɓti laamu mawngu dow lesdi Naajeeriya, o laati Gomnaajo gooto tan suɓaama nder lesdi Naajeeriya. Ɗum addani ɓe heewde luural e laamu fedde nde PDP joginoo, haa teeŋti noon e sosde nokkuuji 37 goɗɗi ngam ƴellitde diiwaanuuji Lagos.[31] Ñaawirde toownde (Cour suprême) ƴetti kuulal ngam wallitde mo, yamiri yo kaalis laamu nokkuyankeewu leydi Lagos nanngaa.
E nder duuɓi 8 ɗi o woni e laamu, Tinubu fuɗɗiima mahde laabi kesi, ɗaɓɓuɗi ngam heblude haajuuji yimɓe leydi ndii ɓeydotooɗi yaawde. Asiwaju Bola Ahmed Tinubu, hooreejo lesdi Lagos, lesdi Naajeeriya (1999-2007), heɓi ceede ɗuuɗɗe ngam ardungal maako ngal ɗon mari bawɗe. Ɗii ɗon hawti bee Gomnati ɓurduɗum nder lesdi Naajeeriya ngam hitaande 2000 diga suudu filu Naajeeriya-Beljik, Y2002 ceede kuuɗe ɓurduɗe ngam ɓesdugo taariindi ngurdam diga ministaajo kuuɗe lesdi Naajeeriya e kawtal ONU Habitat, e Y2000 ceede laamu ɓurduɗum nder ordinateer nder Naajeeriya diga kawtal ordinateeruuji Naajeeriya . O hokkaama kadi seedantaagal Doctor Honorary of Law to duɗal jaaɓi haaɗtirde Abia State University ngam darnde makko e nder demokaraasi, laamu moƴƴu, e ɓamtaare leydi Naajeeriya. Tinubu ina jogii tiitoonde laamu keewnde, ina wallita pelle karallaagal e renndo keewɗe.[32]
Tinubu, e wondude e cukko guwerneer keso, Femi Pedro, heɓiino suɓaade kadi ngam wonde guwerneer e lewru abriil 2003. Dowlaaji goɗɗi ɗii fof e nder Fuɗnaange-rewo, njippiima e lannda Demokaraasi Yimɓe e ɗeen cuɓagol.[33] O nasti nder hare bee laamu lesdi ndi Olusegun Obasanjo jogi, dow ko laarani lesdi Lagos woodi hakke sosde nokkuuje kese ngam heɓugo ko laarani ɓiɓɓe lesdi maako ɗuuɗɓe. Luural ngal waɗi laamu lesdi ndi'i hoosugo ceede ko hewti diidaaɗi lesdi nder jiha kan.[34] E nder balɗe cakkitiiɗe ɗe o woni e laamu, o woniino e hareeji jokkondirɗi e laamuuji PDP ko wayi no Adeseye Ogunlewe, gonnooɗo senateer diiwaan Lagos, wonnooɗo jaagorgal golle, e Bode George, hooreejo PDP to bannge worgo-fuɗnaange.
E hitaande 2006, Tinubu etinooma wallude cukko hooreejo leydi Naajeeriya e oon sahaa, Atiku Abubakar, yo won hooreejo lannda makko keso, hono Kongres Action de Najeria (ACN). Abubakar wonnooɗo tergal lannda PDP, ko ɓooyaani koo o fotnoo ko luural e hooreejo leydi Olusegun Obasanjo ngam yiɗde Abubakar lomtaade Obasanjo e laamu. Tinubu hokki Abubakar fartaŋŋe wayluki lanndaaji e nastuki AC, hokki mo kanndidaajo lanyol maako, bee sarɗi dow kanko, Tinubu, o laatoto ardiiɗo Atiku Abubakar. Atiku salii eɓɓaande ndee, nde o wayli e AC, o suɓii kanndidaa gooto ummoriiɗo Fuɗnaange-rewo, hono senaateer Ben Obi. Hay so tawii Atiku ina doga e laamu e dow laylaytol Tinubu e nder woote ɗe, PDP ina jokki heɓde, e nder ƴaañgal leydi.[36]
Jokkondiral hakkunde Tinubu e cukko guwerneer Femi Pedro ɓeydiima tiiɗde caggal nde Pedro holliti anniya mum tawtoreede wooteeji guwerneer. Pedro ina haɓananoo wonde kanndidaa AC ngam wonde guwerneer e wooteeji 2007, kono o itti innde makko e ñalnde aset noddaango lannda. O woppi lannda Labour tawi omo jokki e darnde makko e cukko guwerneer.[37] Tinubu laamu lesdi Lagos timmini nyande 29 lewru Mayru hitaande 2007, nde lomto maako e gonnooɗo hooreejo hukuumaaji lesdi Babatunde Fashola hoosi laamu lesdi Lagos.[38][39]
== Ko adii laamu (2007-2023) ==
=== Fiilngo 2007 ===
E hitaande 2009, caggal nde lannda Demokaraasi Leñol (PDP) heɓi nafoore mawnde e wooteeji lewru abriil 2007, Tinubu naati e kaaldigal ngam hawrude e lanndaaji luulndo ceertuɗi ɗii, mbaɗta ɗum "lannda mawɗo" baawɗo luulndaade PDP laamiiɗo e oon sahaa.[40] E lewru marse 2009, wonno ko haala wonde fedde ina anndaa ngam warde Tinubu.[41]
=== Woote hooreleydaagu 2011 ===
Tinubu bana hooreejo lesdi ACN, o jaɓi e peeñcu kanndidaaku hawtuki Nuhu Ribadu e Fola Adeola bana kanndidaajo ACN ngam suɓugo hooreejo lesdi e cukko hooreejo lesdi nder hitaande 2011.[42] Sahara Reporters caggal mum hollitii wonde Tinubu waɗii nanondiral e laamu Jonathan ngam wallitde mo e suɓaade mo e nokku makko walla o fotnoo waɗde ñaawoore fenaande nde laamu fedde ndee fawi e dow makko e dow tuumeeji ɗiɗi ɗi laamu fedde ndee fawi e makko ngam jaŋde makko.[43][44] Tinubu adii hebbinde ɓataakeeji kanndidaaji guwerneer e hitaande 1998 to Komiseer Suɓngo Leydi ndi, o jaɓi e fenaande wonde o janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu, Ibadan.[45] Tinubu caggal mum hollitii e nder doggol wooteeji 2015 wonde o jaɓii kanndidaagal Goodluck Jonathan sabu agenda makko mo o yi'i e peewnugol, ko ɗum huunde nde o ñaawiino ko adii ɗuum jaaynde wiyeteende Sahara Reporters.[42][46][47]
=== Woote hooreleydaagu 2015 ===
Binndanɗe mawɗe: Suɓol mawngol leydi Naajeeriya 2015 e Kongres Progressives kala
E lewru feebariyee 2013, Tinubu ina jeyaa e dawriyankooɓe heewɓe sosnooɓe lannda "luulndo mawngo" e kawral lanndaaji luulndo tati ɓurɗi mawnude e nder leydi Najeriya – Kongres Action mo Najeriya (ACN), Kongres ngam Waylude Yahrude yeeso (CPC), Lannda Leƴƴi Nijeer fof (ANPP), fedde AlllliPD Progressives (PGAAP Grand Action). lannda Demokaraasi Yimɓe laamiiɗo e oon sahaa[48] – e nder Kongres Demokaraasi (APC).[49]
E hitaande 2014, Tinubu wallitii gonnooɗo hooreejo konu leydi ndii, Seneraal Muhammadu Buhari, hooreejo fedde CPC nde APC – mo yamiri tokkugol yimɓe heewɓe e nder Fuɗnaange Naajeeriya, kadi ko adii ɗuum o tawtoraama e wooteeji 2003, 2007 e 2011 ngam wonde kanndidaa hooreejo leydi CPC[0]. Tinubu fuɗɗiima yiɗde wonde cukko hooreejo leydi Buhari kono caggal ɗuum o jaɓi Yemi Osinbajo, sehil makko e gonnooɗo komisinaajo ñaawoore.[51] E hitaande 2015, Buhari wadi APC ngam heɓugo nasaraaku, o timmini laamu PDP duuɓi 16, nden o laati arandeere nde hooreejo leydi Naajeeriya jooɗiiɗo jooni o fooli kanndidaajo luutooɓe.[52]
Tinubu yahi yeeso ngam waɗugo kuugal mawngal nder laamu Buhari, o wallitorii kuuɗe laamu nden o jokki bee jokkirgol lesdi ndi'i, ngam o ɗon mari haaje laataago hooreejo lesdi.[53] E hitaande 2019, o walli Buhari ngam suɓaade hooreejo leydi ndi, o fooli kanndidaajo PDP mo Atiku Abubakar. E hitaande 2020, caggal caɗeele nder lannda ka addani Tinubu ittude sehil mum e hooreejo lannda Adams Oshiomole, ina sikkaa ko ɗum waɗi ko ngam ustude darnde Tinubu ngam wonde hooreejo leydi ko adii hitaande 2023.[54]
=== Woote hooreleydaagu 2023 ===
Winndannde mawnde: Suɓol hooreejo leydi Najeriya 2023
Ñalnde 10 lewru bowte hitaande 2022, Tinubu waɗii bayyinaango mum e dow sarɗi ngam suɓaade hooreejo leydi.[55][56][57] Ñalnde 8 lewru juko hitaande 2022, Tinubu heɓi wooteeji kawral lannda APC laamu nguu, o heɓi 1 271, o fooli cukko hooreejo leydi Yemi Osinbajo e Rotimi Amaechi ɓe keɓi 235 e 316.[58]
Ñalnde 1 marse 2023, INEC hollitii Tinubu ko kañum heɓi jaaliiɗo e woote hooreleydaagu 2023.[59] O bayyinaama hooreejo leydi caggal nde o heɓi 8 794 726 woote ngam foolde luutndiiɓe makko. O ƴetti 36,6 e nder teemedere woote ɗee, o suɓii ko famɗi fof 25 e nder teemedere e nder diiwanuuji 28, ko seeɗa tan o heɓi ngam heɓde hooreejo leydi e nder daawal gootal.[60] Koolaaɗo kuuɓal makko ɗiɗaɓo biyeteeɗo Atiku Abubakar, mo lannda luulndo (PDP) heɓi 6 984 520 woote. Peter Obi, mo lannda Labour, heɓi 6 101 533 woote ngam arde tataɓo.[61]
Woote kuuɓtodinɗe ɗee teskaama e fuɗɗoode ko heewi e wooteeji ɗii, e ŋakkeende wooteeji jam. Nde marsaama e ciimtol soodgol wooteeji, hulɓinaade wootooɓe, njanguuji e nokkuuji wooteeji e nder nokkuuji goɗɗi, e ardiiɓe wooteeji ɗi ngonaa e waktuuji mum en wondude e tuumeede fenaande laaɓtunde;[62][63] ngam ɓeydude geɗe e hoolaare e wooteeji ɗii, ardiiɓe Komisariyaa Wootooɓe Ngenndiijo Jeytaare viewing portvious result to EC tabitinaama maa waɗ e ñalawma woote.[64][65][66] No njeñtudi leydi ndii fuɗɗiri anndineede ñalnde 26 feebariyee to nokku college ngenndiijo to Abuja, luulndo ngoo feeñii nde tawnoo doggi njeñtudi ɗii njoɓaaka haa jooni ko adii anndinde ɗum en no sariya yamiri nii.[67][68] Ɗee geɗe wondude e haalaaji cemmbinɗi INEC ummoraade e ƴeewooɓe e pelle renndo siwil, addani kampaañ Abubakar, Obi, e Kwankwaso naamnaade, caggal ɗuum jaɓa e dow laabi njeñtudi wooteeji bayyinaaɗi ɗii haa ñalnde 28 feebariyee.[69][70][71][72] Kampaañiji luulndo tati mawɗi ɗii fof, ko jiidaa e won e pelle renndo siwil e gonnooɗo hooreejo leydi Olusegun Obasanjo, noddii komisiyoŋ oo yo yuɓɓin woote ɗee sabu fenaande e fitinaaji.[73][74][75][76][77] E nder ɗuum, kampaañ Tinubu yetti komisiyoŋ oo, o noddii nanngugol haalooɓe PDP ngam "waɗde fitinaaji."[78] Subaka law 1 mars, hooreejo INEC, Mahmood Yakubu, hollitii Tinubu ko kañum woni jaaliiɗo caggal nde njeñtudi dowri ndii fof hawraa.[79] E nder jaabawol, Abubakar, Obi, e Kwankwaso njaɓaani, ɓe kuniima luulndaade njeñtudi ndii.[80][81][82]
== Hooreejo leydi (2023–hannde) ==
Joɗnde Tinubu e jaagorgal leydi Angalteer ko feewti e caggal leydi, hono James Cleverly (lewru ut 2023)
Tinubu fuɗɗi laamu lesdi Naajeeriya nyande 29 lewru Mayru hitaande 2023. O hunni hooreejo lesdi Naajeeriya diga hooreejo kiitaaji Olukayode Ariwoola wakkati 10:41 (WAT) haa juulde udditgol laamu maako haa Eagle Square haa Abuja.[83] Laamu makko, nde laɓɓini caɗeele sariya luulndo ngoo caggal wooteeji marse, ina jaɓee no feewi tawa hay gooto luulndaaki ɗum, ina jogii kadi laabi sariyaaji winndereeji.[84] Hooreeɓe leyɗeele e laamuuji keewɗi tawtoraama kewu nguu.[85] Tinubu hokkaama teddungal mawngal nder lesdi ndi'i, ko ardiiɗo lesdi ndi'i, Muhammadu Buhari, nden cukko hooreejo lesdi Kashim Shettima hokkaama tedduŋgal ɗiɗaɓal dow ko laarani ardiiɗo lesdi Naajeeriya, nyande 25 lewru Mayru hitaande 2023.[86]
=== Peewnugol faggudu ===
Tinubu e nder konngol mum gadanol, hollitii ittugol ballal laamu nguu e petroŋ.[87] Haala ka o wi'i nder yewtere maako arandeere, waɗi soodugo kulniiɗum arandejum e ɓesdugo ceede nder jemmaare woore haa nokkuuje pompiyeeje nder lesdi Naajeeriya.[88] Senndikaa ngenndiijo gollooɓe NLC noddii seppooji e seppooji e nder leydi ndii fof ngam ɓeydude coggu petroŋ, ɗum noon caggal ɗuum ɓe ngoppitaa e nder kaaldigal jokkiingal e wakili’en laamu.[89] Ballal laamu dow nyaamdu petrol waɗi ƴiiƴam dow ceede laamu lesdi Naajeeriya nder duuɓi cappanɗe jowi nden ittugo man ɗon mari bawɗe mawɗe haa Banki Adunaaru ngam faggudu Naajeeriya.[90] Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2023, Tinubu timminii ballal coodguuli petroŋ gonɗi e leydi Naajeeriya, ɗum addani privatisation e nder gollorɗe petroŋ Naajeeriya. Ballal ngal waɗiino laamu Naajeeriya miliyaaruuji 10 dolaar hitaande kala e sahaa nde Tinubu timmini ɗum.[91]
Hooreejo leydi Tinubu, jamma 9 lewru juko, dartini golle Godwin Emefiele, hooreejo lesdi Naajeeriya.[92] Emefiele's suspension woni ɗiɗaɓre nde hooreejo banki apex nder taariiha maako itti hooreejo lesdi Naajeeriya.[93] Emefiele nanngaama e juuɗe polis sirlu leydi Najeriya SSS to Lagos ngam yiɗde dogde leydi ndii fayde leydi Benin.[94] Sosde ɗum yiytaa ko no ƴellitaare moƴƴere.[95][96] Emefiele ko banke konservatiif mo limtaa e duɗal ɓooyngal ngam ƴellitde naira Najeriya.[97][96][98] Emefiele lomtinaama e gooto e depiteeji makko ɓurɗi faggudu liberal Folashodun Adebisi ngam wonde guwerneer gardiiɗo Banke mawɗo leydi Najeriya e nder bayyinaango hooreejo leydi ndii "jokkondiral e wiɗtooji jokkiiɗi e biro makko e peeje peewnaaɗe e nder fannu kaalis faggudu".[98] Sosde e caggal mum nanngugol Emefiele e juuɗe polis sirlu ngam tuumeede kaalis ownugol ina yi’ee wonde ko huunde nde woɗɗaani e miijooji makko e politikaaji makko e banki apex e eɓɓooji makko e nder laamu ko wayi no arbitrage e les laamu Buhari e waylude kaalis Najeriya.[99] Kono won ƴeewooɓe teskiima darnde politik e nder darnugol Emefiele e nder njuɓɓudi cuuɗiindi ngam ɓeydude njoɓdi ñamaale laamu nguu gila e 5% haa 15% rewrude e laabi e peeje ñalnde aset 10 lewru nduu, ñalnde 16 lewru nduu.[100]
E caggal dartagol makko, banke apex balɗe joyi caggal ɗuum ñalnde 14 lewru nduu ittii denndaangal kuule njulaagu kaalis caggal leydi, o acci kaalis leydi ndii ina ustoo haa ɓurta lesɗude e nder luumo hee.[101] Ko ɗum waɗi, hay so wonaa ko meeɗaa waɗde, hollitii ko ɗaminaa caggal nde dartinaa.[102] Tinubu's reforms ceede yi'aama bana ko ɓuri laamu SAP 1986 ngam o yiɗi ɓesdugo faggudu lesdi Naajeeriya e ceede laamu diga wartugo demokaraasi duuɓi cappanɗe ɗiɗi ko adii.[103][104] Ñalnde 15 lewru nduu, hooreejo leydi Tinubu udditi batu faggudu ngenndi ngu cukko hooreejo leydi Shettima ardii.[105] Diiso ngoo ina jogii yamiroore wasiyaade hooreejo leydi ndii e geɗe faggudu, ina waɗi guwerneer banke mawɗo oo e denndaangal guwerneeruuji dowlaaji fedde nde.[106] Sehil Tinubu ɓadiiɗo, banke njulaagu Wale Edun, woni laamɗo politik kaalis.[107]]
=== Kabinee e toɗɗagol ===
Hooreejo leydi Tinubu toɗɗiima ñalnde 3 lewru nduu, senaateer George Akume yo won hooreejo laamu fedde nde, Femi Gbajabiamila yo won hooreejo gollordu hooreejo leydi ndii.[108] Tinubu darni hooreejo EFCC Abdulrasheed Bawa nyande 9 lewru Juko nden polis'en sirru Naajeeriya nanngi mo ngam o huuwi bee kuugal maako nyalde woore ɓaawo kawtal hakkunde hukuumaaji SSS e EFCC haa Lagos.[109][110] Darnde makko hono no Emefiele nii, ina waɗi fenaande no feewi nde tawnoo Bawa ina joginoo Tinubu e nder wiɗto.[111] Bawa lomtii ko Abdulkarim Chukkol, hooreejo EFCC.[112]
Hooreejo leydi Tinubu ñalnde 19 lewru nduu hollitii Mallam Nuhu Ribadu ko jaagorgal kisal leydi ndii.[113] Toɗɗagol Nuhu Ribadu, gonnooɗo polis, yi’aama no waylo waylo mawngo diga hukuumaaji konu ɗi ɓooyi laamaago kuuɗe kisal lesdi Naajeeriya.[114] Hooreejo leydi Tinubu laɓɓini ardungal denndaangal konu nguu e konu nguu ñalnde 19 lewru nduu nde o woppi golle ɗee ko ina tolnoo e teemedere e capanɗe joyi seneraaluuji mawɗi.[115][116] Tiitoonde kisal leydi e les Tinubu ina ɗaminaa maa ardo ɗum e njiimaandi siwil en e les njiimaandi Ofis Jaagorgal Kisal Ngenndiwal, ko fedde doosgal leydi sosaande e hitaande 1993.[117]
Tinubu hay so wayliima no feewi e politikaaji kaalis e kaalis, o alaa tawo ko jogori sosde kabine makko.[118] O waɗii noddaali ngam laamu kawral ngam addude ardiiɓe luulndo les makko.[119] Waylo doosgal leydi ndi hooreejo leydi ndii ƴetti, waɗii kuule ngam toɗɗaade jaagorɗe e nder balɗe capanɗe jeegom gadane ɗe o woni e laamu. Tinubu fusi boarduuji ministeeruuji fuu, departemaaji e hukuumaaji lesdi Naajeeriya nyande 19 lewru Juko.[120] Nde o waɗi lewru wooturu e laamu e joofnirde wooteeji ardorde parlemaa Tinubu ina haɗi ɗum neldude noddaango jaagorɗe to Senaa ngam heɗaade ɗum ko adii ñalnde 29 lewru juko.[121]
Ñalnde 16 lewru feebariyee hitaande 2024, Tinubu toɗɗii Oyetunde Oladimeji Ojo, dewbo ɓiyiiko debbo biyeteeɗo Folashade Tinubu, yo won hooreejo fedde toppitiinde koɗki leydi ndii, ɗum addani ɗum ñiŋde ko wiyetee ko jom suudu mum.[122]
=== Dina ===
Ñalnde 29 lewru Mbooy hitaande 2024, Tinubu siifondirii e sariya kuulal ƴettugol leydi Nijeer, We Hail Thee, ko ɗum woni jimɗi ngenndiiji leydi ndii gila 1960 haa 1978, ngam wonde jimɗi ngenndiiji mum, lomtii Arise, O Banndiraaɓe.[123] Tinubu anndini dowla dow Rivers State ngam ittugo guwerneer man, o lomtina mo bee ardiiɗo toɗɗaaɗo.[123] Movement oo ina ñiŋaa no feewi sabu ko ɗum huunde nde fotaani wonde e doosɗe leydi.[123]
=== Feere kuudetaa ===
E darorɗe lewru Seeɗto 2025, kuudetaa baɗaaɗo e laamu Tinubu mo humpitooji konu leydi Najeriya udditi, mo Sahara Reporters yaltini ɗum.[124][125] Kewu konu ñalngu jeytaare potngu waɗeede ñalnde 1 ut 2025[126] dartinaama,[127] ofiseeji konu sappo e jeegom nanngaama e juuɗe Agency Intelligence Defense ina heen seneraal brigadier, kolonel, lietnaa kolonel nayi, majoruuji joy, kapiteen ɗiɗo e squadre an hooreejo.[128] Ciimtol gadanol ngol ko feewti e fedde nde, militeer en ɓee njaɓaani ɗum, ɓe ustii nanngugol ngol ko no diisnondiral nii.[129][130] Feere nde ina wiyee ina waɗi ofiseeji ƴettugol leydi to bannge worgo ɗi Kolonel Mohammed Ma'aji ardii,[131] ina heen ofisee jokkondirɗo e biro jaagorgal kisal ngenndiwal e ballal kaalis ummoraade e gonnooɗo guwerneer e jaagorgal petroŋ Timipre Slyva.[132]1][34] Fedde nde ina anniyii foolde laamu fedde ndee e dow fenaande ñalnde 25 lewru nduu, e warde hooreejo leydi ndii e jagge laamu toowɗe keewɗe.[135] Tinubu lomtii mawɓe konu ñalnde 18 lewru nduu, Seneraal Olufemi Oluyede toɗɗaa mawɗo konu, wiɗtooji ina njokki haa jooni.[136]
=== Feere siwil ===
==== Amerik yanii ====
Winndannde mawnde: 2025 Amerik yanii e leydi Nijeer
E fuɗɗoode lewru Noowammbar 2025, Donald Trump, hooreejo leydi Amerik, yamiri konu Amerik yo heblo ngam waɗde konu e nder leydi Najeriya. Trump hollitii warngooji bonɗi ɗi tuumaama ina mbaɗa e Kerecee’en e ko tuumaa ko bonnude ndimaagu diine, ko ɗum addani mo suɓaade leydi Nijeer “leydi ɓurndi teeŋtude” sabu waasde jogaade doole ngam haɓaade hareeji bonɗi hakkunde renndo e diineeji e nder leydi ndi, tawi ko lislaamnaaɓe, bandiiji, ekstremist en e hareeji hakkunde durooɓe e remooɓe][39]1.[39]1 Hooreejo leydi Naajeeriya, Tinubu, salii ko Trump tuumi koo, o haali ko fayti e darnde laamu Naajeeriya ngam reende ɓiɓɓe leydi mum tawa ko e diine.[141]
Ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2025, e dow ɗaɓɓaande laamu Tinubu, leyɗeele dentuɗe Amerik mbaɗii seppo ngam haɓde e Dowla Islaamiyankeejo to worgo-fuɗnaange leydi Najeriya. Hooreejo leydi Amerika Donald Trump, wi'i Amerika fiɗi ngam reenugo Masiihiŋko'en diga fitinaaji diinaaji ɗi ɓe ɗon mari haa woyla lesdi Naajeeriya, fijirde nde'e woni arandeere konu lesdi Naajeeriya ɓaawo jeytaare lesdi Naajeeriya.[142]
=== Politik caggal leydi ===
Tinubu fuɗɗii njillu mum gadano e nder leydi Najeriya to Pari ñalnde 21 lewru nduu ngam tawtoreede batu kaalis winndereyankeewu ngu yuɓɓinaa to Palais Brongniart tuggi 22 haa 24 lewru nduu.[143] O ummii Pari o fayi London e "njillu keeriiɗo" ɗo o hawri e hooreejo makko Muhammadu Buhari.[144]
E lewru ut 2023, o wiyi yo konu Naajeeriya naat e leydi Nijeer e nder kiris Nijeer 2023.[145] Ɗum noon luulndo ngoo ñiŋi ɗum.[146]
E lewru Duujal 2025, Tinubu hokki konu lesdi Naajeeriya yamiroore ngam waɗuki kuuɗe konu nder lesdi Benin ngam wallugo laamu lesdi man ɓaawo kuudetaa dow hooreejo lesdi Patrice Talon.[147]
E lewru mee 2026, Tinubu fuɗɗii njillu balɗe tati to Farayse ngam hawritde e jom jawɗeele en winndere ndee ngam faddaade peeje faggudu makko.[148]
== Miijo e natal renndo ==
Tinubu e nder nguurndam mum politik fof ina joginoo darnde tiiɗnde e nder politik e faggudu. Miijo Tinubu e yahrude yeeso ina waɗi nafooje potal, nuunɗal renndo, ndimaagu, e anndinde hakkeeji teskinɗi. O yi’i dowla man bana daraniiɗo welwelo jama’aare e nastugo nder rento Naajeeriya bana ko haani ngam tabitinki potal, gooŋgaaku, e kawtal rento.[149] Ndee ɗoo miijo woɗɗaani no feewi e golle makko demokaraasi e nder laamu diineeji e nder leydi Najeriya.[150]
=== Yiyngooji faggudu ===
Hooreejo leydi makko e politik faggudu makko, ganndiraaɗo Tinubunomics,[151] ina ɗaminaa maa won yaltugol politik-miijooji e Buharism, hay so tawii noon ko ɓuri heewde e annduɓe faggudu winndere ndee ina ngoɗɗi tawo sifaa ngal yaltugol to bannge faggudu ; reformeeji e lewru makko adanndu e laamu hollirii yaltude e njuɓɓudi laamu ɓennundi.[152][153] Banki Duniyaaru e FMI holli haaje laamu garoowo ngam tabitinki kuuɗe makro-structural dow limngal limngal limngal limngal 1980 ngam rewtinki faggudu lesdi Naajeeriya nder limngal limngal limngal lesdi Naajeeriya.[154] Tinubunomiks hollitaama e deftere nde o winndi e Brian Browne, konsul mawɗo Amerik to Lagos.[155][156]
=== Lion Bourdillon ===
Winndannde mawnde: Lion Bourdillon
Tinubu ina anndiraa no feewi wonde "Baaba Lagos".[157] Darnde makko e doolnude ɓoggi wuro-dowla mawɗo oo feeñninaama e nder filmo biyeteeɗo The Lion of Bourdillon, filmo 2015 holliroowo darnde Tinubu e politik e kaalis dowla wuro ngoo. Tinubu waɗii ñaawoore ₦150 miliyaar ngam ñaawde peewnoowo oo, Teleeji Afrik jeytaare (AIT).[158] Dokimaa oo dartiima ñalnde 6 marse 2015. O etiima semmbinde golle politik ɗee, haa arti noon e lewru desaambar 2009, nde o habri wonde Fashola e Tinubu ndartinii luural e dow haala suɓaade Fashola e gardagol guwerneer Lagos e hitaande 2011, tawi Tinubuerizire ɓuri yiɗde ko com. Ko nanndi e ɗuum, hare waɗii e hitaande 2015 e dow lomto Fashola, hono Akinwunmi Ambode, o ƴetti Fashola e Tinubu, o werlii teddeendi makko timmundi caggal Ambode.[160] Ambode lomtii Fashola, Tinubu riiwti mo, lomtii mo ko Babajide Sanwo-Olu
=== Tuumeede fenaande ===
E hitaande 1993, laamu Amerik ustii jawdi makko sabu ñaawoore nde wiyi wonde laamu Amerik ina jogii « sabaabu potɗo » sikkude wonde konte banke Amerik Tinubu ina njogii ngalu ngu o heɓi e njulaagu heroin. O jooɗodii e laamu Amerik, o woppi fotde 460 000 dolaar caggal oon hitaande. Kaayitaaji ñaawirdu e caggal mum ciimtol ñaawoore ndee hollitii wonde o gollodiima e yeeyooɓe heroin ɗiɗo Chicago.[163][164][165]
E lewru abriil 2007, caggal wooteeji mawɗi, kono hade guwerneer cuɓaaɗo Babatunde Fashola heɓde laamu, laamu fedde ndee addi Tinubu yeeso Biro toppitiiɗo ko fayti e njuɓɓudi laamu ngam ñaaweede sabu ko o tuumaa ko e golle ɗe ngonaa sariya e konte 16 ceertuɗe caggal leydi.[166]
E lewru Yarkomaa 2009, Komisiyoŋ toppitiiɗo bonanndeeji faggudu e kaalis laɓɓini Tinubu e guwerneeruuji James Ibori mo diiwaan Delta e Obong Victor Attah mo diiwaan Akwa Ibom ngam tuumeede warngooji, njulaagu kaalis, njulaagu laamu e njulaagu laamu jowitiingu e yeeyde geɗe lowre Vmobile e hitaande 20674.[1] E lewru suwee 2009, won ciimtol wonde polis metropolitan Angalteer ina loyndotoo njulaagu ngu laamu diiwaan Lagos waɗi e Econet (jooni Airtel). Tinubu wi'i kuugal ngal laaɓɗum, ngal nafata lesdi ndi'i, walaa hakkunde'en.[168] Laamu leydi Naajeeriya salii ɗaɓɓaande leydi Biritaan ngam yaltinde hujjaaji potɗi huutoreede ngam ɓeydaade wiɗtude e ñaawde guwerneeruuji tati ɓooyɗi leydi Najeriya ɗii e nder ñaawirdu London.[169]
E nder wooteeji 2019, oto bullion yiytaa ina naata e galle Tinubu to laawol Bourdillion to Ikoyi, ɗum addani mo caggal ɗuum wiyde : « miɗo jogii kaalis ɗo njiɗmi fof ».[170]
== Nguurndam neɗɗo ==
Tinubu resi Oluremi Tinubu, gonnooɗo senateer lomtotooɗo diiwaan senateer Lagos hakkundeejo, e hitaande 1987. Ɓe ndañi ɓiɓɓe tato, Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu e Olayinka Tinubu. O jibini ɓiɓɓe tato e jokkondiral ɓennungal, Kazeem Olajide Tinubu (12 oktoobar 1974 – 31 oktoobar 2017), Folashade Tinubu (jibinaa ko 17 lewru juko 1976) e Oluwaseyi Tinubu (jibinaa ko 13 oktoobar 1985).[173]
Yumma Tinubu, Abibatu Mogaji, sankii ñalnde 15 lewru juko hitaande 2013, tawi omo yahra e duuɓi 96.[174] Ñalnde 31 lewru nduu hitaande 2017, ɓiyiiko biyeteeɗo Jide Tinubu sankii to Londres.[175]
Tinubu ko juulɗo.[176]
== Teddungal e paabi ==
=== Teddungal ngenndiwal ===
Naajeeriya:
Komanda mawɗo fedde nde (GCFR) (25 mee 2023)
=== Tiitooɗe aadaaji ===
Tinubu ina jogii laamuuji ɗiɗi aadaaji ; ko kanko woni "Asiwaju" Lagos e "Jagaba" Emira Borgu e nder Dowla Nijeer.[176]
== Ƴeew kadi ==
Jigi Bola
Doggol hooreeɓe leyɗeele e laamu hannde
Doggol hooreeɓe gollordu e dow tolno jaɓgol
== Tuugnorgal. ==
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
64q37yh7f5q4k0f980vqfky17jihqdg
Bimbo Akintola
0
4891
170256
91236
2026-05-15T16:38:42Z
MOIBARDE
10068
Add link
170256
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Bimbo Akintola''' (Ɗum ɗanyii debbo man nyalnɗe 5 haa [[lewru]] Duujal 1970) ɓi fim’on haa [[Naajeeriya]] <ref>http://www.punchng.com/entertainment/arts-life/bimbo-akintola-toyin-oshinaike-in-troubled-union/ | title=Bimbo Akintola, Toyin Oshinaike in troubled union | publisher=punchng.com | accessdate=13 August 2014 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814033707/http://www.punchng.com/entertainment/arts-life/bimbo-akintola-toyin-oshinaike-in-troubled-union/ | archivedate=14 August 2014}}</ref><ref>http://www.punchng.com/entertainment/arts-life/bimbo-akintola-falode-canvass-support-for-working-mothers/ | title=Bimbo Akintola, Falode canvass support for working mothers | publisher=punchng.com | accessdate=13 August 2014 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814031001/http://www.punchng.com/entertainment/arts-life/bimbo-akintola-falode-canvass-support-for-working-mothers/ | archivedate=14 August 2014}}</ref> omeɗi caahuji moɓuri ɓurgugo ɓe wawugo yaɗu ɓe wamugo ha ɗer fim.
Ɓe yalgo fim ko’o fetel gamman yarinmu jangugo andal ikkitgo fijirje ha ko’ojangi je jami’a.
==Taarihi Balɗe==
Ɗanyiɗo Bimbotabiti ɗanyado nukkure [[Oyo]] yake ɗanyowo mo o’iwoyi ha nukkure Edo. <ref>http://thenet.ng/2015/12/special-report-30-nigerian-entertainers-presently-in-the-league-of-40s/|title=30 Nigerian entertainers presently in the league of 40s|date=9 December 2015|website=Nigerian Entertainment Today|access-date=5 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160430022151/http://thenet.ng/2015/12/special-report-30-nigerian-entertainers-presently-in-the-league-of-40s/|archive-date=30 April 2016|url-status=dead}}</ref> Kanka’on ɓingal tataɓo ɗer bukkwai jego je ɗaɗi raɓe mako ɗanyi. Ofuɗɗi fanɗigo ikkitigo fijirɗe yake ɓangal ragera ɗubu je jangirɗe maɓɓe ɓe luttiɓe fukarabe dadirawo mako ɗon sembina makoffi. Daga ɗen ɗon sunamo fijirɗe don ɓedda ha seɗɗa-seɗɗa.
Bimbo omauni ha Maryland, [[Lagos]] ha ojangi fimany ha Maryland covert prive school ɗenbo ojangi ha jangirɗe commandy, kankoma ha [[lagos]]. Otimmini janguɗo digirin mako je aranɗe ha wakkere ikkitigo fijirɗe ha jami’a Ibadan. <ref>http://www.gistus.com/10230/bimbo-akintola-biography<nowiki> | title=Bimbo Akintola Biography | publisher=gistus.com | accessdate=13 August 2014}}</nowiki></ref><ref>http://www.cknnigeria.com/2013/05/why-i-am-not-yet-married-at-42bimbo.html<nowiki> | title=Why I Am Not Yet Married at 42..Bimbo Akintola | publisher=cknnigeria.com | accessdate=13 August 2014}}</nowiki></ref> Ɗenfu ragere asawe ɓe ɗon wandi ɓe arɗiɗo jaiye aboderin ha fere kautal ɓe inɗeman divine ɗe woni ha Allen Avenue ha [[Lagos]] yakeman waɗon jangirɗe.
==Yiiɗel==
Anɗaɓe ɗer fim be Bimbo waɗi yiiɗel hautibe yemi Blag be andaɗo banbaɗo Dede mabiaku. Bakko ɓe fuɗɗa yiidel Bimbo ɓe Dede ɓe warti sobiraɓe ɗer ɗe dudɓi ɗiɗi. Ɗenɓawo ɗon ɓesen ɗiri der hakkilo.
Bimbo omeɗayi tegal omeɗayi ɗanyigo. Omani hore mako owaɗi bukkwai ɓoi, fat oreni kon fere ɗer maɓɓe mauni oreni iyaluji mako.
==Fulu==
Fim mako je aranɗe yake oɓurti der fim owo Blow ha hitanɗe 1995 tare ɓe Femi Adebayo ɗenbo otokki ɓawo be out of bonds ha 1997 be Richard Mofe Damijo. <ref>https://m.imdb.com/title/tt0489534/|title= Out of Bounds|website=Internet Movie Database|accessdate=25 October 2014}}</ref> Ɓe subɓimo ha dar ɗe Best actress in a leading role ha hitanɗe 2013 yake ɓangal [[nollywood]] movies awards.
Ɓe teddinimo chahuko koheɓi hautiɓe:
#Fijoowo ɓurɗo moƴƴude walla fijoowo Engele e nder leydi [[Naajeeriya|Najeriya]] e hitaande 1997 2.Njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijooji ngam filmo heavens hell e hitaande 2015 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Eko <ref>https://yen.com.gh/<nowiki> |website=yen.com.gh |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=28 April 2021}}</nowiki></ref>
==Hiimobe==
{{Reflist}}
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
b08mm2d1w8ak1juqrqrvq2kqd5760c1
Bisi Adeleye-Fayemi
0
7074
170265
159555
2026-05-15T17:31:07Z
MOIBARDE
10068
170265
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bisi Adeleye-Fayemi.jpg|thumb|Bisi Adeleye-Fayemi]]{{Databox}}
'''Bisi Adeleye-Fayemi''' (dugumi 11 lewru Juun 1963) ko debbo mo'oɗo lesdi [[Naajeeriya]] e leydi Biritaniya, mawɗo e jaɓɗo politik. O laati debbo arandeejo lesdi Ekiti, ''Nigeria'' bana debbo gomnati lesdi Ekiti [[Kayode Fayemi]] diga 2018 haa 2022. O waɗi ko o laamiiɗo arandeejo diga 2010 haa 2014 wakkati arandeejo gorko maako to laamu. Nder hitaande 2001, o haɓɓiti doolaaɓe [[Afirik|Afrik]] Fedde Ɓamtaare Haaru (AWDF), jaɓol jaɓol ganndal [[Afrik]] fuɗɗii. O ɗon huuwa bana jaɓɗo jaɓɓaaku lesdi lesdi lesdi Nigeria, o ɗon laato bana jaɓɓaaki jaɓɓaako jaɓɓaago lesdi lesdi lesdi lesdi [[London]] nder hitaande 2017. O woni ''CEO Above Whispers Limited'', e o ɗon jaɓɓa ummaatoore internet biyeteeɗo Abovewhispers.com.
Nde gorko maako Dr. [[Kayode Fayemi]] o jeyaa dow laamu Gobernaaɗo lesdi Ekiti, Nigeria, o jeyaa e nder kuugal jaɓugo siyaasa, hokki darnde yimɓe e kuugal hawtaaki yimɓe nder lesdi Ekiti. O ardii haɓɓugo dooka ngam waɗugo sariyaaji hakkilo dow halleende dow jinsi (2011, ɓe waylitii nder [[lewru]] oktoobar 2019), sariyaaji haɓɓiiji haɗi (2013) e sariyaaji hakkilantaaku HIV (2014). O ɗon tokki kuugal dow huutoreeki e ɓeydaago ɗiɗawre ɗe bana ardiiɗo debbo lesdi Ekiti ngam wakkati ɗiɗaɓo.
O ɗon jeyaa nder jaayɗe mawɗe nder Fedde Ɓamtaare Haaruɓe [[Afrik]]. O woni hooreejo jaɓde jaɓde hooreejo jaŋde jaɓnde jaɓde jeyaaɓe e jaɓde rewɓe Nigeria e kadi o jeyaa e jaɓnde Jaŋde Jaŋde Elizade nder lesdi Nigeria. O ɗon jeyaa jooni hooreejo jaayɗe jaayɗe jeyaaɗe e jeyaaɗe nder lesdi Ekiti e hooreejo jaaynde jeyaaɗe bee nyau AIDS nder lesdi Ekit.O ɗon wondi nder kawtal mawɗo nder kawtal ardiiɓe rewɓe [[Afrik]] (AWLN) e nder kawtal awdi mawɗo AWLN-Nigeria, to o ɗon huuwana dow darnde.
Adeleye-Fayemi jibinaa nder Liverpool, Ingiltere, nder 11 lewru Juun 1963. O heɓii jaŋde maako e jaŋde makko nder taariika diga jaŋde Ife, jooni jaŋde Obafemi Awolowo, Nigeria. O heɓii boo MA nder Gender e Society (1992) diga Middlesex University, UK. O ɗon jeyaa jooni ''CEO, Above Whispers Limited'', ɗon jeyaa e ɓamtaare ardiiɓe ngam rewɓe, e o ɗon jaɓɓa ummaatoore onlinenere biyeteeɗo ''Abovewhispers.com'', to o ɗon winndita kolonna ''week weekly'' biyeteeɗo "''Loud Whispers''". O waɗi haa ɓaawo nde o laati laamiiɗo haakoore ''UN Women Nigeria'', nden o waɗii ɓaawo nde ɗum laamiiɗo mo'o ardiiɗo anndal dow laamiiɗo, jaŋde [[London]].Adeleye-Fayemi woni mawɗo Loud Whispers (2017), ''Speaking for Myself'' (2013), e deftere autobiography wi'eteeɗo Speaking above a Whisper (2013). O waɗi kadi ko o wurtinaani ɗemngal " ''Voice, Power and Soul'' " .
== Jaŋde ==
Bisi Adeleye-Fayemi jibinaa nder Liverpool, Ingiltere, nder 11 lewru Juun 1963. O heɓii jaŋde makko e jaŋde maako nder taariika e Jaŋde Ife, jooni jaŋde [[Obafemi Awolowo]], Nigeria. O heɓii boo MA nder Gender e Fedde (1992) diga Middlesex University, UK.O ɗon jeyaa jooni CEO, Above Whispers Limited, ɗon jeyaa e ɓamtaare ardiiɓe ngam rewɓe, e o ɗon jaɓɓa ummaatoore internet biyeteeɗo ''Abovewhispers.com,'' to o ɗon winnda kolonna week week week biyeteeɗo "Loud Whispers". O waɗi haa ɓaawo ɗon o ɗonno haakoowo lesdi lesdi lesdi lesdi Nigeria, o ɗonno o ɗonno boowo haa ɓaawo maajum o ɗonno haa maako haa maako haa lesdi lesdi lesdi.<ref>[https://www.kcl.ac.uk/sspp/departments/alc/People/Visiting-Appointments/Visiting-Senior-Research-Fellows/Ms.-Bisi-Adeleye-Fayemi.aspx "Ms. Bisi Adeleye-Fayemi"], Visiting Senior Research Fellows, African Leadership Centre, King's College London.</ref>
== Kuugal ==
O waɗi hooreejo Akina Mama wa Afrika (AMwA), jaaynde ɓamtaare hawrugol rewɓe Afrik, e London, UK, diga 1991 haa 2001, e hooreejo jaaynde mawɗo jaaynde Afrik Fedde Ɓamtaare rewɓe Afrik (AWDF), jaayndi arande Afrik fuu, je ɗon wallita kuugal jaayndeeji ɓamtaare hakkeeji rewɓe nder Afrika, diga 2001 haa 2010.
Nder duuɓi maako nder UK, Bisi Fayemi huuwani nder Daartol Ɓaɗeewal ngam darnde jaangoowo. Nden o laati ardiiɗo Akina Mama wa Afrika (AMwA) , jaaynde ɓamtaare hawral hawral rewɓe [[Afrik]] e London, UK, e jaaynde [[Afrik]] nder Kampala, [[Ugannda|Uganda]], diga 1991 haa 2001. Nde o woni hooreejo AMwA, o waɗi [[Afrik]] ''Women Leadership Institute'' (AWLI), forum jaŋde e jokkondirde e rewɓe Afriknaaɓe. Jaɓɓorgo Kewuuji pinal ngal o ɓamtaama warti taƴre mawnde haa hannde AWLI haani janngude rewɓe 6,000 nder [[Afrik]], ɓurɓe maɓɓe boo ɗon haɓɓo dow kuugal waɗugo ko'e dow dow dow dow ngam waɗugo ko ɓe njiɗi bana Ministooɓe, Lammbaaɓe, janngooɓe, ardiiɓe ummatoore ummatoore e kuugal yimɓe nder kawtal duniyaaru.
Adeleye-Fayemi ɗon haandi bee goɗɗe ummaatooje hakkiilooje rewɓe e haɓɓuki yimɓe, hawti bee hooreejo ''International Network of Women Funds'', hooreejo ''Association for Women's Rights in Development'' (AWID), e hooreejo International Women's Health Coalition (IWHC). O ɗon wondi nder hooreejo jaɓooɓe ngam Comic Relief (UK).
Leymah Gbowee daga Liberia, laamɗo Nobel for Peace 2011 , hokki Adeleye-Fayemi's 50th ''birthday lecture'' e hitaande 2013. "Hande ɗon laɓɓina wayla: Laddal debbo afriknaajo", kubaruuji ɗi ɗon holli no goɗɗum Adeleye-Fayemi ɗon walli gollal Gbowee nder Liberia, haa o heɓta ''Nobel Prize''. Gbowee holli no Adeleye-Fayemi, hooreejo AWDF, wallitii e gollaade darnde rewɓe ngam jam nder Liberia nder ɓesngu mum, o wi'i: "Min ɗon ɗaɓɓita waylude, ammaa min ɗon hoola goɗɗo wari hisna min. Wakkati ɗuuɗɗi, ɓernde men ɗon mbaɗata waylude e waɗugo bana non, ɗum firti en ngalaa waylude dow en. Ammaa, Bisi, a wallimin ngam waylude. A walliima darnde maaɗa ngam waɗugo yiide e hollaago waylude waawde, a wallii ngam walliugo. Mi heɓii ko ''Nobel'' ngam yimɓe bana maaɗa. Nde nden ɲalalnde, a yi'ii yam. A yi'ii wala wala wala. Hannde, min mbi'a, 'Thanks.' A wallimin walliugo waylude".
== Nolde hoore ==
O waree [[Kayode Fayemi]], mo o jeyaaɗo dowla Ekiti State nder 2010, e nder 2018; ɓe kawti wakkati ɓe ɗon janngooɓe, ɓe woodi ɓiɗɗo gooto bee maɓɓe, Folajimi Fayemi (doduɗo 1994).
== Ceede e anndal ==
Adeleye-Fayemi heɓi "''Changing the Face of Philanthropy" award'' e nder hitaande 2007, e nder nder nder 20 rewɓe Afriknaaɓe ɓurɓe semmbe nder hitaande 2009 e nder nder karallaagal ''New Afrika''. Nder hitaande 2011, ''Women Deliver'' waɗii ko o gooto e yimɓe 100 ɓurɓe mawnude nder duuniyaaru, ngam ɓe ɓeyda hakkilooji rewɓe e rewɓe.
Nder hitaande 2019, o heɓii sariya ardiiɓe Zik 2018 ngam ardiiɓe ardiiɓe yimɓe e jaɓɓaade e jaɓde e jaɓugol politik ummatoore (PPRAC).
== Ɗe kuutorɗe ==
* 2020 Hol woni Wrapper maaɗa?
* 2017 Loud Whispers
* 2013 Talki dow haɓɓugo haɓɓugo <ref>Adeleye-Fayemi (2013) ''Speaking Above A Whisper'', Ibadan, Nigeria: Amandla Consulting.</ref>
* 2013 Talki ngam hoore am
* 2008 Voice, Power and Soul (ko'o e Jessica Horn) <ref name=":0" />[15]<ref name=":1" />
== Firooji ==
[[Category:Rewɓe Naajeeriya]]
[[Category:Rewɓe]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
smctyate34lhgypceke09v1bvm5xcnw
Biodun Obende
0
7943
170257
91237
2026-05-15T16:42:08Z
MOIBARDE
10068
170257
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Biodun obende''' o noddi o jokki fudebol nder Finland e Uche Eucharia to o jokki bee Naijeriya'en feere. O wari nder lewru abriil 2007 nden o ɗon jooɗa haa jooni ngam Kokkolan Palloveikot. O fuɗɗi wurugo bee kiimol Finnish NiceFutis nden o wondi go'oɗo ɓurɗo gollaade nder hitaande nden.Biodun Obende (o daayaama ƴande 14 e nder lewru Jun hiitande ndungu alif 1987) ko jokkondirɗo fuɗnaali rewɓe [[naajeeriya]] o jogiiɗo e nder leydi Finlandiya.<ref name="soc">[https://int.soccerway.com/players/obende-biodun/126675/ Biodun Obende], Soccerway, Retrieved 2 February 2016</ref>
Obende jibini nder Ajegunle nder hitaande 1987 nder wuro polygamous bee deerɗiraaɓe. O woodi deerɗiraaɓe mawɓe njoweeɗiɗo e go'oto. jibini nder Ajegunle nder hitaande 1987 nder wuro polygame e deerɗi. O woodi deerɗiraaɓe mawɓe njoweeɗiɗo e go'oto debbo.<ref name="nigerian">[http://www.thenigerianvoice.com/news/46544/6/hard-tackles-from-boys-made-me-a-better-player-obe.html Hard tackles from-boys-made-me-a-better-player-Obende], TheNigerianVoice.com, Retrieved 2 February 2016</ref>
O noddi o yiya fudebol nder lesdi Finland diga [[Ngozi Eucharia Uche|Uche Eucharya]], to o yiya bee yimɓe lesdi Naajeeriya feere. O wari nder lewru abriil 2007 nden o ɗon jogii ko'e maako e jokkondirde e Kokkolan Palloveikot. O fuɗɗi wurugo bee kiimol Finnaandi NiceFutis<ref name="soc">[https://int.soccerway.com/players/obende-biodun/126675/ Biodun Obende], Soccerway, Retrieved 2 February 2016</ref> o laati marɗo gollal nder hitaande nden.
== Firooji ==
[[Category:Rewɓe Naajeeri]]
[[Category:Rewɓe]]
==Teytul==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
1q9otl6dp4aao4fdysmdjw5ag3c3i7m
170258
170257
2026-05-15T16:46:08Z
MOIBARDE
10068
Add link
170258
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Biodun obende''' o noddi o jokki fudebol nder [[Finland]] e Uche Eucharia to o jokki bee Naijeriya'en feere. O wari nder lewru abriil 2007 nden o ɗon jooɗa haa jooni ngam Kokkolan Palloveikot. O fuɗɗi wurugo bee kiimol Finnish NiceFutis nden o wondi go'oɗo ɓurɗo gollaade nder hitaande nden.Biodun Obende (o daayaama ƴande 14 e nder lewru Jun hiitande ndungu alif 1987) ko jokkondirɗo fuɗnaali rewɓe [[naajeeriya]] o jogiiɗo e nder leydi Finlandiya.<ref name="soc">[https://int.soccerway.com/players/obende-biodun/126675/ Biodun Obende], Soccerway, Retrieved 2 February 2016</ref>
Obende jibini nder Ajegunle nder hitaande 1987 nder wuro ''polygamous'' bee deerɗiraaɓe. O woodi deerɗiraaɓe mawɓe njoweeɗiɗo e go'oto. jibini nder Ajegunle nder hitaande 1987 nder wuro polygame e deerɗi. O woodi deerɗiraaɓe mawɓe njoweeɗiɗo e go'oto debbo.<ref name="nigerian">[http://www.thenigerianvoice.com/news/46544/6/hard-tackles-from-boys-made-me-a-better-player-obe.html Hard tackles from-boys-made-me-a-better-player-Obende], TheNigerianVoice.com, Retrieved 2 February 2016</ref>
O noddi o yiya fudebol nder lesdi [[Finland]] diga [[Ngozi Eucharia Uche|Uche Eucharya]], to o yiya bee yimɓe lesdi [[Naajeeriya]] feere. O wari nder lewru abriil 2007 nden o ɗon jogii ko'e maako e jokkondirde e Kokkolan Palloveikot. O fuɗɗi wurugo bee kiimol [[Finland|Finnaandi]] NiceFutis<ref name="soc">[https://int.soccerway.com/players/obende-biodun/126675/ Biodun Obende], Soccerway, Retrieved 2 February 2016</ref> o laati marɗo gollal nder hitaande nden.
== Firooji ==
[[Category:Rewɓe Naajeeri]]
[[Category:Rewɓe]]
==Teytul==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
h3grncrmeb0zr76t4ywr18at16sbu4d
Bimbo Ademoye
0
9950
170250
170249
2026-05-15T12:22:31Z
MOIBARDE
10068
170250
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Bimbo Ademoye''' (HeɗtoR) (jibinaa ko ñalnde 4 feebariyee 1991), ko fijoowo [[Naajeeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e hitaande 2023 ngam darnde makko e nder filmo Selina.<ref>{{cite web|title=Night of Upsets at the AMVCAs: Full List of Winners and Nominees|url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/|website=Open Country Mag|access-date=May 26, 2023}}</ref>
==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol==
Bimbo Ademoye jibinaa ko ñalnde 4 lewru feebariyee hitaande 1991, to wuro [[Lagos]], to bannge worgo-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="thisday">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghafla.com/ng/actress-bimbo-ademoye-celebrates-her-birthday-with-stunning-photos/|title=Actress Bimbo Ademoye celebrates her birthday with stunning photos|date=2019-02-09|access-date=2019-02-09}}</ref> Bimbo Ademoye e mawniiko debbo Adebike Maryam ko baaba maɓɓe mawni ɓe ɓaawo jibnaaɓe maɓɓe ceerti nde o mari duuɓi 2 tan.<ref>{{Cite news|last=Mbuthia|first=Mercy|date=May 10, 2023|title=Bimbo Ademoye's biography: husband, surgery, relationship|url=https://www.legit.ng/1362353-bimbo-ademoye-biography-weight-loss-surgery-relationship.html|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
O heɓi jaŋde makko hakkundeere ko e duɗal Mayflower, o woni kadi jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Covenant, ɗo o janngi njuɓɓudi njulaagu.<ref name="Nigeria 2022">{{Cite news|last=|first=|title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=2022-10-01|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref> E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde ''The Punch'', o wiyi ko baaba gooto jibini mo, ballitooɗo golle ɗe o suɓii ɗee.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/my-dad-took-me-to-my-first-audition-bimbo-ademoye/|title=My dad took me to my first audition – Bimbo Ademoye|date=2018-09-16|newspaper=[[The Punch]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
Kugal
E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde wiyeteende ''The Daily Independent,'' Bimbo Ademoye wiyi wonde golle makko e nder fijirde puɗɗii ko e hitaande 2014 nde o waɗtaa e filmo tokooso biyeteeɗo ''Where Talent Lies. Film'' o heɓi njeenaaje ummoraade e ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele [[Afrik]].<ref name="di">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O siftinii Uduak Isong ko jannginoowo makko, ballitooɗo mo e naatde e nder gollordu nduu.<ref name="di2">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref>[9] E hitaande 2015, Ademoye naati e filmo mum gadano ko fayti e jom suudu maa, mo Isong kadi waɗi.[10]
E nder deftere nde jaaynde ''Premium Times'' winndi e hitaande 2018, o limtaama e nder limlebbiiji joy ɗi nganndu-ɗaa ina njogii golle moƴƴe ko adii nde hitaande ndee joofata.[11] E lewru saawiyee 2018, o wondi e Stella Damasus e nder filmo Gone, mo Daniel Ademinokan ardii. Ademoye siftinii gollodaade e Damasus ko huunde tiiɗnde e nder golle makko.[12]
O suɓaama ngam wonde fijoowo ɓurɗo moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e nder njeenaari cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic e hitaande 2018, ngam darnde makko e nder filmo Backup Wife (2017).[13]
E nder njeenaaje filmuuji City People 2018, o suɓaama ngam wonde Feññinaande hitaande ndee, fijoowo keso ɓurɗo moƴƴude e fijoowo ɓurɗo moƴƴude garoowo.[14] Darnde Bimbo nder Backup Wife kadi waɗi mo nominaasiyoŋ ngam wonde darnde ɓurnde moƴƴude e nder njeenaari 2018 to Naajeeriya.[15] O heɓi kadi nominaasiyoŋaaji ɗiɗi e nder njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e nder Nollywood Awards 2018 ngam darnde makko e nder Personal Assistant, o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijirde e nder filmo.[16]
Ademoye siforaama no neɗɗo mawɗo e nder jaayɗe keewɗe.[17][18][3]
==Filmogaraafi ==
Sehilaaɓe rewɓe (2019)[19] hono Ivie Ɓesngu nguu (2019)[20] Kamsi (2018) hono Ije Heɓde dow makko (2018)[21] hono Sandy Annoore e nder niɓɓere (2018) Balloowo neɗɗo (2018)[16] ko Mona Ɓiɓɓe rewɓe jom en galleeji[3] (2015) hono Omolola Gone (2018) [12] Ñalɗi cakkitiiɗi[17] Debbo Ɓooyɗo[11] (2017) ko Wuraola Jaaynde debbo Naajeeriya jom hakkille[11] (2017) hono Lola Ko Ko fayti e Jom suudu Maa[11] Charmed [17] (2018) ko Lola Tomaas Rofiya taƴoowo Loran[10] ko Rofiya Ko ɗum woni (2016) hono Kerry Debbo am & Miin (2017) hono Georgina Annoore e nder niɓɓere (2019) Njiylawu Baami (2019) as Ajunde Ife Ina nanndi e asamaan (2019) Pakket keeriiɗo (2019) hono Lotta Sukaare Rush (2019) ko Sukaare Bola Affy tedduɗo (2020) ko Toche Yetto (2020) ko Jaklin Nneka mboddi mbelndi (2020) hono Ada Yidde ko oole (2020) Nguurndam kulɓiniiɗam ɗoo (2021) Nguurndam mburu[22] (2021) ko Todowede Fenaande hakkunde (2021) ko Kileopatra 13 ɓataakeeji (2021) Ayinla (2021) hono Fali Hustle (film 2021) hono Hadiza Naatgol Kujus (2020) ko Ebi Anikulapo (2022) Arolake Seliina[23] ko Seliina Giɗli mawɗi (2023) hono Adina Jagun Jagun (2023) as Morohunmbo Njeenaaje e noddaali Hitaande Kewu Kategori Njeñtudi Ref 2017 Njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e ''Nollywood'' Feññinaande hitaande ndee –debbo Toɗɗaaɗo [24] 2018 Njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e ''Nollywood'' Njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e ballondiral Won [25]. Kiss ɓurɗo moƴƴude e nder filmo cuɓaama [26] ''2019 City'' Yimɓe ''Film Award'' Ɓurɗo Teskeede E Filmuuji Cinema Won 2020 AMVCA fijoowo e nder komedi (Film/Serie tele) Suɓaama [27] Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood Ko ɓuri moƴƴude e fijde e nder darnde ballondiral (Engele) Woni [28] 2022 Afrik Magic Suɓngo Yiyooɓe Njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi cuɓaama [1] 2023 Afrik Magic 'Suɓngo Yiyooɓe Njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji keɓii [29][30] Ko ɓuri moƴƴude e filmuuji, filmuuji walla series teleeji cuɓaama Tagoowo lowre renndo ɓurnde moƴƴude e internet toɗɗaama
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
ln0icq8v69gpgjh0l6la9cpd9xlhssi
170251
170250
2026-05-15T12:30:11Z
MOIBARDE
10068
170251
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Bimbo Ademoye''' (HeɗtoR) (jibinaa ko ñalnde 4 feebariyee 1991), ko fijoowo [[Naajeeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e hitaande 2023 ngam darnde makko e nder filmo Selina.<ref>{{cite web|title=Night of Upsets at the AMVCAs: Full List of Winners and Nominees|url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/|website=Open Country Mag|access-date=May 26, 2023}}</ref>
==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol==
Bimbo Ademoye jibinaa ko ñalnde 4 lewru feebariyee hitaande 1991, to wuro [[Lagos]], to bannge worgo-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="thisday">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghafla.com/ng/actress-bimbo-ademoye-celebrates-her-birthday-with-stunning-photos/|title=Actress Bimbo Ademoye celebrates her birthday with stunning photos|date=2019-02-09|access-date=2019-02-09}}</ref> Bimbo Ademoye e mawniiko debbo Adebike Maryam ko baaba maɓɓe mawni ɓe ɓaawo jibnaaɓe maɓɓe ceerti nde o mari duuɓi 2 tan.<ref>{{Cite news|last=Mbuthia|first=Mercy|date=May 10, 2023|title=Bimbo Ademoye's biography: husband, surgery, relationship|url=https://www.legit.ng/1362353-bimbo-ademoye-biography-weight-loss-surgery-relationship.html|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
O heɓi jaŋde makko hakkundeere ko e duɗal Mayflower, o woni kadi jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Covenant, ɗo o janngi njuɓɓudi njulaagu.<ref name="Nigeria 2022">{{Cite news|last=|first=|title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=2022-10-01|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref> E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde ''The Punch'', o wiyi ko baaba gooto jibini mo, ballitooɗo golle ɗe o suɓii ɗee.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/my-dad-took-me-to-my-first-audition-bimbo-ademoye/|title=My dad took me to my first audition – Bimbo Ademoye|date=2018-09-16|newspaper=[[The Punch]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
Kugal
E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde wiyeteende ''The Daily Independent,'' Bimbo Ademoye wiyi wonde golle makko e nder fijirde puɗɗii ko e hitaande 2014 nde o waɗtaa e filmo tokooso biyeteeɗo ''Where Talent Lies. Film'' o heɓi njeenaaje ummoraade e ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele [[Afrik]].<ref name="di">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O siftinii Uduak Isong ko jannginoowo makko, ballitooɗo mo e naatde e nder gollordu nduu.<ref name="di2">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref>[9] E hitaande 2015, Ademoye naati e filmo mum gadano ko fayti e jom suudu maa, mo Isong kadi waɗi.[10]
E nder deftere nde jaaynde ''Premium Times'' winndi e hitaande 2018, o limtaama e nder limlebbiiji joy ɗi nganndu-ɗaa ina njogii golle moƴƴe ko adii nde hitaande ndee joofata.[11] E lewru saawiyee 2018, o wondi e Stella Damasus e nder filmo Gone, mo Daniel Ademinokan ardii. Ademoye siftinii gollodaade e Damasus ko huunde tiiɗnde e nder golle makko.[12]
O suɓaama ngam wonde fijoowo ɓurɗo moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e nder njeenaari cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic e hitaande 2018, ngam darnde makko e nder filmo Backup Wife (2017).[13]
E nder njeenaaje filmuuji City People 2018, o suɓaama ngam wonde Feññinaande hitaande ndee, fijoowo keso ɓurɗo moƴƴude e fijoowo ɓurɗo moƴƴude garoowo.[14] Darnde Bimbo nder Backup Wife kadi waɗi mo nominaasiyoŋ ngam wonde darnde ɓurnde moƴƴude e nder njeenaari 2018 to Naajeeriya.[15] O heɓi kadi nominaasiyoŋaaji ɗiɗi e nder njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e nder Nollywood Awards 2018 ngam darnde makko e nder Personal Assistant, o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijirde e nder filmo.[16]
Ademoye siforaama no neɗɗo mawɗo e nder jaayɗe keewɗe.[17][18][3]
==Filmogaraafi==
Ɗo Talannde woni[19] (2014) hono Rahiiyel
Sukaaɓe rewɓe ɓe ngalaa hoolaare[3] (2015) hono Omolola
Ko ɗum woni (2016) hono Kerry
Ko Haala Gorko Ma[11] (2016) Silo Kama
Ñaawirde ndee (2016) ko Ebele
Debbo am & Miin (2017) ko Georgina
Debbo Backup[11] (2017) hono Wuraola
Jaaynde debbo Naajeeriya jom hakkille[11] (2017) hono Lola
Koɗorɗe (2017) ko ivy
Baaba kaalis (2017) ko Silvia
(2018) ko Lola Tomaas
Rofiya Taƴoowo Loran[10] ko Rofiya
Kamsi (2018) ko Ije
Yahii (2018)[12]
Heɓde dow makko (2018)[20] hono Sandy
Balloowo neɗɗo (2018)[16] ko Mona
Sehilaaɓe rewɓe (2019)[21] ko Ivie
Ɓiɓɓe ɓesngu (2019)[22]
Ñalɗi cakkitiiɗi[17] (2019) ko Jam
Mi soulmate (2019) as nike adenuga
Annoore E Niɓɓere (2019) hono Ifeoma
Rechercheur Baami (2019) as ajunde ife
Ina nanndi e asamaan (2019)
Pakket keeriiɗo (2019) hono Lotta
Suukara ɓuuɓɗo (2019) ko Suukara Bola
Affy tedduɗo (2020) hono Toche
Yettaade (2020) ko Jaklin
Nneka mboodi mbelndi (2020) ko Ada
Yidde ko oole (2020) ko Linda
Naatgol Kujus (2020) ko Ebi
Kulɓiniiɗo ina wuuri ɗoo (2021)
Doggol ƴeewndo (2021) ko Efe
Nguurndam mburu[23] (2021) hono Todowede
Lii hakkunde (2021) ko Kleopatra
Mask (2021) ko sotonye
13 Ɓataakeeji (2021)
Ayinla (2021) ko Fali
Hustle (2021) ko Hadiza
Suuɗde 'N Seek' (2021) ko Aishat
Anikulapo (2022) Arolake
Boss dow (2022) ko Becky
Hoore dow biyeeji (2022) hono Cheta
Seliina[24] ko Seliina
Ko woni heen fof ina jalba (2023) hono Basira
Dewgal Selina (2023) ko Selina
Giɗli mawɗi (2023) ko Adina
Sirru damal ɓaawal (2023) hono Sochi
Jagun jagun (2023) as Morohunmbo
Kujus kadi (2023) ko Ebi
Otel Labamba (2024) ko detektor zizi
Ko ɓerɗe njiɗi (2024) ko Benny
Huunde e worɓe (2024) hono Oreoluwa
Capanɗe tati haa capanɗe tati e go’o (2024) hono Genevieve
Hoodere jaaynde (2024) ko Cara
Nanngugol suudu (2024) hono Steph
Nokkuuji ɗi cikkaaka (2024) ko Prosper
Sirru tokooso dirtuɗo (2024)
Jannginoowo Dorkas (2024) ko Dorkas
Ɗaɗi cakkitiiɗi (2024) ko Morenike
Innde e tikkere (2024) ko Daberechi
Yidde nde peewnaaka (2024) hono Adetola
Ruuse (2024) ko Shalewa
Timini (2024) ko Liliyan
Reel Yiɗde (2025) ko Chizaram
Suky (2025) ko Doktoor Simisola
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Hitaande Kewu Cate Njeñtudi Ref
2017 Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood Feññinde hitaande –debbo toɗɗaaɗo [25]
2018 Njeenaaje Nollywood ɓurɗe moƴƴude Won [26]
Kiss ɓurɗo moƴƴude e filmo toɗɗaaɗo [27]
2019 City People film Award ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji sinemaa keɓii
2020 AMVCA Fijoowo e nder Komedi (Film/Serie Tele) Toɗɗaama [28]
Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood ko debbo ɓurɗo moƴƴude e nder golle ballitooje (Engele) Won [29]
2022 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmo komedi toɗɗaaɗo [1]
2023 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ko debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji komedi/teleeji keɓii [30][31]
Ko ɓuri moƴƴude e fijooji e nder drama, filmo walla series teleeji cuɓaama
Tagɗo loowdi renndo ɓurndi moƴƴude e internet toɗɗaama
==Tuugnorgal==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
h2fo6zz0o46qb8bggav979jpi79q6yy
170252
170251
2026-05-15T12:38:31Z
MOIBARDE
10068
Add references
170252
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Bimbo Ademoye''' (HeɗtoR) (jibinaa ko ñalnde 4 feebariyee 1991), ko fijoowo [[Naajeeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e hitaande 2023 ngam darnde makko e nder filmo Selina.<ref>{{cite web|title=Night of Upsets at the AMVCAs: Full List of Winners and Nominees|url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/|website=Open Country Mag|access-date=May 26, 2023}}</ref>
==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol==
Bimbo Ademoye jibinaa ko ñalnde 4 lewru feebariyee hitaande 1991, to wuro [[Lagos]], to bannge worgo-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="thisday">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghafla.com/ng/actress-bimbo-ademoye-celebrates-her-birthday-with-stunning-photos/|title=Actress Bimbo Ademoye celebrates her birthday with stunning photos|date=2019-02-09|access-date=2019-02-09}}</ref> Bimbo Ademoye e mawniiko debbo Adebike Maryam ko baaba maɓɓe mawni ɓe ɓaawo jibnaaɓe maɓɓe ceerti nde o mari duuɓi 2 tan.<ref>{{Cite news|last=Mbuthia|first=Mercy|date=May 10, 2023|title=Bimbo Ademoye's biography: husband, surgery, relationship|url=https://www.legit.ng/1362353-bimbo-ademoye-biography-weight-loss-surgery-relationship.html|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
O heɓi jaŋde makko hakkundeere ko e duɗal Mayflower, o woni kadi jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Covenant, ɗo o janngi njuɓɓudi njulaagu.<ref name="Nigeria 2022">{{Cite news|last=|first=|title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=2022-10-01|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref> E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde ''The Punch'', o wiyi ko baaba gooto jibini mo, ballitooɗo golle ɗe o suɓii ɗee.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/my-dad-took-me-to-my-first-audition-bimbo-ademoye/|title=My dad took me to my first audition – Bimbo Ademoye|date=2018-09-16|newspaper=[[The Punch]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
== Kugal== ==
E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde wiyeteende ''The Daily Independent,'' Bimbo Ademoye wiyi wonde golle makko e nder fijirde puɗɗii ko e hitaande 2014 nde o waɗtaa e filmo tokooso biyeteeɗo ''Where Talent Lies. Film'' o heɓi njeenaaje ummoraade e ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele [[Afrik]].<ref name="di">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O siftinii Uduak Isong ko jannginoowo makko, ballitooɗo mo e naatde e nder gollordu nduu.<ref name="di2">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.citypeopleonline.com/between-bimbo-ademoye-and-isong-uduak-oguamanam/|title=BETWEEN BIMBO ADEMOYE AND ISONG UDUAK OGUAMANAM|date=December 7, 2018|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref> E hitaande 2015, Ademoye naati e filmo mum gadano ko fayti e jom suudu maa, mo Isong kadi waɗi.<ref name="nation">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/bimbo-ademoye-ill-never-lobby-to-win-awards/|location=Lagos, Nigeria|title=BIMBO ADEMOYE: I'll never lobby to win awards|last=AYINLA-OLASUKANMI|first=DUPE|date=November 10, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder deftere nde jaaynde ''Premium Times'' winndi e hitaande 2018, o limtaama e nder limlebbiiji joy ɗi nganndu-ɗaa ina njogii golle moƴƴe ko adii nde hitaande ndee joofata.<ref name="pt">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> E lewru saawiyee 2018, o wondi e Stella Damasus e nder filmo Gone, mo Daniel Ademinokan ardii. Ademoye siftinii gollodaade e Damasus ko huunde tiiɗnde e nder golle makko.<ref name="na">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/working-with-stella-boosted-my-morale-bimbo-ademoye/|location=Lagos, Nigeria|title=Working with Stella boosted my morale, Bimbo Ademoye|last=Adesanya|first=Samuel|date=April 24, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
O suɓaama ngam wonde fijoowo ɓurɗo moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e nder njeenaari cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic e hitaande 2018, ngam darnde makko e nder filmo Backup Wife (2017).<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/complete-list-of-winners-for-the-2018-amvca/|location=Lagos, Nigeria|title=Complete List Of Winners For The 2018 AMVCA|last=AGBO|first=NJIDEKA|date=2018-09-01|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder njeenaaje filmuuji City People 2018, o suɓaama ngam wonde Feññinaande hitaande ndee, fijoowo keso ɓurɗo moƴƴude e fijoowo ɓurɗo moƴƴude garoowo.<ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/nominees-for-2018-city-people-movie-awards-full-list/|title=Nominees For 2018 City People Movie Awards [FULL LIST]|date=2018-09-08|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref>Darnde Bimbo nder Backup Wife kadi waɗi mo nominaasiyoŋ ngam wonde darnde ɓurnde moƴƴude e nder njeenaari 2018 to [[Naajeeriya]].<ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nea-2018-omotola-jalade-funke-akindele-and-odunlade-adekola-nominated-for-nigerian/e3khb67|title=Omotola Jalade, Funke Akindele and Odunlade Adekola nominated for Nigerian Entertainment Awards|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O heɓi kadi nominaasiyoŋaaji ɗiɗi e nder njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e nder Nollywood Awards 2018 ngam darnde makko e nder Personal Assistant, o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijirde e nder filmo.<ref name="bon">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|last=Bada|first=Gbenga|date=2018-12-12|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
Ademoye siforaama no neɗɗo mawɗo e nder jaayɗe keewɗe.<ref name="zumi">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/10-hot-new-nollywood-divas-to-look-out-for.html|title=10 hot, new Nollywood divas to look out for|last=Matazu|first=Hafsah Abubakar|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=2019-02-09}}</ref><ref name="thisday2">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
==Filmogaraafi==
Ɗo Talannde woni<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2014-05-10|title=Where Talent Lies parades budding talents|url=https://thenationonlineng.net/talent-lies-parades-budding-talents/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-06-04|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> (2014) hono Rahiiyel
Sukaaɓe rewɓe ɓe ngalaa hoolaare<ref name="thisday3">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref> (2015) hono Omolola
Ko ɗum woni (2016) hono Kerry
Ko Haala Gorko Ma<ref name="pt2">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> (2016) Silo Kama
Ñaawirde ndee (2016) ko Ebele
Debbo am & Miin (2017) ko Georgina
Debbo Backup[11] (2017) hono Wuraola
Jaaynde debbo Naajeeriya jom hakkille[11] (2017) hono Lola
Koɗorɗe (2017) ko ivy
Baaba kaalis (2017) ko Silvia
(2018) ko Lola Tomaas
Rofiya Taƴoowo Loran[10] ko Rofiya
Kamsi (2018) ko Ije
Yahii (2018)[12]
Heɓde dow makko (2018)[20] hono Sandy
Balloowo neɗɗo (2018)[16] ko Mona
Sehilaaɓe rewɓe (2019)[21] ko Ivie
Ɓiɓɓe ɓesngu (2019)[22]
Ñalɗi cakkitiiɗi[17] (2019) ko Jam
Mi soulmate (2019) as nike adenuga
Annoore E Niɓɓere (2019) hono Ifeoma
Rechercheur Baami (2019) as ajunde ife
Ina nanndi e asamaan (2019)
Pakket keeriiɗo (2019) hono Lotta
Suukara ɓuuɓɗo (2019) ko Suukara Bola
Affy tedduɗo (2020) hono Toche
Yettaade (2020) ko Jaklin
Nneka mboodi mbelndi (2020) ko Ada
Yidde ko oole (2020) ko Linda
Naatgol Kujus (2020) ko Ebi
Kulɓiniiɗo ina wuuri ɗoo (2021)
Doggol ƴeewndo (2021) ko Efe
Nguurndam mburu[23] (2021) hono Todowede
Lii hakkunde (2021) ko Kleopatra
Mask (2021) ko sotonye
13 Ɓataakeeji (2021)
Ayinla (2021) ko Fali
Hustle (2021) ko Hadiza
Suuɗde 'N Seek' (2021) ko Aishat
Anikulapo (2022) Arolake
Boss dow (2022) ko Becky
Hoore dow biyeeji (2022) hono Cheta
Seliina[24] ko Seliina
Ko woni heen fof ina jalba (2023) hono Basira
Dewgal Selina (2023) ko Selina
Giɗli mawɗi (2023) ko Adina
Sirru damal ɓaawal (2023) hono Sochi
Jagun jagun (2023) as Morohunmbo
Kujus kadi (2023) ko Ebi
Otel Labamba (2024) ko detektor zizi
Ko ɓerɗe njiɗi (2024) ko Benny
Huunde e worɓe (2024) hono Oreoluwa
Capanɗe tati haa capanɗe tati e go’o (2024) hono Genevieve
Hoodere jaaynde (2024) ko Cara
Nanngugol suudu (2024) hono Steph
Nokkuuji ɗi cikkaaka (2024) ko Prosper
Sirru tokooso dirtuɗo (2024)
Jannginoowo Dorkas (2024) ko Dorkas
Ɗaɗi cakkitiiɗi (2024) ko Morenike
Innde e tikkere (2024) ko Daberechi
Yidde nde peewnaaka (2024) hono Adetola
Ruuse (2024) ko Shalewa
Timini (2024) ko Liliyan
Reel Yiɗde (2025) ko Chizaram
Suky (2025) ko Doktoor Simisola
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Hitaande Kewu Cate Njeñtudi Ref
2017 Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood Feññinde hitaande –debbo toɗɗaaɗo [25]
2018 Njeenaaje Nollywood ɓurɗe moƴƴude Won [26]
Kiss ɓurɗo moƴƴude e filmo toɗɗaaɗo [27]
2019 City People film Award ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji sinemaa keɓii
2020 AMVCA Fijoowo e nder Komedi (Film/Serie Tele) Toɗɗaama [28]
Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood ko debbo ɓurɗo moƴƴude e nder golle ballitooje (Engele) Won [29]
2022 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmo komedi toɗɗaaɗo [1]
2023 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ko debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji komedi/teleeji keɓii [30][31]
Ko ɓuri moƴƴude e fijooji e nder drama, filmo walla series teleeji cuɓaama
Tagɗo loowdi renndo ɓurndi moƴƴude e internet toɗɗaama
==Tuugnorgal==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
0ic6v23e7zzp3pu8cxuvmvzhf4alimi
170253
170252
2026-05-15T13:51:23Z
MOIBARDE
10068
minor edit
170253
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Bimbo Ademoye''' (HeɗtoR) (jibinaa ko ñalnde 4 feebariyee 1991), ko fijoowo [[Naajeeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e hitaande 2023 ngam darnde makko e nder filmo Selina.<ref>{{cite web|title=Night of Upsets at the AMVCAs: Full List of Winners and Nominees|url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/|website=Open Country Mag|access-date=May 26, 2023}}</ref>
==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol==
Bimbo Ademoye jibinaa ko ñalnde 4 lewru feebariyee hitaande 1991, to wuro [[Lagos]], to bannge worgo-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="thisday">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghafla.com/ng/actress-bimbo-ademoye-celebrates-her-birthday-with-stunning-photos/|title=Actress Bimbo Ademoye celebrates her birthday with stunning photos|date=2019-02-09|access-date=2019-02-09}}</ref> Bimbo Ademoye e mawniiko debbo Adebike Maryam ko baaba maɓɓe mawni ɓe ɓaawo jibnaaɓe maɓɓe ceerti nde o mari duuɓi 2 tan.<ref>{{Cite news|last=Mbuthia|first=Mercy|date=May 10, 2023|title=Bimbo Ademoye's biography: husband, surgery, relationship|url=https://www.legit.ng/1362353-bimbo-ademoye-biography-weight-loss-surgery-relationship.html|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
O heɓi jaŋde makko hakkundeere ko e duɗal Mayflower, o woni kadi jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Covenant, ɗo o janngi njuɓɓudi njulaagu.<ref name="Nigeria 2022">{{Cite news|last=|first=|title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=2022-10-01|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref> E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde ''The Punch'', o wiyi ko baaba gooto jibini mo, ballitooɗo golle ɗe o suɓii ɗee.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/my-dad-took-me-to-my-first-audition-bimbo-ademoye/|title=My dad took me to my first audition – Bimbo Ademoye|date=2018-09-16|newspaper=[[The Punch]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
== Kugal== ==
E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde wiyeteende ''The Daily Independent,'' Bimbo Ademoye wiyi wonde golle makko e nder fijirde puɗɗii ko e hitaande 2014 nde o waɗtaa e filmo tokooso biyeteeɗo ''Where Talent Lies. Film'' o heɓi njeenaaje ummoraade e ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele [[Afrik]].<ref name="di">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O siftinii Uduak Isong ko jannginoowo makko, ballitooɗo mo e naatde e nder gollordu nduu.<ref name="di2">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.citypeopleonline.com/between-bimbo-ademoye-and-isong-uduak-oguamanam/|title=BETWEEN BIMBO ADEMOYE AND ISONG UDUAK OGUAMANAM|date=December 7, 2018|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref> E hitaande 2015, Ademoye naati e filmo mum gadano ko fayti e jom suudu maa, mo Isong kadi waɗi.<ref name="nation">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/bimbo-ademoye-ill-never-lobby-to-win-awards/|location=Lagos, Nigeria|title=BIMBO ADEMOYE: I'll never lobby to win awards|last=AYINLA-OLASUKANMI|first=DUPE|date=November 10, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder deftere nde jaaynde ''Premium Times'' winndi e hitaande 2018, o limtaama e nder limlebbiiji joy ɗi nganndu-ɗaa ina njogii golle moƴƴe ko adii nde hitaande ndee joofata.<ref name="pt">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> E lewru saawiyee 2018, o wondi e Stella Damasus e nder filmo Gone, mo Daniel Ademinokan ardii. Ademoye siftinii gollodaade e Damasus ko huunde tiiɗnde e nder golle makko.<ref name="na">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/working-with-stella-boosted-my-morale-bimbo-ademoye/|location=Lagos, Nigeria|title=Working with Stella boosted my morale, Bimbo Ademoye|last=Adesanya|first=Samuel|date=April 24, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
O suɓaama ngam wonde fijoowo ɓurɗo moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e nder njeenaari cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic e hitaande 2018, ngam darnde makko e nder filmo Backup Wife (2017).<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/complete-list-of-winners-for-the-2018-amvca/|location=Lagos, Nigeria|title=Complete List Of Winners For The 2018 AMVCA|last=AGBO|first=NJIDEKA|date=2018-09-01|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder njeenaaje filmuuji City People 2018, o suɓaama ngam wonde Feññinaande hitaande ndee, fijoowo keso ɓurɗo moƴƴude e fijoowo ɓurɗo moƴƴude garoowo.<ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/nominees-for-2018-city-people-movie-awards-full-list/|title=Nominees For 2018 City People Movie Awards [FULL LIST]|date=2018-09-08|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref>Darnde Bimbo nder Backup Wife kadi waɗi mo nominaasiyoŋ ngam wonde darnde ɓurnde moƴƴude e nder njeenaari 2018 to [[Naajeeriya]].<ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nea-2018-omotola-jalade-funke-akindele-and-odunlade-adekola-nominated-for-nigerian/e3khb67|title=Omotola Jalade, Funke Akindele and Odunlade Adekola nominated for Nigerian Entertainment Awards|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O heɓi kadi nominaasiyoŋaaji ɗiɗi e nder njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e nder Nollywood Awards 2018 ngam darnde makko e nder Personal Assistant, o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijirde e nder filmo.<ref name="bon">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|last=Bada|first=Gbenga|date=2018-12-12|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
Ademoye siforaama no neɗɗo mawɗo e nder jaayɗe keewɗe.<ref name="zumi">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/10-hot-new-nollywood-divas-to-look-out-for.html|title=10 hot, new Nollywood divas to look out for|last=Matazu|first=Hafsah Abubakar|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=2019-02-09}}</ref><ref name="thisday2">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
==Filmogaraafi==
Ɗo Talannde woni<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2014-05-10|title=Where Talent Lies parades budding talents|url=https://thenationonlineng.net/talent-lies-parades-budding-talents/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-06-04|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> (2014) hono Rahiiyel
Sukaaɓe rewɓe ɓe ngalaa hoolaare<ref name="thisday3">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref> (2015) hono Omolola
Ko ɗum woni (2016) hono Kerry
Ko Haala Gorko Ma<ref name="pt2">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> (2016) Silo Kama
Ñaawirde ndee (2016) ko Ebele
Debbo am & Miin (2017) ko Georgina
Debbo Backup[11] (2017) hono Wuraola
Jaaynde debbo Naajeeriya jom hakkille[11] (2017) hono Lola
Koɗorɗe (2017) ko ivy
Baaba kaalis (2017) ko Silvia
(2018) ko Lola Tomaas
Rofiya Taƴoowo Loran[10] ko Rofiya
Kamsi (2018) ko Ije
Yahii (2018)[12]
Heɓde dow makko (2018)[20] hono Sandy
Balloowo neɗɗo (2018)[16] ko Mona
Sehilaaɓe rewɓe (2019)[21] ko Ivie
Ɓiɓɓe ɓesngu (2019)[22]
Ñalɗi cakkitiiɗi[17] (2019) ko Jam
Mi soulmate (2019) as nike adenuga
Annoore E Niɓɓere (2019) hono Ifeoma
Rechercheur Baami (2019) as ajunde ife
Ina nanndi e asamaan (2019)
Pakket keeriiɗo (2019) hono Lotta
Suukara ɓuuɓɗo (2019) ko Suukara Bola
Affy tedduɗo (2020) hono Toche
Yettaade (2020) ko Jaklin
Nneka mboodi mbelndi (2020) ko Ada
Yidde ko oole (2020) ko Linda
Naatgol Kujus (2020) ko Ebi
Kulɓiniiɗo ina wuuri ɗoo (2021)
Doggol ƴeewndo (2021) ko Efe
Nguurndam mburu[23] (2021) hono Todowede
Lii hakkunde (2021) ko Kleopatra
Mask (2021) ko sotonye
13 Ɓataakeeji (2021)
Ayinla (2021) ko Fali
Hustle (2021) ko Hadiza
Suuɗde 'N Seek' (2021) ko Aishat
Anikulapo (2022) Arolake
Boss dow (2022) ko Becky
Hoore dow biyeeji (2022) hono Cheta
Seliina[24] ko Seliina
Ko woni heen fof ina jalba (2023) hono Basira
Dewgal Selina (2023) ko Selina
Giɗli mawɗi (2023) ko Adina
Sirru damal ɓaawal (2023) hono Sochi
Jagun jagun (2023) as Morohunmbo
Kujus kadi (2023) ko Ebi
Otel Labamba (2024) ko detektor zizi
Ko ɓerɗe njiɗi (2024) ko Benny
Huunde e worɓe (2024) hono Oreoluwa
Capanɗe tati haa capanɗe tati e go’o (2024) hono Genevieve
Hoodere jaaynde (2024) ko Cara
Nanngugol suudu (2024) hono Steph
Nokkuuji ɗi cikkaaka (2024) ko Prosper
Sirru tokooso dirtuɗo (2024)
Jannginoowo Dorkas (2024) ko Dorkas
Ɗaɗi cakkitiiɗi (2024) ko Morenike
Innde e tikkere (2024) ko Daberechi
Yidde nde peewnaaka (2024) hono Adetola
Ruuse (2024) ko Shalewa
Timini (2024) ko Liliyan
Reel Yiɗde (2025) ko Chizaram
Suky (2025) ko Doktoor Simisola
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Hitaande Kewu Cate Njeñtudi Ref
2017 Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood Feññinde hitaande –debbo toɗɗaaɗo [25]
2018 Njeenaaje
ɓurɗe moƴƴude Won [26]
Kiss ɓurɗo moƴƴude e filmo toɗɗaaɗo [27]
2019 City People film Award ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji sinemaa keɓii
2020 AMVCA Fijoowo e nder Komedi (Film/Serie Tele) Toɗɗaama [28]
Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood ko debbo ɓurɗo moƴƴude e nder golle ballitooje (Engele) Won [29]
2022 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmo komedi toɗɗaaɗo [1]
2023 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ko debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji komedi/teleeji keɓii [30][31]
Ko ɓuri moƴƴude e fijooji e nder drama, filmo walla series teleeji cuɓaama
Tagɗo loowdi renndo ɓurndi moƴƴude e internet toɗɗaama
==Tuugnorgal==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
blpx99r1gdmsviytf7ay3w882lqjp8i
170254
170253
2026-05-15T16:16:47Z
MOIBARDE
10068
Add references
170254
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Bimbo Ademoye''' (HeɗtoR) (jibinaa ko ñalnde 4 feebariyee 1991), ko fijoowo [[Naajeeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e hitaande 2023 ngam darnde makko e nder filmo Selina.<ref>{{cite web|title=Night of Upsets at the AMVCAs: Full List of Winners and Nominees|url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/|website=Open Country Mag|access-date=May 26, 2023}}</ref>
==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol==
Bimbo Ademoye jibinaa ko ñalnde 4 lewru feebariyee hitaande 1991, to wuro [[Lagos]], to bannge worgo-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="thisday">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghafla.com/ng/actress-bimbo-ademoye-celebrates-her-birthday-with-stunning-photos/|title=Actress Bimbo Ademoye celebrates her birthday with stunning photos|date=2019-02-09|access-date=2019-02-09}}</ref> Bimbo Ademoye e mawniiko debbo Adebike Maryam ko baaba maɓɓe mawni ɓe ɓaawo jibnaaɓe maɓɓe ceerti nde o mari duuɓi 2 tan.<ref>{{Cite news|last=Mbuthia|first=Mercy|date=May 10, 2023|title=Bimbo Ademoye's biography: husband, surgery, relationship|url=https://www.legit.ng/1362353-bimbo-ademoye-biography-weight-loss-surgery-relationship.html|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
O heɓi jaŋde makko hakkundeere ko e duɗal Mayflower, o woni kadi jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Covenant, ɗo o janngi njuɓɓudi njulaagu.<ref name="Nigeria 2022">{{Cite news|last=|first=|title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=2022-10-01|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref> E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde ''The Punch'', o wiyi ko baaba gooto jibini mo, ballitooɗo golle ɗe o suɓii ɗee.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/my-dad-took-me-to-my-first-audition-bimbo-ademoye/|title=My dad took me to my first audition – Bimbo Ademoye|date=2018-09-16|newspaper=[[The Punch]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
== Kugal ==
E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde wiyeteende ''The Daily Independent,'' Bimbo Ademoye wiyi wonde golle makko e nder fijirde puɗɗii ko e hitaande 2014 nde o waɗtaa e filmo tokooso biyeteeɗo ''Where Talent Lies. Film'' o heɓi njeenaaje ummoraade e ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele [[Afrik]].<ref name="di">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O siftinii Uduak Isong ko jannginoowo makko, ballitooɗo mo e naatde e nder gollordu nduu.<ref name="di2">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.citypeopleonline.com/between-bimbo-ademoye-and-isong-uduak-oguamanam/|title=BETWEEN BIMBO ADEMOYE AND ISONG UDUAK OGUAMANAM|date=December 7, 2018|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref> E hitaande 2015, Ademoye naati e filmo mum gadano ko fayti e jom suudu maa, mo Isong kadi waɗi.<ref name="nation">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/bimbo-ademoye-ill-never-lobby-to-win-awards/|location=Lagos, Nigeria|title=BIMBO ADEMOYE: I'll never lobby to win awards|last=AYINLA-OLASUKANMI|first=DUPE|date=November 10, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder deftere nde jaaynde ''Premium Times'' winndi e hitaande 2018, o limtaama e nder limlebbiiji joy ɗi nganndu-ɗaa ina njogii golle moƴƴe ko adii nde hitaande ndee joofata.<ref name="pt">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> E lewru saawiyee 2018, o wondi e Stella Damasus e nder filmo Gone, mo Daniel Ademinokan ardii. Ademoye siftinii gollodaade e Damasus ko huunde tiiɗnde e nder golle makko.<ref name="na">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/working-with-stella-boosted-my-morale-bimbo-ademoye/|location=Lagos, Nigeria|title=Working with Stella boosted my morale, Bimbo Ademoye|last=Adesanya|first=Samuel|date=April 24, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
O suɓaama ngam wonde fijoowo ɓurɗo moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e nder njeenaari cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic e hitaande 2018, ngam darnde makko e nder filmo Backup Wife (2017).<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/complete-list-of-winners-for-the-2018-amvca/|location=Lagos, Nigeria|title=Complete List Of Winners For The 2018 AMVCA|last=AGBO|first=NJIDEKA|date=2018-09-01|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder njeenaaje filmuuji City People 2018, o suɓaama ngam wonde Feññinaande hitaande ndee, fijoowo keso ɓurɗo moƴƴude e fijoowo ɓurɗo moƴƴude garoowo.<ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/nominees-for-2018-city-people-movie-awards-full-list/|title=Nominees For 2018 City People Movie Awards [FULL LIST]|date=2018-09-08|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref>Darnde Bimbo nder Backup Wife kadi waɗi mo nominaasiyoŋ ngam wonde darnde ɓurnde moƴƴude e nder njeenaari 2018 to [[Naajeeriya]].<ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nea-2018-omotola-jalade-funke-akindele-and-odunlade-adekola-nominated-for-nigerian/e3khb67|title=Omotola Jalade, Funke Akindele and Odunlade Adekola nominated for Nigerian Entertainment Awards|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O heɓi kadi nominaasiyoŋaaji ɗiɗi e nder njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e nder Nollywood Awards 2018 ngam darnde makko e nder Personal Assistant, o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijirde e nder filmo.<ref name="bon">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|last=Bada|first=Gbenga|date=2018-12-12|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
Ademoye siforaama no neɗɗo mawɗo e nder jaayɗe keewɗe.<ref name="zumi">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/10-hot-new-nollywood-divas-to-look-out-for.html|title=10 hot, new Nollywood divas to look out for|last=Matazu|first=Hafsah Abubakar|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=2019-02-09}}</ref><ref name="thisday2">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
==Filmogaraafi==
Ɗo Talannde woni<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2014-05-10|title=Where Talent Lies parades budding talents|url=https://thenationonlineng.net/talent-lies-parades-budding-talents/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-06-04|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> (2014) hono Rahiiyel
Sukaaɓe rewɓe ɓe ngalaa hoolaare<ref name="thisday3">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref> (2015) hono Omolola
Ko ɗum woni (2016) hono Kerry
Ko Haala Gorko Ma<ref name="pt2">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> (2016) Silo Kama
Ñaawirde ndee (2016) ko Ebele
Debbo am & Miin (2017) ko Georgina
Debbo Backup[11] (2017) hono Wuraola
Jaaynde debbo Naajeeriya jom hakkille<ref name="pt3">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> (2017) hono Lola
Koɗorɗe (2017) ko ivy
Baaba kaalis (2017) ko Silvia
(2018) ko Lola Tomaas
Rofiya Taƴoowo Loran<ref name="zumi2">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref> ko Rofiya
Kamsi (2018) ko Ije
Yahii (2018)<ref name="na2">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/working-with-stella-boosted-my-morale-bimbo-ademoye/|location=Lagos, Nigeria|title=Working with Stella boosted my morale, Bimbo Ademoye|last=Adesanya|first=Samuel|date=April 24, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
Heɓde dow makko (2018)<ref>{{Cite news|date=January 23, 2018|title=Bimbo Ademoye, Deyemi Okanlawon, Monalisa Chinda attend premiere [Photos]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/getting-over-him-bimbo-ademoye-deyemi-okanlawon-monalisa-chinda-attend-premiere/89zjkjp|access-date=2019-02-09|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022170356/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/getting-over-him-bimbo-ademoye-deyemi-okanlawon-monalisa-chinda-attend-premiere/89zjkjp|url-status=dead}}</ref> hono Sandy
Balloowo neɗɗo (2018)<ref name="bon2">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|last=Bada|first=Gbenga|date=2018-12-12|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-11}}</ref> ko Mona
Sehilaaɓe rewɓe (2019)<ref>{{Cite news|last=Bada|first=Gbenga|title=Kabat Esosa Egbon cast Bimbo Ademoye, Rekiya Yusuf, for a new movie, 'Girlfriends'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/kabat-esosa-egbon-cast-bimbo-ademoye-rekiya-yusuf-for-girlfriends/t1q7pse|access-date=2019-02-06|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> ko Ivie
Ɓiɓɓe ɓesngu (2019)<ref>{{Cite web|date=2019-02-05|title=Get the Scoop on Judith Audu's New Film "The Family" starring Tina Mba, Bimbo Ademoye, Mofe Duncan, Omowunmi Dada, Beverly Osu|url=https://www.bellanaija.com/2019/02/get-the-scoop-on-judith-audus-new-film-the-family-starring-tina-mba-bimbo-ademoye-mofe-duncan-omowunmi-dada-beverly-osu/|access-date=2019-02-06|website=BellaNaija}}</ref>
Ñalɗi cakkitiiɗi<ref name="zumi3">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref> (2019) ko Jam
Mi soulmate (2019) as nike adenuga
Annoore E Niɓɓere (2019) hono Ifeoma
Rechercheur Baami (2019) as ajunde ife
Ina nanndi e asamaan (2019)
Pakket keeriiɗo (2019) hono Lotta
Suukara ɓuuɓɗo (2019) ko Suukara Bola
Affy tedduɗo (2020) hono Toche
Yettaade (2020) ko Jaklin
Nneka mboodi mbelndi (2020) ko Ada
Yidde ko oole (2020) ko Linda
Naatgol Kujus (2020) ko Ebi
Kulɓiniiɗo ina wuuri ɗoo (2021)
Doggol ƴeewndo (2021) ko Efe
Nguurndam mburu<ref>{{Cite news|date=2021-04-16|title=New Nollywood comedy 'Breaded Life' hits cinemas|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/455641-new-nollywood-comedy-breaded-life-hits-cinemas.html|access-date=2021-04-20|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> (2021) hono Todowede
Lii hakkunde (2021) ko Kleopatra
Mask (2021) ko sotonye
13 Ɓataakeeji (2021)
Ayinla (2021) ko Fali
Hustle (2021) ko Hadiza
Suuɗde 'N Seek' (2021) ko Aishat
Anikulapo (2022) Arolake
Boss dow (2022) ko Becky
Hoore dow biyeeji (2022) hono Cheta
Seliina''<ref>{{Cite web|last=Alao|first=Biodun|date=2022-10-17|title=How BIMBO ADEMOYE Became The Hottest Face In Nollywood|url=https://www.citypeopleonline.com/how-bimbo-ademoye-became-the-hottest-face-in-nollywood/|access-date=2023-06-08|website=City People Magazine|language=en-US}}</ref>'' ko Seliina
Ko woni heen fof ina jalba (2023) hono Basira
Dewgal Selina (2023) ko Selina
Giɗli mawɗi (2023) ko Adina
Sirru damal ɓaawal (2023) hono Sochi
Jagun jagun (2023) as Morohunmbo
Kujus kadi (2023) ko Ebi
Otel Labamba (2024) ko detektor zizi
Ko ɓerɗe njiɗi (2024) ko Benny
Huunde e worɓe (2024) hono Oreoluwa
Capanɗe tati haa capanɗe tati e go’o (2024) hono Genevieve
Hoodere jaaynde (2024) ko Cara
Nanngugol suudu (2024) hono Steph
Nokkuuji ɗi cikkaaka (2024) ko Prosper
Sirru tokooso dirtuɗo (2024)
Jannginoowo Dorkas (2024) ko Dorkas
Ɗaɗi cakkitiiɗi (2024) ko Morenike
Innde e tikkere (2024) ko Daberechi
Yidde nde peewnaaka (2024) hono Adetola
Ruuse (2024) ko Shalewa
Timini (2024) ko Liliyan
Reel Yiɗde (2025) ko Chizaram
Suky (2025) ko Doktoor Simisola
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Hitaande Kewu Cate Njeñtudi Ref
2017 Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood Feññinde hitaande –debbo toɗɗaaɗo <ref>{{Cite news|date=2017-11-23|title=BON Awards 2017: Kannywood's Ali Nuhu receives Special Recognition Award|url=https://dailytrust.com/bon-awards-2017-kannywood-s-ali-nuhu-receives-special-recognition-award|access-date=2021-10-07|newspaper=[[Daily Trust]]|language=en}}</ref>
2018 Njeenaaje
ɓurɗe moƴƴude Won <ref>{{Cite news|date=2018-12-10|title=BON Awards 2018: Tope Oshin, Tana Adelana win big|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/300174-bon-awards-2018-tope-oshin-tana-adelana-win-big.html|access-date=2020-10-05|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref>
Kiss ɓurɗo moƴƴude e filmo toɗɗaaɗo <ref name=":22">{{Cite news|date=2018-12-09|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|access-date=2019-12-23|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US}}</ref>
2019 City People film Award ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji sinemaa keɓii
2020 AMVCA Fijoowo e nder Komedi (Film/Serie Tele) Toɗɗaama [28]
Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood ko debbo ɓurɗo moƴƴude e nder golle ballitooje (Engele) Won [29]
2022 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmo komedi toɗɗaaɗo [1]
2023 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ko debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji komedi/teleeji keɓii [30][31]
Ko ɓuri moƴƴude e fijooji e nder drama, filmo walla series teleeji cuɓaama
Tagɗo loowdi renndo ɓurndi moƴƴude e internet toɗɗaama
==Tuugnorgal==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
0nmisqwatfqgkmbe9hnej22cou8vxls
170255
170254
2026-05-15T16:31:55Z
MOIBARDE
10068
Add references
170255
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Bimbo Ademoye''' (HeɗtoR) (jibinaa ko ñalnde 4 feebariyee 1991), ko fijoowo [[Naajeeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e hitaande 2023 ngam darnde makko e nder filmo Selina.<ref>{{cite web|title=Night of Upsets at the AMVCAs: Full List of Winners and Nominees|url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/|website=Open Country Mag|access-date=May 26, 2023}}</ref>
==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol==
Bimbo Ademoye jibinaa ko ñalnde 4 lewru feebariyee hitaande 1991, to wuro [[Lagos]], to bannge worgo-fuɗnaange leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="thisday">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghafla.com/ng/actress-bimbo-ademoye-celebrates-her-birthday-with-stunning-photos/|title=Actress Bimbo Ademoye celebrates her birthday with stunning photos|date=2019-02-09|access-date=2019-02-09}}</ref> Bimbo Ademoye e mawniiko debbo Adebike Maryam ko baaba maɓɓe mawni ɓe ɓaawo jibnaaɓe maɓɓe ceerti nde o mari duuɓi 2 tan.<ref>{{Cite news|last=Mbuthia|first=Mercy|date=May 10, 2023|title=Bimbo Ademoye's biography: husband, surgery, relationship|url=https://www.legit.ng/1362353-bimbo-ademoye-biography-weight-loss-surgery-relationship.html|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
O heɓi jaŋde makko hakkundeere ko e duɗal Mayflower, o woni kadi jannginoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Covenant, ɗo o janngi njuɓɓudi njulaagu.<ref name="Nigeria 2022">{{Cite news|last=|first=|title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=2022-10-01|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref> E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde ''The Punch'', o wiyi ko baaba gooto jibini mo, ballitooɗo golle ɗe o suɓii ɗee.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/my-dad-took-me-to-my-first-audition-bimbo-ademoye/|title=My dad took me to my first audition – Bimbo Ademoye|date=2018-09-16|newspaper=[[The Punch]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
== Kugal ==
E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaaynde wiyeteende ''The Daily Independent,'' Bimbo Ademoye wiyi wonde golle makko e nder fijirde puɗɗii ko e hitaande 2014 nde o waɗtaa e filmo tokooso biyeteeɗo ''Where Talent Lies. Film'' o heɓi njeenaaje ummoraade e ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele [[Afrik]].<ref name="di">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O siftinii Uduak Isong ko jannginoowo makko, ballitooɗo mo e naatde e nder gollordu nduu.<ref name="di2">{{Cite news|url=https://www.independent.ng/dont-enjoy-single/|location=Lagos, Nigeria|title=I Don't Enjoy Being Single – Bimbo Ademoye|date=2017-11-25|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=2019-02-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.citypeopleonline.com/between-bimbo-ademoye-and-isong-uduak-oguamanam/|title=BETWEEN BIMBO ADEMOYE AND ISONG UDUAK OGUAMANAM|date=December 7, 2018|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref> E hitaande 2015, Ademoye naati e filmo mum gadano ko fayti e jom suudu maa, mo Isong kadi waɗi.<ref name="nation">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/bimbo-ademoye-ill-never-lobby-to-win-awards/|location=Lagos, Nigeria|title=BIMBO ADEMOYE: I'll never lobby to win awards|last=AYINLA-OLASUKANMI|first=DUPE|date=November 10, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder deftere nde jaaynde ''Premium Times'' winndi e hitaande 2018, o limtaama e nder limlebbiiji joy ɗi nganndu-ɗaa ina njogii golle moƴƴe ko adii nde hitaande ndee joofata.<ref name="pt">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> E lewru saawiyee 2018, o wondi e Stella Damasus e nder filmo Gone, mo Daniel Ademinokan ardii. Ademoye siftinii gollodaade e Damasus ko huunde tiiɗnde e nder golle makko.<ref name="na">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/working-with-stella-boosted-my-morale-bimbo-ademoye/|location=Lagos, Nigeria|title=Working with Stella boosted my morale, Bimbo Ademoye|last=Adesanya|first=Samuel|date=April 24, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
O suɓaama ngam wonde fijoowo ɓurɗo moƴƴude e nder filmuuji komedi/teleeji e nder njeenaari cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic e hitaande 2018, ngam darnde makko e nder filmo Backup Wife (2017).<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/complete-list-of-winners-for-the-2018-amvca/|location=Lagos, Nigeria|title=Complete List Of Winners For The 2018 AMVCA|last=AGBO|first=NJIDEKA|date=2018-09-01|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
E nder njeenaaje filmuuji City People 2018, o suɓaama ngam wonde Feññinaande hitaande ndee, fijoowo keso ɓurɗo moƴƴude e fijoowo ɓurɗo moƴƴude garoowo.<ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/nominees-for-2018-city-people-movie-awards-full-list/|title=Nominees For 2018 City People Movie Awards [FULL LIST]|date=2018-09-08|website=City People|access-date=2019-02-08}}</ref>Darnde Bimbo nder Backup Wife kadi waɗi mo nominaasiyoŋ ngam wonde darnde ɓurnde moƴƴude e nder njeenaari 2018 to [[Naajeeriya]].<ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nea-2018-omotola-jalade-funke-akindele-and-odunlade-adekola-nominated-for-nigerian/e3khb67|title=Omotola Jalade, Funke Akindele and Odunlade Adekola nominated for Nigerian Entertainment Awards|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-08}}</ref> O heɓi kadi nominaasiyoŋaaji ɗiɗi e nder njeenaaje ɓurɗe moƴƴude e nder Nollywood Awards 2018 ngam darnde makko e nder Personal Assistant, o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e fijirde e nder filmo.<ref name="bon">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|last=Bada|first=Gbenga|date=2018-12-12|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
Ademoye siforaama no neɗɗo mawɗo e nder jaayɗe keewɗe.<ref name="zumi">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/10-hot-new-nollywood-divas-to-look-out-for.html|title=10 hot, new Nollywood divas to look out for|last=Matazu|first=Hafsah Abubakar|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=2019-02-09}}</ref><ref name="thisday2">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref>
==Filmogaraafi==
Ɗo Talannde woni<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2014-05-10|title=Where Talent Lies parades budding talents|url=https://thenationonlineng.net/talent-lies-parades-budding-talents/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-06-04|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> (2014) hono Rahiiyel
Sukaaɓe rewɓe ɓe ngalaa hoolaare<ref name="thisday3">{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/09/bimbo-ademoye-marks-birthday-in-style/|title=Bimbo Ademoye Marks Birthday in Style|newspaper=[[This Day]]|access-date=2019-02-11}}</ref> (2015) hono Omolola
Ko ɗum woni (2016) hono Kerry
Ko Haala Gorko Ma<ref name="pt2">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> (2016) Silo Kama
Ñaawirde ndee (2016) ko Ebele
Debbo am & Miin (2017) ko Georgina
Debbo Backup[11] (2017) hono Wuraola
Jaaynde debbo Naajeeriya jom hakkille<ref name="pt3">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/254580-five-nollywood-stars-watch-2018.html|title=Five Nollywood stars to watch out for in 2018|last=Augoye|first=Jayne|date=2018-01-05|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-02-08}}</ref> (2017) hono Lola
Koɗorɗe (2017) ko ivy
Baaba kaalis (2017) ko Silvia
(2018) ko Lola Tomaas
Rofiya Taƴoowo Loran<ref name="zumi2">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref> ko Rofiya
Kamsi (2018) ko Ije
Yahii (2018)<ref name="na2">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/working-with-stella-boosted-my-morale-bimbo-ademoye/|location=Lagos, Nigeria|title=Working with Stella boosted my morale, Bimbo Ademoye|last=Adesanya|first=Samuel|date=April 24, 2018|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=2019-02-08}}</ref>
Heɓde dow makko (2018)<ref>{{Cite news|date=January 23, 2018|title=Bimbo Ademoye, Deyemi Okanlawon, Monalisa Chinda attend premiere [Photos]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/getting-over-him-bimbo-ademoye-deyemi-okanlawon-monalisa-chinda-attend-premiere/89zjkjp|access-date=2019-02-09|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022170356/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/getting-over-him-bimbo-ademoye-deyemi-okanlawon-monalisa-chinda-attend-premiere/89zjkjp|url-status=dead}}</ref> hono Sandy
Balloowo neɗɗo (2018)<ref name="bon2">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|last=Bada|first=Gbenga|date=2018-12-12|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-02-11}}</ref> ko Mona
Sehilaaɓe rewɓe (2019)<ref>{{Cite news|last=Bada|first=Gbenga|title=Kabat Esosa Egbon cast Bimbo Ademoye, Rekiya Yusuf, for a new movie, 'Girlfriends'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/kabat-esosa-egbon-cast-bimbo-ademoye-rekiya-yusuf-for-girlfriends/t1q7pse|access-date=2019-02-06|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> ko Ivie
Ɓiɓɓe ɓesngu (2019)<ref>{{Cite web|date=2019-02-05|title=Get the Scoop on Judith Audu's New Film "The Family" starring Tina Mba, Bimbo Ademoye, Mofe Duncan, Omowunmi Dada, Beverly Osu|url=https://www.bellanaija.com/2019/02/get-the-scoop-on-judith-audus-new-film-the-family-starring-tina-mba-bimbo-ademoye-mofe-duncan-omowunmi-dada-beverly-osu/|access-date=2019-02-06|website=BellaNaija}}</ref>
Ñalɗi cakkitiiɗi<ref name="zumi3">{{Cite web|url=https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|title=Why Bimbo Ademoye Is The Underrated Style Star We All Need To Watch|last=OBIUWEVBI|first=JENNIFER|date=2018-12-10|website=Zumi|access-date=2019-02-08|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124535/https://www.zumi.ng/fashion/why-bimbo-ademoye-is-the-underrated-style-star-we-all-need-to-watch/|url-status=dead}}</ref> (2019) ko Jam
Mi soulmate (2019) as nike adenuga
Annoore E Niɓɓere (2019) hono Ifeoma
Rechercheur Baami (2019) as ajunde ife
Ina nanndi e asamaan (2019)
Pakket keeriiɗo (2019) hono Lotta
Suukara ɓuuɓɗo (2019) ko Suukara Bola
Affy tedduɗo (2020) hono Toche
Yettaade (2020) ko Jaklin
Nneka mboodi mbelndi (2020) ko Ada
Yidde ko oole (2020) ko Linda
Naatgol Kujus (2020) ko Ebi
Kulɓiniiɗo ina wuuri ɗoo (2021)
Doggol ƴeewndo (2021) ko Efe
Nguurndam mburu<ref>{{Cite news|date=2021-04-16|title=New Nollywood comedy 'Breaded Life' hits cinemas|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/455641-new-nollywood-comedy-breaded-life-hits-cinemas.html|access-date=2021-04-20|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> (2021) hono Todowede
Lii hakkunde (2021) ko Kleopatra
Mask (2021) ko sotonye
13 Ɓataakeeji (2021)
Ayinla (2021) ko Fali
Hustle (2021) ko Hadiza
Suuɗde 'N Seek' (2021) ko Aishat
Anikulapo (2022) Arolake
Boss dow (2022) ko Becky
Hoore dow biyeeji (2022) hono Cheta
Seliina''<ref>{{Cite web|last=Alao|first=Biodun|date=2022-10-17|title=How BIMBO ADEMOYE Became The Hottest Face In Nollywood|url=https://www.citypeopleonline.com/how-bimbo-ademoye-became-the-hottest-face-in-nollywood/|access-date=2023-06-08|website=City People Magazine|language=en-US}}</ref>'' ko Seliina
Ko woni heen fof ina jalba (2023) hono Basira
Dewgal Selina (2023) ko Selina
Giɗli mawɗi (2023) ko Adina
Sirru damal ɓaawal (2023) hono Sochi
Jagun jagun (2023) as Morohunmbo
Kujus kadi (2023) ko Ebi
Otel Labamba (2024) ko detektor zizi
Ko ɓerɗe njiɗi (2024) ko Benny
Huunde e worɓe (2024) hono Oreoluwa
Capanɗe tati haa capanɗe tati e go’o (2024) hono Genevieve
Hoodere jaaynde (2024) ko Cara
Nanngugol suudu (2024) hono Steph
Nokkuuji ɗi cikkaaka (2024) ko Prosper
Sirru tokooso dirtuɗo (2024)
Jannginoowo Dorkas (2024) ko Dorkas
Ɗaɗi cakkitiiɗi (2024) ko Morenike
Innde e tikkere (2024) ko Daberechi
Yidde nde peewnaaka (2024) hono Adetola
Ruuse (2024) ko Shalewa
Timini (2024) ko Liliyan
Reel Yiɗde (2025) ko Chizaram
Suky (2025) ko Doktoor Simisola
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Hitaande Kewu Cate Njeñtudi Ref
2017 Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood Feññinde hitaande –debbo toɗɗaaɗo <ref>{{Cite news|date=2017-11-23|title=BON Awards 2017: Kannywood's Ali Nuhu receives Special Recognition Award|url=https://dailytrust.com/bon-awards-2017-kannywood-s-ali-nuhu-receives-special-recognition-award|access-date=2021-10-07|newspaper=[[Daily Trust]]|language=en}}</ref>
2018 Njeenaaje
ɓurɗe moƴƴude Won <ref>{{Cite news|date=2018-12-10|title=BON Awards 2018: Tope Oshin, Tana Adelana win big|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/300174-bon-awards-2018-tope-oshin-tana-adelana-win-big.html|access-date=2020-10-05|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref>
Kiss ɓurɗo moƴƴude e filmo toɗɗaaɗo <ref name=":22">{{Cite news|date=2018-12-09|title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn|access-date=2019-12-23|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US}}</ref>
2019 City People film Award ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji sinemaa keɓii
2020 AMVCA Fijoowo e nder Komedi (Film/Serie Tele) Toɗɗaama <ref>{{Cite web|date=2020-02-09|title=Nigerian actress Bimbo Ademoye celebrates AMVCA nomination|url=https://www.sidomexentertainment.com/latest-naija-celebrity-news/nigeria-entertainment-news/nigerian-actress-bimbo-ademoye-celebrates-amvca-nomination/|access-date=2020-10-05|website=Sidomex Entertainment|language=en-US}}{{Dead link|date=February 2026|bot=InternetArchiveBot}}</ref>
Ko ɓuri moƴƴude e njeenaaje Nollywood ko debbo ɓurɗo moƴƴude e nder golle ballitooje (Engele) Won <ref>{{Cite news|last=Augoye|first=Jayne|date=2020-12-07|title=BON Awards: Laura Fidel, Kunle Remi win Best Kiss (Full List of Winners)|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/429916-bon-awards-laura-fidel-kunle-remi-win-best-kiss-full-list-of-winners.html|access-date=2021-06-13|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref>
2022 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmo komedi toɗɗaaɗo <ref name=":02">{{Cite web |last=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-04|title='I'm currently in a place called happy' Actress Bimbo Ademoye dazzles in red as she clocks 'age 31'|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/bimbo-ademoye-dazzles-as-she-clocks-age-31|access-date=2022-03-15|website=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref>
2023 Njeenaaje cuɓagol yiyooɓe Afrik Magic ko debbo ɓurɗo waawde fiyde e filmuuji komedi/teleeji keɓii <ref>{{Cite web|title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees|url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news|access-date=2023-04-23|website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees|language=en}}{{Dead link|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref name="Vanguard News 2023">{{Cite news|title=AMVCA 2023: Bimbo Ademoye wins Best Actress in Comedy|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=2023-05-20|url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/amvca-2023-bimbo-ademoye-wins-best-actress-in-comedy/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-06-01}}</ref>
Ko ɓuri moƴƴude e fijooji e nder drama, filmo walla series teleeji cuɓaama
Tagɗo loowdi renndo ɓurndi moƴƴude e internet toɗɗaama
==Tuugnorgal==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
2g1u7bqpawqxo2sevhspm89hox3awn2
Bismark Baah alias Kwame Baah
0
16899
170263
157741
2026-05-15T17:28:37Z
MOIBARDE
10068
Add references
170263
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kwame Baah 1.jpg|thumb]]
{{Databox}}'''Bismark Baah lollirɗo Kwame Baah''' ko gardiiɗo jimɗi [[Gana|Ganaa]], jom njuɓɓudi jimɗi, gonnooɗo naalanke binndol. Ko kanko woni hooreejo Yve ''Digital'', fedde mooftugol jimɗi e nder leydi Ganaa, e hitaande 2023, o sosi Get The Artiste, fedde adannde ngam mooftude jimɗi e nder leydi [[Gana|Ganaa]].<ref>{{Cite web|last=GNA|date=11 May 2023|title=Kwame Baah: The young music entrepreneur making great strides with innovative platforms|url=https://gna.org.gh/2023/05/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|access-date=30 May 2023|website=Ghana News Agency|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530203527/https://gna.org.gh/2023/05/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 February 2023|title=Please support our artists – Kwame Baah pleads with Ghanaians|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Please-support-our-artists-Kwame-Baah-pleads-with-Ghanaians-1721591|access-date=30 May 2023|website=GhanaWeb|language=en|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530203523/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Please-support-our-artists-Kwame-Baah-pleads-with-Ghanaians-1721591|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam e jaŋde puɗɗagol ==
Kwame jibinaa ko ñalnde 14 marse 1992 to Kumasi ɗo o mawni kadi. Kwame Baah timmini duɗal jaaɓi haaɗtirde Konongo Odumase e hitaande ndungu 2011, o jokki e jaŋde naalankaagal to duɗal jaaɓi haaɗtirde Of Education.
== Kugal ==
O fuɗɗii ko e jimɗi, o dañii njeenaari keewndi to Kumasi.<ref>{{Cite news|title=Kwame Baah Made History Last Weekend|date=6 September 2017|access-date=4 August 2024|url=https://www.modernghana.com/entertainment/44889/kwame-baah-made-history-last-weekend.html|archive-date=31 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531040834/https://www.modernghana.com/entertainment/44889/kwame-baah-made-history-last-weekend.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 September 2016|title=Introducing Ghanaian Rap artiste, Kwame Baah.|url=https://jonilar.net/2016/09/30/introducing-ghanaian-rap-artistekwame-baah/|access-date=30 May 2023|website=Jonilar|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205655/https://jonilar.net/2016/09/30/introducing-ghanaian-rap-artistekwame-baah/|url-status=live}}</ref> E hitaande ndungu 2018, o ummii Accra rewrude e hooreejo fedde Farmhouse Productions, hono Ivan Quashigah, o rokki mo golle gardiiɗo e internet ngam wallitde ɓamtude peewnugol makko ; Yolo Duuɓi 5, Stryke!, Mentor TV3 Ɓuri welde e Gana, e ko heewi e goɗɗe.<ref>{{Cite web|date=7 May 2023|title=Get To Know Kwame Baah, The Young Ghanaian Music Entrepreneur {{!}} DAWUROO.NET|url=https://dawuroo.net/get-to-know-kwame-baah-the-young-ghanaian-music-entrepreneur/|access-date=30 May 2023|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530224222/https://dawuroo.net/get-to-know-kwame-baah-the-young-ghanaian-music-entrepreneur/|url-status=live}}</ref>
E hitaande 2019, o sosi Yve Digital, gooto e sosiyeteeji gadani mooftugol jimɗi e nder leydi Ganaa, o renndini jimɗi Okyeame Kwame, Fameye, D-Black, Wendy Shay, Sista Afia, Amerado, Yaw Tog, King Paluta e woɗɓe.<ref>{{Cite web|date=8 May 2023|title=Kwame Baah: The young music entrepreneur making great strides with innovative platforms {{!}} News Ghana|url=https://newsghana.com.gh/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|access-date=30 May 2023|website=newsghana.com.gh|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530224215/https://newsghana.com.gh/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=11 January 2020|title=Kwame Baah enlightens musicians on content monetization {{!}} GhHeadlines Total News Total Information|url=https://www.ghheadlines.com/agency/ghana-news-agency/20200101/133447585/kwame-baah-enlightens-musicians-on-content-monetization|access-date=30 May 2023|website=www.ghheadlines.com|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205656/https://www.ghheadlines.com/agency/ghana-news-agency/20200101/133447585/kwame-baah-enlightens-musicians-on-content-monetization|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=27 February 2023|title=Support Ghanaian artists – Digital marketer pleads with Ghanaians|url=https://theindependentghana.com/2023/02/support-ghanaian-artists-digital-marketer-pleads-with-ghanaians/|access-date=30 May 2023|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530225723/https://theindependentghana.com/2023/02/support-ghanaian-artists-digital-marketer-pleads-with-ghanaians/|archive-date=30 May 2023|language=en-US|website=The Independent Ghana}}</ref>
E hitaande 2023, o sosi sosiyetee goɗɗo, ''Get The Artiste'', ngam wallitde e restoraaji jimɗi ngam kewuuji.<ref>{{Cite web|date=11 February 2023|title=Amerado, Okyeame Kwame, and many others join "Get the artistes" platform|url=https://www.gbcghanaonline.com/entertainment/amerado-okyeame-kwame-and-many-others-join-get-the-artistes-platform/2023/|access-date=30 May 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530224216/https://www.gbcghanaonline.com/entertainment/amerado-okyeame-kwame-and-many-others-join-get-the-artistes-platform/2023/|archive-date=30 May 2023|language=en-US}}</ref>
== Teddungal ==
O suɓaama e nder cate Music & Entertainment ngam heɓde njeenaari 2022 capanɗe tati les 40.<ref>{{Cite web|date=17 September 2022|title=Forty Under 40 Awards; 137 nominees shortlisted for 2022 edition - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/forty-under-40-awards-137-nominees-shortlisted-for-2022-edition/|access-date=30 May 2023|website=www.myjoyonline.com|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530203525/https://www.myjoyonline.com/forty-under-40-awards-137-nominees-shortlisted-for-2022-edition/|url-status=live}}</ref>
Jaaliiɗo - Neɗɗo ɓurɗo moƴƴude e jimɗi e weltaare e njeenaaje capanɗe tati les 40 ''Achievers Awards'' 2023.<ref>{{Cite news|title=Kwame Baah wins Best Music and Entertainment Personality at Forty Under 40 Awards|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/kwame-baah-wins-best-music-and-entertainment-personality-at-forty-under-40-awards.html|location=Accra, Ghana|archive-date=5 September 2023|access-date=12 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230905054207/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/kwame-baah-wins-best-music-and-entertainment-personality-at-forty-under-40-awards.html|url-status=live|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref>
E hitaande 2025, Hot List Africa innitiri Kwame e nder 30 ɓurɓe waawde golloraade jimɗi e nder duunde Afrik, ngam anndude batte makko e ƴellitde dingiral jimɗi jeytaare diiwaan oo.<ref><nowiki>{{cite news |title=Kwame Baah ranked among Top 30 music executives in Africa |url=</nowiki>https://www.newsghana.com.gh/kwame-baah-ranked-among-top-30-music-executives-in-africa/ |work=News Ghana |date=8 September 2025 |access-date=26 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251027000000/https://www.newsghana.com.gh/kwame-baah-ranked-among-top-30-music-executives-in-africa/<nowiki> |archive-date=27 October 2025 |url-status=live }}</nowiki></ref> E hitaande ndee tan, ''The Upper Entertainment'' hollitii mo e winndannde mum "10 Ardiiɓe Teknoloji Muusik Afriknaajo ina ndartina pinal Pop yeeso", ina siftina Baah wonde "kesam-hesaagu" ngam darnde makko e saaktude muusik dijital rewrude e Yve Digital e Get the Artiste.<ref>{{cite web|title=10 African Music Tech Leaders Pushing Pop Culture Forward|url=https://theupperent.com/2025/09/13/10-african-music-tech-leaders-pushing-pop-culture-forward/|website=The Upper Entertainment|date=13 September 2025|access-date=26 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251027000000/https://theupperent.com/2025/09/13/10-african-music-tech-leaders-pushing-pop-culture-forward/|archive-date=27 October 2025|url-status=live}}</ref>
Ƴeew kadi
== Diskogaraafi Kwame Baah ==
== Tuugnorgal ==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
rgbuu3btqwe8ucnbgnm5qwo1bpcdffb
170264
170263
2026-05-15T17:30:02Z
MOIBARDE
10068
170264
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kwame Baah 1.jpg|thumb]]
{{Databox}}'''Bismark Baah lollirɗo Kwame Baah''' ko gardiiɗo jimɗi [[Gana|Ganaa]], jom njuɓɓudi jimɗi, gonnooɗo naalanke binndol. Ko kanko woni hooreejo Yve ''Digital'', fedde mooftugol jimɗi e nder leydi Ganaa, e hitaande 2023, o sosi Get The Artiste, fedde adannde ngam mooftude jimɗi e nder leydi [[Gana|Ganaa]].<ref>{{Cite web|last=GNA|date=11 May 2023|title=Kwame Baah: The young music entrepreneur making great strides with innovative platforms|url=https://gna.org.gh/2023/05/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|access-date=30 May 2023|website=Ghana News Agency|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530203527/https://gna.org.gh/2023/05/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 February 2023|title=Please support our artists – Kwame Baah pleads with Ghanaians|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Please-support-our-artists-Kwame-Baah-pleads-with-Ghanaians-1721591|access-date=30 May 2023|website=GhanaWeb|language=en|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530203523/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Please-support-our-artists-Kwame-Baah-pleads-with-Ghanaians-1721591|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam e jaŋde puɗɗagol ==
Kwame jibinaa ko ñalnde 14 marse 1992 to Kumasi ɗo o mawni kadi. Kwame Baah timmini duɗal jaaɓi haaɗtirde Konongo Odumase e hitaande ndungu 2011, o jokki e jaŋde naalankaagal to duɗal jaaɓi haaɗtirde Of Education.
== Kugal ==
O fuɗɗii ko e jimɗi, o dañii njeenaari keewndi to Kumasi.<ref>{{Cite news|title=Kwame Baah Made History Last Weekend|date=6 September 2017|access-date=4 August 2024|url=https://www.modernghana.com/entertainment/44889/kwame-baah-made-history-last-weekend.html|archive-date=31 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531040834/https://www.modernghana.com/entertainment/44889/kwame-baah-made-history-last-weekend.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 September 2016|title=Introducing Ghanaian Rap artiste, Kwame Baah.|url=https://jonilar.net/2016/09/30/introducing-ghanaian-rap-artistekwame-baah/|access-date=30 May 2023|website=Jonilar|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205655/https://jonilar.net/2016/09/30/introducing-ghanaian-rap-artistekwame-baah/|url-status=live}}</ref> E hitaande ndungu 2018, o ummii Accra rewrude e hooreejo fedde Farmhouse Productions, hono Ivan Quashigah, o rokki mo golle gardiiɗo e internet ngam wallitde ɓamtude peewnugol makko ; Yolo Duuɓi 5, Stryke!, Mentor TV3 Ɓuri welde e Gana, e ko heewi e goɗɗe.<ref>{{Cite web|date=7 May 2023|title=Get To Know Kwame Baah, The Young Ghanaian Music Entrepreneur {{!}} DAWUROO.NET|url=https://dawuroo.net/get-to-know-kwame-baah-the-young-ghanaian-music-entrepreneur/|access-date=30 May 2023|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530224222/https://dawuroo.net/get-to-know-kwame-baah-the-young-ghanaian-music-entrepreneur/|url-status=live}}</ref>
E hitaande 2019, o sosi Yve Digital, gooto e sosiyeteeji gadani mooftugol jimɗi e nder leydi Ganaa, o renndini jimɗi Okyeame Kwame, Fameye, D-Black, Wendy Shay, Sista Afia, Amerado, Yaw Tog, King Paluta e woɗɓe.<ref>{{Cite web|date=8 May 2023|title=Kwame Baah: The young music entrepreneur making great strides with innovative platforms {{!}} News Ghana|url=https://newsghana.com.gh/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|access-date=30 May 2023|website=newsghana.com.gh|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530224215/https://newsghana.com.gh/kwame-baah-the-young-music-entrepreneur-making-great-strides-with-innovative-platforms/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=11 January 2020|title=Kwame Baah enlightens musicians on content monetization {{!}} GhHeadlines Total News Total Information|url=https://www.ghheadlines.com/agency/ghana-news-agency/20200101/133447585/kwame-baah-enlightens-musicians-on-content-monetization|access-date=30 May 2023|website=www.ghheadlines.com|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205656/https://www.ghheadlines.com/agency/ghana-news-agency/20200101/133447585/kwame-baah-enlightens-musicians-on-content-monetization|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=27 February 2023|title=Support Ghanaian artists – Digital marketer pleads with Ghanaians|url=https://theindependentghana.com/2023/02/support-ghanaian-artists-digital-marketer-pleads-with-ghanaians/|access-date=30 May 2023|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530225723/https://theindependentghana.com/2023/02/support-ghanaian-artists-digital-marketer-pleads-with-ghanaians/|archive-date=30 May 2023|language=en-US|website=The Independent Ghana}}</ref>
E hitaande 2023, o sosi sosiyetee goɗɗo, ''Get The Artiste'', ngam wallitde e restoraaji jimɗi ngam kewuuji.<ref>{{Cite web|date=11 February 2023|title=Amerado, Okyeame Kwame, and many others join "Get the artistes" platform|url=https://www.gbcghanaonline.com/entertainment/amerado-okyeame-kwame-and-many-others-join-get-the-artistes-platform/2023/|access-date=30 May 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530224216/https://www.gbcghanaonline.com/entertainment/amerado-okyeame-kwame-and-many-others-join-get-the-artistes-platform/2023/|archive-date=30 May 2023|language=en-US}}</ref>
== Teddungal ==
O suɓaama e nder cate Music & Entertainment ngam heɓde njeenaari 2022 capanɗe tati les 40.<ref>{{Cite web|date=17 September 2022|title=Forty Under 40 Awards; 137 nominees shortlisted for 2022 edition - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/forty-under-40-awards-137-nominees-shortlisted-for-2022-edition/|access-date=30 May 2023|website=www.myjoyonline.com|language=en-US|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530203525/https://www.myjoyonline.com/forty-under-40-awards-137-nominees-shortlisted-for-2022-edition/|url-status=live}}</ref>
Jaaliiɗo - Neɗɗo ɓurɗo moƴƴude e jimɗi e weltaare e njeenaaje capanɗe tati les 40 ''Achievers Awards'' 2023.<ref>{{Cite news|title=Kwame Baah wins Best Music and Entertainment Personality at Forty Under 40 Awards|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/kwame-baah-wins-best-music-and-entertainment-personality-at-forty-under-40-awards.html|location=Accra, Ghana|archive-date=5 September 2023|access-date=12 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230905054207/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/kwame-baah-wins-best-music-and-entertainment-personality-at-forty-under-40-awards.html|url-status=live|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref>
E hitaande 2025, Hot List Africa innitiri Kwame e nder 30 ɓurɓe waawde golloraade jimɗi e nder duunde Afrik, ngam anndude batte makko e ƴellitde dingiral jimɗi jeytaare diiwaan oo.<ref><nowiki>{{cite news |title=Kwame Baah ranked among Top 30 music executives in Africa |url=</nowiki>https://www.newsghana.com.gh/kwame-baah-ranked-among-top-30-music-executives-in-africa/ |work=News Ghana |date=8 September 2025 |access-date=26 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251027000000/https://www.newsghana.com.gh/kwame-baah-ranked-among-top-30-music-executives-in-africa/<nowiki> |archive-date=27 October 2025 |url-status=live }}</nowiki></ref> E hitaande ndee tan, ''The Upper Entertainment'' hollitii mo e winndannde mum "10 Ardiiɓe Teknoloji Muusik Afriknaajo ina ndartina pinal Pop yeeso", ina siftina Baah wonde "kesam-hesaagu" ngam darnde makko e saaktude muusik dijital rewrude e Yve Digital e Get the Artiste.<ref>{{cite web|title=10 African Music Tech Leaders Pushing Pop Culture Forward|url=https://theupperent.com/2025/09/13/10-african-music-tech-leaders-pushing-pop-culture-forward/|website=The Upper Entertainment|date=13 September 2025|access-date=26 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251027000000/https://theupperent.com/2025/09/13/10-african-music-tech-leaders-pushing-pop-culture-forward/|archive-date=27 October 2025|url-status=live}}</ref>
==Ƴeew kadi==
Diskogaraafi Kwame Baah
== Tuugnorgal ==
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
41szdixyjwavcxzp9lbss8xruedt3rh
Biriyan Tse (winndiyanke)
0
26265
170259
91238
2026-05-15T16:48:34Z
MOIBARDE
10068
Add link
170259
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<references />
'''Brian Tse''' (Siin: 謝立文) ko binnduɗo sukaaɓe Hong Kong komik, "McMg e McDull". O jeyaa ko e tafooɓe ɗiɗo ɓee (goɗngol ko Alice Mak, gollodiiɗo makko e jom suudu mum) e jikkuuji karte McMug e McDull. Debbo makko ina jogii ňawu nguu. Golle makko goɗɗe ɗee ina njeyaa heen « Excreman (屎撈人) " (pridé "serious" kartoŋaaji Engele lolluɗi ɗii, "The Snowman"), "Leer belɗo", "''Pig Has Come''", e "E dow Rainbow".
== Ɓingel ==
Tse ina hoɗi e wuro wiyeteengo Sha Tin nde o woni suka, omo jogii innde pet, "Fook Chai", nde hoɗdiiɓe makko ndokki mo. Ko o suka jom doole, e wiyde yumma makko, omo deƴƴi e kala sahaa hay so tawii ko ɓalndu makko ina ɓuuɓtoo . Ɓesngu makko ina foti ummoraade nokku gooto fayde e nokku goɗɗo, ko noon Tse wayliri duɗe mum leslese laabi nay. Tse ina yiɗi ndaarde filmuuji e cinemaaji; ngam dañde kaalis ngam soodde tikket, o walli banndiraaɓe makko e timminde golle maɓɓe naalankaagal ko wayi no odd-job. O waɗi nguurndam makko hakkundeejam to duɗal jaaɓi haaɗtirde St. Stephen, Stanley, ɗo o mahi hoolaare makko. Ndeen, o jokki jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Sydney, o janngi ko ganndal informatik, filosofi, e jaŋde. O 6eydaani waktuuji e golle makko ekkol, o 6uri wacfde hakkille makko ko e defte e nder defterdu. Nde o woni to Sidney, o wonti jiimoowo e mbaadi kartoŋaaji Michael Leunig, jeyaaɗo to Melbourne mo wonnoo (ina heddii haa hannde) gooto e kartoŋaaji ɓurɗi lollude e ƴeewteede e nder [[Ostarali]].
== Golle binndol ==
Tse waɗii golle mum gadane bayyinaaɗe e " ''Ming Pao Weekly'' ". O heɓi heen humpito makko ko e defte natal ɗe o janngi to [[Ostarali]], ɗe Raymond Briggs ɓuri waawde huutoraade binndol makko teskinngol. Tse ina anndaa e ko wiyetee taali mawɓe jokkondirɗi e filosofi, e tinndi Buddhist en, e jimɗi, e fotooji, e komik . Ko Tse ɓuri yiɗde ko janngude, heɗaade jimɗi, e fiyde piyanɗe .
== Ƴeew kadi ==
* Alisa Mak
* Makmug
* Makdul
== Tuugnorgal ==
" ''Mo woni kala ina jogii koyɗol'' ", Ɓooygol.
== Jokkondire yaajɗe ==
* [http://www.mcdull.hk/ Lowre McMug e McDull]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
40s0vwbkfmvynmicv2f6piy8302t7uv
170260
170259
2026-05-15T16:54:24Z
MOIBARDE
10068
Add references
170260
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<references />
'''Brian Tse''' (Siin: 謝立文) ko binnduɗo sukaaɓe Hong Kong komik, "McMg e McDull". O jeyaa ko e tafooɓe ɗiɗo ɓee (goɗngol ko Alice Mak, gollodiiɗo makko e jom suudu mum) e jikkuuji karte McMug e McDull. Debbo makko ina jogii ňawu nguu. Golle makko goɗɗe ɗee ina njeyaa heen « Excreman (屎撈人) " (pridé "serious" kartoŋaaji Engele lolluɗi ɗii, "The Snowman"), "Leer belɗo", "''Pig Has Come''", e "E dow Rainbow"<ref>{{Cite web|title=謝東閔 Brian Tse - TVB藝人資料 - tvb.com|url=http://artiste.tvb.com/main/artistedetail/briantse|access-date=2024-05-07|website=artiste.tvb.com|archive-date=7 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007210407/http://artiste.tvb.com/main/artistedetail/briantse|url-status=live}}</ref>.
== Ɓingel ==
Tse ina hoɗi e wuro wiyeteengo Sha Tin nde o woni suka, omo jogii innde pet, "Fook Chai", nde hoɗdiiɓe makko ndokki mo.<ref>{{Cite web|date=2020-04-30|title=謝東閔身家豐厚係筍盤!大台18位富貴家族藝人逐個捉! {{!}} 最強精選|url=https://www.orientalsunday.hk/%e6%9c%80%e5%bc%b7%e7%b2%be%e9%81%b8/%e8%ac%9d%e6%9d%b1%e9%96%94-%e8%ba%ab%e5%ae%b6-%e5%ae%b6%e6%97%8f-%e7%94%9f%e6%84%8f-%e5%a4%a7%e5%8f%b0-%e5%af%8c%e8%b2%b4%e8%97%9d%e4%ba%ba-%e8%80%81%e9%97%86-342583/|access-date=2024-05-07|website=東方新地|language=en-US}}</ref> Ko o suka jom doole, e wiyde yumma makko, omo deƴƴi e kala sahaa hay so tawii ko ɓalndu makko ina ɓuuɓtoo . Ɓesngu makko ina foti ummoraade nokku gooto fayde e nokku goɗɗo,<ref>{{Cite web|date=2021-04-23|title=謝東閔 耕耘十年終發圍 - 晴報 - 娛樂 - 人物 - D200210|url=https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2560066/|access-date=2024-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423162804/https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2560066/|archive-date=2021-04-23}}</ref> ko noon Tse wayliri duɗe mum leslese laabi nay. Tse ina yiɗi ndaarde filmuuji e cinemaaji; ngam dañde kaalis ngam soodde tikket, o walli banndiraaɓe makko e timminde golle maɓɓe naalankaagal ko wayi no odd-job. O waɗi nguurndam makko hakkundeejam to duɗal jaaɓi haaɗtirde St. Stephen, Stanley, ɗo o mahi hoolaare makko. Ndeen, o jokki jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Sydney, o janngi ko ganndal informatik, filosofi, e jaŋde.<ref>{{Cite web|title=最後弟子謝東閔有負老師望原諒 - 東方日報|url=https://orientaldaily.on.cc/cnt/entertainment/20100719/00282_003.html|access-date=2024-05-07|website=orientaldaily.on.cc}}</ref> O 6eydaani waktuuji e golle makko ekkol, o 6uri wacfde hakkille makko ko e defte e nder defterdu. Nde o woni to Sidney, o wonti jiimoowo e mbaadi kartoŋaaji Michael Leunig, jeyaaɗo to Melbourne mo wonnoo (ina heddii haa hannde) gooto e kartoŋaaji ɓurɗi lollude e ƴeewteede e nder [[Ostarali]].
== Golle binndol ==
Tse waɗii golle mum gadane bayyinaaɗe e " ''Ming Pao Weekly'' ". O heɓi heen humpito makko ko e defte natal ɗe o janngi to [[Ostarali]], ɗe Raymond Briggs ɓuri waawde huutoraade binndol makko teskinngol. Tse ina anndaa e ko wiyetee taali mawɓe jokkondirɗi e filosofi, e tinndi Buddhist en, e jimɗi, e fotooji, e komik . Ko Tse ɓuri yiɗde ko janngude, heɗaade jimɗi, e fiyde piyanɗe .
== Ƴeew kadi ==
* Alisa Mak
* Makmug
* Makdul
== Tuugnorgal ==
" ''Mo woni kala ina jogii koyɗol'' ", Ɓooygol.
== Jokkondire yaajɗe ==
* [http://www.mcdull.hk/ Lowre McMug e McDull]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
sw78ev8sfsbtc4e2fzthvx7bzywr6ev
170261
170260
2026-05-15T16:55:27Z
MOIBARDE
10068
170261
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Brian Tse''' (Siin: 謝立文) ko binnduɗo sukaaɓe Hong Kong komik, "McMg e McDull". O jeyaa ko e tafooɓe ɗiɗo ɓee (goɗngol ko Alice Mak, gollodiiɗo makko e jom suudu mum) e jikkuuji karte McMug e McDull. Debbo makko ina jogii ňawu nguu. Golle makko goɗɗe ɗee ina njeyaa heen « Excreman (屎撈人) " (pridé "serious" kartoŋaaji Engele lolluɗi ɗii, "The Snowman"), "Leer belɗo", "''Pig Has Come''", e "E dow Rainbow"<ref>{{Cite web|title=謝東閔 Brian Tse - TVB藝人資料 - tvb.com|url=http://artiste.tvb.com/main/artistedetail/briantse|access-date=2024-05-07|website=artiste.tvb.com|archive-date=7 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007210407/http://artiste.tvb.com/main/artistedetail/briantse|url-status=live}}</ref>.
== Ɓingel ==
Tse ina hoɗi e wuro wiyeteengo Sha Tin nde o woni suka, omo jogii innde pet, "Fook Chai", nde hoɗdiiɓe makko ndokki mo.<ref>{{Cite web|date=2020-04-30|title=謝東閔身家豐厚係筍盤!大台18位富貴家族藝人逐個捉! {{!}} 最強精選|url=https://www.orientalsunday.hk/%e6%9c%80%e5%bc%b7%e7%b2%be%e9%81%b8/%e8%ac%9d%e6%9d%b1%e9%96%94-%e8%ba%ab%e5%ae%b6-%e5%ae%b6%e6%97%8f-%e7%94%9f%e6%84%8f-%e5%a4%a7%e5%8f%b0-%e5%af%8c%e8%b2%b4%e8%97%9d%e4%ba%ba-%e8%80%81%e9%97%86-342583/|access-date=2024-05-07|website=東方新地|language=en-US}}</ref> Ko o suka jom doole, e wiyde yumma makko, omo deƴƴi e kala sahaa hay so tawii ko ɓalndu makko ina ɓuuɓtoo . Ɓesngu makko ina foti ummoraade nokku gooto fayde e nokku goɗɗo,<ref>{{Cite web|date=2021-04-23|title=謝東閔 耕耘十年終發圍 - 晴報 - 娛樂 - 人物 - D200210|url=https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2560066/|access-date=2024-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423162804/https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2560066/|archive-date=2021-04-23}}</ref> ko noon Tse wayliri duɗe mum leslese laabi nay. Tse ina yiɗi ndaarde filmuuji e cinemaaji; ngam dañde kaalis ngam soodde tikket, o walli banndiraaɓe makko e timminde golle maɓɓe naalankaagal ko wayi no odd-job. O waɗi nguurndam makko hakkundeejam to duɗal jaaɓi haaɗtirde St. Stephen, Stanley, ɗo o mahi hoolaare makko. Ndeen, o jokki jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Sydney, o janngi ko ganndal informatik, filosofi, e jaŋde.<ref>{{Cite web|title=最後弟子謝東閔有負老師望原諒 - 東方日報|url=https://orientaldaily.on.cc/cnt/entertainment/20100719/00282_003.html|access-date=2024-05-07|website=orientaldaily.on.cc}}</ref> O 6eydaani waktuuji e golle makko ekkol, o 6uri wacfde hakkille makko ko e defte e nder defterdu. Nde o woni to Sidney, o wonti jiimoowo e mbaadi kartoŋaaji Michael Leunig, jeyaaɗo to Melbourne mo wonnoo (ina heddii haa hannde) gooto e kartoŋaaji ɓurɗi lollude e ƴeewteede e nder [[Ostarali]].
== Golle binndol ==
Tse waɗii golle mum gadane bayyinaaɗe e " ''Ming Pao Weekly'' ". O heɓi heen humpito makko ko e defte natal ɗe o janngi to [[Ostarali]], ɗe Raymond Briggs ɓuri waawde huutoraade binndol makko teskinngol. Tse ina anndaa e ko wiyetee taali mawɓe jokkondirɗi e filosofi, e tinndi Buddhist en, e jimɗi, e fotooji, e komik . Ko Tse ɓuri yiɗde ko janngude, heɗaade jimɗi, e fiyde piyanɗe .
== Ƴeew kadi ==
* Alisa Mak
* Makmug
* Makdul
== Tuugnorgal ==
" ''Mo woni kala ina jogii koyɗol'' ", Ɓooygol.
== Jokkondire yaajɗe ==
* [http://www.mcdull.hk/ Lowre McMug e McDull]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
m181xkjz922pqc2ful50in6iz407d1w
170262
170261
2026-05-15T16:59:47Z
MOIBARDE
10068
Add image
170262
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:謝東閔.jpg|thumb|''Tse Tung Man'']]
'''Brian Tse''' (Siin: 謝立文) ko binnduɗo sukaaɓe Hong Kong komik, "McMg e McDull". O jeyaa ko e tafooɓe ɗiɗo ɓee (goɗngol ko Alice Mak, gollodiiɗo makko e jom suudu mum) e jikkuuji karte McMug e McDull. Debbo makko ina jogii ňawu nguu. Golle makko goɗɗe ɗee ina njeyaa heen « Excreman (屎撈人) " (pridé "serious" kartoŋaaji Engele lolluɗi ɗii, "The Snowman"), "Leer belɗo", "''Pig Has Come''", e "E dow Rainbow"<ref>{{Cite web|title=謝東閔 Brian Tse - TVB藝人資料 - tvb.com|url=http://artiste.tvb.com/main/artistedetail/briantse|access-date=2024-05-07|website=artiste.tvb.com|archive-date=7 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007210407/http://artiste.tvb.com/main/artistedetail/briantse|url-status=live}}</ref>.
== Ɓingel ==
Tse ina hoɗi e wuro wiyeteengo Sha Tin nde o woni suka, omo jogii innde pet, "Fook Chai", nde hoɗdiiɓe makko ndokki mo.<ref>{{Cite web|date=2020-04-30|title=謝東閔身家豐厚係筍盤!大台18位富貴家族藝人逐個捉! {{!}} 最強精選|url=https://www.orientalsunday.hk/%e6%9c%80%e5%bc%b7%e7%b2%be%e9%81%b8/%e8%ac%9d%e6%9d%b1%e9%96%94-%e8%ba%ab%e5%ae%b6-%e5%ae%b6%e6%97%8f-%e7%94%9f%e6%84%8f-%e5%a4%a7%e5%8f%b0-%e5%af%8c%e8%b2%b4%e8%97%9d%e4%ba%ba-%e8%80%81%e9%97%86-342583/|access-date=2024-05-07|website=東方新地|language=en-US}}</ref> Ko o suka jom doole, e wiyde yumma makko, omo deƴƴi e kala sahaa hay so tawii ko ɓalndu makko ina ɓuuɓtoo . Ɓesngu makko ina foti ummoraade nokku gooto fayde e nokku goɗɗo,<ref>{{Cite web|date=2021-04-23|title=謝東閔 耕耘十年終發圍 - 晴報 - 娛樂 - 人物 - D200210|url=https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2560066/|access-date=2024-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423162804/https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2560066/|archive-date=2021-04-23}}</ref> ko noon Tse wayliri duɗe mum leslese laabi nay. Tse ina yiɗi ndaarde filmuuji e cinemaaji; ngam dañde kaalis ngam soodde tikket, o walli banndiraaɓe makko e timminde golle maɓɓe naalankaagal ko wayi no odd-job. O waɗi nguurndam makko hakkundeejam to duɗal jaaɓi haaɗtirde St. Stephen, Stanley, ɗo o mahi hoolaare makko. Ndeen, o jokki jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Sydney, o janngi ko ganndal informatik, filosofi, e jaŋde.<ref>{{Cite web|title=最後弟子謝東閔有負老師望原諒 - 東方日報|url=https://orientaldaily.on.cc/cnt/entertainment/20100719/00282_003.html|access-date=2024-05-07|website=orientaldaily.on.cc}}</ref> O 6eydaani waktuuji e golle makko ekkol, o 6uri wacfde hakkille makko ko e defte e nder defterdu. Nde o woni to Sidney, o wonti jiimoowo e mbaadi kartoŋaaji Michael Leunig, jeyaaɗo to Melbourne mo wonnoo (ina heddii haa hannde) gooto e kartoŋaaji ɓurɗi lollude e ƴeewteede e nder [[Ostarali]].
== Golle binndol ==
Tse waɗii golle mum gadane bayyinaaɗe e " ''Ming Pao Weekly'' ". O heɓi heen humpito makko ko e defte natal ɗe o janngi to [[Ostarali]], ɗe Raymond Briggs ɓuri waawde huutoraade binndol makko teskinngol. Tse ina anndaa e ko wiyetee taali mawɓe jokkondirɗi e filosofi, e tinndi Buddhist en, e jimɗi, e fotooji, e komik . Ko Tse ɓuri yiɗde ko janngude, heɗaade jimɗi, e fiyde piyanɗe .
== Ƴeew kadi ==
* Alisa Mak
* Makmug
* Makdul
== Tuugnorgal ==
" ''Mo woni kala ina jogii koyɗol'' ", Ɓooygol.
== Jokkondire yaajɗe ==
* [http://www.mcdull.hk/ Lowre McMug e McDull]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Yimɓe wuurɓe]]
bhdhgse17p4j715drtfpcamb0rxe6u7
Yu Yan (singer)
0
41440
170267
170247
2026-05-15T18:31:03Z
Ilya Discuss
10103
170267
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yu Yan''' (sinuwaa : 喻言 ; jibinaa ko ñalnde 26 mee 1997) ko jimoowo e fijoowo Sinuwaa. O ɓuri anndeede ko e timminde 4ɓo e eɓɓoore survival Youth with You 2, ɗum waɗi mo tergal The9. O anndaama kadi no feewi e senngo makko e mbaydiiji, omo jokki e dañde nafoore mawnde e markeeji mbaydiiji sabu mbaydi makko.<ref>{{cite web|script-title=zh:《青春有你2》总决赛排名出炉!恭喜刘雨昕C位出道!|url=https://www.woah.my/2020/05/30/chixugengxin-qingchunyouni2zuizhongchudaopaimingchulu/|publisher=Woah My|access-date=2020-09-26|date=30 May 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=How to tap the power of Chinese superfans|url=https://www.voguebusiness.com/consumers/how-to-tap-the-power-of-chinese-superfans|access-date=2021-06-11|website=Vogue Business|date=24 March 2021|language=en-GB|url-access=subscription}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Yu Yan jibinaa ko ñalnde 26 mee 1997, to Pekin. O heɓi bak makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde politik e sariya to Beijing, o heɓi heen seedantaagal makko ko e ɗemngal Business English.Yumma makko ko jannginoowo duɗal leslesal.
== Kugal ==
2015–2019 : Fuɗɗoode golle
E hitaande 2013, Yu Yan siifondirii e Re-Du Media, o naati e fedde sukaaɓe rewɓe wiyeteende True. True caggal mum yaltini albom mum gadano "刺眼的太阳" e hitaande 2015. Ñalnde 30 noowammbar 2015, Yu Yan yaltinii EP mum gadano, Bad Girl, tawi ina waɗi jimɗi 3. O naati e teleeji Dragon e nder yeewtere wiyeteende Girls Fighting e hitaande 2016. E nder kawgel ngel, o woni ɗiɗaɓo, o fotnoo ko arde e fedde Diamond Girls. Kono fedde ndee fusii e deeƴre hade mum yaltude e laamu.<ref>{{cite web|author=Iye|script-title=zh:挖偶专访喻言:因努力,才不同|url=https://mp.weixin.qq.com/s/c5xKoKSZ8CPkA4O_N2wI5w|script-work=zh:挖偶|via=WeChat|access-date=2020-04-07|date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406154942/https://mp.weixin.qq.com/s/c5xKoKSZ8CPkA4O_N2wI5w|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite web|author=Iye|script-title=zh:喻言年龄多大哪一年出生的 青春有你2喻言是北京政法职业学院的毕业生|url=https://www.hotbak.net/key/%E5%96%BB%E8%A8%80%E5%B9%B4%E9%BE%84%E5%A4%9A%E5%A4%A7%E5%93%AA%E4%B8%80%E5%B9%B4%E5%87%BA%E7%94%9F%E7%9A%84%E9%9D%92%E6%98%A5%E6%9C%89%E4%BD%A02%E5%96%BB%E8%A8%80%E6%98%AF%E5%8C%97%E4%BA%AC%E6%94%BF%E6%B3%95%E8%81%8C%E4%B8%9A%E5%AD%A6%E9%99%A2%E7%9A%84.html|website=Hotbal|access-date=2020-09-26|archive-date=2020-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111040205/https://www.hotbak.net/key/%C3%A5%C2%96%C2%BB%C3%A8%C2%A8%C2%80%C3%A5%C2%B9%C2%B4%C3%A9%C2%BE%C2%84%C3%A5%C2%A4%C2%9A%C3%A5%C2%A4%C2%A7%C3%A5%C2%93%C2%AA%C3%A4%C2%B8%C2%80%C3%A5%C2%B9%C2%B4%C3%A5%C2%87%C2%BA%C3%A7%C2%94%C2%9F%C3%A7%C2%9A%C2%84%C3%A9%C2%9D%C2%92%C3%A6%C2%98%C2%A5%C3%A6%C2%9C%C2%89%C3%A4%C2%BD%C2%A02%C3%A5%C2%96%C2%BB%C3%A8%C2%A8%C2%80%C3%A6%C2%98%C2%AF%C3%A5%C2%8C%C2%97%C3%A4%C2%BA%C2%AC%C3%A6%C2%94%C2%BF%C3%A6%C2%B3%C2%95%C3%A8%C2%81%C2%8C%C3%A4%C2%B8%C2%9A%C3%A5%C2%AD%C2%A6%C3%A9%C2%99%C2%A2%C3%A7%C2%9A%C2%84.html|url-status=dead}}</ref>
Caggal nde kontraa makko joofi e hitaande 2017, o siifondiri e JoinHall Media. O waɗii golle makko gadane e nder dingiral teleeji biyeteengal Waiting For You In A Long Time, o tawtoraama kadi jimɗi dingiral ngal. Koolol ɗiɗmol ngol, "要不是你" e "Underwater", yalti ko ñalnde 13 sulyee 2018. E lewru ut 2018, o waɗii yeewtere makko adannde e ekran mawɗo e nder filmo biyeteeɗo Pet Departures. O waɗii darnde makko adannde mawnde ko Liu Pian. Ñalnde 19 suwee 2018, o yaltinii albom makko gadano "暮色", tawi ina waɗi jimɗi jeegom. E lewru desaambar e hitaande ndee tan, o fiyi Ya Ta e nder filmuuji tati, hono « Gartugol doole teeŋtuɗe », woni « Gartugol doole teeŋtuɗe 1 : tikkere wolf nees », gartugol soldateeɓe teeŋtuɓe : Poppy ɓaleejo e gartugol doole teeŋtuɗe 3 : Top Secret Battlefield .
2020–hannde: Sukaaɓe e maa 2, The9 e ɓeydagol lollude
Binndanɗe mawɗe: Sukaaɓe e mon (season 2) e The9 (groupe)
E hitaande 2020, Yu Yan tawtoraama eɓɓoore iQiyi ngam wuurde e nder goonga, Youth With You 2. Gooto e janngooɓe ɗiɗo heɓde tan "A" e nder ƴeewndooji tati, o joofniri ko 4ɓo e 7 198 164 woote e nder kawgel finaal, o fuɗɗii wonde tergal The9. Nde o woni e hiirde nde, o tawtoraama kadi Who’s the Drama Queen, hiirde feere-feere nde o waɗnoo e janngooɓe ɓee. O waɗii yeewtere e Customer First. E lewru suwee 2020, Yu Yan wonti tergal keeringal e fedde iQIYI's Let's Party, fedde adannde e The9. Gila noowammbar 2020, eɓɓoore ndee joofiima yaltude. E lewru Oktoobar 2020, Yu Yan gaañiiɗo e koyngal mum e nder ekkorde. E lebbi garooji ɗii, o woppaani golle fedde The9 ngam sellude. Ñalnde 4 noowammbar 2020, YuYan Studio sosaa e dow laawol, ngam ɓeydude golle Yu Yan e hoore mum. Yalti ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2020, albom The9 biyeteeɗo MatriX ina waɗi jimɗi Yu Yan gooto "薔薇之巔 (Anndinaa)". O tawtoraama e golle binndol jimɗi, e nder yeewtere nde o waɗdunoo e QQ Music, o yeewtidii e suɓaade jimɗi ɗii sabu o yiɗi ko jimɗi makko gadani ɗi o waɗdunoo e The9 ɗii ngona nguurndam e weltaare.<ref>{{cite web|title=Bad Girl|url=https://y.qq.com/n/yqq/album/0047oJEt0r6bnR.html|work=[[Tencent QQ|QQ]] Music|access-date=2020-04-07|date=2015-11-30}}</ref><ref>{{cite news|editor=冯雪|script-title=zh:《加油!美少女》喻言吴卓凡:将自己的个性融入团体|url=http://ent.cri.cn/20160727/4fe67159-fd40-6052-2ad6-7b2b778dd62a.html|access-date=2020-04-07|script-work=zh:国际在线|date=2016-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406181537/http://ent.cri.cn/20160727/4fe67159-fd40-6052-2ad6-7b2b778dd62a.html|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite news|script-title=zh:《加油!美少女》喻言晒美颜相机大头贴 高冷女王也会卖萌|url=http://www.yule.com.cn/html/201609/22152.html|access-date=2020-04-07|script-work=zh:中娱网|date=2016-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406155222/http://www.yule.com.cn/html/201609/22152.html|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite news|editor=冷雪|script-title=zh:《美少女》总决赛圆满落幕 王思聪为节目点赞|url=http://ent.163.com/16/0828/09/BVHV43630003501E.html|access-date=2020-04-07|work=[[163.com]] Entertainment|date=28 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004114233/http://ent.163.com/16/0828/09/BVHV43630003501E.html|archive-date=2019-10-04}}</ref>
E lewru Yarkomaa 2021, Yu Yan ƴettii mbaydi ELLE Siin tonngoode dijital gadane, ɓeydi heen wonde idol gadano yaltinaaɗo. E-magazine oo ko eɓɓoore gollondiral keeringal hakkunde ELLE e sukaaɓe naalankooɓe e hollirde golle naalankaagal sukaaɓe ɓee. Kadi e lewru Yarkomaa 2021, Yu Yan artii e golle fedde The9 ngam waɗde jeewte e nder yeewtere iQiyi 2021 Shout Out For Love Gala. Kono, e won e sahaaji e nder yeewtere ndee, Yu Yan artiri feggere mum, caggal ɗuum kadi ƴetti fooftere juutnde ngam sellude. Wondude e The9, o arti ngam waɗde "Dumb Dumb Bomb" e Youth With You 3. Ñalnde 26 e 27 marse, Yu Yan tawtoraama hiirde The9 adannde, wiyeteende "X-City". Yanti e waɗde jimɗi The9 keewɗi, Yu Yan waɗii kadi jimɗi mum gooto, "薔薇之巔 (Foretold)", ɗi o tawtoraa e waɗde koreeji. Golle makko njaɓɓaama no feewi, o ɓeydi heen njettoor e nder laylayti renndo sabu golle makko e karallaagal makko e mikroo e ŋakkeende noppi e nder golle makko ñalnde 26 marse. E nder yeewtere nde o waɗdunoo e South China Morning Post, e hiirde nde, Yu Yan wiyi, "Hiirde ndee acci siftorde nde momtataa."<ref>{{cite web|title=微博|url=https://m.weibo.cn/detail/4644055613182449|access-date=2021-06-19|website=m.weibo.cn}}</ref>
E lewru saawiyee 2021, Yu Yan tawtoraama golle wellitaare renndo (Eɓɓaande wuurtinde laddeeji Yuyan) ngam yiɗde wuurtinde gure teeru Siin. Golle wellitaare ze mbazaama e nokkuuji ceertuzi e nder diiwaan Qilihe, e evvoore nde ina foti wazde ballal e duze teeru. Caggal ɗuum, o yaltinaa e lowre jaaynde naalankaagal ShenZhou. Caggal lewru nduu, kanko e terɗe fedde The9 An Qi e Lu Keran, o yilliima iQiyi's Youth with You 3 ngam wonde jannginoowo mawɗo, o waɗi dingiral gollondiral e yoga e janngooɓe ɓee. E lewru mee 2021, o yaltinaama e jaayɗe jaayɗe ko wayi no WAVES e ROLLACOASTER, ko ɗum wonnoo tonngoode ñalngu nguu, tawi ko Yu Yan tan woni heen. Ñalnde 22 lewru nduu, Yu Yan yalti e EP The9 mo hitaande wootere, RefleXtion. E darorɗe lewru nduu, suudu golle Yu Yan hollitii udditgol lowre YouTube laawɗunde, kadi yaltinii jimɗi Engele nay ɗi o waɗi e hoore makko, ngam ñalngu nguu keeriiɗo wonande yiɗɓe.
Ñalnde 11 lewru nduu, Yu Yan wallitii eɓɓaande moƴƴere wiyeteende True Love Dream, o yilliima kadi duɗal sukaaɓe to duɗal Xingshou. Balɗe ɗiɗi caggal ɗuum, ñalnde 13 lewru juko hitaande 2021, Yu Yan waɗii jimɗi e nder ñalɗi jimɗi OCEANWAVE to Shanghai. O waɗi jimɗi nayi ɗi o waɗata, ina heen "Give Me All Night" e jimɗi rock keertiiɗi "No Company (不奉陪)" ummoraade e Youth With You 2.
E darorɗe oon yontere ñalnde 19 lewru nduu, suudu golle Yu Yan yaltinii bayyinaango wonde maa ɓe ƴettu kuule sariya ngam haɓaade kala neɗɗo gonɗo e internet ngam humpitaade Yu Yan. E gardagol AllBright Law Offices, ñaawoore ndee ina ñaawoo no feewi, ina haɓa e haalaaji internet e haalaaji bonɗi jowitiiɗi e Yu Yan. Ñalnde 26 lewru nduu, Yu Yan yaltinii jimɗi « Bygone Love » ɗi Sandy Lam e Jonathan Lee mbinndi. Ina heɓoo e lowre streaming ceertunde tawa ko e njoɓdi, ina jeyaa heen QQ Music.
Ñalnde 13 lewru juko hitaande 2021, Yu Yan wonnoo ko hoɗɓe e yeewtere "GodPlayer" nde tiitoonde mum woni suudu dogdu. Ñalnde 17 lewru nduu, o tawtoraama kadi kewu ballal ñalngu adoption Day to Pekin, o hirjini woɗɓe yo ƴettu daabaaji hoɗorde ngam waɗde ɗum en jawdi.
Yu Yan ina ɗaminaa maa waɗ jimɗi e ñalɗi jimɗi Guochao Xingdong, ɗi nganndu-ɗaa ko ñalnde 14 ut 2021. Kono, sabu ɓeydagol ñawɓe COVID-19 to Siin, ñalɗi ɗii puɗɗiima jokkude haa oktoobar 2021, hade mum en jokkude haa won e sahaaji e fuɗɗoode hitaande 2022.
Ñalnde 1 lewru bowte hitaande 2022, o tawtoraama "Njeenaaje winndereeje jimɗi Siin" ɗe CCTV Dream e Xinhua Media yuɓɓini, o heɓi njeenaari "Jimoowo keso hitaande ndee". Ñalnde 3 lewru nduu, o tawtoraama "Gala ballal hitaande kala sukaaɓe Starlight" o heɓi njeenaari "Naalanke keso ɓurɗo moƴƴude e hitaande ndee" o waɗi jimɗi "Simple LIFE".
Ñalnde 20 lewru bowte, jimɗi "Nokku woɗɗuɗo mo alaa innde", jimɗi ɗi Lou Yixiao, Su Yunying e Wang Ruiqi njimri, njalti, ko jimɗi tiitoonde ngam wallitde Olimpiyaaji winndereeji. Ñalnde 14 feebariyee, o woniino koɗo e "Chinese Music Hit Center" eɓɓoore teeŋtunde Olimpiyaaji winndereeji hono koɗo jimol hit
== Diskogaraafi ==
Ngam golle Yu Yan e The9, ƴeew diskografi The9.
== Pijirlooji yaajɗi ==
Tiitoonde Detaayuuji
暮色
Woppitaama: 19 suwee 2018
== Ɗemngal: Mandarin ==
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
== Alkule goote ==
Tiitoonde Detaayuuji
== Bojel Bonɗo ==
Woppitaama: 23 mee 2015
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
== W ==
Woppitaama: 26 mee 2022
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
Aduna (我的)
Woppitaama: 2 mee 2023
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
Limto toɓɓere
Songs
Title Year Peak chart position Note
CHN
[b]
"Give Me All Night" 2017 — Non-album single
"薔薇之巔" (Foretold)[c] 2020 39 MatriX
"当爱已成往事" 2021 8 Non-album single
"Who" 2022 6 W
"风吹过的地方你都在" 7
"Black Key" 2023 8 World (我的)
"Walk On A Dream" 5
"霍德尔" 4
"I Wanna Be Your Slave" — Non-album single
"骄傲" (Pride) 200+
"—" denotes releases that did not chart or were not released in that region.
Soundtrack appearances
Title Year Peak chart position Note
== CHN ==
[b]
"要不是你" 2018 — Waiting For You In A Long Time OST
"Underwater" —
"无名的远方" (The Faraway Place Without a Name) 2022 35 Theme for the 2022 Winter Olympics
"—" denotes releases that did not chart or were not released in that region.
== Filmography ==
For Yu Yan's works with The9, see The9 filmography.
=== Film ===
Year Title Role Notes Ref.
== English Original ==
2018 Pet Departures 萌寵入殮師 Liu Pian Main role
Special Forces Return 1: Snow Wolf's Wrath 特種兵歸來1:血狼之怒 Ya Ta Main role
Special Forces Return 2:Black Poppy 特種兵歸來2:黑色罌粟 Main role
Special Forces Return 3: Top Secret Battlefield 特種兵歸來3:絕密戰場 Main role
== Television series ==
Year Title Network Role Notes Ref.
English Original
2018 Waiting For You In A Long Time 在悠长的时光里等你 iQIYI Shen Po Supporting role
2020 Customer First 猎心者 iQIYI Wu Mengyao Cameo
== Television shows ==
Year Title Network Role Notes Ref.
== English Original ==
2016 Girls Fighting 加油美少女 Dragon TV Contestant
2020 Youth With You 2 青春有你2 iQIYI Contestant Survival show that determined The9 members
== finished 4th ==
Who's the Drama Queen? 青春加点戏 IQIYI Cast member Episodes 8, 10
Let's Party! 2020 非日常派对 IQIYI Regular member The9's first variety show
2021 Youth With You 3 青春有你3 IQIYI Guest With The9
GodPlayer 好虎的密室 Huya Live Guest
Notes
As a member of The9 only.
The China TME UNI Chart was launched by Tencent Music in 2018 and first published by Billboard in November 2022.
Song was released under The9, but a solo release by Yu Yan.
== Tuugnorgal ==
05y94o60xrpfsu4nukcz4j5hbvm4xin
170268
170267
2026-05-15T18:32:37Z
Ilya Discuss
10103
170268
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yu Yan''' (sinuwaa : 喻言 ; jibinaa ko ñalnde 26 mee 1997) ko jimoowo e fijoowo Sinuwaa. O ɓuri anndeede ko e timminde 4ɓo e eɓɓoore survival Youth with You 2, ɗum waɗi mo tergal The9. O anndaama kadi no feewi e senngo makko e mbaydiiji, omo jokki e dañde nafoore mawnde e markeeji mbaydiiji sabu mbaydi makko.<ref>{{cite web|script-title=zh:《青春有你2》总决赛排名出炉!恭喜刘雨昕C位出道!|url=https://www.woah.my/2020/05/30/chixugengxin-qingchunyouni2zuizhongchudaopaimingchulu/|publisher=Woah My|access-date=2020-09-26|date=30 May 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=How to tap the power of Chinese superfans|url=https://www.voguebusiness.com/consumers/how-to-tap-the-power-of-chinese-superfans|access-date=2021-06-11|website=Vogue Business|date=24 March 2021|language=en-GB|url-access=subscription}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Yu Yan jibinaa ko ñalnde 26 mee 1997, to Pekin. O heɓi bak makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde politik e sariya to Beijing, o heɓi heen seedantaagal makko ko e ɗemngal Business English.Yumma makko ko jannginoowo duɗal leslesal.
== Kugal ==
2015–2019 : Fuɗɗoode golle
E hitaande 2013, Yu Yan siifondirii e Re-Du Media, o naati e fedde sukaaɓe rewɓe wiyeteende True. True caggal mum yaltini albom mum gadano "刺眼的太阳" e hitaande 2015. Ñalnde 30 noowammbar 2015, Yu Yan yaltinii EP mum gadano, Bad Girl, tawi ina waɗi jimɗi 3. O naati e teleeji Dragon e nder yeewtere wiyeteende Girls Fighting e hitaande 2016. E nder kawgel ngel, o woni ɗiɗaɓo, o fotnoo ko arde e fedde Diamond Girls. Kono fedde ndee fusii e deeƴre hade mum yaltude e laamu.<ref>{{cite web|author=Iye|script-title=zh:挖偶专访喻言:因努力,才不同|url=https://mp.weixin.qq.com/s/c5xKoKSZ8CPkA4O_N2wI5w|script-work=zh:挖偶|via=WeChat|access-date=2020-04-07|date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406154942/https://mp.weixin.qq.com/s/c5xKoKSZ8CPkA4O_N2wI5w|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite web|author=Iye|script-title=zh:喻言年龄多大哪一年出生的 青春有你2喻言是北京政法职业学院的毕业生|url=https://www.hotbak.net/key/%E5%96%BB%E8%A8%80%E5%B9%B4%E9%BE%84%E5%A4%9A%E5%A4%A7%E5%93%AA%E4%B8%80%E5%B9%B4%E5%87%BA%E7%94%9F%E7%9A%84%E9%9D%92%E6%98%A5%E6%9C%89%E4%BD%A02%E5%96%BB%E8%A8%80%E6%98%AF%E5%8C%97%E4%BA%AC%E6%94%BF%E6%B3%95%E8%81%8C%E4%B8%9A%E5%AD%A6%E9%99%A2%E7%9A%84.html|website=Hotbal|access-date=2020-09-26|archive-date=2020-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111040205/https://www.hotbak.net/key/%C3%A5%C2%96%C2%BB%C3%A8%C2%A8%C2%80%C3%A5%C2%B9%C2%B4%C3%A9%C2%BE%C2%84%C3%A5%C2%A4%C2%9A%C3%A5%C2%A4%C2%A7%C3%A5%C2%93%C2%AA%C3%A4%C2%B8%C2%80%C3%A5%C2%B9%C2%B4%C3%A5%C2%87%C2%BA%C3%A7%C2%94%C2%9F%C3%A7%C2%9A%C2%84%C3%A9%C2%9D%C2%92%C3%A6%C2%98%C2%A5%C3%A6%C2%9C%C2%89%C3%A4%C2%BD%C2%A02%C3%A5%C2%96%C2%BB%C3%A8%C2%A8%C2%80%C3%A6%C2%98%C2%AF%C3%A5%C2%8C%C2%97%C3%A4%C2%BA%C2%AC%C3%A6%C2%94%C2%BF%C3%A6%C2%B3%C2%95%C3%A8%C2%81%C2%8C%C3%A4%C2%B8%C2%9A%C3%A5%C2%AD%C2%A6%C3%A9%C2%99%C2%A2%C3%A7%C2%9A%C2%84.html|url-status=dead}}</ref>
Caggal nde kontraa makko joofi e hitaande 2017, o siifondiri e JoinHall Media. O waɗii golle makko gadane e nder dingiral teleeji biyeteengal Waiting For You In A Long Time, o tawtoraama kadi jimɗi dingiral ngal. Koolol ɗiɗmol ngol, "要不是你" e "Underwater", yalti ko ñalnde 13 sulyee 2018. E lewru ut 2018, o waɗii yeewtere makko adannde e ekran mawɗo e nder filmo biyeteeɗo Pet Departures. O waɗii darnde makko adannde mawnde ko Liu Pian. Ñalnde 19 suwee 2018, o yaltinii albom makko gadano "暮色", tawi ina waɗi jimɗi jeegom. E lewru desaambar e hitaande ndee tan, o fiyi Ya Ta e nder filmuuji tati, hono « Gartugol doole teeŋtuɗe », woni « Gartugol doole teeŋtuɗe 1 : tikkere wolf nees », gartugol soldateeɓe teeŋtuɓe : Poppy ɓaleejo e gartugol doole teeŋtuɗe 3 : Top Secret Battlefield .
2020–hannde: Sukaaɓe e maa 2, The9 e ɓeydagol lollude
Binndanɗe mawɗe: Sukaaɓe e mon (season 2) e The9 (groupe)
E hitaande 2020, Yu Yan tawtoraama eɓɓoore iQiyi ngam wuurde e nder goonga, Youth With You 2. Gooto e janngooɓe ɗiɗo heɓde tan "A" e nder ƴeewndooji tati, o joofniri ko 4ɓo e 7 198 164 woote e nder kawgel finaal, o fuɗɗii wonde tergal The9. Nde o woni e hiirde nde, o tawtoraama kadi Who’s the Drama Queen, hiirde feere-feere nde o waɗnoo e janngooɓe ɓee. O waɗii yeewtere e Customer First. E lewru suwee 2020, Yu Yan wonti tergal keeringal e fedde iQIYI's Let's Party, fedde adannde e The9. Gila noowammbar 2020, eɓɓoore ndee joofiima yaltude. E lewru Oktoobar 2020, Yu Yan gaañiiɗo e koyngal mum e nder ekkorde. E lebbi garooji ɗii, o woppaani golle fedde The9 ngam sellude. Ñalnde 4 noowammbar 2020, YuYan Studio sosaa e dow laawol, ngam ɓeydude golle Yu Yan e hoore mum. Yalti ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2020, albom The9 biyeteeɗo MatriX ina waɗi jimɗi Yu Yan gooto "薔薇之巔 (Anndinaa)". O tawtoraama e golle binndol jimɗi, e nder yeewtere nde o waɗdunoo e QQ Music, o yeewtidii e suɓaade jimɗi ɗii sabu o yiɗi ko jimɗi makko gadani ɗi o waɗdunoo e The9 ɗii ngona nguurndam e weltaare.<ref>{{cite web|title=Bad Girl|url=https://y.qq.com/n/yqq/album/0047oJEt0r6bnR.html|work=[[Tencent QQ|QQ]] Music|access-date=2020-04-07|date=2015-11-30}}</ref><ref>{{cite news|editor=冯雪|script-title=zh:《加油!美少女》喻言吴卓凡:将自己的个性融入团体|url=http://ent.cri.cn/20160727/4fe67159-fd40-6052-2ad6-7b2b778dd62a.html|access-date=2020-04-07|script-work=zh:国际在线|date=2016-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406181537/http://ent.cri.cn/20160727/4fe67159-fd40-6052-2ad6-7b2b778dd62a.html|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite news|script-title=zh:《加油!美少女》喻言晒美颜相机大头贴 高冷女王也会卖萌|url=http://www.yule.com.cn/html/201609/22152.html|access-date=2020-04-07|script-work=zh:中娱网|date=2016-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406155222/http://www.yule.com.cn/html/201609/22152.html|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite news|editor=冷雪|script-title=zh:《美少女》总决赛圆满落幕 王思聪为节目点赞|url=http://ent.163.com/16/0828/09/BVHV43630003501E.html|access-date=2020-04-07|work=[[163.com]] Entertainment|date=28 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004114233/http://ent.163.com/16/0828/09/BVHV43630003501E.html|archive-date=2019-10-04}}</ref>
E lewru Yarkomaa 2021, Yu Yan ƴettii mbaydi ELLE Siin tonngoode dijital gadane, ɓeydi heen wonde idol gadano yaltinaaɗo. E-magazine oo ko eɓɓoore gollondiral keeringal hakkunde ELLE e sukaaɓe naalankooɓe e hollirde golle naalankaagal sukaaɓe ɓee. Kadi e lewru Yarkomaa 2021, Yu Yan artii e golle fedde The9 ngam waɗde jeewte e nder yeewtere iQiyi 2021 Shout Out For Love Gala. Kono, e won e sahaaji e nder yeewtere ndee, Yu Yan artiri feggere mum, caggal ɗuum kadi ƴetti fooftere juutnde ngam sellude. Wondude e The9, o arti ngam waɗde "Dumb Dumb Bomb" e Youth With You 3. Ñalnde 26 e 27 marse, Yu Yan tawtoraama hiirde The9 adannde, wiyeteende "X-City". Yanti e waɗde jimɗi The9 keewɗi, Yu Yan waɗii kadi jimɗi mum gooto, "薔薇之巔 (Foretold)", ɗi o tawtoraa e waɗde koreeji. Golle makko njaɓɓaama no feewi, o ɓeydi heen njettoor e nder laylayti renndo sabu golle makko e karallaagal makko e mikroo e ŋakkeende noppi e nder golle makko ñalnde 26 marse. E nder yeewtere nde o waɗdunoo e South China Morning Post, e hiirde nde, Yu Yan wiyi, "Hiirde ndee acci siftorde nde momtataa."<ref>{{cite web|title=微博|url=https://m.weibo.cn/detail/4644055613182449|access-date=2021-06-19|website=m.weibo.cn}}</ref>
E lewru saawiyee 2021, Yu Yan tawtoraama golle wellitaare renndo (Eɓɓaande wuurtinde laddeeji Yuyan) ngam yiɗde wuurtinde gure teeru Siin. Golle wellitaare ze mbazaama e nokkuuji ceertuzi e nder diiwaan Qilihe, e evvoore nde ina foti wazde ballal e duze teeru. Caggal ɗuum, o yaltinaa e lowre jaaynde naalankaagal ShenZhou. Caggal lewru nduu, kanko e terɗe fedde The9 An Qi e Lu Keran, o yilliima iQiyi's Youth with You 3 ngam wonde jannginoowo mawɗo, o waɗi dingiral gollondiral e yoga e janngooɓe ɓee. E lewru mee 2021, o yaltinaama e jaayɗe jaayɗe ko wayi no WAVES e ROLLACOASTER, ko ɗum wonnoo tonngoode ñalngu nguu, tawi ko Yu Yan tan woni heen. Ñalnde 22 lewru nduu, Yu Yan yalti e EP The9 mo hitaande wootere, RefleXtion. E darorɗe lewru nduu, suudu golle Yu Yan hollitii udditgol lowre YouTube laawɗunde, kadi yaltinii jimɗi Engele nay ɗi o waɗi e hoore makko, ngam ñalngu nguu keeriiɗo wonande yiɗɓe.<ref>{{cite web|title=喻言工作室发声明 将起诉黑粉维权_中国网|url=http://henan.china.com.cn/m/2021-06/18/content_41596670.html|access-date=2021-06-26|website=henan.china.com.cn}}</ref>
Ñalnde 11 lewru nduu, Yu Yan wallitii eɓɓaande moƴƴere wiyeteende True Love Dream, o yilliima kadi duɗal sukaaɓe to duɗal Xingshou. Balɗe ɗiɗi caggal ɗuum, ñalnde 13 lewru juko hitaande 2021, Yu Yan waɗii jimɗi e nder ñalɗi jimɗi OCEANWAVE to Shanghai. O waɗi jimɗi nayi ɗi o waɗata, ina heen "Give Me All Night" e jimɗi rock keertiiɗi "No Company (不奉陪)" ummoraade e Youth With You 2.
E darorɗe oon yontere ñalnde 19 lewru nduu, suudu golle Yu Yan yaltinii bayyinaango wonde maa ɓe ƴettu kuule sariya ngam haɓaade kala neɗɗo gonɗo e internet ngam humpitaade Yu Yan. E gardagol AllBright Law Offices, ñaawoore ndee ina ñaawoo no feewi, ina haɓa e haalaaji internet e haalaaji bonɗi jowitiiɗi e Yu Yan. Ñalnde 26 lewru nduu, Yu Yan yaltinii jimɗi « Bygone Love » ɗi Sandy Lam e Jonathan Lee mbinndi. Ina heɓoo e lowre streaming ceertunde tawa ko e njoɓdi, ina jeyaa heen QQ Music.
Ñalnde 13 lewru juko hitaande 2021, Yu Yan wonnoo ko hoɗɓe e yeewtere "GodPlayer" nde tiitoonde mum woni suudu dogdu. Ñalnde 17 lewru nduu, o tawtoraama kadi kewu ballal ñalngu adoption Day to Pekin, o hirjini woɗɓe yo ƴettu daabaaji hoɗorde ngam waɗde ɗum en jawdi.
Yu Yan ina ɗaminaa maa waɗ jimɗi e ñalɗi jimɗi Guochao Xingdong, ɗi nganndu-ɗaa ko ñalnde 14 ut 2021. Kono, sabu ɓeydagol ñawɓe COVID-19 to Siin, ñalɗi ɗii puɗɗiima jokkude haa oktoobar 2021, hade mum en jokkude haa won e sahaaji e fuɗɗoode hitaande 2022.
Ñalnde 1 lewru bowte hitaande 2022, o tawtoraama "Njeenaaje winndereeje jimɗi Siin" ɗe CCTV Dream e Xinhua Media yuɓɓini, o heɓi njeenaari "Jimoowo keso hitaande ndee". Ñalnde 3 lewru nduu, o tawtoraama "Gala ballal hitaande kala sukaaɓe Starlight" o heɓi njeenaari "Naalanke keso ɓurɗo moƴƴude e hitaande ndee" o waɗi jimɗi "Simple LIFE".
Ñalnde 20 lewru bowte, jimɗi "Nokku woɗɗuɗo mo alaa innde", jimɗi ɗi Lou Yixiao, Su Yunying e Wang Ruiqi njimri, njalti, ko jimɗi tiitoonde ngam wallitde Olimpiyaaji winndereeji. Ñalnde 14 feebariyee, o woniino koɗo e "Chinese Music Hit Center" eɓɓoore teeŋtunde Olimpiyaaji winndereeji hono koɗo jimol hit
== Diskogaraafi ==
Ngam golle Yu Yan e The9, ƴeew diskografi The9.
== Pijirlooji yaajɗi ==
Tiitoonde Detaayuuji
暮色
Woppitaama: 19 suwee 2018
== Ɗemngal: Mandarin ==
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
== Alkule goote ==
Tiitoonde Detaayuuji
== Bojel Bonɗo ==
Woppitaama: 23 mee 2015
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
== W ==
Woppitaama: 26 mee 2022
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
Aduna (我的)
Woppitaama: 2 mee 2023
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
Limto toɓɓere
Songs
Title Year Peak chart position Note
CHN
[b]
"Give Me All Night" 2017 — Non-album single
"薔薇之巔" (Foretold)[c] 2020 39 MatriX
"当爱已成往事" 2021 8 Non-album single
"Who" 2022 6 W
"风吹过的地方你都在" 7
"Black Key" 2023 8 World (我的)
"Walk On A Dream" 5
"霍德尔" 4
"I Wanna Be Your Slave" — Non-album single
"骄傲" (Pride) 200+
"—" denotes releases that did not chart or were not released in that region.
Soundtrack appearances
Title Year Peak chart position Note
== CHN ==
[b]
"要不是你" 2018 — Waiting For You In A Long Time OST
"Underwater" —
"无名的远方" (The Faraway Place Without a Name) 2022 35 Theme for the 2022 Winter Olympics
"—" denotes releases that did not chart or were not released in that region.
== Filmography ==
For Yu Yan's works with The9, see The9 filmography.
=== Film ===
Year Title Role Notes Ref.
== English Original ==
2018 Pet Departures 萌寵入殮師 Liu Pian Main role
Special Forces Return 1: Snow Wolf's Wrath 特種兵歸來1:血狼之怒 Ya Ta Main role
Special Forces Return 2:Black Poppy 特種兵歸來2:黑色罌粟 Main role
Special Forces Return 3: Top Secret Battlefield 特種兵歸來3:絕密戰場 Main role
== Television series ==
Year Title Network Role Notes Ref.
English Original
2018 Waiting For You In A Long Time 在悠长的时光里等你 iQIYI Shen Po Supporting role
2020 Customer First 猎心者 iQIYI Wu Mengyao Cameo
== Television shows ==
Year Title Network Role Notes Ref.
== English Original ==
2016 Girls Fighting 加油美少女 Dragon TV Contestant
2020 Youth With You 2 青春有你2 iQIYI Contestant Survival show that determined The9 members
== finished 4th ==
Who's the Drama Queen? 青春加点戏 IQIYI Cast member Episodes 8, 10
Let's Party! 2020 非日常派对 IQIYI Regular member The9's first variety show
2021 Youth With You 3 青春有你3 IQIYI Guest With The9
GodPlayer 好虎的密室 Huya Live Guest
Notes
As a member of The9 only.
The China TME UNI Chart was launched by Tencent Music in 2018 and first published by Billboard in November 2022.
Song was released under The9, but a solo release by Yu Yan.
== Tuugnorgal ==
s0k13zd9sgun2ffukmyayx6u0vdi7d3
170270
170268
2026-05-15T18:36:18Z
Ilya Discuss
10103
170270
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yu Yan''' (sinuwaa : 喻言 ; jibinaa ko ñalnde 26 mee 1997) ko jimoowo e fijoowo Sinuwaa. O ɓuri anndeede ko e timminde 4ɓo e eɓɓoore survival Youth with You 2, ɗum waɗi mo tergal The9. O anndaama kadi no feewi e senngo makko e mbaydiiji, omo jokki e dañde nafoore mawnde e markeeji mbaydiiji sabu mbaydi makko.<ref>{{cite web|script-title=zh:《青春有你2》总决赛排名出炉!恭喜刘雨昕C位出道!|url=https://www.woah.my/2020/05/30/chixugengxin-qingchunyouni2zuizhongchudaopaimingchulu/|publisher=Woah My|access-date=2020-09-26|date=30 May 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=How to tap the power of Chinese superfans|url=https://www.voguebusiness.com/consumers/how-to-tap-the-power-of-chinese-superfans|access-date=2021-06-11|website=Vogue Business|date=24 March 2021|language=en-GB|url-access=subscription}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Yu Yan jibinaa ko ñalnde 26 mee 1997, to Pekin. O heɓi bak makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde politik e sariya to Beijing, o heɓi heen seedantaagal makko ko e ɗemngal Business English.Yumma makko ko jannginoowo duɗal leslesal.
== Kugal ==
2015–2019 : Fuɗɗoode golle
E hitaande 2013, Yu Yan siifondirii e Re-Du Media, o naati e fedde sukaaɓe rewɓe wiyeteende True. True caggal mum yaltini albom mum gadano "刺眼的太阳" e hitaande 2015. Ñalnde 30 noowammbar 2015, Yu Yan yaltinii EP mum gadano, Bad Girl, tawi ina waɗi jimɗi 3. O naati e teleeji Dragon e nder yeewtere wiyeteende Girls Fighting e hitaande 2016. E nder kawgel ngel, o woni ɗiɗaɓo, o fotnoo ko arde e fedde Diamond Girls. Kono fedde ndee fusii e deeƴre hade mum yaltude e laamu.<ref>{{cite web|author=Iye|script-title=zh:挖偶专访喻言:因努力,才不同|url=https://mp.weixin.qq.com/s/c5xKoKSZ8CPkA4O_N2wI5w|script-work=zh:挖偶|via=WeChat|access-date=2020-04-07|date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406154942/https://mp.weixin.qq.com/s/c5xKoKSZ8CPkA4O_N2wI5w|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite web|author=Iye|script-title=zh:喻言年龄多大哪一年出生的 青春有你2喻言是北京政法职业学院的毕业生|url=https://www.hotbak.net/key/%E5%96%BB%E8%A8%80%E5%B9%B4%E9%BE%84%E5%A4%9A%E5%A4%A7%E5%93%AA%E4%B8%80%E5%B9%B4%E5%87%BA%E7%94%9F%E7%9A%84%E9%9D%92%E6%98%A5%E6%9C%89%E4%BD%A02%E5%96%BB%E8%A8%80%E6%98%AF%E5%8C%97%E4%BA%AC%E6%94%BF%E6%B3%95%E8%81%8C%E4%B8%9A%E5%AD%A6%E9%99%A2%E7%9A%84.html|website=Hotbal|access-date=2020-09-26|archive-date=2020-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111040205/https://www.hotbak.net/key/%C3%A5%C2%96%C2%BB%C3%A8%C2%A8%C2%80%C3%A5%C2%B9%C2%B4%C3%A9%C2%BE%C2%84%C3%A5%C2%A4%C2%9A%C3%A5%C2%A4%C2%A7%C3%A5%C2%93%C2%AA%C3%A4%C2%B8%C2%80%C3%A5%C2%B9%C2%B4%C3%A5%C2%87%C2%BA%C3%A7%C2%94%C2%9F%C3%A7%C2%9A%C2%84%C3%A9%C2%9D%C2%92%C3%A6%C2%98%C2%A5%C3%A6%C2%9C%C2%89%C3%A4%C2%BD%C2%A02%C3%A5%C2%96%C2%BB%C3%A8%C2%A8%C2%80%C3%A6%C2%98%C2%AF%C3%A5%C2%8C%C2%97%C3%A4%C2%BA%C2%AC%C3%A6%C2%94%C2%BF%C3%A6%C2%B3%C2%95%C3%A8%C2%81%C2%8C%C3%A4%C2%B8%C2%9A%C3%A5%C2%AD%C2%A6%C3%A9%C2%99%C2%A2%C3%A7%C2%9A%C2%84.html|url-status=dead}}</ref>
Caggal nde kontraa makko joofi e hitaande 2017, o siifondiri e JoinHall Media. O waɗii golle makko gadane e nder dingiral teleeji biyeteengal Waiting For You In A Long Time, o tawtoraama kadi jimɗi dingiral ngal. Koolol ɗiɗmol ngol, "要不是你" e "Underwater", yalti ko ñalnde 13 sulyee 2018. E lewru ut 2018, o waɗii yeewtere makko adannde e ekran mawɗo e nder filmo biyeteeɗo Pet Departures. O waɗii darnde makko adannde mawnde ko Liu Pian. Ñalnde 19 suwee 2018, o yaltinii albom makko gadano "暮色", tawi ina waɗi jimɗi jeegom. E lewru desaambar e hitaande ndee tan, o fiyi Ya Ta e nder filmuuji tati, hono « Gartugol doole teeŋtuɗe », woni « Gartugol doole teeŋtuɗe 1 : tikkere wolf nees », gartugol soldateeɓe teeŋtuɓe : Poppy ɓaleejo e gartugol doole teeŋtuɗe 3 : Top Secret Battlefield .
2020–hannde: Sukaaɓe e maa 2, The9 e ɓeydagol lollude
Binndanɗe mawɗe: Sukaaɓe e mon (season 2) e The9 (groupe)
E hitaande 2020, Yu Yan tawtoraama eɓɓoore iQiyi ngam wuurde e nder goonga, Youth With You 2. Gooto e janngooɓe ɗiɗo heɓde tan "A" e nder ƴeewndooji tati, o joofniri ko 4ɓo e 7 198 164 woote e nder kawgel finaal, o fuɗɗii wonde tergal The9. Nde o woni e hiirde nde, o tawtoraama kadi Who’s the Drama Queen, hiirde feere-feere nde o waɗnoo e janngooɓe ɓee. O waɗii yeewtere e Customer First. E lewru suwee 2020, Yu Yan wonti tergal keeringal e fedde iQIYI's Let's Party, fedde adannde e The9. Gila noowammbar 2020, eɓɓoore ndee joofiima yaltude. E lewru Oktoobar 2020, Yu Yan gaañiiɗo e koyngal mum e nder ekkorde. E lebbi garooji ɗii, o woppaani golle fedde The9 ngam sellude. Ñalnde 4 noowammbar 2020, YuYan Studio sosaa e dow laawol, ngam ɓeydude golle Yu Yan e hoore mum. Yalti ñalnde 25 lewru Duujal hitaande 2020, albom The9 biyeteeɗo MatriX ina waɗi jimɗi Yu Yan gooto "薔薇之巔 (Anndinaa)". O tawtoraama e golle binndol jimɗi, e nder yeewtere nde o waɗdunoo e QQ Music, o yeewtidii e suɓaade jimɗi ɗii sabu o yiɗi ko jimɗi makko gadani ɗi o waɗdunoo e The9 ɗii ngona nguurndam e weltaare.<ref>{{cite web|title=Bad Girl|url=https://y.qq.com/n/yqq/album/0047oJEt0r6bnR.html|work=[[Tencent QQ|QQ]] Music|access-date=2020-04-07|date=2015-11-30}}</ref><ref>{{cite news|editor=冯雪|script-title=zh:《加油!美少女》喻言吴卓凡:将自己的个性融入团体|url=http://ent.cri.cn/20160727/4fe67159-fd40-6052-2ad6-7b2b778dd62a.html|access-date=2020-04-07|script-work=zh:国际在线|date=2016-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406181537/http://ent.cri.cn/20160727/4fe67159-fd40-6052-2ad6-7b2b778dd62a.html|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite news|script-title=zh:《加油!美少女》喻言晒美颜相机大头贴 高冷女王也会卖萌|url=http://www.yule.com.cn/html/201609/22152.html|access-date=2020-04-07|script-work=zh:中娱网|date=2016-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406155222/http://www.yule.com.cn/html/201609/22152.html|archive-date=2020-04-06}}</ref><ref>{{cite news|editor=冷雪|script-title=zh:《美少女》总决赛圆满落幕 王思聪为节目点赞|url=http://ent.163.com/16/0828/09/BVHV43630003501E.html|access-date=2020-04-07|work=[[163.com]] Entertainment|date=28 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004114233/http://ent.163.com/16/0828/09/BVHV43630003501E.html|archive-date=2019-10-04}}</ref>
E lewru Yarkomaa 2021, Yu Yan ƴettii mbaydi ELLE Siin tonngoode dijital gadane, ɓeydi heen wonde idol gadano yaltinaaɗo. E-magazine oo ko eɓɓoore gollondiral keeringal hakkunde ELLE e sukaaɓe naalankooɓe e hollirde golle naalankaagal sukaaɓe ɓee. Kadi e lewru Yarkomaa 2021, Yu Yan artii e golle fedde The9 ngam waɗde jeewte e nder yeewtere iQiyi 2021 Shout Out For Love Gala. Kono, e won e sahaaji e nder yeewtere ndee, Yu Yan artiri feggere mum, caggal ɗuum kadi ƴetti fooftere juutnde ngam sellude. Wondude e The9, o arti ngam waɗde "Dumb Dumb Bomb" e Youth With You 3. Ñalnde 26 e 27 marse, Yu Yan tawtoraama hiirde The9 adannde, wiyeteende "X-City". Yanti e waɗde jimɗi The9 keewɗi, Yu Yan waɗii kadi jimɗi mum gooto, "薔薇之巔 (Foretold)", ɗi o tawtoraa e waɗde koreeji. Golle makko njaɓɓaama no feewi, o ɓeydi heen njettoor e nder laylayti renndo sabu golle makko e karallaagal makko e mikroo e ŋakkeende noppi e nder golle makko ñalnde 26 marse. E nder yeewtere nde o waɗdunoo e South China Morning Post, e hiirde nde, Yu Yan wiyi, "Hiirde ndee acci siftorde nde momtataa."<ref>{{cite web|title=微博|url=https://m.weibo.cn/detail/4644055613182449|access-date=2021-06-19|website=m.weibo.cn}}</ref>
E lewru saawiyee 2021, Yu Yan tawtoraama golle wellitaare renndo (Eɓɓaande wuurtinde laddeeji Yuyan) ngam yiɗde wuurtinde gure teeru Siin. Golle wellitaare ze mbazaama e nokkuuji ceertuzi e nder diiwaan Qilihe, e evvoore nde ina foti wazde ballal e duze teeru. Caggal ɗuum, o yaltinaa e lowre jaaynde naalankaagal ShenZhou. Caggal lewru nduu, kanko e terɗe fedde The9 An Qi e Lu Keran, o yilliima iQiyi's Youth with You 3 ngam wonde jannginoowo mawɗo, o waɗi dingiral gollondiral e yoga e janngooɓe ɓee. E lewru mee 2021, o yaltinaama e jaayɗe jaayɗe ko wayi no WAVES e ROLLACOASTER, ko ɗum wonnoo tonngoode ñalngu nguu, tawi ko Yu Yan tan woni heen. Ñalnde 22 lewru nduu, Yu Yan yalti e EP The9 mo hitaande wootere, RefleXtion. E darorɗe lewru nduu, suudu golle Yu Yan hollitii udditgol lowre YouTube laawɗunde, kadi yaltinii jimɗi Engele nay ɗi o waɗi e hoore makko, ngam ñalngu nguu keeriiɗo wonande yiɗɓe.<ref>{{cite web|title=喻言工作室发声明 将起诉黑粉维权_中国网|url=http://henan.china.com.cn/m/2021-06/18/content_41596670.html|access-date=2021-06-26|website=henan.china.com.cn}}</ref>
Ñalnde 11 lewru nduu, Yu Yan wallitii eɓɓaande moƴƴere wiyeteende True Love Dream, o yilliima kadi duɗal sukaaɓe to duɗal Xingshou. Balɗe ɗiɗi caggal ɗuum, ñalnde 13 lewru juko hitaande 2021, Yu Yan waɗii jimɗi e nder ñalɗi jimɗi OCEANWAVE to Shanghai. O waɗi jimɗi nayi ɗi o waɗata, ina heen "Give Me All Night" e jimɗi rock keertiiɗi "No Company (不奉陪)" ummoraade e Youth With You 2.
E darorɗe oon yontere ñalnde 19 lewru nduu, suudu golle Yu Yan yaltinii bayyinaango wonde maa ɓe ƴettu kuule sariya ngam haɓaade kala neɗɗo gonɗo e internet ngam humpitaade Yu Yan. E gardagol AllBright Law Offices, ñaawoore ndee ina ñaawoo no feewi, ina haɓa e haalaaji internet e haalaaji bonɗi jowitiiɗi e Yu Yan. Ñalnde 26 lewru nduu, Yu Yan yaltinii jimɗi « Bygone Love » ɗi Sandy Lam e Jonathan Lee mbinndi. Ina heɓoo e lowre streaming ceertunde tawa ko e njoɓdi, ina jeyaa heen QQ Music.<ref>{{cite web|last=娱小圈|date=2021-05-01|title=兰州广播电视LZTV综艺体育频道官方视频号|url=https://k.sina.cn/article_5522810625_m1492f670103300wtbh.html?from=news&subch=onews|access-date=2021-06-11|website=k.sina.cn}}</ref><ref>{{cite web|title=酷狗开售人气组合THE9周年EP《RefleXtion》,全新作品尽显迷人魅力_TOM资讯|url=https://news.tom.com/202105/4465914150.html|access-date=2021-06-11|website=news.tom.com}}</ref><ref>{{cite web|title=Cover Video - YouTube|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLKGF1tOiTYbbC-Z9IJJJKbFLQchsx4Os1|access-date=2021-06-11|website=www.youtube.com}}</ref>
Ñalnde 13 lewru juko hitaande 2021, Yu Yan wonnoo ko hoɗɓe e yeewtere "GodPlayer" nde tiitoonde mum woni suudu dogdu. Ñalnde 17 lewru nduu, o tawtoraama kadi kewu ballal ñalngu adoption Day to Pekin, o hirjini woɗɓe yo ƴettu daabaaji hoɗorde ngam waɗde ɗum en jawdi.
Yu Yan ina ɗaminaa maa waɗ jimɗi e ñalɗi jimɗi Guochao Xingdong, ɗi nganndu-ɗaa ko ñalnde 14 ut 2021. Kono, sabu ɓeydagol ñawɓe COVID-19 to Siin, ñalɗi ɗii puɗɗiima jokkude haa oktoobar 2021, hade mum en jokkude haa won e sahaaji e fuɗɗoode hitaande 2022.
Ñalnde 1 lewru bowte hitaande 2022, o tawtoraama "Njeenaaje winndereeje jimɗi Siin" ɗe CCTV Dream e Xinhua Media yuɓɓini, o heɓi njeenaari "Jimoowo keso hitaande ndee". Ñalnde 3 lewru nduu, o tawtoraama "Gala ballal hitaande kala sukaaɓe Starlight" o heɓi njeenaari "Naalanke keso ɓurɗo moƴƴude e hitaande ndee" o waɗi jimɗi "Simple LIFE".
Ñalnde 20 lewru bowte, jimɗi "Nokku woɗɗuɗo mo alaa innde", jimɗi ɗi Lou Yixiao, Su Yunying e Wang Ruiqi njimri, njalti, ko jimɗi tiitoonde ngam wallitde Olimpiyaaji winndereeji. Ñalnde 14 feebariyee, o woniino koɗo e "Chinese Music Hit Center" eɓɓoore teeŋtunde Olimpiyaaji winndereeji hono koɗo jimol hit
== Diskogaraafi ==
Ngam golle Yu Yan e The9, ƴeew diskografi The9.
== Pijirlooji yaajɗi ==
Tiitoonde Detaayuuji
暮色
Woppitaama: 19 suwee 2018
== Ɗemngal: Mandarin ==
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
== Alkule goote ==
Tiitoonde Detaayuuji
== Bojel Bonɗo ==
Woppitaama: 23 mee 2015
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
== W ==
Woppitaama: 26 mee 2022
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
== Limto toɓɓere ==
Aduna (我的)
Woppitaama: 2 mee 2023
Ɗemngal: Mandarin
Fotdeeji: Ƴeewndo dijital, ƴettugol
Limto toɓɓere
Songs
Title Year Peak chart position Note
CHN
[b]
"Give Me All Night" 2017 — Non-album single
"薔薇之巔" (Foretold)[c] 2020 39 MatriX
"当爱已成往事" 2021 8 Non-album single
"Who" 2022 6 W
"风吹过的地方你都在" 7
"Black Key" 2023 8 World (我的)
"Walk On A Dream" 5
"霍德尔" 4
"I Wanna Be Your Slave" — Non-album single
"骄傲" (Pride) 200+
"—" denotes releases that did not chart or were not released in that region.
Soundtrack appearances
Title Year Peak chart position Note
== CHN ==
[b]
"要不是你" 2018 — Waiting For You In A Long Time OST
"Underwater" —
"无名的远方" (The Faraway Place Without a Name) 2022 35 Theme for the 2022 Winter Olympics
"—" denotes releases that did not chart or were not released in that region.
== Filmography ==
For Yu Yan's works with The9, see The9 filmography.
=== Film ===
Year Title Role Notes Ref.
== English Original ==
2018 Pet Departures 萌寵入殮師 Liu Pian Main role
Special Forces Return 1: Snow Wolf's Wrath 特種兵歸來1:血狼之怒 Ya Ta Main role
Special Forces Return 2:Black Poppy 特種兵歸來2:黑色罌粟 Main role
Special Forces Return 3: Top Secret Battlefield 特種兵歸來3:絕密戰場 Main role
== Television series ==
Year Title Network Role Notes Ref.
English Original
2018 Waiting For You In A Long Time 在悠长的时光里等你 iQIYI Shen Po Supporting role
2020 Customer First 猎心者 iQIYI Wu Mengyao Cameo
== Television shows ==
Year Title Network Role Notes Ref.
== English Original ==
2016 Girls Fighting 加油美少女 Dragon TV Contestant
2020 Youth With You 2 青春有你2 iQIYI Contestant Survival show that determined The9 members
== finished 4th ==
Who's the Drama Queen? 青春加点戏 IQIYI Cast member Episodes 8, 10
Let's Party! 2020 非日常派对 IQIYI Regular member The9's first variety show
2021 Youth With You 3 青春有你3 IQIYI Guest With The9
GodPlayer 好虎的密室 Huya Live Guest
Notes
As a member of The9 only.
The China TME UNI Chart was launched by Tencent Music in 2018 and first published by Billboard in November 2022.
Song was released under The9, but a solo release by Yu Yan.
== Tuugnorgal ==
0ttzxn97g8yao9cny8h3qbekan2g8t3
Zhang Lanxin
0
41442
170271
2026-05-15T18:39:38Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Zhang Lanxin ( Sinuwaa : 张蓝心 ; jibinaa ko 21 suwee 1986) ko fiyoowo filmo Sinuwaa. O anndaa ko e darnde makko e Bonnie e nder filmo CZ12. Nguurndam Zhang Lanxin jibinaa ko to Pekin, mawni ko to Pekin. Lanxin heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Sport. Lanxin ina gollinoo e fedde Taekwondo ngenndiire Siin hade mum naatde e dingiral pijirlooji. E hitaande 2004, ko kanko woni jaambaaro e kawgel ngenndiwal Taekwondo (55 kiloo). E hitaande 2012, Lanxin waɗ..."
170271
wikitext
text/x-wiki
Zhang Lanxin ( Sinuwaa : 张蓝心 ; jibinaa ko 21 suwee 1986) ko fiyoowo filmo Sinuwaa. O anndaa ko e darnde makko e Bonnie e nder filmo CZ12.
Nguurndam
Zhang Lanxin jibinaa ko to Pekin, mawni ko to Pekin. Lanxin heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Sport. Lanxin ina gollinoo e fedde Taekwondo ngenndiire Siin hade mum naatde e dingiral pijirlooji. E hitaande 2004, ko kanko woni jaambaaro e kawgel ngenndiwal Taekwondo (55 kiloo).
E hitaande 2012, Lanxin waɗii filmo mum gadano e CZ12, filmo Hong Kong e Siin, mo Jackie Chan peewni, winndi, ardii, e hollitde. Lanxin heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder njeenaari Huading Awards 9ɓiire, o toɗɗaa kadi e njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder ñalɗi filmuuji janngooɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Beijing e njeenaari filmuuji 32ɓiiri Hong Kong. E hitaande ndee tan, o heɓi njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji e nder njeenaari LeTV Awards e njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji kesi e nder njeenaari MSN Fashion Party Awards. Lanxin waɗtaa e filmo « Police Story 2013 », filmo bonɗo mo Siin-Hong Kong waɗi, mo Ding Sheng ardii e winndi, mo Jackie Chan woni hoore mum.
E hitaande 2014, Lanxin waɗii filmo njimri njimri ina wiyee Hol mo diwti koyɗol am, kanko e Leon Jay Williams e Viona Wang Xi-Yao.
Filmogaraafi
Vidiyo
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2012 CZ12 Bonnie
2013 Daartol polis 2013 2013
2014 Mo Moƴƴi Koyngal Am 谁动了我的梦想
2015 Pijirlooji kaalis 黄金福将
Hol ko woni mi 2015 2015
2016 Ƴeewndo Ting
Tigers laawol laana njoorndi 铁道飞虎 Yuko
2017 Gardiiɗo fenaande Lan Fei
Waɗde haa abada 密战 Akiyama masako
Gunndo e ƴiiƴam 枪炮腰花 Dong Feifei
2021 Ko meeɗaa woppude 超越 xie xiaofang
TBA XXX 4 ko ñalnde heen
Teleeji
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2013 Kampaañ weltaare 快乐大本营 Koye mum
2016 Ƴettii Gorko Goonga 真正男子汉 Koye mum
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Hitaande njeenaari Categori golle toɗɗaaɗe Njeñtudi
2013 9ɓo njeenaari Huading ɓurndi moƴƴude e golle kese CZ12 Won
Njeenaaje filmuuji Hong Kong cuɓaama
Koolol filmuuji janngooɓe kolees Pekin toɗɗaama
MSN Fashion Party Njeenaari Won
2013 LeTV Award ɓurɗo waawde fiyde filmuuji keɓi
Tuugnorgal
sqshn7i3hf7xoo20fwfpax2ssavptd8
170273
170271
2026-05-15T18:40:59Z
Ilya Discuss
10103
170273
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zhang Lanxin ( Sinuwaa : 张蓝心 ; jibinaa ko 21 suwee 1986) ko fiyoowo filmo Sinuwaa. O anndaa ko e darnde makko e Bonnie e nder filmo CZ12.
Nguurndam
Zhang Lanxin jibinaa ko to Pekin, mawni ko to Pekin. Lanxin heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Sport. Lanxin ina gollinoo e fedde Taekwondo ngenndiire Siin hade mum naatde e dingiral pijirlooji. E hitaande 2004, ko kanko woni jaambaaro e kawgel ngenndiwal Taekwondo (55 kiloo).
E hitaande 2012, Lanxin waɗii filmo mum gadano e CZ12, filmo Hong Kong e Siin, mo Jackie Chan peewni, winndi, ardii, e hollitde. Lanxin heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder njeenaari Huading Awards 9ɓiire, o toɗɗaa kadi e njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder ñalɗi filmuuji janngooɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Beijing e njeenaari filmuuji 32ɓiiri Hong Kong. E hitaande ndee tan, o heɓi njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji e nder njeenaari LeTV Awards e njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji kesi e nder njeenaari MSN Fashion Party Awards. Lanxin waɗtaa e filmo « Police Story 2013 », filmo bonɗo mo Siin-Hong Kong waɗi, mo Ding Sheng ardii e winndi, mo Jackie Chan woni hoore mum.
E hitaande 2014, Lanxin waɗii filmo njimri njimri ina wiyee Hol mo diwti koyɗol am, kanko e Leon Jay Williams e Viona Wang Xi-Yao.
Filmogaraafi
Vidiyo
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2012 CZ12 Bonnie
2013 Daartol polis 2013 2013
2014 Mo Moƴƴi Koyngal Am 谁动了我的梦想
2015 Pijirlooji kaalis 黄金福将
Hol ko woni mi 2015 2015
2016 Ƴeewndo Ting
Tigers laawol laana njoorndi 铁道飞虎 Yuko
2017 Gardiiɗo fenaande Lan Fei
Waɗde haa abada 密战 Akiyama masako
Gunndo e ƴiiƴam 枪炮腰花 Dong Feifei
2021 Ko meeɗaa woppude 超越 xie xiaofang
TBA XXX 4 ko ñalnde heen
Teleeji
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2013 Kampaañ weltaare 快乐大本营 Koye mum
2016 Ƴettii Gorko Goonga 真正男子汉 Koye mum
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Hitaande njeenaari Categori golle toɗɗaaɗe Njeñtudi
2013 9ɓo njeenaari Huading ɓurndi moƴƴude e golle kese CZ12 Won
Njeenaaje filmuuji Hong Kong cuɓaama
Koolol filmuuji janngooɓe kolees Pekin toɗɗaama
MSN Fashion Party Njeenaari Won
2013 LeTV Award ɓurɗo waawde fiyde filmuuji keɓi
Tuugnorgal
numc5wds27jti4p4bnx9uc4wp1vm6sy
170275
170273
2026-05-15T18:44:10Z
Ilya Discuss
10103
170275
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Lanxin''' ( Sinuwaa : 张蓝心 ; jibinaa ko 21 suwee 1986) ko fiyoowo filmo Sinuwaa. O anndaa ko e darnde makko e Bonnie e nder filmo CZ12.
== Nguurndam ==
Zhang Lanxin jibinaa ko to Pekin, mawni ko to Pekin. Lanxin heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Sport. Lanxin ina gollinoo e fedde Taekwondo ngenndiire Siin hade mum naatde e dingiral pijirlooji. E hitaande 2004, ko kanko woni jaambaaro e kawgel ngenndiwal Taekwondo (55 kiloo).
E hitaande 2012, Lanxin waɗii filmo mum gadano e CZ12, filmo Hong Kong e Siin, mo Jackie Chan peewni, winndi, ardii, e hollitde. Lanxin heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder njeenaari Huading Awards 9ɓiire, o toɗɗaa kadi e njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder ñalɗi filmuuji janngooɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Beijing e njeenaari filmuuji 32ɓiiri Hong Kong. E hitaande ndee tan, o heɓi njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji e nder njeenaari LeTV Awards e njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji kesi e nder njeenaari MSN Fashion Party Awards. Lanxin waɗtaa e filmo « Police Story 2013 », filmo bonɗo mo Siin-Hong Kong waɗi, mo Ding Sheng ardii e winndi, mo Jackie Chan woni hoore mum.
E hitaande 2014, Lanxin waɗii filmo njimri njimri ina wiyee Hol mo diwti koyɗol am, kanko e Leon Jay Williams e Viona Wang Xi-Yao.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2012 CZ12 Bonnie
2013 Daartol polis 2013 2013
2014 Mo Moƴƴi Koyngal Am 谁动了我的梦想
2015 Pijirlooji kaalis 黄金福将
Hol ko woni mi 2015 2015
2016 Ƴeewndo Ting
Tigers laawol laana njoorndi 铁道飞虎 Yuko
2017 Gardiiɗo fenaande Lan Fei
Waɗde haa abada 密战 Akiyama masako
Gunndo e ƴiiƴam 枪炮腰花 Dong Feifei
2021 Ko meeɗaa woppude 超越 xie xiaofang
TBA XXX 4 ko ñalnde heen
== Teleeji ==
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2013 Kampaañ weltaare 快乐大本营 Koye mum
2016 Ƴettii Gorko Goonga 真正男子汉 Koye mum
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Hitaande njeenaari Categori golle toɗɗaaɗe Njeñtudi
2013 9ɓo njeenaari Huading ɓurndi moƴƴude e golle kese CZ12 Won
Njeenaaje filmuuji Hong Kong cuɓaama
Koolol filmuuji janngooɓe kolees Pekin toɗɗaama
MSN Fashion Party Njeenaari Won
2013 LeTV Award ɓurɗo waawde fiyde filmuuji keɓi
== Tuugnorgal ==
0nx7a2xm5ovjxlozdffsoabrtaban2k
170276
170275
2026-05-15T18:45:35Z
Ilya Discuss
10103
170276
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Lanxin''' ( Sinuwaa : 张蓝心 ; jibinaa ko 21 suwee 1986) ko fiyoowo filmo Sinuwaa. O anndaa ko e darnde makko e Bonnie e nder filmo CZ12.
== Nguurndam ==
Zhang Lanxin jibinaa ko to Pekin, mawni ko to Pekin. Lanxin heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Sport. Lanxin ina gollinoo e fedde Taekwondo ngenndiire Siin hade mum naatde e dingiral pijirlooji. E hitaande 2004, ko kanko woni jaambaaro e kawgel ngenndiwal Taekwondo (55 kiloo).<ref>{{cite web|url=http://chinesemov.com/actors/Zhang-Lanxin.html|title=Zhang Lanxin|date=|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/imc-photoviewer.aspx?cp-documentid=251314086|title=Premiere of "Chinese Zodiac" in Beijing|year=2012|publisher=MSN|access-date=2014-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413155459/http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/imc-photoviewer.aspx?cp-documentid=251314086|archive-date=2014-04-13|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.zimbio.com/photos/Zhang+Lan+Xin|title=Zhang Lan Xin»Photostream|work=Zimbio|year=2014|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.zimbio.com/pictures/ZMo2Pa4VUP2/Front+Row+Diane+Von+Furstenberg+Show/wN-nG-ENISk/Zhang+Lan+Xin|title=Front Row at the Diane Von Furstenberg Show|work=Zimbio|year=2014|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chinesemirror.com/index/genre-actionadventure/|title=Discussing the 'Dragon Girls': Yao Xingtong is a most qualified dragon girl; Zhang Lanxin is the best fighting woman.|year=2013|publisher=|access-date=2014-04-09|archive-date=2014-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410105457/http://www.chinesemirror.com/index/genre-actionadventure/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ecns.cn/2012/12-14/40580.shtml|title=Jackie Chan's final action movie premieres in Beijing|year=2012|publisher=Chinanews}}</ref>
E hitaande 2012, Lanxin waɗii filmo mum gadano e CZ12, filmo Hong Kong e Siin, mo Jackie Chan peewni, winndi, ardii, e hollitde. Lanxin heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder njeenaari Huading Awards 9ɓiire, o toɗɗaa kadi e njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari kesiri e nder ñalɗi filmuuji janngooɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Beijing e njeenaari filmuuji 32ɓiiri Hong Kong. E hitaande ndee tan, o heɓi njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji e nder njeenaari LeTV Awards e njeenaari ɓurndi waawde fiyde filmuuji kesi e nder njeenaari MSN Fashion Party Awards. Lanxin waɗtaa e filmo « Police Story 2013 », filmo bonɗo mo Siin-Hong Kong waɗi, mo Ding Sheng ardii e winndi, mo Jackie Chan woni hoore mum.
E hitaande 2014, Lanxin waɗii filmo njimri njimri ina wiyee Hol mo diwti koyɗol am, kanko e Leon Jay Williams e Viona Wang Xi-Yao.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2012 CZ12 Bonnie
2013 Daartol polis 2013 2013
2014 Mo Moƴƴi Koyngal Am 谁动了我的梦想
2015 Pijirlooji kaalis 黄金福将
Hol ko woni mi 2015 2015
2016 Ƴeewndo Ting
Tigers laawol laana njoorndi 铁道飞虎 Yuko
2017 Gardiiɗo fenaande Lan Fei
Waɗde haa abada 密战 Akiyama masako
Gunndo e ƴiiƴam 枪炮腰花 Dong Feifei
2021 Ko meeɗaa woppude 超越 xie xiaofang
TBA XXX 4 ko ñalnde heen
== Teleeji ==
Hitaande Engele Tiitoonde Sinuwaa Tiitoonde Role Notes
2013 Kampaañ weltaare 快乐大本营 Koye mum
2016 Ƴettii Gorko Goonga 真正男子汉 Koye mum
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Hitaande njeenaari Categori golle toɗɗaaɗe Njeñtudi
2013 9ɓo njeenaari Huading ɓurndi moƴƴude e golle kese CZ12 Won
Njeenaaje filmuuji Hong Kong cuɓaama
Koolol filmuuji janngooɓe kolees Pekin toɗɗaama
MSN Fashion Party Njeenaari Won
2013 LeTV Award ɓurɗo waawde fiyde filmuuji keɓi
== Tuugnorgal ==
cve41tb14w3q2gcevl3j6etsorxrep6
Zhang Zixuan
0
41443
170277
2026-05-15T18:50:07Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Zhang Zixuan (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo. Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011). Nguurndam gadano Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal. Golle fijirde Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray. Zhang d..."
170277
wikitext
text/x-wiki
Zhang Zixuan (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).
Nguurndam gadano
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.
Golle fijirde
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
Filmogaraafi
Vidiyo
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
Sereeji teleeji
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
V Yiɗde Ding Xiaorou
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
Mawnu 长大 Bai Xiaoqing
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
Tuugnorgal
r9hnsqeszgvg0zeqdp5esx464v9bh1s
170279
170277
2026-05-15T19:06:47Z
Ilya Discuss
10103
170279
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zhang Zixuan (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).
Nguurndam gadano
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.
Golle fijirde
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
Filmogaraafi
Vidiyo
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
Sereeji teleeji
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
V Yiɗde Ding Xiaorou
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
Mawnu 长大 Bai Xiaoqing
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
Tuugnorgal
n9e2f4sug3bsf2zt1h6hzc1tdeaoaga
170280
170279
2026-05-15T19:09:32Z
Ilya Discuss
10103
170280
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
6kpi3x7ir313i59r6qoiw9hjnf6bp3u
170281
170280
2026-05-15T19:10:37Z
Ilya Discuss
10103
170281
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|language=zh|script-title=zh:独家:陈赫张子萱已领证结婚|work=Sina|date=February 24, 2016|access-date=2016-02-25|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225102106/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
qs7pr1vx3b2ufq68nljna29o43mvtdn
170283
170281
2026-05-15T19:11:46Z
Ilya Discuss
10103
170283
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|language=zh|script-title=zh:独家:陈赫张子萱已领证结婚|work=Sina|date=February 24, 2016|access-date=2016-02-25|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225102106/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.<ref>{{cite web|url=http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|title=Zhang Zixuan Graces For Him Magazine|date=2013-05-10|work=womenofchina.cn|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142025/http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|title=Zhang Zixuan|work=chinesemov.com|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413124014/http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|url-status=live}}</ref>
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
hlw58f3izism1f3dr3h5iea1cwv5dzr
170284
170283
2026-05-15T19:12:41Z
Ilya Discuss
10103
170284
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|language=zh|script-title=zh:独家:陈赫张子萱已领证结婚|work=Sina|date=February 24, 2016|access-date=2016-02-25|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225102106/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.<ref>{{cite web|url=http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|title=Zhang Zixuan Graces For Him Magazine|date=2013-05-10|work=womenofchina.cn|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142025/http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|title=Zhang Zixuan|work=chinesemov.com|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413124014/http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|url-status=live}}</ref>
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.<ref>{{cite web|url=http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|script-title=zh:《失恋33天》捧红张子萱 腾华涛感慨下手太晚|date=2011-03-05|work=163.COM|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141854/http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|url-status=live}}</ref>
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
52obus81y9wixfjcr59fiogp8gdzqxy
170285
170284
2026-05-15T19:16:20Z
Ilya Discuss
10103
170285
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|language=zh|script-title=zh:独家:陈赫张子萱已领证结婚|work=Sina|date=February 24, 2016|access-date=2016-02-25|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225102106/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.<ref>{{cite web|url=http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|title=Zhang Zixuan Graces For Him Magazine|date=2013-05-10|work=womenofchina.cn|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142025/http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|title=Zhang Zixuan|work=chinesemov.com|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413124014/http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|url-status=live}}</ref>
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.<ref>{{cite web|url=http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|script-title=zh:《失恋33天》捧红张子萱 腾华涛感慨下手太晚|date=2011-03-05|work=163.COM|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141854/http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|url-status=live}}</ref>
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2011-11-23/16303488665.shtml|script-title=zh:《失恋33天》张子萱扮演河南台湾腔受关注|date=November 23, 2011|website=Sina|language=zh|access-date=2018-08-22|archive-date=2018-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822213839/http://ent.sina.com.cn/m/c/2011-11-23/16303488665.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lifestyle.xin.msn.com/en/beauty-fashion/best-dressed-at-the-49th-golden-horse-awards-2?page=4|title=Best Dressed At The 49th Golden Horse Awards!|date=2012-12-05|work=MSN|access-date=2014-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141458/http://lifestyle.xin.msn.com/en/beauty-fashion/best-dressed-at-the-49th-golden-horse-awards-2?page=4|archive-date=2014-04-13|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ent.ifeng.com/movie/special/49goldenhorse/zxbd/detail_2012_11/26/19537648_0.shtml|script-title=zh:《失恋33天》强势入围金马5个奖项 张子萱塑造虚荣女|date=2012-11-26|work=iFeng|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413132124/http://ent.ifeng.com/movie/special/49goldenhorse/zxbd/detail_2012_11/26/19537648_0.shtml|url-status=live}}</ref>
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
e7sl3z62wmlb8hz13yqpjte0joafmhf
170286
170285
2026-05-15T19:17:42Z
Ilya Discuss
10103
170286
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|language=zh|script-title=zh:独家:陈赫张子萱已领证结婚|work=Sina|date=February 24, 2016|access-date=2016-02-25|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225102106/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.<ref>{{cite web|url=http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|title=Zhang Zixuan Graces For Him Magazine|date=2013-05-10|work=womenofchina.cn|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142025/http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|title=Zhang Zixuan|work=chinesemov.com|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413124014/http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|url-status=live}}</ref>
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.<ref>{{cite web|url=http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|script-title=zh:《失恋33天》捧红张子萱 腾华涛感慨下手太晚|date=2011-03-05|work=163.COM|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141854/http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|url-status=live}}</ref>
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2011-11-23/16303488665.shtml|script-title=zh:《失恋33天》张子萱扮演河南台湾腔受关注|date=November 23, 2011|website=Sina|language=zh|access-date=2018-08-22|archive-date=2018-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822213839/http://ent.sina.com.cn/m/c/2011-11-23/16303488665.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lifestyle.xin.msn.com/en/beauty-fashion/best-dressed-at-the-49th-golden-horse-awards-2?page=4|title=Best Dressed At The 49th Golden Horse Awards!|date=2012-12-05|work=MSN|access-date=2014-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141458/http://lifestyle.xin.msn.com/en/beauty-fashion/best-dressed-at-the-49th-golden-horse-awards-2?page=4|archive-date=2014-04-13|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ent.ifeng.com/movie/special/49goldenhorse/zxbd/detail_2012_11/26/19537648_0.shtml|script-title=zh:《失恋33天》强势入围金马5个奖项 张子萱塑造虚荣女|date=2012-11-26|work=iFeng|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413132124/http://ent.ifeng.com/movie/special/49goldenhorse/zxbd/detail_2012_11/26/19537648_0.shtml|url-status=live}}</ref>
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.''<ref>{{cite web|url=http://yule.sohu.com/20150127/n408101622.shtml|script-title=zh:陈赫张子萱演情侣 《医馆笑传》成最复杂情感剧|date=January 27, 2015|website=Sohu|language=zh}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ent.163.com/15/0129/11/AH4G4QE100032DGD.html|script-title=zh:张子萱新作《长大》今晚开播 变身高冷毒舌女|date=January 29, 2015|website=Netease|language=zh|access-date=August 22, 2018|archive-date=August 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822213843/http://ent.163.com/15/0129/11/AH4G4QE100032DGD.html|url-status=live}}</ref> ''
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
4r1sq0trm21rmpmucjbsm0jrkvr8xy7
170287
170286
2026-05-15T19:19:07Z
Ilya Discuss
10103
170287
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Zixuan''' (sinuwaa : 张子萱 ; jibinaa ko ñalnde 6 feebariyee 1984) ko jom suudu Sinuwaa, ko fijoowo.
Zhang ina anndaa e darnde mum Li Ke e nder filmo « Yiɗde wonaa wumre » (2011).<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|language=zh|script-title=zh:独家:陈赫张子萱已领证结婚|work=Sina|date=February 24, 2016|access-date=2016-02-25|archive-date=2016-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225102106/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-02-24/doc-ifxprucs6467927.shtml|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko toon, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Pekin Union, o janngi ko faati e peewnugol jeeyngal.<ref>{{cite web|url=http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|title=Zhang Zixuan Graces For Him Magazine|date=2013-05-10|work=womenofchina.cn|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142025/http://www.womenofchina.cn/html/womenofchina/report/167128-1.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|title=Zhang Zixuan|work=chinesemov.com|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413124014/http://chinesemov.com/actors/Zhang-Zixuan.html|url-status=live}}</ref>
== Golle fijirde ==
Zhang fuɗɗii golle mum ko e mbaydi mbaylaandi e hitaande 2002, o siifondiri e mbaylaandi ngam jaaynde Ray.<ref>{{cite web|url=http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|script-title=zh:《失恋33天》捧红张子萱 腾华涛感慨下手太晚|date=2011-03-05|work=163.COM|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141854/http://ent.163.com/photoview/00B50003/56248.html|url-status=live}}</ref>
Zhang dañii innde sabu darnde mum mawnde e nder filmo Li Ke e nder hitaande 2011, filmo njimri Love Is Not Blind, mo o heɓi njeenaari teemedere puɗi e njeenaari puccu kaŋŋe ngam wonde ɓurɗo waawde waɗde golle kese.<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2011-11-23/16303488665.shtml|script-title=zh:《失恋33天》张子萱扮演河南台湾腔受关注|date=November 23, 2011|website=Sina|language=zh|access-date=2018-08-22|archive-date=2018-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822213839/http://ent.sina.com.cn/m/c/2011-11-23/16303488665.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lifestyle.xin.msn.com/en/beauty-fashion/best-dressed-at-the-49th-golden-horse-awards-2?page=4|title=Best Dressed At The 49th Golden Horse Awards!|date=2012-12-05|work=MSN|access-date=2014-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413141458/http://lifestyle.xin.msn.com/en/beauty-fashion/best-dressed-at-the-49th-golden-horse-awards-2?page=4|archive-date=2014-04-13|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ent.ifeng.com/movie/special/49goldenhorse/zxbd/detail_2012_11/26/19537648_0.shtml|script-title=zh:《失恋33天》强势入围金马5个奖项 张子萱塑造虚荣女|date=2012-11-26|work=iFeng|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413132124/http://ent.ifeng.com/movie/special/49goldenhorse/zxbd/detail_2012_11/26/19537648_0.shtml|url-status=live}}</ref>
Ngam darnde makko e Yi Na e nder dingiral mawngal Fashion Girl Editor (2012), Zhang toɗɗaama ngam heɓde njeenaari Huading ngam ɓurde waawde fiyde teleeji kesi.''<ref>{{cite web|url=http://yule.sohu.com/20150127/n408101622.shtml|script-title=zh:陈赫张子萱演情侣 《医馆笑传》成最复杂情感剧|date=January 27, 2015|website=Sohu|language=zh}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ent.163.com/15/0129/11/AH4G4QE100032DGD.html|script-title=zh:张子萱新作《长大》今晚开播 变身高冷毒舌女|date=January 29, 2015|website=Netease|language=zh|access-date=August 22, 2018|archive-date=August 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822213843/http://ent.163.com/15/0129/11/AH4G4QE100032DGD.html|url-status=live}}</ref> ''
E hitaande 2013, Zhang waɗii e Wen Zhang e Ma Yili e nder dingiral galle biyeteengal « Baaba tokooso ». O waɗii darnde tiitoonde e nder teleeji biyeteeɗi I Am Hao Congming.<ref>{{cite web|url=http://ent.xinmin.cn/2013/04/05/19578234.html|script-title=zh:杨幂余文乐《微时代之恋》剧照曝光 场景华美(组图)|date=2013-04-05|work=xinmin.cn|language=zh|access-date=2014-04-11|archive-date=2014-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413131651/http://ent.xinmin.cn/2013/04/05/19578234.html|url-status=dead}}</ref>.<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2014-12-05/19554252668.shtml|script-title=zh:《匆匆那年》张子萱直言倾向朋友间的爱情|date=December 5, 2014|website=Sina|language=zh|access-date=2018-08-22|archive-date=2018-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822213756/http://ent.sina.com.cn/m/c/2014-12-05/19554252668.shtml|url-status=live}}</ref>
E hitaande 2014, Zhang wondi e Yang Mi e Shawn Yue e nder filmo V Love. O waɗii kadi filmo sukaaɓe biyeteeɗo Fleet of Time.
E hitaande 2015, Zhang waɗii e nder dingiral jaleeɗe biyeteengal “Centre Médical Laughter” e dingiral cafrirgal Grow Up.
== Filmogaraafi ==
== Vidiyo ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2011 Yidde Wonaa Wumde 失恋33天 Li Ke
2013 Dow e henndu 等风来 Kameo
2014 Laana ndiwoowa wakkati lin jiarong
2015 Yah Mr Tumor Amy
== Sereeji teleeji ==
Hitaande tiitoonde Engele tiitoonde Sinuwaa Role Notes
2012 Mode Ɓiɗɗo debbo 时尚女编辑 Yi Na
2013 Miin ko mi hao kongming
Baaba tokooso 小爸爸 Shanshan
2014 Ɓiɗɗo am ko kaawniiɗe Lin Miaoxue
== V Yiɗde Ding Xiaorou ==
2015 Jaleeɗe Cafrirɗe 医馆笑传 Chen Anan
== Mawnu 长大 Bai Xiaoqing ==
2016 Laawol feewde Fuɗnaange Wu Yingying
== Njeenaaje e nominaasiyoŋaaji ==
Notes njeñtudi njeenaari golle hitaande
2012 Yiɗde wonaa wumre 49ɓo njeenaari puccu kaŋŋe ngam ɓurde moƴƴude e golle kese toɗɗaaɗe
Njeenaari teemedere puɗi ngam ɓurde waawde waɗde golle kese toɗɗaaɗe
Fashion Girl Editor Huading njeenaari ngam ɓurde moƴƴude e teleeji kesi toɗɗaaɗi
== Tuugnorgal ==
squlfs2cyr1ldhofx4a72zo39tvzgxs
User:Kouro kebe 97
2
41444
170278
2026-05-15T19:03:46Z
Kouro kebe 97
14567
Created page with "{| class="wikitable" |Galle |Maison |- |Baade | |- |Baaji | |- |Baajol | |- |Bajo | |- |Balabe |Épaule |- |Becce |Poitrine |- |Boŋ | |- |Buhal |Cuisse |- |Ɓalal |Mur |- |Ɓaleewu | |- |Ɓoggi |Cordes |- |Ɓoggol |Corde |- |Ɓowngu |Moustique |- |Ɓunndu |Petit Lac |- |Caali |Hitte |- |Cakka |Collier |- |Carte | |- |Caygal | |- |Ceel Seele | |- |Ceenal |Sable |- |Cewngu |Tigre |- |Colel |Oiseau |- |Conndi |Poudre |- |Cooji |Perroquets |- |Daande |Coud |- |Damal |Porte..."
170278
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
|Galle
|Maison
|-
|Baade
|
|-
|Baaji
|
|-
|Baajol
|
|-
|Bajo
|
|-
|Balabe
|Épaule
|-
|Becce
|Poitrine
|-
|Boŋ
|
|-
|Buhal
|Cuisse
|-
|Ɓalal
|Mur
|-
|Ɓaleewu
|
|-
|Ɓoggi
|Cordes
|-
|Ɓoggol
|Corde
|-
|Ɓowngu
|Moustique
|-
|Ɓunndu
|Petit Lac
|-
|Caali
|Hitte
|-
|Cakka
|Collier
|-
|Carte
|
|-
|Caygal
|
|-
|Ceel Seele
|
|-
|Ceenal
|Sable
|-
|Cewngu
|Tigre
|-
|Colel
|Oiseau
|-
|Conndi
|Poudre
|-
|Cooji
|Perroquets
|-
|Daande
|Coud
|-
|Damal
|Porte
|-
|Dame
|Portes
|-
|Doomburu
|Souris
|-
|Dote
|Fès
|-
|Duule
|Nuages
|-
|Ɗakkudi
|
|-
|Ɗemngal
|Langue
|-
|Elo
|
|-
|Faaɓuru
|Grenouille
|-
|Fadduru
|
|-
|Faɗo
|Chaussure
|-
|Feela
|
|-
|Feggere
|Bague
|-
|Fi
|Vagin
|-
|Foondu
|Pigeon
|-
|Fowru
|Hyène
|-
|Gallaaɗi
|Cornes
|-
|Gawri
|Mil
|-
|Gaynaaki
|Berger
|-
|Gese
|Champs
|-
|Gite
|Eye
|-
|Gertogal
|Poulet
|-
|Gundo
|
|-
|Gure
|Villes
|-
|Haako
|Haricot, Feuille
|-
|Haayre
|Pierre
|-
|Heege
|Faim
|-
|Henorde
|Fenêtre
|-
|Hinere
|Nez
|-
|Hoɗɗaandu
|
|-
|Hofuru
|Genou
|-
|Hoodere
|Etoile
|-
|Huɗo
|Herbe
|-
|Jaasi
|Coup Coup
|-
|Jaawlal
|Pintade
|-
|Jalo
|Houe
|-
|Jamma
|Nuit
|-
|Jammbere
|Hache
|-
|Janndere
|
|-
|Jawdi
|Richesse
|-
|Jawo
|Bracelet
|-
|Jeynge
|Feu
|-
|Junngo
|Bras
|-
|Kaala
|Voile
|-
|Kaŋŋe
|Or
|-
|Kelew
|
|-
|Kire
|Cuivre
|-
|Koode
|Etoiles 🌟
|-
|Korlal
|Cheville
|-
|Kottu
|Vagin
|-
|Koyngal
|Jambe
|-
|Kuudi
|Chié
|-
|Laaɗe
|Pirogues
|-
|Laalo
|
|-
|Laana
|Pirogue
|-
|Laawol
|Route
|-
|Laɓi
|Couteau
|-
|Lacciri
|Couscous
|-
|Lamnde
|Vagin
|-
|Leɗɗe
|Boits
|-
|Leeɓol
|Cheveux
|-
|Leggal
|Boit
|-
|Lekki
|Arbre
|-
|Lella
|Gazelle
|-
|Lewru
|Lune 🌙
|-
|Leydi
|Terre
|-
|Liɗɗi
|Poissons 🎏🐟
|-
|Loonde
|Canarie
|-
|Luugale
|
|-
|Maaro
|Riz
|-
|Maayo
|Fleuve
|-
|Makka
|Maïs
|-
|Mbaalu
|Mouton
|-
|Mbabba
|Âne
|-
|Mbaju
|
|-
|Mbaroodi
|Lion 🦁
|-
|Mbati
|Lézard 🦎
|-
|Mbeewa
|Chèvre 🐐
|-
|Mbootu
|
|-
|Mbuubu
|Mouche
|-
|Mburu
|Paint
|-
|Melde
|Vagin
|-
|Mooƴu
|Termitière
|-
|Mukke
|Babouche
|-
|Ñaaku
|Abeille
|-
|Naange
|Soleil
|-
|Nagge
|Vache
|-
|Ñalawma
|Jour
|-
|Ndaneewu
|
|-
|Ndeemiri
|
|-
|Ndiyam
|Eau
|-
|Ñebbe
|Niebe
|-
|Neɗɗo
|Personne, Humain
|-
|Newre
|Paume
|-
|Ñewre
|Niebe
|-
|Ngabu
|Hipopotame
|-
|Ngeddiri
|
|-
|Ngeello
|
|-
|Ngelooba
|Chameau
|-
|Ngesa
|Champ
|-
|Ngilngu
|Vers
|-
|Ngori
|Coque
|-
|Ñiiwa
|Elephant
|-
|Ñiiƴe
|Dant
|-
|Njamndi
|Fer
|-
|Nofuru
|Oreille
|-
|Nooro
|Crocodile
|-
|Ñuuñu
|Fourmis
|-
|Paɗe
|Chaussures
|-
|Peɗeeli
|Doigts
|-
|Puccu
|Cheval
|-
|Rawaandu
|Chien
|-
|Reedu
|Ventre
|-
|Rotere
|Fess
|-
|Ruulde
|Nuage
|-
|Sammunnde
|Hérisson
|-
|Saŋgalde
|Porc-epique
|-
|Sartude
|
|-
|Sedere
|Vagin
|-
|Seendu
|
|-
|Segene
|Ongle
|-
|Sidere
|
|-
|Soolde
|Pénis
|-
|Sooyru
|Perroquet
|-
|Suudu
|Chambre
|-
|Suuna
|
|-
|Takkere
|Griffe
|-
|Tata
|Mur
|-
|Teew
|Viande
|-
|Teppere
|Pié
|-
|Tiinde
|Front
|-
|Tilliisa
|Tente
|-
|Toɓo
|Pluie
|-
|q
|
|-
|Tonndu
|Lèvre
|-
|Ulluundu
|Chat
|-
|Waadere
|Goutte
|-
|Waandu
|Singe
|-
|Waare
|Manton
|-
|Weendu
|Lac
|-
|Wimmbo
|Montagne
|-
|Wuddere
|troué
|-
|Woyndu
|Puits
|-
|Wuddu
|Ombrie
|-
|Wudere
|Pagne
|-
|Wutte
|Boubou
|-
|Yannge
|Mariage
|-
|Ƴakkirɗe
|
|-
|ƴiiƴam
|Sang
|-
|Ƴonngo
|Bosse
|-
|Ƴoolde
|
|-
|Ƴiikde
|
|-
|Ƴoogde
|
|-
|Ƴaakde
|
|-
|Ƴaake
|
|-
|Ƴoyde
|
|-
|Ƴarde
|
|-
|Ƴaarde
|
|-
|Ƴamde
|
|-
|Ƴusde
|
|-
|Ƴuɓɓude
|
|-
|Ƴamde
|
|-
|Ƴamih
|
|-
|Ƴam
|
|-
|Ƴirde
|
|-
|Ƴir
|
|-
|Ƴirih
|
|-
|Ƴira
|
|-
|Hoɓde
|
|-
|Hoɓih , Koɓih
|
|-
|Hoɓ , Koɓ
|
|-
|Hoɓa Koɓa
|
|-
|Yarde
|
|-
|Yarih , Njarih
|
|-
|Yar , Njar
|
|-
|Yara , Njara
|
|-
|Suusde
|
|-
|Suusi , Cuusi
|
|-
|Suus , Cuus
|
|-
|Jalde
|
|-
|Jala , Njala
|
|-
|Jalih, Njalih
|
|-
|Jal , Njal
|
|-
|Roŋkude
|
|-
|Roŋki , Ndoŋki
|
|-
|Roŋku , Ndoŋku
|
|-
|Roŋka, Ndoŋka
|
|-
|Defde
|
|-
|Defih , Ndefih
|
|-
|Def , Ndef
|
|-
|Defa , Ndefa
|
|-
|Ñaamde
|
|-
|Ñaamih
|
|-
|Ñaama
|
|-
|Ñaam
|
|-
|Falde
|
|-
|Fala , Pala
|
|-
|Fal , Pala
|
|-
|Falih , Palih
|
|}
9bqvoee9i2y2zeug4h43a9k2l7mt9tz
Démonstratif en pulaar Fuuta Tooro Mauritanie Senegal Nioro du Mali
0
41445
170282
2026-05-15T19:11:44Z
Kouro kebe 97
14567
Created page with "{| class="wikitable" |Ngu |Ndi |Ndu |Ba |Nde |Ngo |Ngol |Ko |Ki |Ka |Ɗam |Ɗee |Ɗii |- |Ɓaleewu |Njawdi |Fowru |Ɓota |Ɓannde |Maayo |Baajol |Haako |Laɓi |Laana |Kosam |Bahe |Bamɗi |- |Ɓowngu |Mbaroodi |Uluundu |Caamaaba |Daande |Junngo |Beremlefol |Huɗo |Lekki |Cakka |Lamɗam |Balabe |Beyi |- |Cewgu |Ngooroodi |Rawaandu |Kooba |Dennde |Falo |Boggol |Laalo |Jaasi |Laafa |Ndiyam |Cede |Cegeneeji |- |Kottu |Ndamndi |Doomburu |Lella |Feggere |Faɗo |Casol |Ñaayko |..."
170282
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
|Ngu
|Ndi
|Ndu
|Ba
|Nde
|Ngo
|Ngol
|Ko
|Ki
|Ka
|Ɗam
|Ɗee
|Ɗii
|-
|Ɓaleewu
|Njawdi
|Fowru
|Ɓota
|Ɓannde
|Maayo
|Baajol
|Haako
|Laɓi
|Laana
|Kosam
|Bahe
|Bamɗi
|-
|Ɓowngu
|Mbaroodi
|Uluundu
|Caamaaba
|Daande
|Junngo
|Beremlefol
|Huɗo
|Lekki
|Cakka
|Lamɗam
|Balabe
|Beyi
|-
|Cewgu
|Ngooroodi
|Rawaandu
|Kooba
|Dennde
|Falo
|Boggol
|Laalo
|Jaasi
|Laafa
|Ndiyam
|Cede
|Cegeneeji
|-
|Kottu
|Ndamndi
|Doomburu
|Lella
|Feggere
|Faɗo
|Casol
|Ñaayko
|Danki
|
|Tufam
|Coole
|Cuuɗi
|-
|Liingu
|Ngamri
|Waandu
|Mbabba
|Fooɓre
|Ñaamo
|Ciftol
|Faasko
|Caali
|
|Kañam
|Daaɗe
|Damɗi
|-
|Liwoogu
|Gawri
|Hoƴƴudu
|Mbeewa
|Haayre
|Nano
|Cinol
|
|Laaci
|
|Kaaɗam
|Deŋnge
|Galleeji
|-
|Mbaalu
|Conndi
|Reedu
|Ndewa
|Hinere
|Hoggo
|Daarol
|
|Keeci
|
|Mbelɗam
|Dote
|Gayi
|-
|Mbeɗu
|Ngaari
|Wuddu
|Ngaadaata
|Hoodere
|Ƴonngo
|Deenorol
|
|
|
|Ɓuɓɗam
|Ɗemɗe
|Gelooɗi
|-
|Mbeɗu
|Leydi
|Enndu
|Ngelooba
|Hoore
|Walabo
|Duhol
|
|
|
|Luuɓɗam
|Gaɓɓule
|Goddi
|-
|Mbeelu
|Lacciri
|Suudu
|Ngolwa
|Horde
|Wecco
|Ɗaɗol
|
|
|
|Cafɗam
|Geeni
|Gulle
|-
|Mbootu
|Ndoondi
|Lewru
|Ngorba
|Hubeere
|Wirngo
|Geenol
|
|
|
|Cofɗam
|Gite
|Kolɓuli
|-
|Mbortu
|Cekkiri
|Henndu
|Ngowla
|Jammbere
|Daago
|Ginol
|
|
|
|Mbonɗam
|Jale
|Koode
|-
|Mbuubu
|Jeeri
|Sawru
|Ñiiwa
|Janndere
|Jalo
|Goddol
|
|
|
|Corɓuɗam
|Jammbe
|Koppi
|-
|Mbuuɗu
|Ndiwri
|Foondu
|Njabala
|Laaɓnde
|Weeyo
|Jeygol
|
|
|
|Ciccuɗam
|Juuɗe
|Laaɓi
|-
|Molu
|Njamdi
|Sonndu
|Njarla
|Loonde
|Wibjo
|Jimol
|
|
|
|Laɓɗam
|Kelle
|Laddeeji
|-
|Mooƴu
|Kalhaldi
|Sooyru
|Nooroo
|Melde
|Sekko
|Jubbol
|
|
|
|Tulmuɗam
|Kine
|Ñiibi
|-
|Ñaaku
|
|Sukunndu
|Tuuba
|Ñiire
|Leeso
|Koyɗol
|
|
|
|Ƴiiƴam
|Koode
|Ñiiƴe
|-
|Ngabu
|
|Nofuru
|
|Ñiire
|Ñorgo
|Kuutol
|
|
|
|
|Korle
|Noppi
|-
|Ngilngu
|
|Tonndu
|
|Rotere
|Jawo
|Laawol
|
|
|
|
|Koyɗe
|Peɗeeli
|-
|Nguru
|
|
|
|Saayaande
|Foŋngo
|Leeɓol
|
|
|
|
|Koye
|Pucci
|-
|Njuɗaangu
|
|
|
|Sammunnde
|Waalo
|Lefol
|
|
|
|
|Kuɓeeje
|
|-
|Ñuuñu
|
|
|
|Sedere
|
|Leppol
|
|
|
|
|Laɓɓe
|
|-
|Puccu
|
|
|
|Sidere
|
|Lohol
|
|
|
|
|Leɗɗe
|
|-
|Teew
|
|
|
|Soolde
|
|Loocol
|
|
|
|
|Leɗɗe
|
|-
|
|
|
|
|Taande
|
|Tektowol
|
|
|
|
|Paɗe
|
|-
|
|
|
|
|Tiinde
|
|Tinndol
|
|
|
|
|Teppe
|
|-
|
|
|
|
|Waare
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|Wulnde
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|Yelde
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|Yitere
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|Talde
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|Duunde
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|hallere
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|ɓottere
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
jg7to8v8n82ss5r37q0r4vapilnc163
Zhang Ziyi
0
41446
170288
2026-05-15T19:23:17Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road H..."
170288
wikitext
text/x-wiki
Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
Nguurndam gadano
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
25a815tts6l18d3rq48qkz4h8v78che
170289
170288
2026-05-15T19:28:26Z
Ilya Discuss
10103
170289
wikitext
text/x-wiki
Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
Nguurndam gadano
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
caufzzhhrjkxqtmp1yxlr9548u551av
170290
170289
2026-05-15T19:33:06Z
Ilya Discuss
10103
170290
wikitext
text/x-wiki
Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
Nguurndam gadano
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
h686d8j2qo3vakj85sfzue5cuqswuv9
170291
170290
2026-05-15T19:36:43Z
Ilya Discuss
10103
170291
wikitext
text/x-wiki
Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
Nguurndam gadano
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
an72kkucpf0tud69cxps63xf3pnhwdk
170292
170291
2026-05-15T19:41:56Z
Ilya Discuss
10103
170292
wikitext
text/x-wiki
Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
Nguurndam gadano
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
Ambasadeer e wakilaagu
Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe".
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
Jaɓɗeele
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
Natal e semmbe renndo
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
Nguurndam neɗɗo
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
Luural
036c43znvacq532l76srx7zrh9l5isq
170293
170292
2026-05-15T19:46:26Z
Ilya Discuss
10103
170293
wikitext
text/x-wiki
Zhang Ziyi ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
Nguurndam gadano
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
Kugal
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2007-12: Holiwuud e Siin
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
Ambasadeer e wakilaagu
Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe".
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
Jaɓɗeele
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
Natal e semmbe renndo
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
Nguurndam neɗɗo
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
Luural
Luural
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
Damal Ink
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
Damal dokkal ngal
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
Damal seerndude
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
Ñaawooje fenaande
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
Filmogaraafi
0o0bfzjc48cvw32hu7wvvav6320aqzi
170294
170293
2026-05-15T19:52:40Z
Ilya Discuss
10103
170294
wikitext
text/x-wiki
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
8stery0zlg4uzc6kvqb7pzt24s96mmi
170295
170294
2026-05-15T19:53:49Z
Ilya Discuss
10103
170295
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
b7pd2njztxr49oi34ie47flbdeq6198
170297
170295
2026-05-16T08:30:57Z
Ilya Discuss
10103
170297
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
crd7nrvu3fviw3kslxt9x5bkxj7m7s3
170298
170297
2026-05-16T08:32:17Z
Ilya Discuss
10103
170298
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.<ref>{{cite web|date=14 October 2014|title=章子怡:第12座奖杯,是一个轮回,更是新的开始|url=http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316211511/http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|archive-date=16 March 2017|access-date=16 March 2017|work=ifeng|language=zh|trans-title=Zhang Ziyi: The 12th trophy is both a full circle and a new beginning}}</ref>
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres.
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
7tvx7olvy3x3w9tzp7kdfpvtxtduxlp
170299
170298
2026-05-16T08:34:50Z
Ilya Discuss
10103
170299
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.<ref>{{cite web|date=14 October 2014|title=章子怡:第12座奖杯,是一个轮回,更是新的开始|url=http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316211511/http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|archive-date=16 March 2017|access-date=16 March 2017|work=ifeng|language=zh|trans-title=Zhang Ziyi: The 12th trophy is both a full circle and a new beginning}}</ref>
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres..<ref>{{Cite web|date=2024-06-20|title=6 of the best martial arts actresses: Michelle Yeoh, Zhang Ziyi among them|url=https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|access-date=2025-04-10|website=South China Morning Post|language=en|archive-date=31 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250131051035/https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=July 18, 2000|title=综述:谁是中国影视界新"四大名旦"?(附图)|url=https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240327092208/https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|archive-date=27 March 2024|accessdate=27 March 2024|language=Chinese|trans-title=Summary: Who are the new "Four Dan Actresses" of the Chinese film and television industry? (With Photos)}}</ref><ref>{{Cite news|date=2006-01-25|title=The memorable Ziyi Zhang|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|access-date=2025-04-10|language=en-GB|archive-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205814/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|url-status=live}}</ref><ref name="content.time.com">{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|title=The 2005 TIME 100 - TIME|magazine=Time|date=18 April 2005|last1=Corliss|first1=Richard|access-date=12 November 2024|archive-date=12 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241112153152/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
kz481giq7oo4wbioymlthud4bccty82
170300
170299
2026-05-16T08:39:46Z
Ilya Discuss
10103
170300
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.<ref>{{cite web|date=14 October 2014|title=章子怡:第12座奖杯,是一个轮回,更是新的开始|url=http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316211511/http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|archive-date=16 March 2017|access-date=16 March 2017|work=ifeng|language=zh|trans-title=Zhang Ziyi: The 12th trophy is both a full circle and a new beginning}}</ref>
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres..<ref>{{Cite web|date=2024-06-20|title=6 of the best martial arts actresses: Michelle Yeoh, Zhang Ziyi among them|url=https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|access-date=2025-04-10|website=South China Morning Post|language=en|archive-date=31 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250131051035/https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=July 18, 2000|title=综述:谁是中国影视界新"四大名旦"?(附图)|url=https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240327092208/https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|archive-date=27 March 2024|accessdate=27 March 2024|language=Chinese|trans-title=Summary: Who are the new "Four Dan Actresses" of the Chinese film and television industry? (With Photos)}}</ref><ref>{{Cite news|date=2006-01-25|title=The memorable Ziyi Zhang|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|access-date=2025-04-10|language=en-GB|archive-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205814/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|url-status=live}}</ref><ref name="content.time.com">{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|title=The 2005 TIME 100 - TIME|magazine=Time|date=18 April 2005|last1=Corliss|first1=Richard|access-date=12 November 2024|archive-date=12 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241112153152/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.<ref name="time">{{Cite web|title=TIMEasia.com {{!}} She Makes Magic {{!}} 12/11/2000|url=http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907020707/http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-date=2008-09-07|access-date=2026-03-07|website=www.time.com}}</ref><ref name="time" /><ref>{{Cite web|title=Ziyi Zhang Biography - Yahoo! Movies|url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027002048/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-date=2010-10-27|access-date=2026-03-07|website=movies.yahoo.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|title=章子怡:中国形象的代言人|date=10 July 2009|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109070755/http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Zhang Ziyi: The Spokesperson for China's Image}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zhang Ziyi {{!}} Biography, Movies, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228063234/https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-date=2023-02-28|access-date=2026-03-07|work=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref>
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
3xn7c5jemty1lwvkfb4e7hmjlicobcq
170301
170300
2026-05-16T08:43:11Z
Ilya Discuss
10103
170301
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.<ref>{{cite web|date=14 October 2014|title=章子怡:第12座奖杯,是一个轮回,更是新的开始|url=http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316211511/http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|archive-date=16 March 2017|access-date=16 March 2017|work=ifeng|language=zh|trans-title=Zhang Ziyi: The 12th trophy is both a full circle and a new beginning}}</ref>
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres..<ref>{{Cite web|date=2024-06-20|title=6 of the best martial arts actresses: Michelle Yeoh, Zhang Ziyi among them|url=https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|access-date=2025-04-10|website=South China Morning Post|language=en|archive-date=31 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250131051035/https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=July 18, 2000|title=综述:谁是中国影视界新"四大名旦"?(附图)|url=https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240327092208/https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|archive-date=27 March 2024|accessdate=27 March 2024|language=Chinese|trans-title=Summary: Who are the new "Four Dan Actresses" of the Chinese film and television industry? (With Photos)}}</ref><ref>{{Cite news|date=2006-01-25|title=The memorable Ziyi Zhang|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|access-date=2025-04-10|language=en-GB|archive-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205814/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|url-status=live}}</ref><ref name="content.time.com">{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|title=The 2005 TIME 100 - TIME|magazine=Time|date=18 April 2005|last1=Corliss|first1=Richard|access-date=12 November 2024|archive-date=12 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241112153152/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.<ref name="time">{{Cite web|title=TIMEasia.com {{!}} She Makes Magic {{!}} 12/11/2000|url=http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907020707/http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-date=2008-09-07|access-date=2026-03-07|website=www.time.com}}</ref><ref name="time" /><ref>{{Cite web|title=Ziyi Zhang Biography - Yahoo! Movies|url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027002048/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-date=2010-10-27|access-date=2026-03-07|website=movies.yahoo.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|title=章子怡:中国形象的代言人|date=10 July 2009|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109070755/http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Zhang Ziyi: The Spokesperson for China's Image}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zhang Ziyi {{!}} Biography, Movies, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228063234/https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-date=2023-02-28|access-date=2026-03-07|work=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref>
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.<ref>{{cite web|url=https://ent.sina.cn/zl/2015-02-10/zl-iawzunex9985695.d.html?vt=1|title=章子怡16岁处女电影剧照清纯|date=10 February 2015|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109024823/https://ent.sina.cn/zl/2015-02-10/zl-iawzunex9985695.d.html?vt=1|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Pure movie stills of 16-year-old Zhang Ziyi from her film debut}}</ref><ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi: An Uprising Star|url=http://www1.chinaculture.org/library/2008-01/18/content_71563_3.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121209143614/http://www1.chinaculture.org/library/2008-01/18/content_71563_3.htm|archive-date=2012-12-09|access-date=2026-03-07|website=www1.chinaculture.org}}</ref> .<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2000/film/reviews/the-road-home-2-1200460513/|title=The Road Home|date=20 February 2000|website=Variety|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109024813/https://variety.com/2000/film/reviews/the-road-home-2-1200460513/|archive-date=9 November 2018|url-status=live}}</ref>
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
i5ycyihipx85fl243980ip5xv3fry0l
170302
170301
2026-05-16T08:46:00Z
Ilya Discuss
10103
170302
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.<ref>{{cite web|date=14 October 2014|title=章子怡:第12座奖杯,是一个轮回,更是新的开始|url=http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316211511/http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|archive-date=16 March 2017|access-date=16 March 2017|work=ifeng|language=zh|trans-title=Zhang Ziyi: The 12th trophy is both a full circle and a new beginning}}</ref>
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres..<ref>{{Cite web|date=2024-06-20|title=6 of the best martial arts actresses: Michelle Yeoh, Zhang Ziyi among them|url=https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|access-date=2025-04-10|website=South China Morning Post|language=en|archive-date=31 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250131051035/https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=July 18, 2000|title=综述:谁是中国影视界新"四大名旦"?(附图)|url=https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240327092208/https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|archive-date=27 March 2024|accessdate=27 March 2024|language=Chinese|trans-title=Summary: Who are the new "Four Dan Actresses" of the Chinese film and television industry? (With Photos)}}</ref><ref>{{Cite news|date=2006-01-25|title=The memorable Ziyi Zhang|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|access-date=2025-04-10|language=en-GB|archive-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205814/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|url-status=live}}</ref><ref name="content.time.com">{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|title=The 2005 TIME 100 - TIME|magazine=Time|date=18 April 2005|last1=Corliss|first1=Richard|access-date=12 November 2024|archive-date=12 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241112153152/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.<ref name="time">{{Cite web|title=TIMEasia.com {{!}} She Makes Magic {{!}} 12/11/2000|url=http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907020707/http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-date=2008-09-07|access-date=2026-03-07|website=www.time.com}}</ref><ref name="time" /><ref>{{Cite web|title=Ziyi Zhang Biography - Yahoo! Movies|url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027002048/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-date=2010-10-27|access-date=2026-03-07|website=movies.yahoo.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|title=章子怡:中国形象的代言人|date=10 July 2009|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109070755/http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Zhang Ziyi: The Spokesperson for China's Image}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zhang Ziyi {{!}} Biography, Movies, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228063234/https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-date=2023-02-28|access-date=2026-03-07|work=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref>
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.<ref>{{cite web|url=https://ent.sina.cn/zl/2015-02-10/zl-iawzunex9985695.d.html?vt=1|title=章子怡16岁处女电影剧照清纯|date=10 February 2015|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109024823/https://ent.sina.cn/zl/2015-02-10/zl-iawzunex9985695.d.html?vt=1|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Pure movie stills of 16-year-old Zhang Ziyi from her film debut}}</ref><ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi: An Uprising Star|url=http://www1.chinaculture.org/library/2008-01/18/content_71563_3.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121209143614/http://www1.chinaculture.org/library/2008-01/18/content_71563_3.htm|archive-date=2012-12-09|access-date=2026-03-07|website=www1.chinaculture.org}}</ref> .<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2000/film/reviews/the-road-home-2-1200460513/|title=The Road Home|date=20 February 2000|website=Variety|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109024813/https://variety.com/2000/film/reviews/the-road-home-2-1200460513/|archive-date=9 November 2018|url-status=live}}</ref>
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.<ref name="awards">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-01/19/content_410361.htm|title=Tony Leung, Zhang Ziyi win HK film critics' awards|work=[[China Daily]]|date=27 March 2005|access-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160119180637/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-01/19/content_410361.htm|archive-date=19 January 2016|url-status=live}}</ref>.<ref name="critics">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/27/content_428758.htm|title=Hong Kong Film Awards|work=[[China Daily]]|date=19 January 2005|access-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054211/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/27/content_428758.htm|archive-date=17 March 2017|url-status=live}}</ref><ref name="awards" />
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
k2xhrmat2b7nof9q0z0ue8o1xqw5uqc
170303
170302
2026-05-16T08:53:30Z
Ilya Discuss
10103
170303
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhang Ziyi''' ([ʈʂáŋ tsɹ̩̀.ǐ]; Sinuwaa: 章子怡; jibinaa ko ñalnde 9 feebariyee 1979), sahaa e sahaa fof ina wiyee Ziyi Zhang, ko fijoowo Sinuwaa, ganndiraaɗo fiyde jikkuuji keertiiɗi e tiiɗɗi. Zhang jibinaa ko to Pekin, o mawni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 1996. E ndeen hitaande, o waɗii yeewtere makko adannde e filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight (1996). Caggal darnde makko mawnde e nder filmo Zhang Yimou biyeteeɗo The Road Home (1999), mo o dañi njeenaari ɓurndi moƴƴude e nder hitaande 2000, o dañii innde makko e nder winndere ndee sabu golle makko e nder filmo Ang Lee biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000).<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi News & Biography - Empire|url=https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|access-date=2025-04-10|website=www.empireonline.com|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207233131/https://www.empireonline.com/people/zhang-ziyi/|url-status=live}}</ref>
Zhang waɗii golle mum gadane e nder Hollywood ko e wonde neɗɗo bonɗo e nder waktuuji 2 (2001), caggal ɗuum o waɗi filmo makko e nder filmo Geisha (2005). O hawriti e Zhang Yimou e nder filmuuji Jaambaaro (2002) e Suudu Daggers Volants (2004). O gollodiima e Wong Kar-wai e hitaande 2046 (2004), nde o heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari filmuuji Hong Kong e hitaande 2005, e filmo The Grandmaster (2013), nde o heɓi njeenaari 12 ɓurndi moƴƴude e njeenaaje fijirde filmo, ɗum noon ko kanko woni debbo ɓurɗo waawde fiyde Sinuwaa e nder film gooto.<ref>{{cite web|date=14 October 2014|title=章子怡:第12座奖杯,是一个轮回,更是新的开始|url=http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316211511/http://news.ifeng.com/a/20141014/42195510_0.shtml|archive-date=16 March 2017|access-date=16 March 2017|work=ifeng|language=zh|trans-title=Zhang Ziyi: The 12th trophy is both a full circle and a new beginning}}</ref>
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Four Dan to Siin. Tuggi 2004 haa 2010, o woni ko e doggol 5 ɓurngol mawnude e doggol 100 yimɓe mawɓe Siin hitaande kala. E hitaande 2008, o rokkaa njeenaari « darnde makko ɓurnde mawnude e sinemaa Siin » e nder ñalngu 11ɓuru filmuuji hakkunde leyɗeele to Shanghai. Gooto e fiyooɓe Asii ɓurɓe anndeede e winndere ndee, Time innitiri mo « dokkal ngal Siin rokki Hollywood » e hitaande 2005. E hitaande ndee tan, Time innitiri mo gooto e 100 yimɓe ɓurɓe waawde. E hitaande 2013, o heɓi njeenaari pinal Farayse, hono Ordre des Arts et des Lettres..<ref>{{Cite web|date=2024-06-20|title=6 of the best martial arts actresses: Michelle Yeoh, Zhang Ziyi among them|url=https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|access-date=2025-04-10|website=South China Morning Post|language=en|archive-date=31 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250131051035/https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3267221/6-best-female-martial-arts-stars-michelle-yeoh-zhang-ziyi-and-lady-kung-fu|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=July 18, 2000|title=综述:谁是中国影视界新"四大名旦"?(附图)|url=https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240327092208/https://ent.sina.com.cn/c_star/2000-07-18/10951.shtml|archive-date=27 March 2024|accessdate=27 March 2024|language=Chinese|trans-title=Summary: Who are the new "Four Dan Actresses" of the Chinese film and television industry? (With Photos)}}</ref><ref>{{Cite news|date=2006-01-25|title=The memorable Ziyi Zhang|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|access-date=2025-04-10|language=en-GB|archive-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205814/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|url-status=live}}</ref><ref name="content.time.com">{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|title=The 2005 TIME 100 - TIME|magazine=Time|date=18 April 2005|last1=Corliss|first1=Richard|access-date=12 November 2024|archive-date=12 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241112153152/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972656_1972696_1973332,00.html|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Zhang Ziyi jibinaa ko to Pekin, to Zhang Yuanxiao, ganndo hiisiwal, caggal ɗuum ganndo faggudu, e Li Zhousheng, jannginoowo jaŋde leslesre. Omo jogii mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan, ko kanko wonnoo gardiiɗo makko e fuɗɗoode golle makko. Zhang fuɗɗii jaŋde mum duuɓi jeenay e jimɗi leñol nde o yahrata e duuɓi 8 ; e duuɓi 11, o naati duɗal hakkundeewal Affiliated Academy Dance to Beijing e miijo jibnaaɓe makko. Nde o woni e ndee duɗal internat, o teskiima no sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓee mbaɗiri e maɓɓe, tawi ina kaɓa ngam heɓde darnde e nder jannginooɓe ɓee. Zhang yiɗaano jikkuuji banndiraaɓe mum e jannginooɓe mum haa, e sahaa gooto, o dogi o yalti duɗal ngal. E hitaande 1994, o dañii njeenaari golle e nder kawgel ngenndiwal Taoli Cup. O feeñii kadi e juuɗe jeewte teleeji. E hitaande 1996, Zhang naati duɗal jaaɓi haaɗtirde (Académie Centrale) Drama, o janngi ko fayti e fijirde.<ref name="time">{{Cite web|title=TIMEasia.com {{!}} She Makes Magic {{!}} 12/11/2000|url=http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907020707/http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/1211/zhang.ziyi.html|archive-date=2008-09-07|access-date=2026-03-07|website=www.time.com}}</ref><ref name="time" /><ref>{{Cite web|title=Ziyi Zhang Biography - Yahoo! Movies|url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027002048/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424122/bio|archive-date=2010-10-27|access-date=2026-03-07|website=movies.yahoo.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|title=章子怡:中国形象的代言人|date=10 July 2009|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109070755/http://news.sina.com.cn/c/cul/2009-07-10/100018194568.shtml|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Zhang Ziyi: The Spokesperson for China's Image}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zhang Ziyi {{!}} Biography, Movies, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228063234/https://www.britannica.com/biography/Zhang-Ziyi|archive-date=2023-02-28|access-date=2026-03-07|work=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref>
== Kugal ==
1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, gardinooɗo filmo biyeteeɗo Zhang Yimou rokki Zhang darnde mum adannde mawnde e nder filmo mum biyeteeɗo The Road Home, mo o heɓi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele to Berlin. Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.<ref>{{cite web|url=https://ent.sina.cn/zl/2015-02-10/zl-iawzunex9985695.d.html?vt=1|title=章子怡16岁处女电影剧照清纯|date=10 February 2015|website=Sina|language=zh|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109024823/https://ent.sina.cn/zl/2015-02-10/zl-iawzunex9985695.d.html?vt=1|archive-date=9 November 2018|url-status=live|trans-title=Pure movie stills of 16-year-old Zhang Ziyi from her film debut}}</ref><ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi: An Uprising Star|url=http://www1.chinaculture.org/library/2008-01/18/content_71563_3.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121209143614/http://www1.chinaculture.org/library/2008-01/18/content_71563_3.htm|archive-date=2012-12-09|access-date=2026-03-07|website=www1.chinaculture.org}}</ref> .<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2000/film/reviews/the-road-home-2-1200460513/|title=The Road Home|date=20 February 2000|website=Variety|access-date=8 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109024813/https://variety.com/2000/film/reviews/the-road-home-2-1200460513/|archive-date=9 November 2018|url-status=live}}</ref>
== Kugal ==
== 1996-2000 : Golle makko puɗɗaaɗe ==
E hitaande makko adannde, Zhang waɗii golle mum gadane e nder filmo tele biyeteeɗo Touching Starlight. E hitaande 1998, Zhang rokkaama darnde mum adannde mawnde e juuɗe gardo Zhang Yimou e nder film mum The Road Home, mo o dañi njeenaari Silver Bear e hitaande 2000 e nder fedde filmuuji hakkunde leyɗeele Berlin.Zhang ina fijira suka debbo ladde jiɗɗo jannginoowo wuro ngoo. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari teemedere puɗi e hitaande 2000 ngam golle makko.<ref name="awards">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-01/19/content_410361.htm|title=Tony Leung, Zhang Ziyi win HK film critics' awards|work=[[China Daily]]|date=27 March 2005|access-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160119180637/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-01/19/content_410361.htm|archive-date=19 January 2016|url-status=live}}</ref>.<ref name="critics">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/27/content_428758.htm|title=Hong Kong Film Awards|work=[[China Daily]]|date=19 January 2005|access-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054211/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/27/content_428758.htm|archive-date=17 March 2017|url-status=live}}</ref><ref name="awards" />
== 2000–06 : Epik Wuxia e ƴellitaare winndereere ==
Zhang ummii e darnde winndereyankoore e hitaande 2000 nde o waɗi Yu Jiaolong e nder filmo Ang Lee mo Ang Lee ƴetti ngam haɓaade wuxia, biyeteeɗo Tiger ɓuuɓɗo, mboddi suuɗndi. Zhang ina fijira debbo tedduɗo Manchu, jannguɗo karallaagal konu e nder sirlu, dogɗo ngam wontude debbo kaafaaje ƴaañoowo, wonaa waɗde dewgal yuɓɓinaangal. Ndee ɗoo darnde addani mo njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Chicago e njeenaari ɓurndi waawde fiyde e nder njeenaari Independent Spirit Awards, kam e njeenaari fedde ƴeewooɓe filmuuji Toronto. Nafoore filmo oo to Amerik e Orop wallitii mo naatde e Hollywood.<ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi's 'Jasmine Women' finally blossoms|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-04/20/content_572150.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205029/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-04/20/content_572150.htm|archive-date=2017-03-16|access-date=2026-03-07|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref><ref>{{cite web|title=Zhang Stars in Japanese Film "Operetta"|url=http://english.cri.cn/349/2006/03/16/60@62767.htm|work=[[China Radio International]]|date=16 March 2006|access-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205950/http://english.cri.cn/349/2006/03/16/60@62767.htm|archive-date=16 March 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=Gritten|first=By David|title=Memoirs of a very controversial geisha|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3648434/Memoirs-of-a-very-controversial-geisha.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510215157/https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3648434/Memoirs-of-a-very-controversial-geisha.html|archive-date=2018-05-10|access-date=2026-03-07|work=Telegraph.co.uk|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=BBC NEWS {{!}} Entertainment {{!}} China ban for Memoirs of a Geisha|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4672840.stm|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205115/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4672840.stm|archive-date=2017-03-16|access-date=2026-03-07|website=news.bbc.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi nominated for Golden Globe best actress|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-12/14/content_503336.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205520/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-12/14/content_503336.htm|archive-date=2017-03-16|access-date=2026-03-07|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web|title=BBC NEWS {{!}} Entertainment {{!}} The memorable Ziyi Zhang|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205814/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4616412.stm|archive-date=2017-03-16|access-date=2026-03-07|website=news.bbc.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=Short drama|url=https://www.shortflix.net/|access-date=2026-03-07|website=ShortFlix|language=en}}</ref><ref name="screen">{{cite web|title=Zhang Ziyi Nominated for Screen Actors Guild Award|url=http://english.cri.cn/349/2006/01/07/44@41768.htm|work=[[China Radio International]]|date=7 January 2006|access-date=16 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316204419/http://english.cri.cn/349/2006/01/07/44@41768.htm|archive-date=16 March 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Academy Invites 112 to Membership|url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2005/05.06.24.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218192506/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2005/05.06.24.html|archive-date=2007-12-18|access-date=2026-03-07|website=www.oscars.org}}</ref><ref>{{Cite news|title=Juries2006|url=http://www.festival-cannes.fr/en/archives/2006/allJury.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304111848/http://www.festival-cannes.fr/en/archives/2006/allJury.html|archive-date=2016-03-04|access-date=2026-03-07|work=Festival de Cannes|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Zhang Ziyi stars in 'The Banquet'|url=http://www.chinadaily.com.cn/entertainment/2006-08/24/content_673187.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205627/http://www.chinadaily.com.cn/entertainment/2006-08/24/content_673187.htm|archive-date=2017-03-16|access-date=2026-03-07|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zhang Ziyi boards Feng's $15m Banquet|url=http://www.screendaily.com/zhang-ziyi-boards-fengs-15m-banquet/4023784.article|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316205210/http://www.screendaily.com/zhang-ziyi-boards-fengs-15m-banquet/4023784.article|archive-date=2017-03-16|access-date=2026-03-07|language=en}}</ref>
Ndeen Zhang feeñii e film mum gadano Ameriknaajo, Rush Hour 2 (2001) e Jackie Chan e Chris Tucker. Nde o waɗi kuugal maako arandewal, Zhang holli dow "fartaŋe ngam foondugo e laarugo hakkiilo man e anndugo e wurtinki ɓernde mi meeɗay huuwugo ko adi... ɗum huunde welnde masin."
Zhang e hitaande 2011 e nder ñalngu mawningol duuɓi 25 amfAR
E hitaande 2002, Zhang wondi e Jet Li e Maggie Cheung e Tony Leung, tawi ko jannginoowo makko gadano oo ardii ɗum. Film o waɗii nafoore mawnde e nder winndere haalooɓe Engele, o suɓaama e njeenaari Oscar e njeenaari Golden Globe e nder cate filmo ɓurɗo moƴƴude e ɗemɗe janane. Ndeen o siifondirii e fimde fijirde filmo biyeteeɗo Purple Butterfly (2003), tawtoraaɗo fijirde fijirde Cannes e hitaande 2003.
Zhang artii e fannu karallaagal wuxia e nder galle daggeeji diwooje (2004), kadi ko Zhang Yimou, ɗo o hoɗdi e Takeshi Kaneshiro e Andy Lau. O fijira ko suka debbo wumɗo jimoowo biyeteeɗo Mei, mo hay so alaa gite, ko haɓoowo baawɗo. E nder peewnugol feccere ndee, Zhang waɗii lebbi ɗiɗi ina wuuri e suka debbo wumɗo tigi rigi. Golle makko ɗee ngaddi mo nominaasiyoŋ ɓurɗo moƴƴude e njeenaari BAFTA. O tawtoraama kadi e jimɗi House of Flying Daggers e jimɗi makko e jimɗi Siin ɓooyɗi biyeteeɗi Jia Rén Qu (佳人曲, Jimol ŋarɗugol).
Ko adii fof, Zhang waɗii filmo Wong Kar-wai biyeteeɗo 2046 (2004), mo yimɓe Siinnaaɓe heewɓe mbaɗi. Ɓeen ñaawooɓe ina njetta Zhang sabu ɗemngal ɓanndu makko "hollitngal" ngal hawri e "miijooji makko reerɗi e caɗtuɗi" e nder golle makko e nder golle makko, hono debbo jom suudu jom suudu.Zhang heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ƴeewooɓe filmuuji Hong Kong e njeenaari Hong Kong Film Academy.
E hitaande 2005, Zhang naati e filmo mo yimɓe heewɓe njiɗi, biyeteeɗo Jasmine Women, ƴettuɗo e deftere Su Tong wiyeteende Nguurndam Rewɓe. O heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari Golden Rooster ngam golle makko. Ko adii ɗum ko filmo laamɗo debbo biyeteeɗo Raccoon (2005), mo Japonnaajo biyeteeɗo Seijun Suzuki ardii, mo ɓe njiylotonoo e ñalɗi filmuuji Cannes. Ngam darnde makko, Zhang ƴettii jonte ɗiɗi ngam janngude jimɗi e jimɗi to Japon. Zhang woniino Sayuri e nder filmo Ameriknaajo baɗaaɗo e filmo ɓurɗo soodde e nder winndere ndee, hono Memoirs of a Geisha. Luural ummii to Siin ngam waɗde debbo Siin gooto hollirde geisha Japonnaajo mawɗo e nder filmo mo ɓe mbaɗi e sahaa nde laamuuji Japon mbaɗti haɓde e Siin e wolde adunaare ɗimmere. Ɗum fof e wayde noon, filmo oo waɗii kaalis keewɗo e nder leyɗeele hirnaange. Ngam darnde nde, Zhang suɓaama ngam heɓde njeenaari Golden Globe ngam ɓurde waawde fiyde filmo – Motion Picture Drama, njeenaari BAFTA ngam ɓurde waawde fiyde e darnde ardiinde, e njeenaari Screen Actors Guild ngam ɓurde waawde fiyde debbo e nder darnde ardiinde. Ñalnde 27 suwee 2005, Zhang jaɓi noddaango ngam naatde e Akademi gannde e ñeeñal (AMPAS), waɗti mo e nder doggol waawɓe suɓaade njeenaaje Akademi. E lewru mee 2006, Zhang wonnoo ko tergal e jury filmuuji e nder hitaande 2006 e nder fedde filmuuji Cannes. Zhang artii Siin e hitaande 2006 ngam waɗde filmo wuxia Siin biyeteeɗo The Banquet, mo Feng Xiaogang ardii. Filmu oo ko loowdi loowdi e Hamlet mo Wiliyam Sekspiir winndi.
E nder jaaynde Interview yaltunde e lewru sulyee 2006, Zhang haali ko fayti e golle mum to Hollywood :
Caggal Crouching Tiger, Hidden Dragon mi heɓiino ɗaɓɓaande heewnde, kono mi saliima nde sabu kamɓe fof ko ɓe darnde ɓiɗɓe leydi—sukaaɓe rewɓe miskineeɓe yeeyooɓe Amerik ngam wonde debbo walla ko nanndi heen. Miɗo anndi miɗo jogii mbaawka yahde haa ɓura luggiɗde, ƴettude geɗe asliije ɓurɗe ɗuum. Ko ɗum waɗi mi weltaade no feewi e Geisha, sibu ko kañum addani en hollirde aduna oo hol no ngonir-ɗen e hol no mbaaw-ɗen fiyde—wonaa golle tan, geɗe kick-ass.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗde ñaawde gorko mum mo hoolaaki. Ndeen o holliima e Aaron Kwok e nder filmo SIDA biyeteeɗo Yiɗde Nguurndam (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree mbaɗi e nder filmo biyeteeɗo Jokkondiral kulɓiniingal, ko ɗum woni ko ƴettaa e deftere Farayse wiyeteende Jokkondiral kulɓiniingal, ina haala Shanghai e kitaale 1930. Ina wiyee wonde Zhang yoɓaama 20 miliyoŋ ugiyya (hedde 3,5 miliyoŋ dolaar) ngam darnde ndee. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
== 2013-17 ==
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñiŋooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol golle makko." ko ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Aasi fof. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, jokkondire e Sophie’s Revenge. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
== 2007-12: Holiwuud e Siin ==
E hitaande 2007, Zhang waɗi daande Karai e nder filmo Ameriknaajo biyeteeɗo TMNT (2007). E nder hitaande ndee tan, Zhang waɗii hoodere e Liu Ye e Ge You e nder filmo gadano udditirɗo njeenaaje akademi Siin (Golden Rooster Awards) ɗo gardinooɗo Dayyan Eng heɓi koode mawɗe ngam ƴattaade fannu filmo action e nder neldugol jaleeɗe e teleeji ngenndiiji to Siin.
E nder filmo « Forever Enthralled » (2008), mo nganndu-ɗaa ina haala daartol ganndo mawɗo biyeteeɗo Mei Lanfang, Zhang feeñii e filmo ɗiɗaɓo oo, hono giɗo Mei biyeteeɗo Meng Xiaodong. Jaaynde Hollywood Reporter yetti golle makko, sibu ko o "hoolaare e yarlitaare", rokki giɗli ɗii ƴoƴre.
Fim maako ɓaawo haa Amerika woni puccu (2009), ɗo o holli Dennis Quaid. Nde o arti Siin, o waɗii fijirde tiitoonde e nder filmo njimri biyeteeɗo Sophie’s Revenge (2009); naalanke deftere komik yiɗnde ñaawde gorko mum mo hoolaaki.Ndeen o waɗii e Aaron Kwok e filmo mo tiitoonde mum woni SIDA biyeteeɗo Love for Life (2011).
E hitaande 2012, Zhang waɗii hoɗdiiɓe e sara Cecilia Cheung e Jang Dong-gun e nder filmo mo Siin e Koree peewni, filmo mo Siin e Koree peewni, mo deftere Farayse wiyeteende Les Liaisons dangerouses, ina haala Shanghai e kitaale 1930. E hitaande ndee tan, o waɗtaa e filmo garoowo e duuɓi biyeteeɗo Forever Young mo Li Fangfang ardii e winndi. Filmu oo fuɗɗii ko e lewru Yarkomaa 2018.
Zhang e Tony Leung e yeewtere adannde « The Grandmaster » to ñalɗi filmuuji winndereeji Berlin 2013
2013-17
E hitaande 2013, Zhang heɓi njeenaari « Ordre des Arts et des Lettres » (Chevalier) sabu darnde makko mawnde e nder dingiral filmuuji.
Zhang hawritii e Wong Kar-wai e Tony Leung ngam waɗde filmo « The Grandmaster » (2013), ko ɗum kadi maantiniri gartugol makko e fannu karallaagal konu caggal duuɓi 7 gila « The Banquet » (2006). Ɓeen ñaawooɓe ina njetta no Zhang holliri Gong'Er nii, ko "golle ɓurɗe moƴƴude ɗe o meeɗi waɗde e daartol nguurndam makko."ɗum addani mo heɓde njeenaaje keewɗe "Best Actress" e nder Asii. E hitaande ndee tan, o artiri darnde makko e Sophie e nder My Lucky Star, ko jokki e Sophinge Reve. Sifaa Zhang ko "darnde komedi ɓuuɓnde", filmo oo ɓurii kaalis Siin e yontere yaltugol mum.
E hitaande 2014, Zhang waɗii e nder filmo John Woo biyeteeɗo The Crossing, tuugiiɗo e daartol goongawol ngol laana ndiwoowa Taiping yani, rewi heen ko jikkuuji jeegom e daartol giɗli maɓɓe jokkondirngol to Taiwan e Shanghai e nder kitaale 1930. Zhang ina fijira debbo miskiino mo janngaani, ina fadi giɗo mum soldaat e nder wuro Shanghai e kitaale 1930.
E hitaande 2015, Zhang yaltinii filmo mum tataɓo biyeteeɗo Oh My God, mo Zhang Yixing e Li Xiaolu njiylotoo. O waɗii njillu cameo e nder film o. Zhang caggal ɗuum waɗii filmo antoloji njimri Run for Love e filmo bonanndeeji The Wasted Times.
2018–hannde: Epics Hollywood, gardogol e ekran tokooso
E hitaande 2016, Zhang suɓaama e nder filmo J. J. Abrams mo nganndu-ɗaa ko kañum woni ko wiyetee “Cloverfield Paradox”, mo ɓe njiylotonoo e hitaande 2018.
E hitaande 2017, Zhang waɗtaa e filmo mbonɗo biyeteeɗo Godzilla: Laamɗo mbonɗi, o fiyi heen geɗe maantiniiɗe.
E hitaande 2018, Zhang naati e teleeji mum gadani, biyeteeɗi Rebel Princess.
E hitaande 2019, Zhang waɗii filmo filmo biyeteeɗo The Climbers.
E hitaande 2021, Zhang waɗii yeewtere mum adannde e gardogol e filmo tokooso ina wiyee "Shi" (Yimre), gooto e filmo tokooso nay dartinaaɗi e filmo My Country, My Parents.O heɓi njeenaari gardotooɗo keso ɓurɗo moƴƴude e 2022 Media Honors ngam filmo oo.
== Ambasadeer e wakilaagu ==
== Kaalirde "Toppitol Sukaaɓe". ==
Ambasadeer winndere ngam Olimpiyaaji keertiiɗi Siin
Image Ambasadeer ngam ñalɗi filmuuji hakkunde leyɗeele gadani to Pekin
Ambasadeer ngam fedde filmuuji ScreenSingapour 2011
Ambasadeer sehilaagal ngam ñalɗi filmuuji Siin to leydi Rumaani
Ambasadeer Natal ngam fedde filmuuji Makao
Ambasadeer winndere ngam sukaaɓe leydi Siin (CCPF)
Ambasadeer ngam Clé de Peau Beauté
Ambasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre gila lewru sulyee 2025
Ambasadeer winndere ngam Tiffany e hitaande 2025
== Jaɓɗeele ==
Ko Zhang woni debbo Siin gadano toɗɗaade yo won ammbasadeer Emporio Armani, mo o gollinoo tuggi 2009 haa 2010. O woniino kadi ammbasadeer diiwaanuuji to Mercedes-Benz, Garnier, Precious Platinum ; e nulaaɓe winndere ndee wonande Maybelline, Visa, TAG Heuer, Omega SA e Clé de Peau Beauté. Zhang ina jeyaa e doggol "BoF 500". Gila 2019, o wonti ammbasadeer winndereejo Chopard. E hitaande 2025, o toɗɗaa yo o won ammbasadeer winndereejo wonande Jaeger-LeCoultre e TIffany.
== Natal e semmbe renndo ==
Zhang ina hiisee wonde gooto e fiyooɓe filmuuji Dan Nayi Siin, e sara Zhao Wei, Zhou Xun, e Xu Jinglei.Gooto e fijooɓe Aasi ɓurɓe anndeede e winndere hirnaange, Time innitiri mo "dokkal Siin feewde e Hollywood" e hitaande 2005.Hitaande wootere inniri ɗum Mo the People1. E hitaande 2021, Douglas Parkes mo jaaynde Siin worgo (SCMP) siftinii Zhang wonde "ko goonga ko fijoowo Siin ɓurɗo teeŋtude e yonta mum".
Nde tawnoo o hollitii yoga e filmuuji ɓurɗi maantinde e yontaaji kala, Zhang ina yaaji e hoodereeji ɓurɗi mawnude e daartol sinemaa.
== Nguurndam neɗɗo ==
Zhang heɓi hoɗorde Hong Kong e hitaande 2007 rewrude e njuɓɓudi naatgol eggiyankooɓe moƴƴuɓe ngam darnde makko e nder dingiral filmuuji nokku oo. Ko o jiɗɗo e mooftuɗo golle naalanke Siin hannde biyeteeɗo Shen Jingdong. O jeyaa ko e lannda kominist Siin biyeteeɗo Zhi Gong, mo lannda kominist Siin joginoo.
Tuggi 2004 haa 2006, Zhang ina jokkondiri e Eric Fok Kai Shan, ronooɓe galle Fok to Hong Kong. Caggal ɗuum, Zhang naati e jokkondiral e jom jawdi en Israayiilnaajo Ameriknaajo biyeteeɗo Aviv "Vivi" Nevo e hitaande 2007, ɗum addani mo jokkondirde ; kono, ɓe ceertii e hitaande 2010. Tuggi darorɗe hitaande 2011 haa 2013, Zhang ina jokkondiri e jaɓɓiiɗo Siin biyeteeɗo Sa Beining.
Zhang fuɗɗii jokkondirde e jimoowo rock Siin biyeteeɗo Wang Feng gila e cakkital hitaande 2013, o resi ɗum ko e lewru mee 2015, hay so tawii noon mawniiko gorko biyeteeɗo Zhang Zinan ina salii mo no feewi.Ɓe ndañii ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo debbo (jibinaaɗo e lewru desaambar 2015) e ɓiɗɗo gorko (jibinaaɗo e lewru janvier 2020), kamɓe ɗiɗo fof ɓe njibinaa ko to Amerik. Ñalnde 23 oktoobar 2023, Zhang e Wang kolliti ceergal mum en e lowre Weibo. E wiyde Zhuo Wei, dewgal Zhang ngal yani ko caggal nde miñiiko yiyti haala Wang.
== Luural ==
== Luural ==
Ndee feccere nguurndam neɗɗo guurɗo ina sokli ɓeydaare ciimtol ngam hoolkisaade. Eɗen ñaagii nde mballata e ɓeydude lowre koolkisaande. Geɗe luulndiiɗe ko fayti e yimɓe wuurɓe ɗe ngalaa ɗo tuugii walla ɗe njuumtaani, ina poti ittude ɗoon e ɗoon e winndannde ndee e hello mum yeewtere, haa teeŋti noon so tawii ina waawi wonde fenaande.
Yiytu iwdiiji: "Zhang Ziyi" – kabaruuji · jaayɗe · defte · ganndo · JSTOR (Mee 2025) (Anndu no e ndeer nde ittata ndee mesaas)
Ndee feccere "ciimtol" walla "luural" ina waawi bonnude jokkere enɗam winndannde ndee. Tiiɗno, wallu naatnude kabaruuji bonɗi e nder taƴe goɗɗe walla ittude hakkille mo fotaani e geɗe tokoose rewrude e yeewtere e hello yeewtere. (Lewru Suwee 2025)
== Damal Ink ==
E lewru desaambar 2009, ad Omega ina hollita Zhang sara galle mum to hoɗorde Park Hyatt to Pekin, ɓuuɓnaama e tinta ɓaleejo. E lewru Yarkomaa 2010, Zhao Xinyu, jom suudu Ye Jianying, jokkondiri e jaaynde wiyeteende Total Entertainment, wiyi wonde ɓuuɓri tinndi ndii ummorii ko e haala Zhang e jom jawdi en biyeteeɗo Yu Guoxiang. Zhang ñaawii Total Entertainment ngam bonnude innde mum ñalnde heen caggal nde ciimtol jaaynde ndee yaltini, Vivi yaltini bayyinaango ina wallita Zhang.[108] E lewru sulyee, joom jaaynde ndee ƴetti haala kaa e Zhang, yaltini yaafuya. E lewru ut, jaaynde ndee uddaama.
== Damal dokkal ngal ==
E cakkital lewru Yarkoma 2010, jaaynde internet hollitii wonde Zhang waawaano teddinde fodoore mum rokkude miliyoŋaaji 1 yuan (146 000 dolaar) ngam wallitde ballal caggal yerɓo leydi Sichuan e lewru mee 2008, nde tawnoo o rokkii 840 000 yuan, walla ko ɓuri 106 000 yuan. Netizens teskiima kadi wonde kaalis mo o moofti to Cannes ngam yerɓo leydi ndii, hiisaaka, ɗum addani mo tuumeede fenaande dokke. Zhang yeddi tuumeede fenaande sadak, kono jaɓii wonde o alaa humpito nde o yuɓɓini fedde dokkal ngal. Wakiiliijo makko, hono Ji Lingling, wiyi ko kañum waɗi fenaande ndee, rokki 160 000 yuan goɗɗo wonande wonɓe e yerɓo leydi, tawi noon darnde Zhang fof ina tolnoo e miliyoŋ yuan.
== Damal seerndude ==
E lewru feebariyee 2010, Chow Yun-fat wiyi e kewu to Taipei wonde o « seertii » e sahaa nde o waɗata filmo biyeteeɗo Crouching Tiger, Hidden Dragon, ɗum addani jaayɗe wiyde omo haala Zhang, gooto e fiyooɓe tato ɓe Chow waɗi ko luutndii e filmo oo. Wakiiliijo makko, Ji Lingling, jaɓaani haala kaa, o wiyi ko "ko ƴattooje".
Sereeji tati gonɗi dow ɗii, heen gooto fof ina inniri ɗum e ɗemngal Sinuwaa Watergate, ina anndiraa « Dame tati » Zhang, ko ɗum maande nadir innde makko e golle makko.
== Ñaawooje fenaande ==
E hitaande 2012, lowre Ameriknaare wiyeteende Boxun hollitii e fenaande wonde Zhang yoɓaama 100 miliyoŋ dolaar ngam ɗannaade e mawɓe Siin. Zhang ñaawii Boxun to ñaawirde Amerik sabu mum bonnude innde mum. E lewru desaambar 2013, Boxun ƴettii ñaawoore ndee caggal nde jaɓi yoɓde Zhang njoɓdi ndi o anndaaka, o yaltini yaafuya e kelle gadane.Zhang kadi ñaawii Next Media to Hong Kong e Taiwan sabu ciimtol nanndungol e ngol tiitooɗe ɗiɗi fedde ndee, Apple Daily e Next Magazine, kam en fof e wiyde Boxun. O dañii ñaawoore ndee to Hong Kong kono o dañii to Taiwan.
== Filmogaraafi ==
== Television series ==
Year English title Role
2021 The Rebel Princess Wang Xuan
== Reality shows ==
Year English title Original title Role
2009 Zhang Ziyi's Oman 跟著章子怡去旅遊: 阿曼
2013 The X Factor: Zhongguo Zui Qiang Yin 中国最强音 Judge
2017 Birth of an Actor 演员的诞生 Mentor
2018 I Am an Actor 我就是演员 Mentor
2019 Viva La Romance 妻子的浪漫旅行
2020 I Am an Actor 3 我就是演员3 Mentor
=== Music video appearances ===
Year Song title Artist
1996 "Cherish (珍惜)" Xie Xiaodong
1996 "Women Afraid of the Dark (怕黑的女人)" Tian Zhen
2008 "You Understand My Love (你懂我的爱)" Leon Lai & Zhang Ziyi
2013 "Fly Freely (自由飞翔)" Yin Xishui & Zhang Ziyi
2013 "Love a Little (爱一点)" Wang Leehom & Zhang Ziyi
2014 "Magic" Coldplay
2015 "Nowhere to Belong (无处安放)" Wang Feng
=== Discography ===
Year English title Original title Notes
2004 "The Beauty Song" 佳人曲 Soundtrack of House of Flying Daggers
2008 天女散花
2008 "You Understand My Love" 你懂我的爱 Soundtrack of Forever Enthralled
== with Leon Lai ==
2011 "Always Here" 一直都在 Soundtrack of Love for Life
== with Aaron Kwok ==
2013 "Love a Little" 爱一点 Soundtrack of My Lucky Star
== with Wang Leehom ==
2013 "Dreams Grow Up" 梦想长大了
Awards and nominations
Main article: List of awards and nominations received by Zhang Ziyi
== Other honors ==
In 2005, Zhang was listed in Time's World's 100 Most Influential People. They called her "China's Gift to Hollywood".
In 2008, she was awarded with the "Outstanding Contribution to Chinese Cinema" at the 11th Shanghai International Film Festival.
In 2010, she was named "Actress of the Decade" by CineAsia. She previously won "Star of Tomorrow prize" back in 1999.
In 2013, Zhang received the Order of Arts and Letter as a Dame at the Ordre des Arts et des Lettres Awards.
Forbes China Celebrity 100
Year Rank Ref.
2004 2nd
2005 2nd
2006 3rd
2007 4th
2008 5th
2009 2nd
2010 5th
2011 7th
2012 14th
2013 5th
2014 5th
2015 21st
2019 54th
2020 78th
== Tuugnorgal ==
toqp5s219i9xfr61n2q1zobm3drxx1s
Jessie Zhou
0
41447
170304
2026-05-16T09:00:21Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Zhou Hong (Chinese: 周泓; born 4 May 1987), or Jessie Zhou, is a Chinese actress and model. Career Zhou made her acting debut in famous TV commercials of Head&Shoulders of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley, and many other major brands, television series Wen Rou de Huang Yan (温柔的谎言), and later received recognition for her memorable roles in various movies and television series including Beijing Love Story (北京爱情故事), My Economical Man (我的经济适..."
170304
wikitext
text/x-wiki
Zhou Hong (Chinese: 周泓; born 4 May 1987), or Jessie Zhou, is a Chinese actress and model.
Career
Zhou made her acting debut in famous TV commercials of Head&Shoulders of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley, and many other major brands, television series Wen Rou de Huang Yan (温柔的谎言), and later received recognition for her memorable roles in various movies and television series including Beijing Love Story (北京爱情故事), My Economical Man (我的经济适用男), In Love with Power (美人无泪), Legend of Lu Zhen (陆贞传奇), Obstetrician (产科医生), Love Deposit (爱情银行), Night Mail (死亡邮件),and The Mirror (魔镜3D).
Filmography
Films
Year English title Chinese title Role
2010 Legend of the Fist:The Return of Chen Zhen 精武风云 Yi Tai (姨太)
2011 Rushed Wedding 婚礼告急 Hu Tian Qi(胡天琪)
2013 Love Deposit 爱情银行 Yu Xiao Yu(余小鱼)
2014 Night Mail 死亡邮件 Xiao Lu (小璐)
2014 The Mirror 魔镜3D Jenny (珍妮)
Television series
Year English name Chinese name Role
2011 Tender Lie 温柔的谎言 Yang Tao (杨桃)
2012 Beijing Love Story 北京爱情故事 Xue Er (雪儿)
In Love with Power 美人无泪 Fei Cui (翡翠)
My Economical Man 我的经济适用男 Wen Xin (文心)
Legend of Lu Zhen 陆贞传奇 Wu Xiu (吴绣)
2014 Obstetrician 产科医生 Qu Lan (曲兰)
References
ibhzr5eearme5i72u89dvpc939f3xk0
170305
170304
2026-05-16T09:02:06Z
Ilya Discuss
10103
170305
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zhou Hong (Chinese: 周泓; born 4 May 1987), or Jessie Zhou, is a Chinese actress and model.
Career
Zhou made her acting debut in famous TV commercials of Head&Shoulders of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley, and many other major brands, television series Wen Rou de Huang Yan (温柔的谎言), and later received recognition for her memorable roles in various movies and television series including Beijing Love Story (北京爱情故事), My Economical Man (我的经济适用男), In Love with Power (美人无泪), Legend of Lu Zhen (陆贞传奇), Obstetrician (产科医生), Love Deposit (爱情银行), Night Mail (死亡邮件),and The Mirror (魔镜3D).
Filmography
Films
Year English title Chinese title Role
2010 Legend of the Fist:The Return of Chen Zhen 精武风云 Yi Tai (姨太)
2011 Rushed Wedding 婚礼告急 Hu Tian Qi(胡天琪)
2013 Love Deposit 爱情银行 Yu Xiao Yu(余小鱼)
2014 Night Mail 死亡邮件 Xiao Lu (小璐)
2014 The Mirror 魔镜3D Jenny (珍妮)
Television series
Year English name Chinese name Role
2011 Tender Lie 温柔的谎言 Yang Tao (杨桃)
2012 Beijing Love Story 北京爱情故事 Xue Er (雪儿)
In Love with Power 美人无泪 Fei Cui (翡翠)
My Economical Man 我的经济适用男 Wen Xin (文心)
Legend of Lu Zhen 陆贞传奇 Wu Xiu (吴绣)
2014 Obstetrician 产科医生 Qu Lan (曲兰)
References
188ktfhjx4h8xmjutemk2vtrys2lsfk
170306
170305
2026-05-16T09:04:31Z
Ilya Discuss
10103
170306
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhou Hong''' (Chinese: 周泓; born 4 May 1987), or Jessie Zhou, is a Chinese actress and model.
== Career ==
Zhou made her acting debut in famous TV commercials of Head&Shoulders of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley, and many other major brands, television series Wen Rou de Huang Yan (温柔的谎言), and later received recognition for her memorable roles in various movies and television series including Beijing Love Story (北京爱情故事), My Economical Man (我的经济适用男), In Love with Power (美人无泪), Legend of Lu Zhen (陆贞传奇), Obstetrician (产科医生), Love Deposit (爱情银行), Night Mail (死亡邮件),and The Mirror (魔镜3D).
== Filmography ==
== Films ==
Year English title Chinese title Role
2010 Legend of the Fist:The Return of Chen Zhen 精武风云 Yi Tai (姨太)
2011 Rushed Wedding 婚礼告急 Hu Tian Qi(胡天琪)
2013 Love Deposit 爱情银行 Yu Xiao Yu(余小鱼)
2014 Night Mail 死亡邮件 Xiao Lu (小璐)
2014 The Mirror 魔镜3D Jenny (珍妮)
== Television series ==
Year English name Chinese name Role
2011 Tender Lie 温柔的谎言 Yang Tao (杨桃)
2012 Beijing Love Story 北京爱情故事 Xue Er (雪儿)
In Love with Power 美人无泪 Fei Cui (翡翠)
My Economical Man 我的经济适用男 Wen Xin (文心)
Legend of Lu Zhen 陆贞传奇 Wu Xiu (吴绣)
2014 Obstetrician 产科医生 Qu Lan (曲兰)
== Tuugnorgal ==
r83437whiuzldfnafi2yl434yex44c3
170307
170306
2026-05-16T09:08:14Z
Ilya Discuss
10103
170307
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhou Hong''' (Chinese: 周泓; born 4 May 1987), or Jessie Zhou, is a Chinese actress and model.
== Career ==
Zhou made her acting debut in famous TV commercials of Head&Shoulders of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley, and many other major brands, television series Wen Rou de Huang Yan (温柔的谎言), and later received recognition for her memorable roles in various movies and television series including Beijing Love Story (北京爱情故事), My Economical Man (我的经济适用男), In Love with Power (美人无泪), Legend of Lu Zhen (陆贞传奇), Obstetrician (产科医生), Love Deposit (爱情银行), Night Mail (死亡邮件),and The Mirror (魔镜3D).<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.11job.com/article/13178.html|title=盘点那些年的广告女神,高圆圆曾恺玹周泓张艺馨 - 中国艺人网|website=www.11job.com|access-date=2017-12-03}}</ref> of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley,<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/celebrity/1314530/|title=周泓 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=http://ent.163.com/13/0122/00/8LPHQNNO000300B1.html|title=《爱情银行》曝选角内幕 周泓10分钟PK掉数百人_网易娱乐|last=网易|website=ent.163.com|date=22 January 2013|access-date=2017-12-03}}</ref>,<ref name=":3">{{Cite web|url=http://yule.sohu.com/20120712/n347976957.shtml|title=《我的经济适用男》周泓展开爱情攻势-搜狐娱乐|website=yule.sohu.com|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/6957739/|title=我的经济适用男 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref> <ref name=":1" /><ref name=":8">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/11632586/|title=爱情银行 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref> <ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/25798808/|title=死亡邮件 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":9">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/25907088/|title=魔镜 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref>
== Filmography ==
== Films ==
Year English title Chinese title Role
2010 Legend of the Fist:The Return of Chen Zhen 精武风云 Yi Tai (姨太)
2011 Rushed Wedding 婚礼告急 Hu Tian Qi(胡天琪)
2013 Love Deposit 爱情银行 Yu Xiao Yu(余小鱼)
2014 Night Mail 死亡邮件 Xiao Lu (小璐)
2014 The Mirror 魔镜3D Jenny (珍妮)
== Television series ==
Year English name Chinese name Role
2011 Tender Lie 温柔的谎言 Yang Tao (杨桃)
2012 Beijing Love Story 北京爱情故事 Xue Er (雪儿)
In Love with Power 美人无泪 Fei Cui (翡翠)
My Economical Man 我的经济适用男 Wen Xin (文心)
Legend of Lu Zhen 陆贞传奇 Wu Xiu (吴绣)
2014 Obstetrician 产科医生 Qu Lan (曲兰)
== Tuugnorgal ==
fbzg3ge9p6geihurh8qc7us8vbdkxlb
170308
170307
2026-05-16T09:10:41Z
Ilya Discuss
10103
170308
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhou Hong''' (Chinese: 周泓; born 4 May 1987), or Jessie Zhou, is a Chinese actress and model.
== Career ==
Zhou made her acting debut in famous TV commercials of Head&Shoulders of P&G, Pepsi, Nokia, KFC, Wrigley, and many other major brands, television series Wen Rou de Huang Yan (温柔的谎言), and later received recognition for her memorable roles in various movies and television series including Beijing Love Story (北京爱情故事), My Economical Man (我的经济适用男), In Love with Power (美人无泪), Legend of Lu Zhen (陆贞传奇), Obstetrician (产科医生), Love Deposit (爱情银行), Night Mail (死亡邮件),and The Mirror (魔镜3D).<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.11job.com/article/13178.html|title=盘点那些年的广告女神,高圆圆曾恺玹周泓张艺馨 - 中国艺人网|website=www.11job.com|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/celebrity/1314530/|title=周泓 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=http://ent.163.com/13/0122/00/8LPHQNNO000300B1.html|title=《爱情银行》曝选角内幕 周泓10分钟PK掉数百人_网易娱乐|last=网易|website=ent.163.com|date=22 January 2013|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://yule.sohu.com/20120712/n347976957.shtml|title=《我的经济适用男》周泓展开爱情攻势-搜狐娱乐|website=yule.sohu.com|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/6957739/|title=我的经济适用男 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref> <ref name=":1" /><ref name=":8">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/11632586/|title=爱情银行 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref> <ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/25798808/|title=死亡邮件 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref><ref name=":9">{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/25907088/|title=魔镜 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2017-12-03}}</ref>
== Filmography ==
== Films ==
Year English title Chinese title Role瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-
2010 Legend of the Fist:The Return of Chen Zhen 精武风云 Yi Tai (姨太)
2011 Rushed Wedding 婚礼告急 Hu Tian Qi(胡天琪)
2013 Love Deposit 爱情银行 Yu Xiao Yu(余小鱼)
2014 Night Mail 死亡邮件 Xiao Lu (小璐)
2014 The Mirror 魔镜3D Jenny (珍妮)
== Television series ==
Year English name Chinese name Role
2011 Tender Lie 温柔的谎言 Yang Tao (杨桃)
2012 Beijing Love Story 北京爱情故事 Xue Er (雪儿)
In Love with Power 美人无泪 Fei Cui (翡翠)
My Economical Man 我的经济适用男 Wen Xin (文心)
Legend of Lu Zhen 陆贞传奇 Wu Xiu (吴绣)
2014 Obstetrician 产科医生 Qu Lan (曲兰)
== Tuugnorgal ==
fhnpwfw84wtjbd52ixxyo4qe04axj29
Zhu Lin (actress)
0
41448
170309
2026-05-16T09:13:37Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Zhu Zhu Lin (jibinaa ko 1952) ko fijoowo filmuuji Siin. E hitaande 1978, Zhu heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal safaara Siin. Ndeen o jaɓii ƴeewndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji to Pekin. Darnde makko ɓurnde lollude ko laamɗo debbo laamu rewɓe e hitaande 1986 e nder teleeji biyeteeɗi Journey To The West. E hitaande 1987, Zhu Lin heɓi njeenaari « Golden Eagle » ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e nder filmo mum « Triumph In The Midnight..."
170309
wikitext
text/x-wiki
Zhu
Zhu Lin (jibinaa ko 1952) ko fijoowo filmuuji Siin. E hitaande 1978, Zhu heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal safaara Siin. Ndeen o jaɓii ƴeewndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji to Pekin. Darnde makko ɓurnde lollude ko laamɗo debbo laamu rewɓe e hitaande 1986 e nder teleeji biyeteeɗi Journey To The West. E hitaande 1987, Zhu Lin heɓi njeenaari « Golden Eagle » ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e nder filmo mum « Triumph In The Midnight ». Ndeen o wontii fiyoowo mawɗo lolluɗo e nder teleeji Siin. O wonii hannde tergal e fedde filmuuji Siin, e duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji Siin e fedde Siin ngam ƴellitde demokaraasi.
Filmogaraafi
Luo Tuo Cao (Huɗo Gelooɗi) (1983) Liu Ying
Jahgol to Hirnaange (1986 teleeji) 西游记 (1986) (Tele) Laamɗo Laamu Rewɓe
Nasaraaku nder caka jamma (1987) (TV) Jiang Man
Woɗɗi e jamaanu wolde (1987) Wen Yan
Ɓiɓɓe leydi Siin 421 (2005) Shang Meifang
Baaba e yumma (duuɓi 1 e 2) Liu Ying
Hol Ko Njiɗɗaa E Leydi? (2009) Zhang Ɓooygol
Tuugnorgal
p7atka8ehdqf3y80w5ep0e24d54eyl6
170310
170309
2026-05-16T09:22:08Z
Ilya Discuss
10103
170310
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zhu
Zhu Lin (jibinaa ko 1952) ko fijoowo filmuuji Siin. E hitaande 1978, Zhu heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal safaara Siin. Ndeen o jaɓii ƴeewndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji to Pekin. Darnde makko ɓurnde lollude ko laamɗo debbo laamu rewɓe e hitaande 1986 e nder teleeji biyeteeɗi Journey To The West. E hitaande 1987, Zhu Lin heɓi njeenaari « Golden Eagle » ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e nder filmo mum « Triumph In The Midnight ». Ndeen o wontii fiyoowo mawɗo lolluɗo e nder teleeji Siin. O wonii hannde tergal e fedde filmuuji Siin, e duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji Siin e fedde Siin ngam ƴellitde demokaraasi.
Filmogaraafi
Luo Tuo Cao (Huɗo Gelooɗi) (1983) Liu Ying
Jahgol to Hirnaange (1986 teleeji) 西游记 (1986) (Tele) Laamɗo Laamu Rewɓe
Nasaraaku nder caka jamma (1987) (TV) Jiang Man
Woɗɗi e jamaanu wolde (1987) Wen Yan
Ɓiɓɓe leydi Siin 421 (2005) Shang Meifang
Baaba e yumma (duuɓi 1 e 2) Liu Ying
Hol Ko Njiɗɗaa E Leydi? (2009) Zhang Ɓooygol
Tuugnorgal
r5vgqrv13jhvr1zxb5xc8mjv3r9cafv
170311
170310
2026-05-16T09:27:09Z
Ilya Discuss
10103
170311
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhu Lin''' (jibinaa ko 1952) ko fijoowo filmuuji Siin. E hitaande 1978, Zhu heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal safaara Siin. Ndeen o jaɓii ƴeewndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji to Pekin. Darnde makko ɓurnde lollude ko laamɗo debbo laamu rewɓe e hitaande 1986 e nder teleeji biyeteeɗi Journey To The West. E hitaande 1987, Zhu Lin heɓi njeenaari « Golden Eagle » ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e nder filmo mum « Triumph In The Midnight ». Ndeen o wontii fiyoowo mawɗo lolluɗo e nder teleeji Siin. O wonii hannde tergal e fedde filmuuji Siin, e duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji Siin e fedde Siin ngam ƴellitde demokaraasi.
== Filmogaraafi ==
Luo Tuo Cao (Huɗo Gelooɗi) (1983) Liu Ying
Jahgol to Hirnaange (1986 teleeji) 西游记 (1986) (Tele) Laamɗo Laamu Rewɓe
Nasaraaku nder caka jamma (1987) (TV) Jiang Man
Woɗɗi e jamaanu wolde (1987) Wen Yan
Ɓiɓɓe leydi Siin 421 (2005) Shang Meifang
Baaba e yumma (duuɓi 1 e 2) Liu Ying
Hol Ko Njiɗɗaa E Leydi? (2009) Zhang Ɓooygol
== Tuugnorgal ==
8roavuoji46qee31v0ejcbebghzsfsw
170312
170311
2026-05-16T09:31:09Z
Ilya Discuss
10103
170312
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhu Lin''' (jibinaa ko 1952) ko fijoowo filmuuji Siin. E hitaande 1978, Zhu heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal safaara Siin. Ndeen o jaɓii ƴeewndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji to Pekin. Darnde makko ɓurnde lollude ko laamɗo debbo laamu rewɓe e hitaande 1986 e nder teleeji biyeteeɗi Journey To The West. E hitaande 1987, Zhu Lin heɓi njeenaari « Golden Eagle » ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e nder filmo mum « Triumph In The Midnight ». Ndeen o wontii fiyoowo mawɗo lolluɗo e nder teleeji Siin. O wonii hannde tergal e fedde filmuuji Siin, e duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji Siin e fedde Siin ngam ƴellitde demokaraasi.ref>[https://www.mj.org.cn/mjzt/jnzgmzcjhcl60year/qzhd_1/200512/t20051220_23435.htm 李士杰,团结的聚会 永恒的赞歌——庆祝中国民主促进会成立60周年文艺晚会侧记,中国民主促进会,2005-12-20]<nowiki></ref></nowiki>
== Filmogaraafi ==
Luo Tuo Cao (Huɗo Gelooɗi) (1983) Liu Ying
Jahgol to Hirnaange (1986 teleeji) 西游记 (1986) (Tele) Laamɗo Laamu Rewɓe
Nasaraaku nder caka jamma (1987) (TV) Jiang Man
Woɗɗi e jamaanu wolde (1987) Wen Yan
Ɓiɓɓe leydi Siin 421 (2005) Shang Meifang
Baaba e yumma (duuɓi 1 e 2) Liu Ying
Hol Ko Njiɗɗaa E Leydi? (2009) Zhang Ɓooygol
== Tuugnorgal ==
oh8zxkzzneunicpwp89c5b0d1euujwg
170313
170312
2026-05-16T09:31:54Z
Ilya Discuss
10103
170313
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zhu Lin''' (jibinaa ko 1952) ko fijoowo filmuuji Siin. E hitaande 1978, Zhu heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal safaara Siin. Ndeen o jaɓii ƴeewndo to duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji to Pekin. Darnde makko ɓurnde lollude ko laamɗo debbo laamu rewɓe e hitaande 1986 e nder teleeji biyeteeɗi Journey To The West. E hitaande 1987, Zhu Lin heɓi njeenaari « Golden Eagle » ngam wonde debbo ɓurɗo waawde fiyde e nder filmo mum « Triumph In The Midnight ». Ndeen o wontii fiyoowo mawɗo lolluɗo e nder teleeji Siin. O wonii hannde tergal e fedde filmuuji Siin, e duɗal jaaɓi haaɗtirde filmuuji Siin e fedde Siin ngam ƴellitde demokaraasi.ref>[https://www.mj.org.cn/mjzt/jnzgmzcjhcl60year/qzhd_1/200512/t20051220_23435.htm 李士杰,团结的聚会 永恒的赞歌——庆祝中国民主促进会成立60周年文艺晚会侧记,中国民主促进会,2005-12-20]
== Filmogaraafi ==
Luo Tuo Cao (Huɗo Gelooɗi) (1983) Liu Ying
Jahgol to Hirnaange (1986 teleeji) 西游记 (1986) (Tele) Laamɗo Laamu Rewɓe
Nasaraaku nder caka jamma (1987) (TV) Jiang Man
Woɗɗi e jamaanu wolde (1987) Wen Yan
Ɓiɓɓe leydi Siin 421 (2005) Shang Meifang
Baaba e yumma (duuɓi 1 e 2) Liu Ying
Hol Ko Njiɗɗaa E Leydi? (2009) Zhang Ɓooygol
== Tuugnorgal ==
kp3pai54jr6x5olqezc22w5kdoo0n0h