Wikipedia ffwiki https://ff.wikipedia.org/wiki/Hello_ja%C9%93%C9%93orgo MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Moodibbo Adama 0 4071 188889 145801 2026-09-24T12:44:56Z MOIBARDE 10068 Add link 188889 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Moodibbo Adama''' Kanko Woni Adama ɓii Arɗo Hasan maa Moodibbo Adama o ɗanyaama hitaande 1786 haa hoɗannde wi'eteende Wuro Cekke o wurtii ibgo leñol Ba'en nder leƴƴi [[Fulɓe]] o laatake aahiijo tilimɗo.<ref>{{Cite web|title=Adamawa {{!}} traditional emirate, Africa {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Adamawa-traditional-emirate-Africa|access-date=2023-05-28|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ==Moye wi'ete Moodibbo Adama?== O jaŋngi haa wuro wi'iteengo Gajargamu laamorde Bornu, dawla Koole'en (leñol bi'eteengol kadi Kanuri) ɓaawo mum o yahri lesdi Hawsaaɓe o jokkiti jaŋnde maako diina [[lislaamu]] e banngal Ceerno Usmaan Ɓii Fooduye. Nden o jaŋngi haa o takkanaa waccoore teddungal "moodibbo". Tawi o  laatake konoowo dow laawol Jawmiraawo ngam laynugo diina lislaamu. Nde o warti saare boo ibgo Gajargamu Ceerno Usmaan Ɓii Foodiye hokki mo iililal (tuutawal, raaya, deesewal) ngam o hoota faa banngeere muum fommbinaare o ardoo jihaadi, nden o lammini mo laamaago "Laamiiɗo Fommbina". Moodibbo Adama warti haa banngeere fommbina o tiggi (sinci) dawla maako bee duŋgayeere Ɓii Fooduye, Adama honi heeferɓe Manndara'en haa laamorde maɓɓe Dulo dow kooseeje Manndara amma neeɓaay ɓe keɓti wuro maɓɓe ngam juulɓe ngeebii jaalagal (poolgu) mum'en, ɓaawo man boo o tokkitini tokkuki maayo ngoon wi'eteengo maayo Benuwe e jihaadi maako, heeferɓe ɗuuɗɓe ngartani diina lislaamu nder jihaadi maako bana Ɓata'en e Bere'en e ko nanndi e maɓɓe. Aran nii Moodibbo Adama fuɗɗi tigguki wuro Ribaaɗo no ngo laatoo laamorde maako, ɓaawo man boo o tiggi wuro Joɓoli, haa ragare (timmoode, sakkitorde) boo o tiggi galluure Ƴoola hitaande 1841 laatiinde laamorde diiwal Adamaawa hannde. ==yalji== Moodibbo Adama ɗonno mari rewɓe nayo, kamɓe ngoni: Sata Jam, Yasebo, Hammare, Jahra, nden o ɗon mari ɓiɓɓe sappo e nayo kamɓe ngoni: Lawal, Usman, Mansur, Umar Faɗimatu, [[Addo Gurin]], [[Hawwa'u]], Hamidu, Bakari, Halliru, Jubayru Aliyu, Hamma, Sani, Bobbo Aamadu. Moodibbo Adama hooti saare goonga hitaande 1847 haa nder wuro Ƴoola, ko ɗon kadi o qabrinaa. Ɓii maako afo Muhammadu Lawal roni mo, jooni dawla maako ɗon feccaa hakkunde lesɗe nayi: [[Naajeeriya]], [[Kamarun]], [[Caad]] e [[Afirk]] Cakaari. Yoo Allah hinno mo yaafo mo. ==Faɗɗitaa== *DeLancey, Mark W., and DeLancey, Mark Dike (2000): ''Historical Dictionary of the Republic of Cameroon'' (3rd ed.). Lanham, Maryland: The Scarecrow Press. * Fanso, V. G. (1989). ''Cameroon History for Secondary Schools and Colleges, Vol. 1: From Prehistoric Times to the Nineteenth Century.'' Hong Kong: Macmillan Education Ltd. *Johnston, H. A. S. (1967): ''The Fulani Empire of Sokoto''. [http://www.amanaonline.com/Sokoto/sokoto_8.htm Chapter 8: "The Jihad in Adamawa and Bauchi".] London: Oxford University Press. *Ngoh, Victor Julius (1996): ''History of Cameroon Since 1800''. Limbe: Presbook. *Njeuma, Martin Z. (1990): "The lamidates of northern Cameroon, 1800–1894", ''Introduction to the History of Cameroon in the Nineteenth and Twentieth Centuries''. Palgrave MacMillan. {{DEFAULTSORT}} [[Catégorie: Yimɓe]] [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie: Naajeeriya]] [[Catégorie: Pelaajo Adamawa]] [[Catégorie: Fulfulde]] [[Catégorie:Naajeeriya]] 1bxks1apjlqtq9e9gfojfb2h6xzq8lx 188890 188889 2026-09-24T12:45:36Z MOIBARDE 10068 188890 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Moodibbo Adama''' Kanko Woni Adama ɓii Arɗo Hasan maa Moodibbo Adama o ɗanyaama hitaande 1786 haa hoɗannde wi'eteende Wuro Cekke o wurtii ibgo leñol Ba'en nder leƴƴi [[Fulɓe]] o laatake aahiijo tilimɗo.<ref>{{Cite web|title=Adamawa {{!}} traditional emirate, Africa {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Adamawa-traditional-emirate-Africa|access-date=2023-05-28|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>Moye wi'ete Moodibbo Adama? O jaŋngi haa wuro wi'iteengo Gajargamu laamorde Bornu, dawla Koole'en (leñol bi'eteengol kadi Kanuri) ɓaawo mum o yahri lesdi Hawsaaɓe o jokkiti jaŋnde maako diina [[lislaamu]] e banngal Ceerno Usmaan Ɓii Fooduye. Nden o jaŋngi haa o takkanaa waccoore teddungal "moodibbo". Tawi o  laatake konoowo dow laawol Jawmiraawo ngam laynugo diina lislaamu. Nde o warti saare boo ibgo Gajargamu Ceerno Usmaan Ɓii Foodiye hokki mo iililal (tuutawal, raaya, deesewal) ngam o hoota faa banngeere muum fommbinaare o ardoo jihaadi, nden o lammini mo laamaago "Laamiiɗo Fommbina". Moodibbo Adama warti haa banngeere fommbina o tiggi (sinci) dawla maako bee duŋgayeere Ɓii Fooduye, Adama honi heeferɓe Manndara'en haa laamorde maɓɓe Dulo dow kooseeje Manndara amma neeɓaay ɓe keɓti wuro maɓɓe ngam juulɓe ngeebii jaalagal (poolgu) mum'en, ɓaawo man boo o tokkitini tokkuki maayo ngoon wi'eteengo maayo Benuwe e jihaadi maako, heeferɓe ɗuuɗɓe ngartani diina lislaamu nder jihaadi maako bana Ɓata'en e Bere'en e ko nanndi e maɓɓe. Aran nii Moodibbo Adama fuɗɗi tigguki wuro Ribaaɗo no ngo laatoo laamorde maako, ɓaawo man boo o tiggi wuro Joɓoli, haa ragare (timmoode, sakkitorde) boo o tiggi galluure Ƴoola hitaande 1841 laatiinde laamorde diiwal Adamaawa hannde. ==yalji== Moodibbo Adama ɗonno mari rewɓe nayo, kamɓe ngoni: Sata Jam, Yasebo, Hammare, Jahra, nden o ɗon mari ɓiɓɓe sappo e nayo kamɓe ngoni: Lawal, Usman, Mansur, Umar Faɗimatu, [[Addo Gurin]], [[Hawwa'u]], Hamidu, Bakari, Halliru, Jubayru Aliyu, Hamma, Sani, Bobbo Aamadu. Moodibbo Adama hooti saare goonga hitaande 1847 haa nder wuro Ƴoola, ko ɗon kadi o qabrinaa. Ɓii maako afo Muhammadu Lawal roni mo, jooni dawla maako ɗon feccaa hakkunde lesɗe nayi: [[Naajeeriya]], [[Kamarun]], [[Caad]] e [[Afirk]] Cakaari. Yoo Allah hinno mo yaafo mo. ==Faɗɗitaa== *DeLancey, Mark W., and DeLancey, Mark Dike (2000): ''Historical Dictionary of the Republic of Cameroon'' (3rd ed.). Lanham, Maryland: The Scarecrow Press. * Fanso, V. G. (1989). ''Cameroon History for Secondary Schools and Colleges, Vol. 1: From Prehistoric Times to the Nineteenth Century.'' Hong Kong: Macmillan Education Ltd. *Johnston, H. A. S. (1967): ''The Fulani Empire of Sokoto''. [http://www.amanaonline.com/Sokoto/sokoto_8.htm Chapter 8: "The Jihad in Adamawa and Bauchi".] London: Oxford University Press. *Ngoh, Victor Julius (1996): ''History of Cameroon Since 1800''. Limbe: Presbook. *Njeuma, Martin Z. (1990): "The lamidates of northern Cameroon, 1800–1894", ''Introduction to the History of Cameroon in the Nineteenth and Twentieth Centuries''. Palgrave MacMillan. {{DEFAULTSORT}} [[Catégorie: Yimɓe]] [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie: Naajeeriya]] [[Catégorie: Pelaajo Adamawa]] [[Catégorie: Fulfulde]] [[Catégorie:Naajeeriya]] ooxkj0r09e701u8zqumxm2z5y5trfqc 188891 188890 2026-09-24T13:04:14Z MOIBARDE 10068 188891 wikitext text/x-wiki {{databox}}Aadama ɓii Ardo Hassana (1786 – 1847), ɓurɗo lollirde Modibbo Aadama (Modibbo firo "jannguɗo"), ko ganndo fulɓe jeyaaɗo e leñol yillaga (yirlaɓe). O ardii jihaadi e nder diiwaan Fombina (e nder leydi Kameruun e Niiseer hannde) o sosi emiraaji Fombina, anndiraaɗi kadi Adamawa.[1] Modibbo Adama heɓii lefol e juuɗe Shehu Usmaan dan Fodio ngam ardaade jihaadi to Fombina (‘leyɗe fuɗnaange’) e sahaa njiimaandi Sokoto. Fombina caggal ɗuum wonti gooto e emiraaji ɓurɗi mawnude e saɗtude e nder Kalifaandi Sokoto Usmaan. Nde waɗi ko ina wona ujunnaaje capanɗe jeegom kiloomeeteer kaaree (40 000 kiloomeeteer kaaree) tawi ina waɗi nokkuuji fuɗnaange-rewo leydi Niiseer, fuɗnaange-rewo Kameruun fof e nokkuuji Republique Centre-Africaine. ==Nguurndam gadano== Modibbo Adama jibinaa ko e hitaande 1779 to wuro chekke, taweteeɗo e diiwaan Adamawa hannde oo. O siforaama wonde « jom ƴiiƴam, juutɗo, sifaaji makko ina tiiɗi, ina wondi e ɓuuɓri, nofru makko ina ɓuuɓna seeɗa »[2]: 48 Baaba makko, hono Modibbo Hassana, ina joginoo darnde Arɗo, hooreejo leñol. Nehdi Aadama ina luggiɗi e Islaam, nde tawnoo baaba makko, juulɗo, rokki mo nehdi diine haa o dañi duuɓi sappo e go’o. E anndude caɗeele jaŋde lislaam gonnde e diiwaan hee, Adama neldaa ngam jokkude jaŋde mum, o wondi e Hamman Song, Bolaro Fulɓe Wolarɓe.[2]: 47 E les njiimaandi Shehu Muhammadu Tahir to Baghirmi, ko adii fof ko janngude Quraana. Caggal ɗuum o ummii o fayi Birnin Ngazargamo, laamorgo laamu Bornu, o ɗaɓɓiri ɗoon ballal e ganndo lolluɗo biyeteeɗo Mallam Kiari. Adama 6uuccii hoore mum e jaŋde mum e les njiimaandi Kiari fotde duu6i sappo, o 6uuccii janngirɗe e doosɗe lislaam keewɗe.[2]: 48 {{DEFAULTSORT}} [[Catégorie: Yimɓe]] [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie: Naajeeriya]] [[Catégorie: Pelaajo Adamawa]] [[Catégorie: Fulfulde]] [[Catégorie:Naajeeriya]] hq7xuhx0x8bmx10zxcacijrnolrfxor 188902 188891 2026-09-24T13:53:08Z MOIBARDE 10068 Add content 188902 wikitext text/x-wiki {{databox}}Aadama ɓii Ardo Hassana (1786 – 1847), ɓurɗo lollirde Modibbo Aadama (Modibbo firo "jannguɗo"), ko ganndo fulɓe jeyaaɗo e leñol yillaga (yirlaɓe). O ardii jihaadi e nder diiwaan Fombina (e nder leydi Kameruun e Niiseer hannde) o sosi emiraaji Fombina, anndiraaɗi kadi Adamawa.[1] Modibbo Adama heɓii lefol e juuɗe Shehu Usmaan dan Fodio ngam ardaade jihaadi to Fombina (‘leyɗe fuɗnaange’) e sahaa njiimaandi Sokoto. Fombina caggal ɗuum wonti gooto e emiraaji ɓurɗi mawnude e saɗtude e nder Kalifaandi Sokoto Usmaan. Nde waɗi ko ina wona ujunnaaje capanɗe jeegom kiloomeeteer kaaree (40 000 kiloomeeteer kaaree) tawi ina waɗi nokkuuji fuɗnaange-rewo leydi Niiseer, fuɗnaange-rewo Kameruun fof e nokkuuji Republique Centre-Africaine. ==Nguurndam gadano== Modibbo Adama jibinaa ko e hitaande 1779 to wuro chekke, taweteeɗo e diiwaan Adamawa hannde oo. O siforaama wonde « jom ƴiiƴam, juutɗo, sifaaji makko ina tiiɗi, ina wondi e ɓuuɓri, nofru makko ina ɓuuɓna seeɗa »[2]: 48 Baaba makko, hono Modibbo Hassana, ina joginoo darnde Arɗo, hooreejo leñol. Nehdi Aadama ina luggiɗi e Islaam, nde tawnoo baaba makko, juulɗo, rokki mo nehdi diine haa o dañi duuɓi sappo e go’o. E anndude caɗeele jaŋde lislaam gonnde e diiwaan hee, Adama neldaa ngam jokkude jaŋde mum, o wondi e Hamman Song, Bolaro Fulɓe Wolarɓe.[2]: 47 E les njiimaandi Shehu Muhammadu Tahir to Baghirmi, ko adii fof ko janngude Quraana. Caggal ɗuum o ummii o fayi Birnin Ngazargamo, laamorgo laamu Bornu, o ɗaɓɓiri ɗoon ballal e ganndo lolluɗo biyeteeɗo Mallam Kiari. Adama 6uuccii hoore mum e jaŋde mum e les njiimaandi Kiari fotde duu6i sappo, o 6uuccii janngirɗe e doosɗe lislaam keewɗe.[2]: 48 Nde o arti Wuro Chekke, Adama hawri e kabaaru maayde baaba makko e nder hare nokkuure nde renndooji Fulbe e Bata en mbaɗi. Adama acci Wuro Chekke ko juutaani caggal nde o heɓi kabaaru oo, o yantoyi e fulɓe Ba'en to falnde Faro. Ardinoo Ba’en en ko ganndo lislaam gooto biyeteeɗo Ardo Hamman, ganndiraaɗo kadi Modibbo Hamman, teddinaaɗo no feewi, teskinaaɗo e Ardo’en mawɓe e nder falnde Benue-Faro. E anndude haaju e yaajde jaŋde lislaam e ƴellitaare diine renndo fulɓe nokku oo, Adama e Modibbo Hamman fof tiiɗtinii darnde mum en e oon fannu. Darnde maɓɓe e jaŋde e dewal addani ɓe innde e dewal maɓɓe e ganndal maɓɓe e nder diiwaan Benue toowɗo oo fof.[1]: 48 == Jihaadi == === Mandat Aadama === Kabaaru jihaadi Sokoto mo Usmaan dan Fodio fuɗɗinoo e hitaande 1804, haa jooni, haa yettii renndo Fulɓe to Fombina. Ɗumɗoo noon ɓuri teeŋtude ko e golle jihaadiyaŋkooɓe mawɓe ko wayi no Buba Yero e Bauchi Gordi, ɓe ngonnoo ko e yaajnude doole mum en e leyɗeele hoɗdiiɓe e nder falnde Gongola. Kampaañiji maɓɓe konu e konu maɓɓe mbaɗti wonde laawol ngam humpitaade jihaadi Sokoto jogorɗo yuɓɓineede. Yanti heen, eggiyankooɓe Fulbe dognooɓe e diiwanuuji ɗi yah-ngartaa jihaadiyaŋkooɓe ɓee, haa teeŋti noon e Bornu, mbaɗii darnde tiiɗnde e saaktude kabaruuji ko faati e jihaadi Sokoto. Ɓeen yimɓe, ɗaɓɓooɓe reentaade e hare ndee, ina njogii daartol kewuuji baɗeteeɗi e ɓeydagol semmbe dille Usman dan Fodio. Ngam batte ɗee geɗe kawraaɗe—golle jihaadiyaŋkooɓe saraaji Fombina e daartol ɓeen wonɓe e batte jihaadi Sokoto—kabaaru oo diine e politik ina yettoo seeɗa-seeɗa, ina ɓuuɓtoo e geɗe renndo fulɓe juulɓe Fombina.[1]: 49 E hitaande 1809, Ardo'en leƴƴi Fulbe Fombina mbaɗi batu to Guringa ngam heɓde feere no ngonka kaa ɓadtorii. Caggal diisnondiral keewngal, ardiiɓe ɓee nanondiri e laawol, ɓe cuɓii neldude delegaasiyoŋ to Sokoto, ɗo Shehu Usman woni ɗoo, ngam ɗaɓɓude ardorde makko. Modibbo Adama suɓaama ngam ardaade ndee delegaasiyoŋ nde tawnoo omo yiyee ko neɗɗo jannguɗo, mo alaa ko woni e mum so wonaa Ardo'en, mo alaa yiɗde laamu politik, alaa kadi nafoore e politik. Delegaasiyoŋ oo fuɗɗiima e yahdu nduu, ndu lebbi keewɗi, haa yettii Shehu to Sokoto. Ɓe njottini mo nulal maɓɓe, ɓe paamtini mo ngonka Fombina, ɓe ɗaɓɓiri mo wasiyaaji. Caggal nde o ƴeewti ngonka ka, Usmaan yamiri ɓe yo ɓe mbaɗtu jihaadi to Fombina. Yanti heen, o suɓii ko Aadama ngam wonde hooreejo, o toɗɗii ɗum Lamido Fombina (‘Joom Fuɗnaange’).[1]: 49 [2] Sabaabu Usmaan felliti suɓaade Aadama, e fawaade e binndol juuɗe ñalnde marse 1809 to Yola, ko : ...nde tawnoo aɗa haalana mi yoga e ardiiɓe fulani en ngardaani e maa, kono ko kamɓe neli ma yoo a ar keɓaa banndiraaɓe jihaadi e juuɗe am ngartiraa ɗum en. Miɗo yamiri on mbi’aa ɓe ko onon ndokku-mi ndee ɗoo bannge jihaadi, kadi mbi’aa ɓe kala ɗooftotooɗo on ɗooftotoo kam, kala huniiɗo on, ko noon tigi hunnirii kam.[2] Yamiroore Shehu Usmaan feewde e Modibbo Adama ina yaaji, ina yaaji. O umri Adama ngam o saakta Islaama nder diiwal Fombina fuu, nden o hokka banndiraaɓe jihaadi hakkunde Ardo'en feere-feere ngam waɗugo kuugal sankitingo diina hakkunde leƴƴi Fulbe e pagan'en. Darnde Adama yaajii haa ɓurti ardorde nokkuure ; o toɗɗaa ko jokkondirɗo hakkunde Ardo'en e laamu hakkundeejo to Sokoto.[1]: 49 Ko jiidaa e golle makko ardaade, Usmaan teeŋtinii Adama nafoore mum e anndude gargol Mahdi. Usmaan ina goongɗini wonde Mahdi ina yalta fuɗnaange, o wiyi Aadama yo reentoo maale peeñgol makko. Ndee teeŋtinnde gargol Mahdi ina maantini e nder ngonka ɓurka yaajde e juutgol nguurndam Kalifaandi Sokoto. Usmaan anndiino wonde laamu kalifaandi ina jogori duumaade tan haa gargol Mahdi, e nder duuɓi teemedere. Ndee miijo ina luggiɗi e hakkillaaji ardorde Sokoto, caggal ɗuum Lamibe Fombina halfinaa golle ƴeewtaade maale peeñgol Mahdi. Sultan Bello (Sultan ɗiɗaɓo Sokoto) ɓeydi heen ɗaɓɓude e Adama yo neldu njilluuji to « fuɗnaange Wadai e fuɗnaange Fur to bannge maayo Niil » mbele yimɓe kalifaandi, e peeñgol Mahdi, ina mbaawa « rewde e makko, ndokka mo hunnde alɗude ». Ɗuum waɗi Fombina diiwaan teeŋtuɗo e laamu Sokoto, ina gasa tawa ko ɗum addani Usmaan suɓaade Adama Lamido nde tawnoo omo sokli ganndo koolaaɗo baawɗo yiytude maale Mahdi e humpitaade mo sahaa kala ko woni e diiwaan hee.[2]: 257–258 [3]: === Kampaañuuji gadani === Ɗoon e ɗoon Adama fuɗɗii ƴettude Fulɓe e Hawsa en wallitooɓe e njoɓdi. Ɓeen ɓuri wonde ko pucci pucci, ina kaɓa e kaafaawi, e wuttulo, e wuttulo tooke. Aadama haɗi ɓe loppitde walla warde tawa ɓe ngoppaani, kono leƴƴi gañooji ɗii ndokkaama suɓngooji ɗiɗi : naatde e Lislaam walla wontude dowla jom jawdi en. Ɗeen leƴƴi ɗi ngalaa laamu cakkitiingu, njoginoo ko gooto tan : wontude jiyaaɓe walla naatde e Lislaam. Juulɓe Aadamaa ɓe ngonaa fulɓe ɓee, e ko ɓuri heewde, calii jihaadi Aadamaa ; ɓe njiyri ɗum ko seeɗa tan ko daliilu ngam sarde njiimaandi Fulɓe. Kono, ko adii fof ko hoohooɓe Fulɓe (ardo’en, keewal: ardo) Fumbina ɓe Aadama haaldatnoo. Won heen njaɓaani ardaade mo sabu dalillaaji keewɗi : O ummorii ko e galle laaɓɗo cer, omo jogii jawdi seeɗa, konu makko ina famɗi haa jooni, omo ŋakki karisma. Kono ko ɓuri heewde e maɓɓe njaɓɓoriima Aadama no gardiiɗo konu walla gardiiɗo diine nii, ko famɗi fof. Jauro Dembo, jom suudu Adama, koɗnoo ko Fumbina to Malabu, o wonti gooto e lietnaa makko. Konu gonngu e juuɗe leydi ndii waɗii gardiiɗo mum to Gurin, ko nokku ɗo maayo Faro e Benue kawri ɗo konuuji Fulɓe kawri caggal nde kaɓi e Bata e hitaande 1803. Ndeen Adama ardii konu mum e hareeji keewɗi e koɗki Bata ko wayi no Pema, Tepa, e Turuwa. Nasaraaji ɗii mbeltinii worɓe Adama, ɓe ƴetti jiyaaɓe Bata heewɓe. Ko e ɗeen hareeji Adama heɓi kabaaru wonde baaba mum waraa ko Bata e maayo Beti.[1] Doole Modibbo Adama njokki hareeji mumen e leñol Bata e leñol Lala haa yettii maayo Gongola, o hawri e Lamido Gombe biyeteeɗo Buba Yero. Ɓe ɗiɗo fof kawri, ɓe kaɓi e leƴƴi Yanguru, Hona e Kibba. Doole ɗiɗi ɗee ndartiima, kamɓe ɗiɗo fof ɓe njahi galleeji maɓɓe.[1] Nafooje arandeeje ɗen ɗon cemmbiɗina ardiiɓe Fulɓe nokkuuje ɗuuɗɗe ngam ɓe ngarta haa bannge Adama. Hay ɓeen ardo'en luulndiiɓe njiimaandi makko politik nganndiri jihaadi ko fartaŋŋe ngam yaajtinde terɗe mum en. Njobdi mo leñol Wollarbe ko yeru gooto teeŋtuɗo, e luulndiiɗo makko mawɗo, Hammam Sambo, ma a taw ko ardo gadano jooɗiiɗo e Fumbina, hollitii holdout mawɗo. Jokkondiral mettungal hakkunde Njobdi e Hammam ina hollita caɗeele mawɗe e yiɗde Adama jogaade laamu denndinngu. Yanti heen, Fulɓe heewɓe ina njiyloo golle Adama, mbaɗti feddeeji. Adama sosi darnde hesere wonande ardiiɓe maɓɓe : lamido (keewceeral: lamibe), ko kanko woni hooreejo leydi keeriindi, ko luutndii ardo, hooreejo leñol keeriiɗo. Pelle ɗiɗi ɗee kala keɓii banngeeji konu, ndenndi darnde wootere e nder konuuli Aadama. Ko adii maayde makko, Adama ina toɗɗinoo ko ina tolnoo e 40 lamibe mo wonaa ardo. Ɓe kollirta ko lietnaa-lietnaa makko ɓurɗo lollude. === Kampaañ mandara === Adama ƴetti hakkille mum e dowla mawɗo gooto tan e nder Fumbina, baawɗo saabaade kulhuli e emiraaji mum keso ɗii : Mandara. Ko ɗum wonnoo target noddaango. Nde woni ko hakkunde Bornu to bannge worgo e Baghirmi e nder geec Caad, ko ɗum waɗi doggol mayre ina weeɓna heɓtude ɗeen nokkuuje. Yimɓe mayre ko juulɓe ngonnoo tawo, hay so tawii noon ɓe njillondirii diine oo e golle heeferɓe. Yanti heen, ina joginoo yimɓe heewɓe ɓe soldateeɓe mbaawi ƴettude, ina anndaa e pucci mum moƴƴi. Mandara yuɓɓinaama no feewi, kono, wonataa njeenaari weeɓndi. Yimɓe hoɗɓe toon ɓee, hono Mandarawa en, ina njoginoo luural ɓooyngal e Fulɓe, kaɓtiiɓe ɗum en e les njiimaandi Bornu e duuɓi ɓennuɗi ɗii. Ndee fenaande waɗi tan ko riiwtude Fulɓe ɓurɓe heewde e konuuli Adama, kono, nde tawnoo veteran’en heewɓe ina njiɗi crack goɗɗo e rival ɓooyɗo. Yanti heen, laamɓe Fulbe Modibo Damraka e woɗɓe ina ngondi e haɓde e Mandara en e nder ladde Diamaré. Adama yettii Guringa e hitaande 1809 e konu mawngu e nder jikkuuji moƴƴi. O yaawi heɓtude koɗorde Mandara to Guider, o fayi fuɗnaange, o ƴetti gure keewɗe goɗɗe e laawol ngol. Yaasi laamorgo Mandara, Dulo, Adama ɗaɓɓiri laamɗo oo, hono Bukar Djiama, nde hunnata alkule mum, o naata lislaam tawa o mbo ustaani diine heeferɓe. Bukar jaɓi jaɓde hakke Aadama laamaade leƴƴi mum, kono o salii rokkude njiimaandi makko. Aadama e yimɓe mum ƴetti Dulo e hare seeɗa. Adama yiyti neɗɗo laamiiɗo koɗorɗe ɗee, kono o tawaani hay gooto mo o miijii ina fotnoo e oon posto. E nder ɗuum, konu makko ina weltii e njulaagu mum en. Hay gooto sikkaano ƴaañorgal Mandara ngal, ngal ummii ko e Mora saraaji mum. Aadama dogi wuro ngoo. == Njuɓɓudi == Adama e yimɓe mum ngurtini Yola (e nder leydi Nijeer hannde). Wuro ngo wontata laamorgo makko ko e hitaande 1841. Gila ɗoo, kanko e lietnaa-en makko ɓe njokki e yaajnude emiraaji ɗii, ɗi o inniri Adamawa e innde makko. Subalɓe ɓee ina poti neldude mo njoɓdi e mbaadi jawdi. Koɗkiiji mawɗi ko wayi no Maruwa, Garuwa, e Ngaoundéré njippiima e juuɗe Adama walla lietnaa mum. Hedde hitaande 1825, Fulɓe naatii e tufnde Adamawa. Ɗum fof e wayde noon, Aadama ina wuuri e nokkuuji keewɗi, meeɗaa dañde ngalu keewngu. Gila Yola, Adama fuɗɗii golle njuɓɓudi potɗe waɗeede e dowla mum jibinaaɗo. O waɗi ɗum ko e wasiyaaji Usmaan; o fotnoo ko ƴellitde paamondiral hakkunde leñol makko e guwerneeruuji mum en, o newna jokkondiral hakkunde mawɓe e liggotooɓe, o haɗa mbayliigu renndo tuugiingu e darnde walla jawdi. Laamu nguu, haa jooni, ƴettii darnde laamu tati. E nder cakkital hee ko amiir al-Mu’minin (« gardiiɗo gooŋɗinɓe »), kanko Adama, laamiiɗo gila Yola, jaabtiiɗo tan ko Usmaan dan Fodio to Sokoto. Konngol diisneteeɓe e njuɓɓudi laamu mballitii mo no feewi, e gollotooɓe galleeji ɓe ngonaa Fulɓe e jiyaaɓe mbaɗti ɗum laabi ɗiɗi ngam wonde garde makko. Les makko ina woodi ardiiɓe diiwanuuji keewɗi, lamibe (gooto: lamido), laamiiɓe koɗkiiji teeŋtuɗi. Les majji ina waɗi gure keewɗe, heen gure fof ina ardii mawɗo wuro. E nder ɗuum, won e ardo'en mawɓe ɓeydii semmbe e nder konu mum en. Ɓe njiyri nokkuuji ɗi keɓaaka saraaji terɗe maɓɓe ko no galleeji maɓɓe keertiiɗi nii, ɓe ndeeni ɗeen zoneeji e arooɓe fof. Ɗuum ina feeñi sahaa e sahaa fof e jokkondiral maɓɓe e Adama, ko wayi no nde Bouba Njida mo Rai salii arde e ballal Adama nde amiir oo haɓata e Namchi en to Poli. E nder heen, Bouba ina ɗaminii nde Adama ruttotoo e nokku hee ngam addude doole mum, timmina gaño oo. Ndeen o neldi nanngaaɓe e wolde ndee to Aadama ngam dokkal ngal == Njawdi == Adama sankii ko hitaande 1847, o wirnaa to Yola (yanaande makko ina wuuri haa hannde). Adamawa ina waɗi 103 000 km2 tuggi maayo Caad haa Banyo, ina hoɗi heen 1 500 000 neɗɗo. Yaajde haa fuɗnaange ina hollita wonde ina saɗi, ina yiɗaa sibu woodgol mboros tsetse e ladde tiiɗnde ina saɗtina toon reende jawdi. Ɓiɗɗo Aadama biyeteeɗo Muhammadu Lawal lomtii mo caggal laamu juutngu e gardagol Hamidu bi Aadama. Haa ragare, ɓiɓɓe Adama woɗɓe tato maa won wakkati feere laatoo Lamido mo Adamawa. Ko e jamaanu koloñaal Angalteer e Almaañ tan emiraaji ɗii njogori joofde. Fulɓe fof e waasde jeytaare mum en, ko hannde ngoni leñol ɓurngol mawnude e nder Fuɗnaange Kameruun. Ɓe cari Islaam e nder diiwaan hee fof, ɓe tabitini ɗum ko diine ɓurɗo doolnude. Jaŋde kadi ƴellitii, nde tawnoo tuubakooɓe hesɓe njanngi binndi Arab, njanngi Quraana. Njulaagu ina ƴellitoo, jokkondiral e mum. Konnguɗi ɗii kadi ina njogii nafoore to bannge ekolosii. Leyɗeele meeɗnooɗe remde hannde ngonti ko e durngo Fulɓe. Durooɓe ina taƴa leɗɗe ngam waɗde laawol jawdi, ina ngulla huɗo ngo jawdi maɓɓe taƴata caggal ɗuum. Teemedde duuɓi hono ɗeen jikkuuji lomtinii ladde diiwaan oo e savanna. Ko ɓuri haawnaade heen, ko Adamawa ɓuri famɗude yimɓe caggal nde Adama heɓti ɗum. Nattii haɓde e njiimaandi Fulɓe, leƴƴi keewɗi ndogi, ngummii woɗɓe e mbaydi. Plateau Adamawa, meeɗnooɗo wonde hoɗorde leƴƴi Kameruun keewɗi, ɓooyaani ko wonti nokku durngo, nokku ladde Kameruun ɓeydii heewde yimɓe. == Nguurndam neɗɗo == === Rewɓe === Aadama ina joginoo rewɓe nayo Astajam e Yasebo e Mammare e Yara.[1] ===Yasebo Yasebo ko debbo Adama ɗiɗaɓo, ɓii Modibbo Hamman Gurin. Ɓe resndi ɗum ko juuti caggal nde Adama toɗɗaa Lamido, tawi dental ngal ina yiɗi semmbinde jokkondiral hakkunde Adama e Hamman Gurin, kam e leƴƴi maɓɓe, Yillaga'en e Ba'en. E fawaade e aada, Yasebo ina ɗaminanoo wonde ɗooftotooɗo Adama, hormaade njiimaandi harem. Kono, ina gasa tawa ko sabu leñol makko laamɗo e wonde Gurin, domen baaba makko, ko laamorgo Adamawa e oon sahaa, Yasebo salii ɗeen ɗaminaare. Ndeeɗoo luural addani mo jokkere enɗam e Adama, haa jooni, caggal nde o salii naatde e suudu makko, o acci mo ina darii e toɓo. Ndee feere ina gasa tawa ko huunde nde Adama ƴetti ngam nawde laamorgo mum to Ribadu e ndeen hitaande, o woppi Yasebo e Hamman caggal.[2]: 195 Yasebo dañi ɓiɓɓe ɗiɗo worɓe e Aadama, Hamidu e Bakari.[3] Won e aadaaji e nder Yola ina mbiya wonde Adama yaltinii iwdi Yasebo fof e doggol ngol sabu jokkondiral maɓɓe tiiɗngal. Kono ina gasa tawa ko haala fenaande nde wallidiiɓe Sanda peewni ngam bonnude innde Hamidu e nder kiris lomtinande laamu e hitaande 1847. 1946-1953). ===Yaara Yara, debbo Marghi, woni debbo cakkitiiɗo Adama. Ko kanko woni yumma Lamidooji ɗiɗo, Zubeiru (1890 haa 1901) e Bobbo Ahmadu (1901 haa 1909). === Gooɗo === Adama ina anndiranoo nguurndam ascetic, ina wiyee won e sahaaji ina yaha yontere timmunde tawa o ñaamaani. Hay so o toɗɗaama Lamido, Adama meeɗaa jaɓde tiitoonde ndee haa timma, o ɓuri yiɗde ko wiyeede modibbo, tiitoonde teddunde fulɓe wonande annduɓe. O walli hoore makko e waɗde e yeeyde ɓoggi.[1]: 170 [2]: 437 Hugh Clapperton, jiiloowo Angalteer, siftinii seedantaagal kawral hakkunde kaliifa Sokoto Muhammadu Bello, e amiiruuji ceertuɗi e nder Kaliifa ko ɓurɗo ɓoornaade e nder maɓɓe3. === Sifaa ɓanndu === Adama ina wiyee wonde "ko ɓuuɓɗo, juutɗo, sifaaji makko ina tiiɗi, ina wondi e ɓuuɓri seeɗa, nofru makko ina ɓuuɓna seeɗa."[1]: 84 ==Teskorɗe DeLancey, Mark W., e DeLancey, Mark Dike (2000): Saggitorde daartol leydi Kameruun (3ɓo). Lanham, Maryland: Jaaynde kulɓiniinde. Fanso, VG (1989). Daartol leydi Kameruun ngam duɗe hakkundeeje e duɗe jaaɓi haaɗtirde, Vol. 1: Gila e jamaanu ko adii daartol haa e teeminannde sappo e jeenay. Hong Kong: Jaŋde Macmillan. Johnston, H. A. S. (1967): Laamaandi Fulɓe Sokoto. Faandaare 8: "Jihaadi to Adamawa e Bauchi". London: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Oxford. Ngoh, Victor Julius (1996): Daartol leydi Kameruun gila hitaande 1800. Limbe: Deftere teskinnde. Njeuma, Martin Z. (1990): "Lamidaaji fuɗnaange leydi Kameruun, 1800-1894", naatgol e daartol leydi Kameruun e nder teeminannde sappo e jeenay e noogas. Palgrave Makmilan. == Tuugnorgal == {{DEFAULTSORT}} [[Catégorie: Yimɓe]] [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie: Naajeeriya]] [[Catégorie: Pelaajo Adamawa]] [[Catégorie: Fulfulde]] [[Catégorie:Naajeeriya]] c7mxlnevxa8cns3ib1mq5vzv5f1th3b 188913 188902 2026-09-24T14:43:23Z MOIBARDE 10068 Add links and references 188913 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Aadama ɓii Ardo Hassana''' (1786 – 1847), ɓurɗo lollirde '''Modibbo Aadama''' (Modibbo firo "'''jannguɗo'''"), ko ganndo fulɓe jeyaaɗo e leñol yillaga ('''yirlaɓe'''). O ardii jihaadi e nder diiwaan Fombina (e nder leydi [[Kamerun|Kameruun]] e Niiseer hannde) o sosi emiraaji Fombina, anndiraaɗi kadi Adamawa.<ref>{{Cite web|title=Adamawa {{!}} traditional emirate, Africa {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Adamawa-traditional-emirate-Africa|access-date=2023-05-28|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> Modibbo Adama heɓii lefol e juuɗe Shehu Usmaan dan Fodio ngam ardaade jihaadi to Fombina (‘leyɗe fuɗnaange’) e sahaa njiimaandi Sokoto. Fombina caggal ɗuum wonti gooto e emiraaji ɓurɗi mawnude e saɗtude e nder Kalifaandi Sokoto Usmaan. Nde waɗi ko ina wona ujunnaaje capanɗe jeegom kiloomeeteer kaaree (40 000 kiloomeeteer kaaree) tawi ina waɗi nokkuuji fuɗnaange-rewo leydi Niiseer, fuɗnaange-rewo [[Kamerun|Kameruun]] fof e nokkuuji Republique Centre-Africaine. ==Nguurndam gadano== Modibbo Adama jibinaa ko e hitaande 1779 to wuro chekke, taweteeɗo e [[Diiwal Aadamaawa|diiwaan Adamawa]] hannde oo. O siforaama wonde « jom ƴiiƴam, juutɗo, sifaaji makko ina tiiɗi, ina wondi e ɓuuɓri, nofru makko ina ɓuuɓna seeɗa »<ref name=":1">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 48 Baaba makko, hono Modibbo Hassana, ina joginoo darnde Arɗo, hooreejo leñol. Nehdi Aadama ina luggiɗi e Islaam, nde tawnoo baaba makko, juulɗo, rokki mo nehdi diine haa o dañi duuɓi sappo e go’o. E anndude caɗeele jaŋde lislaam gonnde e diiwaan hee, Adama neldaa ngam jokkude jaŋde mum, o wondi e Hamman Song, Bolaro [[Fulɓe]] Wolarɓe.<ref name=":12">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 47 E les njiimaandi Shehu Muhammadu Tahir to Baghirmi, ko adii fof ko janngude Quraana. Caggal ɗuum o ummii o fayi Birnin [[Ngazargamu|Ngazargamo]], laamorgo laamu Bornu, o ɗaɓɓiri ɗoon ballal e ganndo lolluɗo biyeteeɗo Mallam Kiari. Adama 6uuccii hoore mum e jaŋde mum e les njiimaandi Kiari fotde duu6i sappo, o 6uuccii janngirɗe e doosɗe lislaam keewɗe.<ref name=":13">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 48 Nde o arti Wuro Chekke, Adama hawri e kabaaru maayde baaba makko e nder hare nokkuure nde renndooji Fulbe e Bata en mbaɗi. Adama acci Wuro Chekke ko juutaani caggal nde o heɓi kabaaru oo, o yantoyi e fulɓe Ba'en to falnde Faro. Ardinoo Ba’en en ko ganndo lislaam gooto biyeteeɗo '''Ardo Hamman''', ganndiraaɗo kadi '''Modibbo Hamman''', teddinaaɗo no feewi, teskinaaɗo e Ardo’en mawɓe e nder falnde Benue-Faro. E anndude haaju e yaajde jaŋde [[Lislaamu|lislaam]] e ƴellitaare diine renndo fulɓe nokku oo, Adama e Modibbo Hamman fof tiiɗtinii darnde mum en e oon fannu. Darnde maɓɓe e jaŋde e dewal addani ɓe innde e dewal maɓɓe e ganndal maɓɓe e nder diiwaan Benue toowɗo oo fof.<ref name=":14">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 48 == Jihaadi == === Mandat Aadama === Kabaaru jihaadi Sokoto mo Usmaan dan Fodio fuɗɗinoo e hitaande 1804, haa jooni, haa yettii renndo Fulɓe to Fombina. Ɗumɗoo noon ɓuri teeŋtude ko e golle jihaadiyaŋkooɓe mawɓe ko wayi no [[Buba Yero]] e Bauchi Gordi, ɓe ngonnoo ko e yaajnude doole mum en e leyɗeele hoɗdiiɓe e nder falnde Gongola. Kampaañiji maɓɓe konu e konu maɓɓe mbaɗti wonde laawol ngam humpitaade jihaadi Sokoto jogorɗo yuɓɓineede. Yanti heen, eggiyankooɓe Fulbe dognooɓe e diiwanuuji ɗi yah-ngartaa jihaadiyaŋkooɓe ɓee, haa teeŋti noon e Bornu, mbaɗii darnde tiiɗnde e saaktude kabaruuji ko faati e jihaadi Sokoto. Ɓeen yimɓe, ɗaɓɓooɓe reentaade e hare ndee, ina njogii daartol kewuuji baɗeteeɗi e ɓeydagol semmbe dille Usman dan Fodio. Ngam batte ɗee geɗe kawraaɗe—golle jihaadiyaŋkooɓe saraaji Fombina e daartol ɓeen wonɓe e batte jihaadi Sokoto—kabaaru oo diine e politik ina yettoo seeɗa-seeɗa, ina ɓuuɓtoo e geɗe renndo fulɓe juulɓe Fombina.<ref name=":15">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 49 E hitaande 1809, Ardo'en leƴƴi Fulbe Fombina mbaɗi batu to Guringa ngam heɓde feere no ngonka kaa ɓadtorii. Caggal diisnondiral keewngal, ardiiɓe ɓee nanondiri e laawol, ɓe cuɓii neldude delegaasiyoŋ to Sokoto, ɗo Shehu Usman woni ɗoo, ngam ɗaɓɓude ardorde makko. Modibbo Adama suɓaama ngam ardaade ndee delegaasiyoŋ nde tawnoo omo yiyee ko neɗɗo jannguɗo, mo alaa ko woni e mum so wonaa Ardo'en, mo alaa yiɗde laamu politik, alaa kadi nafoore e politik. Delegaasiyoŋ oo fuɗɗiima e yahdu nduu, ndu lebbi keewɗi, haa yettii Shehu to Sokoto. Ɓe njottini mo nulal maɓɓe, ɓe paamtini mo ngonka Fombina, ɓe ɗaɓɓiri mo wasiyaaji. Caggal nde o ƴeewti ngonka ka, Usmaan yamiri ɓe yo ɓe mbaɗtu jihaadi to Fombina. Yanti heen, o suɓii ko Aadama ngam wonde hooreejo, o toɗɗii ɗum '''Lamido Fombina''' (‘Joom Fuɗnaange’).<ref name=":16">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 49 <ref name=":2">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref> Sabaabu Usmaan felliti suɓaade Aadama, e fawaade e binndol juuɗe ñalnde marse 1809 to Yola, ko : ...nde tawnoo aɗa haalana mi yoga e ardiiɓe fulani en ngardaani e maa, kono ko kamɓe neli ma yoo a ar keɓaa banndiraaɓe jihaadi e juuɗe am ngartiraa ɗum en. Miɗo yamiri on mbi’aa ɓe ko onon ndokku-mi ndee ɗoo bannge jihaadi, kadi mbi’aa ɓe kala ɗooftotooɗo on ɗooftotoo kam, kala huniiɗo on, ko noon tigi hunnirii kam.<ref name=":22">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref> Yamiroore Shehu Usmaan feewde e Modibbo Adama ina yaaji, ina yaaji. O umri Adama ngam o saakta Islaama nder diiwal Fombina fuu, nden o hokka banndiraaɓe jihaadi hakkunde Ardo'en feere-feere ngam waɗugo kuugal sankitingo diina hakkunde leƴƴi Fulbe e pagan'en. Darnde Adama yaajii haa ɓurti ardorde nokkuure ; o toɗɗaa ko jokkondirɗo hakkunde Ardo'en e laamu hakkundeejo to Sokoto.<ref name=":17">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref>: 49 Ko jiidaa e golle makko ardaade, Usmaan teeŋtinii Adama nafoore mum e anndude gargol Mahdi. Usmaan ina goongɗini wonde Mahdi ina yalta fuɗnaange, o wiyi Aadama yo reentoo maale peeñgol makko. Ndee teeŋtinnde gargol Mahdi ina maantini e nder ngonka ɓurka yaajde e juutgol nguurndam Kalifaandi Sokoto. Usmaan anndiino wonde laamu kalifaandi ina jogori duumaade tan haa gargol Mahdi, e nder duuɓi teemedere. Ndee miijo ina luggiɗi e hakkillaaji ardorde Sokoto, caggal ɗuum Lamibe Fombina halfinaa golle ƴeewtaade maale peeñgol Mahdi. Sultan Bello (Sultan ɗiɗaɓo Sokoto) ɓeydi heen ɗaɓɓude e Adama yo neldu njilluuji to « fuɗnaange Wadai e fuɗnaange Fur to bannge maayo Niil » mbele yimɓe kalifaandi, e peeñgol Mahdi, ina mbaawa « rewde e makko, ndokka mo hunnde alɗude ». Ɗuum waɗi Fombina diiwaan teeŋtuɗo e laamu Sokoto, ina gasa tawa ko ɗum addani Usmaan suɓaade Adama Lamido nde tawnoo omo sokli ganndo koolaaɗo baawɗo yiytude maale Mahdi e humpitaade mo sahaa kala ko woni e diiwaan hee.<ref name=":23">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref>: 257–258 <ref>{{Cite journal|last=Shareef|first=Muhammad|date=2005|title=Zaman n Nasaara - ‘The Hour of the Christians’ African Muslim Resistance to European Colonialism by Shaykh Muhammad Shareef|url=https://www.academia.edu/4319462/Zaman_n_Nasaara_The_Hour_of_the_Christians_African_Muslim_Resistance_to_European_Colonialism_by_Shaykh_Muhammad_Shareef|journal=Sankore Institute of Islamic-African Studies International}}</ref>: === Kampaañuuji gadani === Ɗoon e ɗoon Adama fuɗɗii ƴettude Fulɓe e Hawsa en wallitooɓe e njoɓdi. Ɓeen ɓuri wonde ko pucci pucci, ina kaɓa e kaafaawi, e wuttulo, e wuttulo tooke. Aadama haɗi ɓe loppitde walla warde tawa ɓe ngoppaani, kono leƴƴi gañooji ɗii ndokkaama suɓngooji ɗiɗi : naatde e [[Lislaamu|Lislaam]] walla wontude dowla jom jawdi en. Ɗeen leƴƴi ɗi ngalaa laamu cakkitiingu, njoginoo ko gooto tan : wontude jiyaaɓe walla naatde e Lislaam. Juulɓe Aadamaa ɓe ngonaa fulɓe ɓee, e ko ɓuri heewde, calii jihaadi Aadamaa ; ɓe njiyri ɗum ko seeɗa tan ko daliilu ngam sarde njiimaandi Fulɓe. Kono, ko adii fof ko hoohooɓe Fulɓe (ardo’en, keewal: ardo) Fumbina ɓe Aadama haaldatnoo. Won heen njaɓaani ardaade mo sabu dalillaaji keewɗi : O ummorii ko e galle laaɓɗo cer, omo jogii jawdi seeɗa, konu makko ina famɗi haa jooni, omo ŋakki karisma. Kono ko ɓuri heewde e maɓɓe njaɓɓoriima Aadama no gardiiɗo konu walla gardiiɗo diine nii, ko famɗi fof. Jauro Dembo, jom suudu Adama, koɗnoo ko Fumbina to Malabu, o wonti gooto e lietnaa makko. Konu gonngu e juuɗe leydi ndii waɗii gardiiɗo mum to Gurin, ko nokku ɗo maayo Faro e Benue kawri ɗo konuuji [[Fulɓe]] kawri caggal nde kaɓi e Bata e hitaande 1803. Ndeen Adama ardii konu mum e hareeji keewɗi e koɗki Bata ko wayi no Pema, Tepa, e Turuwa. Nasaraaji ɗii mbeltinii worɓe Adama, ɓe ƴetti jiyaaɓe Bata heewɓe. Ko e ɗeen hareeji Adama heɓi kabaaru wonde baaba mum waraa ko Bata e maayo Beti.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Boyle|first=C. Vicars|date=1910|title=Historical Notes on the Yola Fulanis|url=https://www.jstor.org/stable/715032|journal=Journal of the Royal African Society|volume=10|issue=37|pages=73–92|issn=0368-4016|jstor=715032}}</ref>Doole Modibbo Adama njokki hareeji mumen e leñol Bata e leñol Lala haa yettii maayo [[Gongola]], o hawri e Lamido Gombe biyeteeɗo [[Buba Yero]]. Ɓe ɗiɗo fof kawri, ɓe kaɓi e leƴƴi Yanguru, Hona e Kibba. Doole ɗiɗi ɗee ndartiima, kamɓe ɗiɗo fof ɓe njahi galleeji maɓɓe.<ref name=":02">{{Cite journal|last=Boyle|first=C. Vicars|date=1910|title=Historical Notes on the Yola Fulanis|url=https://www.jstor.org/stable/715032|journal=Journal of the Royal African Society|volume=10|issue=37|pages=73–92|issn=0368-4016|jstor=715032}}</ref> Nafooje arandeeje ɗen ɗon cemmbiɗina ardiiɓe [[Fulɓe]] nokkuuje ɗuuɗɗe ngam ɓe ngarta haa bannge Adama. Hay ɓeen ardo'en luulndiiɓe njiimaandi makko politik nganndiri jihaadi ko fartaŋŋe ngam yaajtinde terɗe mum en. Njobdi mo leñol Wollarbe ko yeru gooto teeŋtuɗo, e luulndiiɗo makko mawɗo, Hammam Sambo, ma a taw ko ardo gadano jooɗiiɗo e Fumbina, hollitii holdout mawɗo. Jokkondiral mettungal hakkunde Njobdi e Hammam ina hollita caɗeele mawɗe e yiɗde Adama jogaade laamu denndinngu. Yanti heen, Fulɓe heewɓe ina njiyloo golle Adama, mbaɗti feddeeji. Adama sosi darnde hesere wonande ardiiɓe maɓɓe : lamido (keewceeral: lamibe), ko kanko woni hooreejo leydi keeriindi, ko luutndii ardo, hooreejo leñol keeriiɗo. Pelle ɗiɗi ɗee kala keɓii banngeeji konu, ndenndi darnde wootere e nder konuuli Aadama. Ko adii maayde makko, Adama ina toɗɗinoo ko ina tolnoo e 40 lamibe mo wonaa ardo. Ɓe kollirta ko lietnaa-lietnaa makko ɓurɗo lollude. === Kampaañ mandara === Adama ƴetti hakkille mum e dowla mawɗo gooto tan e nder Fumbina, baawɗo saabaade kulhuli e emiraaji mum keso ɗii : Mandara. Ko ɗum wonnoo target noddaango. Nde woni ko hakkunde Bornu to bannge worgo e Baghirmi e nder geec Caad, ko ɗum waɗi doggol mayre ina weeɓna heɓtude ɗeen nokkuuje. Yimɓe mayre ko juulɓe ngonnoo tawo, hay so tawii noon ɓe njillondirii diine oo e golle heeferɓe. Yanti heen, ina joginoo yimɓe heewɓe ɓe soldateeɓe mbaawi ƴettude, ina anndaa e pucci mum moƴƴi. Mandara yuɓɓinaama no feewi, kono, wonataa njeenaari weeɓndi. Yimɓe hoɗɓe toon ɓee, hono Mandarawa en, ina njoginoo luural ɓooyngal e Fulɓe, kaɓtiiɓe ɗum en e les njiimaandi Bornu e duuɓi ɓennuɗi ɗii. Ndee fenaande waɗi tan ko riiwtude Fulɓe ɓurɓe heewde e konuuli Adama, kono, nde tawnoo veteran’en heewɓe ina njiɗi crack goɗɗo e rival ɓooyɗo. Yanti heen, laamɓe Fulbe Modibo Damraka e woɗɓe ina ngondi e haɓde e Mandara en e nder ladde Diamaré. Adama yettii Guringa e hitaande 1809 e konu mawngu e nder jikkuuji moƴƴi. O yaawi heɓtude koɗorde Mandara to Guider, o fayi fuɗnaange, o ƴetti gure keewɗe goɗɗe e laawol ngol. Yaasi laamorgo Mandara, Dulo, Adama ɗaɓɓiri laamɗo oo, hono Bukar Djiama, nde hunnata alkule mum, o naata lislaam tawa o mbo ustaani diine heeferɓe. Bukar jaɓi jaɓde hakke Aadama laamaade leƴƴi mum, kono o salii rokkude njiimaandi makko. Aadama e yimɓe mum ƴetti Dulo e hare seeɗa. Adama yiyti neɗɗo laamiiɗo koɗorɗe ɗee, kono o tawaani hay gooto mo o miijii ina fotnoo e oon posto. E nder ɗuum, konu makko ina weltii e njulaagu mum en. Hay gooto sikkaano ƴaañorgal Mandara ngal, ngal ummii ko e Mora saraaji mum. Aadama dogi wuro ngoo. == Njuɓɓudi == Adama e yimɓe mum ngurtini Yola (e nder leydi Nijeer hannde). Wuro ngo wontata laamorgo makko ko e hitaande 1841. Gila ɗoo, kanko e lietnaa-en makko ɓe njokki e yaajnude emiraaji ɗii, ɗi o inniri Adamawa e innde makko. Subalɓe ɓee ina poti neldude mo njoɓdi e mbaadi jawdi. Koɗkiiji mawɗi ko wayi no Maruwa, Garuwa, e Ngaoundéré njippiima e juuɗe Adama walla lietnaa mum. Hedde hitaande 1825, Fulɓe naatii e tufnde Adamawa. Ɗum fof e wayde noon, Aadama ina wuuri e nokkuuji keewɗi, meeɗaa dañde ngalu keewngu. Gila Yola, Adama fuɗɗii golle njuɓɓudi potɗe waɗeede e dowla mum jibinaaɗo. O waɗi ɗum ko e wasiyaaji Usmaan; o fotnoo ko ƴellitde paamondiral hakkunde leñol makko e guwerneeruuji mum en, o newna jokkondiral hakkunde mawɓe e liggotooɓe, o haɗa mbayliigu renndo tuugiingu e darnde walla jawdi. Laamu nguu, haa jooni, ƴettii darnde laamu tati. E nder cakkital hee ko amiir al-Mu’minin (« gardiiɗo gooŋɗinɓe »), kanko Adama, laamiiɗo gila Yola, jaabtiiɗo tan ko Usmaan dan Fodio to Sokoto. Konngol diisneteeɓe e njuɓɓudi laamu mballitii mo no feewi, e gollotooɓe galleeji ɓe ngonaa Fulɓe e jiyaaɓe mbaɗti ɗum laabi ɗiɗi ngam wonde garde makko. Les makko ina woodi ardiiɓe diiwanuuji keewɗi, lamibe (gooto: lamido), laamiiɓe koɗkiiji teeŋtuɗi. Les majji ina waɗi gure keewɗe, heen gure fof ina ardii mawɗo wuro. E nder ɗuum, won e ardo'en mawɓe ɓeydii semmbe e nder konu mum en. Ɓe njiyri nokkuuji ɗi keɓaaka saraaji terɗe maɓɓe ko no galleeji maɓɓe keertiiɗi nii, ɓe ndeeni ɗeen zoneeji e arooɓe fof. Ɗuum ina feeñi sahaa e sahaa fof e jokkondiral maɓɓe e Adama, ko wayi no nde Bouba Njida mo Rai salii arde e ballal Adama nde amiir oo haɓata e Namchi en to Poli. E nder heen, Bouba ina ɗaminii nde Adama ruttotoo e nokku hee ngam addude doole mum, timmina gaño oo. Ndeen o neldi nanngaaɓe e wolde ndee to Aadama ngam dokkal ngal == Njawdi == Adama sankii ko hitaande 1847, o wirnaa to Yola (yanaande makko ina wuuri haa hannde). Adamawa ina waɗi 103 000 km2 tuggi maayo Caad haa Banyo, ina hoɗi heen 1 500 000 neɗɗo. Yaajde haa fuɗnaange ina hollita wonde ina saɗi, ina yiɗaa sibu woodgol mboros tsetse e ladde tiiɗnde ina saɗtina toon reende jawdi. Ɓiɗɗo Aadama biyeteeɗo Muhammadu Lawal lomtii mo caggal laamu juutngu e gardagol Hamidu bi Aadama. Haa ragare, ɓiɓɓe Adama woɗɓe tato maa won wakkati feere laatoo Lamido mo Adamawa. Ko e jamaanu koloñaal Angalteer e Almaañ tan emiraaji ɗii njogori joofde. Fulɓe fof e waasde jeytaare mum en, ko hannde ngoni leñol ɓurngol mawnude e nder Fuɗnaange Kameruun. Ɓe cari Islaam e nder diiwaan hee fof, ɓe tabitini ɗum ko diine ɓurɗo doolnude. Jaŋde kadi ƴellitii, nde tawnoo tuubakooɓe hesɓe njanngi binndi Arab, njanngi Quraana. Njulaagu ina ƴellitoo, jokkondiral e mum. Konnguɗi ɗii kadi ina njogii nafoore to bannge ekolosii. Leyɗeele meeɗnooɗe remde hannde ngonti ko e durngo Fulɓe. Durooɓe ina taƴa leɗɗe ngam waɗde laawol jawdi, ina ngulla huɗo ngo jawdi maɓɓe taƴata caggal ɗuum. Teemedde duuɓi hono ɗeen jikkuuji lomtinii ladde diiwaan oo e savanna. Ko ɓuri haawnaade heen, ko Adamawa ɓuri famɗude yimɓe caggal nde Adama heɓti ɗum. Nattii haɓde e njiimaandi Fulɓe, leƴƴi keewɗi ndogi, ngummii woɗɓe e mbaydi. Plateau Adamawa, meeɗnooɗo wonde hoɗorde leƴƴi Kameruun keewɗi, ɓooyaani ko wonti nokku durngo, nokku ladde Kameruun ɓeydii heewde yimɓe. == Nguurndam neɗɗo == === Rewɓe === Aadama ina joginoo rewɓe nayo Astajam e Yasebo e Mammare e Yara.<ref name=":3">{{Cite book|last=S. J. Hogben|first=A. H. M. Kirk-Greene|url=https://archive.org/details/emiratesofnorthe0000sjho/|title=The Emirates Of Northern Nigeria A Preliminary Survey Of Their Historical Traditions|date=1966|others=Internet Archive|pages=437}}</ref> === Yasebo === Yasebo ko debbo Adama ɗiɗaɓo, ɓii Modibbo Hamman Gurin. Ɓe resndi ɗum ko juuti caggal nde Adama toɗɗaa Lamido, tawi dental ngal ina yiɗi semmbinde jokkondiral hakkunde Adama e Hamman Gurin, kam e leƴƴi maɓɓe, Yillaga'en e Ba'en. E fawaade e aada, Yasebo ina ɗaminanoo wonde ɗooftotooɗo Adama, hormaade njiimaandi harem. Kono, ina gasa tawa ko sabu leñol makko laamɗo e wonde Gurin, domen baaba makko, ko laamorgo Adamawa e oon sahaa, Yasebo salii ɗeen ɗaminaare. Ndeeɗoo luural addani mo jokkere enɗam e Adama, haa jooni, caggal nde o salii naatde e suudu makko, o acci mo ina darii e toɓo. Ndee feere ina gasa tawa ko huunde nde Adama ƴetti ngam nawde laamorgo mum to Ribadu e ndeen hitaande, o woppi Yasebo e Hamman caggal.<ref name=":24">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref>: 195 Yasebo dañi ɓiɓɓe ɗiɗo worɓe e Aadama, Hamidu e Bakari.<ref name=":18">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref> Won e aadaaji e nder Yola ina mbiya wonde Adama yaltinii iwdi Yasebo fof e doggol ngol sabu jokkondiral maɓɓe tiiɗngal. Kono ina gasa tawa ko haala fenaande nde wallidiiɓe Sanda peewni ngam bonnude innde Hamidu e nder kiris lomtinande laamu e hitaande 1847<ref name=":26">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref><ref name=":27">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref>. 1946-1953)<ref name=":25">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref>.<ref name=":19">{{Cite book|last=Abubakar|first=Saʹad|url=http://archive.org/details/lamibeoffombinap0000abub|title=The lāmīb̳e of Fombina : a political history of Adamawa, 1809-1901|date=1977|publisher=Zaria, [Nigeria] : Ahmadu Bello University Press|others=Internet Archive|isbn=978-978-125-011-8}}</ref><ref>{{Cite book|last=Tukur|first=Mahmud Modibbo|url=https://www.google.co.uk/books/edition/British_Colonisation_of_Northern_Nigeria/5DvsDAAAQBAJ|title=British Colonisation of Northern Nigeria, 1897-1914: A Reinterpretation of Colonial Sources|date=2016-08-15|publisher=Amalion Publishing|isbn=978-2-35926-048-9|pages=566|language=en}}</ref> === Yaara === Yara, debbo Marghi, woni debbo cakkitiiɗo Adama. Ko kanko woni yumma Lamidooji ɗiɗo, Zubeiru (1890 haa 1901) e Bobbo Ahmadu (1901 haa 1909).<ref name=":28">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref> === Gooɗo === Adama ina anndiranoo nguurndam ascetic, ina wiyee won e sahaaji ina yaha yontere timmunde tawa o ñaamaani. Hay so o toɗɗaama Lamido, Adama meeɗaa jaɓde tiitoonde ndee haa timma, o ɓuri yiɗde ko wiyeede modibbo, tiitoonde teddunde fulɓe wonande annduɓe. O walli hoore makko e waɗde e yeeyde ɓoggi.<ref name=":29">{{Cite thesis|title=The rise and fall of Fulani rule in Adamawa 1809-1901.|url=https://eprints.soas.ac.uk/29268/|publisher=SOAS University of London|date=1969|degree=phd|language=en|first=Martin Zachary|last=Njeuma}}</ref>: 170 <ref name=":32">{{Cite book|last=S. J. Hogben|first=A. H. M. Kirk-Greene|url=https://archive.org/details/emiratesofnorthe0000sjho/|title=The Emirates Of Northern Nigeria A Preliminary Survey Of Their Historical Traditions|date=1966|others=Internet Archive|pages=437}}</ref>: 437 Hugh Clapperton, jiiloowo Angalteer, siftinii seedantaagal kawral hakkunde kaliifa Sokoto [[Muhammed Bello|Muhammadu Bello]], e amiiruuji ceertuɗi e nder Kaliifa ko ɓurɗo ɓoornaade e nder maɓɓe3. === Sifaa ɓanndu === Adama ina wiyee wonde "ko ɓuuɓɗo, juutɗo, sifaaji makko ina tiiɗi, ina wondi e ɓuuɓri seeɗa, nofru makko ina ɓuuɓna seeɗa."<ref>{{Cite book|last=Clapperton|first=Hugh|url=https://www.gutenberg.org/cache/epub/71961/pg71961-images.html|title=Journal of a second expedition into the interior of Africa, from the Bight of Benin to Soccatoo|year=1829|pages=185}}</ref>: 84 == Teskorɗe == DeLancey, Mark W., e DeLancey, Mark Dike (2000): Saggitorde daartol leydi Kameruun (3ɓo). Lanham, Maryland: Jaaynde kulɓiniinde. Fanso, VG (1989). Daartol leydi Kameruun ngam duɗe hakkundeeje e duɗe jaaɓi haaɗtirde, Vol. 1: Gila e jamaanu ko adii daartol haa e teeminannde sappo e jeenay. Hong Kong: Jaŋde Macmillan. Johnston, H. A. S. (1967): Laamaandi Fulɓe Sokoto. Faandaare 8: "Jihaadi to Adamawa e Bauchi". London: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Oxford. Ngoh, Victor Julius (1996): Daartol leydi [[Kamerun|Kameruun]] gila hitaande 1800. Limbe: Deftere teskinnde. Njeuma, Martin Z. (1990): "Lamidaaji fuɗnaange leydi [[Kamerun|Kameruun]], 1800-1894", naatgol e daartol leydi Kameruun e nder teeminannde sappo e jeenay e noogas. Palgrave Makmilan. == Tuugnorgal == {{DEFAULTSORT}} [[Catégorie: Yimɓe]] [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie: Naajeeriya]] [[Catégorie: Pelaajo Adamawa]] [[Catégorie: Fulfulde]] [[Catégorie:Naajeeriya]] 5fc2crhl3t9ud9q2hkozalt1lk1su6o Muhammadu Buhari 0 4186 189039 184484 2026-09-24T22:10:19Z MOIBARDE 10068 189039 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muhammadu Buhari''' (HeɗtoR 17 Duujal 1942 – 13 Juko 2025) ko seneraal [[Naajeeriya]] e siyaasaajo laamɗo leydi [[Naajeeriya]]<ref>* {{cite web|last=Smith|first=David|title=Muhammadu Buhari: reformed dictator returns to power in democratic Nigeria|website=[[The Guardian]]|date=31 March 2015|url=https://www.theguardian.com/world/2015/mar/31/muhammadu-buhari-military-dictator-nigeria-new-democratic-president|access-date=27 March 2025|archive-date=5 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170305153611/https://www.theguardian.com/world/2015/mar/31/muhammadu-buhari-military-dictator-nigeria-new-democratic-president|url-status=live}} * {{cite news|url=https://www.ft.com/content/0919978c-dd91-4037-a6d7-ff11e8f2f5d8|last=Pilling|first=David|date=14 July 2025|title=Muhammadu Buhari, former Nigerian president, 1942-2025|newspaper=Financial Times|archive-date=15 July 2025|access-date=18 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715234953/https://www.ft.com/content/0919978c-dd91-4037-a6d7-ff11e8f2f5d8|url-status=live}} * {{cite news|url=https://apnews.com/article/nigeria-buhari-death-legacy-president-ac665f4782ec981654a35a33544f2711|last=Adetayo|first=Ope|title=Here's how Nigerians remember Buhari, who ruled both as a dictator and a democrat|newspaper=Associated Press|date=14 July 2025}} * {{cite news|url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2025/07/14/muhammadu-buhari-failed-to-build-a-better-nigeria-twice|title=Muhammadu Buhari failed to build a better Nigeria, twice|newspaper=The Economist|date=14 July 2025|archive-date=16 July 2025|access-date=18 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250716143608/https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2025/07/14/muhammadu-buhari-failed-to-build-a-better-nigeria-twice|url-status=live}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-uQWEQAAQBAJ&dq=info:YKdBQVGR310J:scholar.google.com/&pg=PA1|last=Ogbonda|first=Chris Wolumati|year=2023|chapter=Nigerian Press Under Buhari Military Autocracy and Civil Democracy|title=Military-Media Relations in Post-Colonial Nigeria: Clashes, Ethics, and Prospects|publisher=Ethics International Press|page=2|isbn=978-1-80441-248-0}} * {{cite book|url=https://brill.com/display/book/9789004430013/BP000027.xml|last=Bergstresser|first=Heinrich|year=2020|chapter=Nigeria|title=Africa Yearbook Volume 16: Politics, Economy and Society South of the Sahara in 2019|page=148|doi=10.1163/9789004430013_017|isbn=978-90-04-43001-3}}</ref> gila 1983 haa 1985, caggal ɗuum o woni hooreejo leydi [[Naajeeriya]] cuɓaaɗo e dow demokaraasi gila 2015-2023.<ref>{{Cite web|date=15 June 2025|title=Muhammadu Buhari|url=https://www.britannica.com/biography/Muhammadu-Buhari|access-date=21 June 2025|website=Britannica|archive-date=18 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190218031931/https://www.britannica.com/biography/Muhammadu-Buhari|url-status=live}}</ref>. Buhari nasti sooje'en lesdi [[Naajeeriya]] ngam haɓugo nder konu lesdi [[Naajeeriya]], hiddeko o yahra yeeso nder laamuuji sooja'en ɓaawo man. Buhari heɓi innde cemmbiɗnde wakkati laamu [[Shehu Shagari]] ngam ardungal sooje'en maako nder konu Chad e Nigeria. Buhari laati ardiiɗo ɓaawo kuudetaa lesdi Naajeeriya nder hitaande 1983, ko laarani lesdi [[Naajeeriya]] ɗiɗaɓre. Hay so tawii wonaa hooreejo fedde nde, Buhari wonti hooreejo laamu konu e nder yontaaji caɗeele faggudu luggiɗɗe e njulaagu yaajngu. E wiyde makko, ŋakkeende njuɓɓudi faggudu e ŋakkeende nehdi e les njiimaandi siwil, Buhari ƴettii laawol tiiɗngol e cemmbinngol laamu, e teeŋtinde nehdi, haɓaade fenaande, e moƴƴitingol faggudu rewrude e ko anndiraa hare luulndiinde nehdi (WAI). Sifaa politik doolnuɗo mo o sosi oo, ina wiyee Buharism. Haa ragare, laamu Buhari cemmbiɗɗum e dabareeji faggudu cemmbiɗɗi, waɗi ɓesdaari welwelo nder konu. Ñalnde 27 ut 1985, o liɓaa e kuudetaa laamɗo e gardagol Seneraal [[Ibraahiima Babangida]]. Buhari suɓaama hooreejo lesdi [[Naajeeriya]] dow laylaytol e ballal lanyol yimɓe lesdi Naajeeriya fuu (ANPP) nder hitaande 2003 e 2007, nden boo dow laylaytol Kongres ngam waylaare yeeso (CPC) nder hitaande 2011.<ref>{{Cite news|date=12 December 2016|title=The frustrations of Buhari from 2003 to 2011|url=https://www.vanguardngr.com/2016/12/the-frustrations-of-buhari-from-2003-to-2011/|location=Lagos, Nigeria|access-date=1 October 2021|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|archive-date=1 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211001112806/https://www.vanguardngr.com/2016/12/the-frustrations-of-buhari-from-2003-to-2011/|url-status=live}}</ref> E [[lewru]] Duujal 2014, o yalti e kanndidaa hooreejo leydi<ref>{{Cite news|date=1 April 2015|title=Nigeria election: Muhammadu Buhari wins presidency|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-32139858|access-date=23 September 2021|archive-date=10 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110022117/https://www.bbc.com/news/world-africa-32139858|url-status=live}}</ref> lannda ''All Progressives Congress'' ngam suɓaade hooreejo leydi 2015.<ref>{{Cite news|date=31 March 2015|title=Buhari in historic election win, emerges Nigeria's President-elect|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/180374-buhari-in-historic-election-win-emerges-nigerias-president-elect.html|access-date=1 October 2021|archive-date=1 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211001113036/https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/180374-buhari-in-historic-election-win-emerges-nigerias-president-elect.html|url-status=live|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> Buhari heɓi nasaraaku suɓol ngol, o fooli hooreejo lesdi jooɗiiɗo lesdi man.<ref>{{Cite web|title=Muhammadu Buhari|url=https://themuslim500.com/profiles/muhammadu-buhari/|access-date=11 December 2022|website=The Muslim 500|date=27 May 2018|archive-date=11 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221211151550/https://themuslim500.com/profiles/muhammadu-buhari/|url-status=live}}</ref> Ko ngol woni go’o ko e nder daartol leydi [[Naajeeriya|Najeriya]], hooreejo leydi ndii ina waasa suɓaade hooreejo leydi ndii. O huniima ñalnde 29 [[lewru]] mbooy hitaande 2015. E lewru feebariyee hitaande 2019, Buhari suɓaama kadi, o fooli ƴaañoowo makko ɓurɗo ɓadaade, gonnooɗo cukko hooreejo leydi [[Atiku Abubakar]], ko ina tolnoo e miliyoŋaaji tati woote.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/breaking-inec-declares-buhari-winner-of-2019-presidential-election/|title=UPDATED: Buhari wins second term|newspaper=[[The Punch]]|date=27 February 2019|access-date=30 August 2019|archive-date=6 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906151856/https://punchng.com/breaking-inec-declares-buhari-winner-of-2019-presidential-election/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author1=Stephanie Busari|author2=Aanu Adeoye|title=Nigeria's President Muhammadu Buhari reelected, but opponent rejects results|url=https://www.cnn.com/2019/02/26/africa/buhari-wins-nigeria-electionintl/index.html|access-date=1 October 2021|website=CNN|date=27 February 2019|archive-date=1 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211001113245/https://www.cnn.com/2019/02/26/africa/buhari-wins-nigeria-election-intl/index.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 February 2019|title=Nigeria's Buhari wins re-election, rival pursues fraud claim|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-nigeria-election-idUSKCN1QG11U|access-date=3 June 2023|archive-date=3 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603151754/https://www.reuters.com/article/us-nigeria-election-idUSKCN1QG11U|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Okere|first=Alexander|date=13 July 2025|title=Former President Buhari Dies At 82|url=https://www.channelstv.com/2025/07/13/former-president-buhari-dies-at-82/|access-date=13 July 2025|website=Channels Television}}</ref> ==Nguurndam gadano== Muhammadu Buhari jibinaa ko ñalnde 17 Duujal hitaande 1942, to [[Daura]], hannde woni to diiwaan [[Katsina]], leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref name="auto">{{cite web|last=Zuber|first=David|title=Muhammadu Buhari (1942– )|website=BlackPast.org|date=19 April 2022|url=https://www.blackpast.org/global-african-history/people-global-african-history/muhammadu-buhari-1942/|access-date=28 March 2025}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=David|title=Muhammadu Buhari: reformed dictator returns to power in democratic Nigeria|website=[[The Guardian]]|date=31 March 2015|url=https://www.theguardian.com/world/2015/mar/31/muhammadu-buhari-military-dictator-nigeria-new-democratic-president|access-date=27 March 2025|archive-date=5 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170305153611/https://www.theguardian.com/world/2015/mar/31/muhammadu-buhari-military-dictator-nigeria-new-democratic-president|url-status=live}}</ref> Ko kanko woni ɓiɗɗo Mallam Hardo Adamu, mawɗo fulɓe ummoriiɗo Dumurkul to Mai'Adua e Zulaihat, jogiiɗo iwdi Hausa e Kanuri.<ref name="auto2">{{cite web|last=Zuber|first=David|title=Muhammadu Buhari (1942– )|website=BlackPast.org|date=19 April 2022|url=https://www.blackpast.org/global-african-history/people-global-african-history/muhammadu-buhari-1942/|access-date=28 March 2025}}</ref><ref name=":4">{{Cite book|last=Paden|first=John N.|url=https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|title=Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria|date=2016|publisher=Huda Huda Publishing Company|isbn=978-978-951-423-6|pages=3–10|archive-date=21 January 2025|access-date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121080618/https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|url-status=live}}</ref> O inniraa ko ganndo [[Lislaamu|lislaam]] mo teeminannde jeenayaɓere, hono [[Muhammadu al-Bukhari]].<ref>{{Cite news|last1=Kperogi|first1=Farooq|title=Buhari's surname not his father's name; how he dumped it|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/08/15/buharis-surname-not-his-fathers-name-how-he-dumped-it/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[P.M. News]]|access-date=8 December 2021}}</ref> Mawniiko Buhari, Yuusuf, ko mawɗo, o sosi gure keewɗe e nder Daura, ina heen Dumurkul.<ref name=":42">{{Cite book|last=Paden|first=John N.|url=https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|title=Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria|date=2016|publisher=Huda Huda Publishing Company|isbn=978-978-951-423-6|pages=3–10|archive-date=21 January 2025|access-date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121080618/https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|url-status=live}}</ref> Baaba Buhari maayi nde o mari duuɓi 4, Waziri Alhassan, ɓii Amiir Daura, Muusa dan Nuhu (laami: 1904-1911),<ref>{{Cite book|author=M. G. Smith|author-link=M. G. Smith|url=https://archive.org/details/the-affairs-of-daura/page/326/mode/2up?q=Waziri|title=The Affairs Of Daura|date=1978|pages=327}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Kirk-Greene|first1=A. H. M.|url=https://archive.org/details/emiratesofnorthe0000ahmk/mode/2up?view=theater|title=The Emirates of Northern Nigeria: A Preliminary Survey of Their Historical Traditions|last2=Hogben|first2=S. J.|date=1 January 1966|publisher=Oxford University Press|others=Internet Archive|pages=155}}</ref> wonti gardiiɗo Zulaihat e ɓiɓɓe mum njeegomo, hawtaade e Buhari.<ref name=":43">{{Cite book|last=Paden|first=John N.|url=https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|title=Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria|date=2016|publisher=Huda Huda Publishing Company|isbn=978-978-951-423-6|pages=3–10|archive-date=21 January 2025|access-date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121080618/https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|url-status=live}}</ref> Buhari janngi janngirde Qur’aana, ton o walliti nder ngurka jawdi. O heɓi jaŋde makko leslesre to Daura e Mai'Adua, o heɓi heen seedantaagal makko e hitaande 1953. O naatnaa e duɗal hakkundeewal Katsina (caggal ɗuum o wayli innde makko e duɗal hakkundeewal diiwaan Katsina), ɗo o heɓi jaŋde makko hakkundeere tuggi 1956 haa 1961. E nder dumunna makko jeegom, o woniino hooreejo galle e capboy. E hitaande 1960, o rokkaama bursi e juuɗe Elder Dempster Lines ngam njillu makko e nder leydi Angalteer e nder dumunna daɓɓo.<ref name=":44">{{Cite book|last=Paden|first=John N.|url=https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|title=Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria|date=2016|publisher=Huda Huda Publishing Company|isbn=978-978-951-423-6|pages=3–10|archive-date=21 January 2025|access-date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121080618/https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|url-status=live}}</ref> Buhari yiɗiino jokkude jaŋde safaara ngam wonde doktoor; cuɓal tan e oon sahaa ko janngude Farmasi to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Naajeeriya]] to Zaria, ɗum noon ina ƴetta duuɓi keewɗi. [[Mamm daura|Mamman Daura]], ɓiyiiko gorko, wasiyii mo yo o naata e konu leydi [[Naajeeriya|Najeriya]], o jannga toon jaŋde toownde.<ref name=":45">{{Cite book|last=Paden|first=John N.|url=https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|title=Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria|date=2016|publisher=Huda Huda Publishing Company|isbn=978-978-951-423-6|pages=3–10|archive-date=21 January 2025|access-date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121080618/https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|url-status=live}}</ref> == Golle konu == E hitaande 1962, nde o heɓi duuɓi 19, Buhari jeyaa ko e sukaaɓe 70 cuɓaaɓe ngam naatde e duɗal jaaɓi haaɗtirde konu leydi [[Naajeeriya|Najeriya]] (NMTC).<ref>{{cite book|last=Obotetukudo|first=Solomon|title=The Inaugural Addresses and Ascension Speeches of Nigerian Elected and Non-elected presidents and prime minister from 1960–2010|publisher=University Press of America|year=2011|page=90}}</ref><ref name=":46">{{Cite book|last=Paden|first=John N.|url=https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|title=Muhammadu Buhari: The Challenges of Leadership in Nigeria|date=2016|publisher=Huda Huda Publishing Company|isbn=978-978-951-423-6|pages=3–10|archive-date=21 January 2025|access-date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121080618/https://books.google.com/books?id=83c8nQAACAAJ|url-status=live}}</ref> E [[lewru]] feebariyee 1964, NMTC ɓeydaama e nder suudu sarɗiiji leydi [[Naajeeriya]], ɓe innitiraa ɗum Akademi Defense [[Naajeeriya]]. Tuggi hitaande 1962 haa 1963, Buhari janngi ofiseeji haa janngirde ofiseeji Mons haa Aldershot, lesdi Angalteer.<ref>{{Cite web|date=2020|title=President Muhammadu Buhari|url=https://statehouse.gov.ng/people-old/president-muhammadu-buhari/|access-date=7 May 2025|website=The State house abuja|archive-date=8 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250408085905/https://statehouse.gov.ng/people-old/president-muhammadu-buhari/|url-status=live}}</ref> E [[lewru]] Yarkomaa 1963, tawi omo yahra e duu6i 20, o yamiraa lietnaa ɗiɗaɓo, o toɗɗaa kadi hooreejo peloton e bataliyoŋ ɗiɗaɓo konu koyɗe to [[Abeokuta]], leydi Nijeer, o naati e kursus komanndaaji peloton to duɗal jaaɓi haaɗtirde heblo konu Nijeer, to [[Kaduna]], to diiwaan [[Kaduna]], tuggi [[lewru]] noowammbar193111 1964, o jokki e yahde to duɗal jaaɓi haaɗtirde konu to Borden, to leydi Angalteer.<ref name="Businessday NG 2015">{{Cite news|title=General Muhammadu Buhari: The dawn of a new era|newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|date=31 May 2015|url=https://businessday.ng/bd-lunch/article/general-muhammadu-buhari-the-dawn-of-a-new-era/|location=Lagos, Nigeria|access-date=7 June 2023|archive-date=7 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230607070429/https://businessday.ng/bd-lunch/article/general-muhammadu-buhari-the-dawn-of-a-new-era/|url-status=live}}</ref> Tuggi 1965 haa 1967, Buhari woniino hooreejo bataliyoŋ ɗiɗmo konu koyɗe, o toɗɗaa kadi brigade major e sekteer ɗiɗaɓo, ''division'' infanterie gadano (abriil 1967 haa sulyee 1967). Caggal kuudetaa leydi [[Naajeeriya]] e hitaande 1966, warnoo hooreejo leydi [[Naajeeriya]] [[Ahmadu Bello]], Buhari, e wondude e ofiseeji goɗɗi ummoriiɗi Fuɗnaange [[Naajeeriya]], tawtoraama kuudetaa mbo leydi [[Naajeeriya]] waɗi e lewru juko, ngu riiwti Seneraal [[Aguiyi Ironsi]], lomtii ɗum Seneraal [[Yakubu Gowon]].<ref>{{Cite news|title=Prominent Nigerians who share birthday month with President Buhari|url=https://guardian.ng/news/birthdays-6/|location=Lagos, Nigeria|access-date=17 September 2023|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=18 December 2022|language=en-US}}</ref> === Hare nder leydi Naajeeriya === Winndannde mawnde: Hare nder leydi [[Naajeeriya|Najeriya]] Buhari halfinaama e Division 1 e les njiimaandi Lietnaa Kolonel [[Mohammed Shuwa]].<ref>{{Cite news|title=Prominent Nigerians who share birthday month with President Buhari|url=https://guardian.ng/news/birthdays-6/|location=Lagos, Nigeria|access-date=17 September 2023|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=18 December 2022|language=en-US}}</ref> Diɗɗal ngal ummiima [[Kaduna]] haa [[Makurɗi|Makurdi]] e fuɗɗoode wolde hakkunde leyɗeele [[Naajeeriya]]. Diɗɗal 1 ngal feccii ko e sekteeruuji e bataliyoŋaaji, Shuwa ina wallita e komanndaaji sekteeruuji Martin Adamu e Sule Apollo, caggal ɗuum lomtii ɗum ko [[Teofilus Danjuma]].{{Sfn|Momoh|2000|p=343}} O adii wonde ko Adjutant e Komandaa Kompañi e nder bataliyoŋ 2, Infanterie Secteur Second de la ''Division'' 1e. Bataliyoŋ 2 oo ina jeyaa e diwanuuji tawtoraaɗi golle gadane wolde ndee : ɓe puɗɗii ko Gakem sara Afikpo, ɓe njahi feewde Ogoja, e ballal fedde artillerie Gado Nasko.{{sfn|Momoh|2000|p=69}} Ɓe njottii ɓe nanngi Ogoja, e anniya yahrude yeeso rewrude e banngeeji ɗii haa [[Enugu]], laamorgo leydi ndii.{{sfn|Momoh|2000|p=339}}O woniino Komandaajo bataliyoŋ 2 e nder dumunna juutɗo, o ardii bataliyoŋ oo haa Afikpo ngam hawrude e Komando Marine 3ɓo, o yahra yeeso feewde [[Enugu]] rewrude e Nkalagu e Abakaliki. Kono hade makko yahde [[Enugu]], o artiraa to [[Nsukka]], o woniino Biraam Major e Biraam 3ɓo, e gardagol Joshua Gin, caggal ɗuum Isa Bukar lomtii mo.{{sfn|Momoh|2000|p=340}} Buhari jooɗi bee sooja'en lesdi [[Naajeeriya]] lebbi seɗɗa nde sooja'en lesdi [[Naajeeriya]] fuɗɗi waɗugo dabareeji ɗi ɓe janngi diga konu arande'en. E nokkuuji yahrude yeeso ko yaawi, peeje kese ɗee ko jogaade e jogaade laabi jokkondiral e huutoraade gure nanngaaɗe ngam heblude ngam heblude soldateeɓe kesi adduɓe e nokkuuji konu to [[Abeokuta]] e Zaria.{{sfn|Momoh|2000|p=340}} E hitaande 1968, o artiraa e Sektora 4, ina wiyee kadi sektoraa Awka, kañum halfinaa ƴettude nanngugol [[Onitsha]] ummoraade e ''Division'' 2. Golle sektoraa oo ko e nder diiwaan Awka-Abagana-[[Onitsha]], ko ɗum huunde himmunde e doole Biafran sabu ko kañum woni nokku mawɗo ɗo nguura heɓetee. Ko e nder sekteer oo fedde Buhari heɓi caɗeele keewɗe ngam etaade reende laawol nguura ngol murtuɓe ɓee njogori reende e [[maayo Oji]] e [[Abagana]].{{sfn|Momoh|2000|p=340}} === Caggal wolde nde === Tuggude hitaande 1970 haa 1971, Buhari woniino Birigad Major/Komandant, Birigad 31 Infanterie. Ndeen o wonii balloowo seneraal, gardiiɗo diɗɗal gadanal konu koyɗe, tuggi 1971 haa 1972. O naati kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde konu, to kanton Wellington, to leydi Indiya, e hitaande 1973.<ref name="Quartz">{{cite news|author=Siddhartha Mitter|date=28 October 2015|title=India can rival China in Nigeria, by being exactly what China is not: Open and free|work=Quartz|url=http://qz.com/534257/india-can-rival-china-in-nigeria-by-being-exactly-what-china-is-not-open-and-free/|access-date=1 November 2015|archive-date=1 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101070327/http://qz.com/534257/india-can-rival-china-in-nigeria-by-being-exactly-what-china-is-not-open-and-free/|url-status=live}}</ref> Tuggi hitaande 1974 haa 1975 Buhari woni hooreejo kuugal yahdu e yahdu haa suudu konu lesdi [[Naajeeriya]].<ref>{{cite book|author=Solomon Williams Obotetukudo|title=The Inaugural Addresses and Ascension Speeches of Nigerian Elected and Non-Elected Presidents and Prime Minister, 1960–2010|publisher=University Press of America|year=2010|pages=91–92}}</ref> E nder kuudetaa konu e hitaande 1975, Lietnaa Kolonel Buhari ina jeyaa e fedde ofiseeji gaddanɗi Seneraal [[Murtala Muhammed|Murtala Mohammed]] laamu. Caggal ɗuum o toɗɗaa guwerneer diiwaan Fuɗnaange-rewo<ref>{{Cite web|url=https://thecommonwealth.org/our-member-countries/nigeria/constitution-politics|title=Nigeria : Constitution and politics|work=The Commonwealth|access-date=5 January 2020|archive-date=11 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190911145142/http://www.thecommonwealth.org/our-member-countries/nigeria/constitution-politics|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mouau.edu.ng/index.php/node/134|title=PRESIDENT MUHAMMADU BUHARI (GCFR) &#124; Michael Okpara University of Agriculture, Umudike|access-date=5 January 2020|archive-date=13 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613054012/https://www.mouau.edu.ng/index.php/node/134|url-status=live}}</ref> tuggi 1 ut 1975 haa 3 feebariyee 1976, ngam ƴeewtaade ɓamtaare renndo, faggudu e politik e nder diiwaan hee. Ñalnde 3 feebariyee 1976, Dowla Fuɗnaange-rewo feccii e dowlaaji tati [[Bauchi]], [[Borno]] e [[Gongola]].<ref>{{cite web|url=http://www.nigeriaroute.com/state-structure.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603080911/http://nigeriaroute.com/state-structure.php|archive-date=3 June 2016|title=Nigeriaroute.com}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200612192532/http://www.nigeriaroute.com/state-structure.php|date=12 June 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/news/local/nigerian-states-this-is-how-the-36-states-were-created/mdtnq3e|title=This is how the 36 states were created|date=23 October 2017|access-date=5 January 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612192656/https://www.pulse.ng/news/local/nigerian-states-this-is-how-the-36-states-were-created/mdtnq3e|url-status=live|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Alapiki|first1=Henry E|date=2005|title=State Creation in Nigeria: Failed Approaches to National Integration and Local Autonomy|url=https://archive.org/details/sim_african-studies-review_2005-12_48_3/page/49|journal=African Studies Review|volume=48|issue=3|pages=49–65|doi=10.1353/arw.2006.0003|jstor=20065139|s2cid=146571948}}</ref> Buhari nden laati Gomnaajo arandeejo lesdi Borno diga 3 [[lewru]] feebariyee 1976 haa 15 mars 1976.<ref>{{Citation|title=Matthews, Norman Derek, (19 March 1922–21 July 1976), Governor of Montserrat, since 1974|date=1 December 2007|url=http://dx.doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u157278|work=Who Was Who|access-date=17 September 2023|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u157278|url-access=subscription}}</ref> E [[lewru]] marse 1976, caggal kuudetaa militeer en 1976, baɗnooɗo warngo Seneraal [[Murtala Muhammed|Murtala Mohammed]], cukko makko Seneraal [[Olusegun Obasanjo]] wonti hooreejo konu leydi ndii, toɗɗii Kolonel Buhari yo won komisariyaajo fedde toppitiinde ko fayti e petroŋ e Natur). E hitaande 1977, nde fedde petroŋ leydi [[Naajeeriya]] sosaa, Buhari toɗɗaama hooreejo fedde nde, nde o woni hooreejo fedde nde haa hitaande 1978.<ref>{{cite web|url=http://www.nnpcgroup.com/NNPCBusiness/Businessinformation/OilGasinNigeria/IndustryHistory.aspx|title=History of the Nigerian Petroleum Industry|publisher=Nigerian National Petroleum Company|access-date=13 August 2015|archive-date=12 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150912082300/http://www.nnpcgroup.com/NNPCBusiness/BusinessInformation/OilGasinNigeria/IndustryHistory.aspx|url-status=live}}</ref> E nder laamu makko Komisariyaa Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam petroŋ e jawdi, laamu nguu waɗii heen ngalu mum ngam waɗde heen tuubakooɓe e gollorɗe desorɗe petroŋ. Laamu nguu mahii fotde 21 nokku ɗo petroŋ woni ɗoo e nder leydi ndii kala, gila [[Lagos]] haa [[Maiduguri]], gila [[Calabar]] haa Gusau ; njuɓɓudi ndii mahii lowre tuugnorgal jokkondirnde e terminal Bonny e refineeri Port Harcourt e depooji ɗii. Kadi, njuɓɓudi ndii siifondirii e mahngo refineeri to [[Kaduna]] e tuugnorgal petroŋ jokkondirngal e nokku petroŋ Escravos e refineeri [[Warri]] e refineeri [[Kaduna]] potɗo waɗeede oo.<ref>"Nigeria's Oil Production on Increase." ''Afro-American'' (1893–1988): 16. 16 December 1978.</ref> E nder laamu makko Komisinaajo Fedde nde ko feewti e petroŋ e jawdi leydi ndii, ina wiyee wonde 2,8 miliyaar dolaar [[Amerik]] ina ŋakki e konte fedde petroŋ leydi [[Naajeeriya]] (NNPC) to Banki Midlands to leydi Angalteer. Seneraal Ibrahiima Babangida caggal mum ina tuuma Buhari wonde ko kañum waɗi ndee fenaande.<ref>{{cite web|date=17 June 2013|title=IBB Hits Buhari Harder: Over N2.8Billion Was Stolen By Buhari and Seen In His UK Bank|url=http://www.brimtime.com/2013/06/ibb-hits-buhari-harder-over-28billion.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119183407/http://www.brimtime.com/2013/06/ibb-hits-buhari-harder-over-28billion.html|archive-date=19 January 2015|website=brimtime.com}}</ref><ref>{{cite book|last1=Uko|first1=Ndaeyo|title=Romancing the Gun: The Press as Promoter of Military Rule|date=December 2003|publisher=Africa World Press|isbn=978-1-59221-189-0|page=90|quote=Buhari's Decree 4, which led to his overthrow, was seen by Nigerians as an attempt to prevent the press from digging into a scandal which he was supposed to have known something about: the mysterious disappearance of the huge sum of N2.8 billion from the NNPC while it was under his supervision.}}</ref><ref>{{cite book|last1=Frynas|first1=Jedrzej Georg|url=https://books.google.com/books?id=0W8-vc7AlFAC&q=nnpc+buhari+2.8+billion&pg=PA41|title=Oil in Nigeria (Politics and Economics in Africa)|date=1 April 2000|publisher=Lit Verlag|isbn=978-3-8258-3921-5|page=41|quote=This followed evidence from a US accountancy firm that some 2.8 billion Naira (roughly US $4 billion) had not been accounted for by the bank records of the NNPC. The Irikife Tribunal, which investigated the matter, even failed to summon Generals Buhari and Obsanjo who were responsible for supervising the NNPC and controlled oil sales during the period in question.|access-date=19 January 2015}}</ref> Kono e nder joofnirde ñaawirde yeeyde petroŋ nde ñaawoowo Ayo Irikefe ardii ngam yuurnitaade tuumeede 2,8 miliyaar dolaar (2,8 miliyaar dolaar) e konte NNPC, ñaawirdu nduu yiytaani goonga e tuumeeji ɗii hay so tawii noon teskiima won ŋakkeende e konte NNPC.<ref>{{cite journal|last1=Zabadi|first1=Istifanus|last2=Sampson|first2=Isaac|date=2009|title=Modalities for Coordinating Nigeria's Anti-Corruption Strategies|url=https://www.academia.edu/415860|url-status=live|journal=Constructive Engagement|volume=1|issue=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204194406/https://www.academia.edu/415860|archive-date=4 December 2021|access-date=5 December 2017}}</ref> Tuggi 1978 haa 1979, o woniino Sekereteer konu to Gardiiɗo konu, o woniino tergal e Diiso Toowngo Konu gila 1978 haa 1979. Tuggi 1979 haa 1980, e darnde kolonel Penn, Buhari (klaas 1980 to Army Warsy US to Warlisle Dowlaaji, e dañde dipolomaaji master e jaŋde strateeji.<ref>{{cite web|author=Muhammed Kabir Hassan|date=31 December 2014|title=Nigeria: The Mess 'Full Literates' Have Put Us All In!|url=http://allafrica.com/stories/201501020034.html|work=AllAfrica|access-date=2 January 2015|archive-date=2 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102144609/http://allafrica.com/stories/201501020034.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=22 December 2014|title=A Rejoinder To 'Semi-Illiterate' PDP Secretary Prof. Wale Oladipo By Dr. M.K. Hassan|url=http://saharareporters.com/2014/12/22/rejoinder-semi-illiterate-pdp-secretary-prof-wale-oladipo-dr-mk-hassan|location=New York City, United States|access-date=2 January 2015|archive-date=2 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102155050/http://saharareporters.com/2014/12/22/rejoinder-semi-illiterate-pdp-secretary-prof-wale-oladipo-dr-mk-hassan|url-status=live|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> So tawii porogaraam jooɗiiɗo e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde ngal timmiima, duumotooɗo lebbi sappo e porogaraam jaŋde toownde, duuɓi ɗiɗi, duɗal jaaɓi haaɗtirde konu Amerik (USAWC) rokkata ofiseeji mum dipolomaaji master e nder jaŋde strateeji.<ref>{{Cite news|date=17 January 2015|title=Buhari: From cradle to candidate|url=https://thenationonlineng.net/buhari-cradle-candidate/|location=Lagos, Nigeria|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250714235237/https://thenationonlineng.net/buhari-cradle-candidate/|archive-date=14 July 2025|access-date=19 June 2025|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> E hitaande 1983, nde konu Caad yani e leydi [[Naajeeriya]] e nder diiwaan Borno, Buhari huutoriima konu ngu o ardii nguu ngam riiwtude ɓe e nder leydi ndi, ɓe tacci e nder leydi Caad hay so tawii yamiroore hooreejo leydi ndi hono Shagari rokki ɓe yo ɓe ngurto.<ref name="Ayoade22">{{Cite book|last=Akinsanya|first=Adeoye A.|url=https://books.google.com/books?id=WUySAAAAQBAJ&q=buhari+1983+chad&pg=PA272|title=An Introduction to Political Science in Nigeria|publisher=John Adebunmi Ayoade|year=2013|isbn=978-0-7618-5743-3|page=272}}</ref> Ndeeɗoo haala konu Caad 1983 addani ko ina ɓura 100 neɗɗo maayde e "nanngaaɓe e wolde".<ref name="Ayoade222">{{Cite book|last=Akinsanya|first=Adeoye A.|url=https://books.google.com/books?id=WUySAAAAQBAJ&q=buhari+1983+chad&pg=PA272|title=An Introduction to Political Science in Nigeria|publisher=John Adebunmi Ayoade|year=2013|isbn=978-0-7618-5743-3|page=272}}</ref> '''Komandaaji divisions jogaaɗi nder konu leydi Naajeeriya''': Ofisee mawɗo gardinooɗo diɗɗal 4ɓo : lewru ut 1980 – lewru lewru mbooy 1981<ref>[http://newtelegraphonline.com/buhari-man-of-history/]{{dead link|date=November 2016}}</ref> Ofisee mawɗo gardinooɗo, diɗɗal 2ɓal konu koyɗe mekaniseeji : lewru Yarkomaa 1981 – lewru Oktoobar 1981<ref>[https://web.archive.org/web/20150723011300/http://www.thesourceng.com/RaceApril132015.htm The Source Magazine Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723011300/http://www.thesourceng.com/RaceApril132015.htm|date=23 July 2015}}. Thesourceng.com. Retrieved on 4 November 2016.</ref> Ofisee mawɗo gardinooɗo diɗɗal 3ɓo: Oktoobar 1981 – Desammbar 1983 === Kuudetaa laamu hitaande 1983 === Winndannde mawnde: Kuudetaa laamu Nijeer 1983 Major-General Buhari jeyaa ko e ardiiɓe kuudetaa konu e lewru Duujal 1983, liɓɗo laamu leydi [[Naajeeriya]] ɗiɗaɓuru. E sahaa nde kuudetaa oo waɗi, Buhari ko Ofisee Seneral (GOC), ''Division'' Armé tataɓo [[Jos]].<ref>Matthews, Martin P. ''Nigeria: current issues and historical background.'' p. 121.</ref> E njuɓɓudi kuudetaa oo, Tunde Idiagbon toɗɗaa hooreejo konu (de facto No. 2 e nder njuɓɓudi laamu). Kuudetaa oo timminii laamu [[Naajeeriya]] ɗiɗaɓuru ngu juutaani, wakkati demokaraasi lanndaaji keewɗi ummitini e hitaande 1979, caggal duuɓi 13 laamu konu.<ref>{{Cite news|title=No to another Republic of Nigerian Army!|url=https://guardian.ng/opinion/no-to-another-republic-of-nigerian-army/|location=Lagos, Nigeria|access-date=17 September 2023|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=3 September 2023|language=en-US}}</ref> E wiyde jaaynde wiyeteende ''The New York Times'', ofiseeji ƴettuɗi laamu ɗii mbiyi « demokaraasi mo alaa ko bonnata ɓuri bonde e demokaraasi mo alaa ko woni e mum ». Buhari hollitii wonde militeer en keɓii laamu nguu, o ñaawii laamu siwil nguu, o darnii laamu ngu, o dartinii doosɗe leydi ndii ko yaawi. Dalillaaji goɗɗi ɗi kuudetaa oo waɗi ko ngam feewnude ŋakkeende faggudu e nder leydi [[Naajeeriya|Najeriya]]. E nder jaaynde militeer en adannde caggal kuudetaa, [[Sani Abacha]] jokkondirii ‘ardorde nde alaa ko waawi, nde alaa ɗo haaɗi’{{sfn|Graf|1988|p=149}} e ŋakkeende faggudu huuɓtodinnde. E nder konngol Buhari ngol o waɗi ñalnde hitaande hesere, kanko ne o siftinii ko fayti e njuɓɓudi mbonndi e nder leydi ɗiɗaɓiri kono kadi ko kañum woni sabaabu ŋakkeende jikkuuji e nder renndo.{{sfn|Graf|1988|p=149}} == Hooreejo leydi (1983 haa 1985) == === Koolkisagol laamu === Sifaa ardungal sooja’en kesum—joyaɓal nder [[Naajeeriya]] diga ndimu—ina nanndi bee laamu sooja’en cakkitiingu, laamu [[Obasanjo]]/[[Yaradua]]. Laamu kesu nguu sosi Diiso Toowngo Konu, Diiso doosɗe Fedde nde e Diiso Dowlaaji.{{sfn|Graf|1988|p=150}} Limre ministeeruuji ɗii ustaama haa 18, tawi njuɓɓudi ndii waɗii golle ustude golle hakkunde mawɓe sarwiis siwil e polis. Nde woppi 17 binnditagol duumingol e won e ofiseeji mawɗi polis e laana ndiwoowa. Yanti heen, njuɓɓudi konu kesiri ndii yaltinii sariyaaji kesi ngam yettaade faandaare mum. Ɗeeɗoo sariyaaji ina njeyaa heen kuulal jowitiingal e wuyɓe e balɗe (Kuule keertiiɗe) ngam ñaawde geɗe wuyɓe balɗe, e kuulal kisal dowla (detention de personne), rokki mbaawka militeer en ngam nanngude yimɓe tuumanooɓe bonnude kisal dowla walla saabaade caɗeele faggudu{{sfn|Graf|1988|p=153}}. Dekereeji goɗɗi ina njeyaa heen Komisariyaa Sarwisaaji Siwil e Dekereeji Ñaawooɓe, ko ɗum woni tuugnorgal sariya e njuɓɓudi ngam waɗde purge e nder sarwisaaji laamu.{{sfn|Graf|1988|p=153}} E fawaade e kuulal 2 ngal hitaande 1984, kisal leydi ndii e hooreejo leydi ndii ndokkaama mbaawka nanngude, tawa alaa ko ñaawirtee, yimɓe ɓe nganndu-ɗaa ko kañum en ngoni baasal kisal leydi ndii, fotde lebbi tati.<ref>{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/3ae6ab5d3c.html|title=Nigeria: Repeal of Decree 2|date=1 October 1998|website=refworld.org|access-date=19 January 2015|archive-date=20 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120114352/http://www.refworld.org/docid/3ae6ab5d3c.html|url-status=live}}</ref> Seppooji e seppooji yimɓe ndartinaama, hukuuma kisal lesdi [[Naajeeriya]], hukuuma kisal lesdi [[Naajeeriya]] (NSO) hokkaama bawɗe ɗe meeɗaay waɗugo. NSO waɗii darnde mawnde e haɓaade luulndaare renndo, e hulɓinde, e ustude e uddude yimɓe ɓe mbonni haɗde seppooji. Haa lewru Oktoobar 1984, fotde 200 000 golloowo laamu ndartinaama.<ref>{{cite web|url=http://naijapolitica.com/2014/12/04/the-untold-tales-of-gen-buhari-a-must-read/|title=THE UNTOLD TALES OF GEN. BUHARI&nbsp;... [a must read]|date=4 December 2014|website=Naija Politica|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120004503/http://naijapolitica.com/2014/12/04/the-untold-tales-of-gen-buhari-a-must-read/|archive-date=20 January 2015}}</ref> Buhari waɗii hare dow nafooje cemmbiɗɗe. E nder lebbi 20 ko o hooreejo leydi, fotde 500 politik, ardiiɓe e jom en jawɗeele en ngoppitaa sabu fenaande e nder laamu makko.<ref name="autogenerated422">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|title=Nigeria's Muhammadu Buhari in profile|date=17 April 2011|work=BBC News|access-date=20 April 2011|archive-date=20 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110420211645/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.africa.upenn.edu/Urgent_Action/apic_52396.html|title=Nigeria: Human Rights Watch Africa|date=10 May 1996|website=africa.upenn.eu|access-date=19 January 2015|archive-date=15 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150315211922/http://www.africa.upenn.edu/Urgent_Action/apic_52396.html|url-status=live}}</ref> Nanngaaɓe ɓee njaltinaama caggal nde ɓe njaltini kaalis laamu nguu, ɓe njaɓi heen sarɗiiji. Laamu nguu kadi fawi e kasoo ñiŋooɓe ɗum, haa arti noon e [[Fela kuti|Fela Kuti]].<ref name="amnesty2">{{cite web|url=http://static.amnesty.org/ai50/fela_kuti_en.pdf|title=Fela Kuti, PoC, Nigeria|date=2010|website=amnesty.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404020006/http://static.amnesty.org/ai50/fela_kuti_en.pdf|archive-date=4 April 2015|quote=On numerous occasions he was detained and harassed by the authorities}}</ref> O nanngaa ko ñalnde 4 suwee 1984 to laana ndiwoowa nde o woni e yahde njillu to [[Amerik]]. Fedde ''Amnesty International'' hollitii wonde tuume ɗe o tuumanoo ko e yaltinde kaalis leydi ngoɗndi ko "fewre". Huutoraade mbaawkaaji jaajɗi ɗi kuulal 2 rokki ɗum, laamu nguu ñaawii Fela duuɓi joy kasoo. O woppitaa caggal lebbi 18,<ref name="amnesty22">{{cite web|url=http://static.amnesty.org/ai50/fela_kuti_en.pdf|title=Fela Kuti, PoC, Nigeria|date=2010|website=amnesty.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404020006/http://static.amnesty.org/ai50/fela_kuti_en.pdf|archive-date=4 April 2015|quote=On numerous occasions he was detained and harassed by the authorities}}</ref> nde laamu Buhari yani. Haala Dikko laati wakkati feere feere nder laamu sooja'en Buhari. [[Umaru Dikko]], gonnooɗo jaagorgal ko feewti e yah-ngartaa e laamu siwil ɓennungu nguu, hono Shagari, dognoowo leydi ndii ko juuti caggal kuudetaa, o tuumaama ko o ƴattoowo miliyaaruuji 1 dolaar njoɓdi petroŋ. E ballal neɗɗo tuumaaɗo wonde golloowo Mossad, NSO rewi e makko haa Londres, ɗo operateer en ummoriiɓe Niiseer e Israayiil ndartini mo, mbari mo. Ɓe mbaɗi mo e nder saak plastik, caggal ɗuum ɓe cuuɗii e nder saak ina winndaa heen « Bagaas Diplomatique ». Faandaare ndeeɗoo golle sirlu ko neldude Dikko to leydi Nijeer e nder laana ndiwoowa Boeing 707, ka alaa ko woni e mum, ngam ñaaweede sabu mum ƴattaade. Feere nde ko ofiseeji laamorgo leydi Angalteer ndartini ɗum.<ref>{{cite web|last=Alex|first=Last|date=12 November 2012|title=The foiled Nigerian kidnap plot|url=https://www.bbc.com/news/magazine-20211380|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181124114330/https://www.bbc.com/news/magazine-20211380|archive-date=24 November 2018|access-date=21 July 2018|website=bbc.co.uk}}</ref> Laamu Buhari ina wondi e caɗeele jowitiiɗe e baasal 53 valiseeji ɗi anndaaka ko woni e mum en.<ref>{{cite web|date=20 October 2014|title=S-H-O-C-K-I-N-G!!! 5 starnge things you never knew about Buhari – By Nzeribe Enz|url=http://www.transparentnigeria.com/news_entries/9088/S-H-O-C-K-I-N-G-5-starnge-things-you-never-knew-about-Buhari-%E2%80%93-By-Nzeribe-Enz|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119204253/http://www.transparentnigeria.com/news_entries/9088/S-H-O-C-K-I-N-G-5-starnge-things-you-never-knew-about-Buhari-%E2%80%93-By-Nzeribe-Enz|archive-date=19 January 2015|website=transparentnigeria.com|publisher=Nzeribe Enz}}</ref> Valiseeji ɗii ko Emir Gwandu, ɓiyiiko wonnoo aide-de-camp Buhari, nawnoo ɗi, ɗi laɓɓinaama e doosɗe ñalnde 10 lewru nduu hitaande 1984 tawa ɗi ƴeewndaaka e nder diwgol makko gartugol ummoraade Arabi Sawdit.<ref>{{Cite journal|last=Ogbondah|first=Chris|date=1991|title=Origins and Interpretation of Nigerian Press Laws|url=http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/africa%20media%20review/vol5no2/jamr005002006.pdf|journal=Africa Media Review|access-date=19 January 2015|archive-date=24 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033156/http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/africa%20media%20review/vol5no2/jamr005002006.pdf|url-status=live}}</ref> E hitaande 1984, Buhari yaltini kuulal 4, kuulal reentaade tuumeede fenaande,<ref>{{Cite journal|last=Ogbondah|first=Chris|date=1991|title=Origins and Interpretation of Nigerian Press Laws|url=http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/africa%20media%20review/vol5no2/jamr005002006.pdf|journal=Africa Media Review|access-date=19 January 2015|archive-date=24 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033156/http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/africa%20media%20review/vol5no2/jamr005002006.pdf|url-status=live}}</ref> sariya jaayndeeji doolnuɗi. Taƴre 1 sariya oo hollitii wonde "Kala neɗɗo bayyinoowo e kala mbaadi, so tawii ko binndol walla ko wonaa ɗum, kala mesaas, haala, ciimtol walla haala [...] tawa ko fenaande e nder kala huunde teeŋtunde walla tawa ina addana laamu militeeruuji fedde ndee walla laamu dowla walla golloowo laamu gusense off this shaputilll walla disputilll Dekere".<ref>{{Cite news|url=http://www.nationalnetworkonline.com/vol10n40/nondisclosure.html|location=Port Harcourt, Nigeria|title=My Stance On 'Non Disclosure' Remains Unshakable – Tunde Thompson|date=9 October 2013|newspaper=[[National Network (newspaper)|National Network]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120114257/http://www.nationalnetworkonline.com/vol10n40/nondisclosure.html|archive-date=20 January 2015}}</ref> Sariya oo hollitii kadi wonde jaayndiyankooɓe e bayyinooɓe tooñooɓe ɓee maa ñaawe e ñaawirde militeer udditiinde, nde ñaawirdu nduu foti wonde joofnirde, tawa ñaawirdu nduu ina waawi ñaaweede e kala ñaawirde, tawa kadi ko ñaawirdu nduu foti yoɓeede ko famɗi fof 10 000 naira, e ñaawoore kasoo fotde duuɓi ɗiɗi.<ref>{{Cite news|title=CCT Chairman Advocates Return of Decree 2 to punish Journalists|date=7 June 2016|url=https://www.vanguardngr.com/2016/06/cct-chairman-advocates-return-decree-2-punish-journalists/|location=Lagos, Nigeria|access-date=17 September 2023|archive-date=13 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231013075701/https://www.vanguardngr.com/2016/06/cct-chairman-advocates-return-decree-2-punish-journalists/|url-status=live|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> [[File:Nigerian Public Domain 144.jpg|thumb|Buhari e nder uniforme]] === Faggudu === Winndannde mawnde: Buharism Ngam moƴƴitinugo faggudu, bana hooreejo lesdi, Buhari fuɗɗi nyiɓugo laabi rento-siyaasa e faggudu lesdi, bee gooŋgaaji ngonka faggudu [[Naajeeriya]] cemmbiɗɗum.<ref name="upa">{{cite book|author1=Nwachuku, Levi Akalazu|author2=G. N. Uzoigwe|title=Troubled Journey: Nigeria Since the Civil War|publisher=University Press of America|year=2004|page=192}}</ref> Mahngo ngoo ina waɗi ittude walla taƴde ko ɓuri heewde e ngalu ngenndi, momtude walla ittude haa laaɓa cer, njulaagu e nder renndo ngenndi, waylude ko ɓuri heewde e golle laamu, fayde e golle hoore mum. Buhari kadi hirjinii njulaagu lomto import tuugiiɗo e huutoraade geɗe nokkuuje.<ref name="upa2">{{cite book|author1=Nwachuku, Levi Akalazu|author2=G. N. Uzoigwe|title=Troubled Journey: Nigeria Since the Civil War|publisher=University Press of America|year=2004|page=192}}</ref> Kono noon, tiiɗtinde naatgol leydi ndii addani ustude kaɓirɗe ngam gollorɗe addani gollorɗe keewɗe golloraade ko famɗi fof,{{sfn|Graf|1988|p=162}} ustude gollotooɓe e nder won e nokkuuji uddugol gollorɗe.<ref name="autogenerated4222">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|title=Nigeria's Muhammadu Buhari in profile|date=17 April 2011|work=BBC News|access-date=20 April 2011|archive-date=20 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110420211645/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|url-status=live}}</ref> Buhari taƴi jokkondiral mum e fedde nde wonaa laamuyankoore (FMI), nde fedde nde ɗaɓɓiri laamu nguu yo ustoy ceede naira fotde 60%. Kono noon, peeje ɗe Buhari ummini e hoore mum ɗee, ina tiiɗi no feewi, walla ko ɓuri ɗum, ko FMI ɗaɓɓi koo.<ref>{{cite book|last1=Vreeland|first1=James Raymond|title=The International Monetary Fund: Politics of Conditional Lending|date=19 December 2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-37463-7|page=60|quote=Buhari proved his independence by pushing through economic austerity so severe it went beyond what many advised – all the while he refused IMF assistance.}}</ref><ref>{{cite book|last1=Mathews|first1=Martin P.|title=Nigeria: Current Issues and Historical Background|date=1 May 2002|publisher=[[Nova Science Publishers, Inc.]]|isbn=978-1-59033-316-7|page=122|url=https://books.google.com/books?id=hTs6GpM4zDMC&q=buhari+imf&pg=PA122|access-date=19 January 2015|archive-date=3 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210103155730/https://books.google.com/books?id=hTs6GpM4zDMC&q=buhari+imf&pg=PA122|url-status=live}}</ref> Ñalnde 7 lewru Mbooy hitaande 1984, Buhari hollitii bidsee leydi ndii e hitaande 1984. Bidjet oo ari ko e peeje timmuɗe : Haɗde ko juuti ƴettude gollotooɓe e nder sekteer laamu fedde nde Ɓeydude njoɓɗeele riiwa Haltinde eɓɓaaɗe kapitaal Haɗde laamuuji dowlaaji ñamlude 15% taƴaama e bidsee Shagari mo hitaande 1983 Reentaade njoɓɗeele naatgol Ustugol ŋakkeende njoɓdi e taƴde naatgol Nde rokki kadi teddungal e naatgol kaɓirɗe e geɗe baɗaaɗe ngam ndema e njulaagu. Peeje faggudu goɗɗe ɗe Buhari ƴetti, ko wayi no njulaagu, waylude kaalis, ustude coggu geɗe e golle. Politik makko faggudu dañaani mo laawɗingol jamaanu sabu ɓeydagol coodguuli geɗe nguura e huutoraade doole konu ngam jokkude ustude politikaaji keewɗi tuumaaɗi e ɓeydagol coggu nguura.{{sfn|Graf|1988|p=164}} === Mobbooji renndo mawɗi === Winndannde mawnde: Hare ngam haɓaade ŋakkeende nehdi Ina jeyaa e ko ɓuri duumaade e laamu Buhari, ko wolde ngam haɓaade majjere (WAI). Fuɗɗaama ñalnde 20 marse 1984, politik oo etinooma ƴellitde ŋakkeende nehdi renndo e jojjanɗe renndo leydi [[Najeriya]]. [[Naajeeriya|Naajeeriya'en]] ɓe ɗon mari haaje, ɓe ɗon mari haaje waɗugo laylaytol laaɓngol haa nokkuuje mootaaji, les gite sooje'en marɓe fijirde. Gollotooɓe laamu<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|title=Nigeria's Muhammadu Buhari in profile|date=11 December 2014|website=bbc.co.uk|access-date=21 July 2018|archive-date=13 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813125916/https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|url-status=live}}</ref> ɓe mbaawaano hollirde waktuuji mum en e golle, ɓe cemmbinaama, ɓe ndokkaama "diwgol paabi". Bonanndeeji tokoosi ina njogii ñaawoore juutnde, yeru, kala almuudo mo duuɓi mum njahrata e 17 nanngaaɗo ina fooɗa ekkol, ina heɓa duuɓi 21 kasoo. Bonanndeeji ɓurɗi teeŋtude ko wayi no fenaande e ustude ina mbaawi addude ñaawoore warngo.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/08/10/world/nigeria-s-discipline-campaign-not-sparing-the-rod.html|title=Nigeria's discipline campaign: Not sparing the rod|date=10 August 1984|work=The New York Times|author=Clifford D. May|access-date=11 February 2017|archive-date=9 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609222757/http://www.nytimes.com/1984/08/10/world/nigeria-s-discipline-campaign-not-sparing-the-rod.html|url-status=live}}</ref> Laamu Buhari waɗii kuule tati ngam wiɗtude njulaagu e ƴellitde kaalis leydi ngoɗndi. Dekere banke (''Freezing of Accounts'') mo hitaande 1984, rokki laamu militeer fedde ndee mbaawka ustude konte bankeeji yimɓe tuumaaɓe waɗde fenaande. Kuulal ƴettugol jawdi laamu (''Tribunal'' militaire ''spécial'') ina rokki laamu nguu yamiroore ƴeewtaade jawdi liggotooɓe laamu jokkondirɓe e njulaagu, sosde ñaawirde konu ngam ñaawde ɓeeɗoo yimɓe. Dekeree jowitiingal e mbayliigu (''Anti-Sabotage'') hollitii kuuge wonande tooñooɓe sariyaaji mbayliigu caggal leydi.{{sfn|Graf|1988|p=154}} Decree 20 dow limngal laanaaji ndiyam e njulaagu dorog ko yeru goɗɗo dow laawol Buhari tiiɗngol ngam haɓugo bee aybeeji.<ref>{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-9485.html|title=Security and Anticrime Measures|date=June 1991|website=country-data.com|access-date=19 January 2015|archive-date=14 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150314231150/http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-9485.html|url-status=live}}</ref> Kuulal 3 (2) (K) hollitii wonde "kala neɗɗo mo alaa baawɗe sariya, ina huutoroo, ina yeeyda, ina ɓuuɓna walla ina foofa ñawu nguu, tawa ina fawee kuulal 6 (3) (K) tooñannge, tawa ina waawi faweede kuugal warngo e dow fenaande." E nder haala Bernard Ogedengebe, Dekere oo huutoraama ko caggal.<ref name="tdl22">{{Cite news|url=http://www.thisdaylive.com/articles/buhari-history-and-the-wilfully-blind/198756/|title=Buhari: History and the Wilfully Blind|date=10 January 2015|newspaper=[[This Day]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150113061304/http://www.thisdaylive.com/articles/buhari-history-and-the-wilfully-blind/198756/|archive-date=13 January 2015}}</ref> O waraama hay so tawii e sahaa nde o nanngaa ndee, bonannde ndee yamiraani ñaawoore warngo, kono o waɗiino ñaawoore lebbi jeegom kasoo.<ref name="tdl222">{{Cite news|url=http://www.thisdaylive.com/articles/buhari-history-and-the-wilfully-blind/198756/|title=Buhari: History and the Wilfully Blind|date=10 January 2015|newspaper=[[This Day]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150113061304/http://www.thisdaylive.com/articles/buhari-history-and-the-wilfully-blind/198756/|archive-date=13 January 2015}}</ref> E nder haala goɗɗa mawka e lewru abriil 1985, Naajeeriyankooɓe njeegomo ñaawaama warngo e dow yamiroore wootere : Sidikatu Tairi, Sola Oguntayo, Oladele Omosebi, Lasunkanmi Awolola, Jimi Adebayo e Gladys Iyamah.<ref>{{cite web|url=http://www.abiyamo.com/muhammadu-buhari-nigerias-strictest-leader/7/|title=Muhammadu Buhari, Nigeria's Strictest Leader|date=2 July 2013|website=abiyamo.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120113947/http://www.abiyamo.com/muhammadu-buhari-nigerias-strictest-leader/7/|archive-date=20 January 2015}}</ref> E hitaande 1985, sabu ŋakkeende faggudu e ɓeydagol bonanndeeji, laamu Buhari udditi keeri (udditaama gila e lewru abriil 1984) hakkunde Benin, [[Niiser|Niiseer]], [[Caad]] e [[Kamerun|Kameruun]] ngam yaawnude riiwtude 700 000 koɗdiiɗo e gollotooɓe e nder leydi ndi tawa ko e laawol<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1985/05/05/world/expelled-foreigners-pouring-ved=0CHwQ6AEwDw#v=onepageout-of-nigeria-by-the-associated-press.html|title=Expelled foreigners pouring out of Nigeria By The Associated Press|date=5 May 1985|website=[[The New York Times]]}}</ref>. Buhari hannde ina anndaa e ooɗoo kiris; wonno hay heege to fuɗnaange leydi Nijeer nde inniraa "El Buhari".<ref>{{cite web|url=http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20141211173541/|title=Présidentielle nigériane : Muhammadu Buhari affrontera Goodluck Jonathan|date=11 December 2014|website=jeuneafrique.com|access-date=19 January 2015|archive-date=4 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204194311/https://www.jeuneafrique.com/37766/politique/pr-sidentielle-nig-riane-muhammadu-buhari-affrontera-goodluck-jonathan/|url-status=live}}</ref> Laamu makko heɓi ñiŋooje keewɗe, haa arti noon e [[Wole Soyinka]], keɓɗo njeenaari ''Nobel'' gadano to leydi [[Najeriya]], mo winndi e hitaande 2007, winndannde ina wiyee "Bonanndeeji Buhari"<ref>{{Cite news|url=http://saharareporters.com/2007/01/14/crimes-buhari-wole-soyinka|location=New York City, United States|title=The crimes of Buhari-Wole Soyinka|date=14 January 2007|newspaper=[[Sahara Reporters]]|access-date=19 January 2015|archive-date=20 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120115130/http://saharareporters.com/2007/01/14/crimes-buhari-wole-soyinka|url-status=live}}</ref>, nde o tuumi Buhari wonde ina ƴeewa bonanndeeji keewɗi e sahaa nde o woni laamɗo konu. Ko adii wooteeji mawɗi 2015, Buhari jaabtii ƴamɗe maako dow jojjanɗe aadee, o wi'i to o suɓaama, o tokka laawol, nden boo woodi laawol heɓugo kiitaaji ngam yimɓe [[Naajeeriya]] fuu e teddungal jojjanɗe aadee [[Naajeeriya|Naajeeriya'en]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160304195948/http://www.vanguardngr.com/2015/03/my-contract-with-nigeria-buhari/ My contract with Nigeria – Buhari]. vanguardngr.com (17 March 2015)</ref> === Kuuɓal laamu hitaande 1985 === Winndannde mawnde: Kuudetaa laamu Nijeer 1985 E lewru ut 1985, Seneraal Buhari fooli laamu e nder kuudetaa mo Seneraal [[Ibrahim Babangida]] e woɗɓe terɗe fedde toppitiinde konu laamu (SMC) ardii.<ref name="Muhammad Buhari2">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/Muhammadu-Buhari|title=Muhammadu Buhari|archive-url=https://web.archive.org/web/20190218031931/https://www.britannica.com/biography/Muhammadu-Buhari|archive-date=18 February 2019|access-date=8 February 2015|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica}}</ref> Babangida waddi ɗuuɗɓe nder yimɓe ɓurduɓe ƴamɗe Buhari nder laamu maako, hawtaade e miñiiko [[Fela kuti|Fela Kuti]], [[Olikoye Ransome-Kuti]], doktoor ardinooɗo seppo Buhari ngam salaade ustaare kuuɗe cellal. Ndeen Buhari ina jokki e nder wuro Benin haa hitaande 1988.<ref name="Muhammad Buhari22">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/Muhammadu-Buhari|title=Muhammadu Buhari|archive-url=https://web.archive.org/web/20190218031931/https://www.britannica.com/biography/Muhammadu-Buhari|archive-date=18 February 2019|access-date=8 February 2015|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica}}</ref> == Ko adii laamu (1985-2015) == === Nanngugol === Buhari waɗi duuɓi tati e nder kasoo e nder suudu tokoosru gardiiɗo e nder wuro Benin.<ref>{{Cite news|date=7 November 2016|title=Buhari: Most part of my detention was in a small bungalow in Benin|url=https://www.thecable.ng/buhari-part-detention-small-bungalow-benin|access-date=17 September 2023|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US|archive-date=13 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231013075655/https://www.thecable.ng/buhari-part-detention-small-bungalow-benin|url-status=live}}</ref> O heɓi teleeji kollitooji laabi ɗiɗi e terɗe galle makko ina njaɓa yillaade mo e dow yamiroore Babangida.<ref>{{Cite news|last=Nwachukwu|first=John Owen|date=16 May 2017|title=How Ibrahim Babaginda sent bags of money to Buhari – John Parden|url=https://dailypost.ng/2017/05/16/ibrahim-babaginda-sent-bags-money-buhari-john-parden/|location=Lagos, Nigeria|access-date=17 September 2023|newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> === Nguurndam siwil en === E [[lewru]] desaambar 1988, caggal maayde yumma makko o woppitaa, o arti e hoɗorde makko to [[Daura]]. Nde o woni e kasoo ndee, ko banndiraaɓe makko njuɓɓinta ngesa makko. O seerti e debbo makko gadano e hitaande 1988, o resi Aisha Halilu. To [[Katsina]], o wonti hooreejo arano fedde [[Katsína|Katsina]] nde sosaa ngam semmbinde ƴellitaare renndo e faggudu e nder diiwaan [[Katsína|Katsina]].<ref>{{Cite web|title=GidauniyarJihar Katsina {{!}} Katsina State|url=https://www.gidauniyarjiharkatsina.org/|access-date=16 July 2025|website=Gidauniya|language=en|archive-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814195626/https://www.gidauniyarjiharkatsina.org/|url-status=live}}</ref> Buhari laati hooreejo hukuumaaji pamari (PTF), hukuumaaji ɗi laamu Seneraal [[Sani Abacha]] sosi, ɗi ɗon hokka ceede ko hewti ceede ko ɓesdaari ceede ''petroleum'', ngam jokkugo kuuɗe ɓamtaare nder lesdi ndi'i. Rajo 1998 nder ''New African'' manti PTF e les Buhari ngam laaɓal maako, o wi'i ɗum "taariiha nasaraaku" ko seɗɗa.<ref name="PTF">{{cite web|title=Development: PTF – shining in the gloom|url=http://www.africasia.com/archive/na/98_06/abcr0604.htm|date=June 1998|access-date=4 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120225841/http://www.africasia.com/archive/na/98_06/abcr0604.htm|archive-date=20 January 2012|url-status=dead}}</ref> Nde Buhari woni hooreejo fedde ''pétroleum trust Fund'' (PTF), ƴamooɓe lefol ngol ina naamnoo wonde PTF ina rokka 20% e jawdi mum e militeer en, tawi ɓe kulii wonde ɗum waawataa limteede e ngalu nguu.<ref name="PTF2">{{cite web|title=Development: PTF – shining in the gloom|url=http://www.africasia.com/archive/na/98_06/abcr0604.htm|date=June 1998|access-date=4 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120225841/http://www.africasia.com/archive/na/98_06/abcr0604.htm|archive-date=20 January 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 December 2014|title=The Buhari PTF Days: The Untold Story|url=http://pointblanknews.com/pbn/exclusive/buhari-ptf-days-untold-story/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719145545/http://pointblanknews.com/pbn/exclusive/buhari-ptf-days-untold-story/|archive-date=19 July 2020|access-date=17 July 2020|website=Pointblank News|language=en-US}}</ref> O limti nder hitaande 2001 o wi'i, "Mi ɗon jokki hollugo nder peewal e nder am, darnde am timmunde ngam hukuumaaji pamari ɗi ɗon ƴaɓɓoo nder lesdi Naajeeriya fuu", nden o ɓesdi wi'ugo: "To Allah yiɗi, min ɗon haɗa agitaasiyoŋ ngam huuwugo kuugal sharia nder leydi ndi'i fuu."<ref>Akhaine, Saxone (27 August 2001) [https://web.archive.org/web/20150123212623/http://m.allafrica.com/stories/200108270355.html/ Nigeria: Buhari Calls for Sharia in All States] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123212623/http://m.allafrica.com/stories/200108270355.html/|date=23 January 2015}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 December 2014|title=Insurgency and Buhari's call for full Sharia|url=http://www.vanguardngr.com/2014/12/insurgency-buharis-call-full-sharia/|location=Lagos, Nigeria|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119192839/http://www.vanguardngr.com/2014/12/insurgency-buharis-call-full-sharia/|archive-date=19 January 2015|access-date=19 January 2015|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> ''allegations Islamist'' he had8ni. Ñalnde 6 [[lewru]] Yarkomaa 2015, Buhari wiyi: "Sabu ɓe mbaawaa ƴattaade binndanɗe amen, ɓe tuuma kam e fenaande e jingoism leñol; ɓe tuuma kam e fenaande e ''fundamentalism'' diine. Ngam ɓe mbaawaa ƴattaade binndanɗe amen, ɓe tuuma min e fenaande e noddude fitinaaji wooteeji – nde min njooɗii tan ko e ne peaad ''State Shari’a''.”<ref>Iginla, Ademola (6 January 2015) [https://web.archive.org/web/20151003041632/http://www.osundefender.org/?p=204013%2F A Great Message: Gen Buhari Tweets From His Heart This Morning]. osundefender.org</ref> E hitaande 2012, innde Buhari naati nder doggol yimɓe ɓe [[Boko haram|Boko Haram]] hooli ngam ɓe ndarna hakkunde fedde nde e laamu lesdi.<ref>[http://www.vanguardngr.com/2012/11/boko-haram-names-buhari-5-others-as-mediators/ Boko Haram names Buhari, 5 others as mediators – Vanguard News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150119224236/http://www.vanguardngr.com/2012/11/boko-haram-names-buhari-5-others-as-mediators/|date=19 January 2015}}. Vanguardngr.com (1 November 2012). Retrieved on 4 November 2016.</ref> Kono Buhari saliima no feewi, salii waɗde hakkunde laamu nguu e [[Boko haram|Boko Haram]]. E hitaande 2013, Muhammadu Buhari waɗi haalaaji ɗuuɗɗi, nde o ƴami laamu lesdi ndi'i ngam o darna wartugo yimɓe [[Boko haram|Boko Haram]], nden o wi'i ummaatoore hukuumaaji rento ɗon mari haaje ɗuuɗal hukuumaaji lesdi [[Naajeeriya]] haa lesdi [[Naajeeriya]]. Buhari hollitii<ref name="pbk2">[http://pointblanknews.com/pbn/exclusive/stop-killing-boko-haram-members-buhari-tells-fg/ Stop Killing Boko Haram Members – Buhari Tells FG] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150119223446/http://pointblanknews.com/pbn/exclusive/stop-killing-boko-haram-members-buhari-tells-fg/|date=19 January 2015}}. pointblanknews.com (2 June 2013)</ref> wonde "ko woni sabaabu ngonka kisal e nder leydi ndi ko golle jom en jawɗeele en [...] Hooreejo leydi Nijeer fuɗɗii ɗum fof".<ref>{{Cite news|date=13 December 2014|title=Why we're yet to crush Boko Haram – Jonathan|url=http://www.vanguardngr.com/2014/12/yet-crush-boko-haram-jonathan/|location=Lagos, Nigeria|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119225925/http://www.vanguardngr.com/2014/12/yet-crush-boko-haram-jonathan/|archive-date=19 January 2015|access-date=19 January 2015|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> O naamndii kadi ko fayti e njuɓɓudi keeriindi ndi ina jeyaa heen fotde 500 miliyoŋ dolaar hitaande kala yoɓeteendi e 30 000 militeer e nder porogaraam yaafuya gila 2013<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22357597 Has Nigeria's Niger Delta managed to buy peace? – BBC News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181119113737/https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22357597|date=19 November 2018}}. Bbc.co.uk (1 May 2013). Retrieved on 4 November 2016.</ref> e laamu fedde ndee, o mettini heen no feewi nde terɗe Boko Haram mbaraa, galleeji mum en mbonni. === Kampaañuuji e woote hooreleydaagu === '''Woote hooreleydaagu 2003''' E hitaande 2003, Buhari suɓaama ngam suɓugo hooreejo lesdi<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/6508055.stm|work=BBC News|title=Nigeria: Facts and figures|date=17 April 2007|access-date=24 June 2009|archive-date=1 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901035339/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/6508055.stm|url-status=live}}</ref> bana kanndidaajo lanyol yimɓe lesdi [[Naajeeriya]] fuu (ANPP). O fooli hooreejo leydi ndi, hono [[Olusegun Obasanjo|Olusẹgun Ọbasanjọ]], ko ɓuri miliyoŋaaji 11 woote.<ref>{{Cite news|title=Buhari at 69: The leader Nigeria lacks|url=https://dailytrust.com/buhari-at-69-the-leader-nigeria-lacks/|access-date=17 September 2023|newspaper=[[Daily Trust]]|date=18 December 2011}}</ref> === Woote hooreleydaagu 2007 === Ñalnde 18 [[lewru]] Duujal hitaande 2006, Buhari suɓaama ngam won'de kanndidaa kawral e lannda yimɓe [[Naajeeriya]] fuu. Ko ɓuri heewde e luulndiiɓe makko e wooteeji abriil 2007 ko kanndidaa PDP laamu nguu, hono [[Umaru Yar'Adua]], ummoriiɗo e diiwaan [[Katsina]] gooto. Buhari hoosi 18% nder wooteeji ɗi Yar'Adua heɓi 70%, ammaa Buhari sali ɗi'i limngal.<ref name="Huge">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6584393.stm "Huge win for Nigeria's Yar'Adua"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070426235748/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6584393.stm|date=26 April 2007}}, BBC News, 23 April 2007.</ref> Caggal nde Yar'Adua heɓi laamu, o noddi laamu ngootaagu ngenndi ngam addude terɗe luulndo mettuɗe. ANPP naati e laamu nguu e toɗɗagol hooreejo mum ngenndiijo ngam wonde tergal e kabine Yar'Adua, kono Buhari ñiŋii ngal nanondiral.<ref>Felix Onuah and Camillus Eboh, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20070517203204/http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=68&art_id=nw20070704220154487C404988|title="Nigerian president picks ministers"}}, Reuters (''IOL''), 4 July 2007.</ref> === Woote hooreleydaagu 2011 === E lewru marse 2010, Buhari yalti lannda ANPP, o naati e lannda Kongres ngam Waylo-waylo (CPC), lannda mo o walli sosde. O wiyi o wallitoriima sosde CPC "hono feere ngam haɓaade luural cemmbinngal, etikaaji e miijooji e nder lannda am gonnooɗo ANPP".<ref name="Mamah20100318">{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201003180375.html|title=Buhari Joins Congress for Progressive Change|work=Vanguard|author=Emeka Mamah|date=18 March 2010|access-date=22 April 2011|archive-date=19 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019083100/http://allafrica.com/stories/201003180375.html|url-status=live}}</ref> Buhari woni kanndidaajo hooreejo lesdi CPC nder suɓol 2011, o ɗon nodda ardiiɗo lesdi [[Goodluck Jonathan]] mo lanyol lesdi [[Naajeeriya]] (PDP), Mallam [[Nuhu Ribaɗo|Nuhu Ribadu]] mo lanyol lesdi [[Naajeeriya]] (ACN), e [[Ibraahiima Shekarau]] mo lanyol ANPP. Ko kamɓe ngoni ɓurɓe waawde haɓaade e nder kanndidaaji 20.<ref name="INEC">{{cite web|title=Summary of the 2011 Presidential election results|url=http://www.inecnigeria.org/results/presidential/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110529123316/http://www.inecnigeria.org/results/presidential/|archive-date=29 May 2011}}</ref> Buhari waɗi kampaañ mum e dow laylaytol haɓaade fenaande, o fotnoo ko ittude reentaare immunity e dow ardiiɓe laamu. O hokki kadi ballal ngam tabitinki kiitaaji sharia nder jihaaji woyla lesdi [[Naajeeriya]], ko adii ɗum ko ɗum addani mo caɗeele politik hakkunde suɓooɓe Kirista'en nder fombina leydi ndi'i.<ref name="autogenerated4223">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|title=Nigeria's Muhammadu Buhari in profile|date=17 April 2011|work=BBC News|access-date=20 April 2011|archive-date=20 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110420211645/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|url-status=live}}</ref> Suɓol ngol waɗii fitinaaji mawɗi hakkunde diinaaji, ɗi 800 neɗɗo maayi e nder leydi ndi, nde tawnoo wallidiiɓe Buhari njani e gure Kerecee’en e nder diiwaan caka leydi ndi.<ref name="cfr">{{cite web|url=http://blogs.cfr.org/campbell/2014/12/12/nigerian-religious-leaders-advise-political-candidates/|title=Nigerian Religious Leaders Advise Political Candidates|date=12 December 2014|website=cfr.org|access-date=19 January 2015|archive-date=13 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150113121021/http://blogs.cfr.org/campbell/2014/12/12/nigerian-religious-leaders-advise-political-candidates/|url-status=live}}</ref> Fitinaaji balɗe tati ɗii, ko huunde nde Buhari haali ko ina ɓuuɓna.<ref name="cfr2">{{cite web|url=http://blogs.cfr.org/campbell/2014/12/12/nigerian-religious-leaders-advise-political-candidates/|title=Nigerian Religious Leaders Advise Political Candidates|date=12 December 2014|website=cfr.org|access-date=19 January 2015|archive-date=13 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150113121021/http://blogs.cfr.org/campbell/2014/12/12/nigerian-religious-leaders-advise-political-candidates/|url-status=live}}</ref> Ko wonaa jamirooje ummoraade e ''Human Rights Watch'', ñaawoowo woote ɗee "ina jeyaa e ɓurɗe nuunɗude e daartol leydi [[Naajeeriya|Najeriya]]", Buhari wiyi wonde woote ɗee ina ŋakki, o jeertinii<ref name="cfr3">{{cite web|url=http://blogs.cfr.org/campbell/2014/12/12/nigerian-religious-leaders-advise-political-candidates/|title=Nigerian Religious Leaders Advise Political Candidates|date=12 December 2014|website=cfr.org|access-date=19 January 2015|archive-date=13 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150113121021/http://blogs.cfr.org/campbell/2014/12/12/nigerian-religious-leaders-advise-political-candidates/|url-status=live}}</ref> wonde "so ko waɗi e hitaande 2011 ina foti waɗde kadi e hitaande 2015, e dow moƴƴere Alla, baboon fof maa won dogdu e ƴiiƴam".<ref>{{cite web|last1=Soyombo|first1=Fisayo|title=Opinion Will Muhammadu Buhari be Nigeria's next president?|url=http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/12/will-muhammadu-buhari-be-niger-2014123191647111939.html|website=aljazeera.com|access-date=19 January 2015|date=31 December 2014|quote=In 2011, Buhari was accused of inciting the violence that followed his loss to Jonathan. The following year, he said "the dog and the baboon would all be soaked in blood" should the 2015 election be rigged. Buhari has shed blood before for his presidential ambition, some people believe. And they think he would do it again. Such a man, they reason, should never taste power.|archive-date=11 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111054340/http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/12/will-muhammadu-buhari-be-niger-2014123191647111939.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Ndujihe|first1=Clifford|last2=Idonor|first2=Daniel|title=Post-election violence: FG panel report indicts Buhari|url=http://www.vanguardngr.com/2011/10/post-election-violence-fg-panel-report-indicts-buhari/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=19 January 2015|date=11 October 2011|archive-date=19 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119225955/http://www.vanguardngr.com/2011/10/post-election-violence-fg-panel-report-indicts-buhari/|url-status=live}}</ref> Buhari heddii ko "jaambaaro leñol" wonande won e yimɓe ngam salaade fenaande.<ref>{{cite web|url=http://www.naij.com/306026-buharis-presidential-attempts-and-2015-chances.html|title=Buhari's Presidential Attempts And 2015 Chances|date=November 2014|website=naij.com|access-date=21 January 2015|archive-date=13 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113064255/http://www.naij.com/306026-buharis-presidential-attempts-and-2015-chances.html|url-status=live}}</ref> O heɓi 12 214 853 woote, o woni ɗiɗaɓo caggal Jonathan, mo heɓi 22 495 187 woote, o anndinaama o heɓi.<ref name="Next20110421">{{cite web|url=http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5691404-146/story.csp|title=Congress for Progressive Change considers going to court and Buhari declared that he will make Nigeria ungovernable for Jonathan. Since then the Boko Haram Sect has been bombing Nigerians|work=Next|author=Festus Owete|date=21 April 2011|access-date=22 April 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304095821/http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5691404-146/story.csp|archive-date=4 March 2016}}</ref> === Woote hooreleydaagu 2015 === Winndannde mawnde: Suɓol mawngol leydi [[Naajeeriya|Najeriya]] 2015 Buhari dogginaama nder suɓol hooreejo lesdi nder hitaande 2015 bana kanndidaajo lanyol Kongres. ''Platform'' makko mahiraa ko e natal makko no haɓantooɗo fenaande tiiɗnde e innde makko nde fenaande e nuunɗal, kono o wiyi o ƴeewtataa ardiiɓe fenaande ɓennuɓe, o rokkataa ardiiɓe wujjuɓe e fenaande ɓennunde so ɓe tuubnii.<ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/173941-buhari-will-not-probe-past-corrupt-nigerian-leaders-repent-apc.html|title=Buhari will not probe past corrupt Nigerian leaders if they repent – APC|date=29 December 2014|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=19 January 2015|archive-date=19 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119223627/http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/173941-buhari-will-not-probe-past-corrupt-nigerian-leaders-repent-apc.html|url-status=live}}</ref> E nder doggol wooteeji 2015, kampaañ Jonathan ɗaɓɓiri yo Buhari woppu wooteeji ɗii, o wiyi o mbo rewi e doosɗe leydi ndii.<ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/174654-nigeria2015-jonathan-wants-buhari-disqualified.html|title=#Nigeria2015: Jonathan wants Buhari disqualified|date=11 January 2015|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=19 January 2015|archive-date=18 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118024219/http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/174654-nigeria2015-jonathan-wants-buhari-disqualified.html|url-status=live}}</ref> E wiyde winndannde teskinnde ndee, ngam waawde suɓaade hooreejo leydi, neɗɗo ina foti « jaŋngude ko famɗi fof tolno seedantaagal Duɗal walla ko nanndi heen ». Buhari waawaano hokkude hay hujja gooto, o wiyi o majjini koppiiji dipolomaaji makko asliiji nde galle makko yani caggal nde o fooli laamu e hitaande 1985.<ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/174654-nigeria2015-jonathan-wants-buhari-disqualified.html|title=#Nigeria2015: Jonathan wants Buhari disqualified|date=11 January 2015|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=19 January 2015|archive-date=18 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118024219/http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/174654-nigeria2015-jonathan-wants-buhari-disqualified.html|url-status=live}}</ref> E lewru mee 2014, caggal nde sukaaɓe rewɓe janngooɓe [[Chibok]] mbaraa, Buhari ñiŋii no feewi fitinaaji [[Boko haram|Boko Haram]]. O "eeri Naajeeriya'en ngam ɓe ndarna diina, siyaasaaku e kala senngooji goɗɗi ngam ɓe ɗon ƴama fitinaaji ɗi o wi'i ɗi ɗon ƴama yimɓe ɓe ngalaa hakkiilo, ɓe ɗon ƴama juulɓe".<ref>Ajasa, Femi. (8 May 2014) [http://www.vanguardngr.com/2014/05/buhari-boko-haram-youre-bigots-masquerading-muslims/ BUHARI TO BOKO HARAM: You're bigots masquerading as Muslims – Vanguard News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140509023342/http://www.vanguardngr.com/2014/05/buhari-boko-haram-youre-bigots-masquerading-muslims/|date=9 May 2014}}. Vanguardngr.com. Retrieved on 4 November 2016.</ref> E [[lewru]] juko hitaande 2014, Buhari daɗii e bommbooji ɗi [[Boko haram|Boko Haram]] waɗi e nguurndam mum to [[Kaduna]] ; 82 neɗɗo mbaraama heen.<ref>Muhammed, Garba. (24 July 2014) [https://web.archive.org/web/20160821173244/http://uk.reuters.com/article/uk-nigeria-violence-idUKKBN0FS19N20140723 Suicide bombs in Nigeria's Kaduna kill 82, ex-leader Buhari targeted] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821173244/http://uk.reuters.com/article/uk-nigeria-violence-idUKKBN0FS19N20140723|date=21 August 2016}} [[Reuters]]. Uk.reuters.com. Retrieved on 4 November 2016.</ref> E [[lewru]] Duujal hitaande 2014, Buhari fodani ɓesdugo kisal nder leydi [[Naajeeriya]] to o suɓaama hooreejo lesdi.<ref>[https://www.voanews.com/a/nigeria-opposition-leader-vows-to-improve-security/2557090.html Nigeria Opposition Leader Vows to Improve Security] . Voanews.com (12 December 2014). Retrieved on 4 November 2016.</ref> Caggal ngolɗoo bayyinaango, jaɓgol Buhari ɓeydiima no feewi, ko ɓuri heewde ko sabu Jonathan ina nanndi e waasde waawde haɓaade Boko Haram. Buhari waɗi kisal nder leydi e momtude fedde nde, ko huunde e geɗe teeŋtuɗe e nder kampaañ makko. E [[lewru]] Yarkomaa 2015, fedde wiyeteende "Mouvement pour l'émancipation du delta du Niger" (MEND) jaɓi Buhari.<ref>{{Cite news|url=http://www.punchng.com/news/mend-replies-pdp-says-buhari-best-candidate/|title=MEND replies PDP, says Buhari best candidate|date=9 January 2015|newspaper=[[The Punch]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110195931/http://www.punchng.com/news/mend-replies-pdp-says-buhari-best-candidate/|archive-date=10 January 2015|df=dmy-all}}</ref> E [[lewru]] feebariyee 2015, hooreejo leydi [[Naajeeriya]] ɓooyɗo, hono [[Olusegun Obasanjo]], yalti e lannda PDP, o jaɓi Buhari.<ref>{{cite web|url=http://www.rfi.fr/afrique/20150218-nigeria-ex-president-olusegun-obasanjo-lache-goodluck-jonathan-pdp-apc-boko-haram-presidentielle/|title=Nigeria: l'ex-président Olusegun Obasanjo lâche Goodluck Jonathan|date=18 February 2015|access-date=4 March 2015|publisher=RFI|archive-date=10 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310123841/http://www.rfi.fr/afrique/20150218-nigeria-ex-president-olusegun-obasanjo-lache-goodluck-jonathan-pdp-apc-boko-haram-presidentielle/|url-status=live}}</ref> Ñalnde 31 mars, Jonathan noddi Buhari ngam jaɓde e jaarnaade mo e suɓagol makko hooreejo leydi.<ref name="telegraph">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/nigeria/11507102/Muhammadu-Buhari-claims-victory-in-Nigerias-presidential-elections.html|title=Muhammadu Buhari claims victory in Nigeria's presidential elections|work=The Telegraph|author=Colin Freeman|date=31 March 2015|access-date=31 March 2015|archive-date=1 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401021040/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/nigeria/11507102/Muhammadu-Buhari-claims-victory-in-Nigerias-presidential-elections.html|url-status=live}}</ref> Buhari hunnaama ñalnde 29 [[lewru]] Mbooy hitaande 2015 e nder kewu ngu ko famɗi fof 23 hooreejo leydi e laamu tawtoraama.<ref>{{Cite web|title=Historic succession complete as Buhari is sworn in as the president of Nigeria {{!}} Nigeria {{!}} The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2015/may/29/historic-succession-complete-buhari-sworn-in-nigerian-president|access-date=17 September 2023|website=amp.theguardian.com|date=29 May 2015}}</ref> === Udditgol ɗiɗaɓol === ''Inauguration'' ɗiɗaɓo Buhari bana hooreejo lesdi [[Naajeeriya]] 15ɓo, e hooreejo lesdi 4ɓo nder lesdi [[Naajeeriya]] nayaɓre waɗii nyande Alarba, 29 May 2019, ɓaawo suɓol hooreejo lesdi [[Naajeeriya]] 2019 e maande fuɗɗam manndaa ɗiɗaɓo e ragare duuɓi nayi ɗi Muhammadu Buhari vijo hooreejo lesdi e Ye11.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Presidential Elections Results 2019|url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-f0b25208-4a1d-4068-a204-940cbe88d1d3|date=26 February 2019|access-date=23 May 2023|website=[[BBC News]]|archive-date=4 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104082004/https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-f0b25208-4a1d-4068-a204-940cbe88d1d3|url-status=live}}</ref> Ko ngol woni go’o ko ngol woni go’o ko hooreejo leydi [[Naajeeriya|Najeriya]], e 6ɓo e nder leydi [[Naajeeriya|Najeriya]].<ref>{{cite web|url=https://fmic.gov.ng/inauguration-of-president-muhammadu-buhari-as-president-professor-yemi-osinbajo-as-vice-president-of-the-federal-republic-of-nigeria/|title=2019 Presidential Inauguration Ceremony|last1=Oyeyemi|first1=Tunji|date=29 May 2019|publisher=FMIC|access-date=23 May 2023}}</ref><ref name="speech">{{Cite news|last1=Erezi|first1=Dennis|title=Buhari sworn in for second term|url=https://guardian.ng/news/buhari-sworn-in-for-second-term/|location=Lagos, Nigeria|date=29 May 2019|access-date=23 May 2023|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> Juulde hunnde laamu nguu waɗi ko to nokku biyeteeɗo ''Eagle Square to'' [[Abuja]], laamorgo leydi ndii. Ardiiɗo kiitaaji joonde diidaaɗi lesdi [[Tanko Muhammad]] waɗi hunnde hooreejo lesdi Buhari e cukko hooreejo lesdi [[Yemi Osinbajo]]. Haala udditgol aadaaji ka waɗaaka.<ref name="speech2">{{Cite news|last1=Erezi|first1=Dennis|title=Buhari sworn in for second term|url=https://guardian.ng/news/buhari-sworn-in-for-second-term/|location=Lagos, Nigeria|date=29 May 2019|access-date=23 May 2023|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> == Hooreejo leydi (2015-2023) == Kabaruuji goɗɗi: Hooreejo leydi [[Muhammadu Buhari]] Faggudu nduu ina yahra e 0,9% gila e laamu nguu, e hitaande 2020, ŋakkeende golle ina tolnoo e 23%, tawi miliyoŋaaji ina naata e baasal.<ref>{{Cite news|url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2019/05/30/nigerians-got-poorer-in-muhammadu-buharis-first-term|title=Nigerians got poorer in Muhammadu Buhari's first term|newspaper=The Economist|access-date=26 March 2020|issn=0013-0613|archive-date=26 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326160508/https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2019/05/30/nigerians-got-poorer-in-muhammadu-buharis-first-term|url-status=live}}</ref> Gila hitaande 2015, Buhari majjii wallitooɓe sabu neɗɗaagu makko ngu o yi’ata ngu alaa semmbe e ƴettude kuule ɗe o miijii.<ref name="ebe">{{Cite journal|last=Obadare|first=Ebenezer|year=2019|title=Introduction: Nigeria – Twenty years of civil rule|journal=African Affairs|volume=121|issue=485|pages=e75–e86|doi=10.1093/afraf/adz004}}</ref> === Ngaska === Wasiya'en Buhari mawɓe ɗon mari: ɓiɗɗo mawniiko'en [[Mamman Daura]], jom filu [[Ismaila Isa Funtua]], ardiiɗo siyaasaaku [[Baba Gana Kingibe]], [[Abba Kyari]] hooreejo kuuɗe hooreejo lesdi; e gila e daawal cakkitiingal manndaa makko gadano, [[Boss Mustapha]] Sekereteer laamu Fedde nde.<ref name="vol60">{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}</ref> Doole kabine makko cooyngal caggal nde o heɓi laamu ɗiɗaɓuru, Buhari hollitii ɓural makko e terɗe kabine ɗaɓɓooɓe batuuji walla diisnondiral ngam ardude e ɗeen ɗaɓɓaande rewrude e hooreejo gollordu walla rewrude e binndoowo laamu.<ref name="vol602">{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}</ref> Gila e Republique nayaɓere, golle jaagorɗe ina ɗaɓɓi e sariya wonde ina njogii mbaadi etno-demokaraasi fedde nde, tawa ina waɗi jaagorde lomto kala dowla fedde nde. Gagga mum ko batte miijooji politik ko huunde himmunde e toɗɗagol jaagorɗe ngam wonde ardiiɓe lanndaaji nokkuuji ɗi ngalaa jotondiral ngam heɓde golle kabine.<ref name="vol603">{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}</ref> Nominaasiyoŋ nder kabine Buhari ɗon mari bawɗe dow ɗi'i miijooji siyaasaaku e boo ɓadaaki hooreejo lesdi e kabine maako nder.<ref name="vol604">{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}{{Cite journal|date=30 August 2019|title=Executive exerts its privilege|url=https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|journal=Africa Confidential|language=en|volume=60|issue=17|access-date=23 October 2019|archive-date=3 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003053134/https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/12727/Executive_exerts_its_privilege|url-status=live}}</ref> E lewru ut 2019, hooreejo leydi ndi innitiri kabine mum ko ɓuri heewde e terɗe worɓe tawi duuɓi mum en ko 60, tawi ko gollotooɓe politik walla ɓadtiiɓe hooreejo leydi ndi ɓuri heewde heen.<ref name="gang">{{Cite journal|date=26 July 2019|title=The Gang of 43 breaks cover|url=https://www.africa-confidential.com/article/id/12703/The_Gang_of_43_breaks_cover|journal=African Confidential|language=en|volume=60|access-date=23 October 2019|archive-date=1 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101173158/https://www.africa-confidential.com/article/id/12703/The_Gang_of_43_breaks_cover|url-status=live}}</ref> Kabinee oo ina waɗi guwerneeruuji ɗiɗo alɗuɓe ummoriiɓe to Delta Niger, [[Timipre Sylva]] e [[Godswill Akpabio]] ɓe ngonnoo ko e fuɗɗoode lannda luulndo PDP e jaagorɗe sappo e nayo keɓtinaaɗe ɗe won heen ñaawooɓe mbiyata ko ɓe mbaɗaani golle moƴƴe walla ɓe njokkondirii e hooreejo leydi ɓennuɗo bonɗo.<ref name="gang2">{{Cite journal|date=26 July 2019|title=The Gang of 43 breaks cover|url=https://www.africa-confidential.com/article/id/12703/The_Gang_of_43_breaks_cover|journal=African Confidential|language=en|volume=60|access-date=23 October 2019|archive-date=1 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101173158/https://www.africa-confidential.com/article/id/12703/The_Gang_of_43_breaks_cover|url-status=live}}</ref> === Jam baandu === E lewru mee 2016, Buhari woppii njillu mum balɗe ɗiɗi to [[Lagos]] ngam udditde eɓɓooji e nder diiwaan hee kono o lomtii ɗum ko cukko hooreejo leydi ndii, hono [[Yemi Osinbajo]], caggal nde o holliti "ñawu noppi" ngu tuumaama ko ñawu Ménière.<ref>{{cite news|last=Adetayo|first=Olalekan|date=22 May 2016|title=Buhari cancels two-day state visit to Lagos|location=[[Abuja]]|url=http://punchng.com/buhari-cancels-two-day-state-visit-lagos/|access-date=30 June 2016|archive-date=27 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160627153104/http://punchng.com/buhari-cancels-two-day-state-visit-lagos/|url-status=live|newspaper=[[The Punch]]}}</ref> Ñalnde 6 [[lewru]] nduu, Buhari yahi leydi Angalteer ngam ɗaɓɓude safaara.<ref>{{cite news|last=Nwabughuiogu|first=Levinus|date=6 June 2016|title=Buhari heads to London for medical treatment|url=http://www.vanguardngr.com/2016/06/buhari-heads-london-medical-treatment/|location=Lagos, Nigeria|access-date=30 June 2016|archive-date=11 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160711005842/http://www.vanguardngr.com/2016/06/buhari-heads-london-medical-treatment/|url-status=live|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref><ref>{{cite news|last=Ifijeh|first=Martins|date=9 June 2016|title=Nigeria: Meniere's Disease and Buhari's Health|work=[[Thisday]] Live|publisher=All Africa|url=http://allafrica.com/stories/201606090823.html|access-date=30 June 2016|archive-date=15 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160615002826/http://allafrica.com/stories/201606090823.html|url-status=live}}</ref> Ɗum waɗi balɗe seeɗa caggal nde kaaldiiɗo hooreejo leydi ndii, hono [[Femi Adesina|Femi Adesina,]] wiyi wonde Buhari ina "fotnoo fiɗtaandu" e "hale e ɓernde", ɗum noon ko mettere mawnde e ñiŋooje ummoraade e annduɓe politik e almudɓe mum.<ref>{{cite news|title=Buhari Travelled Abroad Over Poor Health – Nigerians|work=[[Naij]]|url=https://www.naij.com/388658-buhari-travelled-abroad-over-poor-health-nigerians.html|access-date=30 June 2016|archive-date=20 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820114334/https://www.naij.com/388658-buhari-travelled-abroad-over-poor-health-nigerians.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Rahman|first=Tunde|date=11 June 2016|title=On President Buhari's Health|url=http://www.thisdaylive.com/index.php/2016/06/11/on-president-buharis-health/|access-date=30 June 2016|archive-date=27 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160627174256/http://www.thisdaylive.com/index.php/2016/06/11/on-president-buharis-health/|url-status=live|newspaper=[[This Day]]}}</ref><ref>{{cite news|last=Kolawole|first=O'Femi|date=7 June 2016|title=President Buhari's health and Aso Rock lies|url=https://www.thecable.ng/president-buharis-health-aso-rock-lies|access-date=30 June 2016|archive-date=8 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160608133442/https://www.thecable.ng/president-buharis-health-aso-rock-lies|url-status=live|newspaper=[[TheCable]]}}</ref> E lewru feebariyee 2017, caggal ko siforaa ko "ƴeewndo safaara kuuɓtodinngo" to leydi Angalteer,<ref>{{cite web|title=Muhammadu Buhari extends medical leave in UK|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/02/muhammadu-buhari-medical-leave-uk-170206042202525.html|access-date=6 February 2017|website=Aljazeera|archive-date=6 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206163247/http://www.aljazeera.com/news/2017/02/muhammadu-buhari-medical-leave-uk-170206042202525.html|url-status=live}}</ref> Buhari ɗaɓɓiri parlemaa yo ɓeydu balɗe safaara mum ngam faddaade njeñtudi ƴeewndo.<ref>{{cite web|title=Buhari fails to return – New Telegraph Nigerian Newspaper|url=https://newtelegraphonline.com/news/buhari-fails-return/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170208041432/https://newtelegraphonline.com/news/buhari-fails-return/|archive-date=8 February 2017|access-date=7 February 2017}}</ref> Biro makko rokkaani heen humpitooji goɗɗi ko fayti e ngonka cellal makko, walla ñalngu ngu o foti artude.<ref>{{cite web|title=Muhammadu Buhari extends medical leave in UK|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/02/muhammadu-buhari-medical-leave-uk-170206042202525.html|access-date=6 February 2017|website=Aljazeera|archive-date=6 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206163247/http://www.aljazeera.com/news/2017/02/muhammadu-buhari-medical-leave-uk-170206042202525.html|url-status=live}}</ref> Ñalnde 8 [[lewru]] feebariyee, hooreejo leydi Buhari e hoore mum siifondiri ɓataake feewde e hooreejo leydi [[Naajeeriya]] ngam jeertinde ɗum ɓeydugol balɗe makko hitaande kala, o acci cukko hooreejo leydi makko e dow ballal.<ref>Ismail Mudashir, [https://web.archive.org/web/20170212102522/http://www.dailytrust.com.ng/news/general/i-won-t-return-until-doctors-are-satisfied-buhari/184892.html "I won’t return until doctors are satisfied – Buhari"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170212102522/http://www.dailytrust.com.ng/news/general/i-won-t-return-until-doctors-are-satisfied-buhari/184892.html|date=12 February 2017}}, ''Daily Trust'', 12 February 2017.</ref><ref>[http://thenationonlineng.net/cant-return-home-now-buhari/ "Why I can’t return home now, by Buhari"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170213141408/http://thenationonlineng.net/cant-return-home-now-buhari/|date=13 February 2017}}, ''The Nation''</ref><ref>[https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/223218-exclusive-i-wont-return-doctors-satisfied-buhari.html "XCLUSIVE: I won’t return until doctors are satisfied — Buhari"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170213164343/http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/223218-exclusive-i-wont-return-doctors-satisfied-buhari.html|date=13 February 2017}}, ''Premium Times'', 11 February 2017.</ref> Ɓaawo o wala balɗe 51 haa laamu, Ardiido Buhari hooti lesdi [[Naajeeriya]]. O ari ko e laana ndiwoowa [[Kaduna]] subaka ñalnde 10 marse.<ref>{{Cite news|author=adekunle|date=10 March 2017|title=Ag. President, others receive Buhari in Presidential Villa|url=http://www.vanguardngr.com/2017/03/ag-president-others-receive-buhari-in-presidential-villa/|location=Lagos, Nigeria|access-date=11 April 2017|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|archive-date=10 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310095225/http://www.vanguardngr.com/2017/03/ag-president-others-receive-buhari-in-presidential-villa/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Comrade|first=Ameh|date=10 March 2017|title=Buhari returns to Nigeria|url=http://dailypost.ng/2017/03/10/breaking-buhari-returns-nigeria/|location=Lagos, Nigeria|access-date=11 April 2017|newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|archive-date=10 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310084839/http://dailypost.ng/2017/03/10/breaking-buhari-returns-nigeria/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=10 March 2017|title=UPDATED: Buhari arrives Nigeria|url=http://www.premiumtimesng.com/news/225725-updated-buhari-arrives-nigeria.html|access-date=11 April 2017|newspaper=[[Premium Times]]|archive-date=10 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310112107/http://www.premiumtimesng.com/news/225725-updated-buhari-arrives-nigeria.html|url-status=live}}</ref> Hay so tawii humpitooji ina pamɗi e nder dumunna mo o woni to [[Londres]], o naatnaa e fotooje ñalnde 9 marse omo hawra e diine ɓurɗo mawnude e nder dental Angalteer, hono Arɗo diineeji Canterbury biyeteeɗo [[Justin Welby]].<ref>{{cite news|date=10 March 2017|title=Nigeria President Buhari: I've never been so sick|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-39228656|access-date=11 April 2017|archive-date=13 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413143509/http://www.bbc.com/news/world-africa-39228656|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Muhammadu Buhari returns home from London medical leave|work=Nigeria News|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/03/muhammadu-buhari-returned-home-state-media-170310065849423.html|access-date=11 April 2017|publisher=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|archive-date=10 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310125927/http://www.aljazeera.com/news/2017/03/muhammadu-buhari-returned-home-state-media-170310065849423.html|url-status=live}}</ref> Cukko hooreejo leydi ndi, [[Yemi Osibanjo]], woni hooreejo leydi ndi, tawi hooreejo leydi ndi ina jokki e cellal mum to [[Abuja]].<ref>{{Cite news|date=10 March 2017|title=Breaking: Osinbajo remains Acting President, says Buhari|url=http://www.vanguardngr.com/2017/03/breaking-need-rest-says-buhari/|location=Lagos, Nigeria|access-date=11 April 2017|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|archive-date=10 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310112931/http://www.vanguardngr.com/2017/03/breaking-need-rest-says-buhari/|url-status=live}}</ref> Hooreejo leydi ndii ina ŋakki e jeewte mawɗe e nder laamuuji e nder renndo, ko ina wona lebbi ɗiɗi tan caggal nde o arti e laamu ummoraade Angalteer. E nder haala cakkitiika kaa, o tawtoraaka batu Diisnondiral Fedde Ngenndiije Dentuɗe (FEC), kewu ñalngu golloowo yuɓɓinaangu to ''Eagle Square to'' [[Abuja]] ñalnde 15 mee 2017.<ref>{{Cite news|date=1 May 2017|title=#WhereIsBuhari: President Buhari Absent From May Day Rally|url=http://saharareporters.com/2017/05/01/whereisbuhari-president-buhari-absent-may-day-rally|location=New York City, United States|access-date=21 August 2017|newspaper=[[Sahara Reporters]]|archive-date=9 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809185308/http://saharareporters.com/2017/05/01/whereisbuhari-president-buhari-absent-may-day-rally|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Nathaniel|first=Soonest|date=2 May 2017|title=Panic over Buhari's health: OBJ, IBB, Abdulsalami to meet secretly in Minna|url=https://www.naij.com/1102293-panic-buharis-health-obj-ibb-abdulsalami-meet-secretly-minna.html|access-date=21 August 2017|website=naij.com|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803220218/https://www.naij.com/1102293-panic-buharis-health-obj-ibb-abdulsalami-meet-secretly-minna.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=2 May 2017|title=Falana & Civil Society Leaders Urge President Buhari to take Medical Leave|url=https://www.bellanaija.com/2017/05/falana-civil-society-leaders-urge-president-buhari-to-take-medical-leave/|website=BellaNaija|access-date=2 May 2017|archive-date=2 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170502134625/https://www.bellanaija.com/2017/05/falana-civil-society-leaders-urge-president-buhari-to-take-medical-leave/|url-status=live}}</ref> Miijooji ko faati e cellal hooreejo leydi ndii ina cirƴa e nder renndo ngo e nder balɗe garooje caggal nde hooreejo leydi ndii Buhari yiɗi "gollaade e galle".<ref>{{cite web|date=26 April 2017|title=Buhari To Work From Home Today • Channels Television|url=https://www.channelstv.com/2017/04/26/buhari-to-work-from-home-today/|access-date=21 August 2017|website=channelstv.com|archive-date=12 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812133228/http://www.channelstv.com/2017/04/26/buhari-to-work-from-home-today/|url-status=live}}</ref> Woɓɓe nder yimɓe mawɓe lesdi [[Naajeeriya]] ɗon ƴama hooreejo lesdi man ngam o hoosa balɗe juutɗe ngam nyawdugo,<ref>{{cite news|date=2 May 2017|title=Nigeria's President Buhari urged to take medical leave|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-39778012|access-date=21 August 2017|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803215010/http://www.bbc.com/news/world-africa-39778012|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=1 May 2017|title=Buhari's health needs urgent medical attention – Falana|url=http://dailypost.ng/2017/05/01/buharis-health-needs-urgent-medical-attention-falana/|location=Lagos, Nigeria|access-date=21 August 2017|newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803212523/http://dailypost.ng/2017/05/01/buharis-health-needs-urgent-medical-attention-falana/|url-status=live}}</ref> ɓe ɗon holla o ɗon mari bawɗe waɗugo limngal yimɓe nder asaweeje ɗiɗi.<ref>{{cite web|date=2 May 2017|title=Muhammadu Buhari: Nigeria"s President urged to take medical leave|url=http://pulse.ng/local/muhammadu-buhari-nigerias-president-urged-to-take-medical-leave-id6612668.html|access-date=21 August 2017|website=pulse.ng|archive-date=29 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829010945/http://www.pulse.ng/local/muhammadu-buhari-nigerias-president-urged-to-take-medical-leave-id6612668.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Bolashodun|first=Oluwatobi|date=28 April 2017|title=BREAKING: President Buhari absent at Friday Juma'at prayer in Aso Villa|url=https://www.naij.com/1101886-breaking-president-buhari-absent-juma-prayer-aso-villa.html|access-date=21 August 2017|website=naij.com|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803222157/https://www.naij.com/1101886-breaking-president-buhari-absent-juma-prayer-aso-villa.html|url-status=live}}</ref> Hooreejo leydi Buhari kadi ummii leydi [[Naajeeriya]] ngam ƴeewde cellal mum to [[London]] ñalnde 7 [[lewru]] Mbooy hitaande 2017.<ref>{{cite news|date=8 May 2017|title=Again, Buhari travels to UK for check-up, hands over to Osinbajo|url=http://www.vanguardngr.com/2017/03/buharill-still-travel-london-medicals-presidency/|location=Lagos, Nigeria|access-date=10 May 2017|archive-date=12 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170512002747/http://www.vanguardngr.com/2017/03/buharill-still-travel-london-medicals-presidency/|url-status=live|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> Hooreejo leydi Buhari warti lesdi [[Naajeeriya]] diga siwtaare maako haa lesdi Biritaniya balɗe 104 ɓaawo o dilli, nyande 19 lewru Ogost 2017.<ref>{{Cite web|title=Buhari returns after lengthy UK medical treatment|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/08/nigeria-buhari-return-lengthy-uk-treatment-170819134302820.html|access-date=21 August 2017|website=www.aljazeera.com|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820230206/http://www.aljazeera.com/news/2017/08/nigeria-buhari-return-lengthy-uk-treatment-170819134302820.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Adeshida|first1=Abayomi|last2=Agbakwuru|first2=Johnbosco|last3=Nwabughiogu|first3=Levinus|last4=Ajayi|first4=Omeiza|title=After 104 days on medical vacation…Finally, Buhari returns|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/104-days-medical-vacation-finally-buhari-returns/|location=Lagos, Nigeria|access-date=31 August 2017|archive-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831215926/https://www.vanguardngr.com/2017/08/104-days-medical-vacation-finally-buhari-returns/|url-status=live}}</ref> Ñalnde 8 [[lewru]] nduu, Buhari ummiima leydi [[Naajeeriya]] fayde [[London]] ngam ƴeewndaade cellal mum, nde o arti e USA ; e o arti ñalnde alet 11 [[lewru]] mbooy hitaande 2018.<ref>{{cite news|title=Buhari returns from UK medical trip|url=http://www.punchng.com/buhari-returns-from-uk-medical-trip/|access-date=12 May 2018|archive-date=11 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511232111/http://www.punchng.com/buhari-returns-from-uk-medical-trip/|url-status=live|newspaper=[[The Punch]]}}</ref> === Faggudu === Buhari wonnoo ko suɓngo welngo wonande Naajeeriyankooɓe heewɓe sabu jikku mo o yi’ata mo bonnataa.<ref name=":0">{{cite journal|last1=Obadare|first1=Ebenezer|journal=Current History|date=May 2017|volume=116|issue=790|url=http://www.currenthistory.com/Article.php?ID=1414|title=Perspective: A Nigerian President's Disappointing Return|doi=10.1525/curh.2017.116.790.194|archive-date=14 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180214142500/http://www.currenthistory.com/Article.php?ID=1414}}</ref> Nde Buhari heɓi laamu, mo meeɗiino mooftude ballal mum e wooteeji tati ɓennuɗi ɗii, o leeltinii hollirde anniya makko ngam safrude caɗeele ɗe o haali e nder kampaañ makko. Pellital fuɗɗoraade ajendaaji makko politik nder leydi hono innde ardiiɓe kabine ƴetti lebbi jeegom,<ref name=":02">{{cite journal|last1=Obadare|first1=Ebenezer|journal=Current History|date=May 2017|volume=116|issue=790|url=http://www.currenthistory.com/Article.php?ID=1414|title=Perspective: A Nigerian President's Disappointing Return|doi=10.1525/curh.2017.116.790.194|archive-date=14 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180214142500/http://www.currenthistory.com/Article.php?ID=1414}}</ref> tawi noon ƴettugol bidsee 2016 e 2017 ina leeltini sabu hareeji nder leydi. E hitaande arandeere nde Buhari ardi, [[Naajeeriya]] heɓi ustaare coggu ngu, ɗum waɗi ustaare faggudu.<ref>{{Cite news|date=31 March 2011|title=Muhammadu Buhari, Nigeria's 'new broom' president in profile|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-12890807|access-date=13 December 2022|archive-date=30 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120830020742/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12890807|url-status=live}}</ref> Ngam heɓugo ceede ngam ustugo soynde ceede ngam heɓugo ceede ngam ɓesdugo budget kapitaal, Buhari yahi haa lesɗe 20 ngam ɗaɓɓitugo ceede.[15 Ndeen noon, dokkal bidsee yaajde ngam wallitde gollorɗe ɗee, artiraa e ñalngu goɗɗo.[155] E hitaande adannde laamu nguu, Naira, kaalis leydi Najeriya, ustii e nder luumo ɓaleejo, ɗum addani luural hakkunde njulaagu laamu nguu e njulaagu ɓaleejo.[156] Ko ɗum waɗi ŋakkeende kaalis leydi ndii, yanii e njulaagu keewngu haa arti noon e yeeyooɓe petroŋ. Kono noon, luural hakkunde tolnooji laamu e tolnooji luumo ɓaleejo udditii fartaŋŋe wonande yimɓe jokkondirɓe no feewi ngam waɗde arbitraas, waɗde ko ina ƴattoo natal hooreejo leydi ndii ngam haɓaade fenaande.[157] E lewru mee 2016, laamu nguu hollitii ɓeydagol coggu pompe petroŋ laawɗuɗo ngam ustude ŋakkeende kaalis sabu ŋakkeende kaalis caggal leydi.[158] E hitaande 2016, faggudu leydi ndii ustiima fotde 1,6% e hitaande 2017, ɓeydagol faggudu leydi ndii ina ɗaminaa maa won ko famɗi. Laamu Buhari gadano e laamu nguu hawri ko e ustaare coggu petroŋ nannduɗo e laamu makko ɗiɗaɓuru kono laamu makko hollirtaa darnde tiiɗnde ngam feewnude jolɗe laamu.[157] Bidjet 2018 hollitii politik fiskaal yaajɗo e kaalis baɗaaɗo e eɓɓooji njuɓɓudi ko wayi no laabi strateeji, ponte e jolngooji.[159] Gila ɓeydagol faggudu ummoraade e ustaare 2016, ƴellitaare leelnde ina addana leydi ndii caggal hoɗdiiɓe mum heewɓe e duunde he e ɓeydagol PIB. Toɓɓe ŋakkeende golle ina keddii e toowde e kala golle ngam ɓeydude ngalu ngu wonaa petroŋ moƴƴaani tawa ngalu laamu nguu ina waɗi heen geɗal mawngal e bidsee mum hitaande kala ko yowitii e ñamaale sarwisaaji.[160] Buhari e ballal hooreejo Banki Cakaari fuɗɗi dabareeji ngam ɓesdugo kuuɗe ndemri bee nanta lobbingo bankiiji feere-feere ngam hokkugo ceede ko hewti ceede lesdi ndi'i e limngal laamu ngam nastinugo kuuje nyamdu ɗe ndema nder lesdi ndi'i. E manndaa makko ɗiɗaɓo, jaagorde bidsee, Udo Udoma e jaagorgal njulaagu, Enemalah, kamɓe ɗiɗo fof ɓe njiɗi ko rimɗinde, ɓe ngartiraaka.[120] Laamu nguu jokki e golloraade mbayliigu nguu e nder manndaa ɗiɗaɓo laamu nguu hay so tawii noon ko ƴaañooɓe ɓee mbiyata ko mbayliigu nguu ina waawi waɗde ko ina wona arbitrage abuses e round-tripping e juuɗe cronies laamu nguu.[160] === Wellitaare renndo === E hitaande 2016, Buhari udditi porogaram ngenndiijo ngam wallitde renndo, porogaraam ngenndiijo ngam wellitaare renndo.[161] Porogaram oo sosaa ko ngam waawde feccude jawdi ndii e nder renndo ngo, tawa ina jeyaa heen sukaaɓe, sukaaɓe, e rewɓe. Wonno ko porogaraamuuji nay baɗɗi faayiida ngam haɓaade baasal, ŋakkeende golle e wallitde ɓeydude ƴellitaare faggudu:[162] Taskaram N-Power hokki sukaaɓe Naajeeriya'en janngirde kuuɗe e janngirde, nden boo hokki ɓe ceede lewru fuu ko yotti 30,000 Naira Naajeeriya (83.33 Dollars Amerika). Npower ko taskaramji limngal rento ɗi hooreejo lesdi Muhammadu Buhari fuɗɗi nyande 8 lewru Juko hitaande 2016 ngam ɓesdugo kuuɗe sukaaɓe. Eɓɓaande ndee sosaa ko e mbaadi kuuɓtodinndi e porogaraam ngenndiijo (Investissement Social Social) ngam ustude heblo keɓgol karallaagal e mahngo mbaawkaaji e nder naftortooɓe. Porogaraam (Conditional Cash Transfer Program) (CCTP) ina wallita no feewi e ɓurɓe waasde, e rokkude kaalis wonande ɓeen wonɓe e fedde ɓurnde famɗude ngalu, wallitde ustude baasal, moƴƴinde nguura e jogaade hoore mum, e wallitde ƴellitaare e ɓeydude ñaamde.[163] Porogaraam gollordu e doole laamu (GEEP) ko porogaram gollordu njulaagu (micro-lending) jowitiingu e remooɓe, yeeyooɓe tokosɓe e rewɓe luumooji tawa ina njogii fotde. Ndee ɗoo taskaram hokki nyamaande nde walaa ceede ngam heɓugo nafuuda, walliti ngam ustugo ceede fuɗɗam kuuɗe filu nder lesdi Naajeeriya. Porogaraamuuji ɗii ko : Moni njulaagu, Moni luumo e Moni remoowo. Porogaraam ngenndiijo ñamri duɗe (NHGSF) etinooma ɓeydude binnditagol duɗe ɗee e rokkude sukaaɓe duɗe ɗee ñaamdu tawa ko e njoɓdi, haa teeŋti noon e wonɓe e diiwanuuji baasal e ɗi ngalaa nguura. Porogaraam oo golliima e remooɓe nokkuuji ɗii, fawaade e semmbinde rewɓe e nder coodguuli, mahde renndo ngoo e jokkude ƴellitaare faggudu gila e ndema haa e taabal. Ko adii fof, porogaraam oo ina yuɓɓinee gila e biro cukko hooreejo leydi ndii, hono Yemi Osinbajo, haa hitaande 2019, nde porogaraam oo artiraa e ministeer keso oo, ko feewti e neɗɗankaagal, njuɓɓudi musiiba e ƴellitaare renndo, e gardagol Sadiya Umar Farouq. E nder konngol makko ñalnde jeytaare leydi ndii e hitaande 2019, hooreejo leydi ndii hollitii wonde dille ɗee ina poti waɗde porogaraamuuji ɗii e nder juɓɓule.[164] === Haɓde e fenaande === Winndannde mawnde: Hare Buhari ngam haɓaade fenaande Nafoore balmi nde 2 miliyaar dolaar feeñninaama ɓaawo ciimtol cakkitiingol goomu wiɗitaaki Buhari dow sooduki balmi les laamu Goodluck Jonathan. Ciimtol goomu nguu hollitii njoɓdi ɓeydaandi e bidsee ko ina tolnoo e miliyaaruuji N643,8 e ɓeydagol njoɓdi fotde miliyaaruuji 2,2 dolaar e nder feccere kaalis leydi ngoɗndi e les njiimaandi Goodluck Jonathan. Wiɗtooji gadani kollitii wonde fotde miliyaaruuji ɗiɗi dolaar ina waawi yoɓeede ngam soodde kaɓirɗe ngam haɓaade fedde Boko Haram to leydi Najeriya. Ciimtol wiɗto ngol hollitii wonde fotde miliyaaruuji 2,2 dolaar ina yoɓaa e biro jaagorgal ko feewti e kisal ngenndiwal e nder soodgol kaɓirɗe ngam haɓaade njiyaagu, kono ɗum yoɓaaka e faandaare nde kaalis oo yoɓaa. Wiɗtooji dow ngal nanondiral ngal rewaani laawol, waɗii nannguki Sambo Dasuki, gonnooɗo jaagorgal ko feewti e kisal leydi ndii, caggal ɗuum o siftini yimɓe mawɓe Naajeeriya wonɓe e nanondiral ngal. Ɓeen limtaaɓe e nanngaaɓe ina jeyaa heen Raymond Dokpesi, hooreejo fedde DAAR Communications Plc, Attahiru Bafarawa, gonnooɗo guwerneer diiwaan Sokoto, e Bashir Yuguda, gonnooɗo jaagorgal leydi ndii, hono Alex, Azubuike Ihejirika, hooreejo konu Air Chief Nunasude, Attahiru the Nunasude Badeh e politikaaji keewɗi goɗɗi cifaama.[165] Ñalnde 21 lewru Duujal hitaande 2016, ministeer kaalis laamu nguu hollitii wonde ina jogori waɗde politik njulaagu nguu, tawi njoɓdi mum ko 2,5%–5%.[166] Faandaare ndee wonnoo ko heɓde humpitooji walla humpitooji jowitiiɗi e : ŋakkeende kuule kaalis, ŋakkeende njuɓɓudi kaalis e jawdi laamu, ŋakkeende kaalis, fenaande, e gujjugol.[167] E lewru suwee 2016, hooreejo leydi Buhari naati e ƴattooje mawɗe caggal nde ciimtol jaaynde tawi omo huutoroo konngol ngol o huutorii ngol, e nder udditgol kampaañ ngam ƴellitde ngenndi ndii, tawi ina wiyee « Waylo fuɗɗotoo ko e am ». Haala kaa caggal mum tawaama ina ittaa e haala gonnooɗo hooreejo leydi Amerik e hitaande 2009, hono Barak Obama.[168][169] Hooreejo leydi ndi caggal mum yaafnii, o wiyi wonde fenaande ndee ko "gollotooɓe ɓurɓe yaawde" ngaddi ɗum, "ɓeen waɗɓe heen ɓee" maa ñaawee.[170][171] Kono, yontere wootere caggal ɗuum, cukko hooreejo e nder suudu sarɗiiji jokkondirɗo e haala kaa, artiraa e golle mum, hooreejo leydi ndi hollitii wonde o ƴettii peeje ngam haɗde ɗum waɗde ko wayi nii, e huutoraade kuutorɗe dijital ngam yiytude fenaande.[172] E lewru mee 2018, Komitiiru Faggudu e Kaalis (EFCC), fedde haɓantoonde njulaagu e nder leydi Najeriya, hollitii wonde 603 neɗɗo Naajeeriya ñaawaama sabu njulaagu gila Buhari heɓi laamu e hitaande 2015.[173] EFCC anndini kadi ko adii fof e nder daartol leydi Naajeeriya, ñaawooɓe e mawɓe konu ina heen mawɓe sarwisaaji retireede ina ñaawee sabu fenaande.[173] Ñaawooje ɗe keɓii nafoore kadi ko hooreejo EFCC mo Buhari, hono Ibrahim Magu.[173] E laamu Buhari, hooreejo kiitaaji lesdi Naajeeriya Walter Onnoghen, kiitaama haa kiitaaji lesdi Naajeeriya nyande 18 lewru Abriil 2019, ngam bayyinki jawdi fenaande.[174] E lewru Duujal hitaande 2019, Mohammed Bello Adoke, gonnooɗo Jaagorgal Fedde Ngenndiije Dentuɗe, artiraa leydi Najeriya ngam ñaaweede sabu tuumeede fenaande.[175] Kono e lewru Yarkomaa 2020, fedde wiyeteende Transparency International ina rokka leydi Najeriya haa jooni golle seeɗa e nder limto mum ko fayti e njulaagu.[176][177] E lewru Siilo hitaande 2020, Ibrahim Magu hooreejo EFCC nanngaama e juuɗe Departemaa Kuuɓal Dowla (DSS) ngam bonnude ciimtol kisal ko faati e golle makko no laamu Buhari ardii haɓaade fenaande e tuumeede ŋakkeende ngalu. Caggal ɗuum lomtii mo ko Mohammed Umar. E lewru Duujal 2020, Gonnooɗo hooreejo fedde toppitiinde ko fayti e pension, Abdulrasheed Maina, nanngaaɗo to leydi Nijeer koɗdiindi caggal nde o diwi kaalis, o feeñii e ñaawirde Abuja ngam tuumaade ko 12 fenaande e fenaande kaalis.[182] Ali Ndume, senateer lomtotooɗo Borno Sud, nanngaama caggal nde o diwi kaalis kadi.[183] === Geɗe kisal === === Delta Niiseer === Naajeeriya woni leydi ɗiɗaɓiri ɓurndi heewde petroŋ e nder [[Afrik]], petroŋ oo ɓuri heewde ko e diiwaan Nijeer Delta e nder leydi ndii. Duuɓi peewnugol nebam ina njogii batte bonɗe e ndema e liɗɗi rewrude e ɓuuɓri nebam.[184] Laamu nguu fuɗɗiima eɓɓoore ngam wallitde laɓɓinde Ogoniland tawi guwerneeruuji goɗɗi e nder diiwaan hee ina njiɗi setup nannduɗo e oo. HYPREP fuɗɗii ko e hitaande 2005 kono ina leeli fuɗɗaade golle moƴƴitingol to Ogoniland.[184] Ɗum fof e wayde noon, ina woodi haa jooni njanguuji taƴondirɗi e nokkuuji petroŋ ɗi pelle bayɗe no Niger Delta Avengers mbaɗata. Ɗum battinii no feewi e peewnugol petroŋ addani taƴgol njeeyguuji e ngalu laamu.[185] Avengers ina mbaɗa hare ngam ɓeydaade heɓde ndimaagu faggudu e politik.[186] === Juulɓe Shi’a en === Movement islamique lesdi Naajeeriya mo Sheek Ibraahiima Zakzaky ardii, woni gooto nder hukuumaaji lesdi ndi'i ɗi julɓe Shi'a'en ardii. Yimɓe julɓe Naajeeriya ɓuri ɗuuɗugo ko Sunni'en ammaa Shia'en ɗon mari ɗuuɗal nder yimɓe ɗuuɗɓe.[187] Caggal nde dillere nde tuumaama warde hooreejo konu Tukur Buratai e lewru Duujal 2015, base Zakzaky yani e bommbooji, waɗi teemedde maayɓe tawi Zakzaky nanngaama.[187] Zakzaky nanngaama fotde duuɓi jeegom, so wonaa e yahdu safaara balɗe tati to leydi Indiya, haa o woppitaa, o woppitaa e lewru sulyee 2021.[188] === Seernooɓe Biafra === Ƴeew kadi: Ngenndiyaŋkaagal Igbo, Biafra, e fitinaaji e nder Fuɗnaange-rewo leydi Najeriya Fedde seerndiinde, Yimɓe Ɓiɓɓe leydi Biafra e ardorde Nnamdi Kanu wonti fedde mawnde e hitaande 2015 ngam wallitde jeytaare ngam leñol Biafra ceertungol.[187] Republique Biafra mo seerti e mum sosaa ko juuti e nder wolde hakkunde leyɗeele Najeriya. E lewru Oktoobar 2015, Kanu nanngaa ngam tuumeede janfa, nanngugol makko rewi heen ko seppooji ngam salaade nanngugol makko e nder diiwanuuji keewɗi to Fuɗnaange-rewo.[187] Kanu ɓaawo man diwi bail, o doggi haa lesdi feere ngam wallugo ardungal fitinaaji lesɗi haa Fombina-Fuunaange lesdi Naajeeriya ko adi o nannga Interpol, o wartira lesdi Naajeeriya.[189] Buhari yamiri warngo terɗe IPOB ɗe ngalaa kaɓirɗe[190] === Bokko haram === Binndanɗe mawɗe: Bokko Haram e fitinaaji Bokko Haram Gila 2015, hare luulndiinde tuugnorgal ƴettii mbaadi kesiri. E nder heen pelle ɗee peccii e fedde Boko Haram aadaaji nde Abubakar Shekau ardii e Dowla Islaamiyankeejo e nder diiwaan Afrik hirnaange mo Abu Musab al-Barnawi ardii.[191] Pelle goɗɗe ɗe Al Kaydaa walli e nder Magreb lislaam ko wayi no Ansaru, ɗe riiwaa e Mali sabu Operation Serval mo Farayse ardii, peeñii, ngollodii e Boko Haram hay so tawii ko kamɓe ngoni luulndiiɓe ɗum.[192] Ɗuum ɓuri wonde ko e haajuuji, sibu pelle ɗiɗi ɗee mbaawaano riisde leefɗinde koye mum en e haɓde hakkunde mum en.[193] E lewru feebariyee 2020, ko ina tolnoo e teemedde ɗiɗi e capanɗe joyi tergal Ansaru mbaraama e nder njillu polis to Birnin Gwari.[194] E lewru Oktoobar 2016, laamu nguu haaldii e fedde ownooɓe wiyeteende Boko Haram, nde heɓi yoɓde sukaaɓe rewɓe 21 Chibok.[195] Haa lewru Duujal 2016, laamu nguu heɓti ko heewi e leyɗeele ɗe Boko Haram joginoo ko adii ɗuum, caggal nde ɓe keɓi ladde Sambisa, Buhari hollitii wonde Boko Haram foolii e karallaagal. Fitinaaji ɗii ngummii fotde miliyoŋaaji ɗiɗi neɗɗo e nder galleeji mum en e heɓtude gure ɗee hannde ina addana en caɗeele neɗɗankaagal to bannge cellal, jaŋde e ñamri.[196] Ñalnde 6 lewru Mbooy hitaande 2017, laamu Buhari heɓi kadi yoɓde 82 e nder 276 sukaaɓe rewɓe nanngaaɓe e hitaande 2014, ngam waylude ardiiɓe Boko Haram joy.[197] Ñalnde 7 lewru Mbooy hitaande 2017, hooreejo leydi Buhari hawri e sukaaɓe rewɓe Chibok 82 woppitaaɓe, hade mum yahde London, leydi Angalteer, ngam safrude ñawu ngu o anndaaka.[198] Shekau wari hoore mum caggal nde fedde makko taarnaa e luulndiiɓe ISWAP e lewru mee 2021. E nder lebbi garooji ɗii, teemedde teemedde ownooɓe "tuubuɓe" ndokki hoore mum en e laamu nguu, heewɓe e maɓɓe ina mbiya ko lolluɓe e Shekau.[199] === Fitinaaji duroowo–demoowo === Winndannde mawnde: Feere hakkunde durooɓe e remooɓe e nder leydi Najeriya Ƴeew kadi: Feereeji renndo e nder leydi Najeriya e warngooji keewɗi e nder Fombina Kaduna Diiwaan Middle Belt leydi Naajeeriya ina wondi e caɗeele hakkunde remooɓe e durooɓe jawdi, pelle ɗiɗi ina njiɗi heɓde leydi ndema ngam remde walla remde e heɓde ndiyam.[187] Tiiɗnaare e siyaasaaku fitinaaji dow senndindirki leƴƴi e diinaaji ɓeydii wakkati laamu Buhari nde wakkati fitinaaji ɗon ɗon ɗon ɗon nder nokkuuje feere feere nder Fombina Naajeeriya.[187] Fotde 300 siwil en mbaraama e nder wuro wonngo e nder diiwaan Benue, Middle-Belt leydi ndi e fotde 40 siwil en mbaraama to Enugu to Fuɗnaange-rewo leydi Najeriya.[187] Fitinaaji ɗii njibinii ko ina tolnoo e 250 000 wuro[200] egguɓe e gure ɗe peewnaaka no feewi ngam haɓaade naatgol egguɓe. Feere hakkunde remooɓe ɓe ko ɓuri heewde e maɓɓe ko Kerecee’en e durooɓe ɓe ɓuri heewde ko juulɓe, waɗii jokkere enɗam hakkunde diineeji ɗi, ɗum wallitaani nde hooreejo leydi ndii neldi konu ngam ittude militeeruuji leƴƴi Kerecee’en, tawi noon ñaawooɓe ɓee ina mbaɗa tuumeede jaabawol makko ɓuuɓngol feewde e durooɓe jawdi jogiiɓe kaɓirɗe.[200] Tiɗnaare njuɓɓudi ndii ngam safrude luural ngal addani ɗum waɗde feere ngam waylude jawdi ngam ƴellitde jawdi e deeƴnude diiwaan Middle Belt.[200] E hitaande 2017, RUGA, ko firo Rural Grazing Area kono kadi ko konngol firti koɗki e ɗemngal Fulani, ko feere ƴettaande ummoraade e miijooji peeje waylo-waylo.[200] RUGA ina foti seerndude nokkuuji durngooji ngam durooɓe nde ɓe ngummotoo fuɗnaange ; kono dowlaaji Fuɗnaange keewɗi njaɓaani kala keɓgol leydi tawa ko e dow yamiroore RUGA, peeje ɗee dartinaama.[200] === Banndiraaɓe to Fuɗnaange Naajeeriya === Ƴeew kadi: Hare bandiiji Nijeer Gila hitaande 2015, laamu Buhari heɓi caɗeele e ɓeydagol golle jowitiiɗe e bandiiji e nder Fuɗnaange Naajeeriya.[201] Laawol mawngol Abuja-Kaduna inniraama "laawol mawngol kidnagol", sabu bonanndeeji keewɗi ɗi bandiiji mbaɗata.[202] E lewru feebariyee 2020, fedde mawɓe woylaare, fedde renndo-politik, wiyi wonde laamu nguu ina ŋakkiraa Naajeeriyankooɓe to bannge kisal.[203] Haa lewru juko 2021, fotde 45 neɗɗo e ñalawma gooto ina nanngee, ko ɓuri heewde e maɓɓe ko bandiiji ngam yoɓde njoɓdi.[204] Banndiraaɓe woɗɓe ina njokki e wujjude jawdi, gelooɗi, e jawdi goɗɗi, won heen pelle njani e gure fof e nokkuuji ɓurɗi yaajde. Banndiraaɓe ɓee ngaddi kulol gollondiral hakkunde banndiraaɓe e ownooɓe Fuɗnaange-rewo e ɗeen kulol tabitinaama e lewru ut 2021 nde sarwiis immigration leydi Najeriya holliti wonde pelle mawɗe bandiraaɓe Zamfara ina njaha to diiwaan Borno ngam janngude e Boko Haram.[205] === Geɗe ngenndiije === == Politik Ruga == Winndannde mawnde: Politik Ruga Laamu Buhari nastini politik Ruga (politik koɗki aadee) luulndiingo, fawaade e safrude luural hakkunde durooɓe Fulɓe hoɗɓe e remooɓe jooɗiiɓe. Politik oo, mo jooni dartinaama, maa "softu renndooji reserved ɗo durooɓe nguurdata, ndema, ndema jawdi mum en, mbaɗa kosam e waɗde golle goɗɗe jowitiiɗe e njulaagu jawdi tawa ɓe ngonaa e yahrude yeeso ngam yiylaade nokkuuji ɗo na’i maɓɓe nguurata."[206] === Ina wiyee ko militeeruuji === Buhari fotti bee ƴamol ɗuuɗngol nder laamu. E hitaande 2019 laamu makko naati e ñiŋooje mawɗe sabu ko o waɗiri[207] Sowore, daraniiɗo renndo Amerik, e nder ñaawoore makko, hay so tawii ñaawirdu nduu rokkii mo kaalis.[208] Ndee ɗoo feere noon ɓuri ñiŋeede, ko kanko Sowore o wiyi wonde Buhari bonnii nokku makko civic.[209] E lewru Duujal 2019, jaaynde Naajeeriya wiyeteende Punch hollitii wonde gila jooni ɓe mbiyata laamu Buhari ko "laamu"[210], caggal ɗuum ɓe mbiyata ɗum ko "Seneraal Buhari"[210] sabu laamu makko nannduɗo e konu nguu ina woɗɗi demokaraasi. Ɓe cemmbini wonde ko o ‘diktatoor militeer’,[211] ko ɗum huunde nde jaɓɓaama no feewi e nder laylayti renndo.[212] === Ñawu COVID-19 === Winndannde mawnde: Ñawu COVID-19 e nder leydi Nijeer Ƴeew kadi: Jaabawol laamu Najeriya e ñawu COVID-19 Caggal nde rafi COVID-19 fuɗɗii e nder leydi Najeriya, Buhari sosi fedde toppitiinde ko fayti e rafi o e nder leydi ndi.[213] Ñalnde 23 lewru marse, mawɗo gollordu Buhari, Abba Kyari, ƴeewtaama ina wonndi e rafi COVID-19, ɗum addani yimɓe hulde wonde Buhari ina waawi heɓde rafi o, caggal ɗuum hollitaama wonde Buhari ina wondi e rafi o.[214] Ñalnde 30 lewru mars, Buhari anndinii udditgol wurooji mawɗi Abuja, Lagos e Ogun fotde jonte ɗiɗi.[215] Ñalnde 14 oktoobar, goomu hooreejo leydi ndii e COVID-19 jeertinii wonde ina waawi arde e mbaydi ɗiɗmiri "so tawii kuule e porotokolle ɗee ɗooftaaka no feewi".[216] === Joofnude seppooji SARS === Winndannde mawnde: Jokkude SARS E lewru Oktoobar 2020, seppooji ngam haɓaade polis'en tuumaɓe waɗde bonanndeeji polis'en keertiiɗi e polis Naajeeriya, polis'en keertiiɗi haɓaade wuyɓe (SARS) puɗɗiima to Lagos e gure mawɗe goɗɗe. Diɗɗal End SARS ngal alaa ardorde cakkitiinde ko ɓuri kawral tokosal yuɓɓinngal seppooji gadani ɗii, ina nanndi e diɗɗal Occupy Nigeria ngal 2012.[217] Ñalnde 12 lewru nduu, ñalawma gooto caggal nde seppooɓe ɓee kolliti ɗaɓɓaande mum en, Buhari hollitii fusde SARS, fodani ɗum "mbayliigu polis yaajngu".[218] Gila nde leydi Naajeeriya heɓi ndimu mum e hitaande 1960, Polis leydi Naajeeriya woni ko e yeeso ngam haɓaade bonanndeeji yuɓɓinaaɗi e nder leydi Naajeeriya e nder balɗe cakkitiiɗe ɗee, ko wayi no bandiiji, kulhuli, njulaagu dorog, fenaande e njulaagu nguu ina toɗɗii no feewi mbaawkaaji gollooɓe mum,[219] ina ɗaccita nokku ɗo terɗe SARS mbaɗata extrajudi ki02. Ñalnde 13 lewru nduu, Mohammed Adamu, gardiiɗo polis, habri sosde fedde hesere wiyeteende kaɓirɗe e taktikuuji keertiiɗi (SWAT) ngam ƴettude golle SARS.[221] Ndee feere weltinaani ko ɓuri heewde e seppooɓe ɓee, ɓe cikkatnoo ko waylude no feewi njuɓɓudi polis.[222] Ñalnde 14 lewru nduu, seppooji ɗii njokki, ko famɗi fof sappo e seppooɓe mbaraama, e hareeji bonɗi mbaɗi hakkunde seppooɓe yiɗɓe SARS e seppooɓe yiɗɓe SARS e Brigade Garde Presidentielle elite naati e nder laamorgo fedde ndee.[223] Ñalnde 12 lewru nduu hitaande 2021, Buhari yamiri yo terɗe polis Naajeeriya e konu Naajeeriya, ngam haɗde seppooji baɗaaɗi ngam haɓaade laamu. Laamu nguu wiyi ko ngam haɗde ŋakkeende sariya e deeƴre wonnde e seppooji EndSARS lewru Oktoobar 2020.[224] === Haɗeede Twitter === Caggal nde Buhari waɗi winndannde e Twitter ina hulɓina fitinaaji dow yimɓe Biafra to fombina-fuɗnaange leydi Naajeeriya ñalnde 5 lewru nduu hitaande 2021, Twitter momti haala makko ka, sibu ko kañum bonnata sarɗiiji golle mum. Caggal ɗuum seeɗa, laamu leydi Najeriya haɗi Twitter yaltude leydi ndii fof.[225] Ɓe itti haɗugo man nyande 13 lewru Yarkomaa 2022, ɓaawo ɓe mbi'i Twitter jaɓi winnditugo kuuɗe maako haa lesdi Naajeeriya e yoɓugo ceede.[226] === Politik caggal leydi === Ƴeew kadi: Doggol ɗanle hooreejo leydi hakkunde leyɗeele ɗe Muhammadu Buhari waɗi Buhari siftinii ƴamol konu Myanmar e polis'en dow juulɓe Rohingya'en dow laɓɓinki lenyol, nden o jeertini dow musiiba bana warhoore Ruwannda.[227] E nder njillu makko to Almaañ, e darnde makko e sara hooreejo leydi Almaañ, hono Angela Merkel,[228] Buhari wiyi kadi "mi anndaa hol lannda debbo am jeyaa, kono o jeyaa ko e cuuɗi am e suudu am e suudu woɗndu nduu" [229] caggal nde debbo makko adii wasiyaade mo yo o ɓeydu ardorde makko[22]. Buhari woni hooreejo leydi gadano noddirde nanondiral winnderewal ngam haɗde fitinaaji rewɓe e sukaaɓe rewɓe.[230] == Caggal laamu (2023-2025) == Buhari hokki laamu bee jam haa lomto maako [[Bola Tinubu]] nyande 29 lewru Mayru 2023, wakkati 10 subaka (WAT) haa juulde udditgol laamu haa Eagle Square, lesdi laamorde lesdi ndi'i. O ummi jooɗorde laamu haa Abuja law ɓaawo juulde hokkugo laamu e nder aadaaji ardiiɓe lesɗe e hooreeɓe lesdi ɓennuɗi o warti haa lesdi maako Katsina to o jaɓɓaama bee mawɓe lesdi e aadaaji ko adii o ɗon no hokka joonde maako haa ngesa maako e jooɗorde saare maako haa Daura.[231] E nder ko yiytaa e nder ñaawoore nde ɓe mbaɗi e dow gonnooɗo guwerneer Banki Naajeeriya, Godwin Emefiele, Boss Mustapha, mawɗo jaagorɗe laamu Buhari, seedtii wonde tato tuumaaɓe ina tuuma wujjude miliyoŋaaji 6,2 dolaar (£4,9 miliyoŋ) e banke mawɗo leydi Naajeeriya, e huutoraade signature of32d Buhari. === Wade === E nder yontereeji ko adii maayde makko, Buhari, mo ɓurnoo heewde ko ruttaade e nguurndam renndo caggal nde o yalti e laamu e hitaande 2023, yahiino to London ngam safrude. O woni ko e toppitaade to opitaal leydi Angalteer sabu ko siforaa ko rafi juutɗo. E nder laamu makko, o ƴettiino leppi safaara keewɗi juutɗi to London, ɗum jibini ñiŋooje nder leydi e kulhuli ko fayti e laaɓal.[233] Buhari maayi ko e nder suudu safrirdu to Londres ko ina wona waktu 16ɓo e feccere kikiiɗe (15w30h UTC),[234] ñalnde 13 lewru juko hitaande 2025.[235] O waɗi duuɓi 82. Ñalnde 14 lewru juko, cukko hooreejo leydi ndii, hono Kashim Shettima, arii London ngam hawritde e debbo Buhari e sukaaɓe mum, tawi omo ardii delegaasiyoŋ ardiiɓe leydi Najeriya, ɓe ndaranii wartirde heddiiɓe makko to leydi Najeriya.[238][239] Ubbirde ndee leeltinii ñalnde wootere caggal nde o jokkondiri e ɓesngu makko.[240][241] Goomu ngu George Akume ardii nguu udditaa ngam waɗde wirwirnde Buhari "wirngo leydi ndii fof".[242] Ñalnde 15 lewru juko hitaande 2025, heddiiɓe e Buhari, ɓe ndarnanoo e lefol leydi Najeriya, neldaama to leydi Najeriya e nder laana ndiwoowa hooreejo leydi Najeriya, ɓe njottii laana ndiwoowa Umaru Musa Yar’adua to Katsina.[242][243][244] Ñalnde heen kadi, heddiiɓe e makko mbaraa e galle makko to Daura, to diiwaan Katsina[245] e dow sarɗiiji lislaam.[246] O rokkaama wirwirnde laamu e wirwirnde laamu e teleeji[247][248][249] tawi kadi ko ardiiɓe leydi e laamuuji jooni e wonnooɓe e laamu ummoriiɓe Gine Bisaawo e Niiseer tawtoraama.[250] === Teddungal === Caggal maayde Buhari, hooreejo leydi Naajeeriya, Bola Tinubu, siftinii wonde lefol makko ngol ina duumoo, ina maantini e laawol demokaraasi Naajeeriya, o bayyini balɗe jeeɗiɗi e sunaare, tawi ko bannge ngenndi ndii yamiri yo o waɗte e feccere mast balɗe jeeɗiɗi gila 13 lewru juko.[251][252] Tinubu yamiri cukko hooreejo leydi Kashim Shettima yo yah lesdi Biritaniya ngam yahdugo bee ɓanndu Buhari haa lesdi Naajeeriya ngam o wirna.[239] == Nguurndam neɗɗo == E hitaande 1971, Buhaari resi Safinatu Buhaari (jinaaɗo mum ko Yuusuf). Ɓe ndañi ɓiɓɓe njoyo gooto.[253] E hitaande 1988, ɓe ceerti. Ñalnde 14 lewru bowte hitaande 2006, Safinatu sankii ko e caɗeele jabet. E lewru Noowammbar 2012, ɓiɗɗo Buhari debbo gadano maayi e rafi ƴiiƴam, balɗe ɗiɗi caggal nde o dañi ɓiɗɗo to opitaal to Kaduna.[254] E lewru Duujal hitaande 1989, Buhari resi Aisha Buhari (jinaaɗo Halilu). Ɓe ndañi kadi ɓiɓɓe njoyo gooto.[255] Ɓiɗɗo maɓɓe Yuusuf resi Zahra Nasir Bayero, ɓiɗɗo Emir Nasiru Ado Bayero, e lewru ut 2021.[256] E hitaande 2015, Buhari hollitii 150 000 dolaar Amerik kaalis ; ko jiidaa e cuuɗi joy e cuuɗi ɗiɗi loope kam e gese, ngesa leɗɗe e ranwiiji 270 jawdi, 25 baali, pucci joy e colli ceertuɗi, geɗe e nder feddeeji tati, nokkuuji ɗiɗi ɗi ƴellitaaki, e otooji ɗiɗi ɗi o soodi e ngalu makko.[257] == Teddungal == === Teddungal ngenndiwal === Naajeeriya: Komanda mawɗo fedde nde (GCFR) (1983) === Teddungal caggal leydi === Benin: Kuraana mawɗo e nder leydi Benin (2015)[258] Gine Ekuwatoor: Koolaaɗo kuuɓal yamiroore jeytaare (2016)[259] Gine Bisaawo: Heɓɗo njeenaari Amilkar Kabral (8 desaambar 2022)[260] Liberiya: Kordon mawɗo fedde pioneer en Liberiya (27 sulyee 2019)[261][262] Nijeer: Kuraana mawɗo mo Ordo ngenndiijo Niiseer (17 mars 2021)[263] Portigaal: Koolaaɗo kuuɓal laamɗo Henri (30 suwee 2022)[264] Senegaal: Kurus mawɗo mo Ordo ngenndiijo Lion (7 sulyee 2022)[265] Serbi: Kalaas ɗiɗmo e yamiroore leydi Serbi (2016)[266] === Tiitooɗe aadaaji === E hitaande 2017, kawtal laamɓe aadaaji fuɗnaange-rewo teddinii hooreejo leydi Buhari e tiitooɗe laamɗo Enyioma I mo Ebonyi e Ochioha I mo Igboland.[267] E sahaa nde o woni e laamu, hooreejo leydi ndii ina joginoo tiitoonde, hono Ogbuagu I mo Igboland, e nder laamu leydi Najeriya.[268] Caggal mum o rokkaama kadi goɗɗo, hono Ikeogu I mo Igboland, e hitaande rewtunde ndee.[269][270] == Ƴeew kadi == Doggol yimɓe Hausa en Doggol ardiiɓe lesɗe Naajeeriya Doggol yimɓe Naajeeriya == Himobe == [[Catégorie: Yimɓe]] [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie: Naajeeriya]] [[Catégorie: Pelaajo Katsina]] [[Catégorie: Fulfulde]] 7l3jt4t1px7jxv4qlraa2aamzdtny6u Mohammed Indimi 0 4682 189037 141246 2026-09-24T21:58:16Z MOIBARDE 10068 Add content , links and references 189037 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Mohammed Indimi OFR''' (O dañama 12 gu Augusta 1947) un ɓiyi ɓe luɓe [[Naajeeriya]] ɗembo un ɓii walloɓe. Hanko woni tigguɗo ardugal Oriental Energy Resources (OER)<ref>{{Cite news|date=20 December 2021|title=Billionaire Indimi bags KASU's Doctorate Degree Causa in Entrepreneurship|url=https://www.vanguardngr.com/2021/12/billionaire-indimi-bags-kasus-doctorate-degree-causa-in-entrepreneurship/|location=Lagos, Nigeria|access-date=7 March 2022|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> un goɗɗun kamfaniwal joɗoriɗun hooremun ɗun kampani irtojun nebbam ɗun Naajeeriya.<ref>{{Cite news|title=Business in Emerging Africa: Indimi shares lessons at Harvard|url=https://www.vanguardngr.com/2018/05/business-emerging-africa-indimi-shares-lessons-harvard/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=27 September 2020|date=6 May 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Mohammed Indimi|url=https://www.forbes.com/profile/mohammed-indimi/?list=africa-billionaires#2c28ecc23be8|website=Forbes|access-date=27 September 2020|language=en}}</ref> Tungadu leuru Nuwamba 2015 ɗun kimantake <ref name="Forbes profile">{{cite web|title=Forbes profile: Mohammed Indimi|url=https://www.forbes.com/profile/mohammed-indimi/|access-date=6 October 2023|website=Forbes}}</ref>jaudimako edau dalaji [[Aameerik]] miliyanje 500. == Dañaago Artugo == Ɗum danyi Indimi nɗer yalɗe 12 dun Augusta 1947 be [[Maiduguri]] gelle mawɗe [[diiwal Borno]] woila faro fuuna [[Naajeeriya]]. Dayawo mako kinnaɗo Alhaji Mamman Kurundu hanko ma ɗun gimɗo luumo gilotoɗo laral e laral.<ref name="Dailytrust.com">{{Cite news|last1=Abubakar|first1=Uthman|title=Reminiscences with Muhammad Indimi|url=https://dailytrust.com/reminiscences-with-muhammad-indimi|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=28 September 2020|language=en|date=8 September 2019}}</ref> Indimi mo hoɗorake jangirde Tebtere (Qur’anawal) ɗun ɗenno gama un neesi ummatore julɓe ɗun wayla Naajeeriya. Mo rakkata yago janɗe zaman ɗun gamma dayowomako rakkata hosha tedduɗun janɗe makoɗen ɗe Alasara amma fu’enan e mon moheɓi mowawi ikkitaki bolle (wolde) e janɗee e winndu ga.<ref>{{cite web|title=Mohammed Indimi Says He Never Went To School|url=http://www.nigerianmonitor.com/mohammed-indimi-says-he-never-went-to-school-nigerian-monitor/|website=Nigerian Monitor|access-date=27 September 2020|date=23 October 2017}}{{dead link|date=February 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ==Lumo== Indimi emo woodi duɓi 10 mo tokki danñoowoo maako yahduu luɓee ɗer wuro eden ko howii [[Borno]] gam waɗugo shoggu laare dabbaaji (marle). A dungu 1963 mo hepti hore mako mofuɗɗi lumo mako gaɗa mo heɓi ramshago (yamaɗe) fam 100 feno gun subajo mako (higirawo) Alhaji Umaru Tela ɗun mo wodii e manju ega fuɗɗugo gaɗaɗon mo tayi shawara yajjinki soruki e Bornugal ɗe ɗun nattirota e maje gada [[Chad]] be [[Kamerun]].<ref name="Dailytrust.com2">{{Cite news|last1=Abubakar|first1=Uthman|title=Reminiscences with Muhammad Indimi|url=https://dailytrust.com/reminiscences-with-muhammad-indimi|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=28 September 2020|language=en|date=8 September 2019}}</ref> E dungu 1990, Indimi mo heɓi lasisiwol tefugo neɓɓan egun ardiɗo [[Ibrahim Badamasi Babangida]]. Mo tiggi huwirde nebban e henɗu gas ɗun unnɗe ''Oriental Energy Resources'' (OER). Indimi huwii ejonɗe mawɗo denbo membajo e huwirde ɗen e ɗuɗɗum ha e bankiwal Jai’z.<ref>{{Cite news|last1=Anaeto|first1=Emeka|title=Dr Indimi: Businessman with tenacity and perseverance|url=https://www.vanguardngr.com/2018/04/dr-indimi-businessman-tenacity-perseverance/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=28 September 2020|date=14 April 2018}}</ref> == Filantropi == Indimi sosi fedde Muhammad Indimi (MIF), nde daranii ko yowitii e galleeji waasɓe rewrude e ustude baasal, haɓaade heege, jaŋde e caɗeele cellal.<ref>{{cite web|title=Rebuilding North-east Nigeria: Along came a Foundation {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/promoted/241411-rebuilding-north-east-nigeria-along-came-foundation.html|website=Premium Times News|access-date=27 September 2020|date=24 August 2017}}</ref> O walli ɓii lesdi Borno ngam o jannga haa jaami'aare lesdi Afrika (IUA) dow bursi haa lesdi [[Sudan|Sudaan]].<ref>{{Cite news|last1=Lagos|first1=Mohammed Shosanya|title=Indimi Foundation gives scholarships to Borno students|url=https://dailytrust.com/indimi-foundation-gives-scholarships-to-borno-students|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=27 September 2020|language=en|date=15 September 2016}}</ref> E nder MIF, Indimi rokkii doole e wallitde yimɓe ɓe caɗeele Boko Haram toɗɗii to Fuɗnaange-rewo. O mahi suudu 100-unit N600 miliyon, o hokki nyaamdu, kolte, janngirde e kilinik ngam yimɓe ɓe ɗon ngurtina nder lesdi (IDPs) ɓe hukuumaaji [[Boko haram|Boko Haram]] ɗon mari haa lesdi Borno.<ref>{{Cite news|title=Muhammadu Indimi Foundation builds N600m housing estate for IDPs|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/muhammadu-indimi-foundation-builds-n600m-housing-estate-idps/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=28 September 2020|date=13 October 2017}}</ref> 100 unit N700 miliyoŋ koɗki jamaanu e nder Enwang, Mbo LGA Akwa Ibom.<ref>{{Cite news|last1=Udoma|first1=Dennis|last2=Onuegbu|first2=Chioma|title=Oriental Energy builds N700m housing estate for host communities in A-Ibom|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/oriental-energy-builds-n700m-housing-estate-host-communities-ibom/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=28 September 2020|date=3 August 2017}}</ref> O hokki ko ɓuri 470 bursiiji nder diiwal Akwa Ibom nden o sosi taskaramji ballal ngam janngirde Uyo ngam hukuumaaji petroleum e innjiniyaaruuji kemikal. Indimi rokki duɗal jaaɓi haaɗtirde Lynn to leyɗeele dentuɗe [[Amerik]], nokku njulaagu hakkunde leyɗeele, mo miliyoŋaaji keewɗi dolaar, mo innde mum inniraa.<ref>{{cite web|title=Lynn dedicates Mohammed Indimi International Business Center|url=https://www.lynn.edu/news/2014/lynn-dedicates-mohammed-indimi-international-business-center|website=Lynn University|date=16 October 2014|access-date=28 September 2020}}</ref> == Aandinol == Indimi hokkaama teddungal lesdi [[Naajeeriya]], Ofiisaajo lesdi Naajeeriya (OFR) nder hitaande 2012.<ref>{{Cite news|title=2012 National Honours Award List|url=https://dailytrust.com/2012-national-honours-award-list|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=27 September 2020|language=en|date=10 September 2012}}</ref> O heɓi doktoraa tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lynn, [[Florida]] e hitaande 2013 O heɓi doktoraa tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Uyo e hitaande 2017<ref>{{Cite news|title=University of Uyo Honours Oil Magnate, Indimi|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/11/15/university-of-uyo-honours-oil-magnate-indimi/|newspaper=[[This Day]]|access-date=27 September 2020|date=14 November 2017}}</ref> O heɓi njeenaari Vanguard (Niiseer) jom njulaagu hitaande 2017 <ref>{{Cite news|last1=Anaeto|first1=Emeka|title=Dr Indimi: Businessman with knack for social investments|url=https://www.vanguardngr.com/2018/01/dr-indimi-businessman-knack-social-investments/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=27 September 2020|date=1 January 2018}}</ref>. O heɓi doktoraa tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde difagol leydi [[Naajeeriya]] e hitaande 2018<ref>{{Cite news|title=NDA hails Indimi for contributions to nation's economy|url=https://www.vanguardngr.com/2018/10/nda-hails-indimi-for-contributions-to-nations-economy/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=27 September 2020|date=4 October 2018}}</ref> == Nguurndam neɗɗo == Indimi ko debbo Faatimata Mustafaa Haruna. O mari ɓikkon 20 hawti bee Jibrila, Yakolo, Ibrahiima, Ahmed, Ameena, Mustafa, Rukaiya, Hawa, Amina, Zara, Mairama, Amouna, Meram, Habibi, Tijjani, Aya, Abdulrahmaan, Abdullaah, Faatimata e Adama.<ref>{{Cite news|last1=Daniel|first1=Dorcas|title=Things you don't know about Zahra Buhari's billionaire husband-to-be, Ahmed Ndimi|url=https://dailytrust.com/things-you-dont-know-about-zahra-buharis-billionaire-husband-to-be-ahmed-ndimi|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=27 September 2020|language=en|date=23 November 2016}}</ref> == Himoɓe == {{Reflist}} [[Catégorie :Yimɓe]] [[Catégorie : Naajeeriya]] [[Catégorie : Pelaajo Borno]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] r9pg3le97ijkff6tt48nih6m8nssl2w 189038 189037 2026-09-24T22:01:32Z MOIBARDE 10068 189038 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Mohammed Indimi | honorific_suffix = [[Orders, decorations, and medals of Nigeria|OFR]] | image = Indimi.jpg | caption = | birth_name = Mohammed Indimi | birth_date = {{Birth date and age|1947|08|12|df=y}} | birth_place = [[Maiduguri, Borno State]], Nigeria | education = | occupation = Businessman, philanthropist | years_active = 1963-present }} '''Mohammed Indimi OFR''' (O dañama 12 gu Augusta 1947) un ɓiyi ɓe luɓe [[Naajeeriya]] ɗembo un ɓii walloɓe. Hanko woni tigguɗo ardugal Oriental Energy Resources (OER)<ref>{{Cite news|date=20 December 2021|title=Billionaire Indimi bags KASU's Doctorate Degree Causa in Entrepreneurship|url=https://www.vanguardngr.com/2021/12/billionaire-indimi-bags-kasus-doctorate-degree-causa-in-entrepreneurship/|location=Lagos, Nigeria|access-date=7 March 2022|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> un goɗɗun kamfaniwal joɗoriɗun hooremun ɗun kampani irtojun nebbam ɗun Naajeeriya.<ref>{{Cite news|title=Business in Emerging Africa: Indimi shares lessons at Harvard|url=https://www.vanguardngr.com/2018/05/business-emerging-africa-indimi-shares-lessons-harvard/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=27 September 2020|date=6 May 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Mohammed Indimi|url=https://www.forbes.com/profile/mohammed-indimi/?list=africa-billionaires#2c28ecc23be8|website=Forbes|access-date=27 September 2020|language=en}}</ref> Tungadu leuru Nuwamba 2015 ɗun kimantake <ref name="Forbes profile">{{cite web|title=Forbes profile: Mohammed Indimi|url=https://www.forbes.com/profile/mohammed-indimi/|access-date=6 October 2023|website=Forbes}}</ref>jaudimako edau dalaji [[Aameerik]] miliyanje 500. == Dañaago Artugo == Ɗum danyi Indimi nɗer yalɗe 12 dun Augusta 1947 be [[Maiduguri]] gelle mawɗe [[diiwal Borno]] woila faro fuuna [[Naajeeriya]]. Dayawo mako kinnaɗo Alhaji Mamman Kurundu hanko ma ɗun gimɗo luumo gilotoɗo laral e laral.<ref name="Dailytrust.com">{{Cite news|last1=Abubakar|first1=Uthman|title=Reminiscences with Muhammad Indimi|url=https://dailytrust.com/reminiscences-with-muhammad-indimi|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=28 September 2020|language=en|date=8 September 2019}}</ref> Indimi mo hoɗorake jangirde Tebtere (Qur’anawal) ɗun ɗenno gama un neesi ummatore julɓe ɗun wayla Naajeeriya. Mo rakkata yago janɗe zaman ɗun gamma dayowomako rakkata hosha tedduɗun janɗe makoɗen ɗe Alasara amma fu’enan e mon moheɓi mowawi ikkitaki bolle (wolde) e janɗee e winndu ga.<ref>{{cite web|title=Mohammed Indimi Says He Never Went To School|url=http://www.nigerianmonitor.com/mohammed-indimi-says-he-never-went-to-school-nigerian-monitor/|website=Nigerian Monitor|access-date=27 September 2020|date=23 October 2017}}{{dead link|date=February 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ==Lumo== Indimi emo woodi duɓi 10 mo tokki danñoowoo maako yahduu luɓee ɗer wuro eden ko howii [[Borno]] gam waɗugo shoggu laare dabbaaji (marle). A dungu 1963 mo hepti hore mako mofuɗɗi lumo mako gaɗa mo heɓi ramshago (yamaɗe) fam 100 feno gun subajo mako (higirawo) Alhaji Umaru Tela ɗun mo wodii e manju ega fuɗɗugo gaɗaɗon mo tayi shawara yajjinki soruki e Bornugal ɗe ɗun nattirota e maje gada [[Chad]] be [[Kamerun]].<ref name="Dailytrust.com2">{{Cite news|last1=Abubakar|first1=Uthman|title=Reminiscences with Muhammad Indimi|url=https://dailytrust.com/reminiscences-with-muhammad-indimi|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=28 September 2020|language=en|date=8 September 2019}}</ref> E dungu 1990, Indimi mo heɓi lasisiwol tefugo neɓɓan egun ardiɗo [[Ibrahim Badamasi Babangida]]. Mo tiggi huwirde nebban e henɗu gas ɗun unnɗe ''Oriental Energy Resources'' (OER). Indimi huwii ejonɗe mawɗo denbo membajo e huwirde ɗen e ɗuɗɗum ha e bankiwal Jai’z.<ref>{{Cite news|last1=Anaeto|first1=Emeka|title=Dr Indimi: Businessman with tenacity and perseverance|url=https://www.vanguardngr.com/2018/04/dr-indimi-businessman-tenacity-perseverance/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=28 September 2020|date=14 April 2018}}</ref> == Filantropi == Indimi sosi fedde Muhammad Indimi (MIF), nde daranii ko yowitii e galleeji waasɓe rewrude e ustude baasal, haɓaade heege, jaŋde e caɗeele cellal.<ref>{{cite web|title=Rebuilding North-east Nigeria: Along came a Foundation {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/promoted/241411-rebuilding-north-east-nigeria-along-came-foundation.html|website=Premium Times News|access-date=27 September 2020|date=24 August 2017}}</ref> O walli ɓii lesdi Borno ngam o jannga haa jaami'aare lesdi Afrika (IUA) dow bursi haa lesdi [[Sudan|Sudaan]].<ref>{{Cite news|last1=Lagos|first1=Mohammed Shosanya|title=Indimi Foundation gives scholarships to Borno students|url=https://dailytrust.com/indimi-foundation-gives-scholarships-to-borno-students|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=27 September 2020|language=en|date=15 September 2016}}</ref> E nder MIF, Indimi rokkii doole e wallitde yimɓe ɓe caɗeele Boko Haram toɗɗii to Fuɗnaange-rewo. O mahi suudu 100-unit N600 miliyon, o hokki nyaamdu, kolte, janngirde e kilinik ngam yimɓe ɓe ɗon ngurtina nder lesdi (IDPs) ɓe hukuumaaji [[Boko haram|Boko Haram]] ɗon mari haa lesdi Borno.<ref>{{Cite news|title=Muhammadu Indimi Foundation builds N600m housing estate for IDPs|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/muhammadu-indimi-foundation-builds-n600m-housing-estate-idps/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=28 September 2020|date=13 October 2017}}</ref> 100 unit N700 miliyoŋ koɗki jamaanu e nder Enwang, Mbo LGA Akwa Ibom.<ref>{{Cite news|last1=Udoma|first1=Dennis|last2=Onuegbu|first2=Chioma|title=Oriental Energy builds N700m housing estate for host communities in A-Ibom|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/oriental-energy-builds-n700m-housing-estate-host-communities-ibom/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=28 September 2020|date=3 August 2017}}</ref> O hokki ko ɓuri 470 bursiiji nder diiwal Akwa Ibom nden o sosi taskaramji ballal ngam janngirde Uyo ngam hukuumaaji petroleum e innjiniyaaruuji kemikal. Indimi rokki duɗal jaaɓi haaɗtirde Lynn to leyɗeele dentuɗe [[Amerik]], nokku njulaagu hakkunde leyɗeele, mo miliyoŋaaji keewɗi dolaar, mo innde mum inniraa.<ref>{{cite web|title=Lynn dedicates Mohammed Indimi International Business Center|url=https://www.lynn.edu/news/2014/lynn-dedicates-mohammed-indimi-international-business-center|website=Lynn University|date=16 October 2014|access-date=28 September 2020}}</ref> == Aandinol == Indimi hokkaama teddungal lesdi [[Naajeeriya]], Ofiisaajo lesdi Naajeeriya (OFR) nder hitaande 2012.<ref>{{Cite news|title=2012 National Honours Award List|url=https://dailytrust.com/2012-national-honours-award-list|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=27 September 2020|language=en|date=10 September 2012}}</ref> O heɓi doktoraa tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lynn, [[Florida]] e hitaande 2013 O heɓi doktoraa tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Uyo e hitaande 2017<ref>{{Cite news|title=University of Uyo Honours Oil Magnate, Indimi|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/11/15/university-of-uyo-honours-oil-magnate-indimi/|newspaper=[[This Day]]|access-date=27 September 2020|date=14 November 2017}}</ref> O heɓi njeenaari Vanguard (Niiseer) jom njulaagu hitaande 2017 <ref>{{Cite news|last1=Anaeto|first1=Emeka|title=Dr Indimi: Businessman with knack for social investments|url=https://www.vanguardngr.com/2018/01/dr-indimi-businessman-knack-social-investments/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=27 September 2020|date=1 January 2018}}</ref>. O heɓi doktoraa tedduɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde difagol leydi [[Naajeeriya]] e hitaande 2018<ref>{{Cite news|title=NDA hails Indimi for contributions to nation's economy|url=https://www.vanguardngr.com/2018/10/nda-hails-indimi-for-contributions-to-nations-economy/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|access-date=27 September 2020|date=4 October 2018}}</ref> == Nguurndam neɗɗo == Indimi ko debbo Faatimata Mustafaa Haruna. O mari ɓikkon 20 hawti bee Jibrila, Yakolo, Ibrahiima, Ahmed, Ameena, Mustafa, Rukaiya, Hawa, Amina, Zara, Mairama, Amouna, Meram, Habibi, Tijjani, Aya, Abdulrahmaan, Abdullaah, Faatimata e Adama.<ref>{{Cite news|last1=Daniel|first1=Dorcas|title=Things you don't know about Zahra Buhari's billionaire husband-to-be, Ahmed Ndimi|url=https://dailytrust.com/things-you-dont-know-about-zahra-buharis-billionaire-husband-to-be-ahmed-ndimi|newspaper=[[Daily Trust]]|access-date=27 September 2020|language=en|date=23 November 2016}}</ref> == Himoɓe == {{Reflist}} [[Catégorie :Yimɓe]] [[Catégorie : Naajeeriya]] [[Catégorie : Pelaajo Borno]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] l0b8u2jzrqorv9xsvoehunitba4befb Faruk Kperogi 0 4851 188914 188061 2026-09-24T14:52:25Z MOIBARDE 10068 Add content 188914 wikitext text/x-wiki '''Farooq Adamu Kperogi''' (jibinaa ko hitaande 1973) ko porfeseer [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]-Ameriknaajo,[2] winndiyanke, ganndo jaayndeeji, winndiyanke jaayndeeji, winndiyanke blog e golloowo. O woniino jaayndiyanke e jaayndeeji keewɗi e nder leydi Najeriya ina jeyaa heen Daily Trust, Daily Triumph e New Nigerian mo jooni alaa ɗo haaɗi.[2][3]{{databox}} ==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol== Kperogi jibinaa ko hitaande 1973, to Okuta, nokku laamu Baruten, to diiwaan Kwara, leydi Najeriya, o jeyaa ko e leñol Bariba (Baatonu).[13] O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero hakkunde 1993 e 1997, o heɓi ɗoon bakkaa ko faati e jokkondiral hakkunde yimɓe. O heɓi dipoloma makko ko faati e jokkondiral to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana to Lafayette, o heɓi kadi dipoloma makko Ph.D. gila e duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia to leyɗeele dentuɗe Amerik e hitaande 2011.[5] ==Caggal nguurndam e golle== Caggal nde o timmini jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero, to Kano, Kperogi fuɗɗii golle mum ko e jaayndeeji to Katsina e Kano hade makko naatde e Media Trust ngam wonde jaayndeyaagal Weekly Trust, nde joofnaani jooni ndee. Kperogi fuɗɗii golle mum jaŋde hakkunde 2000 e 2002 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, ɗo o janngini jaayndeyaagal e jokkondiral hakkunde yimɓe.[citation needed] O janngini kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello, Zaria ko juuti e hitaande 2004.[6] Hakkunde 2002 e 2004, Kperogi golliima e laamu hooreejo leydi Olusequn Obasanjo, ko o binndoowo konngol hooreejo leydi e wiɗtoowo. Kperogi ina winnda binndanɗe ɗiɗi, "Politik grammar" e "Notes ummoriiɗe Atlanta", ngam jaayndeeji ñalnde aset ɗi Daily Trust, mo Abuja. Kperogi winndi ko heewi e ɗemngal Engele Najeriya.[14] == Nguurndam dewgal == Farooq Kperogi ina resndi ɓiɓɓe rewɓe tato e ɓiɗɗo gorko gooto.[15][16] === "Teskorɗe ummoriiɗe Atlanta" === Koolaaɗo kuuɓal politik Kperogi "Notes from Atlanta" e nder Daily Trust dartinaama e lewru Duujal 2018 e dow ballal laamu hooreejo leydi Muhammadu Buhari[17] mo o ñiŋi e nder koolaaɗo kuuɓal makko e binndanɗe makko e nder laylayti renndo.[18][19] E nder seppooji makko, o dartini lowre makko ɗemngal "Politics of Grammar" nde o winndi e jaaynde Daily Trust ñalnde alet, nde o winndi ko ɓuri duuɓi sappo.[20] O fotnoo ko hulɓinaade maayde e juuɗe wallidiiɓe laamu Naajeeriya ngam ko o winndi e ko o winndi e laylayti renndo.[21][19] Jooni noon, lowre Kperogi "Notes from Atlanta" ina yalta kala ñalnde aset e hello caggal jaaynde Najeriya,[22] e nder jaaynde Peoples Gazette, jaaynde internet.[23] == Njeenaaje e teddungal == 2021 CHOICE Jaaliiɗo Tiitoonde Jaŋde ɓurnde mawnude[24] Njeenaari ɓurndi moƴƴude e duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik[25] Njeenaari ɓurndi moƴƴude e jaŋde e nder jaŋde toownde, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia State[26] Almuudo ɓurɗo waawde jaŋde toownde e jokkondiral, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik[27] Njeenaari hukuuma teleeji lesdi Naajeeriya (NTA) ngam janngoowo ɓurduɗo jaŋnguki haa janngirde mawnde, Jaami'aare Bayero, Kano[28] === Golle bayyinaaɗe === Glocal Engele: Waylugo yeeso e mbaadi Engele Naajeeriya nder duuniyaaru. New York: Piyeer Lang, 2015. <nowiki>ISBN 978-1433129261</nowiki> Diaspora Dijital Naajeeriya: Jaayndeeji ɓiɓɓe leydi, Demokaraasi, e Naatgol. New York: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Rochester, 2020. <nowiki>ISBN 978-1580469821</nowiki> == Tuugnorgal == {{reflist}} [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie:Naajeeriya]] [[Category:Stub]] 17wf9icky755tjstk1g9w7zy1pc4vqd 188915 188914 2026-09-24T14:57:09Z MOIBARDE 10068 188915 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Farooq Adamu Kperogi''' (jibinaa ko hitaande 1973) ko porfeseer [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]-Ameriknaajo,[2] winndiyanke, ganndo jaayndeeji, winndiyanke jaayndeeji, winndiyanke blog e golloowo. O woniino jaayndiyanke e jaayndeeji keewɗi e nder leydi Najeriya ina jeyaa heen Daily Trust, Daily Triumph e New Nigerian mo jooni alaa ɗo haaɗi.[2][3] ==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol== Kperogi jibinaa ko hitaande 1973, to Okuta, nokku laamu Baruten, to diiwaan Kwara, leydi Najeriya, o jeyaa ko e leñol Bariba (Baatonu).[13] O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero hakkunde 1993 e 1997, o heɓi ɗoon bakkaa ko faati e jokkondiral hakkunde yimɓe. O heɓi dipoloma makko ko faati e jokkondiral to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana to Lafayette, o heɓi kadi dipoloma makko Ph.D. gila e duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia to leyɗeele dentuɗe Amerik e hitaande 2011.[5] ==Caggal nguurndam e golle== Caggal nde o timmini jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero, to Kano, Kperogi fuɗɗii golle mum ko e jaayndeeji to Katsina e Kano hade makko naatde e Media Trust ngam wonde jaayndeyaagal Weekly Trust, nde joofnaani jooni ndee. Kperogi fuɗɗii golle mum jaŋde hakkunde 2000 e 2002 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, ɗo o janngini jaayndeyaagal e jokkondiral hakkunde yimɓe.[citation needed] O janngini kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello, Zaria ko juuti e hitaande 2004.[6] Hakkunde 2002 e 2004, Kperogi golliima e laamu hooreejo leydi Olusequn Obasanjo, ko o binndoowo konngol hooreejo leydi e wiɗtoowo. Kperogi ina winnda binndanɗe ɗiɗi, "Politik grammar" e "Notes ummoriiɗe Atlanta", ngam jaayndeeji ñalnde aset ɗi Daily Trust, mo Abuja. Kperogi winndi ko heewi e ɗemngal Engele Najeriya.[14] == Nguurndam dewgal == Farooq Kperogi ina resndi ɓiɓɓe rewɓe tato e ɓiɗɗo gorko gooto.[15][16] === "Teskorɗe ummoriiɗe Atlanta" === Koolaaɗo kuuɓal politik Kperogi "Notes from Atlanta" e nder Daily Trust dartinaama e lewru Duujal 2018 e dow ballal laamu hooreejo leydi Muhammadu Buhari[17] mo o ñiŋi e nder koolaaɗo kuuɓal makko e binndanɗe makko e nder laylayti renndo.[18][19] E nder seppooji makko, o dartini lowre makko ɗemngal "Politics of Grammar" nde o winndi e jaaynde Daily Trust ñalnde alet, nde o winndi ko ɓuri duuɓi sappo.[20] O fotnoo ko hulɓinaade maayde e juuɗe wallidiiɓe laamu Naajeeriya ngam ko o winndi e ko o winndi e laylayti renndo.[21][19] Jooni noon, lowre Kperogi "Notes from Atlanta" ina yalta kala ñalnde aset e hello caggal jaaynde Najeriya,[22] e nder jaaynde Peoples Gazette, jaaynde internet.[23] == Njeenaaje e teddungal == 2021 CHOICE Jaaliiɗo Tiitoonde Jaŋde ɓurnde mawnude[24] Njeenaari ɓurndi moƴƴude e duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik[25] Njeenaari ɓurndi moƴƴude e jaŋde e nder jaŋde toownde, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia State[26] Almuudo ɓurɗo waawde jaŋde toownde e jokkondiral, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik[27] Njeenaari hukuuma teleeji lesdi Naajeeriya (NTA) ngam janngoowo ɓurduɗo jaŋnguki haa janngirde mawnde, Jaami'aare Bayero, Kano[28] === Golle bayyinaaɗe === Glocal Engele: Waylugo yeeso e mbaadi Engele Naajeeriya nder duuniyaaru. New York: Piyeer Lang, 2015. <nowiki>ISBN 978-1433129261</nowiki> Diaspora Dijital Naajeeriya: Jaayndeeji ɓiɓɓe leydi, Demokaraasi, e Naatgol. New York: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Rochester, 2020. <nowiki>ISBN 978-1580469821</nowiki> == Tuugnorgal == {{reflist}} [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie:Naajeeriya]] [[Category:Stub]] e61v3ydisj0pdc7el3lf1jar5gj3of3 188916 188915 2026-09-24T15:11:32Z MOIBARDE 10068 Add link and reference 188916 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Farooq Adamu Kperogi''' (jibinaa ko hitaande 1973) ko porfeseer [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]-Ameriknaajo,<ref name=":0">{{Cite news|date=2021-03-26|title=Renowned Nigerian columnist, university teacher, Farooq Kperogi, promoted professor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/451453-renowned-nigerian-columnist-university-teacher-farooq-kperogi-promoted-professor.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> winndiyanke, ganndo jaayndeeji, winndiyanke jaayndeeji, winndiyanke blog e golloowo. O woniino jaayndiyanke e jaayndeeji keewɗi e nder leydi Najeriya ina jeyaa heen ''Daily Trust'', Daily Triumph e New Nigerian mo jooni alaa ɗo haaɗi.<ref name=":02">{{Cite news|date=2021-03-26|title=Renowned Nigerian columnist, university teacher, Farooq Kperogi, promoted professor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/451453-renowned-nigerian-columnist-university-teacher-farooq-kperogi-promoted-professor.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Farooq Kperogi {{!}} Kennesaw State University - Academia.edu|url=https://kennesaw.academia.edu/FarooqKperogi/CurriculumVitae|access-date=2021-12-18|website=kennesaw.academia.edu}}</ref> ==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol== Kperogi jibinaa ko hitaande 1973, to Okuta, nokku laamu Baruten, to [[Diiwal Kwara|diiwaan Kwara]], leydi Najeriya, o jeyaa ko e leñol Bariba (Baatonu).<ref>{{Cite news|date=2021-03-26|title=Tribune columnist, Farooq Kperogi, promoted full professor in US varsity|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-farooq-kperogi-promoted-full-professor-in-us-varsity/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero hakkunde 1993 e 1997, o heɓi ɗoon bakkaa ko faati e jokkondiral hakkunde yimɓe. O heɓi dipoloma makko ko faati e jokkondiral to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana to Lafayette, o heɓi kadi dipoloma makko Ph.D. gila e duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia to leyɗeele dentuɗe [[Amerik]] e hitaande 2011.<ref name="Kperogi">{{cite web|title=About me|url=http://www.farooqkperogi.com/p/about-me.html|website=farooqkperogi.com|publisher=Farooq A. Kperogi|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 2">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 3">{{cite web|title=Why British English is full of silly-sounding words|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|website=bbc.com|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=6 October 2017}}</ref> ==Caggal nguurndam e golle== Caggal nde o timmini jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero, to [[Kano]], Kperogi fuɗɗii golle mum ko e jaayndeeji to [[Katsina]] e Kano hade makko naatde e ''Media Trust'' ngam wonde jaayndeyaagal ''Weekly Trust'', nde joofnaani jooni ndee. Kperogi fuɗɗii golle mum jaŋde hakkunde 2000 e 2002 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, ɗo o janngini jaayndeyaagal e jokkondiral hakkunde yimɓe.[citation needed] O janngini kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]], Zaria ko juuti e hitaande 2004.[6] Hakkunde 2002 e 2004, Kperogi golliima e laamu hooreejo leydi Olusequn Obasanjo, ko o binndoowo konngol hooreejo leydi e wiɗtoowo. Kperogi ina winnda binndanɗe ɗiɗi, "Politik grammar" e "Notes ummoriiɗe Atlanta", ngam jaayndeeji ñalnde aset ɗi Daily Trust, mo Abuja. Kperogi winndi ko heewi e ɗemngal Engele Najeriya.[14] == Nguurndam dewgal == Farooq Kperogi ina resndi ɓiɓɓe rewɓe tato e ɓiɗɗo gorko gooto.[15][16] === "Teskorɗe ummoriiɗe Atlanta" === Koolaaɗo kuuɓal politik Kperogi "Notes from Atlanta" e nder Daily Trust dartinaama e lewru Duujal 2018 e dow ballal laamu hooreejo leydi Muhammadu Buhari[17] mo o ñiŋi e nder koolaaɗo kuuɓal makko e binndanɗe makko e nder laylayti renndo.[18][19] E nder seppooji makko, o dartini lowre makko ɗemngal "Politics of Grammar" nde o winndi e jaaynde Daily Trust ñalnde alet, nde o winndi ko ɓuri duuɓi sappo.[20] O fotnoo ko hulɓinaade maayde e juuɗe wallidiiɓe laamu Naajeeriya ngam ko o winndi e ko o winndi e laylayti renndo.[21][19] Jooni noon, lowre Kperogi "Notes from Atlanta" ina yalta kala ñalnde aset e hello caggal jaaynde Najeriya,[22] e nder jaaynde Peoples Gazette, jaaynde internet.[23] == Njeenaaje e teddungal == 2021 CHOICE Jaaliiɗo Tiitoonde Jaŋde ɓurnde mawnude[24] Njeenaari ɓurndi moƴƴude e duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik<ref>{{Cite web|url=https://communication.louisiana.edu/sites/communication/files/Cypress%20Lake%20News%202014.pdf|title=Search}}</ref> Njeenaari ɓurndi moƴƴude e jaŋde e nder jaŋde toownde, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia State<ref>{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=https://facultyweb.kennesaw.edu/fkperogi/index.php|publisher=Kennesaw State University|access-date=11 October 2022}}</ref> Almuudo ɓurɗo waawde jaŋde toownde e jokkondiral, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik[<ref>{{Cite web|url=https://communication.louisiana.edu/sites/communication/files/Cypress%20Lake%20News%202014.pdf|title=Search}}</ref> Njeenaari hukuuma teleeji lesdi Naajeeriya (NTA) ngam janngoowo ɓurduɗo jaŋnguki haa janngirde mawnde, Jaami'aare Bayero, Kano<ref>https://allafrica.com/stories/200905180714.htm {{Dead link|date=February 2022}}</ref> === Golle bayyinaaɗe === Glocal Engele: Waylugo yeeso e mbaadi Engele Naajeeriya nder duuniyaaru. New York: Piyeer Lang, 2015. <nowiki>ISBN 978-1433129261</nowiki> Diaspora Dijital Naajeeriya: Jaayndeeji ɓiɓɓe leydi, Demokaraasi, e Naatgol. New York: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Rochester, 2020. <nowiki>ISBN 978-1580469821</nowiki> == Tuugnorgal == {{reflist}} [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie:Naajeeriya]] [[Category:Stub]] ae9t68tb5yd9atad903xrex3kz0vmtj 189016 188916 2026-09-24T21:27:34Z MOIBARDE 10068 Add links and references 189016 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Farooq Adamu Kperogi''' (jibinaa ko hitaande 1973) ko porfeseer [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]-Ameriknaajo,<ref name=":0">{{Cite news|date=2021-03-26|title=Renowned Nigerian columnist, university teacher, Farooq Kperogi, promoted professor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/451453-renowned-nigerian-columnist-university-teacher-farooq-kperogi-promoted-professor.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> winndiyanke, ganndo jaayndeeji, winndiyanke jaayndeeji, winndiyanke blog e golloowo. O woniino jaayndiyanke e jaayndeeji keewɗi e nder leydi Najeriya ina jeyaa heen ''Daily Trust'', Daily Triumph e New Nigerian mo jooni alaa ɗo haaɗi.<ref name=":02">{{Cite news|date=2021-03-26|title=Renowned Nigerian columnist, university teacher, Farooq Kperogi, promoted professor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/451453-renowned-nigerian-columnist-university-teacher-farooq-kperogi-promoted-professor.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Farooq Kperogi {{!}} Kennesaw State University - Academia.edu|url=https://kennesaw.academia.edu/FarooqKperogi/CurriculumVitae|access-date=2021-12-18|website=kennesaw.academia.edu}}</ref> O golliima e wiɗto to duɗal wiɗtooji e jokkondiral hooreejo leydi to laamu [[Olusegun Obasanjo]], o jannginiino jaayndeyaagal to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]] e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna. Ko o jannginoowo timmuɗo e jaayndeyaagal e jaayndeeji ummoriiɗi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kennesaw State to Georgia, Amerik.<ref>{{Cite news|date=2021-03-26|title=Tribune columnist, Farooq Kperogi, promoted full professor in US varsity|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-farooq-kperogi-promoted-full-professor-in-us-varsity/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref><ref name="Kperogi2">{{cite web|title=About me|url=http://www.farooqkperogi.com/p/about-me.html|website=farooqkperogi.com|publisher=Farooq A. Kperogi|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 23">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 32">{{cite web|title=Why British English is full of silly-sounding words|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|website=bbc.com|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=6 October 2017}}</ref> O jeyaa ko e winndooɓe jaayndeeji leydi [[Naajeeriya]] ɗi hooreejo leydi ɓooyɗo ƴetti miijooji mum en.<ref>{{Cite web|date=2020-04-10|title="I was disappointed by [Wole Soyinka's] uncharacteristic silence between 2015 and 2019" – Farooq Kperogi|url=https://www.thenews-chronicle.com/i-was-disappointed-by-wole-soyinkas-uncharacteristic-silence-between-2015-and-2019-farooq-kperogi/|access-date=2021-12-18|website=The News Chronicle|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-01-24|title=Why Nigeria needs a third force to dislodge Buhari -- Obasanjo {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/256524-nigeria-needs-third-force-dislodge-buhari-obasanjo.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB}}</ref> Ko kanko woni binnduɗo deftere Engele adunaare: Waylude yeeso e mbaadiiji Engele [[Naajeeriya]], yaltunde e hitaande 2015, hono deftere 96ɓiire e nder deftere Berkeley Insights e nder ɗemɗe e semiotik.<ref name="Kperogi 4">{{cite web|title=Berkeley Insights in Linguistics and Semiotics|url=https://www.peterlang.com/view/serial/BILS|website=www.peterlang.com|publisher=Peter Lang|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 5">{{cite web|title=7 Questions to a Linguist: Dr. Farooq Kperogi on "Glocal" English|url=https://www.altalang.com/beyond-words/2015/08/17/7-questions-linguist-dr-farooq-kperogi-glocal-english/|website=altalang.com|date=17 August 2015|publisher=ALTA|accessdate=6 October 2017|archive-date=6 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171006162724/https://www.altalang.com/beyond-words/2015/08/17/7-questions-linguist-dr-farooq-kperogi-glocal-english/|url-status=dead}}</ref> Ko kanko kadi woni binnduɗo deftere ɓiɓɓe leydi Nijeer, demokaraasi, e tawtoreede (Jaaɓi-haaɗtirde Rochester Press, 2020) nde heɓi "2021 ''CHOICE'' tiitoonde jaŋde ɓurnde mawnude".<ref>{{Cite news|date=2021-12-03|title=Tribune columnist Kperogi's book wins 2021 Choice Outstanding Academic Title|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-kperogis-book-wins-2021-choice-outstanding-academic-title/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> ==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol== Kperogi jibinaa ko hitaande 1973, to Okuta, nokku laamu Baruten, to [[Diiwal Kwara|diiwaan Kwara]], leydi Najeriya, o jeyaa ko e leñol Bariba (Baatonu).<ref>{{Cite news|date=2021-03-26|title=Tribune columnist, Farooq Kperogi, promoted full professor in US varsity|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-farooq-kperogi-promoted-full-professor-in-us-varsity/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero hakkunde 1993 e 1997, o heɓi ɗoon bakkaa ko faati e jokkondiral hakkunde yimɓe. O heɓi dipoloma makko ko faati e jokkondiral to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana to Lafayette, o heɓi kadi dipoloma makko Ph.D. gila e duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia to leyɗeele dentuɗe [[Amerik]] e hitaande 2011.<ref name="Kperogi">{{cite web|title=About me|url=http://www.farooqkperogi.com/p/about-me.html|website=farooqkperogi.com|publisher=Farooq A. Kperogi|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 2">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 3">{{cite web|title=Why British English is full of silly-sounding words|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|website=bbc.com|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=6 October 2017}}</ref> ==Caggal nguurndam e golle== Caggal nde o timmini jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero, to [[Kano]], Kperogi fuɗɗii golle mum ko e jaayndeeji to [[Katsina]] e Kano hade makko naatde e ''Media Trust'' ngam wonde jaayndeyaagal ''Weekly Trust'', nde joofnaani jooni ndee. Kperogi fuɗɗii golle mum jaŋde hakkunde 2000 e 2002 to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Kaduna]], ɗo o janngini jaayndeyaagal e jokkondiral hakkunde yimɓe.[citation needed] O janngini kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]], Zaria ko juuti e hitaande 2004.<ref name="Kperogi 22">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref> Hakkunde 2002 e 2004, Kperogi golliima e laamu hooreejo leydi [[Olusegun Obasanjo|Olusequn Obasanjo]], ko o binndoowo konngol hooreejo leydi e wiɗtoowo. Kperogi ina winnda binndanɗe ɗiɗi, "Politik grammar" e "Notes ummoriiɗe Atlanta", ngam jaayndeeji ñalnde aset ɗi ''Daily Trust'', mo [[Abuja]]. Kperogi winndi ko heewi e ɗemngal Engele [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|work=BBC|title=Why British English is full of silly-sounding words|author=Christine Ro|date=19 June 2017|accessdate=21 January 2018}}</ref> == Nguurndam dewgal == Farooq Kperogi ina resndi ɓiɓɓe rewɓe tato e ɓiɗɗo gorko gooto.<ref>{{Cite web|title=Notes From Atlanta: Mourning My Wife and Best Friend|url=https://www.farooqkperogi.com/2010/07/mourning-my-wife-and-best-friend.html|access-date=2021-06-10|website=www.farooqkperogi.com}}</ref><ref>{{Cite news|date=2018-09-22|title=My children cherish calling them their pet names more than gifts –Kperogi|url=https://punchng.com/my-children-cherish-calling-them-their-pet-names-more-than-gifts-kperogi/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref> === "Teskorɗe ummoriiɗe Atlanta" === Koolaaɗo kuuɓal politik Kperogi "''Notes from Atlanta''" e nder ''Daily Trust'' dartinaama e lewru Duujal 2018 e dow ballal laamu hooreejo leydi [[Muhammadu Buhari]]<ref>{{Cite news|date=2018-12-20|title=The Kperogi affair and the road to totalitarianism|url=https://www.blueprint.ng/the-kperogi-affair-and-the-road-to-totalitarianism/|location=Abuja, Nigeria|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Blueprint (newspaper)|Blueprint]]|language=en-US}}</ref> mo o ñiŋi e nder koolaaɗo kuuɓal makko e binndanɗe makko e nder laylayti renndo.<ref>{{Cite news|date=2017-01-29|title=Buhari not competent to govern any country – Kperogi|url=https://punchng.com/buhari-not-competent-govern-country-kperogi/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref name="THEINT2">{{Cite web|date=2019-12-08|title=Buhari-Tinubu Alliance Will Crack Noticeably In 2020 – Farooq Kperogi|url=https://theinterview.ng/2019/12/08/buhari-tinubu-alliance-will-crack-noticeably-in-2020-farooq-kperogi/|access-date=2021-12-18|website=TheInterview Nigeria|language=en-GB}}</ref> E nder seppooji makko, o dartini lowre makko ɗemngal "''Politics of Grammar''" nde o winndi e jaaynde ''Daily Trust'' ñalnde alet, nde o winndi ko ɓuri duuɓi sappo.<ref>{{Cite web|last=Kperogi|first=Farooq A.|title=Presidency Pressured Daily Trust to Discontinue my Saturday Column|url=https://www.farooqkperogi.com/2018/12/presidency-pressured-daily-trust-to.html|access-date=2021-12-18|website=Farooq Kperogi}}</ref> O fotnoo ko hulɓinaade maayde e juuɗe wallidiiɓe laamu [[Naajeeriya]] ngam ko o winndi e ko o winndi e laylayti renndo.<ref>{{Cite web|date=2019-11-11|title=KSU professor faces death threats over criticism of government|url=http://theksusentinel.com/2019/11/11/ksu-professor-faces-death-threats-over-criticism-of-government/|access-date=2021-12-18|website=The Sentinel|language=en-US}}</ref><ref name="THEINT">{{Cite web|date=2019-12-08|title=Buhari-Tinubu Alliance Will Crack Noticeably In 2020 – Farooq Kperogi|url=https://theinterview.ng/2019/12/08/buhari-tinubu-alliance-will-crack-noticeably-in-2020-farooq-kperogi/|access-date=2021-12-18|website=TheInterview Nigeria|language=en-GB}}</ref> Jooni noon, lowre Kperogi "''Notes from Atlanta''" ina yalta kala ñalnde aset e hello caggal jaaynde [[Naajeeriya|Najeriya]],<ref>{{Cite news|title=Notes from Atlanta with Farooq Kperogi Archives|url=https://tribuneonlineng.com/category/saturday-with-farooq-kperogi/|access-date=2024-09-04|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> e nder jaaynde ''Peoples Gazette'', jaaynde ''internet''.<ref>{{Cite news|title=FAROOQ KPEROGI, Author at Peoples Gazette|url=https://gazettengr.com/author/mayowa-samuel/|location=Abuja, Nigeria|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Peoples Gazette]]|language=en-US}}</ref> == Njeenaaje e teddungal == 2021 CHOICE Jaaliiɗo Tiitoonde Jaŋde ɓurnde mawnude<ref>{{Cite news|date=2021-12-03|title=Farooq Kperogi's 'Nigeria's Digital Diaspora' wins top academic publishing award|url=https://gazettengr.com/farooq-kperogis-nigerias-digital-diaspora-wins-top-academic-publishing-award/|location=Abuja, Nigeria|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Peoples Gazette]]|language=en-US}}</ref> Njeenaari ɓurndi moƴƴude e duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik<ref>{{Cite web|url=https://communication.louisiana.edu/sites/communication/files/Cypress%20Lake%20News%202014.pdf|title=Search}}</ref> Njeenaari ɓurndi moƴƴude e jaŋde e nder jaŋde toownde, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia State<ref>{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=https://facultyweb.kennesaw.edu/fkperogi/index.php|publisher=Kennesaw State University|access-date=11 October 2022}}</ref> Almuudo ɓurɗo waawde jaŋde toownde e jokkondiral, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, [[Amerik]]<ref>{{Cite web|url=https://communication.louisiana.edu/sites/communication/files/Cypress%20Lake%20News%202014.pdf|title=Search}}</ref> Njeenaari hukuuma teleeji lesdi [[Naajeeriya]] (NTA) ngam janngoowo ɓurduɗo jaŋnguki haa janngirde mawnde, Jaami'aare Bayero, [[Kano]]<ref>https://allafrica.com/stories/200905180714.htm {{Dead link|date=February 2022}}</ref> === Golle bayyinaaɗe === Glocal Engele: Waylugo yeeso e mbaadi Engele [[Naajeeriya]] nder duuniyaaru. New York: Piyeer Lang, 2015. <nowiki>ISBN 978-1433129261</nowiki> ''Diaspora'' Dijital [[Naajeeriya]]: Jaayndeeji ɓiɓɓe leydi, Demokaraasi, e Naatgol. New York: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Rochester, 2020. <nowiki>ISBN 978-1580469821</nowiki> == Tuugnorgal == {{reflist}} [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie:Naajeeriya]] [[Category:Stub]] eopunr8brwgvvh8je8xuml5v6wainv4 189018 189016 2026-09-24T21:30:04Z MOIBARDE 10068 Add image 189018 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Farooq Kperogi.jpg|thumb|'''Farooq Kperogi''']] '''Farooq Adamu Kperogi''' (jibinaa ko hitaande 1973) ko porfeseer [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]-Ameriknaajo,<ref name=":0">{{Cite news|date=2021-03-26|title=Renowned Nigerian columnist, university teacher, Farooq Kperogi, promoted professor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/451453-renowned-nigerian-columnist-university-teacher-farooq-kperogi-promoted-professor.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> winndiyanke, ganndo jaayndeeji, winndiyanke jaayndeeji, winndiyanke blog e golloowo. O woniino jaayndiyanke e jaayndeeji keewɗi e nder leydi Najeriya ina jeyaa heen ''Daily Trust'', Daily Triumph e New Nigerian mo jooni alaa ɗo haaɗi.<ref name=":02">{{Cite news|date=2021-03-26|title=Renowned Nigerian columnist, university teacher, Farooq Kperogi, promoted professor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/451453-renowned-nigerian-columnist-university-teacher-farooq-kperogi-promoted-professor.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Farooq Kperogi {{!}} Kennesaw State University - Academia.edu|url=https://kennesaw.academia.edu/FarooqKperogi/CurriculumVitae|access-date=2021-12-18|website=kennesaw.academia.edu}}</ref> O golliima e wiɗto to duɗal wiɗtooji e jokkondiral hooreejo leydi to laamu [[Olusegun Obasanjo]], o jannginiino jaayndeyaagal to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]] e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna. Ko o jannginoowo timmuɗo e jaayndeyaagal e jaayndeeji ummoriiɗi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kennesaw State to Georgia, Amerik.<ref>{{Cite news|date=2021-03-26|title=Tribune columnist, Farooq Kperogi, promoted full professor in US varsity|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-farooq-kperogi-promoted-full-professor-in-us-varsity/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref><ref name="Kperogi2">{{cite web|title=About me|url=http://www.farooqkperogi.com/p/about-me.html|website=farooqkperogi.com|publisher=Farooq A. Kperogi|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 23">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 32">{{cite web|title=Why British English is full of silly-sounding words|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|website=bbc.com|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=6 October 2017}}</ref> O jeyaa ko e winndooɓe jaayndeeji leydi [[Naajeeriya]] ɗi hooreejo leydi ɓooyɗo ƴetti miijooji mum en.<ref>{{Cite web|date=2020-04-10|title="I was disappointed by [Wole Soyinka's] uncharacteristic silence between 2015 and 2019" – Farooq Kperogi|url=https://www.thenews-chronicle.com/i-was-disappointed-by-wole-soyinkas-uncharacteristic-silence-between-2015-and-2019-farooq-kperogi/|access-date=2021-12-18|website=The News Chronicle|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-01-24|title=Why Nigeria needs a third force to dislodge Buhari -- Obasanjo {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/256524-nigeria-needs-third-force-dislodge-buhari-obasanjo.html|access-date=2021-12-18|language=en-GB}}</ref> Ko kanko woni binnduɗo deftere Engele adunaare: Waylude yeeso e mbaadiiji Engele [[Naajeeriya]], yaltunde e hitaande 2015, hono deftere 96ɓiire e nder deftere Berkeley Insights e nder ɗemɗe e semiotik.<ref name="Kperogi 4">{{cite web|title=Berkeley Insights in Linguistics and Semiotics|url=https://www.peterlang.com/view/serial/BILS|website=www.peterlang.com|publisher=Peter Lang|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 5">{{cite web|title=7 Questions to a Linguist: Dr. Farooq Kperogi on "Glocal" English|url=https://www.altalang.com/beyond-words/2015/08/17/7-questions-linguist-dr-farooq-kperogi-glocal-english/|website=altalang.com|date=17 August 2015|publisher=ALTA|accessdate=6 October 2017|archive-date=6 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171006162724/https://www.altalang.com/beyond-words/2015/08/17/7-questions-linguist-dr-farooq-kperogi-glocal-english/|url-status=dead}}</ref> Ko kanko kadi woni binnduɗo deftere ɓiɓɓe leydi Nijeer, demokaraasi, e tawtoreede (Jaaɓi-haaɗtirde Rochester Press, 2020) nde heɓi "2021 ''CHOICE'' tiitoonde jaŋde ɓurnde mawnude".<ref>{{Cite news|date=2021-12-03|title=Tribune columnist Kperogi's book wins 2021 Choice Outstanding Academic Title|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-kperogis-book-wins-2021-choice-outstanding-academic-title/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> ==Nguurndam e jaŋde puɗɗagol== Kperogi jibinaa ko hitaande 1973, to Okuta, nokku laamu Baruten, to [[Diiwal Kwara|diiwaan Kwara]], leydi Najeriya, o jeyaa ko e leñol Bariba (Baatonu).<ref>{{Cite news|date=2021-03-26|title=Tribune columnist, Farooq Kperogi, promoted full professor in US varsity|url=https://tribuneonlineng.com/tribune-columnist-farooq-kperogi-promoted-full-professor-in-us-varsity/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero hakkunde 1993 e 1997, o heɓi ɗoon bakkaa ko faati e jokkondiral hakkunde yimɓe. O heɓi dipoloma makko ko faati e jokkondiral to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana to Lafayette, o heɓi kadi dipoloma makko Ph.D. gila e duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia to leyɗeele dentuɗe [[Amerik]] e hitaande 2011.<ref name="Kperogi">{{cite web|title=About me|url=http://www.farooqkperogi.com/p/about-me.html|website=farooqkperogi.com|publisher=Farooq A. Kperogi|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 2">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref><ref name="Kperogi 3">{{cite web|title=Why British English is full of silly-sounding words|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|website=bbc.com|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=6 October 2017}}</ref> ==Caggal nguurndam e golle== Caggal nde o timmini jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero, to [[Kano]], Kperogi fuɗɗii golle mum ko e jaayndeeji to [[Katsina]] e Kano hade makko naatde e ''Media Trust'' ngam wonde jaayndeyaagal ''Weekly Trust'', nde joofnaani jooni ndee. Kperogi fuɗɗii golle mum jaŋde hakkunde 2000 e 2002 to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Kaduna]], ɗo o janngini jaayndeyaagal e jokkondiral hakkunde yimɓe.[citation needed] O janngini kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]], Zaria ko juuti e hitaande 2004.<ref name="Kperogi 22">{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=http://socm.hss.kennesaw.edu/faculty-staff/farooq-kperogi/|website=socm.hss.kennesaw.edu|publisher=Kennesaw State University|accessdate=6 October 2017}}</ref> Hakkunde 2002 e 2004, Kperogi golliima e laamu hooreejo leydi [[Olusegun Obasanjo|Olusequn Obasanjo]], ko o binndoowo konngol hooreejo leydi e wiɗtoowo. Kperogi ina winnda binndanɗe ɗiɗi, "Politik grammar" e "Notes ummoriiɗe Atlanta", ngam jaayndeeji ñalnde aset ɗi ''Daily Trust'', mo [[Abuja]]. Kperogi winndi ko heewi e ɗemngal Engele [[Najeeriya (Nigeria)|Najeriya]]<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170619-why-british-english-is-full-of-silly-sounding-words|work=BBC|title=Why British English is full of silly-sounding words|author=Christine Ro|date=19 June 2017|accessdate=21 January 2018}}</ref> == Nguurndam dewgal == Farooq Kperogi ina resndi ɓiɓɓe rewɓe tato e ɓiɗɗo gorko gooto.<ref>{{Cite web|title=Notes From Atlanta: Mourning My Wife and Best Friend|url=https://www.farooqkperogi.com/2010/07/mourning-my-wife-and-best-friend.html|access-date=2021-06-10|website=www.farooqkperogi.com}}</ref><ref>{{Cite news|date=2018-09-22|title=My children cherish calling them their pet names more than gifts –Kperogi|url=https://punchng.com/my-children-cherish-calling-them-their-pet-names-more-than-gifts-kperogi/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref> === "Teskorɗe ummoriiɗe Atlanta" === Koolaaɗo kuuɓal politik Kperogi "''Notes from Atlanta''" e nder ''Daily Trust'' dartinaama e lewru Duujal 2018 e dow ballal laamu hooreejo leydi [[Muhammadu Buhari]]<ref>{{Cite news|date=2018-12-20|title=The Kperogi affair and the road to totalitarianism|url=https://www.blueprint.ng/the-kperogi-affair-and-the-road-to-totalitarianism/|location=Abuja, Nigeria|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Blueprint (newspaper)|Blueprint]]|language=en-US}}</ref> mo o ñiŋi e nder koolaaɗo kuuɓal makko e binndanɗe makko e nder laylayti renndo.<ref>{{Cite news|date=2017-01-29|title=Buhari not competent to govern any country – Kperogi|url=https://punchng.com/buhari-not-competent-govern-country-kperogi/|access-date=2021-12-18|newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref name="THEINT2">{{Cite web|date=2019-12-08|title=Buhari-Tinubu Alliance Will Crack Noticeably In 2020 – Farooq Kperogi|url=https://theinterview.ng/2019/12/08/buhari-tinubu-alliance-will-crack-noticeably-in-2020-farooq-kperogi/|access-date=2021-12-18|website=TheInterview Nigeria|language=en-GB}}</ref> E nder seppooji makko, o dartini lowre makko ɗemngal "''Politics of Grammar''" nde o winndi e jaaynde ''Daily Trust'' ñalnde alet, nde o winndi ko ɓuri duuɓi sappo.<ref>{{Cite web|last=Kperogi|first=Farooq A.|title=Presidency Pressured Daily Trust to Discontinue my Saturday Column|url=https://www.farooqkperogi.com/2018/12/presidency-pressured-daily-trust-to.html|access-date=2021-12-18|website=Farooq Kperogi}}</ref> O fotnoo ko hulɓinaade maayde e juuɗe wallidiiɓe laamu [[Naajeeriya]] ngam ko o winndi e ko o winndi e laylayti renndo.<ref>{{Cite web|date=2019-11-11|title=KSU professor faces death threats over criticism of government|url=http://theksusentinel.com/2019/11/11/ksu-professor-faces-death-threats-over-criticism-of-government/|access-date=2021-12-18|website=The Sentinel|language=en-US}}</ref><ref name="THEINT">{{Cite web|date=2019-12-08|title=Buhari-Tinubu Alliance Will Crack Noticeably In 2020 – Farooq Kperogi|url=https://theinterview.ng/2019/12/08/buhari-tinubu-alliance-will-crack-noticeably-in-2020-farooq-kperogi/|access-date=2021-12-18|website=TheInterview Nigeria|language=en-GB}}</ref> Jooni noon, lowre Kperogi "''Notes from Atlanta''" ina yalta kala ñalnde aset e hello caggal jaaynde [[Naajeeriya|Najeriya]],<ref>{{Cite news|title=Notes from Atlanta with Farooq Kperogi Archives|url=https://tribuneonlineng.com/category/saturday-with-farooq-kperogi/|access-date=2024-09-04|newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> e nder jaaynde ''Peoples Gazette'', jaaynde ''internet''.<ref>{{Cite news|title=FAROOQ KPEROGI, Author at Peoples Gazette|url=https://gazettengr.com/author/mayowa-samuel/|location=Abuja, Nigeria|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Peoples Gazette]]|language=en-US}}</ref> == Njeenaaje e teddungal == 2021 CHOICE Jaaliiɗo Tiitoonde Jaŋde ɓurnde mawnude<ref>{{Cite news|date=2021-12-03|title=Farooq Kperogi's 'Nigeria's Digital Diaspora' wins top academic publishing award|url=https://gazettengr.com/farooq-kperogis-nigerias-digital-diaspora-wins-top-academic-publishing-award/|location=Abuja, Nigeria|access-date=2021-12-18|newspaper=[[Peoples Gazette]]|language=en-US}}</ref> Njeenaari ɓurndi moƴƴude e duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, Amerik<ref>{{Cite web|url=https://communication.louisiana.edu/sites/communication/files/Cypress%20Lake%20News%202014.pdf|title=Search}}</ref> Njeenaari ɓurndi moƴƴude e jaŋde e nder jaŋde toownde, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgia State<ref>{{cite web|title=Farooq Kperogi|url=https://facultyweb.kennesaw.edu/fkperogi/index.php|publisher=Kennesaw State University|access-date=11 October 2022}}</ref> Almuudo ɓurɗo waawde jaŋde toownde e jokkondiral, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Louisiana, Lafayette, [[Amerik]]<ref>{{Cite web|url=https://communication.louisiana.edu/sites/communication/files/Cypress%20Lake%20News%202014.pdf|title=Search}}</ref> Njeenaari hukuuma teleeji lesdi [[Naajeeriya]] (NTA) ngam janngoowo ɓurduɗo jaŋnguki haa janngirde mawnde, Jaami'aare Bayero, [[Kano]]<ref>https://allafrica.com/stories/200905180714.htm {{Dead link|date=February 2022}}</ref> === Golle bayyinaaɗe === Glocal Engele: Waylugo yeeso e mbaadi Engele [[Naajeeriya]] nder duuniyaaru. New York: Piyeer Lang, 2015. <nowiki>ISBN 978-1433129261</nowiki> ''Diaspora'' Dijital [[Naajeeriya]]: Jaayndeeji ɓiɓɓe leydi, Demokaraasi, e Naatgol. New York: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Rochester, 2020. <nowiki>ISBN 978-1580469821</nowiki> == Tuugnorgal == {{reflist}} [[Catégorie: Pelaajo Naajeeriya]] [[Catégorie:Naajeeriya]] [[Category:Stub]] j9ah071tzp5yinf9g0gj7uls33bya49 Ccategory: ca'e leydi iran 0 6360 188980 93989 2026-09-24T21:02:40Z 1234qwer1234qwer4 3432 Requesting speedy deletion with rationale "misspelling". (TwinkleGlobal) 188980 wikitext text/x-wiki {{Suppression_immédiate|1=misspelling}} #REDIRECT [[:Category:Ca'e leydi Iran]] [[Category:Stub]] fyz2ymdzpfdzw2hp0b9ky4mhbi4yry8 Hajiya Fatima Lolo 0 6525 188940 95674 2026-09-24T19:39:40Z Andre Engels 75 Redirected page to [[Fatima Lolo]] 188940 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Fatima Lolo]] o5hsc1wyxjdmw9omuhivsl9drtvbddd Mounkaila Assata 0 15359 188948 98225 2026-09-24T20:39:08Z 1234qwer1234qwer4 3432 Requesting speedy deletion with rationale "not in project language, copied from English: [[:en:Mounkaïla Aïssata]]". (TwinkleGlobal) 188948 wikitext text/x-wiki {{Suppression_immédiate|1=not in project language, copied from English: [[:en:Mounkaïla Aïssata]]}} '''Mounkaïla Aïssata''' is a Nigerien politician. At one time the only female member of parliament, Aïssata is also a member of the Pan-African Parliament. In the Pan-African Parliament, she is a member of the Committee on Gender, Family, Youth and People with Disability. == References == [edit source] * Vast Political Gains for Women in Niger – From a lone voice to fourteen ACPSP: Gender Equality Network * [[Category:Stub]] 9w3dit5l5a9uqo0q3z940su4zdskis0 Laawol B10 (Namibya) 0 21518 188957 81009 2026-09-24T20:42:14Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 79561 wikitext text/x-wiki '''B10''' ko laawol ngenndiwal to fuɗnaange Namibi, ngol ummotoo ko hirnaange haa fuɗnaange ummoraade e diiwaan Ohangwena haa Rundu to bannge keeri Angola.[1] jj63mwktdp0zmj688dj1m2ouyu9d0zc Baumgartsbrunn 0 21522 188981 81063 2026-09-24T21:06:23Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 79566 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Baumgartsbrunn|other_name=|native_name=<!-- for cities whose native name is not in English -->|nickname=|settlement_type=Farmstead settlement|motto=<!-- images and maps ----------->|image_skyline=Baumgartsbrunn entrance.jpg|imagesize=|image_caption=Entrance of the Baumgartsbrunn farm in central Namibia|image_flag=|flag_size=|image_seal=|seal_size=|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|image_map=|mapsize=|map_caption=|pushpin_map=Namibia <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|pushpin_label_position=bottom|pushpin_mapsize=300|pushpin_map_caption=Location in Namibia <!-- Location ------------------>|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Namibia}}|subdivision_type1=[[Regions of Namibia|Region]]|subdivision_name1=[[Khomas Region]]|subdivision_type2=[[Constituencies of Namibia|Constituency]]|subdivision_name2=[[Windhoek Rural]]|subdivision_type3=|subdivision_name3=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=|leader_name=|leader_title1=<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->|leader_name1=|established_title=<!-- Settled -->|established_date=<!-- Area --------------------->|area_magnitude=|unit_pref=Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_footnotes=|area_total_km2=<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->|area_water_km2=|area_total_sq_mi=<!-- Population ----------------------->|population_as_of=|population_footnotes=|population_note=|population_total=|population_density_km2=|population_density_sq_mi=|population_metro=|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=Ethnicities|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=<!-- General information --------------->|timezone=[[South African Standard Time]]|utc_offset=+2|timezone_DST=|utc_offset_DST=|coordinates={{coord|22|36|0|S|16|47|0|E|region:NA|display=inline}}|elevation_footnotes=<ref>{{cite web |url=http://www.getamap.net/maps/namibia/%28wa40%29/_baumgartsbrunn/ |title=Baumgartsbrunn / Khomas |publisher=getamap.net |accessdate=15 October 2013}}</ref>|elevation_m=1757|elevation_ft=<!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|blank_name=|blank_info=|blank1_name=|blank1_info=|website=|footnotes=}}'''Baumgartsbrunn''' ko nokku ndema e koɗki e nder diiwaan Khomas to caka Namibi, woni ko e laawol C28 ko ina wona 35 kiloomeeteer (22 mi) bannge worgo Windhoek. Baumgartsbrunn anndiraa ngam kuje jannginooje ɗe Helmut Bleks waɗi, nden ɓaawo mayde maako ɓe ɗon walli ngam Helmut Blex Foundation e jaajotooɓe feere. Bleks, marɗo wuro nder duuɓi 1970s, waɗi jaŋde wuro, hannde jaŋde laamu Baumgartsbrunn, nder leydi nder hitaande 1973. Nder hitaande 1991 Institute for Domestic Science & Agriculture, jaango jaangoowo ngam rewɓe nokku, ɓeydani. Jaangooji jaangooji jaangirde ɗon hokkata jannginooɓe jaangooji wuro, amma daliila maɓɓe ɗon ɓeydana, ɗum waɗi jannginoowo'en ɗon haɓɓa. Yimɓe lesdi Namibiya, mawɓe dowla SWAPO, noddi ngam laamu Namibiya jaɓɓa Helmut Bleks Foundation. Ha nder duuɓi, nder nder nder suudu janngirde, nokkuure man ɓesdi ɓesdi, ɓesdi yimɓe yimɓe Yimɓe Damara. Caggal ko feccani dow hakkillaaji leydi e hakkillaaji leɗɗe, fedde nde laaminooɗo wuro ngo'o hokki hakkillaaji hakkillaaji jaɓugo leydi e hakkille hakkillaaji dow haaktere 300 (740 ektaar) to ⁇ Khomanin e hitaande 2009. == Firooji == <references /> oprlgtboa0xio1nrrfcc7znqhnt389d 188982 188981 2026-09-24T21:08:16Z 1234qwer1234qwer4 3432 added [[Category:Namibiya]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 188982 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Baumgartsbrunn|other_name=|native_name=<!-- for cities whose native name is not in English -->|nickname=|settlement_type=Farmstead settlement|motto=<!-- images and maps ----------->|image_skyline=Baumgartsbrunn entrance.jpg|imagesize=|image_caption=Entrance of the Baumgartsbrunn farm in central Namibia|image_flag=|flag_size=|image_seal=|seal_size=|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|image_map=|mapsize=|map_caption=|pushpin_map=Namibia <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|pushpin_label_position=bottom|pushpin_mapsize=300|pushpin_map_caption=Location in Namibia <!-- Location ------------------>|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Namibia}}|subdivision_type1=[[Regions of Namibia|Region]]|subdivision_name1=[[Khomas Region]]|subdivision_type2=[[Constituencies of Namibia|Constituency]]|subdivision_name2=[[Windhoek Rural]]|subdivision_type3=|subdivision_name3=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=|leader_name=|leader_title1=<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->|leader_name1=|established_title=<!-- Settled -->|established_date=<!-- Area --------------------->|area_magnitude=|unit_pref=Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_footnotes=|area_total_km2=<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->|area_water_km2=|area_total_sq_mi=<!-- Population ----------------------->|population_as_of=|population_footnotes=|population_note=|population_total=|population_density_km2=|population_density_sq_mi=|population_metro=|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=Ethnicities|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=<!-- General information --------------->|timezone=[[South African Standard Time]]|utc_offset=+2|timezone_DST=|utc_offset_DST=|coordinates={{coord|22|36|0|S|16|47|0|E|region:NA|display=inline}}|elevation_footnotes=<ref>{{cite web |url=http://www.getamap.net/maps/namibia/%28wa40%29/_baumgartsbrunn/ |title=Baumgartsbrunn / Khomas |publisher=getamap.net |accessdate=15 October 2013}}</ref>|elevation_m=1757|elevation_ft=<!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|blank_name=|blank_info=|blank1_name=|blank1_info=|website=|footnotes=}}'''Baumgartsbrunn''' ko nokku ndema e koɗki e nder diiwaan Khomas to caka Namibi, woni ko e laawol C28 ko ina wona 35 kiloomeeteer (22 mi) bannge worgo Windhoek. Baumgartsbrunn anndiraa ngam kuje jannginooje ɗe Helmut Bleks waɗi, nden ɓaawo mayde maako ɓe ɗon walli ngam Helmut Blex Foundation e jaajotooɓe feere. Bleks, marɗo wuro nder duuɓi 1970s, waɗi jaŋde wuro, hannde jaŋde laamu Baumgartsbrunn, nder leydi nder hitaande 1973. Nder hitaande 1991 Institute for Domestic Science & Agriculture, jaango jaangoowo ngam rewɓe nokku, ɓeydani. Jaangooji jaangooji jaangirde ɗon hokkata jannginooɓe jaangooji wuro, amma daliila maɓɓe ɗon ɓeydana, ɗum waɗi jannginoowo'en ɗon haɓɓa. Yimɓe lesdi Namibiya, mawɓe dowla SWAPO, noddi ngam laamu Namibiya jaɓɓa Helmut Bleks Foundation. Ha nder duuɓi, nder nder nder suudu janngirde, nokkuure man ɓesdi ɓesdi, ɓesdi yimɓe yimɓe Yimɓe Damara. Caggal ko feccani dow hakkillaaji leydi e hakkillaaji leɗɗe, fedde nde laaminooɗo wuro ngo'o hokki hakkillaaji hakkillaaji jaɓugo leydi e hakkille hakkillaaji dow haaktere 300 (740 ektaar) to ⁇ Khomanin e hitaande 2009. == Firooji == <references /> [[Category:Namibiya]] juffupzgzk3trlvysifj5ioafgwaapb Blouwes 0 21524 188983 81070 2026-09-24T21:09:38Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 79568 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Blouwes|other_name=|native_name=<!-- for cities whose native name is not in English -->|nickname=|settlement_type=[[List of villages and settlements in Namibia|Settlement]]|motto=<!-- images and maps ----------->|image_skyline=|imagesize=300px|image_caption=|image_flag=|flag_size=|image_seal=|seal_size=|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|image_map=|mapsize=|map_caption=|pushpin_map=Namibia <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|pushpin_label_position=bottom|pushpin_mapsize=300|pushpin_map_caption=Location in Namibia <!-- Location ------------------>|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Namibia}}|subdivision_type1=[[Regions of Namibia|Region]]|subdivision_name1=[[ǁKaras Region]]|subdivision_type2=|subdivision_name2=|subdivision_type3=|subdivision_name3=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=|leader_name=|leader_title1=<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->|leader_name1=|established_title=<!-- Settled -->|established_date=<!-- Area --------------------->|area_magnitude=|unit_pref=Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_footnotes=|area_total_km2=<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->|area_water_km2=|area_total_sq_mi=<!-- Population ----------------------->|population_as_of=2017|population_footnotes=<ref name=towel>{{cite news |title=Blouwes’ unemployed youth throw in the towel |last=Hamutenya |first=Matheus |newspaper=[[New Era (Namibia)|New Era]] |url=https://www.newera.com.na/2017/02/13/blouwes-unemployed-youth-throw-in-the-towel/ |date=13 February 2017}}</ref>|population_note=|population_total={{circa}} 300|population_density_km2=|population_density_sq_mi=|population_metro=|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=Ethnicities|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=<!-- General information --------------->|timezone=[[South African Standard Time]]|utc_offset=+2|timezone_DST=|utc_offset_DST=|coordinates={{coord|26|8|S|18|16|E|region:NA|display=inline,title}}|elevation_footnotes=<!--for references: use <ref> </ref> tags-->|elevation_m=|elevation_ft=<!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|blank_name=|blank_info=|blank1_name=|blank1_info=|website=|footnotes=}}'''Blouwes''' ko wuro fotde 300 neɗɗo e nder diiwaan ǁKaras to fuɗnaange Namibi, ina woni fotde 48 kiloomeeteer (30 mi) to fuɗnaange-rewo Keetmanshoop e laawol diiwaan D3911.[1] Blouwes woni wuro laamorde ''Blouwes Traditional Authority'', go'oto nder laamorde 51 nder Namibia. Luttugol ngol ɗon haani bee luumo e luumo. == Firooji == <references /> 4fg1x7so4t5ky4sylmp8cyb2g4m8c0z 188984 188983 2026-09-24T21:10:17Z 1234qwer1234qwer4 3432 added [[Category:Namibiya]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 188984 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Blouwes|other_name=|native_name=<!-- for cities whose native name is not in English -->|nickname=|settlement_type=[[List of villages and settlements in Namibia|Settlement]]|motto=<!-- images and maps ----------->|image_skyline=|imagesize=300px|image_caption=|image_flag=|flag_size=|image_seal=|seal_size=|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|image_map=|mapsize=|map_caption=|pushpin_map=Namibia <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|pushpin_label_position=bottom|pushpin_mapsize=300|pushpin_map_caption=Location in Namibia <!-- Location ------------------>|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Namibia}}|subdivision_type1=[[Regions of Namibia|Region]]|subdivision_name1=[[ǁKaras Region]]|subdivision_type2=|subdivision_name2=|subdivision_type3=|subdivision_name3=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=|leader_name=|leader_title1=<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->|leader_name1=|established_title=<!-- Settled -->|established_date=<!-- Area --------------------->|area_magnitude=|unit_pref=Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_footnotes=|area_total_km2=<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->|area_water_km2=|area_total_sq_mi=<!-- Population ----------------------->|population_as_of=2017|population_footnotes=<ref name=towel>{{cite news |title=Blouwes’ unemployed youth throw in the towel |last=Hamutenya |first=Matheus |newspaper=[[New Era (Namibia)|New Era]] |url=https://www.newera.com.na/2017/02/13/blouwes-unemployed-youth-throw-in-the-towel/ |date=13 February 2017}}</ref>|population_note=|population_total={{circa}} 300|population_density_km2=|population_density_sq_mi=|population_metro=|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=Ethnicities|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=<!-- General information --------------->|timezone=[[South African Standard Time]]|utc_offset=+2|timezone_DST=|utc_offset_DST=|coordinates={{coord|26|8|S|18|16|E|region:NA|display=inline,title}}|elevation_footnotes=<!--for references: use <ref> </ref> tags-->|elevation_m=|elevation_ft=<!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|blank_name=|blank_info=|blank1_name=|blank1_info=|website=|footnotes=}}'''Blouwes''' ko wuro fotde 300 neɗɗo e nder diiwaan ǁKaras to fuɗnaange Namibi, ina woni fotde 48 kiloomeeteer (30 mi) to fuɗnaange-rewo Keetmanshoop e laawol diiwaan D3911.[1] Blouwes woni wuro laamorde ''Blouwes Traditional Authority'', go'oto nder laamorde 51 nder Namibia. Luttugol ngol ɗon haani bee luumo e luumo. == Firooji == <references /> [[Category:Namibiya]] 9w6fkxhmk0spxuppbped1pym2vnkons Mbarouk Ali 0 22126 188985 81491 2026-09-24T21:11:41Z 1234qwer1234qwer4 3432 mw.loader.load( '//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-HotCat.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); 80543 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Mbarouk''' '''Said Ali''' (jibinaa ko 20 lewru juko hitaande 1962) ko politikyanke ACT Wazalendo mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa diiwaan Wete gila 2010. == Firooji == <references /> {{Reflist}} [[Category:Tansaniya]] 3cm46s11lc6v0d2su82oyrzo2tou53a Aziza Sleyum Ally 0 22127 188986 81492 2026-09-24T21:13:06Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80544 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Aziza''' '''Sleyum Ally''' ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1] == Firooji == <references /> {{reflist}} [[Category:Tansaniya]] 8n8yiqr4zarvhsuse2gmylo788uiktu Kheri Ameir 0 22141 188987 81496 2026-09-24T21:13:15Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80563 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Kheri''' '''Khatib Ameir''' (jibinaa ko 10 feebariyee 1950) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Matemwe gila 2000.[1] == Firooji == <references /> {{Reflist}}{{Current CCM MPs}} [[Category:Tansaniya]] qppvdbvg5xwzg280lpnfyvj1clozrr0 Agripina Buyogera 0 22201 188966 81773 2026-09-24T20:46:05Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80690 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Agripina''' '''Zaituni Buogera''' (jibinaa ko 16 lewru bowte hitaande 1966) ko neɗɗo politikyanke Tansani, tergal parlemaa to diiwaan ladde Kasulu. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 6opa22hsqkhhbsimc80vklos3riked6 Kisyeri Chambiri 0 22211 188988 81783 2026-09-24T21:13:37Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80722 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Kisyeri''' '''Werema Chambiri''' (jibinaa ko 1 lewru Yarkomaa 1954) ko politikaajo CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to wuro Babati gila 2010.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] t5d75qfrj9tml9jkq8cox5ts6bfxgmf Isaya Mwita Charles 0 22233 188977 91492 2026-09-24T20:59:20Z 1234qwer1234qwer4 3432 Undid revision [[Special:Diff/81788|81788]] by [[Special:Contributions/Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|talk]]) rv, replaced article content by English-language version 188977 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Isaya''' '''Mwita Charles''' ko politikyanke Tansani, woni meer 17ɓo e jooni oo, gila 21 mars 2016. [1] Ko adii nde o toɗɗaa meer, o golliima e Diiso Municipaal Temeke, o woniino kaalis hade makko haɓaade seneraal suɓngo ngam wakiliijo diiwaan Vijibweni ngam wonde diisneteeɗo e nder diiwaan Kigamboni to Dar es Salaam. == Firo siyasa == '''Isaya Mwita Charles''' ko laamɗo wuro Dar es Salaam nder lesdi Tansaaniya e darnde CHADEMA, Isaya Mwita Carlos ko laamɗo leydi e hitaande 2015. E 21 Maare 2016, o suɓii hooreejo wuro Dar es Salaam. == Ɓiɗɗo e jaŋde == Isaya Mwita Charles jibini nder Tarime District, Mara nder leydi Musoma, nder 28 feebari 1974 Daga 1994 haa 1997, Isaya Mwita Charles yahi Tarime Secondary School nder gariiri Tarime nden o hokki maako Certificate of Secondary Education (CSE). Daga lewru Yuli 2005 haa lewru Mee 2007, o yahdi Al Haramain ''Secondary School'' to o heɓii ''Certificate Advanced in Secondary'' ''Education'' (ACSE). Ɓaawo ɗun, diga Oktoobar 2008 haa Yuuhanna 2011, o timmini jaŋde makko nder jaŋde e nder jaŋnde Mwalimu Nyerere Memorial Academy. Kaŋko o waɗi politik, o huuwanii wonde jaaynoowo ngam Temeke Municipal Council e o waɗi jaaynooɗo jaaynde nder Kariakoo. == Kuugal == === Kuugal dow kirseteeɓe === '''Isaya Mwita Charles''' woni mo anndini diina kirkiyankooɓe, ko woni ko'e diina wi'i yimɓe, nguurndam, e duniyaaru ɓe tagi ngam ɓe njooɗoto bee maɓɓe bana ummaatoore go'o ngam ɓe mbaɗata, ɓe walli, ɓe tabbitin e maɓɓe bana ɓiɓɓe gorko e debbo. Ngam hakkillooji ɗi'e bana Lord Mayor, o waɗi anniya ngam tiggude darnde gootol yimɓe ngam waɗugo e darnde jaɓugo, goodude goodude, e jaɓugo jaɓɓaande.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2018)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> == Nolde hoore == Isaya Mwita Charles ɗon haani.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2018)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] e8ti83xr3qcjdthd912b99pvicptx4a Ania Said Chaurembo 0 22236 188989 81789 2026-09-24T21:14:14Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80753 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Ania''' '''Said Chaurembo''' ko gonnooɗo tergal parlemaa e nder Asaambele ngenndi Tansani,[1] ina lomtoo lannda Civic United Front. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] hpln4x740efp8f5uc5pvf6ssjrtb1e2 John Cheyo 0 22240 188967 81791 2026-09-24T20:46:36Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80758 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}John''' '''Momose Cheyo''' ko politikyanke UDP mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Bariadi Fuɗnaange gila 2005.[1]V == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] spz53z8msuwcvdx8lg0l6sr9own5bzk 188968 188967 2026-09-24T20:46:43Z 1234qwer1234qwer4 3432 ? 188968 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}John''' '''Momose Cheyo''' ko politikyanke UDP mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Bariadi Fuɗnaange gila 2005.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] 16ec70ograq7z0pcehljeb22j3c36cz Hezekiah Chibulunje 0 22242 188990 81792 2026-09-24T21:14:24Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80760 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Hezekiah''' '''Ndahani''' '''Chibulunje''' (jibinaa ko 15 mars 1946) ko politikyanke CCM mo Tansani, tergal parlemaa to diiwaan Chilonwa gila 1995.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] 0clburn6q755z6hh933hyfspgx5ogx8 Mathias Chikawe 0 22247 188991 81794 2026-09-24T21:14:38Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80765 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Mathias''' '''Meinrad Chikawe''' (jibinaa ko 30 mee 1951) ko politikyanke e dipolomaat CCM mo Tansani. O laati ardiiɗo parlamende ngam dooka Nachingwea diga 2005 haa 2015. O laati ardiiɗo lesdi Tansaaniya to Japan. == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] njl1nx72zknaal81wuq7o0ws8rb2t5p Lilian Nyiti 0 22249 188965 81150 2026-09-24T20:45:52Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80767 wikitext text/x-wiki {{reflist}} '''Lilian Nyiti''' (jibinaa ko 3 suwee 1959) ko dognoowo hakkundeejo mo Tansani. O tawtoraama 800 meeter rewɓe e Olimpiyaaji 1980. == Firooji == [[Category:Tanzaniya]] kkown34tcvcmfzyexfh4hpdlqcrwckn Diana Mkumbo Chilolo 0 22253 188962 81797 2026-09-24T20:45:24Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80771 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Diana''' '''Mkumbo Chilolo''' (jibinaa ko 14 abriil 1954) ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1] O wonii tergal gila hitaande 2000. O jeyaa ko e lannda Chama Cha Mapinduzi (CCM). == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] 3ktkwvv2wyo7uxce2j2q25ktn8l0615 Samuel Mchele Chitalilo 0 22257 188992 81798 2026-09-24T21:16:18Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80775 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Samuel''' '''Mchele Chitalilo''' (jibinaa ko 15 lewru juko hitaande 1965) ko gonnooɗo tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1] == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] cgj82cb56yfvlgk4m6u7u9sh9tcdpox Christopher Chiza 0 22260 188993 81799 2026-09-24T21:16:23Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80778 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Christopher''' '''Kajoro Chiza''' (jibinaa ko 13 abriil 1953) ko politikyanke CCM mo Tansani, tergal parlemaa diiwaan Buyungu gila 2005 haa 2015. Ko kanko woni jaagorgal ndema, nguura e koperatiif hannde[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] 2ogf8eeqv188skycm1o2m9ruizs1nn4 Muhammad Chomboh 0 22265 188970 81801 2026-09-24T20:47:10Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80783 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Muhammad''' '''Amour''' '''Chomboh''' (jibinaa ko ñalnde 25 lewru bowte hitaande 1953) ko neɗɗo politik CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Magomeni gila 2005.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] te8kaojj50w7wu5087ff4x4hkiob4op Daniel Chongolo 0 22267 188994 91302 2026-09-24T21:16:48Z 1234qwer1234qwer4 3432 Undid revision [[Special:Diff/81802|81802]] by [[Special:Contributions/Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|talk]]) rv edit that replaced article content by English-language version 188994 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Daniyel''' '''Godfrey Chongolo''' ko dawriyanke Tansani, ko adii ɗuum ko hooreejo lannda Chama Cha Mapinduzi to Tansani, toɗɗaaɗo e laamu ko ñalnde 30 abriil 2021.[1][2] Ko adii nde o toɗɗaa, o woniino golloowo laamu e nder diiwaan Kinondoni, o woniino Komiseer diiwaan Dar es Salaam, kadi o woniino Komiseer e nder diiwaan Longido, diiwaan Arusha.[3][4][5] == Jaŋde == Nder 2013, Daniel Chongolo jaɓi jaango nder Open University of Tanzania o heɓii jaango maako nder habaru yimɓe; == Firo siyasa == Kaŋko o suɓii, Chongolo waɗi nder partiya bana darnde jaaynde mawɗo haɓɓooɓe haɓɓooji haɓɓooje haɓɓooɗe haɓɓooɗi haɓɓooɗum haɓɓoowo jaaynde e haɓɓoojo haɓɓooɗo haɓɓoore haɓɓoobe haɓɓoote CCM ha Dodoma. == Ndaare kadi == * Bashiru Ally - Jannginoowo Tanzanian e politik * Abdulrahman Kinana - Siyasatuɗo TanzaniƊeeje ɗe holli wikidata dow ko woni dow * Yusuf Makamba - Siyasatuɗo TanzaniƊeeje ɗe holli wikidata dow ko woni dow * Wilson Mukama - Siyasatuɗo TanzaniƊeeje ɗe holli wikidata dow ko woni dow == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] 1v94x4gx0wghzolx7ecbiikjj6e3s3h Amina Clement 0 22271 188995 81804 2026-09-24T21:16:56Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80789 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Amina''' '''Andrew Clement''' (jibinaa ko ñalnde 3 marse 1963) ko dawriyanke CCM mo Tansani, ko tergal parlemaa to diiwaan Koani gila 2005.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] n032fhxemrhwtzzf5oh3gfvgac51qv6 Paschal Constantine Degera 0 22276 188996 81806 2026-09-24T21:17:27Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80794 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Paschal''' '''Constantin Degera''' (jibinaa ko ñalnde 29 abriil 1945) ko gonnooɗo tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] ppktyb2uzgy4ptxs85xzskie2j23yx2 Festo Dugange 0 22281 188997 81814 2026-09-24T21:17:37Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80800 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Festo''' '''Dugange''' lollirɗo kadi '''Festo John Dugange''' ko dawruyanke leydi Tansani. O wonii cukko jaagorgal, njuɓɓudi golle laamu e laamu moƴƴu biro hooreejo leydi. Ko kanko woni tergal depiteeji Chama Cha Mapinduzi ngam diiwaan Wanging'ombe mo o suɓaa e hitaande 2020.[1][2][3] == Firooji == {{reflist}} <references /> 4ucp2dtg1xyhzbxyxq6gje0m8a63qst Meryce Mussa Emmanuel 0 22283 188998 81817 2026-09-24T21:19:46Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80802 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Meryce''' '''Mussa Emmanuel''' ko gonnooɗo tergal e nder suudu sarɗiiji leydi Tansani, cuɓaaɗo e hitaande 2005 e lannda Civic United Front.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] j0dxd1h8tt66m1zceqq6hf7s3llrrxp Anna Ndege 0 22285 188978 81147 2026-09-24T21:01:15Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 80804 wikitext text/x-wiki '''Anna Ndege''' (jibinaa ko ñalnde 5 marse 1982 to Shinyanga) ko dognoowo hakkundeejo mo Tansani. Ko ɓuri moƴƴude e makko e hoore makko ko 4:09.71 minit e 1500 meeter ko limre Tansani e distance. Ko ɓuri heewde e makko ko heɓde nokku 19 nder nder ɓooyma ɓooymaaji nder jaaynde ɓooyme nder jaayndiyanke 2001 World Cross Country Championship. O darani Tanzaniya ɗiɗi nder gasa ha nder darnde mawɗo, o ɗon yahda nder nder nder nder ɓaawo nder hitaande 2001 e 2002. O jokki e juulde 2002 Commonwealth Games, o jokki e nder 800 m e 1500 m. O wonnoo ko'e medalist to ɗiɗo e nder laabi ɗi ɗi ɗi'i e nder juulal Afrik.<ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afmg.htm Africa Military Games]. GBR Athletics. Retrieved on 2015-01-30.</ref> == Firooji == {{Reflist}} [[Category:Tanzaniya]] 9i4npph42yrsk08f86xclqlv9j2ity3 Hamad Ndee 0 22286 188963 81146 2026-09-24T20:45:30Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80805 wikitext text/x-wiki {{reflist}} Hamad Ndee (jibinaa ko 15 mee 1951) ko doggotooɗo Tansani. O tawtoraama 200 meeter worɓe e Olimpiyaaji 1972. == Firooji == {{Infobox sportsperson|name=Hamad Ndee|birth_name=|image=|caption=|nationality=Tanzanian|sport=Sprinting|event=200 metres|club=|collegeteam=|birth_date={{birth date and age|1951|5|15|df=yes}}|birth_place=|death_date=|death_place=|height=|weight=}} [[Category:Tanzaniya]] epf75w3sxrxnrt87sgnku7rcltex9k4 Haji Faki 0 22315 188999 81818 2026-09-24T21:20:19Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80840 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Haji''' '''Makame Faki''' ko dawriyanke CUF Tansani, kadi tergal parlemaa wonande diiwaan Mtoni gila 2010.[1] == References == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] deb0fochmszbjskqpcnnor4o3z78ztj Saleh Ali Farrah 0 22316 189000 81821 2026-09-24T21:20:47Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80841 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Saleh''' '''Ali Farrah''' ko gonnooɗo tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1] == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] c3fggd94zbzy893pmnxz3mh5uobcw13 Stephen Jones Galinoma 0 22321 189001 81831 2026-09-24T21:21:04Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80846 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Stephen''' '''Jones Galinoma''' ko tergal e nder suudu sarɗiiji leydi Tansani, [nde?] ina lomtoo Kalenga.[1] O jeyaa ko e lannda Chama Cha Mapinduzi (CCM).[ciimtol ina haani] == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] t0z2f1zs9yf7wkb7k1mmcbp02d8mylp Zainab Amir Gama 0 22324 189002 82081 2026-09-24T21:22:02Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80849 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Zainab''' '''Amir Gama''' (jibinaa ko ñalnde 30 marse 1949) ko gonnooɗo tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1] == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 03v1aufqzcihpusaqhaqanm9p8ls632 Mrisho Gambo 0 22325 189003 82083 2026-09-24T21:22:10Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80850 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Mrisho''' '''Mashaka Gambo''' (jibinaa ko Arusha) ko politikaajo CCM mo Tansani, tergal parlemaa hannde ina gollina diiwaan wuro Arusha gila lewru noowammbar 2020. O wonnoo kadi ko komisinaajo diiwaan e komisinaajo diiwaan Arusha lomtii Iddi Kimanta.[1] == Firooji == {{reflist}} <references /> == Wurooji wurooji == * [https://www.instagram.com/mrisho_gambo/ Mrisho Gambo Instagram] [[Category:Tanzaniya]] culuopeyiwamcnlrjryxs5e0vbkfjrd Josephine Johnson Genzabuke 0 22327 189004 82097 2026-09-24T21:22:16Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80852 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Josephine''' '''Johnson Genzabuke''' jibinaa ko ñalnde 9 lewru Seeɗto hitaande 1961, ko tergal e nder suudu sarɗiiji leydi Tansani.[1][2] == Jaŋde == O heɓii ceede nder suudu jannginooɓe nder Mwibuye. Nder duuɓi maako, o yahi suudu jaŋde Muganza ngam jaŋde maako. == Kuugal == Daga 1981 haa 1993 o woni jannginoowo to jaŋde nder jaŋde jaŋde. O heɓii kuuɗe feere feere nder siyasa. Nder 2008 o laati hooreejo lesdi Kigoma-UWT. Nder 2003 o waɗi darnde UWT - General Assembly. Hakkunde 2010 e 2012 o wonnoo darnde jaayndeeji e jaayndeewal leydi ndii.<ref name=":0" /> == Fedde == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] r4ptu7xfzl71nhp9pwb0a6xssawmx1c Josephat Gwajima 0 22329 188979 91547 2026-09-24T21:01:36Z 1234qwer1234qwer4 3432 Undid revision [[Special:Diff/82107|82107]] by [[Special:Contributions/Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|talk]]) rv, replaced article content by English-language version 188979 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Josephat''' '''Mathias Gwajima''' jibinaa ko 19 desaambar 1970 ko dawruyanke e waajotooɗo leydi Tansani. Ko kanko woni bishop e nder Egliis makko Teddungal Almasiihu Tansani (GCTC). Nder je'aare senareareare Oktoobar 2020 Gwajima heɓii je'aari Kawe dow jaajorgal arande, Kawe Halima Mdee. Gwajima woni goomu goomu parti Chama Cha Mapinduzi. O wondi goomu kawtal ngal ngal ngal ngalɗinii leydi ndii dow kuugal, jaaynde e nguurndam. == Jaŋde e diina == Josephat Mathias Gwajima jibini nder Mwanza, Tanzania. O ɗon wi'a hoore maako nde o wondi duuɓi sappo e jowi o ɓeydi ngam o woppi e ɓernde maako, "o yamɗiti bee kuuje Allah". O janngini Jaŋde Bibel nder Nairobi, nden o fuɗɗi saɗugo coci maako nder wuro maako Mwanza, nden feere boo nder Musoma e Dar es Salaam. O mari jaango jaango daga Japan Bible Institute e jaango doktoor daga [[Omega Global University]] nder lesdi Afrika. Fuu suudu ɗiɗo boo hokkata ko'e maɓɓe nder kuugal e dow kuugal. E wi'uki maako, ko haani e parishji 400 nder Tanzania e nder leyɗe goɗɗe ha nder Church of Christ Tanzania Church maako. Nder diina maako mo o tiggi hoore maako, o huuwi "arbishop". "Kirki rebirth and Life" maako wi'i ndu woodi yimɓe fere tati miliyaaruuji nder Tansaaniya. == Siyasal == Nder jeewte je'e leydi nder lewru Oktoobar 2020, Gwajima heɓii je'e nder kaɓirɗe Kawe ngam haɓɓaade jaɓoɓe haɓe Halima Mdee diga Chadema. O jooɗii nder Komiteeji dow Fedde Fedde Fuuta, Fedde Fuuɗde e Fedde Fudo nder leydi Tanzaniya. Gwajima ɗon hawta e hawtaade ngam haɓugo e program haɓɓugo bana nyau nyau korona. O ɗon hokkata habaru dow ko ɗum wi'i ko naftirtaaki ngam nyau nyau ndu, haaje, ɗum waawi wonde a ɓeydaaki nder ɗum, a ɓeydiima zombie. Lammaji ɗi ɗon mari halleende e haɗugo, o wi'i. == Firooji == {{reflist}} <references /> == Wurooji wurooji == * [https://ufufuonauzima.org/ Bishop Gwajima Official Site]  [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] lkcb2bxa52sz9gw2wn6n272wfz09w31 Haji Mwita Haji 0 22331 189005 82144 2026-09-24T21:22:38Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80856 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Haji''' '''Mwita Haji''' (jibinaa ko ñalnde 3 oktoobar 1949) ko gonnooɗo tergal e nder Asaambele ngenndi (parti CCM) leydi Tansani.[1] == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 2pw5hksiddiqur4xgjl7c2tkjug4y4z Peter Mwita 0 22334 188969 81143 2026-09-24T20:47:01Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80859 wikitext text/x-wiki '''Peter Mwita Mokam''' (jibinaa ko 1960) ko doggotooɗo Tansani. O tawtoraama 100 meeter worɓe e Olimpiyaaji 1980. nuc7435ai9pf9vn3y0he1cbcgl6fh17 Hamad Ali Hamad 0 22348 189006 82145 2026-09-24T21:23:03Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80891 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Hamad''' '''Ali Hamad''' (jibinaa ko 27 noowammbar 1964) ko politikyanke CUF mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Magogoni gila 2010.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] noxrlk9unbtmbgi5vlq00miacn03f3x Nusrat Hanje 0 22349 189007 82148 2026-09-24T21:23:11Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80893 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Nursat''' '''Shabaan Hanje''' (jibinaa ko 14 noowammbar 1989) ko dawriyanke leydi Tansani, jeyaaɗo e lannda dawrugol CHADEMA. O suɓaama tergal e jooɗorɗe keertiiɗe ngam wonde wakiliijo rewɓe, o woni tergal e parlemaa gila 2020.[1][2] == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] mphaglhousbho39vmkj9vlekd6f1son Parmukh Singh Hoogan 0 22351 189008 82157 2026-09-24T21:23:21Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80899 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Parmukh''' '''Singh Hoogan''' (jibinaa ko ñalnde 7 lewru Duujal hitaande 1955) ko politikyanke e njulaagu Tansani, wonnoo tergal parlemaa e nder diiwaan Kikwajuni e nder parlemaa Tansani gila 2000 haa 2010.[1][2] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] kx37xz9xzxzk43mmq1hifn05dq0f0lb Terezya Huvisa 0 22352 189009 82159 2026-09-24T21:23:47Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80902 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Terezya''' '''Pius Luoga Huvisa''' (jibinaa ko ñalnde 12 lewru nduu hitaande 1957) ko politikyanke CCM mo Tansani, ko tergal keeringal e nder parlemaa gila 2010. O woniino kadi jaagorgal dowla e nder biro cukko hooreejo leydi to bannge taariindi gila 2010 haa 2014.[1] Terezya Pius Luoga Huvisa huwti kadi bana Dean'en Fedde Dar es Salaam University College of Education (DUCE), Assistant Dean'en Students ha University of Dar es Salam (UDSM). Nder nder kuuɗe maako nder jaŋde mawɗe ɗiɗi nder Tanzania Terezya Pius Luoga Huvisa ɗon ɗon walli bana bana bana bana ɗon walli ɓamtaare ɓiyum e rewɓe bee huutoreeji, seminarji e jaŋdeeji ɗi o ɗon yiɗi. Terezya Pius Luoga Huvisa woni ardiiɗo laamu Tanzaniya debbo ardiiɗo waɗugo kuuɗe dow laaɓugo wuro Dar es Salaam nder lewru e boo ardiiɗo minista Tanzania debbo ardiiɓe ngam haɗugo marɓe jaayɗe diga haɓɓugo ɓanduji diga jaayɗe e hotele. Terezya Pius Luoga Huvisa haani ha kuuɗe maako ha haɓɓugo babal babal babal babal ha duniyaaru ha jamiroore Afrik ha haɓɓuki babal babal babal (AMCEN), mo suɓɓi Terezya Pious LuogaHuvisa ha hooreejo AMCEN. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] 0dexcu4c069g6o69ffatcftrzxn5nr5 Yahya Kassim Issa 0 22356 189010 82161 2026-09-24T21:24:01Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80906 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Yahya''' '''Kassim Issa''' (jibinaa ko 25 suwee 1950) ko politik CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Chwaka gila 2000.[1] Issa ko jannginoowo adii wonde gila 1974 haa 1982, o yahri yeeso e darnde makko e nder ministeer jaŋde, o wonti gardiiɗo taƴre e hitaande 1975, o woni gardiiɗo jaŋde e hitaande 1984, o woni kadi ƴeewtotooɗo jaŋde diiwaan e hitaande 1991. O ari e darnde makko hannde ndee ko e hitaande 1995. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 7nq4d6m1lajzrphq9jv9ql7p8fpc3p5 Waride Jabu 0 22357 189011 82162 2026-09-24T21:24:09Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80916 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Waride''' '''Bakari Jabu''' (jibinaa ko 5 mars 1961) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Kiembesamaki gila 2010.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] kbwdvjprglaz2x5c3bv8df344xmdail Jaddy Simai Jaddy 0 22358 189012 88257 2026-09-24T21:24:34Z 1234qwer1234qwer4 3432 Restored revision 80917 by [[Special:Contributions/MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|talk]]): Rv edit that replaced article content by English-language version (TwinkleGlobal) 189012 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Jaddy''' '''Simai Jaddy''' (jibinaa ko 30 lewru juko hitaande 1963) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Mkwajuni gila 2010.[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 1rdeksj5mxm9e2aur62gm1iisky4zmf Selemani Jafo 0 22359 189013 82164 2026-09-24T21:24:44Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80918 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Selemani''' '''Saidi Jafo''' jibinaa ko ñalnde 26 mee 1973) ko dawruyanke CCM mo Tansani. O wonii depitee diiwaan Kisarawe gila 2010.[1] O woni maa Minista Dowlaaji nder Jaɓɓorgo hooreejo leydi - Jaɓɓorgal leydi e laamu nguu gila hitaande 2017. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] cotn15cwig4dvdx5oteyc38swwiqzn1 Athumani S. Janguo 0 22360 188952 82165 2026-09-24T20:40:48Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80919 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Athuman''' '''Saidi Minshehe''' Janguo jibinaa ko 5 desaambar 1936) ko dawriyanke Tansani. O woniino tergal e Asaambele ngenndi Tansani e Parlemaa Pan-Afrik Dental Afrik. Ko o tergal parlemaa Tansani, diiwaan makko ko Kisarawe, o jeyaa ko e goomu parlemaa toppitiiɗo martabaaji, etikaaji e doole. Janguo ko gonnooɗo gardiiɗo fedde toppitiinde ko fayti e laaɗe diwooje Tansani (TPA). == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 2lmj7pvr4t7qobxbmxtgdfl858xqq8b Asha Mshimba Jecha 0 22361 188946 82166 2026-09-24T20:37:37Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 80920 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Asha''' '''Mshimba Jecha''' (jibinaa ko ñalnde 26 lewru juko hitaande 1962) ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani. O woniino e parlemaa gila 2005.Jecha ko tergal lannda dawrugol Chama Cha Mapinduzi. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] nqqic4j3dqr29l9qv4wbr10x6jikfwf Mwadini Abbas Jecha 0 22365 188971 82168 2026-09-24T20:54:16Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 80925 wikitext text/x-wiki   '''{{Databox}}Mwadini''' '''Abbas Jecha''' ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 0kiwpyz9t5pa8jswivbju0f2oyd5i9z Riziki Omar Juma 0 22372 188974 82182 2026-09-24T20:54:38Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 80932 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Riziki''' '''Omar Juma''' ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani. == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] drgvwk8mo1s7o6sxg4wu9ed487e3l5z Shoka Khamis Juma 0 22373 188961 82185 2026-09-24T20:43:38Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80933 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Shoka''' '''Khamis Juma''' ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] ckvyh3u4upcreo8j2e2jzq2bpjyaws2 Hamoud Jumaa 0 22374 188955 82188 2026-09-24T20:41:44Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80934 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Hamoud''' '''Abuu Jumaa''' (jibinaa ko ñalnde 10 sulyee 1970) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Kibaha Rural gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] sgfkl1x29mbafdoclv4i8ljvgk33v4b Naghenjwa Kaboyoka 0 22378 189014 91736 2026-09-24T21:25:08Z 1234qwer1234qwer4 3432 Undid revision [[Special:Diff/82199|82199]] by [[Special:Contributions/Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|talk]]) rv edit that replaced article content by English-language version 189014 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Naghenjwa''' '''Kaboyoka''' (jibinaa ñalnde 8 ut 1949, ko dawri Tansani jeyaaɗo e luulndo Cha Demokrasi na Maendeleo (CHADEMA). Ko o Ter  parlemaa biyeteeɗo Same Fuɗnaange. == Ɓaawo e janngirde == Kaboyoka jibini dow 8 August 1949. O timmini janngirde maako diga Ashira Girls Secondary School nder hitaande 1968. Nder hitaande 1971, o heɓii ceede e Dar es Salaam Technical College. Nder hitaande 1974, o timmini program jaɓɓaade nder suudu jaɓɓaago kuuɗe ummaatoore nder Dar es Salaam. O yahi o heɓii diploma ɓeydi ɓeydiingo diga Institute of Development and Management-Mzumbe nder 1978. O heɓii jaaynde maako nder arti nder hitaande 1986 diga International Institute of Social Studies nder Haag. Kaboyoka waɗi golle mawɗe nder jaŋde ummaatoore - ngam laamu Tanzaniya e ngam jaŋde ɓamtaare duniyaaru. Hakkunde 2000 e 2015, o woni hooreejo fulfulde Woyege Trust Fund. == Firo siyasa == Kaboyoka fuɗɗii hawti e partiijo Chama Cha Mapinduzi nder hitaande 1977 e o waɗi golle feere-feere haa hitaande 1997. Kaboyoka ɓaawo ɗon o hawti e CHADEMA. O wonnoo moɓɓaande partiya e nder suɓaaji 2005 e 2010 ngam suɓaaje fuɗnaange fuɗnaande fuɗnaango, o salii e Anne Malecela. Nder jeewte jeewte Tanzania 2015 Kaboyoka e Malencela hawti e maɓɓe nder wakkati tataɓo. Ɗo sahaa, Kaboyoka heɓii ko ɓuri 3000 vote. Kaboyoka nodditii e hooreejo leydi to bannge jaayɗe ummaatoore. Kawtal ngal ina golla huutorgal ngam hakkilanaade kuutorgol jawdi e huwtoreede ceede leydi. == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] th54arpnpbrj6j07caov3003aom79sl David Kafulila 0 22381 189015 82202 2026-09-24T21:25:45Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80942 wikitext text/x-wiki {{Databox}}David Zacharia Kafulila (jibinaa ko 15 feebariyee 1982) ko golloowo laamu Tansani, ko o dawriyanke. O laati Komisaaru Fuutaji ngam lesdi Simiyu caggal o huuwani bana Sakarya Fuutaji Fuutaji for Songwe diga 2018 haa 2020. Hannde o woni Komisaar ngam kuugal yimɓe e yimɓe nder Ministeeruuji Fedde e Jaɓɓorgo. O wonnoo NCCR-Mageuzi, o yahri to jam'i laamu Chama cha Mapinduzi gila 2017. O laati mo politikko e jaɓɗo parlamende ngam kiitooɓe Kigoma ''South'' diga 2010 haa 2015. O woni ardiiɗo ardiiɗo leydi leydi ndii heɓiiɗo jaajorgal ngal o heɓi jaajorgol ngol e hitaande 2015 caggal nde o holli e jaajorgo ɓesngu Tegeta Escrow ngal ɓeydi leydi ndii ko e $200 ''million'' USD. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] nxk95w4aqila16bzec5yo19iy090wk2 Khamis Kagasheki 0 22382 188976 91597 2026-09-24T20:57:24Z 1234qwer1234qwer4 3432 Undid revision [[Special:Diff/82203|82203]] by [[Special:Contributions/Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|talk]]) rv, replaced article content by English-language version 188976 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Khamis''' '''Juma Suedi''' '''Kagasheki''' (jibinaa ko ñalnde 30 ut 1951) ko politikyanke CCM mo Tansani, tergal parlemaa e nder diiwaan wuro Bukoba gila 2005. Ko kanko wonnoo jaagorgal ko feewti e jawdi e turism. Mr. Khamis J. Suedi, diplomatuɗo nder golle waɗi nder Misiyon Tanzanian Permanent to United Nations to New York (1977-1982). O ardiiɗo jaaynde jawdi nder jaaynde huutortooɓe e jaayndeeji nder jaayndiyankoore, Dar es Salaam, Tanzania diga 1982-1987. Kadi o huuwani e Misiyoniral Tanzanian to Ofisi United Nations ha Geneva (1987-1990).   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> Mr Suedi hawti e Wuro Duniyaaru Hakkiilo Hakkiilo (WIPO) nder lewru Janaare 1990 nden nder lewru Oktoobar hitaande nden, o laati arɗo haɓɓuki haɓɓuki hawtaade e haɓɓuki hakkiilo ha nder ummaatooje duniyaaru e haɓɓugo haɓɓuki nder nder nder lesdi ɓamtaare. Nder 1995, o laati ardiiɗo, jaaynde jaayndeeji jaayndeeje ɓamtaare ɓamtaare e jaayndeji hakkunde jaayndeje. Nder hitaande 1997, o laati ardiiɗo foroy foroy forowol ngam darnde darnde e ɓamtaare politik.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] cytgs7lfrcwgekhliwu5t2r5wyn2elp Janet Bina Kahama 0 22383 189017 82204 2026-09-24T21:28:59Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80944 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Janet''' '''Bina Kahama''' (jibinaa ko 19 mee 1943) ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani. == Firooji == {{Reflist}} <references /> == Wurooji wurooji ==   [[Category:Tanzaniya]] 5weuhl7x4g2m33nldniwogws4z2wsj6 Kulikoyela Kahigi 0 22384 189019 82205 2026-09-24T21:31:45Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80945 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Prof'''. '''Kulikoyela Kanalwanda Kahigi''' (jibinaa ko 4 lewru bowte hitaande 1950) ko politik CHADEMA mo Tansani, o wonnoo ko tergal parlemaa e nder diiwaan Bukombe e nder duuɓi 2010 - 2015. Jooni o artii e duɗal jaaɓi haaɗtirde Dar es Salaam, omo janngina ɗemɗe e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde Kiswahi .[1] == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 78kxe897n7bxyvv5q1d8gqhto6flmlv Agnesta Lambart Kaiza 0 22386 189020 82446 2026-09-24T21:31:55Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80947 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Agnesta''' '''Lambart Kaiza''' (jibinaa ko 17 noowammbar 1977) ko dawriyanke Tansani, jeyaaɗo e lannda CHADEMA. O suɓaama tergal e jooɗorɗe keertiiɗe ngam wonde wakiliijo rewɓe, o woni tergal e parlemaa gila 2020. == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] etph5ohbhyy9om72gtcxjgeunr7go0z Moshi Kakoso 0 22388 189021 82448 2026-09-24T21:32:56Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80949 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Moshi Selemani Kakoso''' (jibinaa ko ñalnde 2 mee 1968) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Mpanda rural gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] qrah42ekcmjuej0viir70kw8c8nelb5 Joseph Kakunda 0 22389 189022 82449 2026-09-24T21:33:07Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80950 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Joseph George''' Kakunda ko dawruyanke leydi Tansani, jeyaaɗo e lannda dawrugol Chama Cha Mapinduzi.[1] Ko o tergal jooni ngal, lomtotooɗo diiwaan Sikonge to diiwaan Tabora, gila 2015, jooni o woni ko e manndaa makko ɗiɗaɓo (2020-2025).[2] O wonii jaagorgal njeeygu e njeeygu gila 10 noowammbar 2018 haa 8 suwee 2019. Ɗum ko caggal nde o woni cukko jaagorgal to Biro hooreejo leydi, njuɓɓudi diiwaan e laamu nokkuuji gila 10 oktoobar 2017 haa 10 noowammbar 2018. Ko adii nde o naatata e dawrugol, e hitaande 2018 mooftii humpito mawngo e golle mum e nder golle laamu nokkuyankeewo (1996-2000), o dañii heen geɗal gila e fagguduyanke II haa e fagguduyanke mawɗo e gardotooɗo jokkondiral e porogaraamuuji ndiyam e nder laamu hakkundeejo (2000-2015), e gardotooɗo ƴellitaare renndo wonande PNUD (Mbolumnige Millen Eɓɓoore) to Tabora, leydi Tansani (2006-2007). == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 8w4i2uv4srddxk88bfi38g3sug9kl56 Kalogeris mo walaa hakke 0 22391 189023 82451 2026-09-24T21:33:19Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80958 wikitext text/x-wiki '''{{Databox}}Innocent''' '''Edward Kalogeris''' (jibinaa ko ñalnde 3 marse 1959) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Morogoro Sud gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 8247b6ranu80nak7gslzqncvkollgel Titus Kamani 0 22393 189024 82453 2026-09-24T21:33:28Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80960 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Titus Mlengeya Dismas Kamani''' (jibinaa ko ñalnde 14 noowammbar 1957) ko NEC politik CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Busega gila 2010.[1] Ko kanko woni hannde jaagorgal ko feewti e ƴellitaare jawdi e liɗɗi. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] gr7pbk0umul3dqrsvu0l3l404n2lhnn Sinkamba Kandege 0 22395 189025 82455 2026-09-24T21:33:39Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80962 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Sinkamba Josephat Kandege''' (jibinaa ko 6 suwee 1964) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Kalambo gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 6peeomp7htt76hcqs2o6ni8v1ubtaq6 Musa Luliga 0 22399 188972 81093 2026-09-24T20:54:24Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 80969 wikitext text/x-wiki {{reflist}} '''Musa Luliga''' (jibinaa ko 24 suwee 1954) ko dognoowo hakkundeejo mo Tansani. O tawtoraama 800 meeter worɓe e Olimpiyaaji 1980. == Firooji == [[Category:Tanzaniya]] lnn1a75zn7g06s7937re7mthqwqz3ad Juma Kapuya 0 22408 189026 91563 2026-09-24T21:34:21Z 1234qwer1234qwer4 3432 Undid revision [[Special:Diff/82457|82457]] by [[Special:Contributions/Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|talk]]) rv edit that replaced article content by English-language version 189026 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Juma Athumani Kapuya''' (jibinaa ko ñalnde 22 lewru nduu hitaande 1945) ko politikaajo CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Urambo hirnaange gila 1995 haa 2015. == Kuugal == Kapuya wondi ardiiɗo nder ''National'' ''Executive Council'' of Chama Cha Mapinduzi (CCM) diga 1997 haa 2005. Caggal nde o waɗi hooreejo golle, ɓamtaare ɓamtaare e yiɗde, Kapuya laatii hooreejo hooreejo leydi e hooreejo leydi to leydi e nder lewru 4 lewru 1ndam 2006.<ref>Hassan Muhiddin, [http://www.ippmedia.com/ipp/guardian/2006/01/05/57238.html "JK’s beefed up team"], ''Guardian'' (IPP Media), January 5, 2006.</ref> Caggal duuɓi ɗiɗi e hooreejo leydi Defte, o laatii hooreejo leydi golle, golle e ɓamtaare ɓamtaare sukaaɓe e ñalnde 12 feebari 2008.<ref>Austin Beyadi, [http://www.ippmedia.com/ipp/guardian/2008/02/13/108285.html "Public welcomes new cabinet"], ''Guardian'' (IPP Media), February 13, 2008.</ref> O wondi ardiiɗo CCM to Fedde leydi Tanzani, mo daraniiɓe ummatoore Urambo West. Kaŋko o jaɓii laamu, Kapuya o jeyaa e jannginoowo botaniki e Jaŋde Dar es Salaam. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yimɓe wuurɓe]] cdsebigxmbx4q3je7jgbnasdw9m5avz Mariam Kasembe 0 22411 188975 82460 2026-09-24T20:54:48Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 80987 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Mariam Ruben Kasembe''' (jibinaa ko 26 ut 1957) ko politik CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Masasi gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] d9x668e7zaqhe0cjd2twa2nx01flo6y Sylvester Kasulumbayi 0 22414 189033 82463 2026-09-24T21:39:16Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80990 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Sylvester Mhoja Kasulumbayi''' (jibinaa ko 1 lewru Yarkomaa 1950) ko politik CHADEMA mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Maswa Fuɗnaange gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 17jtzgfxg18hx21e98zmp6u2skztemv Eustace Katagira 0 22415 189027 82464 2026-09-24T21:36:45Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 80991 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Eustace Osler Katagira''' (jibinaa ko ñalnde 14 sulyee 1948) ko politik CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Kyerwa gila 2005. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] cg7p01vxj17n61pohwaa5kxz21a1360 Ally Keissy 0 22478 189028 82476 2026-09-24T21:37:02Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81120 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Ally Mohamed Keissy''' (jibinaa ko 15 oktoobar 1949) ko politikyanke CCM mo Tansani, tergal parlemaa to diiwaan Nkasi worgo gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 9ti2us6cz8xvaqluivzsiyahih43wgc Stanley Kevela 0 22479 189029 82477 2026-09-24T21:37:10Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81121 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Stanley Jilaoneka Yono Kevela''' ko tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani.Kevela suɓaama e wooteeji parlemaa Tansani cakkitiiɗi e hitaande 2005 e dow tikket lannda laamu Chama Cha Mapinduzi, o lomtii nokku Njombe Hirnaange e nder diiwaan Njombe e nder diiwaan Iringa leydi ndii.O limtaama nder jaayndeeji dow o ɗon wolwa ngam ɓesdugo jaangirde mawnde nder diiwal ngal Njombe, nden o ɗon mari haaje ƴamɗe yimɓe ɓe nyaw SIDA. == Firooji == {{reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] ntg2g9f652ucney8jvokios8xxhtkfw Emmanuel Ndiemandoi 0 22480 188973 81149 2026-09-24T20:54:32Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv, replaced article content by English-language version 81124 wikitext text/x-wiki '''Emanuel Ndiemandoi''' (jibinaa ko 1953) ko Tansaninaajo, dognoowo diƴƴe juutɗe. O tawtoraama maraton e Olimpiyaaji 1980.[1] == tuugnorgal == Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Njeñtudi Olimpiyaaji Emanuwel Ndiemandoi". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. Archived gila asli ñalnde 18 abriil 2020. Heɓtinaama ñalnde 13 mee 2017. 1c4bisyptgpbbdlvmf74vj36vp1hei5 Salim Abdallah Khalfan 0 22488 188959 82479 2026-09-24T20:42:51Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81156 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''alim Abdallah Khalfan''' (jibinaa ko 4 oktoobar 1961) ko gonnooɗo tergal suudu sarɗiiji leydi Tansani. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 9pplswdfotwo845antd2dzqhx5pa5n4 Khalifa Suleiman Khalifa 0 22489 188954 82480 2026-09-24T20:41:28Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81157 wikitext text/x-wiki '''Khalifa Suleiman Khalifa ('''jibinaa ko 9 ut 1956) ko politikyanke CUF mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Gando gila 1995. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] mugn4logrp1klayb58ff3irk6intrml Kheir Khamis 0 22678 188964 82485 2026-09-24T20:45:39Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81559 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Kheir Ali Khamis''' (jibinaa ko 11 suwee 1950) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa diiwaan Kwamtipura gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzaniya]] 2c8nbwtztpg1m8yls3laa0dfohgntfr Sadifa Khamis 0 22686 189030 82486 2026-09-24T21:37:29Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81575 wikitext text/x-wiki {{Reflist}} <references /> {{Databox}}'''Sadifa Juma Khamis''' (jibinaa ko 7 feebariyee 1982) ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Donge gila 2005. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] sclfc3n3w71fb7mhmdki1vwz3m86e9t Yussuf Khamis 0 22785 189031 82490 2026-09-24T21:37:37Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 81779 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Yussuf Khamis''' (jibinaa ko 13 ut 1964) ko politikyanke ACT Wazalendo mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa diiwaan Nungwi gila 2010. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzanian]] chvxw5u750p8pmlyfj6341prq7ugrey Suleyman Omar Kumchaya 0 22958 189032 82612 2026-09-24T21:37:48Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 82207 wikitext text/x-wiki '''Suleiman Omar Kumchaya''' (jibinaa ko 11 mee 1952) ko politikyanke CCM mo Tansani, tergal parlemaa diiwaan Lulindi e nder Asaambele ngenndi Tansani gila 2005. O golliima kadi e jaagorgal politik hooreejo leydi ndii e nder suudu sarɗiiji leydi ndii. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] 3pk6bmh5sukescsh4b7aoj7yfr05opg William Jonathan Kusila 0 22973 189034 82610 2026-09-24T21:40:08Z 1234qwer1234qwer4 3432 rv edit that replaced article content by English-language version 82262 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''William Jonathan Kusila''' ko politikyanke CCM mo Tansani, kadi ko tergal parlemaa to diiwaan Bahi e nder Asaambele ngenndi Tansani gila 1995. == Firooji == {{Reflist}} <references /> [[Category:Tanzania]] 01bh05wc8p19ejyelwm5dtqoz49q7i5 Wikipedia:Wiki Loves Ramadan 2025/Participants 4 28581 189035 105935 2026-09-24T21:45:55Z 1234qwer1234qwer4 3432 1234qwer1234qwer4 dirtinii hello [[Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]] to [[Wikipedia:Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]]: wrong namespace 105935 wikitext text/x-wiki Wiki Love Ramadan 2025 is a campaign that we carry in Fulfulde Wikipedia community around some prominent mosques, notable Islam gatherings places to document the activities and take a picture and short video. Being the first time community members we have limited access to information about the campaign, we are hoping to give more in the coming editions. 0yzgrn7835mnjz1o8tbnpetn07wvk5i Mohammed Bello El-Rufai 0 34215 189041 188319 2026-09-25T04:23:57Z Fulani8880 15373 /* */ 189041 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mohammed Bello El-Rufai''' ko siyaasaajo Naajeeriya, jooni o woni tergal nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Naajeeriya, o woni tergal nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Naajeeriya, o ɗon mari bawɗe wallugo lesdi Naajeeriya, nden o ɓii gomnaajo lesdi Naajeeriya, Mallam Nasir El-Rufai.O toɗɗaa ko hooreejo goomu suudu sarɗiiji ngam ƴellitde kuule bankeeji. == Nguurndam e jaŋde puɗɗagol == Mohammed Bello El Rufai jibinaa ko ñalnde 11 lewru bowte hitaande 1988, to Kaduna, leydi Nijeer. O heɓi BSc makko e ganndal politik e jokkondiral hakkunde leyɗeele e jaŋde tokosere e nder jaŋde diine to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wheaton, Massachusetts. E hitaande 2015, o heɓi MSc e jokkondiral hakkunde yimɓe e jokkondiral hakkunde gollorɗe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Georgetown. == Kugal == Bello fuɗɗi kuugal maako bana ardungal haa Huawei Nigeria, O nasti nder siyaasaaku wakkati o ɗon mari haaje hukuumaaji lesdi ndi'i (NYSC) nder hitaande 2015, o hawti bee kawtal hukuumaaji pamari (3G) nden o ɗonno sosda kawtal Rescue Kaduna Group (RKG), goomu kuugal siyaasaaku, ko adii suɓol 2015. E nder oon sahaa, o toɗɗaama gardiiɗo mooɓondiral sukaaɓe ngam fedde kampaañ Buhari (BCO). Ndeen o ummiima e sektoraa keeriiɗo ngam wonde balloowo mawɗo e nder suudu sarɗiiji e hooreejo gollordu Senaateer Uba Sani, guwerneer jooɗiiɗo e diiwaan Kaduna, tuggi 2019 haa 2022. O jogii ko darnde tergal e yiilirde fedde Yasmin El-Rufai (YELhin HaELd-FELF) kadi ko kanko woni tergal e yiilirde fedde Yasmin El-Rufai (YELhin HaELd-FELm). == Golle politik == Mohammed Bello El-Rufai ko tergal e fedde wiyeteende APC. E lewru feebariyee 2023, o naati e politik, o heɓi jooɗorde suudu sarɗiiji ngam diiwaan Kaduna worgo leydi ndii e 51 052 woote. E nder Asaambele 10ɓo, ko kanko woni hooreejo Goomu suudu sarɗiiji ngam kuule bankeeji. == Nguurndam neɗɗo == Bello ko ɓiɗɗo Nasir Ahmed El-Rufai, gonnooɗo guwerneer diiwaan Kaduna gila 2015 haa 2023 e Hadiza Ismaa El-Rufai. O resii ko Aisha, ɓiy gonnooɗo gardiiɗo konu to Dowlaaji Dentuɗi e Niiseer, hono Kolonel Habibu Shuaibu. == Tuugnorgal == m2u8apne812991utzlb3ey9joe4qbda Uba Sani 0 34317 189040 188317 2026-09-25T04:19:07Z Fulani8880 15373 /* */ 189040 wikitext text/x-wiki {{Databox}} ''Uba Sani ListenR''' (jibbinaama ko 31 lewru Duujal hitaande 1970) ko injenieer e dawrugol leydi Najeriya, o woniino guwerneer diiwaan [[Kaduna]] gila 2023. Ko adii ɗuum o woniino senaateer lomtotooɗo diiwaan senateeruuji Kaduna hakkundeejo gila 2019 haa 2023. == Kugal == Sani nasti nder siyaasaaku ɓaawo wartuki Demokaraasi haa lesdi [[Naajeeriya]] nder hitaande 1999, nden o walli hooreejo lesdi Naajeeriya, hooreejo [[Olusegun Obasanjo]]. Caggal nde o heɓi woote gardagol leydi ndii, Sani waɗaa jaagorgal keeringal to bannge geɗe renndo to hooreejo leydi ndii. O golliima kadi to njuɓɓudi laamorgo leydi ndii (FCTA) e won e golle wasiyaaji to ministeer FCT e oon sahaa, Nasir Ahmad El-Rufai e ministeer koɗki e golle diiwaan Kaduna. E hitaande 2011, Sani hawtii e woote gardagol leydi ngam suɓaade hooreejo leydi ndii ngam suɓaade hooreejo leydi Kaduna kono o dañii darnde wootere, e hitaande 2015, guwerneer diiwaan Kaduna, Nasir Ahmad el-Rufai, toɗɗii mo ngam wonde jaagorgal keeringal, to bannge politik e hakkunde laamuuji. Ammaa nder hitaande 2019, Sani holli yidde maako, nden o suɓi laawol ɗiɗaɓol ngam suɓugo jooɗorde senateer Kaduna Central les lannda siyaasaaku laamu, All Progressives Congress (APC), nden o suɓaama senateer wakkati suɓol lesdi Naajeeriya nder lewru February 2019. E hitaande 2022, Sani suɓi limngal APC ngam suɓol guwerneer 2023 nder jiha Kaduna..<ref name="Lere 2023">{{cite news|last=Lere|first=Mohammed|title=Kaduna governor makes 27 new appointments, retains top El-Rufai's allies|work=[[Premium Times]]|date=31 May 2023|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/601755-kaduna-governor-makes-27-new-appointments-retains-top-el-rufais-allies.html|access-date=10 June 2023}}</ref><ref>{{cite news|date=26 February 2019|title=Uba Sani wins Kaduna Central senate seat|url=https://dailyfocus.ng/uba-sani-wins-kaduna-central-senate-seat/|access-date=28 February 2020|work=DailyFocus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228165407/https://dailyfocus.ng/uba-sani-wins-kaduna-central-senate-seat/|archive-date=28 February 2020|url-status=dead}}</ref> Sani sosi Uba Sani Foundation nder hitaande 2018. Kuugal hukuumaaji pamari ɗin woni ngam ɓesdugo heɓugo kuuɗe njamu booɗɗe, jangirde e ɓesdugo nguurdam yimɓe ɓe walaa ceede nder leydi Naajeeriya.<ref>{{cite news|date=26 February 2019|title=I will be senator for all.... - Uba Sani|url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/i-will-be-senator-for-all-uba-sani/|last=Kaduna|first=Ben Agande|access-date=1 September 2024|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref><ref>{{cite news|date=26 February 2019|title=Kaduna Central: Shehu Sani out as INEC declares APC's Uba Sani winner|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/316271-breaking-kaduna-central-shehu-sani-out-as-inec-declares-apcs-uba-sani-winner.html|last=Busari|first=Kemi|access-date=1 September 2024|work=Premium Times}}</ref><ref>{{cite news|date=29 April 2022|title=Kaduna 2023: Senator Uba Sani picks APC nomination forms|url=https://punchng.com/kaduna-2023-senator-uba-sani-picks-apc-nomination-forms/|last=Isenyo|first=Godwin|access-date=1 September 2024|work=[[The Punch]]}}</ref> 2023 woote gardagol leydi Sani wurti bana kanndidaajo guwerneer lesdi Kaduna ngam suɓol 2023. O limtaama e kanndidaa ngam haɓaade Sani Sha'aban e Bashir Abubakar ngam heɓde primaire. Sani ina sikkaa ko kañum woni kanndidaa El-Rufai toɗɗaaɗo.<ref>{{cite news|date=10 February 2020|title=Senator Uba Sani targeted 1000 entreprenuers to benefit from FG SMEs support|url=https://guardian.ng/news/senator-uba-sani-targeted-1000-entreprenuers-to-benefit-from-fg-smes-support/|access-date=9 July 2023|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> == Wooteeji guwerneer Kaduna == Sani heɓi jaalorgal dow cuɓol guwerneer lesdi Kaduna nder hitaande 2023 bee 730,002 woo.<ref>{{cite news|date=27 May 2022|title=Uba Sani wins Kaduna APC guber primaries, Sha'aban kicks|last=Nafarko|first=Danladi|url=https://www.dateline.ng/uba-sani-wins-kaduna-apc-guber-primaries-shaaban-kicks/|access-date=1 September 2024|work=Dateline Nigeria}}</ref>.<ref>{{cite news|last=Ebije|first=Noah|date=27 May 2022|title=Kaduna APC primaries: Senator Uba Sani wins 2023 governorship ticket|url=https://sunnewsonline.com/kaduna-apc-primaries-senator-uba-sani-wins-2023-governorship-ticket/|access-date=1 September 2024|work=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]}}</ref><ref>{{cite news|last=Maishanu|first=Abubakar Ahmadu|title=2023: Uba Sani elected Kaduna APC governorship candidate|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/532796-2023-uba-sani-elected-kaduna-apc-governorship-candidate.html|access-date=1 September 2024|work=Premium Times}}</ref>.<ref>{{cite news|date=8 May 2022|title=Kaduna 2023: El-Rufai anoints Uba Sani|url=https://www.vanguardngr.com/2022/05/kaduna-2023-el-rufai-anoints-uba-sani/|last=Hassan-Wuyo|first=Ibrahim|access-date=1 September 2024|work=Vanguard}}</ref> == Tuugnorgal == 1szw2g1wzr9ji322m2whw1k8tqxpicm Aminu Abdullahi Shagali 0 34323 189042 158140 2026-09-25T04:25:18Z Fulani8880 15373 /* */ 189042 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Aminu Abdullahi ShagaliListenR''' ko siyaasyanje [[Naajeeriya]], jannginoowo, golloowo laamu. Ko kanko woni jooni komisinaajo ministeer koɗki e ƴellitaare wuro.O woniino jaagorgal keeringal to bannge politik to Gov. Nasir El-Rufai e mbaawka goota e nder kampaañ guwerneer APC ngam suɓngooji mawɗi e hitaande ndungu 2023. Yanti heen, o woniino hooreejo Asaambele 5ɓo [[Kaduna]].<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-05-26|title=El-Rufai appoints Kaduna ex-speaker Aminu Shagali as political aide - Dateline Nigeria|url=https://www.dateline.ng/el-rufai-appoints-kaduna-ex-speaker-aminu-shagali-as-political-aide/|access-date=2022-12-09|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Lere|first=Mohammed|date=2021-04-29|title=Kaduna Assembly declares seat of former Speaker vacant|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/458391-kaduna-assembly-declares-seat-of-former-speaker-vacant.html|access-date=2022-12-09|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> == Nguurndam e jaŋde puɗɗagol == Shagali jibinaa ko ñalnde 13 lewru feebariyee hitaande dubi alif 1980, ko ɓiɗɗo joyaɓo Alhaji Abdullaahi Shagali kadi joyaɓo Hajia Zulaihat Shagali. O janngi to duɗal leslesal Bako Zuntu, to Zaria (1986–1993), to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu fedde, to Daura to diiwaan Katsina (1993–1999), e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, to Zaria (jooni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Nuhu Bamalli) ɗo o jooɗii e duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 2019.<ref>{{Cite web|date=2019-06-23|title=Fresh air in states as young Speakers take the gavel|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/cover/fresh-air-in-states-as-young-speakers-take-the-gavel/|access-date=2020-06-24|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-06-15|title=Behold under-40s in the saddle in state assemblies|url=https://thenationonlineng.net/behold-under-40s-in-the-saddle-in-state-assemblies/|access-date=2020-06-24|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> Shagali janngi ganndal siyaas to duɗal jaaɓi haaɗtirde Usmanu Danfodiyo, Sokoto, o timmini jaŋde makko leslesre to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]] Zaria e hitaande 2008.O heɓi kadi jaŋde makko leslesre woɗnde to bannge njuɓɓudi e njuɓɓudi musibbaaji. O heɓi doktoraa (PhD) e ƴellitaare teeru to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bakhtalruda, to leydi [[Sudan|Sudaan]].<ref>{{Cite news|date=23 June 2019|title=Speakers take the gavel|work=The Guardian Nigeria|url=https://www.pressreader.com/nigeria/the-guardian-nigeria/20190623/281741270950884|url-access=subscription|access-date=27 June 2023}}</ref><ref name="Author">{{Cite web|last=Author|date=2023-09-01|title=In ABU, 25 academic staff promoted Professors, 29 Readers - Ahmadu Bello University|url=https://abu.edu.ng/in-abu-25-academic-staff-promoted-professors-29-readers/|access-date=2024-02-29|website=abu.edu.ng|language=en-US}}</ref> Master goɗɗo e filosofi heɓaama to njuɓɓudi laamu e hitaande 2019, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello. O heɓi PhD nder Departemaa hukuumaaji lesdi haa jaami'aare Ahmadu Bello [[Zariya|Zaria]], ɓaawo o waɗi wiɗitaaki dow kuuɗe hukuumaaji pamari lesdi Kaduna..<ref>{{Cite web|date=2015-07-02|title=APC and the other side of merger|url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/apc-and-the-other-side-of-merger/|access-date=2020-06-24|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ezeamalu|first=Ben|date=2013-04-18|title=ACN convention approves merger into APC {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/130166-acn-convention-approves-merger-into-apc.html|access-date=2020-06-24|language=en-GB}}</ref> Ko o binnduɗo binndanɗe 24 e nder jaayndeeji jaŋde, o hollitii kadi binndanɗe 12 e nder batuuji politik e njuɓɓudi. == Golle politik == E hitaande 2013, lanndaaji dawrugol joy ina heen CPC kawri, mbaɗti fedde wiyeteende All Progressives Congress (APC), lannda keɓɗo njeenaari wooteeji leydi Najeriya, 2015.<ref>{{Cite web|date=2017-09-18|title=#KADInvest: Kaduna State's economic reforms pay off with $100 million animal feed mill investment|url=https://www.africanliberty.org/2017/09/18/kadinvest-kaduna-states-economic-reforms-pay-off-with-100-million-animal-feed-mill-investment/|access-date=2022-12-09|website=African Liberty|language=en-US}}</ref> Ñalnde 11 abriil 2015, Shagali toɗɗaa kadi ngam lomtaade diiwaan mum e nder parlemaa diiwaan oo. Hakkunde 2011 e lewru suwee 2015, Shagali ina joginoo golle keewɗe teeŋtuɗe e nder Asaambele ; o woniino cukko hooreejo minorité e hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam ganndal e karallaagal, cukko hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam hajju e geɗe lislaam, e cukko hooreejo goomu suudu sarɗiiji ngam peewnugol faggudu. E hitaande 2022, Shagali toɗɗaama e juuɗe mawɗo leydi ndii hono Nasir El rufa’I ngam wonde jaagorgal keeringal ngam geɗe politik leydi ndii. O fotaani toɗɗaade e Mallam Uba Sani ngam wonde jaagorgal keeringal e geɗe politik goote e nder diɗɗal kampaañ guwerneeruuji diiwaan Kaduna ñalnde sapponde didi e jeweey tati 27 oktoobar 2022. Wondiiɓe Shagali suɓii mo hooreejo suudu sarɗiiji 5ɓo ñalnde 8 lewru nduu hitaande 2015.O woni tergal lomtotooɗo diiwaan Sabon Gari e nder suudu sarɗiiji leydi Kaduna gila 2011. O suɓaama e les njiimaandi Kongres ngam waylo-waylo weeyo (CPC), gooto e lanndaaji luulndo Buhamdu makko. Shagali suɓaama kadi tergal nder cuɓi Governor e Asamblee lesdi nder lewru mars 2019 fooli kanndidaajo PDP e lanndaaji siyaasaaku feere, o suɓaama bee kawtal hooreejo Asamblee lesdi nyande 12 lewru Juko hitaande 2019 nden o huuwi nder lebbi 8 o resigned dow balɗe 10 e o siifondiri hooreejo leydi keso cuɓaaɗo Hon.Yusuf Ibraahiima Zailani. == Bills e motion ballitooje == Shagali woni hooreejo 5ɓo nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Kaduna, les wakkati maako bana hooreejo lesdi 5ɓo, ko hewti 86 billji keɓaama, 82 billji ɗon waɗa sariya. O walli e o jaɓi kuugal hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna, ko ɗon hokka laawol ngam hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna (KADIPA) heɓuki kuuɗe e duumingol faggudu.[ == Tuugnorgal == f04opug0iobe2pmqe61getjsjrklxoj 189043 189042 2026-09-25T04:26:40Z Fulani8880 15373 /* */ 189043 wikitext text/x-wiki {{Databox}} "Aminu Abdullahi ShagaliListenR" ko siyaasyanje [[Naajeeriya]], jannginoowo, golloowo laamu. Ko kanko woni jooni komisinaajo ministeer koɗki e ƴellitaare wuro.O woniino jaagorgal keeringal to bannge politik to Gov. Nasir El-Rufai e mbaawka goota e nder kampaañ guwerneer APC ngam suɓngooji mawɗi e hitaande ndungu 2023. Yanti heen, o woniino hooreejo Asaambele 5ɓo [[Kaduna]].<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-05-26|title=El-Rufai appoints Kaduna ex-speaker Aminu Shagali as political aide - Dateline Nigeria|url=https://www.dateline.ng/el-rufai-appoints-kaduna-ex-speaker-aminu-shagali-as-political-aide/|access-date=2022-12-09|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Lere|first=Mohammed|date=2021-04-29|title=Kaduna Assembly declares seat of former Speaker vacant|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/458391-kaduna-assembly-declares-seat-of-former-speaker-vacant.html|access-date=2022-12-09|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> == Nguurndam e jaŋde puɗɗagol == Shagali jibinaa ko ñalnde 13 lewru feebariyee hitaande dubi alif 1980, ko ɓiɗɗo joyaɓo Alhaji Abdullaahi Shagali kadi joyaɓo Hajia Zulaihat Shagali. O janngi to duɗal leslesal Bako Zuntu, to Zaria (1986–1993), to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu fedde, to Daura to diiwaan Katsina (1993–1999), e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, to Zaria (jooni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Nuhu Bamalli) ɗo o jooɗii e duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 2019.<ref>{{Cite web|date=2019-06-23|title=Fresh air in states as young Speakers take the gavel|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/cover/fresh-air-in-states-as-young-speakers-take-the-gavel/|access-date=2020-06-24|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-06-15|title=Behold under-40s in the saddle in state assemblies|url=https://thenationonlineng.net/behold-under-40s-in-the-saddle-in-state-assemblies/|access-date=2020-06-24|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> Shagali janngi ganndal siyaas to duɗal jaaɓi haaɗtirde Usmanu Danfodiyo, Sokoto, o timmini jaŋde makko leslesre to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]] Zaria e hitaande 2008.O heɓi kadi jaŋde makko leslesre woɗnde to bannge njuɓɓudi e njuɓɓudi musibbaaji. O heɓi doktoraa (PhD) e ƴellitaare teeru to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bakhtalruda, to leydi [[Sudan|Sudaan]].<ref>{{Cite news|date=23 June 2019|title=Speakers take the gavel|work=The Guardian Nigeria|url=https://www.pressreader.com/nigeria/the-guardian-nigeria/20190623/281741270950884|url-access=subscription|access-date=27 June 2023}}</ref><ref name="Author">{{Cite web|last=Author|date=2023-09-01|title=In ABU, 25 academic staff promoted Professors, 29 Readers - Ahmadu Bello University|url=https://abu.edu.ng/in-abu-25-academic-staff-promoted-professors-29-readers/|access-date=2024-02-29|website=abu.edu.ng|language=en-US}}</ref> Master goɗɗo e filosofi heɓaama to njuɓɓudi laamu e hitaande 2019, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello. O heɓi PhD nder Departemaa hukuumaaji lesdi haa jaami'aare Ahmadu Bello [[Zariya|Zaria]], ɓaawo o waɗi wiɗitaaki dow kuuɗe hukuumaaji pamari lesdi Kaduna..<ref>{{Cite web|date=2015-07-02|title=APC and the other side of merger|url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/apc-and-the-other-side-of-merger/|access-date=2020-06-24|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ezeamalu|first=Ben|date=2013-04-18|title=ACN convention approves merger into APC {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/130166-acn-convention-approves-merger-into-apc.html|access-date=2020-06-24|language=en-GB}}</ref> Ko o binnduɗo binndanɗe 24 e nder jaayndeeji jaŋde, o hollitii kadi binndanɗe 12 e nder batuuji politik e njuɓɓudi. == Golle politik == E hitaande 2013, lanndaaji dawrugol joy ina heen CPC kawri, mbaɗti fedde wiyeteende All Progressives Congress (APC), lannda keɓɗo njeenaari wooteeji leydi Najeriya, 2015.<ref>{{Cite web|date=2017-09-18|title=#KADInvest: Kaduna State's economic reforms pay off with $100 million animal feed mill investment|url=https://www.africanliberty.org/2017/09/18/kadinvest-kaduna-states-economic-reforms-pay-off-with-100-million-animal-feed-mill-investment/|access-date=2022-12-09|website=African Liberty|language=en-US}}</ref> Ñalnde 11 abriil 2015, Shagali toɗɗaa kadi ngam lomtaade diiwaan mum e nder parlemaa diiwaan oo. Hakkunde 2011 e lewru suwee 2015, Shagali ina joginoo golle keewɗe teeŋtuɗe e nder Asaambele ; o woniino cukko hooreejo minorité e hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam ganndal e karallaagal, cukko hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam hajju e geɗe lislaam, e cukko hooreejo goomu suudu sarɗiiji ngam peewnugol faggudu. E hitaande 2022, Shagali toɗɗaama e juuɗe mawɗo leydi ndii hono Nasir El rufa’I ngam wonde jaagorgal keeringal ngam geɗe politik leydi ndii. O fotaani toɗɗaade e Mallam Uba Sani ngam wonde jaagorgal keeringal e geɗe politik goote e nder diɗɗal kampaañ guwerneeruuji diiwaan Kaduna ñalnde sapponde didi e jeweey tati 27 oktoobar 2022. Wondiiɓe Shagali suɓii mo hooreejo suudu sarɗiiji 5ɓo ñalnde 8 lewru nduu hitaande 2015.O woni tergal lomtotooɗo diiwaan Sabon Gari e nder suudu sarɗiiji leydi Kaduna gila 2011. O suɓaama e les njiimaandi Kongres ngam waylo-waylo weeyo (CPC), gooto e lanndaaji luulndo Buhamdu makko. Shagali suɓaama kadi tergal nder cuɓi Governor e Asamblee lesdi nder lewru mars 2019 fooli kanndidaajo PDP e lanndaaji siyaasaaku feere, o suɓaama bee kawtal hooreejo Asamblee lesdi nyande 12 lewru Juko hitaande 2019 nden o huuwi nder lebbi 8 o resigned dow balɗe 10 e o siifondiri hooreejo leydi keso cuɓaaɗo Hon.Yusuf Ibraahiima Zailani. == Bills e motion ballitooje == Shagali woni hooreejo 5ɓo nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Kaduna, les wakkati maako bana hooreejo lesdi 5ɓo, ko hewti 86 billji keɓaama, 82 billji ɗon waɗa sariya. O walli e o jaɓi kuugal hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna, ko ɗon hokka laawol ngam hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna (KADIPA) heɓuki kuuɗe e duumingol faggudu.[ == Tuugnorgal == 0ggy8s89hwlaowzmyz80tjwoqvqwppz 189044 189043 2026-09-25T05:11:55Z Adamu mc 10501 189044 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Aminu Abdullahi ShagaliListenr ko siyaasyanje [[Naajeeriya]], jannginoowo, golloowo laamu. Ko kanko woni jooni komisinaajo ministeer koɗki e ƴellitaare wuro.O woniino jaagorgal keeringal to bannge politik to Gov. Nasir El-Rufai e mbaawka goota e nder kampaañ guwerneer APC ngam suɓngooji mawɗi e hitaande ndungu 2023. Yanti heen, o woniino hooreejo Asaambele 5ɓo [[Kaduna]].<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-05-26|title=El-Rufai appoints Kaduna ex-speaker Aminu Shagali as political aide - Dateline Nigeria|url=https://www.dateline.ng/el-rufai-appoints-kaduna-ex-speaker-aminu-shagali-as-political-aide/|access-date=2022-12-09|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Lere|first=Mohammed|date=2021-04-29|title=Kaduna Assembly declares seat of former Speaker vacant|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/458391-kaduna-assembly-declares-seat-of-former-speaker-vacant.html|access-date=2022-12-09|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> == Nguurndam e jaŋde puɗɗagol == Shagali jibinaa ko ñalnde 13 lewru feebariyee hitaande dubi alif 1980, ko ɓiɗɗo joyaɓo Alhaji Abdullaahi Shagali kadi joyaɓo Hajia Zulaihat Shagali. O janngi to duɗal leslesal Bako Zuntu, to Zaria (1986–1993), to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu fedde, to Daura to diiwaan Katsina (1993–1999), e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, to Zaria (jooni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Nuhu Bamalli) ɗo o jooɗii e duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 2019.<ref>{{Cite web|date=2019-06-23|title=Fresh air in states as young Speakers take the gavel|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/cover/fresh-air-in-states-as-young-speakers-take-the-gavel/|access-date=2020-06-24|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-06-15|title=Behold under-40s in the saddle in state assemblies|url=https://thenationonlineng.net/behold-under-40s-in-the-saddle-in-state-assemblies/|access-date=2020-06-24|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> Shagali janngi ganndal siyaas to duɗal jaaɓi haaɗtirde Usmanu Danfodiyo, Sokoto, o timmini jaŋde makko leslesre to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]] Zaria e hitaande 2008.O heɓi kadi jaŋde makko leslesre woɗnde to bannge njuɓɓudi e njuɓɓudi musibbaaji. O heɓi doktoraa (PhD) e ƴellitaare teeru to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bakhtalruda, to leydi [[Sudan|Sudaan]].<ref>{{Cite news|date=23 June 2019|title=Speakers take the gavel|work=The Guardian Nigeria|url=https://www.pressreader.com/nigeria/the-guardian-nigeria/20190623/281741270950884|url-access=subscription|access-date=27 June 2023}}</ref><ref name="Author">{{Cite web|last=Author|date=2023-09-01|title=In ABU, 25 academic staff promoted Professors, 29 Readers - Ahmadu Bello University|url=https://abu.edu.ng/in-abu-25-academic-staff-promoted-professors-29-readers/|access-date=2024-02-29|website=abu.edu.ng|language=en-US}}</ref> Master goɗɗo e filosofi heɓaama to njuɓɓudi laamu e hitaande 2019, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello. O heɓi PhD nder Departemaa hukuumaaji lesdi haa jaami'aare Ahmadu Bello [[Zariya|Zaria]], ɓaawo o waɗi wiɗitaaki dow kuuɗe hukuumaaji pamari lesdi Kaduna..<ref>{{Cite web|date=2015-07-02|title=APC and the other side of merger|url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/apc-and-the-other-side-of-merger/|access-date=2020-06-24|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ezeamalu|first=Ben|date=2013-04-18|title=ACN convention approves merger into APC {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/130166-acn-convention-approves-merger-into-apc.html|access-date=2020-06-24|language=en-GB}}</ref> Ko o binnduɗo binndanɗe 24 e nder jaayndeeji jaŋde, o hollitii kadi binndanɗe 12 e nder batuuji politik e njuɓɓudi. == Golle politik == E hitaande 2013, lanndaaji dawrugol joy ina heen CPC kawri, mbaɗti fedde wiyeteende All Progressives Congress (APC), lannda keɓɗo njeenaari wooteeji leydi Najeriya, 2015.<ref>{{Cite web|date=2017-09-18|title=#KADInvest: Kaduna State's economic reforms pay off with $100 million animal feed mill investment|url=https://www.africanliberty.org/2017/09/18/kadinvest-kaduna-states-economic-reforms-pay-off-with-100-million-animal-feed-mill-investment/|access-date=2022-12-09|website=African Liberty|language=en-US}}</ref> Ñalnde 11 abriil 2015, Shagali toɗɗaa kadi ngam lomtaade diiwaan mum e nder parlemaa diiwaan oo. Hakkunde 2011 e lewru suwee 2015, Shagali ina joginoo golle keewɗe teeŋtuɗe e nder Asaambele ; o woniino cukko hooreejo minorité e hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam ganndal e karallaagal, cukko hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam hajju e geɗe lislaam, e cukko hooreejo goomu suudu sarɗiiji ngam peewnugol faggudu. E hitaande 2022, Shagali toɗɗaama e juuɗe mawɗo leydi ndii hono Nasir El rufa’I ngam wonde jaagorgal keeringal ngam geɗe politik leydi ndii. O fotaani toɗɗaade e Mallam Uba Sani ngam wonde jaagorgal keeringal e geɗe politik goote e nder diɗɗal kampaañ guwerneeruuji diiwaan Kaduna ñalnde sapponde didi e jeweey tati 27 oktoobar 2022. Wondiiɓe Shagali suɓii mo hooreejo suudu sarɗiiji 5ɓo ñalnde 8 lewru nduu hitaande 2015.O woni tergal lomtotooɗo diiwaan Sabon Gari e nder suudu sarɗiiji leydi Kaduna gila 2011. O suɓaama e les njiimaandi Kongres ngam waylo-waylo weeyo (CPC), gooto e lanndaaji luulndo Buhamdu makko. Shagali suɓaama kadi tergal nder cuɓi Governor e Asamblee lesdi nder lewru mars 2019 fooli kanndidaajo PDP e lanndaaji siyaasaaku feere, o suɓaama bee kawtal hooreejo Asamblee lesdi nyande 12 lewru Juko hitaande 2019 nden o huuwi nder lebbi 8 o resigned dow balɗe 10 e o siifondiri hooreejo leydi keso cuɓaaɗo Hon.Yusuf Ibraahiima Zailani. == Bills e motion ballitooje == Shagali woni hooreejo 5ɓo nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Kaduna, les wakkati maako bana hooreejo lesdi 5ɓo, ko hewti 86 billji keɓaama, 82 billji ɗon waɗa sariya. O walli e o jaɓi kuugal hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna, ko ɗon hokka laawol ngam hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna (KADIPA) heɓuki kuuɗe e duumingol faggudu.[ == Tuugnorgal == hio2lfhk3i1d4del1lkld2gidctk4ez 189045 189044 2026-09-25T05:13:20Z Adamu mc 10501 189045 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Aminu Abdullahi ShagaliListenr ko siyaasyanje [[Naajeeriya]], jannginoowo, golloowo laamu. Ko kanko woni jooni komisinaajo ministeer koɗki e ƴellitaare wuro.O woniino jaagorgal keeringal to bannge politik to Gov. Nasir El-Rufai e mbaawka goota e nder kampaañ guwerneer APC ngam suɓngooji mawɗi e hitaande ndungu 2023. Yanti heen, o woniino hooreejo Asaambele 5ɓo [[Kaduna]].<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-05-26|title=El-Rufai appoints Kaduna ex-speaker Aminu Shagali as political aide - Dateline Nigeria|url=https://www.dateline.ng/el-rufai-appoints-kaduna-ex-speaker-aminu-shagali-as-political-aide/|access-date=2022-12-09|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Lere|first=Mohammed|date=2021-04-29|title=Kaduna Assembly declares seat of former Speaker vacant|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/458391-kaduna-assembly-declares-seat-of-former-speaker-vacant.html|access-date=2022-12-09|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> === Nguurndam e jaŋde puɗɗagol === Shagali jibinaa ko ñalnde 13 lewru feebariyee hitaande dubi alif 1980, ko ɓiɗɗo joyaɓo Alhaji Abdullaahi Shagali kadi joyaɓo Hajia Zulaihat Shagali. O janngi to duɗal leslesal Bako Zuntu, to Zaria (1986–1993), to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu fedde, to Daura to diiwaan Katsina (1993–1999), e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna, to Zaria (jooni ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Nuhu Bamalli) ɗo o jooɗii e duɗal jaaɓi haaɗtirde hakkundeere e hitaande 2019.<ref>{{Cite web|date=2019-06-23|title=Fresh air in states as young Speakers take the gavel|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/cover/fresh-air-in-states-as-young-speakers-take-the-gavel/|access-date=2020-06-24|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-06-15|title=Behold under-40s in the saddle in state assemblies|url=https://thenationonlineng.net/behold-under-40s-in-the-saddle-in-state-assemblies/|access-date=2020-06-24|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> Shagali janngi ganndal siyaas to duɗal jaaɓi haaɗtirde Usmanu Danfodiyo, Sokoto, o timmini jaŋde makko leslesre to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Ahmadu Bello]] Zaria e hitaande 2008.O heɓi kadi jaŋde makko leslesre woɗnde to bannge njuɓɓudi e njuɓɓudi musibbaaji. O heɓi doktoraa (PhD) e ƴellitaare teeru to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bakhtalruda, to leydi [[Sudan|Sudaan]].<ref>{{Cite news|date=23 June 2019|title=Speakers take the gavel|work=The Guardian Nigeria|url=https://www.pressreader.com/nigeria/the-guardian-nigeria/20190623/281741270950884|url-access=subscription|access-date=27 June 2023}}</ref><ref name="Author">{{Cite web|last=Author|date=2023-09-01|title=In ABU, 25 academic staff promoted Professors, 29 Readers - Ahmadu Bello University|url=https://abu.edu.ng/in-abu-25-academic-staff-promoted-professors-29-readers/|access-date=2024-02-29|website=abu.edu.ng|language=en-US}}</ref> Master goɗɗo e filosofi heɓaama to njuɓɓudi laamu e hitaande 2019, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello. O heɓi PhD nder Departemaa hukuumaaji lesdi haa jaami'aare Ahmadu Bello [[Zariya|Zaria]], ɓaawo o waɗi wiɗitaaki dow kuuɗe hukuumaaji pamari lesdi Kaduna..<ref>{{Cite web|date=2015-07-02|title=APC and the other side of merger|url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/apc-and-the-other-side-of-merger/|access-date=2020-06-24|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ezeamalu|first=Ben|date=2013-04-18|title=ACN convention approves merger into APC {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/130166-acn-convention-approves-merger-into-apc.html|access-date=2020-06-24|language=en-GB}}</ref> Ko o binnduɗo binndanɗe 24 e nder jaayndeeji jaŋde, o hollitii kadi binndanɗe 12 e nder batuuji politik e njuɓɓudi. === Golle politik === E hitaande 2013, lanndaaji dawrugol joy ina heen CPC kawri, mbaɗti fedde wiyeteende All Progressives Congress (APC), lannda keɓɗo njeenaari wooteeji leydi Najeriya, 2015.<ref>{{Cite web|date=2017-09-18|title=#KADInvest: Kaduna State's economic reforms pay off with $100 million animal feed mill investment|url=https://www.africanliberty.org/2017/09/18/kadinvest-kaduna-states-economic-reforms-pay-off-with-100-million-animal-feed-mill-investment/|access-date=2022-12-09|website=African Liberty|language=en-US}}</ref> Ñalnde 11 abriil 2015, Shagali toɗɗaa kadi ngam lomtaade diiwaan mum e nder parlemaa diiwaan oo. Hakkunde 2011 e lewru suwee 2015, Shagali ina joginoo golle keewɗe teeŋtuɗe e nder Asaambele ; o woniino cukko hooreejo minorité e hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam ganndal e karallaagal, cukko hooreejo, goomu suudu sarɗiiji ngam hajju e geɗe lislaam, e cukko hooreejo goomu suudu sarɗiiji ngam peewnugol faggudu. E hitaande 2022, Shagali toɗɗaama e juuɗe mawɗo leydi ndii hono Nasir El rufa’I ngam wonde jaagorgal keeringal ngam geɗe politik leydi ndii. O fotaani toɗɗaade e Mallam Uba Sani ngam wonde jaagorgal keeringal e geɗe politik goote e nder diɗɗal kampaañ guwerneeruuji diiwaan Kaduna ñalnde sapponde didi e jeweey tati 27 oktoobar 2022. Wondiiɓe Shagali suɓii mo hooreejo suudu sarɗiiji 5ɓo ñalnde 8 lewru nduu hitaande 2015.O woni tergal lomtotooɗo diiwaan Sabon Gari e nder suudu sarɗiiji leydi Kaduna gila 2011. O suɓaama e les njiimaandi Kongres ngam waylo-waylo weeyo (CPC), gooto e lanndaaji luulndo Buhamdu makko. Shagali suɓaama kadi tergal nder cuɓi Governor e Asamblee lesdi nder lewru mars 2019 fooli kanndidaajo PDP e lanndaaji siyaasaaku feere, o suɓaama bee kawtal hooreejo Asamblee lesdi nyande 12 lewru Juko hitaande 2019 nden o huuwi nder lebbi 8 o resigned dow balɗe 10 e o siifondiri hooreejo leydi keso cuɓaaɗo Hon.Yusuf Ibraahiima Zailani. === Bills e motion ballitooje === Shagali woni hooreejo 5ɓo nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Kaduna, les wakkati maako bana hooreejo lesdi 5ɓo, ko hewti 86 billji keɓaama, 82 billji ɗon waɗa sariya. O walli e o jaɓi kuugal hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna, ko ɗon hokka laawol ngam hukuumaaji pamari ɗi lesdi Kaduna (KADIPA) heɓuki kuuɗe e duumingol faggudu.[ == Tuugnorgal == dcttsbvv529kq825aghs0mmw3gzozlz Radka Bednaříková 0 39212 188950 161459 2026-09-24T20:39:54Z 1234qwer1234qwer4 3432 Requesting speedy deletion with rationale "not in project language, copied from English: [[:en:Radka Bednaříková]]". (TwinkleGlobal) 188950 wikitext text/x-wiki {{Suppression_immédiate|1=not in project language, copied from English: [[:en:Radka Bednaříková]]}} '''Radka Bednaříková''' (born 18 December 1990) is a Czech football goalkeeper, currently playing for Zlín in the Czech Women's Second League.<ref>[https://web.archive.org/web/20130406161330/http://www.uefa.com/womenseuro/teams/player=1902050/index.html Profile] in [[UEFA]]'s website</ref> She is a member of the Czech national team. She made her debut on 26 November 2010 in a match against Hungary.<ref>{{CMFS player|BednarikovaRadka}}</ref> == References == dwsvyco6zahzbnmfdg6s4nqd0rmupvt Nibuno Station 0 44699 188892 2026-09-24T13:40:06Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nibuno (仁豊野駅, Nibuno-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nibuno ina huutoree e laana Bantan, ina woni e 8,2 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe.Staasiyoŋ oo alaa ko ƴeewtotoo. Pla..." 188892 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nibuno (仁豊野駅, Nibuno-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nibuno ina huutoree e laana Bantan, ina woni e 8,2 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe.Staasiyoŋ oo alaa ko ƴeewtotoo. Plateauji 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Koro nokkuure Tohori Tariya Gartirgal Nibuno udditaa ko ñalnde 19 ut 1896. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1043 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 312 Himeji hakkundeejo nokku Jardiin roose Himeji Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal rbizr7faq568uw0h3967yjwz08gvl1n 188893 188892 2026-09-24T13:40:55Z Ilya Discuss 10103 188893 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nibuno (仁豊野駅, Nibuno-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nibuno ina huutoree e laana Bantan, ina woni e 8,2 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe.Staasiyoŋ oo alaa ko ƴeewtotoo. Plateauji 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Koro nokkuure Tohori Tariya Gartirgal Nibuno udditaa ko ñalnde 19 ut 1896. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1043 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 312 Himeji hakkundeejo nokku Jardiin roose Himeji Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal skv7fcycb3r2sygwe1me1dj29h21pyk 188894 188893 2026-09-24T13:45:10Z Ilya Discuss 10103 188894 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nibuno''' (仁豊野駅, Nibuno-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Nibuno ina huutoree e laana Bantan, ina woni e 8,2 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Himeji. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe.Staasiyoŋ oo alaa ko ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Koro nokkuure Tohori Tariya Gartirgal Nibuno udditaa ko ñalnde 19 ut 1896. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1043 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 312 Himeji hakkundeejo nokku Jardiin roose Himeji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == n5o26mx5amu5a4wnem7mx5fpeijfl9g 188895 188894 2026-09-24T13:45:56Z Ilya Discuss 10103 188895 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nibuno''' (仁豊野駅, Nibuno-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo.<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref><ref name="Kodansha">{{cite book|script-title=ja:山陽・山陰ライン 全線・全駅・全配線 第3巻 京都北部・兵庫エリア|trans-title=Sanyo and San'in Lines - All routes, stations and tracks Volume 3: North Kyoto and Hyogo Areas|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295153-1}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nibuno ina huutoree e laana Bantan, ina woni e 8,2 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Himeji. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe.Staasiyoŋ oo alaa ko ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Koro nokkuure Tohori Tariya Gartirgal Nibuno udditaa ko ñalnde 19 ut 1896. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1043 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 312 Himeji hakkundeejo nokku Jardiin roose Himeji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == a6xdfkynndq2m949n1d3u2ipdqovkan 188898 188895 2026-09-24T13:46:42Z Ilya Discuss 10103 188898 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nibuno''' (仁豊野駅, Nibuno-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo.<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref><ref name="Kodansha">{{cite book|script-title=ja:山陽・山陰ライン 全線・全駅・全配線 第3巻 京都北部・兵庫エリア|trans-title=Sanyo and San'in Lines - All routes, stations and tracks Volume 3: North Kyoto and Hyogo Areas|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295153-1}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nibuno ina huutoree e laana Bantan, ina woni e 8,2 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Himeji. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe.Staasiyoŋ oo alaa ko ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Koro nokkuure Tohori Tariya Gartirgal Nibuno udditaa ko ñalnde 19 ut 1896..<ref name="Hyogo2019 stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/ac08_1_000000124.html|script-title=ja:兵庫県統計書令和元年(2019)|trans-title=Hyogo Prefectural Statistics Reiwa First Year (2016)|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 May 2022}}</ref> == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1043 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 312 Himeji hakkundeejo nokku Jardiin roose Himeji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == a6h8ei6dq19e33mc9bi7x209n0rprgx Portuguese ibex 0 44700 188896 2026-09-24T13:46:00Z Galadima002 13879 Created page with "'''bIex Portigaal (Capra pyrenaica lusitanica)''' ko leñol majjungol e nder ƴiye Iberi, hoɗnoongol e nokkuuji koɗli to bannge worgo Portigaal, Galisi, Asturiya e hirnaange Kantabri. E mawneeki e mbaydi mum ina nanndi no feewi e daabaaji Espaañ, hay so tawii noon ina teskaa e maale ɓaleeje wonaa ɓaleeje. Gacce maggal ina ceerti no feewi e kala leƴƴi Iberiyankooji goɗɗi ɗii. Ɗe ngoni tan ko e feccere njuuteendi ibex Pyrenean (fotde 51 cm walla 20"), kono ɗe..." 188896 wikitext text/x-wiki '''bIex Portigaal (Capra pyrenaica lusitanica)''' ko leñol majjungol e nder ƴiye Iberi, hoɗnoongol e nokkuuji koɗli to bannge worgo Portigaal, Galisi, Asturiya e hirnaange Kantabri. E mawneeki e mbaydi mum ina nanndi no feewi e daabaaji Espaañ, hay so tawii noon ina teskaa e maale ɓaleeje wonaa ɓaleeje. Gacce maggal ina ceerti no feewi e kala leƴƴi Iberiyankooji goɗɗi ɗii. Ɗe ngoni tan ko e feccere njuuteendi ibex Pyrenean (fotde 51 cm walla 20"), kono ɗe ɓuri yaajde laabi ɗiɗi, ɗum noon, ɗe ɓuri ɓadaade no feewi e dow ŋoral majji. == Majjugol == == Ceertugol hakkunde subsp. hispanika (dow) e lusitanika (les) == Eɓɓoore sakkitiinde e tan fotooje, nanngaa to Albergaria, ñalnde 20 suwee 1890. Ko winndaa heen koo: "Nyannde ngaari ndii nanngaa ndii, toɓo ina toɓa. To Albergaria, golle ina mbaɗee ngam feewnude nokku ɗo ngaari ndii woni ɗoo toɓo ngoo, yiytoo ɗum e gooto ina wulla: ― Gooto fof ina yalta, ina wulla, ina taaroo ɗum, gooto ina ara e fiyde balɗe ɗe fiyrata ɗum ɗum, nanngude ko adii fof ngaari ladde ummoraade e Serra do Gerês, ndi kadi ko kañum woni yiyngo cakkitiingo e nder koɗorɗe goote ɗee. Haa e hitaande 1800, ƴiye Portigaal ina keewi e nder weeyo mum, kono caggal ɗuum ustaare mum ina yaawi nde tawnoo doole diwgol ina ɓeydoo. Dogooɓe nokkuuji ɗii hormaaki sahaaji doggol udditaaɗi ɗii, ɓe mbarii ƴiye Portigaal nde jawdi ndii jippii e nokkuuji lesɗi e lewru mee. Yimɓe nokku oo ina njiyloo ɗum ngam kosam mum e kaaƴe bezoar e nder reedu mum ɗe njiylotonoo ko safaara tiiɗɗo e ñawbuuli tooke kala. Lare ɗee kuutortenoo ko e ɓuuɓri e gacce ɗee fof ko no paabi e buubaaji gacce alpine ngam noddude e nder falndeeji ɓutti ɗi koɗli fuɗnaange-rewo.[citation needed] E hitaande 1870, ooɗoo ibex ko daaba mo heewaani yiyeede. Ngalu cakkitiingu nguu, fotde sappo e ɗiɗi daabaaji, winndaa ko e hitaande 1886. Debbo mawɗo nanngaa ina wuuri e lewru suwee 1889 kono wuuri tan ko balɗe tati. Rewɓe ɗiɗo woɗɓe tawaama ina maayi e hitaande aroore, ko ɓe mboros Galice. Ibex Portigaal cakkitiiɗo anndeede to Espaañ maayi ko e hitaande 1890, yiyngo cakkitiiɗo anndeede ko debbo sara Lombade Pan e nder Serra do Gerês to Portigaal e hitaande 1892.[citation needed] Won annduɓe kollitii geɗe goɗɗe ko wonaa naatgol aadee ina mbaawi addande ustaare mboros oo e nder leydi Portigaal.[citation needed] Wolf Iberies e mborosaaji kaŋŋe, ñawu nguu ummorii ko e jawdi galleeji e limoore worɓe nde aldaa e keewal ina waawi addande ustaare mboros oo e yaawre. Kono toɓɓere sakkitiinde ndee ina waawi yeewteede nde tawnoo buubaaji ɗii ɓuri waawde huutoreede ko e dogooɓe e yiyngooji cakkitiiɗi ɗii fof ko rewɓe.[citation needed] Muuñal goɗngal, hono ƴiye Gredos Capra pyrenaica victoriae Cabrera, 1911, naatnaa e leydi ndi ƴiye Portigaal njoginoo ko adii ngam fiyde, ko wayi no to Riaño, e nder diiwaan León; ƴiye Gaañ Espaañ e Bilicia ina ngoodi kadi e hitaande11. Hedde hitaande 2001, ƴiye hoɗɓe e nokku biyeteeɗo Parque Natural Baixa Limia-Serra do Xurés to keeri Galiisi e Portigaal, tacci keeri ɗii, njooɗii e nokku biyeteeɗo Peneda-Gerês, saraaji mum,[2] ko noon koloniiji ko wonnoo nokku cakkitiiɗo e Portigaal en e nder leydi Portigaal. Duuɓi sappo caggal ɗuum, keewal Portigaal kesal ɓeydiima fotde 100 daaba. Eɓɓoore ibex Portigaal ina hollira e nder galle defte Bocage to Lisbon haa yiite yani e mum e hitaande 1978.[citation needed] Naalankaagal cave ibexes ina tawee e falnde Côa to Fuɗnaange-rewo Portigaal. * Fuɗɗoode * "Montes Cabra - SiyeraNevada". Archived gila asli ñalnde 29 lewru juko hitaande 2012. Heɓtinaama ñalnde 27 lewru juko hitaande 2012. * Mueller, Tom (2011) Deental gonngal hakkunde yimɓe. Parc ngenndiijo Peneda-Gerês. Geɗe ngenndiije Espaañ, 21(1), h. 61. * "Nokku - Vale de Cabrões: detal ibex gorko e nder haayre 5 (Paleolitik toowɗo) Foto: Manuel Almeida". Arsiif mum ko e asli mum ñalnde 26-04-2015. Heɓtinaa ko ñalnde 11/11 2014. * Almaça, C. 1992. Teskorɗe ko faati e ƴiye ƴiye, 1872, ƴiye ƴiye, Pari, 56: 121-124. * Choffat, P. 1920. Ɓoornugol lewru e Ɓoornugol Monte Junto. Jaaynde Fedde Portigaal ganndal tago, Lisbonne, VIII (2) : 151-156. Kabra do Gerês. Kapra lusitanika. Geoloji. Paleontoloji. Ossos de Capra Hispanique, ko C. lusitanica. * Day, D., 1981, Deftere daabaaji ñalnde darnga, jaaynde Ebury, Londres. * Farayse, C. 1908. Sifaa mbaydi kesiri, 1908, e nder: Professeur Barbosa du Bocage - 1823-1907. Jaaynde Fedde Ganndal Tagooje Purtugeec, II (1-2), h. 144. * Farayse, C. 1917. Ɓoorno-ɗaa wutte : Kapra Lusitanika; teskuyaaji ko faati e teskuyaaji / Carlos França IN: Defte Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Lisboa: Lisboa, vol. 4, hitaande 1917, h. 19-53. Fauna - Serra do Geres (Portugaal) / Cabra Lusitana . * Maas, P. 2005. Ibex purtugeec - Ɓoornugol ƴiiƴam. Lowre enternet ngam majjude. * Perez, J.M., Granados, J.E., Soriguer, R.C., Fandos, P., Marquez, F.J., e Crampe, JP 2002. Caɗeele renndo, ngonka e reentaade ƴiye Espaañ, Capra pyrenaica (Mammalia: Artiodactyla). Koolaaɗo kuuɓal 32 (1): 26-39. == Jokkondire yaajɗe == lxmx8hagdcpuizufqu927fj9qeav2gb 188897 188896 2026-09-24T13:46:40Z Galadima002 13879 188897 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''bIex Portigaal (Capra pyrenaica lusitanica)''' ko leñol majjungol e nder ƴiye Iberi, hoɗnoongol e nokkuuji koɗli to bannge worgo Portigaal, Galisi, Asturiya e hirnaange Kantabri. E mawneeki e mbaydi mum ina nanndi no feewi e daabaaji Espaañ, hay so tawii noon ina teskaa e maale ɓaleeje wonaa ɓaleeje. Gacce maggal ina ceerti no feewi e kala leƴƴi Iberiyankooji goɗɗi ɗii. Ɗe ngoni tan ko e feccere njuuteendi ibex Pyrenean (fotde 51 cm walla 20"), kono ɗe ɓuri yaajde laabi ɗiɗi, ɗum noon, ɗe ɓuri ɓadaade no feewi e dow ŋoral majji. == Majjugol == == Ceertugol hakkunde subsp. hispanika (dow) e lusitanika (les) == Eɓɓoore sakkitiinde e tan fotooje, nanngaa to Albergaria, ñalnde 20 suwee 1890. Ko winndaa heen koo: "Nyannde ngaari ndii nanngaa ndii, toɓo ina toɓa. To Albergaria, golle ina mbaɗee ngam feewnude nokku ɗo ngaari ndii woni ɗoo toɓo ngoo, yiytoo ɗum e gooto ina wulla: ― Gooto fof ina yalta, ina wulla, ina taaroo ɗum, gooto ina ara e fiyde balɗe ɗe fiyrata ɗum ɗum, nanngude ko adii fof ngaari ladde ummoraade e Serra do Gerês, ndi kadi ko kañum woni yiyngo cakkitiingo e nder koɗorɗe goote ɗee. Haa e hitaande 1800, ƴiye Portigaal ina keewi e nder weeyo mum, kono caggal ɗuum ustaare mum ina yaawi nde tawnoo doole diwgol ina ɓeydoo. Dogooɓe nokkuuji ɗii hormaaki sahaaji doggol udditaaɗi ɗii, ɓe mbarii ƴiye Portigaal nde jawdi ndii jippii e nokkuuji lesɗi e lewru mee. Yimɓe nokku oo ina njiyloo ɗum ngam kosam mum e kaaƴe bezoar e nder reedu mum ɗe njiylotonoo ko safaara tiiɗɗo e ñawbuuli tooke kala. Lare ɗee kuutortenoo ko e ɓuuɓri e gacce ɗee fof ko no paabi e buubaaji gacce alpine ngam noddude e nder falndeeji ɓutti ɗi koɗli fuɗnaange-rewo.[citation needed] E hitaande 1870, ooɗoo ibex ko daaba mo heewaani yiyeede. Ngalu cakkitiingu nguu, fotde sappo e ɗiɗi daabaaji, winndaa ko e hitaande 1886. Debbo mawɗo nanngaa ina wuuri e lewru suwee 1889 kono wuuri tan ko balɗe tati. Rewɓe ɗiɗo woɗɓe tawaama ina maayi e hitaande aroore, ko ɓe mboros Galice. Ibex Portigaal cakkitiiɗo anndeede to Espaañ maayi ko e hitaande 1890, yiyngo cakkitiiɗo anndeede ko debbo sara Lombade Pan e nder Serra do Gerês to Portigaal e hitaande 1892.[citation needed] Won annduɓe kollitii geɗe goɗɗe ko wonaa naatgol aadee ina mbaawi addande ustaare mboros oo e nder leydi Portigaal.[citation needed] Wolf Iberies e mborosaaji kaŋŋe, ñawu nguu ummorii ko e jawdi galleeji e limoore worɓe nde aldaa e keewal ina waawi addande ustaare mboros oo e yaawre. Kono toɓɓere sakkitiinde ndee ina waawi yeewteede nde tawnoo buubaaji ɗii ɓuri waawde huutoreede ko e dogooɓe e yiyngooji cakkitiiɗi ɗii fof ko rewɓe.[citation needed] Muuñal goɗngal, hono ƴiye Gredos Capra pyrenaica victoriae Cabrera, 1911, naatnaa e leydi ndi ƴiye Portigaal njoginoo ko adii ngam fiyde, ko wayi no to Riaño, e nder diiwaan León; ƴiye Gaañ Espaañ e Bilicia ina ngoodi kadi e hitaande11. Hedde hitaande 2001, ƴiye hoɗɓe e nokku biyeteeɗo Parque Natural Baixa Limia-Serra do Xurés to keeri Galiisi e Portigaal, tacci keeri ɗii, njooɗii e nokku biyeteeɗo Peneda-Gerês, saraaji mum,[2] ko noon koloniiji ko wonnoo nokku cakkitiiɗo e Portigaal en e nder leydi Portigaal. Duuɓi sappo caggal ɗuum, keewal Portigaal kesal ɓeydiima fotde 100 daaba. Eɓɓoore ibex Portigaal ina hollira e nder galle defte Bocage to Lisbon haa yiite yani e mum e hitaande 1978.[citation needed] Naalankaagal cave ibexes ina tawee e falnde Côa to Fuɗnaange-rewo Portigaal. * Fuɗɗoode * "Montes Cabra - SiyeraNevada". Archived gila asli ñalnde 29 lewru juko hitaande 2012. Heɓtinaama ñalnde 27 lewru juko hitaande 2012. * Mueller, Tom (2011) Deental gonngal hakkunde yimɓe. Parc ngenndiijo Peneda-Gerês. Geɗe ngenndiije Espaañ, 21(1), h. 61. * "Nokku - Vale de Cabrões: detal ibex gorko e nder haayre 5 (Paleolitik toowɗo) Foto: Manuel Almeida". Arsiif mum ko e asli mum ñalnde 26-04-2015. Heɓtinaa ko ñalnde 11/11 2014. * Almaça, C. 1992. Teskorɗe ko faati e ƴiye ƴiye, 1872, ƴiye ƴiye, Pari, 56: 121-124. * Choffat, P. 1920. Ɓoornugol lewru e Ɓoornugol Monte Junto. Jaaynde Fedde Portigaal ganndal tago, Lisbonne, VIII (2) : 151-156. Kabra do Gerês. Kapra lusitanika. Geoloji. Paleontoloji. Ossos de Capra Hispanique, ko C. lusitanica. * Day, D., 1981, Deftere daabaaji ñalnde darnga, jaaynde Ebury, Londres. * Farayse, C. 1908. Sifaa mbaydi kesiri, 1908, e nder: Professeur Barbosa du Bocage - 1823-1907. Jaaynde Fedde Ganndal Tagooje Purtugeec, II (1-2), h. 144. * Farayse, C. 1917. Ɓoorno-ɗaa wutte : Kapra Lusitanika; teskuyaaji ko faati e teskuyaaji / Carlos França IN: Defte Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Lisboa: Lisboa, vol. 4, hitaande 1917, h. 19-53. Fauna - Serra do Geres (Portugaal) / Cabra Lusitana . * Maas, P. 2005. Ibex purtugeec - Ɓoornugol ƴiiƴam. Lowre enternet ngam majjude. * Perez, J.M., Granados, J.E., Soriguer, R.C., Fandos, P., Marquez, F.J., e Crampe, JP 2002. Caɗeele renndo, ngonka e reentaade ƴiye Espaañ, Capra pyrenaica (Mammalia: Artiodactyla). Koolaaɗo kuuɓal 32 (1): 26-39. == Jokkondire yaajɗe == tiikefxyywq1bhb06xstz484o98gbof Nigawa Station 0 44701 188899 2026-09-24T13:48:33Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Nigawa (仁川駅, Nigawa-eki; limoore gartirgal: HK-25) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. O woni ko sara nokku piɗtaali JRA Hanshin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin. Ko ɗum kadi woni nokku naatgol e tufnde Kabutoyama, fuɗnaange-rewo tufnde Rokkō. Diidi Staasiyoŋ Nigawa ina golloree e laan..." 188899 wikitext text/x-wiki Gartirgal Nigawa (仁川駅, Nigawa-eki; limoore gartirgal: HK-25) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. O woni ko sara nokku piɗtaali JRA Hanshin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin. Ko ɗum kadi woni nokku naatgol e tufnde Kabutoyama, fuɗnaange-rewo tufnde Rokkō. Diidi Staasiyoŋ Nigawa ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 4,5 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 18,8 e Osaka-umeda. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe banngeeji leydi, e jolɗe bannge ɓeydooje e dow laana naatirde to bannge Nishinomiya Kitaguchi. Kala plateau ina jokkondiri e laabi les leydi e nokkuuji ɗiɗi, fuɗnaange e fuɗnaange, jokkondirɗi e dame tikket ɗiɗi, fuɗnaange e hirnaange. Naatgol mawngol ngol ko damal tikket fuɗnaange, ina waɗi feɗeendu, masiŋ otomatik yeeyoowo tikket, boowal, e ɓuuɓri. Nde tawnoo ko kañum kadi woni yaltirde ngam yahde piɗtaali, ina heewi dame biyeeji otomaatik, Platform bannge ɓeydiiɗo oo ina jogii dame biyeeji mum jooɗɗi, Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Hankyu Imazu Line Obayashi nokku oo Obayashi Semi-Ekspres (dogata tan ko e Umeda) Kōtōen Obayashi Arashiyama limtilimtinɗo limngal (ko ɓuri) Kōtōen Terminaal Ekspres (tan dogga ngam Umeda e ñalɗi dogdu pucci) Tsukaguchi (Laawol Kobe) Tariya Stasiyoŋ Nigawa udditaa ko ñalnde 28 lewru Duujal hitaande 1923. Innde ‘Nigawa’ ndee ko innde maayo wonngo e keerol wuro Takarazuka e wuro Nishinomiya, hannde Nigawa ina huutoree no innde wuro wonngo e maayo gure ɗiɗi ɗee kala. E jamaanu wolde adunaare ɗiɗmere (15/12/1943 - 21/9/1945), wonno nokku gooto hakkunde Nigawa e Obayashi ina wiyee Kashio (鹿塩). Staasiyoŋ oo wonnoo ko yeeso usine sosiyetee diwooje Kawanishi, gardinooɗo ShinMaywa Industries, Ltd. Usine oo uddaama caggal nde GHQ yamiri sosiyetee oo yo woppu peewnugol diwooje. E hitaande 1949, piɗtaali JRA Hanshin mahii e nokku mo alaa ko woni e mum oo. E hitaande 2002, dingiral ngal waɗii nokkuuji ɗi ngalaa caɗeele ngam mawɓe e waasɓe. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 24 998 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Pijirlooji Hanshin Duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin Duɗal hakkundeewal Kwansei Gakuin Duɗal mawngal Kwansei Galuin Nigawa Gakuin ShinMaywa Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal gvs6t60ur8ip484csgto5zlljcugnnd 188900 188899 2026-09-24T13:48:55Z Ilya Discuss 10103 188900 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Nigawa (仁川駅, Nigawa-eki; limoore gartirgal: HK-25) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. O woni ko sara nokku piɗtaali JRA Hanshin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin. Ko ɗum kadi woni nokku naatgol e tufnde Kabutoyama, fuɗnaange-rewo tufnde Rokkō. Diidi Staasiyoŋ Nigawa ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 4,5 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 18,8 e Osaka-umeda. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe banngeeji leydi, e jolɗe bannge ɓeydooje e dow laana naatirde to bannge Nishinomiya Kitaguchi. Kala plateau ina jokkondiri e laabi les leydi e nokkuuji ɗiɗi, fuɗnaange e fuɗnaange, jokkondirɗi e dame tikket ɗiɗi, fuɗnaange e hirnaange. Naatgol mawngol ngol ko damal tikket fuɗnaange, ina waɗi feɗeendu, masiŋ otomatik yeeyoowo tikket, boowal, e ɓuuɓri. Nde tawnoo ko kañum kadi woni yaltirde ngam yahde piɗtaali, ina heewi dame biyeeji otomaatik, Platform bannge ɓeydiiɗo oo ina jogii dame biyeeji mum jooɗɗi, Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Hankyu Imazu Line Obayashi nokku oo Obayashi Semi-Ekspres (dogata tan ko e Umeda) Kōtōen Obayashi Arashiyama limtilimtinɗo limngal (ko ɓuri) Kōtōen Terminaal Ekspres (tan dogga ngam Umeda e ñalɗi dogdu pucci) Tsukaguchi (Laawol Kobe) Tariya Stasiyoŋ Nigawa udditaa ko ñalnde 28 lewru Duujal hitaande 1923. Innde ‘Nigawa’ ndee ko innde maayo wonngo e keerol wuro Takarazuka e wuro Nishinomiya, hannde Nigawa ina huutoree no innde wuro wonngo e maayo gure ɗiɗi ɗee kala. E jamaanu wolde adunaare ɗiɗmere (15/12/1943 - 21/9/1945), wonno nokku gooto hakkunde Nigawa e Obayashi ina wiyee Kashio (鹿塩). Staasiyoŋ oo wonnoo ko yeeso usine sosiyetee diwooje Kawanishi, gardinooɗo ShinMaywa Industries, Ltd. Usine oo uddaama caggal nde GHQ yamiri sosiyetee oo yo woppu peewnugol diwooje. E hitaande 1949, piɗtaali JRA Hanshin mahii e nokku mo alaa ko woni e mum oo. E hitaande 2002, dingiral ngal waɗii nokkuuji ɗi ngalaa caɗeele ngam mawɓe e waasɓe. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 24 998 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Pijirlooji Hanshin Duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin Duɗal hakkundeewal Kwansei Gakuin Duɗal mawngal Kwansei Galuin Nigawa Gakuin ShinMaywa Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal ouuoiwkgnzvu1m5sg3sjnsyw15q1sh5 188901 188900 2026-09-24T13:51:49Z Ilya Discuss 10103 188901 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Nigawa''' (仁川駅, Nigawa-eki; limoore gartirgal: HK-25) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. == Ko sosiyatee == keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. O woni ko sara nokku piɗtaali JRA Hanshin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin. Ko ɗum kadi woni nokku naatgol e tufnde Kabutoyama, fuɗnaange-rewo tufnde Rokkō. == Diidi Staasiyoŋ == Nigawa ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 4,5 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 18,8 e Osaka-umeda. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe banngeeji leydi, e jolɗe bannge ɓeydooje e dow laana naatirde to bannge Nishinomiya Kitaguchi. Kala plateau ina jokkondiri e laabi les leydi e nokkuuji ɗiɗi, fuɗnaange e fuɗnaange, jokkondirɗi e dame tikket ɗiɗi, fuɗnaange e hirnaange. == Naatgol == mawngol ngol ko damal tikket fuɗnaange, ina waɗi feɗeendu, masiŋ otomatik yeeyoowo tikket, boowal, e ɓuuɓri. == Nde tawnoo == ko kañum kadi woni yaltirde ngam yahde piɗtaali, ina heewi dame biyeeji otomaatik, Platform bannge ɓeydiiɗo oo ina jogii dame biyeeji mum jooɗɗi, Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Hankyu Imazu Line Obayashi nokku oo Obayashi Semi-Ekspres (dogata tan ko e Umeda) Kōtōen Obayashi Arashiyama limtilimtinɗo limngal (ko ɓuri) Kōtōen Terminaal Ekspres (tan dogga ngam Umeda e ñalɗi dogdu pucci) Tsukaguchi (Laawol Kobe) Tariya Stasiyoŋ Nigawa udditaa ko ñalnde 28 lewru Duujal hitaande 1923. == Innde == ‘Nigawa’ ndee ko innde maayo wonngo e keerol wuro Takarazuka e wuro Nishinomiya, hannde Nigawa ina huutoree no innde wuro wonngo e maayo gure ɗiɗi ɗee kala. == E jamaanu == wolde adunaare ɗiɗmere (15/12/1943 - 21/9/1945), wonno nokku gooto hakkunde Nigawa e Obayashi ina wiyee Kashio (鹿塩). Staasiyoŋ oo wonnoo ko yeeso usine sosiyetee diwooje Kawanishi, gardinooɗo ShinMaywa Industries, Ltd. Usine oo uddaama caggal nde GHQ yamiri sosiyetee oo yo woppu peewnugol diwooje. == E hitaande == 1949, piɗtaali JRA Hanshin mahii e nokku mo alaa ko woni e mum oo. E hitaande 2002, dingiral ngal waɗii nokkuuji ɗi ngalaa caɗeele ngam mawɓe e waasɓe. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 24 998 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Pijirlooji Hanshin Duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin Duɗal hakkundeewal Kwansei Gakuin Duɗal mawngal Kwansei Galuin Nigawa Gakuin ShinMaywa == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 2ufwc4v4ab0uvfwddzolhsp96fvaf4e 188903 188901 2026-09-24T13:53:55Z Ilya Discuss 10103 188903 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Nigawa''' (仁川駅, Nigawa-eki; limoore gartirgal: HK-25) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon.<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Ko sosiyatee == keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. O woni ko sara nokku piɗtaali JRA Hanshin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin. Ko ɗum kadi woni nokku naatgol e tufnde Kabutoyama, fuɗnaange-rewo tufnde Rokkō. == Diidi Staasiyoŋ == Nigawa ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 4,5 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 18,8 e Osaka-umeda. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe banngeeji leydi, e jolɗe bannge ɓeydooje e dow laana naatirde to bannge Nishinomiya Kitaguchi. Kala plateau ina jokkondiri e laabi les leydi e nokkuuji ɗiɗi, fuɗnaange e fuɗnaange, jokkondirɗi e dame tikket ɗiɗi, fuɗnaange e hirnaange. == Naatgol == mawngol ngol ko damal tikket fuɗnaange, ina waɗi feɗeendu, masiŋ otomatik yeeyoowo tikket, boowal, e ɓuuɓri. == Nde tawnoo == ko kañum kadi woni yaltirde ngam yahde piɗtaali, ina heewi dame biyeeji otomaatik, Platform bannge ɓeydiiɗo oo ina jogii dame biyeeji mum jooɗɗi, Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Hankyu Imazu Line Obayashi nokku oo Obayashi Semi-Ekspres (dogata tan ko e Umeda) Kōtōen Obayashi Arashiyama limtilimtinɗo limngal (ko ɓuri) Kōtōen Terminaal Ekspres (tan dogga ngam Umeda e ñalɗi dogdu pucci) Tsukaguchi (Laawol Kobe) Tariya Stasiyoŋ Nigawa udditaa ko ñalnde 28 lewru Duujal hitaande 1923. == Innde == ‘Nigawa’ ndee ko innde maayo wonngo e keerol wuro Takarazuka e wuro Nishinomiya, hannde Nigawa ina huutoree no innde wuro wonngo e maayo gure ɗiɗi ɗee kala. == E jamaanu == wolde adunaare ɗiɗmere (15/12/1943 - 21/9/1945), wonno nokku gooto hakkunde Nigawa e Obayashi ina wiyee Kashio (鹿塩). Staasiyoŋ oo wonnoo ko yeeso usine sosiyetee diwooje Kawanishi, gardinooɗo ShinMaywa Industries, Ltd. Usine oo uddaama caggal nde GHQ yamiri sosiyetee oo yo woppu peewnugol diwooje. == E hitaande == 1949, piɗtaali JRA Hanshin mahii e nokku mo alaa ko woni e mum oo. E hitaande 2002, dingiral ngal waɗii nokkuuji ɗi ngalaa caɗeele ngam mawɓe e waasɓe. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 24 998 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Pijirlooji Hanshin Duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin Duɗal hakkundeewal Kwansei Gakuin Duɗal mawngal Kwansei Galuin Nigawa Gakuin ShinMaywa == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 4fdwj71wk67xpx53bmlreluz962x2vr 188904 188903 2026-09-24T13:56:16Z Ilya Discuss 10103 188904 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Nigawa''' (仁川駅, Nigawa-eki; limoore gartirgal: HK-25) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon.<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Ko sosiyatee == keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. O woni ko sara nokku piɗtaali JRA Hanshin e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin. Ko ɗum kadi woni nokku naatgol e tufnde Kabutoyama, fuɗnaange-rewo tufnde Rokkō.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Staasiyoŋ == Nigawa ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 4,5 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 18,8 e Osaka-umeda. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe banngeeji leydi, e jolɗe bannge ɓeydooje e dow laana naatirde to bannge Nishinomiya Kitaguchi. Kala plateau ina jokkondiri e laabi les leydi e nokkuuji ɗiɗi, fuɗnaange e fuɗnaange, jokkondirɗi e dame tikket ɗiɗi, fuɗnaange e hirnaange. == Naatgol == mawngol ngol ko damal tikket fuɗnaange, ina waɗi feɗeendu, masiŋ otomatik yeeyoowo tikket, boowal, e ɓuuɓri. == Nde tawnoo == ko kañum kadi woni yaltirde ngam yahde piɗtaali, ina heewi dame biyeeji otomaatik, Platform bannge ɓeydiiɗo oo ina jogii dame biyeeji mum jooɗɗi, Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Hankyu Imazu Line Obayashi nokku oo Obayashi Semi-Ekspres (dogata tan ko e Umeda) Kōtōen Obayashi Arashiyama limtilimtinɗo limngal (ko ɓuri) Kōtōen Terminaal Ekspres (tan dogga ngam Umeda e ñalɗi dogdu pucci) Tsukaguchi (Laawol Kobe) Tariya Stasiyoŋ Nigawa udditaa ko ñalnde 28 lewru Duujal hitaande 1923. == Innde == ‘Nigawa’ ndee ko innde maayo wonngo e keerol wuro Takarazuka e wuro Nishinomiya, hannde Nigawa ina huutoree no innde wuro wonngo e maayo gure ɗiɗi ɗee kala. == E jamaanu == wolde adunaare ɗiɗmere (15/12/1943 - 21/9/1945), wonno nokku gooto hakkunde Nigawa e Obayashi ina wiyee Kashio (鹿塩). Staasiyoŋ oo wonnoo ko yeeso usine sosiyetee diwooje Kawanishi, gardinooɗo ShinMaywa Industries, Ltd. Usine oo uddaama caggal nde GHQ yamiri sosiyetee oo yo woppu peewnugol diwooje. == E hitaande == 1949, piɗtaali JRA Hanshin mahii e nokku mo alaa ko woni e mum oo. E hitaande 2002, dingiral ngal waɗii nokkuuji ɗi ngalaa caɗeele ngam mawɓe e waasɓe. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 24 998 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Pijirlooji Hanshin Duɗal jaaɓi haaɗtirde Kwansei Gakuin Duɗal hakkundeewal Kwansei Gakuin Duɗal mawngal Kwansei Galuin Nigawa Gakuin ShinMaywa == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 8vuyq29ljmdop3raupcg10i1pfwvrzn Nihon-heso-kōen Station 0 44702 188905 2026-09-24T13:58:14Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Nihon-heso-kōen (日本へそ公園駅, Nihon-heso-kōen-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Staasiyoŋ Nihon-heso-kōen ina huutoree e laana Kakogawa, ina woɗɗi 36,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gonngol e bann..." 188905 wikitext text/x-wiki Gaaraas Nihon-heso-kōen (日本へそ公園駅, Nihon-heso-kōen-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Staasiyoŋ Nihon-heso-kōen ina huutoree e laana Kakogawa, ina woɗɗi 36,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Tariya Gaaraas Nihon-heso-kōen udditaa ñalnde 4 mee 1985. E privatisation laana njoorndi ngenndi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala ko ina tolnoo e 8 neɗɗo Nokku taariindi Musiyum latitude e ganndal leydi Nishiwaki Koolol ñeeñal Okanoyama Suudu Sairin-ji Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal k09w9dm6at07dqu4tzfyuitmv6ynd3f 188906 188905 2026-09-24T13:58:44Z Ilya Discuss 10103 188906 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Nihon-heso-kōen (日本へそ公園駅, Nihon-heso-kōen-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Staasiyoŋ Nihon-heso-kōen ina huutoree e laana Kakogawa, ina woɗɗi 36,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Tariya Gaaraas Nihon-heso-kōen udditaa ñalnde 4 mee 1985. E privatisation laana njoorndi ngenndi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala ko ina tolnoo e 8 neɗɗo Nokku taariindi Musiyum latitude e ganndal leydi Nishiwaki Koolol ñeeñal Okanoyama Suudu Sairin-ji Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal dm9jber2e7459gtyticphyrjjhz2ia8 188907 188906 2026-09-24T14:00:54Z Ilya Discuss 10103 188907 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nihon-heso-kōen''' (日本へそ公園駅, Nihon-heso-kōen-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Staasiyoŋ == Nihon-heso-kōen ina huutoree e laana Kakogawa, ina woɗɗi 36,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Tariya == Gaaraas Nihon-heso-kōen udditaa ñalnde 4 mee 1985. E privatisation laana njoorndi ngenndi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala ko ina tolnoo e 8 neɗɗo Nokku taariindi Musiyum latitude e ganndal leydi Nishiwaki Koolol ñeeñal Okanoyama Suudu Sairin-ji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == omzjh44bewamdqw5a4cz75l14d49z1a 188908 188907 2026-09-24T14:01:59Z Ilya Discuss 10103 188908 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nihon-heso-kōen''' (日本へそ公園駅, Nihon-heso-kōen-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Staasiyoŋ == Nihon-heso-kōen ina huutoree e laana Kakogawa, ina woɗɗi 36,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Tariya == Gaaraas Nihon-heso-kōen udditaa ñalnde 4 mee 1985. E privatisation laana njoorndi ngenndi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala ko ina tolnoo e 8 neɗɗo Nokku taariindi Musiyum latitude e ganndal leydi Nishiwaki Koolol ñeeñal Okanoyama Suudu Sairin-ji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == qx9t6em1wab4mpb8rl47nx62erd9mzz Nii Station (Hyōgo) 0 44703 188909 2026-09-24T14:03:20Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nii (新井駅, Nii-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Asago, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nii ina huutoree e laana Bantan, ina woni 51,9 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e mahdi staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyo..." 188909 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nii (新井駅, Nii-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Asago, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nii ina huutoree e laana Bantan, ina woni 51,9 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e mahdi staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. Plateauji 1 ■ Laabi Bantan ngam Teramae e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR hirnaange) laana Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Aokura nokkuure Ikuno Tariya Gartirgal Nii udditaa ñalnde 29 ut 1901. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 132 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Galle wuro Asago Catal Asago Laawol leydi Japon 312 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal mgr7b50kq7p3du86e4vzbkqyrx48oy0 188910 188909 2026-09-24T14:04:30Z Ilya Discuss 10103 188910 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Gartirgol Nii (新井駅, Nii-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Asago, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nii ina huutoree e laana Bantan, ina woni 51,9 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e mahdi staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. Plateauji 1 ■ Laabi Bantan ngam Teramae e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR hirnaange) laana Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Aokura nokkuure Ikuno Tariya Gartirgal Nii udditaa ñalnde 29 ut 1901. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 132 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Galle wuro Asago Catal Asago Laawol leydi Japon 312 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal ludin871uhoq5seyxhxqhmwuy533xjo 188911 188910 2026-09-24T14:06:03Z Ilya Discuss 10103 188911 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gartirgol Nii ('''新井駅, Nii-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Asago, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Nii ina huutoree e laana Bantan, ina woni 51,9 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e mahdi staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. == Plateauji == 1 ■ Laabi Bantan ngam Teramae e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR hirnaange) laana Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Aokura nokkuure Ikuno Tariya Gartirgal Nii udditaa ñalnde 29 ut 1901. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 132 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Galle wuro Asago Catal Asago Laawol leydi Japon 312 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 2qmj5ux0idyne224waqt4szb7yz4d2i 188912 188911 2026-09-24T14:06:59Z Ilya Discuss 10103 188912 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gartirgol Nii ('''新井駅, Nii-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Asago, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2018|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nii ina huutoree e laana Bantan, ina woni 51,9 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e mahdi staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. == Plateauji == 1 ■ Laabi Bantan ngam Teramae e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR hirnaange) laana Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Aokura nokkuure Ikuno Tariya Gartirgal Nii udditaa ñalnde 29 ut 1901. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 132 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Galle wuro Asago Catal Asago Laawol leydi Japon 312 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == o28fdsg6u1o0uvgy3tydo4us9qfzx60 Niino Station 0 44704 188917 2026-09-24T16:57:29Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Niino (新野駅, Niino-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e wuro Kamikawa, diiwaan Kanzaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Niino ina golloree e laana Bantan, ina woni 27,7 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e dow ŋoral k..." 188917 wikitext text/x-wiki Gartirgol Niino (新野駅, Niino-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e wuro Kamikawa, diiwaan Kanzaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Niino ina golloree e laana Bantan, ina woni 27,7 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji 1 ■ Laabi Bantan ngam Fukusaki e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Teramaaji nokkuuji Tsurui Tariya Gaaraas Niino udditaa ñalnde 5 oktoobar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 595 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Suudu Joko-ji Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal go54ppaowanrgf2dcttswbjkf2jw02s 188918 188917 2026-09-24T16:57:57Z Ilya Discuss 10103 188918 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Niino (新野駅, Niino-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e wuro Kamikawa, diiwaan Kanzaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Niino ina golloree e laana Bantan, ina woni 27,7 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji 1 ■ Laabi Bantan ngam Fukusaki e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Teramaaji nokkuuji Tsurui Tariya Gaaraas Niino udditaa ñalnde 5 oktoobar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 595 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Suudu Joko-ji Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 8v8fsen5kbnzwbbh6a46m5gg4a0i9do 188919 188918 2026-09-24T16:59:44Z Ilya Discuss 10103 188919 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Niino''' (新野駅, Niino-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e wuro Kamikawa, diiwaan Kanzaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Niino ina golloree e laana Bantan, ina woni 27,7 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Laabi Bantan ngam Fukusaki e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Teramaaji nokkuuji Tsurui Tariya Gaaraas Niino udditaa ñalnde 5 oktoobar 1951. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 595 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Suudu Joko-ji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == dbdsurozcwe742xq60rogo4g7b5aa8e 188920 188919 2026-09-24T17:00:27Z Ilya Discuss 10103 188920 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Niino''' (新野駅, Niino-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e wuro Kamikawa, diiwaan Kanzaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo..<ref name="Hyogo2019 stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/ac08_1_000000124.html|script-title=ja:兵庫県統計書令和元年(2019)|trans-title=Hyogo Prefectural Statistics Reiwa First Year (2016)|year=2017|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 May 2022}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Niino ina golloree e laana Bantan, ina woni 27,7 kiloomeeteer e nokku ɗo laana kaa joofnata to Himeji. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e dow ŋoral koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Laabi Bantan ngam Fukusaki e Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Teramaaji nokkuuji Tsurui Tariya Gaaraas Niino udditaa ñalnde 5 oktoobar 1951. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 595 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Suudu Joko-ji == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == fpck4cqvzhuvmx7q9ihu304ne473h4z Nirō Station 0 44705 188921 2026-09-24T17:01:46Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nirō (二郎駅, Nirō-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Staasiyoŋ Nirō Dōjō ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 6,4 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 26,4 kiloomeeteer to Minatogawa e 24,8 kiloomeeteer to Shinkaichi. Laylayt..." 188921 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nirō (二郎駅, Nirō-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Staasiyoŋ Nirō Dōjō ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 6,4 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 26,4 kiloomeeteer to Minatogawa e 24,8 kiloomeeteer to Shinkaichi. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi plateau bannge gooto ina huutoroo laawol gootol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji keeriiɗo jaawɗo jaawɗo Dōjō-minamiguchi Taoji hollirta ko Dōjo-minamiguchi Taoji semi-ekspres Dōjo-minamiguchi Taoji nokkuure Dōjo-minamiguchi Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, Gartirgal Nirō udditaa e udditgol laana Sanda. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 177 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko nokku dingiral denen biyeteeɗo Kita-Kobe Stade Ajisai Kobe worgo Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 83ohrepols410p8lqujv92kuhfds4dt 188922 188921 2026-09-24T17:02:08Z Ilya Discuss 10103 188922 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nirō (二郎駅, Nirō-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Staasiyoŋ Nirō Dōjō ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 6,4 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 26,4 kiloomeeteer to Minatogawa e 24,8 kiloomeeteer to Shinkaichi. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi plateau bannge gooto ina huutoroo laawol gootol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji keeriiɗo jaawɗo jaawɗo Dōjō-minamiguchi Taoji hollirta ko Dōjo-minamiguchi Taoji semi-ekspres Dōjo-minamiguchi Taoji nokkuure Dōjo-minamiguchi Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, Gartirgal Nirō udditaa e udditgol laana Sanda. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 177 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko nokku dingiral denen biyeteeɗo Kita-Kobe Stade Ajisai Kobe worgo Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal n91ktqwjb9foz04lv6487wsq7m489d3 188923 188922 2026-09-24T17:04:01Z Ilya Discuss 10103 188923 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nirō''' (二郎駅, Nirō-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. == Diidi Staasiyoŋ == Nirō Dōjō ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 6,4 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 26,4 kiloomeeteer to Minatogawa e 24,8 kiloomeeteer to Shinkaichi. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto ina huutoroo laawol gootol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji keeriiɗo jaawɗo jaawɗo Dōjō-minamiguchi Taoji hollirta ko Dōjo-minamiguchi Taoji semi-ekspres Dōjo-minamiguchi Taoji nokkuure Dōjo-minamiguchi Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, Gartirgal Nirō udditaa e udditgol laana Sanda. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 177 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko nokku dingiral denen biyeteeɗo Kita-Kobe Stade Ajisai Kobe worgo == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 1fsr9v2juqd0mvcrl9k71crek8qwb36 188924 188923 2026-09-24T17:04:47Z Ilya Discuss 10103 188924 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nirō''' (二郎駅, Nirō-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Diidi Staasiyoŋ == Nirō Dōjō ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 6,4 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 26,4 kiloomeeteer to Minatogawa e 24,8 kiloomeeteer to Shinkaichi. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto ina huutoroo laawol gootol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji keeriiɗo jaawɗo jaawɗo Dōjō-minamiguchi Taoji hollirta ko Dōjo-minamiguchi Taoji semi-ekspres Dōjo-minamiguchi Taoji nokkuure Dōjo-minamiguchi Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, Gartirgal Nirō udditaa e udditgol laana Sanda. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 177 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko nokku dingiral denen biyeteeɗo Kita-Kobe Stade Ajisai Kobe worgo == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == koy919c4dtd17o01i0ke7apf0l81yw8 188925 188924 2026-09-24T17:05:27Z Ilya Discuss 10103 188925 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nirō''' (二郎駅, Nirō-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Diidi Staasiyoŋ == Nirō Dōjō ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 6,4 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 26,4 kiloomeeteer to Minatogawa e 24,8 kiloomeeteer to Shinkaichi. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto ina huutoroo laawol gootol gonngol e banngeeji ɗiɗi. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2018|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji keeriiɗo jaawɗo jaawɗo Dōjō-minamiguchi Taoji hollirta ko Dōjo-minamiguchi Taoji semi-ekspres Dōjo-minamiguchi Taoji nokkuure Dōjo-minamiguchi Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, Gartirgal Nirō udditaa e udditgol laana Sanda. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 177 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko nokku dingiral denen biyeteeɗo Kita-Kobe Stade Ajisai Kobe worgo == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == r9o1sdxwobdcd7n9h3u0pyr3mmhl2lg Nishi-Aioi Station 0 44706 188926 2026-09-24T17:06:45Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nishi-Aioi (西相生駅, Nishi-Aioi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akō, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nishi-Aioi ko laana Akō gollortoo, ina woni kilooji 3,0 e joofnirde laana kaa to Aioi, kilooji 23,7 e Himeji e 111,6 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol goot..." 188926 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nishi-Aioi (西相生駅, Nishi-Aioi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akō, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nishi-Aioi ko laana Akō gollortoo, ina woni kilooji 3,0 e joofnirde laana kaa to Aioi, kilooji 23,7 e Himeji e 111,6 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gootol. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Lawol Akō Ayoi - Sakosi Tariya Gartirgal Nishi-Aioi udditaa ko ñalnde 12 desaambar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoroo fotde 740 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Duɗal jaaɓi haaɗtirde Aioi to diiwaan Hyogo Bay Aioi Fabriika IHI Aioi Laawol leydi Japon 250 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal tooxdmxbagdga9a04fnyw6wd8383yrv 188927 188926 2026-09-24T17:07:06Z Ilya Discuss 10103 188927 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nishi-Aioi (西相生駅, Nishi-Aioi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akō, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nishi-Aioi ko laana Akō gollortoo, ina woni kilooji 3,0 e joofnirde laana kaa to Aioi, kilooji 23,7 e Himeji e 111,6 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gootol. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Lawol Akō Ayoi - Sakosi Tariya Gartirgal Nishi-Aioi udditaa ko ñalnde 12 desaambar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoroo fotde 740 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Duɗal jaaɓi haaɗtirde Aioi to diiwaan Hyogo Bay Aioi Fabriika IHI Aioi Laawol leydi Japon 250 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal b8zjhhhhwcehmyxiev8yejp4c8v0dfn 188928 188927 2026-09-24T17:08:56Z Ilya Discuss 10103 188928 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Aioi''' (西相生駅, Nishi-Aioi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akō, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Nishi-Aioi ko laana Akō gollortoo, ina woni kilooji 3,0 e joofnirde laana kaa to Aioi, kilooji 23,7 e Himeji e 111,6 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gootol. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Lawol Akō Ayoi - Sakosi Tariya Gartirgal Nishi-Aioi udditaa ko ñalnde 12 desaambar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoroo fotde 740 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Duɗal jaaɓi haaɗtirde Aioi to diiwaan Hyogo Bay Aioi Fabriika IHI Aioi Laawol leydi Japon 250 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == m9dq2nnzfi66i9791i6u0h3dgid0ead 188929 188928 2026-09-24T17:09:40Z Ilya Discuss 10103 188929 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Aioi''' (西相生駅, Nishi-Aioi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akō, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo..<ref>{{Cite book|title=Hyōgo no tetsudō zen'eki : jēāru sanseku kennai hyakurokujūsan'eki haisen ryakuzutsuki tetsudō isan mokuzō ekisha o tazunete sharyō ichirantsuki|date=2011|publisher=Kōbeshinbunsōgōshuppansentā|others=Kōbe Shinbun Sōgō Shuppan Sentā., 神戶新聞総合出版センター.|isbn=9784343006028|location=Kobe, Japan|oclc=776109204}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nishi-Aioi ko laana Akō gollortoo, ina woni kilooji 3,0 e joofnirde laana kaa to Aioi, kilooji 23,7 e Himeji e 111,6 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gootol. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Lawol Akō Ayoi - Sakosi Tariya Gartirgal Nishi-Aioi udditaa ko ñalnde 12 desaambar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoroo fotde 740 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Duɗal jaaɓi haaɗtirde Aioi to diiwaan Hyogo Bay Aioi Fabriika IHI Aioi Laawol leydi Japon 250 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == a1w8ew5ygkppjy8qts4vn44nz81zb90 188930 188929 2026-09-24T17:10:20Z Ilya Discuss 10103 188930 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Aioi''' (西相生駅, Nishi-Aioi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akō, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo..<ref>{{Cite book|title=Hyōgo no tetsudō zen'eki : jēāru sanseku kennai hyakurokujūsan'eki haisen ryakuzutsuki tetsudō isan mokuzō ekisha o tazunete sharyō ichirantsuki|date=2011|publisher=Kōbeshinbunsōgōshuppansentā|others=Kōbe Shinbun Sōgō Shuppan Sentā., 神戶新聞総合出版センター.|isbn=9784343006028|location=Kobe, Japan|oclc=776109204}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nishi-Aioi ko laana Akō gollortoo, ina woni kilooji 3,0 e joofnirde laana kaa to Aioi, kilooji 23,7 e Himeji e 111,6 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi lowre wootere to bannge leydi, ina huutoroo laawol gootol. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe.<ref>{{Cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/ac08_1_000000124.html|title=兵庫県統計書|last=兵庫県|website=兵庫県|language=ja|access-date=2019-07-25}}</ref> == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Lawol Akō Ayoi - Sakosi Tariya Gartirgal Nishi-Aioi udditaa ko ñalnde 12 desaambar 1951. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoroo fotde 740 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Duɗal jaaɓi haaɗtirde Aioi to diiwaan Hyogo Bay Aioi Fabriika IHI Aioi Laawol leydi Japon 250 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 6562h0kpikie0kul7tzsd9m34ebg9gx Nishi-Eigashima Station 0 44707 188931 2026-09-24T17:11:36Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nishi-Eigashima (西江井ヶ島駅, Nishi-Eigashima-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Eigashima ina huutoree e laana njoorndi mawka Sanyo, ina woɗɗi 24,9 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina..." 188931 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nishi-Eigashima (西江井ヶ島駅, Nishi-Eigashima-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Eigashima ina huutoree e laana njoorndi mawka Sanyo, ina woɗɗi 24,9 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Plateauji bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Eigashima sanyo nokkuure sanyo uozumi Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgol Nishi-Eigashima udditaa ñalnde 19 ut 1923, ko gartirgol Eigashima-Nishiguchi (江井ヶ島西口駅). Innde nde wayliima ñalnde 1 abriil 1944. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 3 535 neɗɗo (ina yahra e werlaa tan). Nokku taariindi Eigashima Shuzo Laawol leydi Japon 250 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal j1p8e8fyowe97emqz96l9ubirg2v7p9 188932 188931 2026-09-24T17:11:57Z Ilya Discuss 10103 188932 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nishi-Eigashima (西江井ヶ島駅, Nishi-Eigashima-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Eigashima ina huutoree e laana njoorndi mawka Sanyo, ina woɗɗi 24,9 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Plateauji bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Eigashima sanyo nokkuure sanyo uozumi Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgol Nishi-Eigashima udditaa ñalnde 19 ut 1923, ko gartirgol Eigashima-Nishiguchi (江井ヶ島西口駅). Innde nde wayliima ñalnde 1 abriil 1944. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 3 535 neɗɗo (ina yahra e werlaa tan). Nokku taariindi Eigashima Shuzo Laawol leydi Japon 250 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal quw9gwyiph6gll8h8qyqufnx73u6rf5 188933 188932 2026-09-24T17:13:38Z Ilya Discuss 10103 188933 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Eigashima''' (西江井ヶ島駅, Nishi-Eigashima-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollotoo. == Diidi Gartirgal == Nishi-Eigashima ina huutoree e laana njoorndi mawka Sanyo, ina woɗɗi 24,9 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. == Plateauji == bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Eigashima sanyo nokkuure sanyo uozumi Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgol Nishi-Eigashima udditaa ñalnde 19 ut 1923, ko gartirgol Eigashima-Nishiguchi (江井ヶ島西口駅). == Innde == nde wayliima ñalnde 1 abriil 1944. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 3 535 neɗɗo (ina yahra e werlaa tan). Nokku taariindi Eigashima Shuzo Laawol leydi Japon 250 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == td866z4wxlbpnxvopltligy6wq0g7u1 188934 188933 2026-09-24T17:14:19Z Ilya Discuss 10103 188934 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Eigashima''' (西江井ヶ島駅, Nishi-Eigashima-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollotoo.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Gartirgal == Nishi-Eigashima ina huutoree e laana njoorndi mawka Sanyo, ina woɗɗi 24,9 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. == Plateauji == bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Eigashima sanyo nokkuure sanyo uozumi Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgol Nishi-Eigashima udditaa ñalnde 19 ut 1923, ko gartirgol Eigashima-Nishiguchi (江井ヶ島西口駅). == Innde == nde wayliima ñalnde 1 abriil 1944. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 3 535 neɗɗo (ina yahra e werlaa tan). Nokku taariindi Eigashima Shuzo Laawol leydi Japon 250 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == gxetntrtdukl6n779iq7vchkf0wvup0 Apollonia Museum 0 44708 188935 2026-09-24T17:38:13Z Zeenatee5 14001 Created page with "Libi Tipe Muuseum Arkewolosi Musium Apollonia (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia nd..." 188935 wikitext text/x-wiki Libi Tipe Muuseum Arkewolosi Musium Apollonia (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe. Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal fawway462dvbdarsr65zst5zevxfxys 188936 188935 2026-09-24T17:39:42Z Zeenatee5 14001 188936 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Libi Tipe Muuseum''' Arkewolosi Musium Apollonia (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe. == Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal == j53qu73uoalo1ubwx0u5t3uj4sis78u 188937 188936 2026-09-24T17:44:23Z Zeenatee5 14001 188937 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Libi Tipe Muuseum''' Arkewolosi Musium Apollonia (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe..<ref name=":0">{{Cite web|title=Apollonia Museum:|url=https://www.temehu.com/Cities_sites/museum-of-apollonia.htm|access-date=2023-02-20|website=www.temehu.com}}</ref> The museum houses primarily Greek and Latin artifacts.<ref == Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal. == <references /> kuc92nb3x7ibnwaq85k6oeh2h1bori8 188938 188937 2026-09-24T17:44:55Z Zeenatee5 14001 188938 wikitext text/x-wiki Libi Tipe Muuseum Arkewolosi Musium Apollonia (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe. Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal fawway462dvbdarsr65zst5zevxfxys 188939 188938 2026-09-24T17:47:53Z Zeenatee5 14001 188939 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Libi Tipe Muuseum Arkewolosi '''Musium Apollonia''' (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe.<ref name=":0">{{Cite web|title=Apollonia Museum:|url=https://www.temehu.com/Cities_sites/museum-of-apollonia.htm|access-date=2023-02-20|website=www.temehu.com}}</ref> The museum houses primarily Greek and Latin artifacts.<ref name=":0" /> Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal <references /> 1zt2cbfgzj9359grrg7o3qyj7c26e6z 188941 188939 2026-09-24T20:00:54Z Adamu mc 10501 188941 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Libi Tipe Muuseum Arkewolosi '''Musium Apollonia''' (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to leydi Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe.<ref name=":0">{{Cite web|title=Apollonia Museum:|url=https://www.temehu.com/Cities_sites/museum-of-apollonia.htm|access-date=2023-02-20|website=www.temehu.com}}</ref> The museum houses primarily Greek and Latin artifacts.<ref name=":0" /> Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal === Himooɓe === <references /> 3vhvb5gh9cnz8lc22z3af6e6xkbra9d 188942 188941 2026-09-24T20:02:01Z Adamu mc 10501 188942 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Libi Tipe Muuseum Arkewolosi Musium '''Apollonia''' (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to [[leydi]] Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe.<ref name=":0">{{Cite web|title=Apollonia Museum:|url=https://www.temehu.com/Cities_sites/museum-of-apollonia.htm|access-date=2023-02-20|website=www.temehu.com}}</ref> The museum houses primarily Greek and Latin artifacts.<ref name=":0" /> Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal === Himooɓe === <references /> 97btaybmix86984h5k6f5uybgfwjkug 188943 188942 2026-09-24T20:02:57Z Adamu mc 10501 188943 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Libi Tipe Muuseum Arkewolosi Musium '''Apollonia''' (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to [[leydi]] Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. Tariya Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe.<ref name=":0">{{Cite web|title=Apollonia Museum:|url=https://www.temehu.com/Cities_sites/museum-of-apollonia.htm|access-date=2023-02-20|website=www.temehu.com}}</ref> The museum houses primarily Greek and Latin artifacts.<ref name=":0" /> Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal == Himooɓe == <references /> ie6zevt9kdemg7uvtpzfhv5swxlxn1f 188944 188943 2026-09-24T20:05:21Z Adamu mc 10501 188944 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Libi Tipe Muuseum Arkewolosi Musium '''Apollonia''' (anndiraaɗo kadi musium Susa) ko musiyum arkewolosi gonɗo to Susa, to [[leydi]] Libi. Koolol maggol ina waɗi nate Libi ɓooyɗe e Ptolemaic, naalankaagal wirwirnde, geɗe mahdi, seraaji, e geɗe galleeji goɗɗe. Musiyum oo ina waɗi ko ɓuri heewde e geɗe Gerek en e Latin en. === Tariya === Ko laamorgo wuro Siren, Apollonia sosaa ko e teeminannde jeeɗiɗaɓere. Laamɗo naange Gerek en biyeteeɗo Apollo woni iwdi innde Apollonia ndee. Musium Apollonia ina waɗi nate keewɗe, bustaaji, koye, koloñaal, seraamik, e geɗe galleeji goɗɗe.<ref name=":0">{{Cite web|title=Apollonia Museum:|url=https://www.temehu.com/Cities_sites/museum-of-apollonia.htm|access-date=2023-02-20|website=www.temehu.com}}</ref> The museum houses primarily Greek and Latin artifacts.<ref name=":0" /> Ƴeew kadi icon Portal mahdi bannge portal Libi Doggol musiibaaji e nder leydi Libi Ngalu leydi Siren Tuugnorgal == Himooɓe == <references /> 254lm5q5pahqvg9h90dg5z3aw44irhu Nishi-Futami Station 0 44709 188945 2026-09-24T20:36:17Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nishi-Futami (西二見駅, Nishi-Futami-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Futami woni ko e laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo, ngol woni ko e 28,6 kiloomeeteer e nokku ɗo laana njoorndi joofnata to Nishidai. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle sta..." 188945 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nishi-Futami (西二見駅, Nishi-Futami-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Futami woni ko e laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo, ngol woni ko e 28,6 kiloomeeteer e nokku ɗo laana njoorndi joofnata to Nishidai. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Plateauji feewde fuɗnaange ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi feewde fuɗnaange ■ Laawol mawngol feewde Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Harimacho nokkuure Higasi-Futami Higashi-Futami S Limited Express Harimachō Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Futami udditaama ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2004. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 2 934 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Akashi City nokku pinal hirnaange Nokku renndo Nishifutami Akashi wuro Kaminishi suudu wellitaare Futami hakkundeejo nokku Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal r3c82e4sdwgw4p4yr7oje1hjfso1dza 188947 188945 2026-09-24T20:37:48Z Ilya Discuss 10103 188947 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Gartirgol Nishi-Futami (西二見駅, Nishi-Futami-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Futami woni ko e laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo, ngol woni ko e 28,6 kiloomeeteer e nokku ɗo laana njoorndi joofnata to Nishidai. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Plateauji feewde fuɗnaange ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi feewde fuɗnaange ■ Laawol mawngol feewde Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Harimacho nokkuure Higasi-Futami Higashi-Futami S Limited Express Harimachō Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Futami udditaama ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2004. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 2 934 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Akashi City nokku pinal hirnaange Nokku renndo Nishifutami Akashi wuro Kaminishi suudu wellitaare Futami hakkundeejo nokku Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal pt6ldmtyq597casuiuv1fohoe4qp7s7 188949 188947 2026-09-24T20:39:15Z Ilya Discuss 10103 188949 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gartirgol Nishi-Futami''' (西二見駅, Nishi-Futami-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. == Diidi Gartirga == l Nishi-Futami woni ko e laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo, ngol woni ko e 28,6 kiloomeeteer e nokku ɗo laana njoorndi joofnata to Nishidai. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. == Plateauji == feewde fuɗnaange ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi feewde fuɗnaange ■ Laawol mawngol feewde Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Harimacho nokkuure Higasi-Futami Higashi-Futami S Limited Express Harimachō Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Futami udditaama ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2004. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 2 934 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Akashi City nokku pinal hirnaange Nokku renndo Nishifutami Akashi wuro Kaminishi suudu wellitaare Futami hakkundeejo nokku == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 2s7osgkd54juq822a5o3d49cg27gehn 188951 188949 2026-09-24T20:40:14Z Ilya Discuss 10103 188951 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gartirgol Nishi-Futami''' (西二見駅, Nishi-Futami-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Gartirga == l Nishi-Futami woni ko e laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo, ngol woni ko e 28,6 kiloomeeteer e nokku ɗo laana njoorndi joofnata to Nishidai. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. == Plateauji == feewde fuɗnaange ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi feewde fuɗnaange ■ Laawol mawngol feewde Akashi, Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Harimacho nokkuure Higasi-Futami Higashi-Futami S Limited Express Harimachō Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Futami udditaama ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2004. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 2 934 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Akashi City nokku pinal hirnaange Nokku renndo Nishifutami Akashi wuro Kaminishi suudu wellitaare Futami hakkundeejo nokku == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == nsnlso0ujposr6bl2mdveqdtb9avdi5 Nishi-Hōda Station 0 44710 188953 2026-09-24T20:41:23Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Nishi-Hōda (西這田駅, Nishi-Hōda-eki) ko gaaraas laana njoorndi to Miki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Miki laawol laana njoorndi Miki Line - Woppitaa ko ñalnde 1 abriil 2008 Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol laana njoorndi Miki (Acci) Line Miki Ishino - Bessho Tuugnorgal" 188953 wikitext text/x-wiki Gaaraas Nishi-Hōda (西這田駅, Nishi-Hōda-eki) ko gaaraas laana njoorndi to Miki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Miki laawol laana njoorndi Miki Line - Woppitaa ko ñalnde 1 abriil 2008 Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol laana njoorndi Miki (Acci) Line Miki Ishino - Bessho Tuugnorgal j1rr6u98zlxauzcshiy9zv2blt1nm5m 188956 188953 2026-09-24T20:41:46Z Ilya Discuss 10103 188956 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Nishi-Hōda (西這田駅, Nishi-Hōda-eki) ko gaaraas laana njoorndi to Miki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Miki laawol laana njoorndi Miki Line - Woppitaa ko ñalnde 1 abriil 2008 Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol laana njoorndi Miki (Acci) Line Miki Ishino - Bessho Tuugnorgal k8fg0daqbbpf6q2e20oegxhgg2ug0p7 188958 188956 2026-09-24T20:42:45Z Ilya Discuss 10103 188958 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nishi-Hōda''' (西這田駅, Nishi-Hōda-eki) ko gaaraas laana njoorndi to Miki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. == Diidi Miki == laawol laana njoorndi Miki Line - Woppitaa ko ñalnde 1 abriil 2008 Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol laana njoorndi Miki (Acci) Line Miki Ishino - Bessho == Tuugnorgal == r9xjekdubm2sgnkjvg20s2bp0hoxfb7 188960 188958 2026-09-24T20:43:33Z Ilya Discuss 10103 188960 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nishi-Hōda''' (西這田駅, Nishi-Hōda-eki) ko gaaraas laana njoorndi to Miki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon.<ref>{{Cite web|date=12 December 2008|title=三木鉄道ミキ300-105が樽見鉄道へ|trans-title=Miki Railway 300-series unit 105 transferred to Tarumi Railway|url=https://railf.jp/news/2008/12/12/084600.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806141809/http://railf.jp/news/2008/12/12/084600.html|archive-date=6 August 2017|access-date=31 January 2024|website=Japan Railfan Magazine Online|language=ja}}</ref> == Diidi Miki == laawol laana njoorndi Miki Line - Woppitaa ko ñalnde 1 abriil 2008 Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol laana njoorndi Miki (Acci) Line Miki Ishino - Bessho == Tuugnorgal == eijlz0x2p0pxljo3gwaqvdcfo7ooqgh Wiki Loves Ramadan 2025/Participants 0 44711 189036 2026-09-24T21:45:55Z 1234qwer1234qwer4 3432 1234qwer1234qwer4 dirtinii hello [[Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]] to [[Wikipedia:Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]]: wrong namespace 189036 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]] 3zpml5sugyxban9i10ns18ifzopru87 Nishi-Maiko Station 0 44712 189046 2026-09-25T10:07:21Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nishi-Maiko (西舞子駅, Nishi-Maiko-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Tarumi-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laawol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollortoo. Diidi Stasiyoŋ Nishi-Maiko ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 12,4 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e laawol..." 189046 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nishi-Maiko (西舞子駅, Nishi-Maiko-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Tarumi-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laawol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollortoo. Diidi Stasiyoŋ Nishi-Maiko ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 12,4 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e laawol les leydi. Alaa galle station, station oo alaa ko toppitii. Plateauji bannge maayo ■ Laabi mawɗi ngam Sanyo Akashi, Sanyo Himeji e Sanyo-Aboshi bannge tufnde ■ Laabi mawɗi ngam Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Maiko-kōen Ōkuradani nokkuure S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolnde Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Maiko udditaa ko ñalnde 12 abriil 1917, hono Gaaraas Yamada (山田駅). Innde nde waylitaama e nokku Maiko (舞子駅) ñalnde 1 lewru bowte hitaande 1935, nde innitiraa innde mayre hannde ndee e hitaande 1937 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1044 neɗɗo ñalnde kala (ina yahra e werlaa tan). Nokku taariindi Ko nokku arkewolosi biyeteeɗo Otoshiyama Kitsunezuka Kofun Park Maiko Hosomichi Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 0msutnkrqyhgjd2wr2f1urm3ntx14lm 189047 189046 2026-09-25T10:07:43Z Ilya Discuss 10103 189047 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nishi-Maiko (西舞子駅, Nishi-Maiko-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Tarumi-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laawol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollortoo. Diidi Stasiyoŋ Nishi-Maiko ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 12,4 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e laawol les leydi. Alaa galle station, station oo alaa ko toppitii. Plateauji bannge maayo ■ Laabi mawɗi ngam Sanyo Akashi, Sanyo Himeji e Sanyo-Aboshi bannge tufnde ■ Laabi mawɗi ngam Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Maiko-kōen Ōkuradani nokkuure S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolnde Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Maiko udditaa ko ñalnde 12 abriil 1917, hono Gaaraas Yamada (山田駅). Innde nde waylitaama e nokku Maiko (舞子駅) ñalnde 1 lewru bowte hitaande 1935, nde innitiraa innde mayre hannde ndee e hitaande 1937 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1044 neɗɗo ñalnde kala (ina yahra e werlaa tan). Nokku taariindi Ko nokku arkewolosi biyeteeɗo Otoshiyama Kitsunezuka Kofun Park Maiko Hosomichi Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal k4zqvoa42rumz942mibfgdnet86alop 189048 189047 2026-09-25T10:09:38Z Ilya Discuss 10103 189048 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Maiko''' (西舞子駅, Nishi-Maiko-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Tarumi-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laawol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollortoo. == Diidi Stasiyoŋ == Nishi-Maiko ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 12,4 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e laawol les leydi. Alaa galle station, station oo alaa ko toppitii. Plateauji bannge maayo ■ Laabi mawɗi ngam Sanyo Akashi, Sanyo Himeji e Sanyo-Aboshi bannge tufnde ■ Laabi mawɗi ngam Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Maiko-kōen Ōkuradani nokkuure S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolnde Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Maiko udditaa ko ñalnde 12 abriil 1917, hono Gaaraas Yamada (山田駅). == Innde == nde waylitaama e nokku Maiko (舞子駅) ñalnde 1 lewru bowte hitaande 1935, nde innitiraa innde mayre hannde ndee e hitaande 1937 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1044 neɗɗo ñalnde kala (ina yahra e werlaa tan). == Nokku taariindi == Ko nokku arkewolosi biyeteeɗo Otoshiyama Kitsunezuka Kofun Park Maiko Hosomichi == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == mxtfrx0w37oyugu319fztgxp2aemm67 189049 189048 2026-09-25T10:10:25Z Ilya Discuss 10103 189049 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Maiko''' (西舞子駅, Nishi-Maiko-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Tarumi-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laawol laana njoorndi Sanyo keeriiɗo gollortoo..<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://www.city.kobe.lg.jp/a47946/shise/toke/toukei/toukeisho/2019toukeisho.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌第96回神戸市統計書 令和元年度版|trans-title=96th Kobe City Statistics Book Reiwa 1st Year Edition|year=2019|publisher=Kobe City|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nishi-Maiko ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 12,4 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e laawol les leydi. Alaa galle station, station oo alaa ko toppitii. Plateauji bannge maayo ■ Laabi mawɗi ngam Sanyo Akashi, Sanyo Himeji e Sanyo-Aboshi bannge tufnde ■ Laabi mawɗi ngam Sannomiya e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Maiko-kōen Ōkuradani nokkuure S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolnde Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Nishi-Maiko udditaa ko ñalnde 12 abriil 1917, hono Gaaraas Yamada (山田駅). == Innde == nde waylitaama e nokku Maiko (舞子駅) ñalnde 1 lewru bowte hitaande 1935, nde innitiraa innde mayre hannde ndee e hitaande 1937 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1044 neɗɗo ñalnde kala (ina yahra e werlaa tan). == Nokku taariindi == Ko nokku arkewolosi biyeteeɗo Otoshiyama Kitsunezuka Kofun Park Maiko Hosomichi == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 4slaey68t2wxaqhphekbc8xaxr3hrod Nishi-Motomachi Station 0 44713 189050 2026-09-25T10:11:54Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Nishi-Motomachi ( 西元町駅, Nishi-Motomachi-eki ; limoore gartirgal: HS 34) ko gartirgal laana njoorndi e laawol laana njoorndi Kōbe Kōsoku to Chūō-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi laabi ɗiɗi, ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji. Naatgol elewaaji ina heɓoo tan e yaltirde fuɗnaange. 1 ■ ■Laabi Kosoku Kobe ngam Sannomiya, Koshiyen, Amagasaki e Osaka (Umeda) Waylude otooji to Sannomiya walla Amagasaki ngam Osaka Namba e..." 189050 wikitext text/x-wiki Gaaraas Nishi-Motomachi ( 西元町駅, Nishi-Motomachi-eki ; limoore gartirgal: HS 34) ko gartirgal laana njoorndi e laawol laana njoorndi Kōbe Kōsoku to Chūō-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi laabi ɗiɗi, ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji. Naatgol elewaaji ina heɓoo tan e yaltirde fuɗnaange. 1 ■ ■Laabi Kosoku Kobe ngam Sannomiya, Koshiyen, Amagasaki e Osaka (Umeda) Waylude otooji to Sannomiya walla Amagasaki ngam Osaka Namba e Nara 2 ■ ■Laawol Kosoku Kobe ngam Kobe Kobe, Shinkaichi, Akashi e Himeji Waylude otooji to Shinkaichi ngam laawol Shintetsu Tariya Logo Wikimedia Wikimedia ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Nishi-Motomachi. Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 7 abriil 1968. Bonannde e nokku oo ko yerɓo leydi mawngo Hanshin e lewru Yarkomaa 1995. Limngal station ngal fuɗɗii ko ñalnde 1 abriil 2014. 1nebyut4chbyv68ciowk9e0wgr5w2tu 189051 189050 2026-09-25T10:12:16Z Ilya Discuss 10103 189051 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Nishi-Motomachi ( 西元町駅, Nishi-Motomachi-eki ; limoore gartirgal: HS 34) ko gartirgal laana njoorndi e laawol laana njoorndi Kōbe Kōsoku to Chūō-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Tooɓere Stasiyoŋ oo ina waɗi laabi ɗiɗi, ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji. Naatgol elewaaji ina heɓoo tan e yaltirde fuɗnaange. 1 ■ ■Laabi Kosoku Kobe ngam Sannomiya, Koshiyen, Amagasaki e Osaka (Umeda) Waylude otooji to Sannomiya walla Amagasaki ngam Osaka Namba e Nara 2 ■ ■Laawol Kosoku Kobe ngam Kobe Kobe, Shinkaichi, Akashi e Himeji Waylude otooji to Shinkaichi ngam laawol Shintetsu Tariya Logo Wikimedia Wikimedia ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Nishi-Motomachi. Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 7 abriil 1968. Bonannde e nokku oo ko yerɓo leydi mawngo Hanshin e lewru Yarkomaa 1995. Limngal station ngal fuɗɗii ko ñalnde 1 abriil 2014. sd2wvqccqzqlpzhyw7z1rwdrtoesy0b 189052 189051 2026-09-25T10:13:58Z Ilya Discuss 10103 189052 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nishi-Motomachi''' ( 西元町駅, Nishi-Motomachi-eki ; limoore gartirgal: HS 34) ko gartirgal laana njoorndi e laawol laana njoorndi Kōbe Kōsoku to Chūō-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. == Tooɓere Stasiyoŋ == oo ina waɗi laabi ɗiɗi, ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji. Naatgol elewaaji ina heɓoo tan e yaltirde fuɗnaange. 1 ■ ■Laabi Kosoku Kobe ngam Sannomiya, Koshiyen, Amagasaki e Osaka (Umeda) Waylude otooji to Sannomiya walla Amagasaki ngam Osaka Namba e Nara 2 ■ ■Laawol Kosoku Kobe ngam Kobe Kobe, Shinkaichi, Akashi e Himeji Waylude otooji to Shinkaichi ngam laawol Shintetsu Tariya Logo Wikimedia Wikimedia ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Nishi-Motomachi. == Stasiyoŋ == oo udditaa ko ñalnde 7 abriil 1968. Bonannde e nokku oo ko yerɓo leydi mawngo Hanshin e lewru Yarkomaa 1995. == Limngal == station ngal fuɗɗii ko ñalnde 1 abriil 2014. qwylr2xkad2je55u88m80modgzud0xc Nishi-Shikama Station 0 44714 189053 2026-09-25T10:15:10Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nishi-Shikama (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ o..." 189053 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nishi-Shikama (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal k5kwusojm5uj7a7ghaady37ymevqp6h 189054 189053 2026-09-25T10:15:38Z Ilya Discuss 10103 189054 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nishi-Shikama (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal lp3stdwehjkdpbc5hj9bpec1yxibr2o 189055 189054 2026-09-25T10:18:29Z Ilya Discuss 10103 189055 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Shikama''' (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo..<ref name="Hyogo stats">{{cite web|year=2019|title=兵庫県統計書平成30年(2018)|script-title=|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi == Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). == Nokku taariindi == Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == bcdenib32nlpzzyqn63xlqtkg3sodqz Nishi-Shimmachi Station 0 44715 189056 2026-09-25T10:19:51Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nishi-Shikama (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ o..." 189056 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nishi-Shikama (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal k5kwusojm5uj7a7ghaady37ymevqp6h 189057 189056 2026-09-25T10:20:40Z Ilya Discuss 10103 189057 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Nishi-Shikama (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal lp3stdwehjkdpbc5hj9bpec1yxibr2o 189058 189057 2026-09-25T10:22:49Z Ilya Discuss 10103 189058 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Shikama''' (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. == Diidi == Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == ΠPlateauji == fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 9qjmoy4mcidoi1zqktcgd894d2zdlrh 189059 189058 2026-09-25T10:23:49Z Ilya Discuss 10103 189059 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Nishi-Shikama''' (西飾磨駅, Nishi-Shikama-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo..<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi == Gartirgal Nishi-Shikama woni ko e laana njoorndi Sanyo Aboshi, ko kilooji 2,4 e joofnirde laana njoorndi to Shikama. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi toowɗi ɗi limtaaka, tawi galle staasiyoŋ oo ina woni les mum. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == ΠPlateauji == fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Sanyo-Aboshi fuɗnaange ■ Laabi Aboshi ngam Shikama Tariya Gaaraas Nishi-Shikama udditaa ñalnde 15 oktoobar 1940. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1285 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Tsudatenma Monument Honmaru e nder galle laamorɗo Eiga Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == qdfm7hp60yuicra589gi8d058nndetp Nishi-Suzurandai Station 0 44716 189060 2026-09-25T10:25:36Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Nishi-Suzurandai ( 西鈴蘭台駅, Nishi-Suzurandai-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Kita-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Kobe laana njoorndi kuuraa Line Ao Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Ao Shintetsu Suzurandai-nishiguchi Aina nokkuure Suzurandai-nishiguchi semi-ekspres aina Kobata Suzurandai-nishiguchi rapid express oshibedani<ref></ref>" 189060 wikitext text/x-wiki Gaaraas Nishi-Suzurandai ( 西鈴蘭台駅, Nishi-Suzurandai-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Kita-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Kobe laana njoorndi kuuraa Line Ao Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Ao Shintetsu Suzurandai-nishiguchi Aina nokkuure Suzurandai-nishiguchi semi-ekspres aina Kobata Suzurandai-nishiguchi rapid express oshibedani<ref></ref> 8pkwm58rjf3imvvw4j7h0w24h6ihvgi 189061 189060 2026-09-25T10:25:57Z Ilya Discuss 10103 189061 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Nishi-Suzurandai ( 西鈴蘭台駅, Nishi-Suzurandai-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Kita-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Kobe laana njoorndi kuuraa Line Ao Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Ao Shintetsu Suzurandai-nishiguchi Aina nokkuure Suzurandai-nishiguchi semi-ekspres aina Kobata Suzurandai-nishiguchi rapid express oshibedani<ref></ref> dxysmd3wsfnh0zc52zhrvi8ur4mwsek 189062 189061 2026-09-25T10:28:00Z Ilya Discuss 10103 189062 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nishi-Suzurandai''' ( 西鈴蘭台駅, Nishi-Suzurandai-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Kita-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. == Diidi == Kobe laana njoorndi kuuraa Line Ao Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Ao Shintetsu Suzurandai-nishiguchi Aina nokkuure Suzurandai-nishiguchi semi-ekspres aina Kobata Suzurandai-nishiguchi rapid express oshibedani<ref></ref> 473unossqh6yvogi114jd6u1m4ahbgf Nishidai Station (Hyōgo) 0 44717 189063 2026-09-25T10:29:24Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Nishidai ( 西代駅, Nishidai-eki ) ko gaaraas laaɗe diwooje to Suma-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Laana njoorndi kuuraa Sanyo Lawol mawngol (SY 01) Hanshin ko laana njoorndi kuuraa Laabi Kosoku (HS 39) Laabi ɗiɗi ɗii fof ina njogii rewrude e golle rewrude e ndeeɗoo station. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo (SY 01) Laawol Kosoku ngol Hanshin (HS 39) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Sanyo Itaya..." 189063 wikitext text/x-wiki Gaaraas Nishidai ( 西代駅, Nishidai-eki ) ko gaaraas laaɗe diwooje to Suma-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Laana njoorndi kuuraa Sanyo Lawol mawngol (SY 01) Hanshin ko laana njoorndi kuuraa Laabi Kosoku (HS 39) Laabi ɗiɗi ɗii fof ina njogii rewrude e golle rewrude e ndeeɗoo station. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo (SY 01) Laawol Kosoku ngol Hanshin (HS 39) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Sanyo Itayado nokkuure (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin nokkuure Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) S Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Laabi Kosoku Kobe, HS 38) Rewrude e Express Limited (maande oole) Itayado (Sanyo, SY 02) Rewrude e Limited Express (maande boɗeere): Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tuugnorgal 14vvkjlxp5lfdeczmjebfzy7muhj4kc 189064 189063 2026-09-25T10:29:47Z Ilya Discuss 10103 189064 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Nishidai ( 西代駅, Nishidai-eki ) ko gaaraas laaɗe diwooje to Suma-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Laana njoorndi kuuraa Sanyo Lawol mawngol (SY 01) Hanshin ko laana njoorndi kuuraa Laabi Kosoku (HS 39) Laabi ɗiɗi ɗii fof ina njogii rewrude e golle rewrude e ndeeɗoo station. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo (SY 01) Laawol Kosoku ngol Hanshin (HS 39) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Sanyo Itayado nokkuure (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin nokkuure Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) S Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Laabi Kosoku Kobe, HS 38) Rewrude e Express Limited (maande oole) Itayado (Sanyo, SY 02) Rewrude e Limited Express (maande boɗeere): Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tuugnorgal duvccbrs46igwqlpm373klgs5bfm81w 189065 189064 2026-09-25T10:31:48Z Ilya Discuss 10103 189065 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nishidai''' ( 西代駅, Nishidai-eki ) ko gaaraas laaɗe diwooje to Suma-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. == Diidi == Laana njoorndi kuuraa Sanyo Lawol mawngol (SY 01) Hanshin ko laana njoorndi kuuraa Laabi Kosoku (HS 39) Laabi ɗiɗi ɗii fof ina njogii rewrude e golle rewrude e ndeeɗoo station. == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo (SY 01) Laawol Kosoku ngol Hanshin (HS 39) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Sanyo Itayado nokkuure (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin nokkuure Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) S Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Laabi Kosoku Kobe, HS 38) Rewrude e Express Limited (maande oole) Itayado (Sanyo, SY 02) Rewrude e Limited Express (maande boɗeere): Joofnataa e ndeeɗoo jolngo == Tuugnorgal == lwy2fm7bqhe92cyagxnmmfeti5ckg01 189066 189065 2026-09-25T10:32:30Z Ilya Discuss 10103 189066 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Nishidai''' ( 西代駅, Nishidai-eki ) ko gaaraas laaɗe diwooje to Suma-ku, Kobe, diiwaan Hyōgo, Japon. == Diidi == Laana njoorndi kuuraa Sanyo Lawol mawngol (SY 01) Hanshin ko laana njoorndi kuuraa Laabi Kosoku (HS 39) Laabi ɗiɗi ɗii fof ina njogii rewrude e golle rewrude e ndeeɗoo station.<ref>{{Cite web|title=Nishidai Station - Mount Takatori|url=https://www.alltrails.com/trail/japan/hyogo/nishidai-station-mount-takatori}}</ref> == Stations == gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laawol mawngol laawol laana njoorndi Sanyo (SY 01) Laawol Kosoku ngol Hanshin (HS 39) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Sanyo Itayado nokkuure (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin nokkuure Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) Hanshin Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Kobe Kosoku Line, HS 38) S Limited Express Itayado (Sanyo, SY 02) Kosoku Nagata (Laabi Kosoku Kobe, HS 38) Rewrude e Express Limited (maande oole) Itayado (Sanyo, SY 02) Rewrude e Limited Express (maande boɗeere): Joofnataa e ndeeɗoo jolngo == Tuugnorgal == 7vj0ik8vjxxwiwuw0n9p6s2ra3pw1ji Nishiwakishi Station 0 44718 189067 2026-09-25T10:34:03Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Nishiwakishi (西脇市駅, Nishiwakishi-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nishiwakishi ko laana Kakogawa gollortoo, ko 31,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol bannge gootol to bannge leydi e laylaytol duunde wootere to bannge leydi, jokkondirng..." 189067 wikitext text/x-wiki Gartirgal Nishiwakishi (西脇市駅, Nishiwakishi-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nishiwakishi ko laana Kakogawa gollortoo, ko 31,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol bannge gootol to bannge leydi e laylaytol duunde wootere to bannge leydi, jokkondirngol e galle staasiyoŋ oo e jolngo koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. Tariya Gaaraas Nishiwakishi udditaa ñalnde 22 oktoobar 1913, hono Gaaraas Nomura (野村駅, Nomura-eki). E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgol ngol naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Nde wayli innde mayre hannde ndee ñalnde 31 marse 1990.Laabi Kajiya, udditaaɗi e hitaande 1990, ummorii ko e ndeeɗoo dingiral. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 822 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Koɗorɗe Yasaka Duɗal karallaagal Nishiwaki to diiwaan Hyogo Nishiwaki wuro Duɗal Jaaɓihaaɗtirde Nishiwaki Minami Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 3bl13d1fzldayitpoou02sphauhaj9y 189068 189067 2026-09-25T10:34:28Z Ilya Discuss 10103 189068 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Nishiwakishi (西脇市駅, Nishiwakishi-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Nishiwakishi ko laana Kakogawa gollortoo, ko 31,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol bannge gootol to bannge leydi e laylaytol duunde wootere to bannge leydi, jokkondirngol e galle staasiyoŋ oo e jolngo koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. Tariya Gaaraas Nishiwakishi udditaa ñalnde 22 oktoobar 1913, hono Gaaraas Nomura (野村駅, Nomura-eki). E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgol ngol naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Nde wayli innde mayre hannde ndee ñalnde 31 marse 1990.Laabi Kajiya, udditaaɗi e hitaande 1990, ummorii ko e ndeeɗoo dingiral. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 822 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Koɗorɗe Yasaka Duɗal karallaagal Nishiwaki to diiwaan Hyogo Nishiwaki wuro Duɗal Jaaɓihaaɗtirde Nishiwaki Minami Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 4ly2tp2k0zxukep33h3dvlqtj6o1b46 189069 189068 2026-09-25T10:36:16Z Ilya Discuss 10103 189069 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Nishiwakishi''' (西脇市駅, Nishiwakishi-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Nishiwakishi ko laana Kakogawa gollortoo, ko 31,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol bannge gootol to bannge leydi e laylaytol duunde wootere to bannge leydi, jokkondirngol e galle staasiyoŋ oo e jolngo koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. == Tariya == Gaaraas Nishiwakishi udditaa ñalnde 22 oktoobar 1913, hono Gaaraas Nomura (野村駅, Nomura-eki). == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgol ngol naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Nde wayli innde mayre hannde ndee ñalnde 31 marse 1990. Laabi Kajiya, udditaaɗi e hitaande 1990, ummorii ko e ndeeɗoo dingiral. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 822 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Koɗorɗe Yasaka Duɗal karallaagal Nishiwaki to diiwaan Hyogo Nishiwaki wuro Duɗal Jaaɓihaaɗtirde Nishiwaki Minami == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 0pgdg0va8ul28ljt6pm37p68nj3hdza 189070 189069 2026-09-25T10:37:09Z Ilya Discuss 10103 189070 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Nishiwakishi''' (西脇市駅, Nishiwakishi-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e wuro Nishiwaki, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo..<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Nishiwakishi ko laana Kakogawa gollortoo, ko 31,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kakogawa Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol bannge gootol to bannge leydi e laylaytol duunde wootere to bannge leydi, jokkondirngol e galle staasiyoŋ oo e jolngo koyɗe. Stasiyoŋ oo ina waɗi gollotooɓe. == Tariya == Gaaraas Nishiwakishi udditaa ñalnde 22 oktoobar 1913, hono Gaaraas Nomura (野村駅, Nomura-eki). == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgol ngol naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Nde wayli innde mayre hannde ndee ñalnde 31 marse 1990. Laabi Kajiya, udditaaɗi e hitaande 1990, ummorii ko e ndeeɗoo dingiral. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 822 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Koɗorɗe Yasaka Duɗal karallaagal Nishiwaki to diiwaan Hyogo Nishiwaki wuro Duɗal Jaaɓihaaɗtirde Nishiwaki Minami == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 0yh8wu2mh0513709w5g218ovcadzpzj Nozato Station 0 44719 189071 2026-09-25T10:39:54Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Nozato (野里駅, Nozato-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Gartirgal Nozato ina golloree e laana Bantan, ina woni 4,3 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol duunde toowngol gootol tawa galle staasiyoŋ oo ina woni les mum.Staasiyoŋ oo alaa ko toppitii. Pl..." 189071 wikitext text/x-wiki Gartirgol Nozato (野里駅, Nozato-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Gartirgal Nozato ina golloree e laana Bantan, ina woni 4,3 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylaytol duunde toowngol gootol tawa galle staasiyoŋ oo ina woni les mum.Staasiyoŋ oo alaa ko toppitii. Plateauji 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tohori nokku Kyōguchi Tariya Gartirgal Nozato udditaa ñalnde 26 sulyee 1894. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1851 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Posto Himeji Nishinakajima Defterdu wuro Himeji Hanakita (Udditaama ñalnde 13 abriil 2019) Laabi ɓiɓɓe leydi Hananokita Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal{{Databox}} r46nu026uykg9zxq8gxirgdw5b97n6k 189072 189071 2026-09-25T10:46:08Z Ilya Discuss 10103 189072 wikitext text/x-wiki '''Gartirgol Nozato''' (野里駅, Nozato-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Gartirgal Nozato ina golloree e laana Bantan, ina woni 4,3 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi laylaytol duunde toowngol gootol tawa galle staasiyoŋ oo ina woni les mum.Staasiyoŋ oo alaa ko toppitii. == Plateauji == 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tohori nokku Kyōguchi Tariya Gartirgal Nozato udditaa ñalnde 26 sulyee 1894. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1851 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Posto Himeji Nishinakajima Defterdu wuro Himeji Hanakita (Udditaama ñalnde 13 abriil 2019) Laabi ɓiɓɓe leydi Hananokita == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == {{Databox}} 4ywqitcprio175qnfw8x9e09xsi6oj4 189073 189072 2026-09-25T10:46:56Z Ilya Discuss 10103 189073 wikitext text/x-wiki '''Gartirgol Nozato''' (野里駅, Nozato-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Gartirgal Nozato ina golloree e laana Bantan, ina woni 4,3 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref><ref name="Kodansha">{{cite book|script-title=ja:山陽・山陰ライン 全線・全駅・全配線 第3巻 京都北部・兵庫エリア|trans-title=Sanyo and San'in Lines - All routes, stations and tracks Volume 3: North Kyoto and Hyogo Areas|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295153-1}}</ref> == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi laylaytol duunde toowngol gootol tawa galle staasiyoŋ oo ina woni les mum.Staasiyoŋ oo alaa ko toppitii. == Plateauji == 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tohori nokku Kyōguchi Tariya Gartirgal Nozato udditaa ñalnde 26 sulyee 1894. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1851 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Posto Himeji Nishinakajima Defterdu wuro Himeji Hanakita (Udditaama ñalnde 13 abriil 2019) Laabi ɓiɓɓe leydi Hananokita == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == {{Databox}} 0j4rpwc0cyrevve2n87lfryjuk5kib8 189074 189073 2026-09-25T10:47:47Z Ilya Discuss 10103 189074 wikitext text/x-wiki '''Gartirgol Nozato''' (野里駅, Nozato-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Gartirgal Nozato ina golloree e laana Bantan, ina woni 4,3 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref><ref name="Kodansha">{{cite book|script-title=ja:山陽・山陰ライン 全線・全駅・全配線 第3巻 京都北部・兵庫エリア|trans-title=Sanyo and San'in Lines - All routes, stations and tracks Volume 3: North Kyoto and Hyogo Areas|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295153-1}}</ref> == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi laylaytol duunde toowngol gootol tawa galle staasiyoŋ oo ina woni les mum.Staasiyoŋ oo alaa ko toppitii. == Plateauji == 1 ■ Line Bantan ngam Himeji 2 ■ Laabi Bantan ngam Terama, Wadayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo Laabi Bantan Hamakaze Express Limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tohori nokku Kyōguchi Tariya Gartirgal Nozato udditaa ñalnde 26 sulyee 1894. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2016, gartirgol ngol ina huutoree e 1851 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Posto Himeji Nishinakajima Defterdu wuro Himeji Hanakita (Udditaama ñalnde 13 abriil 2019) Laabi ɓiɓɓe leydi Hananokita.<ref name="Hyogo2019 stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/ac08_1_000000124.html|script-title=ja:兵庫県統計書令和元年(2019)|trans-title=Hyogo Prefectural Statistics Reiwa First Year (2016)|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 May 2022}}</ref> == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == {{Databox}} 19mp6w115p43cjp0n80ow6m3mgp5zi7 Obayashi Station 0 44720 189075 2026-09-25T11:08:31Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Obayashi ( 小林駅, Obayashi-eki ; limoore gartirgal: HK-26) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. Diidi Gartirgal Obayashi ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 2,8 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 20,5 e Osaka-umeda. Tooɓere Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to banng..." 189075 wikitext text/x-wiki Gaaraas Obayashi ( 小林駅, Obayashi-eki ; limoore gartirgal: HK-26) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. Diidi Gartirgal Obayashi ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 2,8 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 20,5 e Osaka-umeda. Tooɓere Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e jolɗe koyɗe. Njuuteeki plateau oo ko otooji 6 wonande Track 1 e otooji 8 wonande Track 2. Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sakasegawa nokkuure Nigawa Sakasegawa semi-express ngam umeda nigawa Sakasegawa arashiyama limited express (ekstra) nigawa Tariya Gartirgal Obayashi udditaama ñalnde 2 suwee 1921. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 17 196 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Obayashi Duɗal ɓernde ceniinde Duɗal leslesal Yoshimoto wuro Takarazuka Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 0b61wvan71bx9oaoirin2jm3jvtgdui 189076 189075 2026-09-25T11:08:52Z Ilya Discuss 10103 189076 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Obayashi ( 小林駅, Obayashi-eki ; limoore gartirgal: HK-26) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. Diidi Gartirgal Obayashi ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 2,8 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 20,5 e Osaka-umeda. Tooɓere Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e jolɗe koyɗe. Njuuteeki plateau oo ko otooji 6 wonande Track 1 e otooji 8 wonande Track 2. Plateauji 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sakasegawa nokkuure Nigawa Sakasegawa semi-express ngam umeda nigawa Sakasegawa arashiyama limited express (ekstra) nigawa Tariya Gartirgal Obayashi udditaama ñalnde 2 suwee 1921. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 17 196 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Obayashi Duɗal ɓernde ceniinde Duɗal leslesal Yoshimoto wuro Takarazuka Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal nlk5k26i9wpjrfolzdlhvzhb9vuttbi 189077 189076 2026-09-25T11:11:01Z Ilya Discuss 10103 189077 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Obayashi''' ( 小林駅, Obayashi-eki ; limoore gartirgal: HK-26) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon. == Ko sosiyatee == keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. == Diidi Gartirgal == Obayashi ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 2,8 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 20,5 e Osaka-umeda. == Tooɓere Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e jolɗe koyɗe. == Njuuteeki == plateau oo ko otooji 6 wonande Track 1 e otooji 8 wonande Track 2. == Plateauji == 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sakasegawa nokkuure Nigawa Sakasegawa semi-express ngam umeda nigawa Sakasegawa arashiyama limited express (ekstra) nigawa Tariya Gartirgal Obayashi udditaama ñalnde 2 suwee 1921. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 17 196 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Obayashi Duɗal ɓernde ceniinde Duɗal leslesal Yoshimoto wuro Takarazuka == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 5epdqv13z22rkmt2q6a2bdikj9ur0ac 189078 189077 2026-09-25T11:11:47Z Ilya Discuss 10103 189078 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Obayashi''' ( 小林駅, Obayashi-eki ; limoore gartirgal: HK-26) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Ko sosiyatee == keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. == Diidi Gartirgal == Obayashi ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 2,8 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 20,5 e Osaka-umeda. == Tooɓere Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e jolɗe koyɗe. == Njuuteeki == plateau oo ko otooji 6 wonande Track 1 e otooji 8 wonande Track 2. == Plateauji == 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sakasegawa nokkuure Nigawa Sakasegawa semi-express ngam umeda nigawa Sakasegawa arashiyama limited express (ekstra) nigawa Tariya Gartirgal Obayashi udditaama ñalnde 2 suwee 1921. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 17 196 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Obayashi Duɗal ɓernde ceniinde Duɗal leslesal Yoshimoto wuro Takarazuka == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == toxkf1sudjqie8gkvmqctub9yqktoxo 189079 189078 2026-09-25T11:12:30Z Ilya Discuss 10103 189079 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Obayashi''' ( 小林駅, Obayashi-eki ; limoore gartirgal: HK-26) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Takarazuka Hyōgo, to leydi Japon..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Ko sosiyatee == keeriiɗo jahoowo e laaɗe diwooje biyeteeɗo Hankyu Railway gollotoo ɗum. == Diidi Gartirgal == Obayashi ina golloree e laana Hankyu Imazu, ina woni kilooji 2,8 e joofnirde laana kaa to Takarazuka e kilooji 20,5 e Osaka-umeda.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Tooɓere Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi luurondirɗe, to bannge leydi, jokkondirɗe e jolɗe koyɗe. == Njuuteeki == plateau oo ko otooji 6 wonande Track 1 e otooji 8 wonande Track 2. == Plateauji == 1 ■ Laana Imazu ngam Takarazuka 2 ■ Laabi Imazu ngam Nishinomiya-Kitaguchi Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Sakasegawa nokkuure Nigawa Sakasegawa semi-express ngam umeda nigawa Sakasegawa arashiyama limited express (ekstra) nigawa Tariya Gartirgal Obayashi udditaama ñalnde 2 suwee 1921. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 17 196 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Obayashi Duɗal ɓernde ceniinde Duɗal leslesal Yoshimoto wuro Takarazuka == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == s7udpb81izcoj938xegwrdiqzc7bvjt Ōhara Station (Okayama) 0 44721 189080 2026-09-25T11:14:09Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Ōhara (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde. Diidi Stasiyoŋ Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``..." 189080 wikitext text/x-wiki Gartirgal Ōhara (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde. Diidi Stasiyoŋ Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``Super Hakuto jokkondirɗo e Keihanshin e Tottori, e ``Super Inaba jokkondirɗo e wuro Okayama, laamorgo diiwaan oo, e Tottori, kadi ina njooɗii ɗoo. Lonngere "Victory Hakuto" nde dogata ko ñalnde jaŋde ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Tottori, kadi ina joofna e ndeeɗoo jolngo. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi plateau bannge gooto e plateau duunde wootere gollortoonde laabi tati, tawaaɗi e dow ŋoral. Ina woodi galle station bannge hirnaange ŋoral, e feɗeendu tikket gollotooɓe, kono ina waawi naatde e yaltude e plateau tawa rewaani e galle station. Ko ɗum waɗi, naatde e jippaade e otooji nokkuuji ɗii ina mbaɗee no jolɗe ɗe ngalaa gollotooɓe nii, yaltinde tikket limtinaaɗo so ina naata, e naatnude tikket oo e njoɓdi mum e nder kaɓirgal njoɓdi nder oto oo so ina jippoo. So tawii ko oto ɓuuɓɗo, naatnu tikket yahoowo/tikket ɓuuɓɗo e nder kees tikket mo ndokkaa sara yaltirde. Ooɗoo nokku ina jogii depot Ōhara jogorɗo toppitaade otooji ngam otooji nokkuuji ɗii. Sabu jokkondire otooji ina caɗti, nokkuuji diwtuɗi e garooji ɗii ndartinaaka, kono otooji express keewɗi ɗii ina keewi ummoraade e Platform 2. Nde tawnoo njuuteendi batte Platform 1 ina juuti e plateauji goɗɗi ɗii, ko otooji nokkuuji ɗii tan kuutortoo. Plateauji 1, 2, 3 ■ Laabi Chizu ngam Chizu, Tottori e Kurayosi} wonande Kamigori, Osaka, Kiyoto e Okayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Chizu hollirta ko laana Chizu Miyamoto-Musashi nokkuure Nishi-Awakura Sayo limited express super hakuto chizu Sayo limited express super inaba chizu Tariya Gartirgal Ōhara udditaa ko ñalnde 3 desaambar 1994 e udditgol laana Chizu. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e 92 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Ohara-juku - Diiwaan Okayama toɗɗaaɗo ngam hisnude wuro Mimasaka, suudu sarɗiiji Ohara Duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohara wuro Mimasaka Duɗal leslesal Ohara wuro Mimasaka Laawol ngenndiwal 373 Laawol ngenndiwal 429 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal h8z5cmlv1q2pssgdzji3bi9ny5vscbz 189081 189080 2026-09-25T11:14:29Z Ilya Discuss 10103 189081 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Ōhara (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde. Diidi Stasiyoŋ Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``Super Hakuto jokkondirɗo e Keihanshin e Tottori, e ``Super Inaba jokkondirɗo e wuro Okayama, laamorgo diiwaan oo, e Tottori, kadi ina njooɗii ɗoo. Lonngere "Victory Hakuto" nde dogata ko ñalnde jaŋde ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Tottori, kadi ina joofna e ndeeɗoo jolngo. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi plateau bannge gooto e plateau duunde wootere gollortoonde laabi tati, tawaaɗi e dow ŋoral. Ina woodi galle station bannge hirnaange ŋoral, e feɗeendu tikket gollotooɓe, kono ina waawi naatde e yaltude e plateau tawa rewaani e galle station. Ko ɗum waɗi, naatde e jippaade e otooji nokkuuji ɗii ina mbaɗee no jolɗe ɗe ngalaa gollotooɓe nii, yaltinde tikket limtinaaɗo so ina naata, e naatnude tikket oo e njoɓdi mum e nder kaɓirgal njoɓdi nder oto oo so ina jippoo. So tawii ko oto ɓuuɓɗo, naatnu tikket yahoowo/tikket ɓuuɓɗo e nder kees tikket mo ndokkaa sara yaltirde. Ooɗoo nokku ina jogii depot Ōhara jogorɗo toppitaade otooji ngam otooji nokkuuji ɗii. Sabu jokkondire otooji ina caɗti, nokkuuji diwtuɗi e garooji ɗii ndartinaaka, kono otooji express keewɗi ɗii ina keewi ummoraade e Platform 2. Nde tawnoo njuuteendi batte Platform 1 ina juuti e plateauji goɗɗi ɗii, ko otooji nokkuuji ɗii tan kuutortoo. Plateauji 1, 2, 3 ■ Laabi Chizu ngam Chizu, Tottori e Kurayosi} wonande Kamigori, Osaka, Kiyoto e Okayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Chizu hollirta ko laana Chizu Miyamoto-Musashi nokkuure Nishi-Awakura Sayo limited express super hakuto chizu Sayo limited express super inaba chizu Tariya Gartirgal Ōhara udditaa ko ñalnde 3 desaambar 1994 e udditgol laana Chizu. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e 92 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Ohara-juku - Diiwaan Okayama toɗɗaaɗo ngam hisnude wuro Mimasaka, suudu sarɗiiji Ohara Duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohara wuro Mimasaka Duɗal leslesal Ohara wuro Mimasaka Laawol ngenndiwal 373 Laawol ngenndiwal 429 Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal ss6y4s7uzq4vub7qg0u9p2gov0074lb 189082 189081 2026-09-25T11:16:25Z Ilya Discuss 10103 189082 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōhara''' (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde. == Diidi Stasiyoŋ == Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``Super Hakuto jokkondirɗo e Keihanshin e Tottori, e ``Super Inaba jokkondirɗo e wuro Okayama, laamorgo diiwaan oo, e Tottori, kadi ina njooɗii ɗoo. Lonngere "Victory Hakuto" nde dogata ko ñalnde jaŋde ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Tottori, kadi ina joofna e ndeeɗoo jolngo. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto e plateau duunde wootere gollortoonde laabi tati, tawaaɗi e dow ŋoral. == Ina woodi == galle station bannge hirnaange ŋoral, e feɗeendu tikket gollotooɓe, kono ina waawi naatde e yaltude e plateau tawa rewaani e galle station. Ko ɗum waɗi, naatde e jippaade e otooji nokkuuji ɗii ina mbaɗee no jolɗe ɗe ngalaa gollotooɓe nii, yaltinde tikket limtinaaɗo so ina naata, e naatnude tikket oo e njoɓdi mum e nder kaɓirgal njoɓdi nder oto oo so ina jippoo. So tawii ko oto ɓuuɓɗo, naatnu tikket yahoowo/tikket ɓuuɓɗo e nder kees tikket mo ndokkaa sara yaltirde. Ooɗoo nokku ina jogii depot Ōhara jogorɗo toppitaade otooji ngam otooji nokkuuji ɗii. == Sabu j == okkondire otooji ina caɗti, nokkuuji diwtuɗi e garooji ɗii ndartinaaka, kono otooji express keewɗi ɗii ina keewi ummoraade e Platform 2. Nde tawnoo njuuteendi batte Platform 1 ina juuti e plateauji goɗɗi ɗii, ko otooji nokkuuji ɗii tan kuutortoo. Plateauji 1, 2, 3 ■ Laabi Chizu ngam Chizu, Tottori e Kurayosi} wonande Kamigori, Osaka, Kiyoto e Okayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Chizu hollirta ko laana Chizu Miyamoto-Musashi nokkuure Nishi-Awakura Sayo limited express super hakuto chizu Sayo limited express super inaba chizu Tariya Gartirgal Ōhara udditaa ko ñalnde 3 desaambar 1994 e udditgol laana Chizu. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e 92 neɗɗo ñalnde kala. == Nokku taariindi == Ohara-juku - Diiwaan Okayama toɗɗaaɗo ngam hisnude wuro Mimasaka, suudu sarɗiiji Ohara Duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohara wuro Mimasaka Duɗal leslesal Ohara wuro Mimasaka Laawol ngenndiwal 373 Laawol ngenndiwal 429 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == edkfgky2od5f6mkh3b1xz5qyokvxym9 189083 189082 2026-09-25T11:17:02Z Ilya Discuss 10103 189083 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōhara''' (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde.<ref name="Kawashima">{{cite book|author=Kawashima, Reizo|title=山陽・山陰ライン - 全線・全駅・全配線』5 鳥取・出雲・尾道エリア|trans-title=Sanyo/Sanin Line - All Lines, All Stations 5 Tottori/Izumo/Onomichi Area|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295155-5}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``Super Hakuto jokkondirɗo e Keihanshin e Tottori, e ``Super Inaba jokkondirɗo e wuro Okayama, laamorgo diiwaan oo, e Tottori, kadi ina njooɗii ɗoo. Lonngere "Victory Hakuto" nde dogata ko ñalnde jaŋde ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Tottori, kadi ina joofna e ndeeɗoo jolngo. == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto e plateau duunde wootere gollortoonde laabi tati, tawaaɗi e dow ŋoral. == Ina woodi == galle station bannge hirnaange ŋoral, e feɗeendu tikket gollotooɓe, kono ina waawi naatde e yaltude e plateau tawa rewaani e galle station. Ko ɗum waɗi, naatde e jippaade e otooji nokkuuji ɗii ina mbaɗee no jolɗe ɗe ngalaa gollotooɓe nii, yaltinde tikket limtinaaɗo so ina naata, e naatnude tikket oo e njoɓdi mum e nder kaɓirgal njoɓdi nder oto oo so ina jippoo. So tawii ko oto ɓuuɓɗo, naatnu tikket yahoowo/tikket ɓuuɓɗo e nder kees tikket mo ndokkaa sara yaltirde. Ooɗoo nokku ina jogii depot Ōhara jogorɗo toppitaade otooji ngam otooji nokkuuji ɗii. == Sabu j == okkondire otooji ina caɗti, nokkuuji diwtuɗi e garooji ɗii ndartinaaka, kono otooji express keewɗi ɗii ina keewi ummoraade e Platform 2. Nde tawnoo njuuteendi batte Platform 1 ina juuti e plateauji goɗɗi ɗii, ko otooji nokkuuji ɗii tan kuutortoo. Plateauji 1, 2, 3 ■ Laabi Chizu ngam Chizu, Tottori e Kurayosi} wonande Kamigori, Osaka, Kiyoto e Okayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Chizu hollirta ko laana Chizu Miyamoto-Musashi nokkuure Nishi-Awakura Sayo limited express super hakuto chizu Sayo limited express super inaba chizu Tariya Gartirgal Ōhara udditaa ko ñalnde 3 desaambar 1994 e udditgol laana Chizu. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e 92 neɗɗo ñalnde kala. == Nokku taariindi == Ohara-juku - Diiwaan Okayama toɗɗaaɗo ngam hisnude wuro Mimasaka, suudu sarɗiiji Ohara Duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohara wuro Mimasaka Duɗal leslesal Ohara wuro Mimasaka Laawol ngenndiwal 373 Laawol ngenndiwal 429 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 61fsepsigbs92a3rmwsh282j3mnbijf 189084 189083 2026-09-25T11:17:48Z Ilya Discuss 10103 189084 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōhara''' (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde.<ref name="Kawashima">{{cite book|author=Kawashima, Reizo|title=山陽・山陰ライン - 全線・全駅・全配線』5 鳥取・出雲・尾道エリア|trans-title=Sanyo/Sanin Line - All Lines, All Stations 5 Tottori/Izumo/Onomichi Area|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295155-5}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``Super Hakuto jokkondirɗo e Keihanshin e Tottori, e ``Super Inaba jokkondirɗo e wuro Okayama, laamorgo diiwaan oo, e Tottori, kadi ina njooɗii ɗoo. Lonngere "Victory Hakuto" nde dogata ko ñalnde jaŋde ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Tottori, kadi ina joofna e ndeeɗoo jolngo..<ref name="terada2013">{{cite book|last=Terada|first=Hirokazu|script-title=ja: データブック日本の私鉄|trans-title=Databook: Japan's Private Railways|publisher=Neko Publishing|date=19 January 2013|location=Japan|page=158|isbn=978-4-7770-1336-4|url=https://books.google.com/books?id=32PSlwEACAAJ|language=Japanese}}</ref> == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto e plateau duunde wootere gollortoonde laabi tati, tawaaɗi e dow ŋoral. == Ina woodi == galle station bannge hirnaange ŋoral, e feɗeendu tikket gollotooɓe, kono ina waawi naatde e yaltude e plateau tawa rewaani e galle station. Ko ɗum waɗi, naatde e jippaade e otooji nokkuuji ɗii ina mbaɗee no jolɗe ɗe ngalaa gollotooɓe nii, yaltinde tikket limtinaaɗo so ina naata, e naatnude tikket oo e njoɓdi mum e nder kaɓirgal njoɓdi nder oto oo so ina jippoo. So tawii ko oto ɓuuɓɗo, naatnu tikket yahoowo/tikket ɓuuɓɗo e nder kees tikket mo ndokkaa sara yaltirde. Ooɗoo nokku ina jogii depot Ōhara jogorɗo toppitaade otooji ngam otooji nokkuuji ɗii. == Sabu j == okkondire otooji ina caɗti, nokkuuji diwtuɗi e garooji ɗii ndartinaaka, kono otooji express keewɗi ɗii ina keewi ummoraade e Platform 2. Nde tawnoo njuuteendi batte Platform 1 ina juuti e plateauji goɗɗi ɗii, ko otooji nokkuuji ɗii tan kuutortoo. Plateauji 1, 2, 3 ■ Laabi Chizu ngam Chizu, Tottori e Kurayosi} wonande Kamigori, Osaka, Kiyoto e Okayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Chizu hollirta ko laana Chizu Miyamoto-Musashi nokkuure Nishi-Awakura Sayo limited express super hakuto chizu Sayo limited express super inaba chizu Tariya Gartirgal Ōhara udditaa ko ñalnde 3 desaambar 1994 e udditgol laana Chizu. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e 92 neɗɗo ñalnde kala. == Nokku taariindi == Ohara-juku - Diiwaan Okayama toɗɗaaɗo ngam hisnude wuro Mimasaka, suudu sarɗiiji Ohara Duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohara wuro Mimasaka Duɗal leslesal Ohara wuro Mimasaka Laawol ngenndiwal 373 Laawol ngenndiwal 429 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == o1vp8tfv77ftkkvv0f1t3uoodl3r1tg 189085 189084 2026-09-25T11:18:29Z Ilya Discuss 10103 189085 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōhara''' (大原駅, Ōhara-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e wuro Mimasaka, e nder diiwaan Okayama, to leydi Japon. Ko fedde tataɓere laana njoorndi semi-public Chizu Express gollotoo nde.<ref name="Kawashima">{{cite book|author=Kawashima, Reizo|title=山陽・山陰ライン - 全線・全駅・全配線』5 鳥取・出雲・尾道エリア|trans-title=Sanyo/Sanin Line - All Lines, All Stations 5 Tottori/Izumo/Onomichi Area|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295155-5}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Ōhara ina huutoree e laana Chizu, ina woɗɗi 33,2 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kamigōri. Ko ɗoon tan woni dingiral e nder taƴre diiwaan Okayama e nder laana ndiwoowa Chizu Express ɗo otooji diiwaanuuji keewɗi njolnata, e ``Super Hakuto jokkondirɗo e Keihanshin e Tottori, e ``Super Inaba jokkondirɗo e wuro Okayama, laamorgo diiwaan oo, e Tottori, kadi ina njooɗii ɗoo. Lonngere "Victory Hakuto" nde dogata ko ñalnde jaŋde ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Tottori, kadi ina joofna e ndeeɗoo jolngo..<ref name="terada2013">{{cite book|last=Terada|first=Hirokazu|script-title=ja: データブック日本の私鉄|trans-title=Databook: Japan's Private Railways|publisher=Neko Publishing|date=19 January 2013|location=Japan|page=158|isbn=978-4-7770-1336-4|url=https://books.google.com/books?id=32PSlwEACAAJ|language=Japanese}}</ref> == Laylaytol station Stasiyoŋ == oo ina waɗi plateau bannge gooto e plateau duunde wootere gollortoonde laabi tati, tawaaɗi e dow ŋoral. == Ina woodi == galle station bannge hirnaange ŋoral, e feɗeendu tikket gollotooɓe, kono ina waawi naatde e yaltude e plateau tawa rewaani e galle station. Ko ɗum waɗi, naatde e jippaade e otooji nokkuuji ɗii ina mbaɗee no jolɗe ɗe ngalaa gollotooɓe nii, yaltinde tikket limtinaaɗo so ina naata, e naatnude tikket oo e njoɓdi mum e nder kaɓirgal njoɓdi nder oto oo so ina jippoo. So tawii ko oto ɓuuɓɗo, naatnu tikket yahoowo/tikket ɓuuɓɗo e nder kees tikket mo ndokkaa sara yaltirde. Ooɗoo nokku ina jogii depot Ōhara jogorɗo toppitaade otooji ngam otooji nokkuuji ɗii..<ref>[https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-S12-v2_6.html Numerical National Land Information Passenger Number Data by Station] - Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism, September 2020</ref> == Sabu j == okkondire otooji ina caɗti, nokkuuji diwtuɗi e garooji ɗii ndartinaaka, kono otooji express keewɗi ɗii ina keewi ummoraade e Platform 2. Nde tawnoo njuuteendi batte Platform 1 ina juuti e plateauji goɗɗi ɗii, ko otooji nokkuuji ɗii tan kuutortoo. Plateauji 1, 2, 3 ■ Laabi Chizu ngam Chizu, Tottori e Kurayosi} wonande Kamigori, Osaka, Kiyoto e Okayama Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Chizu hollirta ko laana Chizu Miyamoto-Musashi nokkuure Nishi-Awakura Sayo limited express super hakuto chizu Sayo limited express super inaba chizu Tariya Gartirgal Ōhara udditaa ko ñalnde 3 desaambar 1994 e udditgol laana Chizu. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol ina huutoree e 92 neɗɗo ñalnde kala. == Nokku taariindi == Ohara-juku - Diiwaan Okayama toɗɗaaɗo ngam hisnude wuro Mimasaka, suudu sarɗiiji Ohara Duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohara wuro Mimasaka Duɗal leslesal Ohara wuro Mimasaka Laawol ngenndiwal 373 Laawol ngenndiwal 429 == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == angm1jedh1j8r8p8926336g5p6xlw26 Ōichi Station 0 44722 189086 2026-09-25T11:19:43Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgol Ōichi (太市駅, Ōichi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōichi ina golloree e laana Kishin, ina woni 9,9 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e taƴre tolno. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateau..." 189086 wikitext text/x-wiki Gartirgol Ōichi (太市駅, Ōichi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōichi ina golloree e laana Kishin, ina woni 9,9 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e taƴre tolno. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji 1 ■ Line Kishin ngam Sayo 2 ■ Line Kishin ngam Himeji Tariya Gaaraas Ōichi udditaa ñalnde 3 desaambar 1931. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 398 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Duɗal leslesal Oichi wuro Himeji Posto Oichi JA Hyogo Nishita Catal wuro Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal rthlm6glm6il5iir3o83yqhzo42acfz 189087 189086 2026-09-25T11:20:18Z Ilya Discuss 10103 189087 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgol Ōichi (太市駅, Ōichi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōichi ina golloree e laana Kishin, ina woni 9,9 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e taƴre tolno. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji 1 ■ Line Kishin ngam Sayo 2 ■ Line Kishin ngam Himeji Tariya Gaaraas Ōichi udditaa ñalnde 3 desaambar 1931. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 398 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Duɗal leslesal Oichi wuro Himeji Posto Oichi JA Hyogo Nishita Catal wuro Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal ankn976tm51n2afanz220xgndadm6fe 189088 189087 2026-09-25T11:21:19Z Ilya Discuss 10103 189088 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Ōichi''' (太市駅, Ōichi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōichi ina golloree e laana Kishin, ina woni 9,9 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e taƴre tolno. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Line Kishin ngam Sayo 2 ■ Line Kishin ngam Himeji Tariya Gaaraas Ōichi udditaa ñalnde 3 desaambar 1931. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe E == hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 398 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Duɗal leslesal Oichi wuro Himeji Posto Oichi JA Hyogo Nishita Catal wuro == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 9qgikt9iejvwdz13rypluqjr4sxqio3 189089 189088 2026-09-25T11:22:40Z Ilya Discuss 10103 189089 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Ōichi''' (太市駅, Ōichi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Ōichi ina golloree e laana Kishin, ina woni 9,9 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref><ref name="Kodansha">{{cite book|script-title=ja:山陽・山陰ライン 全線・全駅・全配線 第3巻 京都北部・兵庫エリア|trans-title=Sanyo and San'in Lines - All routes, stations and tracks Volume 3: North Kyoto and Hyogo Areas|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295153-1}}</ref> == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e taƴre tolno. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == 1 ■ Line Kishin ngam Sayo 2 ■ Line Kishin ngam Himeji Tariya Gaaraas Ōichi udditaa ñalnde 3 desaambar 1931. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe E == hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 398 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Duɗal leslesal Oichi wuro Himeji Posto Oichi JA Hyogo Nishita Catal wuro == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == szusa4q9k435gq87rnr7pg96ic1wru6 189091 189089 2026-09-25T11:23:19Z Ilya Discuss 10103 189091 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgol Ōichi''' (太市駅, Ōichi-eki) ko gartirgol laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangol e nder wuro Himeji, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngol Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Ōichi ina golloree e laana Kishin, ina woni 9,9 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Himeji..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref><ref name="Kodansha">{{cite book|script-title=ja:山陽・山陰ライン 全線・全駅・全配線 第3巻 京都北部・兵庫エリア|trans-title=Sanyo and San'in Lines - All routes, stations and tracks Volume 3: North Kyoto and Hyogo Areas|language=Japanese|year=2012|publisher=Kodansha|isbn=978-4-06-295153-1}}</ref> == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi banngeeji luurondirɗi, jokkondirɗi e taƴre tolno. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo..<ref name="Hyogo2019 stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/ac08_1_000000124.html|script-title=ja:兵庫県統計書令和元年(2019)|trans-title=Hyogo Prefectural Statistics Reiwa First Year (2019)|year=2020|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 May 2022}}</ref> == Plateauji == 1 ■ Line Kishin ngam Sayo 2 ■ Line Kishin ngam Himeji Tariya Gaaraas Ōichi udditaa ñalnde 3 desaambar 1931. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gaaraas oo naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. == Limlebbi yahooɓe E == hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 398 neɗɗo ñalnde kala. Nokku taariindi Duɗal leslesal Oichi wuro Himeji Posto Oichi JA Hyogo Nishita Catal wuro == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == c9i1186guemclvk55l0x72xv01lubm4 Katharina Hobgarski 0 44723 189090 2026-09-25T11:22:52Z Adam644 9917 Created page with "'''Katharina Hobgarski''' (Katharina Hobgarski) jibinaa ko ñalnde 18 suwee 1997. Haa jooni o dañii 17 tiitoonde gooto e 18 tiitoonde ɗiɗo e nder ITF Circuit. Ñalnde 9 lewru bowte hitaande 2023, o yettii limre makko ɓurnde moƴƴude e nder limlebbi gooto e winndere ndee, limre 189. Ñalnde 29 sulyee 2024, o yettii limre 244 e nder limlebbi ɗiɗi WTA. E lewru mee 2016, Hobgarski heɓi njeenaari ngam tawtoreede kawgel mawngel e kawgel Nuremberg..<ref>{{cite web|url..." 189090 wikitext text/x-wiki '''Katharina Hobgarski''' (Katharina Hobgarski) jibinaa ko ñalnde 18 suwee 1997. Haa jooni o dañii 17 tiitoonde gooto e 18 tiitoonde ɗiɗo e nder ITF Circuit. Ñalnde 9 lewru bowte hitaande 2023, o yettii limre makko ɓurnde moƴƴude e nder limlebbi gooto e winndere ndee, limre 189. Ñalnde 29 sulyee 2024, o yettii limre 244 e nder limlebbi ɗiɗi WTA. E lewru mee 2016, Hobgarski heɓi njeenaari ngam tawtoreede kawgel mawngel e kawgel Nuremberg..<ref>{{cite web|url=https://www.tennisnet.com/news/wta-nurnberger-versicherungscup-katharina-hobgarski-startet-mit-einer-wildcard-67628|title=Katharina Hobgarski startet mit einer Wildcard|website=teninsnet.com|date=11 May 2016|language=de}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.welt.de/regionales/bayern/article155261100/Wildcard-fuer-Tennis-Turnier-an-18-jaehrige-Hobgarski.html|title=Wildcard für Tennis-Turnier an 18-jährige Hobgarski|website=[[Die Welt]]|date=11 May 2016|access-date=14 May 2016|language=de}}</ref> == Waktuuji golle singles == Kuɓlol W F SF QF #R RR Q# DNQ A NH (W) jaaliiɗo; (F) joofnirde; (SF) semi-finaal; (QF) ƴaañoowo; (#R) cirƴam 4, 3, 2, 1; (RR) dingiral cirƴam ; (Q#) ronndo jaŋde; (DNQ) heɓaani ; (A) alaa; (NH) waɗaaka; (SR) limre strike (kewuuji keɓi / kawri); (W–L) winndannde winndere–waasde. Ngam woɗɗitaade jiiɓru e limde laabi ɗiɗi, ɗeen karte ina kesɗitinee e joofnirde kawgel walla nde tawtoreede joloowo oo joofi. Ko njeñtudi doggol mawngol tan e nder WTA Tour (ina heen kawgel Grand Slam) naati e binndanɗe winndere–waasde. == Tuugnorgal == {{Reflist}} == Jokkondire yaajɗe == {{Commons category|Katharina Hobgarski}} * {{WTA}} * {{ITF}} * [http://kathi-hobgarski.de/ Official website] {{in lang|de}} 7rih43x3lq5b720lrkour4y85sb9ag9 189094 189090 2026-09-25T11:25:19Z Adam644 9917 189094 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Katharina Hobgarski''' (Katharina Hobgarski) jibinaa ko ñalnde 18 suwee 1997. Haa jooni o dañii 17 tiitoonde gooto e 18 tiitoonde ɗiɗo e nder ITF Circuit. Ñalnde 9 lewru bowte hitaande 2023, o yettii limre makko ɓurnde moƴƴude e nder limlebbi gooto e winndere ndee, limre 189. Ñalnde 29 sulyee 2024, o yettii limre 244 e nder limlebbi ɗiɗi WTA. E lewru mee 2016, Hobgarski heɓi njeenaari ngam tawtoreede kawgel mawngel e kawgel Nuremberg..<ref>{{cite web|url=https://www.tennisnet.com/news/wta-nurnberger-versicherungscup-katharina-hobgarski-startet-mit-einer-wildcard-67628|title=Katharina Hobgarski startet mit einer Wildcard|website=teninsnet.com|date=11 May 2016|language=de}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.welt.de/regionales/bayern/article155261100/Wildcard-fuer-Tennis-Turnier-an-18-jaehrige-Hobgarski.html|title=Wildcard für Tennis-Turnier an 18-jährige Hobgarski|website=[[Die Welt]]|date=11 May 2016|access-date=14 May 2016|language=de}}</ref> == Waktuuji golle singles == Kuɓlol W F SF QF #R RR Q# DNQ A NH (W) jaaliiɗo; (F) joofnirde; (SF) semi-finaal; (QF) ƴaañoowo; (#R) cirƴam 4, 3, 2, 1; (RR) dingiral cirƴam ; (Q#) ronndo jaŋde; (DNQ) heɓaani ; (A) alaa; (NH) waɗaaka; (SR) limre strike (kewuuji keɓi / kawri); (W–L) winndannde winndere–waasde. Ngam woɗɗitaade jiiɓru e limde laabi ɗiɗi, ɗeen karte ina kesɗitinee e joofnirde kawgel walla nde tawtoreede joloowo oo joofi. Ko njeñtudi doggol mawngol tan e nder WTA Tour (ina heen kawgel Grand Slam) naati e binndanɗe winndere–waasde. == Tuugnorgal == {{Reflist}} == Jokkondire yaajɗe == {{Commons category|Katharina Hobgarski}} * {{WTA}} * {{ITF}} * [http://kathi-hobgarski.de/ Official website] {{in lang|de}} i3z4jwgbym09vej7798tvstymkdtf9h Ōike Station 0 44724 189092 2026-09-25T11:24:34Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Ōike (大池駅, Ōike-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, to diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Gartirgal Ōike ina huutoree e laana Shintetsu Arima, ina woni 17,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Minatogawa e 17,5 kiloomeeteer e Shinkaichi. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi bannge..." 189092 wikitext text/x-wiki Gartirgal Ōike (大池駅, Ōike-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, to diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Gartirgal Ōike ina huutoree e laana Shintetsu Arima, ina woni 17,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Minatogawa e 17,5 kiloomeeteer e Shinkaichi. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e taƴre tolno. Plateauji bannge gartirgol ■ Laana Arima Shintetsu ngam Minatogawa e Sinkaichi bannge goɗɗo ■ Laabi Arima Shintetsu ngam Arimaguchi e Arima Onsen e Sanda Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Arima Shintetsu Rapid Express keeriiɗo : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tanigami hollirta karatodai Rokko shintetsu semi-ekspres hanayama Rokko gonɗo e nokku biyeteeɗo Hanayama Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 28 noowammbar 1928 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 3 281 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko taarii ɗum ko nokku hoɗɓe ƴellitiiɗo ko adii wolde adunaare ɗimmere. Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal ex1rxtb8pf6u66ta4z1cl5f3wzxpyqb 189093 189092 2026-09-25T11:25:02Z Ilya Discuss 10103 189093 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Ōike (大池駅, Ōike-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, to diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Gartirgal Ōike ina huutoree e laana Shintetsu Arima, ina woni 17,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Minatogawa e 17,5 kiloomeeteer e Shinkaichi. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e taƴre tolno. Plateauji bannge gartirgol ■ Laana Arima Shintetsu ngam Minatogawa e Sinkaichi bannge goɗɗo ■ Laabi Arima Shintetsu ngam Arimaguchi e Arima Onsen e Sanda Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Arima Shintetsu Rapid Express keeriiɗo : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tanigami hollirta karatodai Rokko shintetsu semi-ekspres hanayama Rokko gonɗo e nokku biyeteeɗo Hanayama Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 28 noowammbar 1928 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 3 281 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko taarii ɗum ko nokku hoɗɓe ƴellitiiɗo ko adii wolde adunaare ɗimmere. Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal nlihjyyb79njtca3wbtahc9sh82ssgb 189095 189093 2026-09-25T11:26:49Z Ilya Discuss 10103 189095 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōike''' (大池駅, Ōike-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, to diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. == Diidi Gartirgal == Ōike ina huutoree e laana Shintetsu Arima, ina woni 17,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Minatogawa e 17,5 kiloomeeteer e Shinkaichi. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e taƴre tolno. Plateauji bannge gartirgol ■ Laana Arima Shintetsu ngam Minatogawa e Sinkaichi bannge goɗɗo ■ Laabi Arima Shintetsu ngam Arimaguchi e Arima Onsen e Sanda Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Arima Shintetsu Rapid Express keeriiɗo : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tanigami hollirta karatodai Rokko shintetsu semi-ekspres hanayama Rokko gonɗo e nokku biyeteeɗo Hanayama == Tariya Stasiyoŋ == oo udditaa ko ñalnde 28 noowammbar 1928 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 3 281 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko taarii ɗum ko nokku hoɗɓe ƴellitiiɗo ko adii wolde adunaare ɗimmere. == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 50q90vdxazfvtojyjv131x8ujvdo081 189096 189095 2026-09-25T11:27:30Z Ilya Discuss 10103 189096 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōike''' (大池駅, Ōike-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, to diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Diidi Gartirgal == Ōike ina huutoree e laana Shintetsu Arima, ina woni 17,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Minatogawa e 17,5 kiloomeeteer e Shinkaichi. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e taƴre tolno. Plateauji bannge gartirgol ■ Laana Arima Shintetsu ngam Minatogawa e Sinkaichi bannge goɗɗo ■ Laabi Arima Shintetsu ngam Arimaguchi e Arima Onsen e Sanda Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Arima Shintetsu Rapid Express keeriiɗo : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tanigami hollirta karatodai Rokko shintetsu semi-ekspres hanayama Rokko gonɗo e nokku biyeteeɗo Hanayama == Tariya Stasiyoŋ == oo udditaa ko ñalnde 28 noowammbar 1928 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 3 281 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko taarii ɗum ko nokku hoɗɓe ƴellitiiɗo ko adii wolde adunaare ɗimmere. == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 5sqrgqr1pt854up5nbu3ubhtaxtm1h8 189097 189096 2026-09-25T11:28:19Z Ilya Discuss 10103 189097 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōike''' (大池駅, Ōike-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku Kobe, to diiwaan Hyōgo, to leydi Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum..<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Diidi Gartirgal == Ōike ina huutoree e laana Shintetsu Arima, ina woni 17,1 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Minatogawa e 17,5 kiloomeeteer e Shinkaichi.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2018|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi laylayti ɗiɗi banngeeji ɗi limtaaka, jokkondirɗi e galle staasiyoŋ oo e taƴre tolno. Plateauji bannge gartirgol ■ Laana Arima Shintetsu ngam Minatogawa e Sinkaichi bannge goɗɗo ■ Laabi Arima Shintetsu ngam Arimaguchi e Arima Onsen e Sanda Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Line Arima Shintetsu Rapid Express keeriiɗo : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tanigami hollirta karatodai Rokko shintetsu semi-ekspres hanayama Rokko gonɗo e nokku biyeteeɗo Hanayama == Tariya Stasiyoŋ == oo udditaa ko ñalnde 28 noowammbar 1928 Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 3 281 neɗɗo ñalnde kala Nokku taariindi Ko taarii ɗum ko nokku hoɗɓe ƴellitiiɗo ko adii wolde adunaare ɗimmere. == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == ckqkrw0x56c6ecm7x5xgd0yp0ckb84z Okaba Station 0 44725 189098 2026-09-25T11:29:42Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Okaba (岡場駅, Okaba-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Gaaraas Okaba ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 3,3 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 23,3 kiloomeeteer to Minatogawa e 23,7 kiloomeeteer to Shinkaichi. Laylaytol station Staasiyoŋ oo in..." 189098 wikitext text/x-wiki Gartirgal Okaba (岡場駅, Okaba-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Gaaraas Okaba ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 3,3 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 23,3 kiloomeeteer to Minatogawa e 23,7 kiloomeeteer to Shinkaichi. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi duuɗe ɗiɗi toowɗe, tawi ko galle staasiyoŋ oo woni les mum. Njuuteeki kuuɓtodinki kala plateau ko otooji 6, kono sabu darnde ATS ngam haɗde diwgol e aksidaa, ko ɓuri heewde e otooji 4 ina mbaawi huutoreede e plateau 1 e 2 to bannge Sanda, ko ɓuri heewde e otooji 5 ina mbaawi huutoreede e plateau 3 e 4 to bannge Shinkaichi. Plateauji 1, 2 ■ Laabi sanɗaaji ngam Yokoyama e sanɗaaji 3, 4 ■ Laabi sanɗaaji ngam Arimaguchi e Minatogawa Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji Taoji jaawɗo keeriiɗo Gosha hollirta ko Taoji Gosha Semi-Ekspres Taoji Taoji nokkuure Gosha Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, dingiral ngal udditaa e udditgol laana Sanda. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 9 396 neɗɗo ñalnde kala Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal rfv5ty5vx0o91py8afcy58zvch3nfed 189099 189098 2026-09-25T11:30:16Z Ilya Discuss 10103 189099 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Okaba (岡場駅, Okaba-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Ko sosiyatee keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. Diidi Gaaraas Okaba ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 3,3 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 23,3 kiloomeeteer to Minatogawa e 23,7 kiloomeeteer to Shinkaichi. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi duuɗe ɗiɗi toowɗe, tawi ko galle staasiyoŋ oo woni les mum. Njuuteeki kuuɓtodinki kala plateau ko otooji 6, kono sabu darnde ATS ngam haɗde diwgol e aksidaa, ko ɓuri heewde e otooji 4 ina mbaawi huutoreede e plateau 1 e 2 to bannge Sanda, ko ɓuri heewde e otooji 5 ina mbaawi huutoreede e plateau 3 e 4 to bannge Shinkaichi. Plateauji 1, 2 ■ Laabi sanɗaaji ngam Yokoyama e sanɗaaji 3, 4 ■ Laabi sanɗaaji ngam Arimaguchi e Minatogawa Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji Taoji jaawɗo keeriiɗo Gosha hollirta ko Taoji Gosha Semi-Ekspres Taoji Taoji nokkuure Gosha Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, dingiral ngal udditaa e udditgol laana Sanda. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 9 396 neɗɗo ñalnde kala Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 2ghlapz97j88jfpaf34gltc0ce67u31 189100 189099 2026-09-25T11:32:33Z Ilya Discuss 10103 189100 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Okaba''' (岡場駅, Okaba-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. == Ko sosiyatee == keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. == Diidi Gaaraas == Okaba ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 3,3 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 23,3 kiloomeeteer to Minatogawa e 23,7 kiloomeeteer to Shinkaichi. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi duuɗe ɗiɗi toowɗe, tawi ko galle staasiyoŋ oo woni les mum. == Njuuteeki == kuuɓtodinki kala plateau ko otooji 6, kono sabu darnde ATS ngam haɗde diwgol e aksidaa, ko ɓuri heewde e otooji 4 ina mbaawi huutoreede e plateau 1 e 2 to bannge Sanda, ko ɓuri heewde e otooji 5 ina mbaawi huutoreede e plateau 3 e 4 to bannge Shinkaichi. == Plateauji == 1, 2 ■ Laabi sanɗaaji ngam Yokoyama e sanɗaaji 3, 4 ■ Laabi sanɗaaji ngam Arimaguchi e Minatogawa Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji Taoji jaawɗo keeriiɗo Gosha hollirta ko Taoji Gosha Semi-Ekspres Taoji Taoji nokkuure Gosha Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, dingiral ngal udditaa e udditgol laana Sanda. == Limlebbi yahooɓe E == hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 9 396 neɗɗo ñalnde kala == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == k503gwsowtz3gtdzk4j8xhbf58vgy17 189101 189100 2026-09-25T11:33:17Z Ilya Discuss 10103 189101 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Okaba''' (岡場駅, Okaba-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon.<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Ko sosiyatee == keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. == Diidi Gaaraas == Okaba ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 3,3 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 23,3 kiloomeeteer to Minatogawa e 23,7 kiloomeeteer to Shinkaichi. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi duuɗe ɗiɗi toowɗe, tawi ko galle staasiyoŋ oo woni les mum. == Njuuteeki == kuuɓtodinki kala plateau ko otooji 6, kono sabu darnde ATS ngam haɗde diwgol e aksidaa, ko ɓuri heewde e otooji 4 ina mbaawi huutoreede e plateau 1 e 2 to bannge Sanda, ko ɓuri heewde e otooji 5 ina mbaawi huutoreede e plateau 3 e 4 to bannge Shinkaichi. == Plateauji == 1, 2 ■ Laabi sanɗaaji ngam Yokoyama e sanɗaaji 3, 4 ■ Laabi sanɗaaji ngam Arimaguchi e Minatogawa Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji Taoji jaawɗo keeriiɗo Gosha hollirta ko Taoji Gosha Semi-Ekspres Taoji Taoji nokkuure Gosha Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, dingiral ngal udditaa e udditgol laana Sanda. == Limlebbi yahooɓe E == hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 9 396 neɗɗo ñalnde kala == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == kbl4arrw2ok53kemvadj8z7wssm9334 189102 189101 2026-09-25T11:33:58Z Ilya Discuss 10103 189102 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Okaba''' (岡場駅, Okaba-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, woni ko e wuro wiyeteengo Kita-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon.<ref name="kobe-np">{{cite book|title=兵庫の鉄道全駅 JR・三セク|trans-title=All stations in Hyogo Prefecture|language=Japanese|year=2011|publisher=Kobe Shimbun Shuppan Center|isbn=978-4-343-00602-8}}</ref> == Ko sosiyatee == keeriiɗo toppitiiɗo ko fayti e yah-ngartaa, biyeteeɗo Kobe (Shintetsu) gollotoo ɗum. == Diidi Gaaraas == Okaba ina golloree e laana Shintetsu Sanda, ina woni e 3,3 kiloomeeteer to joofnirde laana kaa to Arimaguchi, 23,3 kiloomeeteer to Minatogawa e 23,7 kiloomeeteer to Shinkaichi. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi duuɗe ɗiɗi toowɗe, tawi ko galle staasiyoŋ oo woni les mum. == Njuuteeki == kuuɓtodinki kala plateau ko otooji 6, kono sabu darnde ATS ngam haɗde diwgol e aksidaa, ko ɓuri heewde e otooji 4 ina mbaawi huutoreede e plateau 1 e 2 to bannge Sanda, ko ɓuri heewde e otooji 5 ina mbaawi huutoreede e plateau 3 e 4 to bannge Shinkaichi.<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2018|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Plateauji == 1, 2 ■ Laabi sanɗaaji ngam Yokoyama e sanɗaaji 3, 4 ■ Laabi sanɗaaji ngam Arimaguchi e Minatogawa Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi sandaaji shintetsu Taoji Taoji jaawɗo keeriiɗo Gosha hollirta ko Taoji Gosha Semi-Ekspres Taoji Taoji nokkuure Gosha Tariya Ñalnde 18 desaambar 1928, dingiral ngal udditaa e udditgol laana Sanda. == Limlebbi yahooɓe E == hitaande 2019, gartirgol ngol huutoriima fotde 9 396 neɗɗo ñalnde kala == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == fam22mk8r0y8vz78y82jcj4jbuhpb66 Ōkubo Station (Hyōgo) 0 44726 189103 2026-09-25T11:35:24Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Ōkubo (大久保駅, Ōkubo-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōkubo ina golloree e laana mawka JR San'yō, ina woni 25,6 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kobe e 58,7 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi duuɗe toowɗe jokkondirɗe e mahngo staasiyoŋ toowɗo,..." 189103 wikitext text/x-wiki Gartirgal Ōkubo (大久保駅, Ōkubo-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōkubo ina golloree e laana mawka JR San'yō, ina woni 25,6 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kobe e 58,7 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi duuɗe toowɗe jokkondirɗe e mahngo staasiyoŋ toowɗo, e laawol siding bannge worgo ngol alaa plateau to fuɗnaange laawol 4. Stasiyoŋ oo ina jogii biro biyeeji Midori no Madoguchi Plateauji 1, 2 ■ Laabi mawɗi San'yō ngam Sannomiya e Osaka 3 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji wartaade ngam Sannomiya e Osaka 4 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Laabi mawɗi Sanyō (Laabi JR Kobe) Nishi-Akashi Lonngere nokkuure Ina heen Sarwiis Jaawɗo (快速): Akashi - Takatsuki walla Kiyoto Uozumi Sarwiis keeriiɗo jaawɗo : Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Nishi-Akashi Commuter Limited Express Rakuraku Harima Kakogawa Super Hakuto : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Hamakaze Express Limité : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgal Ōkubo udditaa ñalnde 23 desaambar 1888. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limngal station fuɗɗiima e lewru marse 2018 tawi Ōkubo rokkaama limoore station JR-A75. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 20 001 neɗɗo Nokku taariindi Wuro Okubo O Duɗal hakkundeewal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo Minami wuro Akashi Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 62j6x8rw5bwh7trs49l6plo4upy5cyf 189104 189103 2026-09-25T11:35:45Z Ilya Discuss 10103 189104 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Ōkubo (大久保駅, Ōkubo-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōkubo ina golloree e laana mawka JR San'yō, ina woni 25,6 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kobe e 58,7 kiloomeeteer e Osaka. Laylaytol station Staasiyoŋ oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi duuɗe toowɗe jokkondirɗe e mahngo staasiyoŋ toowɗo, e laawol siding bannge worgo ngol alaa plateau to fuɗnaange laawol 4. Stasiyoŋ oo ina jogii biro biyeeji Midori no Madoguchi Plateauji 1, 2 ■ Laabi mawɗi San'yō ngam Sannomiya e Osaka 3 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji wartaade ngam Sannomiya e Osaka 4 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Laabi mawɗi Sanyō (Laabi JR Kobe) Nishi-Akashi Lonngere nokkuure Ina heen Sarwiis Jaawɗo (快速): Akashi - Takatsuki walla Kiyoto Uozumi Sarwiis keeriiɗo jaawɗo : Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Nishi-Akashi Commuter Limited Express Rakuraku Harima Kakogawa Super Hakuto : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Hamakaze Express Limité : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgal Ōkubo udditaa ñalnde 23 desaambar 1888. E privatisation laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limngal station fuɗɗiima e lewru marse 2018 tawi Ōkubo rokkaama limoore station JR-A75. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 20 001 neɗɗo Nokku taariindi Wuro Okubo O Duɗal hakkundeewal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo Minami wuro Akashi Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal dzpm3ryh8efmw2xaqz09z5nipuzcmzs 189105 189104 2026-09-25T11:38:24Z Ilya Discuss 10103 189105 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōkubo''' (大久保駅, Ōkubo-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Ōkubo ina golloree e laana mawka JR San'yō, ina woni 25,6 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kobe e 58,7 kiloomeeteer e Osaka. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi duuɗe toowɗe jokkondirɗe e mahngo staasiyoŋ toowɗo, e laawol siding bannge worgo ngol alaa plateau to fuɗnaange laawol 4. == Stasiyoŋ == oo ina jogii biro biyeeji Midori no Madoguchi Plateauji 1, 2 ■ Laabi mawɗi San'yō ngam Sannomiya e Osaka 3 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji wartaade ngam Sannomiya e Osaka 4 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Laabi mawɗi Sanyō (Laabi JR Kobe) Nishi-Akashi Lonngere nokkuure Ina heen Sarwiis Jaawɗo (快速): Akashi - Takatsuki walla Kiyoto Uozumi Sarwiis keeriiɗo jaawɗo : Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Nishi-Akashi Commuter Limited Express Rakuraku Harima Kakogawa Super Hakuto : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Hamakaze Express Limité : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgal Ōkubo udditaa ñalnde 23 desaambar 1888. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limngal station fuɗɗiima e lewru marse 2018 tawi Ōkubo rokkaama limoore station JR-A75. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 20 001 neɗɗo Nokku taariindi Wuro Okubo O Duɗal hakkundeewal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo Minami wuro Akashi == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == oxxnl7x31tey96holj8n74rqbjtx1mu 189106 189105 2026-09-25T11:39:23Z Ilya Discuss 10103 189106 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōkubo''' (大久保駅, Ōkubo-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo..<ref>{{Cite web|date=20 July 2016|title=近畿エリアの12路線 のべ300駅に「駅ナンバー」を導入します!|trans-title="Station numbers" will be introduced at a total of 300 stations on 12 lines in the Kinki area!|url=https://www.westjr.co.jp/press/article/2016/07/page_8973.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20221116010608/https://www.westjr.co.jp/press/article/2016/07/page_8973.html|archive-date=16 November 2022|access-date=30 December 2022|website=westjr.co.jp|language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 July 2016|title=「駅ナンバー」一覧表|trans-title="Station number" list|url=https://www.westjr.co.jp/press/article/items/160720_01_ekinumber.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20221116010610/https://www.westjr.co.jp/press/article/items/160720_01_ekinumber.pdf|archive-date=16 November 2022|access-date=30 December 2022|website=westjr.co.jp|language=ja}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Ōkubo ina golloree e laana mawka JR San'yō, ina woni 25,6 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kobe e 58,7 kiloomeeteer e Osaka. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi duuɗe toowɗe jokkondirɗe e mahngo staasiyoŋ toowɗo, e laawol siding bannge worgo ngol alaa plateau to fuɗnaange laawol 4. == Stasiyoŋ == oo ina jogii biro biyeeji Midori no Madoguchi Plateauji 1, 2 ■ Laabi mawɗi San'yō ngam Sannomiya e Osaka 3 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji wartaade ngam Sannomiya e Osaka 4 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Laabi mawɗi Sanyō (Laabi JR Kobe) Nishi-Akashi Lonngere nokkuure Ina heen Sarwiis Jaawɗo (快速): Akashi - Takatsuki walla Kiyoto Uozumi Sarwiis keeriiɗo jaawɗo : Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Nishi-Akashi Commuter Limited Express Rakuraku Harima Kakogawa Super Hakuto : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Hamakaze Express Limité : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgal Ōkubo udditaa ñalnde 23 desaambar 1888. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limngal station fuɗɗiima e lewru marse 2018 tawi Ōkubo rokkaama limoore station JR-A75. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 20 001 neɗɗo Nokku taariindi Wuro Okubo O Duɗal hakkundeewal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo Minami wuro Akashi == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == l51evscecqd5u0alvf0ilm541rmspch 189107 189106 2026-09-25T11:40:02Z Ilya Discuss 10103 189107 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōkubo''' (大久保駅, Ōkubo-eki) ko gartirgal laana njoorndi yahooɓe e yimɓe, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ko Sosiyetee laana njoorndi Japon hirnaange (JR West) gollotoo..<ref>{{Cite web|date=20 July 2016|title=近畿エリアの12路線 のべ300駅に「駅ナンバー」を導入します!|trans-title="Station numbers" will be introduced at a total of 300 stations on 12 lines in the Kinki area!|url=https://www.westjr.co.jp/press/article/2016/07/page_8973.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20221116010608/https://www.westjr.co.jp/press/article/2016/07/page_8973.html|archive-date=16 November 2022|access-date=30 December 2022|website=westjr.co.jp|language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 July 2016|title=「駅ナンバー」一覧表|trans-title="Station number" list|url=https://www.westjr.co.jp/press/article/items/160720_01_ekinumber.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20221116010610/https://www.westjr.co.jp/press/article/items/160720_01_ekinumber.pdf|archive-date=16 November 2022|access-date=30 December 2022|website=westjr.co.jp|language=ja}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Ōkubo ina golloree e laana mawka JR San'yō, ina woni 25,6 kiloomeeteer e joofnirde laana kaa to Kobe e 58,7 kiloomeeteer e Osaka. == Laylaytol station Staasiyoŋ == oo ina waɗi jolɗe ɗiɗi duuɗe toowɗe jokkondirɗe e mahngo staasiyoŋ toowɗo, e laawol siding bannge worgo ngol alaa plateau to fuɗnaange laawol 4.<ref name="Hyogo2019 stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/ac08_1_000000124.html|script-title=ja:兵庫県統計書令和元年(2019)|trans-title=Hyogo Prefectural Statistics Reiwa First Year (2016)|year=2017|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 May 2022}}</ref> == Stasiyoŋ == oo ina jogii biro biyeeji Midori no Madoguchi Plateauji 1, 2 ■ Laabi mawɗi San'yō ngam Sannomiya e Osaka 3 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji wartaade ngam Sannomiya e Osaka 4 ■ Laana mawka San'yō ngam Kakogawa e Himeji Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Hirnaange Laabi mawɗi Sanyō (Laabi JR Kobe) Nishi-Akashi Lonngere nokkuure Ina heen Sarwiis Jaawɗo (快速): Akashi - Takatsuki walla Kiyoto Uozumi Sarwiis keeriiɗo jaawɗo : Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Nishi-Akashi Commuter Limited Express Rakuraku Harima Kakogawa Super Hakuto : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Hamakaze Express Limité : Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gartirgal Ōkubo udditaa ñalnde 23 desaambar 1888. == E privatisation == laana njoorndi leydi Japon (JNR) ñalnde 1 abriil 1987, gartirgal ngal naati e les njiimaandi Sosiyetee laana njoorndi Japon worgo. Limngal station fuɗɗiima e lewru marse 2018 tawi Ōkubo rokkaama limoore station JR-A75. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2019, gartirgol ngol ina huutoree e ñalawma kala fotde 20 001 neɗɗo Nokku taariindi Wuro Okubo O Duɗal hakkundeewal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo wuro Akashi Duɗal leslesal Okubo Minami wuro Akashi == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == 30t2gd3deskje5867rka255gzij8epx Ōkuradani Station 0 44727 189108 2026-09-25T11:41:15Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gartirgal Ōkuradani (大蔵谷駅, Ōkuradani-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngal laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōkuradani ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 14,3 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi gonɗi e dow leydi, ɗi limtaaka, luurondirɗi, jokkondirɗi e pon..." 189108 wikitext text/x-wiki Gartirgal Ōkuradani (大蔵谷駅, Ōkuradani-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngal laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōkuradani ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 14,3 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi gonɗi e dow leydi, ɗi limtaaka, luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Kobe e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Hitomarumae nokku Nishi-Maiko Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Ōkuradani udditaa ñalnde 12 abriil hitaande 1917. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1277 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Okura Hachiman Beach Okura Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal 94bpf7cjxi3y0p08yty66s0srgo6eee 189109 189108 2026-09-25T11:41:35Z Ilya Discuss 10103 189109 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gartirgal Ōkuradani (大蔵谷駅, Ōkuradani-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngal laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. Diidi Stasiyoŋ Ōkuradani ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 14,3 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi gonɗi e dow leydi, ɗi limtaaka, luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. Plateauji bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Kobe e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Hitomarumae nokku Nishi-Maiko Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Ōkuradani udditaa ñalnde 12 abriil hitaande 1917. Limlebbi yahooɓe E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1277 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). Nokku taariindi Koɗorde Okura Hachiman Beach Okura Ƴeew kadi Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon Tuugnorgal mzjjwl3f2jpckw8fvm6ro5wtwqkpl1h 189110 189109 2026-09-25T11:43:12Z Ilya Discuss 10103 189110 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōkuradani''' (大蔵谷駅, Ōkuradani-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngal laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo. == Diidi Stasiyoŋ == Ōkuradani ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 14,3 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi gonɗi e dow leydi, ɗi limtaaka, luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Kobe e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Hitomarumae nokku Nishi-Maiko Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Ōkuradani udditaa ñalnde 12 abriil hitaande 1917. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1277 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). == Nokku taariindi == Koɗorde Okura Hachiman Beach Okura == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == olchweboialf7znzlcgu6fdswxcz58e 189111 189110 2026-09-25T11:44:02Z Ilya Discuss 10103 189111 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gartirgal Ōkuradani''' (大蔵谷駅, Ōkuradani-eki) ko gartirgal laana njoorndi njoorndi, tawaangal e nder wuro Akashi, e nder diiwaan Hyōgo, Japon, ngal laana njoorndi kuuraa Sanyo keeriiɗo gollotoo..<ref name="Hyogo stats">{{cite web|url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/kk11/oshirase-sougoude-ta/toukeisho30.html|script-title=ja:􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌􏰆􏰇􏰈􏰉􏰊􏰋􏰌養父市統計書|trans-title=Hyogo Prefecture Statistical Yearbook|year=2019|publisher=Hyogo Prefecture|location=Japan|language=Japanese|archiveurl=|archivedate=|accessdate=11 August 2021}}</ref> == Diidi Stasiyoŋ == Ōkuradani ina huutoree e laawol mawngol laana njoorndi Sanyo, ina woɗɗi 14,3 kiloomeeteer e joofnirde laana njoorndi to Nishidai. Laylaytol station Stasiyoŋ oo ina waɗi laylayti ɗiɗi gonɗi e dow leydi, ɗi limtaaka, luurondirɗi, jokkondirɗi e ponto koyɗe. Stasiyoŋ oo alaa ɗo ƴeewtotoo. == Plateauji == bannge gartirgol ■ Laabi mawɗi ngam Takasago, Himeji e Sanyo-Aboshi bannge goɗɗo ■ Laabi mawɗi ngam Kobe e Osaka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laana njoorndi kuuraa Sanyo Laabi mawɗi laawol laana njoorndi kuuraa Sanyo Hitomarumae nokku Nishi-Maiko Rewrude e Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Sanyo S Limited Express: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Tariya Gaaraas Ōkuradani udditaa ñalnde 12 abriil hitaande 1917. == Limlebbi yahooɓe == E hitaande 2018, gartirgol ngol huutoriima fotde 1277 neɗɗo ñalawma kala (yalooɓe naatooɓe tan). == Nokku taariindi == Koɗorde Okura Hachiman Beach Okura == Ƴeew kadi == Doggol nokkuuji ɗo laaɗe diwooje njolnata e nder leydi Japon == Tuugnorgal == hkin1sd0paxuho7u5q4u7g52f85p89s Ōkurayama Station (Hyōgo) 0 44728 189112 2026-09-25T11:45:09Z Ilya Discuss 10103 Created page with "Gaaraas Ōkurayama (大倉山駅, Ōkurayama-eki) ko gartirgal laana njoorndi to Hyōgo-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Metro wuro Kobe Staasiyoŋ laana Seisin-Yamate S05 Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 17 lewru nduu hitaande 1983. Tuugnorgal" 189112 wikitext text/x-wiki Gaaraas Ōkurayama (大倉山駅, Ōkurayama-eki) ko gartirgal laana njoorndi to Hyōgo-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Metro wuro Kobe Staasiyoŋ laana Seisin-Yamate S05 Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 17 lewru nduu hitaande 1983. Tuugnorgal 7mf1cu9dndl0zeu7pxkhdmv9ibyr1gv 189113 189112 2026-09-25T11:45:39Z Ilya Discuss 10103 189113 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Gaaraas Ōkurayama (大倉山駅, Ōkurayama-eki) ko gartirgal laana njoorndi to Hyōgo-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. Diidi Metro wuro Kobe Staasiyoŋ laana Seisin-Yamate S05 Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 17 lewru nduu hitaande 1983. Tuugnorgal li9euce7c7b3s8i5lxc03gss4nv309u 189114 189113 2026-09-25T11:46:50Z Ilya Discuss 10103 189114 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Ōkurayama''' (大倉山駅, Ōkurayama-eki) ko gartirgal laana njoorndi to Hyōgo-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon. == Diidi == Metro wuro Kobe Staasiyoŋ laana Seisin-Yamate S05 == Tariya Stasiyoŋ == oo udditaa ko ñalnde 17 lewru nduu hitaande 1983. == Tuugnorgal == ttc01usdm6u6hscb0d8tfbz17w559fv 189115 189114 2026-09-25T11:47:32Z Ilya Discuss 10103 189115 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Gaaraas Ōkurayama''' (大倉山駅, Ōkurayama-eki) ko gartirgal laana njoorndi to Hyōgo-ku, Kobe, e nder diiwaan Hyōgo, Japon.<ref name="zeneki">{{Cite book|last=|first=|title=兵庫の鉄道全駅 私鉄・公営鉄道|date=10 December 2012|publisher=神戸新聞総合出版センター|year=|isbn=9784343006745|location=Kobe, Japan|publication-place=Kobe Shimbun General Publishing Center|page=224|pages=|language=ja|trans-title=Hyogo Railway All Stations Private Railways / Public Railways}}</ref> == Diidi == Metro wuro Kobe Staasiyoŋ laana Seisin-Yamate S05 == Tariya Stasiyoŋ == oo udditaa ko ñalnde 17 lewru nduu hitaande 1983. == Tuugnorgal == 2lusm2gqpbj52b2w6zk85ljj1nyntgg