Wikipedia
ffwiki
https://ff.wikipedia.org/wiki/Hello_ja%C9%93%C9%93orgo
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Wikipedia talk:Damugal renndo
5
3524
190611
179959
2026-10-03T16:08:11Z
MOIBARDE
10068
/* Shugaba,en makko Fula Wikimedia */ Reply
190611
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
0t64s5a0atjp4f08kqjixgqek78l7au
190612
190611
2026-10-03T16:09:37Z
MOIBARDE
10068
/* Admin request */
190612
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
e9egd30y0kzbwqqglamqu2gpx0bmhlu
190613
190612
2026-10-03T16:22:42Z
Ilya Discuss
10103
/* Administrator request 2 */ Reply
190613
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
058h4sah2dg4i80tjchv9batk7wrbvh
190614
190613
2026-10-03T16:25:45Z
Ilya Discuss
10103
/* Administrator request */
190614
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
f7ont7wp2jlr06ixutko1i70o9ttm86
190615
190614
2026-10-03T16:44:06Z
MOIBARDE
10068
/* Request for temporary Sysop */ Reply
190615
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:i strongly support this request , he is dedicate and hardworking editor by approved/grant him this right he may be able to carry out local maintenance such as page deletion,vandalism , spam mitigation and as well as user management. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:44, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
o5bc4a9xq63wa1ddax6ve91n11se13s
190616
190615
2026-10-03T16:49:49Z
~2026-53206-03
15667
/* Administrator request 2 */ Reply
190616
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[Special:Contributions/~2026-53206-03|~2026-53206-03]] ([[User talk:~2026-53206-03|talk]]) 16:49, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:i strongly support this request , he is dedicate and hardworking editor by approved/grant him this right he may be able to carry out local maintenance such as page deletion,vandalism , spam mitigation and as well as user management. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:44, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
gqvgpz8jiz5agl55sc8v67mm6836bgs
190617
190616
2026-10-03T16:53:41Z
Adam644
9917
/* Request for temporary Sysop */ Reply
190617
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[Special:Contributions/~2026-53206-03|~2026-53206-03]] ([[User talk:~2026-53206-03|talk]]) 16:49, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:i strongly support this request , he is dedicate and hardworking editor by approved/grant him this right he may be able to carry out local maintenance such as page deletion,vandalism , spam mitigation and as well as user management. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:44, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 16:53, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
th7rz4uzlhtpk6omwsakbr0c1wldzkc
190618
190617
2026-10-03T17:03:32Z
Adam644
9917
/* Administrator request 2 */ Reply
190618
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[Special:Contributions/~2026-53206-03|~2026-53206-03]] ([[User talk:~2026-53206-03|talk]]) 16:49, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:You have my full support! I believe your experience, dedication, and passion for the Fulfulde Wikipedia community make you well-positioned to take on this responsibility. Our project needs committed contributors who are ready to serve, protect, and strengthen the platform. I am confident that your leadership and technical contributions will help us move forward and achieve even greater milestones. Wishing you success in this journey! [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 17:03, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:i strongly support this request , he is dedicate and hardworking editor by approved/grant him this right he may be able to carry out local maintenance such as page deletion,vandalism , spam mitigation and as well as user management. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:44, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 16:53, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
asp958nnn6jokmxaum7myi7tuqcmf48
190619
190618
2026-10-03T17:10:24Z
Adamu mc
10501
/* Request for temporary Sysop */ Reply
190619
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[Special:Contributions/~2026-53206-03|~2026-53206-03]] ([[User talk:~2026-53206-03|talk]]) 16:49, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:You have my full support! I believe your experience, dedication, and passion for the Fulfulde Wikipedia community make you well-positioned to take on this responsibility. Our project needs committed contributors who are ready to serve, protect, and strengthen the platform. I am confident that your leadership and technical contributions will help us move forward and achieve even greater milestones. Wishing you success in this journey! [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 17:03, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:i strongly support this request , he is dedicate and hardworking editor by approved/grant him this right he may be able to carry out local maintenance such as page deletion,vandalism , spam mitigation and as well as user management. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:44, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 16:53, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:::e mii ɓawiita mai barɗe lato ardujo fulah e nder yadu [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 17:10, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
a3wacs9x7kw0tzz0lgmijblqd93ao90
190683
190619
2026-10-04T08:59:32Z
Zahraswaty
7652
/* Request for temporary Sysop */ Reply
190683
wikitext
text/x-wiki
== Usi[[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading.
I propose to
* '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and
* the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''',
so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected.
I'll get this done in one week from now.
# If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]].
# To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]].
[[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 19 Duujal 2014 à 20:38 (UTC)
</div>
<!-- Message envoyé par User:Nemo bis@metawiki en utilisant la liste à http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 -->
== Pulaagu, Islaam e Ganndal: Daarto Seyhu Usmaan Ɓiy Foodiyo ==
Sayku Usmaan Ɓiy Foodiyo ko gooto e mujaddid en ɓurɓe teskeede e nder daartol Islaam haa ɓuri teeŋtude noon e nder ɓaleeri Afrik. Dan fodio (firti ko ɓiy Foodiyo e hawsankoore) hono no o ɓuri lollirde, ko Pullo jeyaaɗo to leydi Hawsa. Ceerno Maamuudu Jah mo Pete (Fuuta Tooro) ene wiya ko o Demdemo (yettoode makko ko Dem) kadi iwdi makko ko Jamaa-Alwaali, diiwan Tooro e nder leydi Fuuta Tooro.Hayso ɗuum laatiima ne, tawat ɓe perii ummaade Fuuta fayde leydi Hawsa gila e yontaaji keewɗi. H.A.S. Johnston e nder deftere mum The Fulani Empire of Sokoto ene hollira heen doggol asko maɓɓe hono no ɓe mbinndiri ɗum ni, tuggude e Muusa Jokollo taaniiɓe gadiiɗo arde Birnin Konni e nder leydi Hawsa o haa yettii Muhammadu Foodiyo baaba mum Seyku Usman, taaniraaɓe sappo ene e hakkude he. Tuugnaade e ngoon asko Johnston ene qiimoo gargol lenyol Dan Fodio en e nder leydi Hawsa gila e hitaande 1450. Kanko Johnston o beydi heen haa jooni “ Ko ɗoon ɓe ngonno nde Konu Askiya honi bannge hiirnaage leydi Hawsa, e ɓe tawaa ƴellitagol e jangol laamu Muhammadu Kanta ndaɓɓu balɗe, ɓe nanii kabaaru wonde konu Jukun en nana darii e damal Katsina kadi ɓe ceediima fusgo laamu Zamfara.” Ko ɓuri faayodin’de ni e jarde teskaade’ o wiy kanko Johnston, “ko kamɓe Fulɓe Toorankaawa (Toorooɓe) en ɓee ngadii Goobiraawa en, hono Hawsankeeɓe askitinteeɓe e nokku he ɓe, hoɗde e nder diiwaan he.” Kala ko waawi heen won’de kam, daartol nguurndam Seyku Usman ɓiy Foodiyo ene aywina daartol Islaam e nder Ɓaleeri Afrik kala, haa ɓuri teeŋtude noon e daartol lenyol Fulɓe ngol ɓe o jeeyaa e nder mum en ngol.
Islaam e nder Ɓaleeri Afrik
Fulɓe ene njeyaa e lenyɗi Hiirnaange Afrik gadiiɗi naatde e nder diine Islaam. Daartiyankooɓe Arabeeɓe ko wayno Al Bakri, Al-Idriisi walla Ibnu Batuuta en fof ene ceedo jaajgol Islaam e nder Fuuta Tooro (Takrur) gila e teemedannde 11ɓre. Pergol Fulɓe aynaaɓe heewɓe ummaade Fuuta Tooro fayde fuɗnaange e naatondiral maɓɓe toon e lenyɗi goɗɗi Afriknaaji juulɓe, ko wayno Manndiŋkeeɓe e Hawsankeeɓe, ɓeydiima tiiɗtindeɓe e nder Islaam e saanga nde yoga e maɓɓe mbaɗti hoɗde e wuurde nguurndam saareyeejam. Nde tawnoo diine e pinal Islaam ko kanum ɓurnoo battinde e yiytinaade e nder saareeji Bilad as-Sudaan.
Bilaad as-Sudaan, hono no daartiyankeeɓe Islaamyankeeɓe adanɓe ɓe noddiratnoo ɓaleeri Afrik ni, ko cirfol worgo sahara tuggude e Maayo Atlantik to banngo hiirnaange haa yettii Mayo Woɗewo to bannge fuɗnaange. Wiyaama Islaam fuɗɗiima naatde e nder diiwaan he gila e teemedannde 8ɓre.
Ko adii nde Islaam naatata e ɓaleeri Afrik, taw jokkondiral ene woodno hakkunde mum e Afrik Bannge-rewo, rewrude e lappi njulaagu Taƴcugol Sahara (Trans-saharien). Julaaɓe ummotonooɓe rewo ɓee ene ngaddatnoo njulaari mum en, ndi ngannduɗaa ene tawetenoo heen ndenndaangal geɗe peewnetenooɗe e diiwaan Mediteraani haa e leyɗeele goɗɗe dow mum. So ɓe njeeyi ɓe comoo ɗoon kadi kaŋŋe e lamɗam, nde tawnoo ko geɗe keewnooɗe no feewi e diiwaan ɓaleeri he.
Caggal nde Islaam naati diiwaan o, binndol Arab fuɗɗii saraade e yaajde e nder diiwaan he. Ɗuum ɓeydii jokkondiral, waawde nanondirde e faamondirde; kisal e deeƴre; hoolaare ɓeydii e laabi hee kadi addani jahondiral e njulaagu hakkunde diiwaanuuji ɗiɗi beydaade. Nguun mbayliigu udditii damal naatondiral pine, jillondiral lenyɗi e ƴellitagol pine saarankeeje. Ko e nguun mbayliigu laamu Ganna jibinaa e teemedannde 11bre, ngu wuuri haa e teemedannde 13ɓre laamu woɗngu ɓurngu ngu yaajde e doolnude lomtiingu ene wiyee Joomaandu Mali. Duuɓi teemedde ɗiɗi caggal ɗuum laamu ngoɗngu ene wiyee Sonngaay jogtii araaray e nder Hiirnaange Afrik tuggude e teemedannde 15ɓre haa e nder teemedannde 17ɓre. E hitaande 1596 laamu Marok yani e Sonngay ngam yiɗnoode fawde junngo mum e dow kaŋŋe mayri. Haysinno Marok danyaani heen ko wonno sago mum koo, doole Sonngaay keli, laamu ngu feccii wonti leykon tokoson. Eɗen teskoo ɗiiɗoo joomaanduji fof noon, gaagaa nder keeri majji,eɗi njiimatnoo e laamuuji tokoosi gonɗi e nder diiwaan he ɗi, ɗi njoɓnoo ɗum en kubbal. To bannge fuɗnaage Sonngaay to laamu nana toon ene wiyee Kanem-Borno ene wiyee ko kanngu e Ganna njiƴƴi kono Kanem-Borno wuurii kanum haa e teemedannde 19ɓre. Hakkunde Sonngaay e Kanem-Borno ko ɗoon leydi Hawsa woni. Ko ndi fecciindi e diiwaanuji, heen gooto fof ene laami hoore mum hayso tawi e ɓe mbaɗdi tummbudu ngootaagu.
Ene jeyaa e ko teskini e laamuuji jaŋtaaɗi dow ɗii kala, wonde ɗi kannji fof laamuuji nodditirtooɗi Islaam. Hayso keeweendi e yimɓe leyɗeele ɓe ngonaano juulɓe ne, haa ɓuri teeŋtude e dowrinkooɓe ɓe, laamɓe ɓee e ko ɓuri heewde e julankooɓe ɓee ko juulɓe ngonno. Laamuuji ɗi mahinoo ko e mbaydi laamuuji leyɗeele Islaam ɗe no mbaynii. Annduɓe ene ittananoo heen geɗal mawngal kadi jaŋde ene hurumanoo heen no feewi. Laamɓe ɓee ene ngaadorino yahde Makkah ngam hajjoyde rwrude Ejipta, so e ɓe ngarta ɓe ngaddora defte, heen sahaaji ni ɓe ƴettora toon annduɓe ko wayno seerenɓe diine ɓe ngadda ɗum en ɓe koɗna ɗum en e nokkuuji maɓɓe mbele ene ɓeyda sarde diine o e yaajnude ganndal e nder leyɗeele maɓɓe. Almudɓe kadi ene ummotonoo e leyɗeele he njaha janngoyde e nder duɗe Islaam mawɗe ɗe kala, ko wayno jaaɓi haaɗtirde Azhar to leydi Ejipt to ngannduɗaa laamuuji ɗi ene njogotnoo toon jipporɗe koye mum en, almudɓe ummiiɓe e nder ɗeen leyɗeele ko heen njippotoo tawa ko laamuji leyɗeele mum en njaltinatnoo hitaande kala ko ɗiin nokkuuji njogoraa. Diiwaan o e hoore mum duɗe keewɗe, mawɗe, kuɓɓii heen. Ganndal Islaam ene sarino no feewi e nder Bilaad as-Sudaan ummaade e Timbuktu haa fay Fuuta Jalon haa yettoyi Fuuta Tooro jaŋde ene saakinoo heen sanne.
Jibinannde E Nehdi
Usmaan Dan Foodiyo jibinaa ko e nder wuro wiyeteengo Maratta e nder ngootiri e leyɗeele Hawsankeeɓe wiyeteendi Gobir, nyalnde 29 lewru Safar, hitaande 1168 Fergo Nelaaɗo ene hawra 15 Decembre 1754. Baaba makko Muhammad Foodiyo, ko ganndo kuɓɓuɗo kadi nananooɗo e nder yonta mum e nder leydi Gobir. Ko o pullo tooroodo, galle maɓɓe ko ɓooyɗo anndireede ganndal e diineyankaagal. Ndeen jibinannde sikke alaa, rokki Usmaan fartaŋeeji ɗiɗi: danyde jannginooɓe tawa ko annduɓe dowrowɓe e rontude hurum e teddungal jibnaaɓe makko e nder ngo renndo ngo ganndal ko huunde teddinaande kadi annduɓe ko rokkaaɓe hurum, heɗanteeɓe.
Duuɓi ɗiɗi caggal jibineede Dan Foodiyo, Muhammad Fodiyo e ɓesngu mum eggi ummaaade Maratta ɓe koɗoyi wuro ene wiyee Degel.Nde Usmaan danyi duuɓi naatirɗi jaŋde, baaba makko janngini-mo Qur’aan. O janngi kaɓorɗe e biyeteeɗo Abdu Rahmaan dan Hamada. O dali sariya e juuɗe Usmaan Binndoowo Bakebbi, o janngi e mum fannuji keewɗi ko wayno fiqhu, lugha,nahwu, e gannde bayɗe no hiisa (mathematic), mbewu (astronomie), walla jime (poesie). Caggal ɗuum o yahi Agades to ganndo gooto Tuwaareg ene wiyee Seyku (sheikh) Jibriilu ben Omar, ko ceedtanonooɗo ganndal e nder diiwan ɓaleeri hee kala; ene wiyee so omo ɗannotonoo, e nder sate makko heen gelooɗi ɗiɗi ndimndata tan ko defte. Usmaan woni toon ko Allah haaji, o arti leydi maɓɓe, o fuɗɗii janngude Tafsiir e juuɗe Hasimiwu Basanfara o jokkitoyi e juuɗe bappaany makko ene wiyee Ahmadu dan Muhammadu Amiinu. Bappaany makko goɗɗo kadi ene wiyee Muhammadu dan Raji, kanum ne janngini-mo ganndal Hadiis.
Seyku Usmaan, sabu ko ndeen innde o ɓurata hankadi anndireede, ko almuudo ceedtanaaɗo welde hakkille e yiɗde ganndal; ko o moƴƴo hakkille baawɗo reende kala ko o jannginaa, jaawɗo faamde. O fuɗɗiima winndude jime e neenewal makko Pulaar gila o suwaa heɓde duuɓi noogaas, ɗuum ene sedto udditaare makko e ganndal e feɗɗitaare makko e binndol gila ko o suka. Nde o heɓi hedde duuɓi noogaas ko ndeen o fuɗɗii waɗtude winndude e Arab, o winndi heen yimre makko arwaniire o mo jaara heen Nelaaɗo. Nde Seyku Usmaan heɓata duuɓi 25 taw o heɓii lijaasa (o rokkaa walla o duwana hono no almudɓe mbiyrata jooni ni), o heɓii yamiroore waɗtude jannginde. Ko ndeen o fuɗɗii jannginde almudɓe, ɓe ene jeyaa heen minyiiko ene wiyee Abdullaahi mo o hecci duuɓi sappo e ɗiɗi. O waɗti kadi waajaade,siftinde yimɓe diine mum en e noddude fayde e diine Allah.
Ɗo seyku Usmaan ɗo noon, duwaneede walla reokkeede lijaasa firtaani gaynude jaŋde hono no almudaagal jooni-ni, alaa, ɗo makko ɗo ko ndeen jaŋde fuɗɗii. Kala ɗo o nannoo ganndo ene hoɗi walla ene yilli e nder diiwaan he o yettoto ɗum, o heɗtoo e mum, wooda ko o ƴoogi e mum. Ene wiyee e ndiin mbaydi o janngii e seerenɓe ko ɓuri teemedere.
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 06:42, 24 Korse 2024 (UTC)
:@[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job. I support his renewal of adminship. [[User:Harandee|Harandee]] ([[User talk:Harandee|yeewtu]]) 06:58, 24 Korse 2024 (UTC)
:I support the renewal of this request, because the user has been active in discharging his roles as admin. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 07:01, 24 Korse 2024 (UTC)
:Mi ɗon jaɓana ɓeydaaki daliila ngol, ngam huutorɗo ɗon ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adiiminjo. [[User:Zarerh|Zarerh]] ([[User talk:Zarerh|yeewtu]]) 07:05, 24 Korse 2024 (UTC)
:I strongly support this request. [[User:Apdoull|Apdoull]] ([[User talk:Apdoull|yeewtu]]) 07:09, 24 Korse 2024 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana ardiiɗo. [[User:Fatheema|Fatheema]] ([[User talk:Fatheema|yeewtu]]) 07:15, 24 Korse 2024 (UTC)
:Strong support. I hope @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] can become permanent admin. [[User:Asmiatu|Asmiatu]] ([[User talk:Asmiatu|yeewtu]]) 15:56, 1 Morso 2024 (UTC)
== Administrator renewal request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo.[[User:De-Invincible|De-Invincible]] ([[User talk:De-Invincible|yeewtu]]) 12:19, 29 Duujal 2025 (UTC)
:I support the request of @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] for renewal of his administrator right because he helps make ffwiki be in check. [[User:Majalam|Majalam]] ([[User talk:Majalam|yeewtu]]) 18:19, 4 Korse 2025 (UTC)
:O ɗon waɗa gollaaku ngam ɓamtaare Fulfulde Wikipedia. Ngam maajum mi ɗon jaɓɓa ɓeydaaki dabare nde'e, ngam marɗo huutoraade ɗon waɗugo kuuɗe maako bana adminjo [[User:Zaynab05|Zaynab05]] ([[User talk:Zaynab05|yeewtu]]) 18:22, 4 Korse 2025 (UTC)
:The user @[[User:De-Invincible|De-Invincible]] has been doing a good job in patrolling new and spam pages. I support his renewal of adminship. [[User:Awwerl|Awwerl]] ([[User talk:Awwerl|yeewtu]]) 18:25, 4 Korse 2025 (UTC)
:Ever since I knew him, he has been active in discharging his roles as admin. He become a source of motivation to many us. I endorsed his request for the renewal. [[User:Fati A.J|Fati A.J]] ([[User talk:Fati A.J|yeewtu]]) 18:29, 4 Korse 2025 (UTC)
== jime pulaar ==
ngatamaare [[User:Mamoysane|Mamoysane]] ([[User talk:Mamoysane|yeewtu]]) 22:16, 2 Colte 2026 (UTC)
== Shugaba,en makko Fula Wikimedia ==
Bandirabe am usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. Allah seni, on [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:45, 25 Korse 2026 (UTC)
:mii ɓawitee e saɓɓe ɗingo [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 14:11, 25 Korse 2026 (UTC)
:strongly support [[User:Umargana1|Umargana1]] ([[User talk:Umargana1|yeewtu]]) 18:16, 25 Korse 2026 (UTC)
:Not supported. This user doesn't have the basic knowledge of editing Fulfulde Wikipedia. Instead of requesting for admin roles, he should focus on strengthening his editing skills.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:08, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
Miɗon walli ɓaawo banɗam gam hesɗinki yesoku muɗum to fulfulde Wikipedia. [[User:Mamman Ali|Mamman Ali]] ([[User talk:Mamman Ali|yeewtu]]) 06:07, 28 Korse 2026 (UTC)
==Admin request==
Hello community members,
I am writing to formally request the Administrator(Sysop) role on the Fulfulde wikipedia.
As our community continues to grow, there is an increasing need for active local technical maintenance,page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors.
Thank you for your support.[[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]])
:The applicant has been a great contributor on ffwiki. He has a strong track of record in making awesome contributions. This opportunity will enable him expand his scope of contributions. [[User:De-Invincible|<span style="color:#0b2545; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''De-'''''</span>]][[User Talk:De-Invincible|<span style="color:#b8860b; font-family:'Trebuchet MS', Verdana, sans-serif;">'''''Invincible'''''</span>]] 08:25, 26 Morso 2026 (UTC)
:I support the admin rights request because more admins are needed for proper maintenance tasks of this Wikipedia. [[User:Maydala|Maydala]] ([[User talk:Maydala|yeewtu]]) 16:41, 27 Morso 2026 (UTC)
::I support this request. [[User:JammyGirl|JammyGirl]] ([[User talk:JammyGirl|yeewtu]]) 16:47, 27 Morso 2026 (UTC)
== Administrator request ==
Usee yimɓe Fula, miɗo yiɗi ngam miɗo jaɓɓa hakkille dow Fulfulde Wikipedia ngam tataɓre. Miɗo tammi on hokkata on jaɓugo mon e jaɓugo ma yeeso anndal ngol ngam mi hokke mi fursat go'o ngam mi tokki kuugal ngal belɗum ngam kuɓɓugo Wiki ɗemngal men. Miɗo yetta on ngam walliingo on nder ɗum. Ko'e mon boo. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:09, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:I support this request[[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:22, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[Special:Contributions/~2026-53206-03|~2026-53206-03]] ([[User talk:~2026-53206-03|talk]]) 16:49, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:You have my full support! I believe your experience, dedication, and passion for the Fulfulde Wikipedia community make you well-positioned to take on this responsibility. Our project needs committed contributors who are ready to serve, protect, and strengthen the platform. I am confident that your leadership and technical contributions will help us move forward and achieve even greater milestones. Wishing you success in this journey! [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 17:03, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
== Request for temporary Sysop ==
Dear community members, I am writing to formally request a temporary Sysop role on the Fula Wikipedia. This is as a result of our community's continued growth, leading to an increasing need for active local technical maintenance, page deletion , spam mitigation, and user management.Having been deeply involved in the growth of this project, Iam eager to take on these responsibilities to help ensure a clean, well-organized,and save environment for all contributors. Thank you for your support. [[User:Ilya Discuss|Ilya Discuss]] ([[User talk:Ilya Discuss|yeewtu]]) 16:25, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:i strongly support this request , he is dedicate and hardworking editor by approved/grant him this right he may be able to carry out local maintenance such as page deletion,vandalism , spam mitigation and as well as user management. [[User:MOIBARDE|MOIBARDE]] ([[User talk:MOIBARDE|yeewtu]]) 16:44, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
::I strongly support this request. His dedication, commitment, and continuous contributions to the growth of Fulfulde Wikipedia are truly commendable. I believe granting you Administrator (Sysop) rights will further strengthen our community and improve the maintenance, security, and overall development of the project. You have my full support and confidence as you take on this important responsibility. [[User:Adam644|Adam644]] ([[User talk:Adam644|yeewtu]]) 16:53, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:::e mii ɓawiita mai barɗe lato ardujo fulah e nder yadu [[User:Adamu mc|Adamu mc]] ([[User talk:Adamu mc|yeewtu]]) 17:10, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
:<nowiki>I strongly support this request ~~~</nowiki> [[User:Zahraswaty|Zahraswaty]] ([[User talk:Zahraswaty|yeewtu]]) 08:59, 4 Yarkomaa 2026 (UTC)
oksudrphz0c4guy02mum1zeucfgitig
User talk:Fulani215
3
5051
190591
185626
2026-10-03T13:54:38Z
MediaWiki message delivery
3284
/* Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! */ new section
190591
wikitext
text/x-wiki
== "Toukuci Lamu Dukku" ==
Dukku toukocil lamu eii gomben Nigeria.toudin walata touden garee Dukku,cangol Gongola imo toukii gorgal eii wailaa moudun lamu.emou woudi harton 3,815 km2 andi doudii jama,are 207,190 eii limi 2006.sirree dukku houkaen musilmi,en, doun ewodi kahiri,en.moaudu yaree ein fulbe dun hun batatuu fulfulde eii lamu moudun yaree toh gundi ingilishi lokaci batuu.
Lamba worou yeree 760.[1]
Lawul waila toe lituggal hardun latitude 14'N toe longitude 14'E oseli eii tokocil lamu Hadde kilomita Joe go,on banye humbina eii litugal toe sirre Dukku . [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 12:40, 29 Siilto 2022 (UTC)
== Translation ==
Hi. sorry to bother you but I would like to ask you whether you could please translate this to Hausa?
<poem>
Lingua Franca Nova (“Elefen”) is a language designed to be particularly simple, consistent, and easy to learn for international communications. It has a number of positive qualities:
1. It has a limited number of phonemes. It sounds similar to Italian or Spanish.
2. It is phonetically spelled. No child should have to spend years learning irregularities.
3. It has a completely regular grammar, similar to the world’s creoles.
4. It has a limited and completely regular set of productive affixes for routine word derivation.
5. It has well-defined rules for word order, in keeping with many major languages.
6. Its vocabulary is strongly rooted in modern Romance languages. These languages are themselves widespread and influential, plus they have contributed the major part of English vocabulary
7. It is designed to be naturally accepting of Latin and Greek technical neologisms, the de facto “world standard”.
8. It is designed to seem relatively “natural” to those who are familiar with Romance languages, without being any more difficult for others to learn.
We hope you like Elefen!
</poem>
Thanks for your help. --[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 08:40, 21 Korse 2023 (UTC)
==Fassara==
Waka
Lingua Franca Nova ("Elefen") harshe ne da aka ƙera don ya zama mai sauƙi, daidaito, da sauƙin koyo don sadarwar ƙasashen duniya. Yana da amfani masu kyau da yawa:
1. Yana da takaitaccen adadin wayoyi. Yana sauti kama da Italiyanci da kuma Espanya.
2. An rubuta shi ta hanyar sauti. Bai kamata yaro ya kwashe shekaru yana koyan rashin bin doka ba.
3. Yana da nahawu na yau da kullun, kwatankwacin ma'auni na duniya.
4. Yana da ƙayyadaddun ƙayyadaddun saiti na yau da kullun na affixes masu amfani don samo kalmar yau da kullun.
5. Yana da ƙayyadaddun ƙayyadaddun ƙa'idodi don tsarin kalmomi, daidai da manyan harsuna da yawa.
6. Kalmominsa sun samo asali ne daga harsunan Romance na zamani. Waɗannan harsuna da kansu sun yaɗu kuma suna da tasiri, kuma sun ba da gudummawar babban ɓangaren ƙamus na Ingilishi.
7. An tsara shi don a yarda da dabi'ar Latin da Girkanci neologisms fasaha, de facto "duniya misali".
8. An ƙera shi don ya zama kamar “na halitta” ga waɗanda suka saba da yarukan Romance, ba tare da ƙarin wahalar koyo ba.
Muna fatan kuna son Elefen.
[[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]])
Thank you for your help. --[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 05:17, 22 Korse 2023 (UTC)
:Could you also translate this please?
:The basics
:* Alphabet and pronunciation
:* Letter
:* Pronunciation
:Word order
:* subject – verb – object:
:** “the woman loves the house”
:* particles – noun – adjectives:
:** “the big house”
:* auxiliaries – verb – adverbs:
:** “I must walk carefully”
:* preposition – noun:
:** “he is in the garden”
:Grammar
:* -s (or -es after consonants) forms the plural of nouns:
:** “men and women”
:* ia forms the past tense of verbs:
:** “you worked”
:* va is the future tense of verbs:
:** “you will work”
:* ta is the conditional mood (optional):
:** “if I could, I would fly”
:* One verb can follow another if it has the same subject:
:** “I want to buy a shirt”
:* Intransitive verbs become causative simply by adding an object:
:** “I move” → “I move the table”
:* Add -nte to a verb to make the active participle, which acts as an adjective or noun:
:** “giving (adjective) or giver”
:* Add -da to a verb to make the passive participle, which acts as an adjective or noun:
:** “given or gift”
:* A verb can be used as a noun just as it is:
:** “we dance” → “the dance”
:* An adjective can be used as a noun the same way:
:** “a wise man” → “the wise (ones)”
:* Adverbs are identical to adjectives:
:** “a happy man” → “he/she dances happily”
:* to make a question, start with a question word or esce, and end with a question mark:
:** “can you dance?” - “when do you prefer to eat?”
:Thanks [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 09:18, 22 Korse 2023 (UTC)
:okay I will help with the translation
:But I have few questions I will like to ask
:1.why is me requesting to translate the content?
:2.And why in hausa language not any other ?
:<nowiki>~~~</nowiki> [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 19:22, 22 Korse 2023 (UTC)
::===Fassara===
::Wasika
::Lafazin lafazin
::Tsarin kalma
::batu – fi’ili – abu:
::"mace tana son gidan"
::barbashi - suna - sifa:
::"katon gida"
::auxiliaries - fi'ili - karin magana:
::"Dole in yi tafiya a hankali"
::preposition - suna:
::"yana cikin lambu"
::Nahawu
::-s (ko -es bayan baƙaƙe) sun samar da jam'in sunaye:
::"maza da mata"
::ia yana samar da lokutan da suka gabata na fi'ili:
::"kanyi aiki"
::va shine makomar fi'ili:
::"zaka yi aiki"
::ta shine yanayin yanayi (na zaɓi):
::"Idan zan iya, zan tashi"
::Wani fi'ili na iya bin wani idan yana da maudu'i iri ɗaya:
::"Ina son siyan riga"
::Maganganun kalmomin da ba za su iya jurewa ba suna zama sanadi kawai ta ƙara wani abu:
::"Ina motsawa" → "Na motsa tebur"
::Ƙara -nte zuwa fi'ili don sanya mahalarta aiki, wanda ke aiki azaman sifa ko suna:
::"mai bayarwa (siffa) ko mai bayarwa"
::Ƙara -da zuwa fi'ili don sanya maƙasudin shiga, wanda ke aiki azaman sifa ko suna:
::"baiwa ko kyauta"
::Ana iya amfani da fi'ili azaman suna kamar yadda yake:
::"muna rawa" → "dance"
::Ana iya amfani da sifa azaman suna kamar haka:
::“mai hikima” → “masu hikima (masu hikima)”
::Maganganu iri ɗaya ne da sifa:
::"mai farin ciki" → "shi/ta na rawa cikin farin ciki"
::don yin tambaya, fara da kalmar tambaya ko esce, sannan a ƙare da alamar tambaya:
::"zaki iya rawa?" - "Yaushe ka fi son cin abinci
::<nowiki>~~~</nowiki> [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 19:33, 22 Korse 2023 (UTC)
:::thank you, how would you say
:::*"Introduction in Fula"
:::*"The basics"? -- [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 05:45, 23 Korse 2023 (UTC)
::::mi waniii
::::<nowiki>~~~</nowiki> [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 18:25, 23 Korse 2023 (UTC)
== Translation ==
Could you please translate this?
* Wikipedia:List of articles all languages should have
* Biography
* Philosophy and psychology
* Philosophy
* Psychology
* Religion
* World view and religion
* Social sciences
* Language and literature
* Science
*Technology
* Arts and recreation
* History and geography
* History
* Geography
Thank you. --[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 09:57, 25 Korse 2023 (UTC)
:Wikipedia:Lissafin labaran duk harsuna yakamata su kasance suna da
:Tarihin Rayuwa
:Falsafa da ilimin halin dan Adam
:addini
:Kimiyyar zamantakewa
:Harshe da adabiKimiyyar
:Fasaha
:Fasaha da nishaɗi
:Tarihi da labarin kasa
:Tarihin Kimiya
:<nowiki>~~~</nowiki> [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 17:28, 26 Korse 2023 (UTC)
Sorry but I don't know which translation corresponds to each word in English. Could you please put it like this?
* Wikipedia:List of articles all languages should have = Wikipedia:Lissafin labaran duk harsuna yakamata su kasance suna da
* Biography = Tarihin Rayuwa
* Philosophy and psychology = Falsafa da ilimin halin dan Adam
I don't speak a word of Fula and therefore I need to have it like that in order to be able to help. --[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 06:10, 27 Korse 2023 (UTC)
:actually it will take alot of time and resources, if you can provide resources I will manage my time and do it for you.
:<nowiki>~~~ </nowiki> [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 09:19, 27 Korse 2023 (UTC)
::I created the [[Wikipedia:Lissafin labaran duk harsuna yakamata su kasance suna da|page]] and added the text in English. If you have time, it would be good to have the list in Fula or, at least, the titles. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 15:24, 27 Korse 2023 (UTC)
:::okay i look for the possibility
:::[[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 20:44, 28 Korse 2023 (UTC)
::::Hi, could you please translate this?
::::Ghana Empire: The Ghana Empire (Arabic: غانا), also known as simply Ghana, Ghanata, Wagadou, or Awkar, was a West African empire based in the modern-day southeast of Mauritania and western Mali that existed from c. 300 until c. 1100. The Empire was founded by the Soninke people, and was based in the city of Koumbi Saleh.
::::Thank you very much. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 19:15, 11 Morso 2023 (UTC)
:::::Daular Ghana: wanda kuma aka fi sani da Ghana, Ghanata, Wagadou, ko Awkar, daular Afirka ta Yamma ce da ke kudu maso gabashin Mauritania da yammacin Mali ta zamani wacce ta wanzu daga Marni 300 zuwa karni 1100. Mutanen Soninke ne suka kafa daular, kuma an kafa shi a birnin Koumbi Saleh.
:::::<nowiki>~~~</nowiki> [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:05, 12 Morso 2023 (UTC)
::::::Hi, could you please translate this?
::::::Guosa is a constructed interlanguage originally created by Alex Igbineweka in 1965. It was designed to be a combination of the indigenous languages of Nigeria and to serve as a lingua franca to West Africa.
::::::Thanks for your help. [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 21:27, 15 Jolal 2023 (UTC)
:::::::Guosa eii doon biddido yare,en mawbe bandirawo <nowiki>[[Alex Igbineweka]]</nowiki> duubi 1965. O janja yare,en Naajeeriya Sheree fransajjo to woyla <nowiki>[[Afri]]</nowiki>. [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 09:44, 16 Jolal 2023 (UTC)
::::::::Thanks, could you please translate this?
::::::::It has the following characteristics:
::::::::* It is an isolating language with subject–verb–object word order.
::::::::* There are no articles.
::::::::* There is no grammatical gender or noun class system.
::::::::* Most grammatical meaning is expressed through particles that precede the words they modify.
::::::::* Adjectives follow the noun.
::::::::* Guosa is generally prepositional.
::::::::Thanks [[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 12:37, 16 Jolal 2023 (UTC)
:::::::::Thank you for the message,
:::::::::Please can you explain exactly what you mean. [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 12:46, 16 Jolal 2023 (UTC)
::::::::::If you could please translate this text to Fulani.
::::::::::It has the following characteristics:
::::::::::* It is an isolating language with subject–verb–object word order.
::::::::::* There are no articles.
::::::::::* There is no grammatical gender or noun class system.
::::::::::* Most grammatical meaning is expressed through particles that precede the words they modify.
::::::::::* Adjectives follow the noun.
::::::::::* Guosa is generally prepositional.
::::::::::[[User:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[User talk:Caro de Segeda|yeewtu]]) 12:51, 16 Jolal 2023 (UTC)
:::::::::::* Eii doon yare,en mawbe
:::::::::::* Eii walah julbe
:::::::::::* Eii bididdo se,on hande Grammer o hande makko
:::::::::::* Bare,en sennu yawtere
:::::::::::* Gouda eii makko sediku
:::::::::::[[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 13:18, 17 Jolal 2023 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear Wikimedian,
You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process.
This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.
The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:10, 2 Duujal 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 -->
== Mass machine translations ==
Good morning, I have noticed that since the beginning of this year, masses of pages have been created in this project with only copy&paste machine translations, without checking the translations or checking what is being copied. See https://ff.wikiscan.org/.
The pages often have wrong titles and also the content is not correct, often "[1], [2]" from the original references are present, but the references are not available, because the pages are just mass copies of some pages that were translated by google translate without verification.
<big>Examples<.</big>
*[https://ff.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Undelete&target=Main+page+Contents+Current+events+Random+article+About+Wikipedia+Contact+us+Donate+Switch+to+old+look+Contribute+Help+Learn+to+edit+Community+portal+Recent+changes+Upload+file+Contents+hide+%28Top%29+References+External+links+Peter+Aluma×tamp=20240830170712 Main page Contents Current events Random article About Wikipedia Contact us Donate Switch to old look Contribute Help Learn to edit Community portal Recent changes Upload file Contents hide (Top) References External links Peter Aluma],
*[https://ff.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Undelete&target=Main+menu+WikipediaThe+Free+Encyclopedia+Search+Peedy3274+Appearance+Alerts+%280%29+Notices+%282%29+Watchlist+Personal+tools+Toggle+the+table+of+contents+Ras+Daniel+Heartman×tamp=20240825161615 Main menu WikipediaThe Free Encyclopedia Search Peedy3274 Appearance Alerts (0) Notices (2) Watchlist Personal tools Toggle the table of contents Ras Daniel Heartman],
*[[Monday Emoghavwe]]
* ...
[[User:WikiBayer|WikiBayer]] ([[User talk:WikiBayer|yeewtu]]) 06:38, 31 Juko 2024 (UTC)
:Thank you very much for reaching out to me on this very important topic, as a administrator on ffwiki I have take some measure steps since I noticed this problem by deleting such articles, clean up so many articles, sending messages to the user with such habit on their talk page, but no any respond from them, and I don't have a personal contact with them, though I come to realize that they are new editor's recruited last three months ago.
:As a global Wikipedia administrator I will like to colloborate with you to strength my work to see something has done on this crucial topic. [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 10:13, 31 Juko 2024 (UTC)
::[[Special:AbuseFilter/2]] I have now create a warning Filter. Can you write a Warning Template in the Language [[User:WikiBayer|WikiBayer]] ([[User talk:WikiBayer|yeewtu]]) 13:24, 31 Juko 2024 (UTC)
:::There are users who have been doing this for a long time, if you have already addressed all of them it would be best to block this users. They won't stop otherwise.--[[User:WikiBayer|WikiBayer]] ([[User talk:WikiBayer|yeewtu]]) 13:58, 31 Juko 2024 (UTC)
::::Give me some days I will do all my possible best to reach out to those new Editor's. [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 18:41, 31 Juko 2024 (UTC)
:::Yes I can do that [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 18:37, 31 Juko 2024 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 Siilo 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== Reminder: Submit Your Local Results for Wiki Loves Ramadan 2025 by 15 May ==
Dear Fulani215,
Thank you for your valuable contributions to '''Wiki Loves Ramadan 2025''' in your communities!
This is a kind reminder that the '''deadline to submit your local results is 15 May 2025'''.
Please make sure to submit the '''complete and detailed results''' of your local contest on the following Meta-Wiki page:
'''[[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Results]]'''
Additionally, feel free to add a brief summary of your local event under the '''Results''' section in your country/region’s row on the participants page:
'''[[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]]'''
If you need any assistance during this process, don’t hesitate to reach out.
Thank you for your continued dedication and support!
For, Wiki Loves Ramadan International Team 11:51, 2 Duujal 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/Local_organizers&oldid=28651179 -->
== Final Reminder – Submit Full Local Results for Wiki Loves Ramadan 2025 by 15 May EOD ==
Dear Fulani215,
This is a final reminder that the deadline to submit your '''full and detailed local results''' for '''Wiki Loves Ramadan 2025''' is '''15 May 2025''' EOD.
Please ensure you complete the following as soon as possible:
* Submit your full results on Meta-Wiki here: '''[[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Results]]'''
* Add a brief summary of your local event under the "Results" column on: '''[[Wiki Loves Ramadan 2025/Participants]]'''
Failure to submit by the deadline may result in exclusion from the international jury consideration.
If you need help or encounter any issues, feel free to contact the international team.
Thank you once again for your dedication and hard work!
''Warm regards,''<br/>
'''Wiki Loves Ramadan International Team''', 02:39, 15 Duujal 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/Local_organizers&oldid=28651179 -->
== Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition ==
Dear Wikimedia affiliate community leader,
Thanks for organizing the previous editions of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign|Wikipedia Pages Wanting Photos]] Campaign in your community. We invite your community again to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025.
Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years.
More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors!
We now invite your affiliate to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may:
*Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles.
*Host edit-a-thons focused on improving visual content.
*Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia.
These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia.
Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025 edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis.
The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia.
We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]].
With kind regards,
[[User:Reading Beans]]
On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 13:43, 17 Duujal 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:T Cells@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Targets_past_organizers&oldid=28745740 -->
:Thank you so much for finding our community worthy to Participate in the 2025 edition of Wikipedia Page Wanting Photo, am happy to inform you that we have registered as the participating community, and we look forward to hear the next step from you.
:Thank you once again [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 20:35, 17 Duujal 2025 (UTC)
== Share Your Feedback – Wiki Loves Ramadan 2025 ==
Dear Fulani215
Thank you for being a part of '''[[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]]''' — whether as a contributor, jury member, or local organizer. Your efforts helped make this campaign a meaningful celebration of culture, heritage, and community on Wikimedia platforms.
To help us improve and grow this initiative in future years, we kindly ask you to complete a short '''feedback form'''. Your responses are valuable in shaping how we support contributors like you.
* '''Feedback Form:''' [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdXEtaqszxcwmTJa8pGT60E7GDtpbssNadR9vZFVFbLicGFBg/viewform Submit your feedback here]
* '''Deadline to submit:''' 31 May 2025
It will only take a few minutes to complete, and your input will directly impact how we plan, communicate, and collaborate in the future.
Thank you again for your support. We look forward to having you with us in future campaigns!
Warm regards,<br/>
''Wiki Loves Ramadan International Team'' 08:51, 19 Duujal 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/Participants&oldid=28751574 -->
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Yiilooɓe) will expire on 2025-06-19 11:58:45. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[User:Leaderbot|Leaderbot]] ([[User talk:Leaderbot|yeewtu]]) 19:42, 12 Korse 2025 (UTC)</div>
== Congratulations! You’re Among the Top 25 Contributors of Wiki Loves Ramadan 2025 🎉🌙 ==
Dear Fulani215,
We’re excited to inform you that you have been selected as one of the '''Top 25 Contributors''' of the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]] international campaign! Your remarkable dedication and contributions truly stood out among hundreds of participants across the globe.
To help us document your experience and improve future editions, we kindly request you to take a moment to fill out our short feedback form:
📋 Feedback Form:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdXEtaqszxcwmTJa8pGT60E7GDtpbssNadR9vZFVFbLicGFBg/viewform
After completing the feedback, please request your Top 25 Digital Certificate of Appreciation using this form:
📄 Top 25 Certificate Form:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSepqMajvCTl3XA1xbFbTsPDJO_yxCro4mdU9UzA5T1GfLWl2w/viewform
Thank you once again for your contributions to this campaign. We are proud to have you as part of the Wiki Loves Ramadan community.
Warm regards,<br/>
Wiki Loves Ramadan International Team
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/2025_TOP_25&oldid=28893400 -->
== Please Fill Feedback Form to Receive Your WLR 2025 Digital Certificate 🌙 ==
Dear Fulani215,
Greetings from the Wiki Loves Ramadan 2025 International Organizing Team!
Thank you once again for your valuable support and contribution as a '''Local Organizer / Jury Member''' for [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]]. Your dedication played a vital role in making this global campaign a meaningful success across communities.
As part of our post-event documentation and appreciation process, we kindly request you to complete the Participant Feedback Form. This will help us understand your experience and improve future campaigns:
📋 Feedback Form:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdXEtaqszxcwmTJa8pGT60E7GDtpbssNadR9vZFVFbLicGFBg/viewform
After submitting the feedback, you’ll be able to request your personalized Digital Certificate of Appreciation through this quick form:
📄 Certificate Request Form:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc0yv5KHfUY21SpHkIpX_fJ9npsrfK4rWM4onDEkfnFtarcDw/viewform
We highly appreciate your time in completing these forms. Should you need any assistance, feel free to reach out.
Warm regards,<br/>
Wiki Loves Ramadan International Team
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/2025_Local_Team&oldid=28893397 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wikimedian,
We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;Checklist for Organizers
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us in upcoming office hours
We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]].
Thank you and all the best,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 13:30, 18 Siilo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 -->
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 05:17, 16 Colte 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 -->
== Block review request ==
Hi! Could I ask for your review of the block on [[Special:Contributions/Adamu ab|Adamu ab]] placed by a global sysop roughly a year ago? If you do not think their contributions necessitate the block, I'd recommend removing it.
The short version on my end is that [[Special:CentralAuth/Adamu ab|Adamu ab]] created a new account, [[Special:CentralAuth/Adamu mc|Adamu mc]], after their account was blocked and subsequently locked. I identified this yesterday and globally blocked the new account as evading the blocks on the old account. However, reviewing their edits, I don't think they're actually connected to AhmedMustafaaaa. If their contributions to this wiki do not warrant a block, removing their previous account's block would be useful. Thanks for your time, and let me know if I should send this request elsewhere. Best, [[User:Vermont|Vermont]] ([[User talk:Vermont|yeewtu]]) 19:07, 16 Mbooy 2026 (UTC)
:Hello,
:Thank you for taking the time to review the situation and for raising this request.
:I appreciate your effort in looking into the block placed on the Adamu ab account and for noting that the connection with the AhmedMustafaaaa account may not be accurate. I also acknowledge that creating the Adamu mc account happened after the original account was blocked and locked.
:Going forward, I understand that the appropriate process is to follow the standard appeal procedures rather than creating a new account. I sincerely appreciate your willingness to review the case and your time in helping clarify the situation.
:Thank you again for your support and consideration. [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 20:33, 16 Mbooy 2026 (UTC)
:Hello,
:Thank you for taking the time to review the situation and for raising this request.
:I appreciate your effort in looking into the block placed on the Adamu ab account and for noting that the connection with the AhmedMustafaaaa account may not be accurate. I also acknowledge that creating the Adamu mc account happened after the original account was blocked and locked.
:Going forward, I understand that the appropriate process is to follow the standard appeal procedures rather than creating a new account. I sincerely appreciate your willingness to review the case and your time in helping clarify the situation.
:Thank you again for your support and consideration. [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 18:39, 28 Seeɗto 2026 (UTC)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 11:57, 11 Seeɗto 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:32, 28 Seeɗto 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471751 -->
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 02:09, 3 Korse 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 -->
== Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback ==
Hello @[[User:Fulani215|Fulani215]]
Apologies this message is not in your native language.
As an admin in the Fulah Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance.
Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit.
Here's how to get started:
* Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org]
* Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org
* Follow the steps shown in the video below to use the tool.
[[File:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|809x809px|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]]
* After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions:
** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them.
** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete.
** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future.
Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times.
We would appreciate it if you could submit your feedback by June 26, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know.
Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future.
Best regards, [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|yeewtu]]) 19:02, 11 Korse 2026 (UTC)
===Appreciating your feedback on the Starter Kit Dashboard ===
Dear [[User:Fulani215|Fulani215]],
Thank you for taking the time to explore the [http://starterkit.toolforge.org/ Starter kit dashboard] and for sharing your thoughtful feedback. Your insights are invaluable to us, and we truly appreciate your continued commitment to the Wikipedia community.
We are currently working on the feedback we received. You can view the tasks we are currently working on here: https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/?project=PHID-PROJ-jry4odhdvqbzs7ptr3vw&statuses=open()&group=none&order=newest#R
The next phase of our work will be to share the tool broadly with various communities in the movement.
If you haven't yet had the chance to submit your feedback, you're still welcome to share your thoughts on [[mw:Talk:Language Onboarding and Development/Starter kit|the feedback page]].
Best regards,
[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|yeewtu]]) 03:43, 31 Morso 2026 (UTC)
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 12:05, 18 Korse 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 -->
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Administrators) will expire on 2026-06-30 18:16:04. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[User:Leaderbot|Leaderbot]] ([[User talk:Leaderbot|yeewtu]]) 19:42, 23 Korse 2026 (UTC)</div>
== Invitation to try the Starter Kit Tool ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
As one of the active contributors on this Wikipedia, the Language Onboarding and Development initiative would like to invite you again to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool. Since our previous outreach, we've continued improving the tool, published a user manual, and scheduled virtual office hours to answer questions and gather feedback from contributors.
'''Here's how you can participate:'''
* A new Starter Kit manual is now available if you'd like to learn more about the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit
* Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out.
* Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can:
** Learn more about the tool.
** Ask questions and share your thoughts.
Your perspective would be especially valuable, since you are an admin on this Wikipedia. Whether you try one task or several, we'd love to hear what worked well, what could be improved, and what would make the Starter Kit more useful for your community. We would appreciate your feedback on this page or during the virtual meeting on how the Starter Kit can evolve to better support small and new Wikipedia communities, especially the needs of editors with advanced rights.
Thank you so much for trying the tool. We look forward to getting your feedback, and we hope to see you at one of the virtual meetings.
Best regards,
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 19:57, 12 Juko 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 -->
:Hi @[[User:Fulani215|Fulani215]] It looks like you signed up for the first office hour, but we didn’t see you there. I just wanted to reach out and let you know that we have two more coming up: one this Friday and another the following week.
:If you would like to attend, you can sign up for one of these office hours and add the meeting to your calendar, which might help as a reminder. It would be great to have you join us! [[User:SSethi (WMF)|SSethi (WMF)]] ([[User talk:SSethi (WMF)|yeewtu]]) 01:43, 25 Juko 2026 (UTC)
::Thank you
::I will be happy to attend [[User:Fulani215|Fulani215]] ([[User talk:Fulani215|yeewtu]]) 06:13, 25 Juko 2026 (UTC)
== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.
Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])
This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.
If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC
See you soon!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 13:36, 28 Juko 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 -->
== Reminder: Starter Kit virtual meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
This is a friendly reminder to attend the third [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.
Date and time: '''Saturday, September 5th, 2026, 05:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1788584400 check your local time here])
Video call link: https://meet.google.com/eov-gbgn-rew
This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.
If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_3:_Saturday_5_September_2026,_05:00_UTC
See you soon!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 23:49, 3 Siilto 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 -->
== Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! ==
<div style="background:#f8f9fa; color:#202122; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:4px; padding:20px; margin:10px 0;">
[[File:Feminism and Folklore logo.svg|right|150px|frameless]]
Dear Feminism and Folklore organisers,
We are happy to invite you to start preparing for the '''Feminism and Folklore 2027''' edition!
The next Wikimedia Foundation [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant]] application cycle, Cycle 3, starts on '''1 November 2026'''. If you are planning to organise Feminism and Folklore in your country or region in 2027, we encourage you to start working on your project plans, Wikipedia workshops, community activities, local events, and budget ahead of the application period.
In particular, organisers are encouraged to consider activities that support participants in creating and improving Wikipedia articles and other Wikimedia projects related to feminism, women, gender and local cultural heritage. You may also include expenses related to local prizes and other forms of recognition for contributors, where appropriate.
Please review the [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant application process]] and prepare your application for the upcoming cycle.
'''Once you submit your application and it appears on Meta, please share the link to your Rapid Grant application with support{{@}}wikilovesfolklore.org and copy team{{@}}wikilovesfolklore.org.'''
This will allow the Feminism and Folklore team to endorse your application when the Wikimedia Foundation Grants Team reaches out to us for confirmation.
If you have any questions or concerns about the Rapid Grant application process, please contact support{{@}}wikilovesfolklore.org.
Thank you for your continued support and for all the work you do to document and celebrate the knowledge, stories, and contributions of women and gender-diverse communities around the world. We look forward to supporting your applications and working together towards another successful edition!
'''Wiki Loves Folklore International team'''
</div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|yeewtu]]) 13:54, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=31123349 -->
f0ox96eal9zexkvp59kwva7obt7du4g
Gladys Akpa
0
7714
190586
95523
2026-10-03T12:46:51Z
Adam644
9917
190586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gladys Akpa''' (jibinaa ko 1 lewru Yarkomaa 1986) ko ƴamoowo fuku koyɗe Naajeeriya, o fijata ko no defender e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya. O jeyaa ko e kippu nguu e kawgel rewɓe Afrik 2010 e kawgel rewɓe Afrik 2012. To bannge fedde, o fiyiino e Sunshine Queens to leydi Najeriya.[1] O fiyi e leydi Nijeer e Mali (20 noowammbar 2016), Gana (23 noowammbar 2016), Keñiya (26 noowammbar 2016), Afrik worgo (29 noowammbar 2016) e Kameruun (3 desaambar 2016).[2]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
'''Naajeeriya'''
Jaaliiɗo kawgel rewɓe Afrik[3] (2): 2010, 2016
Noddaali jokkondirɗi : Jokkude naatde e kippu ngenndiijo haa 2016,[4] naatde e kippu Super Falcons ngam tawtoreede kawgel AWC e kawgel cakkitiingel e gardagol coftuɗo Florence Omagbemi
== Ko ɓuri teeŋtude e golle Club ==
Sunshine Queens (NWPL) : Fijiraa ko gardiiɗo hakkundeejo/caggal. Wakkati tedduɗo arii ñalnde 11 lewru Mbooy hitaande 2015, nde Akpa waɗi gool mum e anniya mum e nder pottital 2-1 hakkunde mum e Capital City Doves[5].
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
5xqruc1ri7cuppyezyaoten5sojidxa
190587
190586
2026-10-03T12:50:26Z
Adam644
9917
190587
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gladys Akpa''' (jibinaa ko 1 lewru Yarkomaa 1986) ko ƴamoowo fuku koyɗe Naajeeriya, o fijata ko no defender e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya. O jeyaa ko e kippu nguu e kawgel rewɓe Afrik 2010 e kawgel rewɓe Afrik 2012. To bannge fedde, o fiyiino e Sunshine Queens to leydi Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2013/List_of_players.pdf|title=List of players of the 8th African Women Championship, EQUATORIAL GUINEA 2012|date=2012|work=cafonline.com|url-status=dead|archive-date=22 February 2013|access-date=28 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130222184107/http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2013/List_of_players.pdf|df=dmy}}</ref> O fiyi e leydi Nijeer e Mali (20 noowammbar 2016), Gana (23 noowammbar 2016), Keñiya (26 noowammbar 2016), Afrik worgo (29 noowammbar 2016) e Kameruun (3 desaambar 2016).<ref>{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/gladys-akpa/157044/|title=Gladys Akpa - Soccer player profile & career statistics - Global Sports Archive}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
'''Naajeeriya'''
Jaaliiɗo kawgel rewɓe Afrik<ref><nowiki>https://www.medianigeria.com/biography-of-gladys-akpa/</nowiki></ref> (2): 2010, 2016
Noddaali jokkondirɗi : Jokkude naatde e kippu ngenndiijo haa 2016,<ref><nowiki>https://www.vanguardngr.com/2016/10/awc-2016-omagbemi-invites-30-falcons/</nowiki></ref> naatde e kippu Super Falcons ngam tawtoreede kawgel AWC e kawgel cakkitiingel e gardagol coftuɗo Florence Omagbemi
== Ko ɓuri teeŋtude e golle Club ==
Sunshine Queens (NWPL) : Fijiraa ko gardiiɗo hakkundeejo/caggal. Wakkati tedduɗo arii ñalnde 11 lewru Mbooy hitaande 2015, nde Akpa waɗi gool mum e anniya mum e nder pottital 2-1 hakkunde mum e Capital City Doves<ref><nowiki>https://articles.connectnigeria.com/golden-moments-in-sports-when-sunshine-queens-defeated-capital-city-doves-2-1/</nowiki></ref>.
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
2qo8k831lj2oda67h264807b01rougn
Gloria Chinasa
0
7795
190705
95528
2026-10-04T10:12:23Z
Adam644
9917
190705
wikitext
text/x-wiki
'''Gloria Chinasa Okoro''' (heɗtoR, jibinaa ko ñalnde 8 desaambar 1987) ko gonnooɗo fuku koyɗe, fiyoowo ko yeeso. O jibinaama, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o ɗon mari haaje hukuumaaji rento lesdi Naajeeriya.
== Golle kippu ==
Chinasa jibinaa, mawni ko to leydi Najeriya.[2] O fuɗɗii golle makko ko e fedde wiyeteende Rivers Angels, to Port Harcourt. E hitaande 2005, o fiyi kawgel e fedde Gine Ekuwatorial, o waɗi heen golle tati.[2] Caggal ɗuum, o jaɓi eɓɓaande ngam fiyde e kippu ngenndiijo rewɓe Gine Ekuwator.[2]
Chinasa waɗii kawgel fuku winndere 2011, ɗo o woni fuɗɗorde kawgel ngel o fooli Ostarali 3-2.[3]
Caggal kawgel fuku winndere ngel, Chinasa siifondirii e Unia Racibórz, kaɓantooɗo kawgel ngel. O waɗii gool gootol e kippu nguu e kawgel ngel ɓe mbaɗi e Pallokerho-35 e hitaande 2011-12.[4]
Ñalnde 28 lewru nduu hitaande 2006, Chinasa waɗii gool gadanol e nder daartol Gine Ekuwator e kawgel rewɓe Afrik.[5] O wonti kadi Kapiteen Afrik e kawgel baɗnoongel e hitaande 2008 e 2012.
[[Category:Stub]]
6rp5hc8mhz05st1d8rc4tpu0kk0mvji
190706
190705
2026-10-04T10:19:08Z
Adam644
9917
190706
wikitext
text/x-wiki
'''Gloria Chinasa Okoro''' (heɗtoR, jibinaa ko ñalnde 8 desaambar 1987) ko gonnooɗo fuku koyɗe, fiyoowo ko yeeso. O jibinaama, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o ɗon mari haaje hukuumaaji rento lesdi Naajeeriya.
== Golle kippu ==
Chinasa jibinaa, mawni ko to leydi Najeriya.[2] O fuɗɗii golle makko ko e fedde wiyeteende Rivers Angels, to Port Harcourt. E hitaande 2005, o fiyi kawgel e fedde Gine Ekuwatorial, o waɗi heen golle tati.[2] Caggal ɗuum, o jaɓi eɓɓaande ngam fiyde e kippu ngenndiijo rewɓe Gine Ekuwator.[2]
Chinasa waɗii kawgel fuku winndere 2011, ɗo o woni fuɗɗorde kawgel ngel o fooli Ostarali 3-2.[3]
Caggal kawgel fuku winndere ngel, Chinasa siifondirii e Unia Racibórz, kaɓantooɗo kawgel ngel. O waɗii gool gootol e kippu nguu e kawgel ngel ɓe mbaɗi e Pallokerho-35 e hitaande 2011-12.[4]
Ñalnde 28 lewru nduu hitaande 2006, Chinasa waɗii gool gadanol e nder daartol Gine Ekuwator e kawgel rewɓe Afrik.[5] O wonti kadi Kapiteen Afrik e kawgel baɗnoongel e hitaande 2008 e 2012.
== Teddungal ==
'''Uniya Rasiborz'''
Ekstraliga: 2011-12, [6] 2012-13 [7].
Kop Poloñ: 2011-12[8]
'''Estrellas de E'Waiso Ipola'''
Liga ngenndiijo fuku koyɗe rewɓe: 2018
'''Gine Ekuwatoor'''
Kawgel rewɓe Afrik: 2008, 2012
'''Goodo'''
Ko ɓuri heewde e kawgel Ekstraliga : 2011-12, [9] 2012-13.
Ko ɓuri heewde e kawgel Poloñ: 2012-13[11]
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
n7o6ikdqr6no87j15zl60wsr1fb91b6
190707
190706
2026-10-04T10:24:43Z
Adam644
9917
190707
wikitext
text/x-wiki
'''Gloria Chinasa Okoro''' (heɗtoR, jibinaa ko ñalnde 8 desaambar 1987) ko gonnooɗo fuku koyɗe, fiyoowo ko yeeso. O jibinaama, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o ɗon mari haaje hukuumaaji rento lesdi Naajeeriya.
== Golle kippu ==
Chinasa jibinaa, mawni ko to leydi Najeriya. O fuɗɗii golle makko ko e fedde wiyeteende Rivers Angels, to Port Harcourt. E hitaande 2005, o fiyi kawgel e fedde Gine Ekuwatorial, o waɗi heen golle tati. Caggal ɗuum, o jaɓi eɓɓaande ngam fiyde e kippu ngenndiijo rewɓe Gine Ekuwator.Chinasa waɗii kawgel fuku winndere 2011, ɗo o woni fuɗɗorde kawgel ngel o fooli Ostarali 3-2.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710112548/https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=265822/index.html|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=265822/index.html|title=FIFA Player Statistics: CHINASA|publisher=FIFA.com|archive-date=10 July 2011|accessdate=29 September 2018}}</ref>
Caggal kawgel fuku winndere ngel, Chinasa siifondirii e Unia Racibórz, kaɓantooɗo kawgel ngel. O waɗii gool gootol e kippu nguu e kawgel ngel ɓe mbaɗi e Pallokerho-35 e hitaande 2011-12.<ref>[http://es.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250031538/profile/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827102854/http://es.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250031538/profile/index.html|date=27 August 2017}} [[UEFA]]</ref>
Ñalnde 28 lewru nduu hitaande 2006, Chinasa waɗii gool gadanol e nder daartol Gine Ekuwator e kawgel rewɓe Afrik.<ref>[https://web.archive.org/web/20080618010338/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=521/edition=247808/matches/match=55512/report.html] [[FIFA]]</ref> O wonti kadi Kapiteen Afrik e kawgel baɗnoongel e hitaande 2008 e 2012.
== Teddungal ==
'''Uniya Rasiborz'''
Ekstraliga: 2011-12,<ref>{{cite web|title=Unia Racibórz zdobyła mistrzostwo Polski, Chinasa królową strzelczyń!|url=https://sport.nowiny.pl/sport/83694-unia-raciborz-zdobyla-mistrzostwo-polski-chinasa-krolowa-strzelczyn.html|website=sport.nowiny.pl|access-date=21 November 2024|language=pl|date=3 June 2012}}</ref> 2012-13 <ref>{{cite web|title=Ekstraliga kobiet 2012/2013|url=http://www.90minut.pl/liga/0/liga6306.html|website=90minut.pl|access-date=23 November 2024|language=pl}}</ref>.
Kop Poloñ: 2011-12<ref>{{cite web|title=Unia Racibórz zdobyła Puchar Polski kobiet|url=http://www.90minut.pl/news/190/news1901636.html|website=90minut.pl|access-date=21 November 2024|language=pl|date=6 June 2012}}</ref>
'''Estrellas de E'Waiso Ipola'''
Liga ngenndiijo fuku koyɗe rewɓe: 2018
'''Gine Ekuwatoor'''
Kawgel rewɓe Afrik: 2008, 2012
'''Goodo'''
Ko ɓuri heewde e kawgel Ekstraliga : 2011-12, <ref>{{cite web|title=Strzelcy|url=http://www.90minut.pl/strzelcy.php?id=5675|website=90minut.pl|access-date=23 November 2024|language=pl}}</ref> 2012-13.
Ko ɓuri heewde e kawgel Poloñ: 2012-13<ref>{{cite web|title=Strzelcy|url=http://www.90minut.pl/strzelcy.php?id=6306|website=90minut.pl|access-date=23 November 2024|language=pl}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
1konb8f6vk435mvtqw2sqa0nju2x32s
190708
190707
2026-10-04T10:29:41Z
Adam644
9917
190708
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gloria Chinasa Okoro''' (heɗtoR, jibinaa ko ñalnde 8 desaambar 1987) ko gonnooɗo fuku koyɗe, fiyoowo ko yeeso. O jibinaama, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o mawni haa lesdi Naajeeriya, o ɗon mari haaje hukuumaaji rento lesdi Naajeeriya.
== Golle kippu ==
Chinasa jibinaa, mawni ko to leydi Najeriya. O fuɗɗii golle makko ko e fedde wiyeteende Rivers Angels, to Port Harcourt. E hitaande 2005, o fiyi kawgel e fedde Gine Ekuwatorial, o waɗi heen golle tati. Caggal ɗuum, o jaɓi eɓɓaande ngam fiyde e kippu ngenndiijo rewɓe Gine Ekuwator.Chinasa waɗii kawgel fuku winndere 2011, ɗo o woni fuɗɗorde kawgel ngel o fooli Ostarali 3-2.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710112548/https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=265822/index.html|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=265822/index.html|title=FIFA Player Statistics: CHINASA|publisher=FIFA.com|archive-date=10 July 2011|accessdate=29 September 2018}}</ref>
Caggal kawgel fuku winndere ngel, Chinasa siifondirii e Unia Racibórz, kaɓantooɗo kawgel ngel. O waɗii gool gootol e kippu nguu e kawgel ngel ɓe mbaɗi e Pallokerho-35 e hitaande 2011-12.<ref>[http://es.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250031538/profile/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827102854/http://es.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250031538/profile/index.html|date=27 August 2017}} [[UEFA]]</ref>
Ñalnde 28 lewru nduu hitaande 2006, Chinasa waɗii gool gadanol e nder daartol Gine Ekuwator e kawgel rewɓe Afrik.<ref>[https://web.archive.org/web/20080618010338/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=521/edition=247808/matches/match=55512/report.html] [[FIFA]]</ref> O wonti kadi Kapiteen Afrik e kawgel baɗnoongel e hitaande 2008 e 2012.
== Teddungal ==
'''Uniya Rasiborz'''
Ekstraliga: 2011-12,<ref>{{cite web|title=Unia Racibórz zdobyła mistrzostwo Polski, Chinasa królową strzelczyń!|url=https://sport.nowiny.pl/sport/83694-unia-raciborz-zdobyla-mistrzostwo-polski-chinasa-krolowa-strzelczyn.html|website=sport.nowiny.pl|access-date=21 November 2024|language=pl|date=3 June 2012}}</ref> 2012-13 <ref>{{cite web|title=Ekstraliga kobiet 2012/2013|url=http://www.90minut.pl/liga/0/liga6306.html|website=90minut.pl|access-date=23 November 2024|language=pl}}</ref>.
Kop Poloñ: 2011-12<ref>{{cite web|title=Unia Racibórz zdobyła Puchar Polski kobiet|url=http://www.90minut.pl/news/190/news1901636.html|website=90minut.pl|access-date=21 November 2024|language=pl|date=6 June 2012}}</ref>
'''Estrellas de E'Waiso Ipola'''
Liga ngenndiijo fuku koyɗe rewɓe: 2018
'''Gine Ekuwatoor'''
Kawgel rewɓe Afrik: 2008, 2012
'''Goodo'''
Ko ɓuri heewde e kawgel Ekstraliga : 2011-12, <ref>{{cite web|title=Strzelcy|url=http://www.90minut.pl/strzelcy.php?id=5675|website=90minut.pl|access-date=23 November 2024|language=pl}}</ref> 2012-13.
Ko ɓuri heewde e kawgel Poloñ: 2012-13<ref>{{cite web|title=Strzelcy|url=http://www.90minut.pl/strzelcy.php?id=6306|website=90minut.pl|access-date=23 November 2024|language=pl}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
9pn5hv5h8fzrbr83ep6e2dd1zy0dqr7
Rita Chikwelu
0
7796
190698
99431
2026-10-04T09:53:24Z
Adam644
9917
190698
wikitext
text/x-wiki
'''Rita Chikwelu''' (yankeeɓe 6 Maars 1988) ko jokkondirɗo ɓaleere leydi Nijeriya, o jogiiɗo e dow laabi e nder laabi Al Shabab e nder leydi ndii. O waɗi ko o waɗi ngam suwedɓe Umeå IK e Kristianstads DFF. O waɗi gollal ngam ɓalli Spanish Madrid CFF e Levante Las Planas.
[[Category:Stub]]
mnmto54wkrezonmpt1y1qlrhl0potvh
190699
190698
2026-10-04T09:56:05Z
Adam644
9917
190699
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rita Chikwelu''' (yankeeɓe 6 Maars 1988) ko jokkondirɗo ɓaleere leydi Nijeriya, o jogiiɗo e dow laabi e nder laabi Al Shabab e nder leydi ndii. O waɗi ko o waɗi ngam suwedɓe Umeå IK e Kristianstads DFF. O waɗi gollal ngam ɓalli Spanish Madrid CFF e Levante Las Planas.
== Golle kippu ==
Tuggi 2006 haa 2009, Chikwelu ina fijira to Finlande e nder fedde wiyeteende FC United. Ko kanko woni ɓurɗo waawde golloraade golle e nder fedde rewɓe Finlande wiyeteende Naisten Liiga, e hitaande 2009, o waɗii golle 22.[6]
Chikwelu waɗii duuɓi jeeɗiɗi e Umeå IK tuggi 2010 haa 2016 kono o yalti caggal nde fedde nde yalti, o naati e Kristianstads DFF e dow nanondiral duuɓi ɗiɗi.[7] Caggal ɗuum o arti e CFF Madrid e Levante Las Planas to Espaañ. E lewru ut 2023, o siifondiri e fedde Sawudit wiyeteende Al Shabab.[8][9]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Chikwelu tawtoraama kawgel fuku winndere FIFA U-20 tuggi 2004 haa 2008, o waɗii kawgel ngel e hitaande 2007 e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe.[10] O woniino tergal e fedde Olimpiyankoore Najeriya tawtoraande Olimpiyankooɓe 2008 to Siin, kadi o jeyaa ko e fedde Najeriya e nder kawgel fuku winndere 2011 FIFA rewɓe.[11]
== Teddungal ==
Jaaliiɗo kawgel rewɓe Afrik: 2016, 2018
E hitaande 2024, o teddinaama e dokkal ngal wuro makko rokki mo, ngal rokki mo kaalis keewɗo e fedde makko, hono Rita Chikwelu Football Academy.[12]
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
hq0mtp7rp25vpg0r9uzcpj3i31mmxzg
190700
190699
2026-10-04T09:58:59Z
Adam644
9917
190700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rita Chikwelu''' (yankeeɓe 6 Maars 1988) ko jokkondirɗo ɓaleere leydi Nijeriya, o jogiiɗo e dow laabi e nder laabi Al Shabab e nder leydi ndii<ref>{{Cite news|last=Femi|first=Emmanuel|title=I Was Fortunate To Play Alongside Nkwocha, Dede, Chikwelu – Oshoala|url=https://leadership.ng/i-was-fortunate-to-play-alongside-nkwocha-dede-chikwelu-oshoala/|access-date=2026-03-09|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rita Chikwelu Stats - Goals, Shots, Passes {{!}} RedScores|url=https://redscores.com/player/rita-chikwelu/333309#transfers|access-date=2026-03-09|website=redscores.com}}</ref>. O waɗi ko o waɗi ngam suwedɓe Umeå IK e Kristianstads DFF<ref>{{cite web|publisher=Umeå IK|title=Rita Chikwelu profile|url=http://www.umeaik.se/truppen/rita-chikwelu/|access-date=22 February 2013}}</ref>. O waɗi gollal ngam ɓalli Spanish Madrid CFF e Levante Las Planas.<ref>{{Cite web|title=Rita Chikwelu Biography|url=https://www.espn.com/soccer/player/bio/_/id/108946/rita-chikwelu|access-date=2026-03-07|website=ESPN|language=en}}</ref>
== Golle kippu ==
Tuggi 2006 haa 2009, Chikwelu ina fijira to Finlande e nder fedde wiyeteende FC United. Ko kanko woni ɓurɗo waawde golloraade golle e nder fedde rewɓe Finlande wiyeteende Naisten Liiga, e hitaande 2009, o waɗii golle 22.<ref>{{cite web|publisher=Finnish Football Association|title=Naisten Liiga scorers 2006–2011|url=http://www.palloliitto.fi/naistenliiga/info/maalintekijat-2006-11|access-date=22 February 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206030410/http://www.palloliitto.fi/naistenliiga/info/maalintekijat-2006-11|archive-date=6 February 2013}}</ref>Chikwelu waɗii duuɓi jeeɗiɗi e Umeå IK tuggi 2010 haa 2016 kono o yalti caggal nde fedde nde yalti, o naati e Kristianstads DFF e dow nanondiral duuɓi ɗiɗi.<ref>{{cite news|last1=Fredriksson|first1=Emelie|title=Rita Chikwelu klar för Kristianstads DFF|url=http://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/sverige/damallsvenskan/article23993331.ab|access-date=30 December 2016|publisher=Aftonbladet|date=26 November 2016|language=sv}}</ref> Caggal ɗuum o arti e CFF Madrid e Levante Las Planas to Espaañ. E lewru ut 2023, o siifondiri e fedde Sawudit wiyeteende Al Shabab.<ref>{{Cite news|url=https://dailypost.ng/2023/08/24/transfer-super-falcons-midfielder-completes-al-shabab-transfer/|location=Lagos, Nigeria|title=Transfer: Super Falcons midfielder completes Al Shabab transfer|date=24 August 2023|newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]}}</ref><ref>{{Cite news|last=Oyebola|first=Mike|date=2023-08-25|title=Saudi League: Chikwelu grabs brace at Al Shabab debut|url=https://dailypost.ng/2023/08/25/saudi-league-chikwelu-grabs-brace-at-al-shabab-debut/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-03-09|newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Chikwelu tawtoraama kawgel fuku winndere FIFA U-20 tuggi 2004 haa 2008, o waɗii kawgel ngel e hitaande 2007 e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe.<ref>{{Cite web|last=Football|first=Nigeria|date=2023-08-24|title=Rita Chikwelu becomes first Nigeria woman to join Saudi Arabia from Europe - Nigeria Football|url=https://nigeriafootball.ng/rita-chikwelu-becomes-first-nigeria-woman-to-join-saudi-arabia-from-europe/|access-date=2026-03-07|language=en-US}}</ref> O woniino tergal e fedde Olimpiyankoore Najeriya tawtoraande Olimpiyankooɓe 2008 to Siin, kadi o jeyaa ko e fedde Najeriya e nder kawgel fuku winndere 2011 FIFA rewɓe.<ref>{{cite Sports-Reference|title=Rita Chikwelu|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ch/rita-chikwelu-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418065126/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ch/rita-chikwelu-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|access-date=14 October 2009}}</ref>
== Teddungal ==
Jaaliiɗo kawgel rewɓe Afrik: 2016, 2018
E hitaande 2024, o teddinaama e dokkal ngal wuro makko rokki mo, ngal rokki mo kaalis keewɗo e fedde makko, hono Rita Chikwelu Football Academy.<ref>{{Cite web|last=Onyeka|date=2024-06-06|title=Anambra Community Honours Super Falcon Star, Rita Chikwelu|url=https://anambrapeople.com.ng/2024/06/06/anambra-community-honours-super-falcon-star-rita-chikwelu/|access-date=2026-03-07|website=Anambra people magazine|language=en-US}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
0e7qbxdj00n3urm8du936oi2mbiz45k
Ann Chiejine
0
7797
190691
93250
2026-10-04T09:37:48Z
Adam644
9917
190691
wikitext
text/x-wiki
'''Ann Agumanu-Chiejine''' (anndiraa 2 feebari 1974) ko goolaaɗo lesdi Naijeriya mo o jogii ngam lesdi lesdi Naijeriya nder FIFA 1991 FIFA Women's World Cup e 2000 Summer Olympics. O ɗon jeyaaɗo mooftaako forugo nder ɓalli rewɓe lesdi Naijeriya U17.
[[Category:Stub]]
ak75qx7xy09kd02ah630jb3z3dxv0r2
190692
190691
2026-10-04T09:39:43Z
Adam644
9917
190692
wikitext
text/x-wiki
'''Ann Agumanu-Chiejine''' (anndiraa 2 feebari 1974) ko goolaaɗo lesdi Naijeriya mo o jogii ngam lesdi lesdi Naijeriya nder FIFA 1991 FIFA Women's World Cup e 2000 Summer Olympics. O ɗon jeyaaɗo mooftaako forugo nder ɓalli rewɓe lesdi Naijeriya U17.
== Teddungal ==
'''Naajeeriya'''
'''Pijirlooji'''
Kaɓirɗe Afrik rewɓe (4) : 1998, 2000, 2002, 2004
Balloowo Coftal ɓalli
Jaaliiɗo kawgel rewɓe Afrik: 2016
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
"Kawgel FIFA - Fulɓe e Coftal ɓalli - Ann CHIEJINE". FIFA.com. Arsiif gila e asli ñalnde 12 suwee 2015.
"Kop aduna rewɓe U-21: Coach Nkiyu inniri 25 ngam Naajeeriya". Wakkatiiji Premium. 22 feebariyee 2014. Ann Chiejine
== Jokkondire yaajɗe ==
Ann CHIEJINE – Winndannde kawgel FIFA (arsiif)
Anna Chiejine to Olimpiyaaji.com
Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Anna Chiijine". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. Arsiif gila e asli ñalnde 18 abriil 2020.
[[Category:Stub]]
0trh4s7ff0b6zzecem06aqk1rso2hnx
190694
190692
2026-10-04T09:41:54Z
Adam644
9917
190694
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ann Agumanu-Chiejine''' (anndiraa 2 feebari 1974) ko goolaaɗo lesdi Naijeriya mo o jogii ngam lesdi lesdi Naijeriya nder FIFA 1991 FIFA Women's World Cup e 2000 Summer Olympics<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=182/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150912122434/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=182/index.html|url-status=dead|archive-date=12 September 2015|title=FIFA Tournaments - Players & Coaches - Ann CHIEJINE|website=FIFA.com}}</ref>. O ɗon jeyaaɗo mooftaako forugo nder ɓalli rewɓe lesdi Naijeriya U17.<ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/sports/155605-women-u-21-world-cup-coach-nkiyu-names-25-nigeria.html|title=Women U-21 World Cup: Coach Nkiyu names 25 for Nigeria|date=22 February 2014|newspaper=[[Premium Times]]|quote=Ann Chiejine}}</ref>
== Teddungal ==
'''Naajeeriya'''
'''Pijirlooji'''
Kaɓirɗe Afrik rewɓe (4) : 1998, 2000, 2002, 2004
Balloowo Coftal ɓalli
Jaaliiɗo kawgel rewɓe Afrik: 2016
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Ann CHIEJINE – Winndannde kawgel FIFA (arsiif)
Anna Chiejine to Olimpiyaaji.com
Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Anna Chiijine". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. Arsiif gila e asli ñalnde 18 abriil 2020.
[[Category:Stub]]
gaozhpxr9ol4ff86wljjti3rc4wh5s8
Ifeanyi Chiejine
0
7798
190695
95983
2026-10-04T09:46:31Z
Adam644
9917
190695
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ifeanyichukwu Stephanie Chiejine''' (17 lewru Mbooy 1983 – 21 lewru Ut 2019) ko fukuyanke Najeriyaajo, fijoowo e nder fedde rewɓe ngenndiire. O cakkitii fiyde e SSVSM-Kairat Almaty e nder kawgel Kasakstan.[2] O fiyiino kadi e FC Indiana to Amerik, KMF Kuopio e PK-35 Vantaa to Finlande e Zvezda Perm to Riisi.[3]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O wonnoo ko mawɗo hakkunde leyɗeele, o tawtoraama e hitaande 1999 ɗo o joginoo limre debbo ɓurɗo famɗude e fuku koyɗe ngam ƴellitde kawgel fuku winndere haa 2023, 2003 e 2007 e kawgel fuku winndere 2000, o tawtoraama eɓɓooje nay kawgel rewɓe CAF (2002 ,204,2002 , heɓde heen tati (2002, 2004, 2006), e Olimpiyaade 2008. Haa hitaande 2007, o waɗii go'o 15 nder fijirde 61 ngam lesdi Naajeeriya.[4]
== Wade ==
O sankii ko ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2019 caggal rafi seeɗa.[5]
== Ƴeew kadi ==
Casey Phair - Wontii ɓiɗɗo gorko ɓurɗo famɗude e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe e hitaande 2023, diisnondiral ngal Chiejine joginoo haa ndeen
== Tuugnorgal ==
[[Category:Stub]]
lrjpcdky8rmpu36pcrpoxjg7yai3g98
190696
190695
2026-10-04T09:49:15Z
Adam644
9917
190696
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ifeanyichukwu Stephanie Chiejine''' (17 lewru Mbooy 1983 – 21 lewru Ut 2019) ko fukuyanke Najeriyaajo, fijoowo e nder fedde rewɓe ngenndiire. O cakkitii fiyde e SSVSM-Kairat Almaty e nder kawgel Kasakstan.<ref>[http://es.women.soccerway.com/players/ifeanyi-chiejine/19452/ Profile] in soccerway.com</ref> O fiyiino kadi e FC Indiana to Amerik, KMF Kuopio e PK-35 Vantaa to Finlande e Zvezda Perm to Riisi.[3]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O wonnoo ko mawɗo hakkunde leyɗeele, o tawtoraama e hitaande 1999 ɗo o joginoo limre debbo ɓurɗo famɗude e fuku koyɗe ngam ƴellitde kawgel fuku winndere haa 2023, 2003 e 2007 e kawgel fuku winndere 2000, o tawtoraama eɓɓooje nay kawgel rewɓe CAF (2002 ,204,2002 , heɓde heen tati (2002, 2004, 2006), e Olimpiyaade 2008. Haa hitaande 2007, o waɗii go'o 15 nder fijirde 61 ngam lesdi Naajeeriya.[4]
== Wade ==
O sankii ko ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2019 caggal rafi seeɗa.[5]
== Ƴeew kadi ==
Casey Phair - Wontii ɓiɗɗo gorko ɓurɗo famɗude e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe e hitaande 2023, diisnondiral ngal Chiejine joginoo haa ndeen
== Tuugnorgal ==
[[Category:Stub]]
s26fqdpfzictt0uyc5cjjpstun96wca
190697
190696
2026-10-04T09:49:48Z
Adam644
9917
190697
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ifeanyichukwu Stephanie Chiejine''' (17 lewru Mbooy 1983 – 21 lewru Ut 2019) ko fukuyanke Najeriyaajo, fijoowo e nder fedde rewɓe ngenndiire. O cakkitii fiyde e SSVSM-Kairat Almaty e nder kawgel Kasakstan.<ref>[http://es.women.soccerway.com/players/ifeanyi-chiejine/19452/ Profile] in soccerway.com</ref> O fiyiino kadi e FC Indiana to Amerik, KMF Kuopio e PK-35 Vantaa to Finlande e Zvezda Perm to Riisi.
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O wonnoo ko mawɗo hakkunde leyɗeele, o tawtoraama e hitaande 1999 ɗo o joginoo limre debbo ɓurɗo famɗude e fuku koyɗe ngam ƴellitde kawgel fuku winndere haa 2023, 2003 e 2007 e kawgel fuku winndere 2000, o tawtoraama eɓɓooje nay kawgel rewɓe CAF (2002 ,204,2002 , heɓde heen tati (2002, 2004, 2006), e Olimpiyaade 2008. Haa hitaande 2007, o waɗii go'o 15 nder fijirde 61 ngam lesdi Naajeeriya.Wade
O sankii ko ñalnde 21 lewru bowte hitaande 2019 caggal rafi seeɗa.Ƴeew kadi
Casey Phair - Wontii ɓiɗɗo gorko ɓurɗo famɗude e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe e hitaande 2023, diisnondiral ngal Chiejine joginoo haa ndeen
== Tuugnorgal ==
[[Category:Stub]]
9efqr9q92jklypalk3mzywkqmvtq9pi
Halimatu Ayinde
0
7822
190648
95687
2026-10-03T18:07:04Z
Adam644
9917
190648
wikitext
text/x-wiki
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (o daayaama nyannde 16 lewru May hitaande ndunngu alif 1995) lesdi [[Naajeeriya]] frofesojo fijoowo fijirde kosɗe [[footballer]] e nder asmidfielder FC Rosengård e Naajeeriya taa nder ɓawarde rewɓe ɓe kawtal ngal national o fijitoowo fijirde woonde e nder fijirde ɗe heernare lesdi New York Flash e United States, Delta Queens ɗon howterde nder Naajeeriya e Eskilstuna United haa too howterde kowɗe fijooji e lesdi [[Sweden]].
== Golle kippu ==
Ayinde siifondirii e kippu Ameriknaajo biyeteeɗo Flash hirnaange New York ñalnde 15 lewru juko hitaande 2015 ummoraade e kippu leydi Najeriya biyeteeɗo Delta Queens.[3] O waɗii yeewtere makko adannde e fuɗɗoode e nder 1-0 e Houston Dash ; o lomtinaama e hojomaaji 79.[4] Caggal nde o waɗii sahaa gooto e kippu nguu, e nder oon sahaa o waɗii kawgel jeenay, tawi heen joy ko e doggol fuɗɗorde, o yaltinaa ñalnde 12 mee 2016.[3] O jaɓiino wonde o ŋakki golle e sahaa makko gadano e Flash, kono o miijii wonde o ɓeydiima moƴƴude e sahaa 2016, o waɗii golle e kippu A mo duɗal jaaɓi haaɗtirde Vermont ƴetti. E oon sahaa ɗum toɗɗii suɓagol makko e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya, tawi Ayinde suɓaaka e nder kawgel fuku koyɗe Senegaal.[5]
O naati e FC Minsk e nder Ligue 1 Bielorusi e darorɗe hitaande ndee,[6] o waɗii yeewtere makko adannde e 3-0 e Bobruichanka Bobruisk ñalnde 2 suwee. O jeyaa ko e tato Minsk ƴaañooɓe e kawgel ngel, o yahi haa o feeñi e kippu nguu e kawgel maɓɓe UEFA Women's Champions League.[7] Formaasiyoŋ makko jokki e pijirlooji makko gadani, o waɗi gool gootol e nder pottital makko e Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev e pottital makko tataɓal e Minsk.[8]
==Himmoɓe==
[[Category:Stub]]
da2dv3ysu1ifrlxkmxp7lrw746dublh
190651
190648
2026-10-03T18:08:49Z
Adam644
9917
190651
wikitext
text/x-wiki
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (o daayaama nyannde 16 lewru May hitaande ndunngu alif 1995) lesdi [[Naajeeriya]] frofesojo fijoowo fijirde kosɗe [[footballer]] e nder asmidfielder FC Rosengård e Naajeeriya taa nder ɓawarde rewɓe ɓe kawtal ngal national o fijitoowo fijirde woonde e nder fijirde ɗe heernare lesdi New York Flash e United States, Delta Queens ɗon howterde nder Naajeeriya e Eskilstuna United haa too howterde kowɗe fijooji e lesdi [[Sweden]].
== Golle kippu ==
Ayinde siifondirii e kippu Ameriknaajo biyeteeɗo Flash hirnaange New York ñalnde 15 lewru juko hitaande 2015 ummoraade e kippu leydi Najeriya biyeteeɗo Delta Queens.[3] O waɗii yeewtere makko adannde e fuɗɗoode e nder 1-0 e Houston Dash ; o lomtinaama e hojomaaji 79.[4] Caggal nde o waɗii sahaa gooto e kippu nguu, e nder oon sahaa o waɗii kawgel jeenay, tawi heen joy ko e doggol fuɗɗorde, o yaltinaa ñalnde 12 mee 2016.[3] O jaɓiino wonde o ŋakki golle e sahaa makko gadano e Flash, kono o miijii wonde o ɓeydiima moƴƴude e sahaa 2016, o waɗii golle e kippu A mo duɗal jaaɓi haaɗtirde Vermont ƴetti. E oon sahaa ɗum toɗɗii suɓagol makko e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya, tawi Ayinde suɓaaka e nder kawgel fuku koyɗe Senegaal.[5]
O naati e FC Minsk e nder Ligue 1 Bielorusi e darorɗe hitaande ndee,[6] o waɗii yeewtere makko adannde e 3-0 e Bobruichanka Bobruisk ñalnde 2 suwee. O jeyaa ko e tato Minsk ƴaañooɓe e kawgel ngel, o yahi haa o feeñi e kippu nguu e kawgel maɓɓe UEFA Women's Champions League.[7] Formaasiyoŋ makko jokki e pijirlooji makko gadani, o waɗi gool gootol e nder pottital makko e Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev e pottital makko tataɓal e Minsk.[8]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O jeyaa ko e kippu leydi Najeriya e kawgel fuku winndere 2015 FIFA e kawgel ngel heɓi nafoore e kawgel rewɓe Afrik 2014.[9]
Ñalnde 16 lewru nduu hitaande 2023, o naatnaa e doggol 23 fiyooɓe leydi Najeriya ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2023.[10]
== Teddungal ==
FC Rosengard
Damalsvenskan: 2021, 2022, 2024.
Koppi Svenska: 2021-22
BK Haken
Kop Orop rewɓe UEFA: 2025-26[13]
Naajeeriya
Kop Afrik rewɓe : 2014, 2016, 2024[14]
Kop aduna rewɓe U-20 : ɗiɗmo 2014
Yamirooje
Ofisee Ordo Niiseer
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
0y93pueoppki2vp6hgifg7mg698ktlt
190652
190651
2026-10-03T18:09:15Z
Adam644
9917
190652
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (o daayaama nyannde 16 lewru May hitaande ndunngu alif 1995) lesdi [[Naajeeriya]] frofesojo fijoowo fijirde kosɗe [[footballer]] e nder asmidfielder FC Rosengård e Naajeeriya taa nder ɓawarde rewɓe ɓe kawtal ngal national o fijitoowo fijirde woonde e nder fijirde ɗe heernare lesdi New York Flash e United States, Delta Queens ɗon howterde nder Naajeeriya e Eskilstuna United haa too howterde kowɗe fijooji e lesdi [[Sweden]].
== Golle kippu ==
Ayinde siifondirii e kippu Ameriknaajo biyeteeɗo Flash hirnaange New York ñalnde 15 lewru juko hitaande 2015 ummoraade e kippu leydi Najeriya biyeteeɗo Delta Queens.[3] O waɗii yeewtere makko adannde e fuɗɗoode e nder 1-0 e Houston Dash ; o lomtinaama e hojomaaji 79.[4] Caggal nde o waɗii sahaa gooto e kippu nguu, e nder oon sahaa o waɗii kawgel jeenay, tawi heen joy ko e doggol fuɗɗorde, o yaltinaa ñalnde 12 mee 2016.[3] O jaɓiino wonde o ŋakki golle e sahaa makko gadano e Flash, kono o miijii wonde o ɓeydiima moƴƴude e sahaa 2016, o waɗii golle e kippu A mo duɗal jaaɓi haaɗtirde Vermont ƴetti. E oon sahaa ɗum toɗɗii suɓagol makko e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya, tawi Ayinde suɓaaka e nder kawgel fuku koyɗe Senegaal.[5]
O naati e FC Minsk e nder Ligue 1 Bielorusi e darorɗe hitaande ndee,[6] o waɗii yeewtere makko adannde e 3-0 e Bobruichanka Bobruisk ñalnde 2 suwee. O jeyaa ko e tato Minsk ƴaañooɓe e kawgel ngel, o yahi haa o feeñi e kippu nguu e kawgel maɓɓe UEFA Women's Champions League.[7] Formaasiyoŋ makko jokki e pijirlooji makko gadani, o waɗi gool gootol e nder pottital makko e Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev e pottital makko tataɓal e Minsk.[8]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O jeyaa ko e kippu leydi Najeriya e kawgel fuku winndere 2015 FIFA e kawgel ngel heɓi nafoore e kawgel rewɓe Afrik 2014.[9]
Ñalnde 16 lewru nduu hitaande 2023, o naatnaa e doggol 23 fiyooɓe leydi Najeriya ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2023.[10]
== Teddungal ==
FC Rosengard
Damalsvenskan: 2021, 2022, 2024.
Koppi Svenska: 2021-22
BK Haken
Kop Orop rewɓe UEFA: 2025-26[13]
Naajeeriya
Kop Afrik rewɓe : 2014, 2016, 2024[14]
Kop aduna rewɓe U-20 : ɗiɗmo 2014
Yamirooje
Ofisee Ordo Niiseer
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
1vcln9nptl86zdlw00ulisgrzq9sbsi
190661
190652
2026-10-03T20:34:26Z
MOIBARDE
10068
Add links and references
190661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (o daayaama nyannde 16 lewru May hitaande ndunngu alif 1995) lesdi [[Naajeeriya]] frofesojo fijoowo fijirde kosɗe [[footballer]] e nder asmidfielder FC Rosengård e Naajeeriya taa nder ɓawarde rewɓe ɓe kawtal ngal national o fijitoowo fijirde woonde e nder fijirde ɗe heernare lesdi New York Flash e ''United States'', Delta Queens ɗon howterde nder Naajeeriya e Eskilstuna United haa too howterde kowɗe fijooji e lesdi [[Sweden]].<ref>{{Cite web|last=Sport|first=S. V. T.|date=2022-08-25|title=Fotboll: Halimatu Ayinde lämnar Eskilstuna – klar för Rosengård|url=https://www.svt.se/sport/fotboll/halimatu-ayinde-lamnar-eskilstuna-klar-for-rosengard|access-date=2022-10-24|website=SVT Sport|language=sv}}</ref>
== Golle kippu ==
Ayinde siifondirii e kippu [[Amerik|Ameriknaajo]] biyeteeɗo Flash hirnaange New York ñalnde 15 lewru juko hitaande 2015 ummoraade e kippu leydi Najeriya biyeteeɗo Delta Queens.<ref name="waived">{{cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|access-date=11 November 2016|archive-date=17 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|url-status=dead}}</ref> O waɗii yeewtere makko adannde e fuɗɗoode e nder 1-0 e Houston Dash ; o lomtinaama e hojomaaji 79.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde Debuts for New York Flash|url=http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|publisher=African Football|access-date=11 November 2016|date=28 July 2015|archive-date=12 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112015500/http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|url-status=dead}}</ref> Caggal nde o waɗii sahaa gooto e kippu nguu, e nder oon sahaa o waɗii kawgel jeenay, tawi heen joy ko e doggol fuɗɗorde, o yaltinaa ñalnde 12 mee 2016.<ref name="waived2">{{cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|access-date=11 November 2016|archive-date=17 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|url-status=dead}}</ref> O jaɓiino wonde o ŋakki golle e sahaa makko gadano e Flash, kono o miijii wonde o ɓeydiima moƴƴude e sahaa 2016, o waɗii golle e kippu A mo duɗal jaaɓi haaɗtirde Vermont ƴetti. E oon sahaa ɗum toɗɗii suɓagol makko e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya, tawi Ayinde suɓaaka e nder kawgel fuku koyɗe [[Senegaal]].<ref>{{cite news|title=Super Falcons will crush Senegal, says Halimatu Ayinde|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/super-falcons-crush-senegal-says-110400239.html|access-date=11 November 2016|work=Yahoo! News|date=7 April 2016}}</ref>
O naati e FC Minsk e nder Ligue 1 Bielorusi e darorɗe hitaande ndee,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/history/clubs/2603514--minsk/|title=2016–17 ZFK Minsk squad|work=[[UEFA]]|access-date=15 October 2016}}</ref> o waɗii yeewtere makko adannde e 3-0 e Bobruichanka Bobruisk ñalnde 2 suwee. O jeyaa ko e tato Minsk ƴaañooɓe e kawgel ngel, o yahi haa o feeñi e kippu nguu e kawgel maɓɓe UEFA Women's Champions League.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde makes goalscoring debut in Minsk victory|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4110/nigerians-abroad/2016/09/04/27142412/halimatu-ayinde-makes-goal-scoring-debut-in-minsk-victory|publisher=Goal.com|access-date=11 November 2016|date=4 September 2016}}</ref> Formaasiyoŋ makko jokki e pijirlooji makko gadani, o waɗi gool gootol e nder pottital makko e Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev e pottital makko tataɓal e Minsk.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde's strike inspires Minsk away victory|url=http://www.goal.com/brasilglobaltour/en-ng/news/4065/africa/2016/09/25/27856402/halimatu-ayindes-strike-inspires-minsk-away-victory|publisher=Goal.com|access-date=11 November 2016|date=25 September 2016}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O jeyaa ko e kippu leydi Najeriya e kawgel fuku winndere 2015 FIFA e kawgel ngel heɓi nafoore e kawgel rewɓe Afrik 2014.<ref>{{cite news|last1=Okeleji|first1=Oluwashina|title=Perpetua Nkwocha aims to end Nigeria career on a high|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32913879|access-date=11 November 2016|work=BBC Sport|date=28 May 2015}}</ref>
Ñalnde 16 lewru nduu hitaande 2023, o naatnaa e doggol 23 fiyooɓe leydi Najeriya ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2023.<ref>{{Cite web|author1=Ryan Dabbs|date=2023-06-14|title=Nigeria Women's World Cup 2023 squad: most recent call ups|url=https://www.fourfourtwo.com/features/nigeria-women-world-cup-2023-squad-team-roster-players|access-date=2023-06-20|website=fourfourtwo.com|language=en}}</ref>
== Teddungal ==
'''FC Rosengard'''
Damalsvenskan: 2021, 2022,<ref>{{cite web|url=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/serier/2024/10/fc-rosengard-svensk-mastare/|work=svenskfotboll.se|publisher=Swedish Football Association|access-date=13 November 2024|title=FC Rosengård svenska mästare 2024|date=4 October 2024|trans-title=FC Rosengård Swedish champions 2024|language=sv}}</ref> 2024.<ref>{{Cite web|title=Rosengård är svenska mästare. Detta sedan Linköping på måndagen spelat oavgjort.|url=https://www.expressen.se/sport/fotboll/damallsvenskan/rosengard-svenska-mastare-efter-linkopings-poangtapp/|access-date=2022-10-24|website=www.expressen.se|date=24 October 2022|language=sv}}</ref>
Koppi Svenska: 2021-22
'''BK Haken'''
Kop Orop rewɓe UEFA: 2025-26<ref name="UE26">{{cite news|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/Rj1ddx/hacken-vann-europa-cup-efter-finalseger-mot-hammarby|title=Schröders hattrick fixade historisk titel|last1=Johansson|first1=Anton|last2=Lundgren|first2=Henrik|last3=Pinheiro Diamant|first3=Jonatan|date=2026-05-01|newspaper=[[Aftonbladet]]|language=sv|access-date=2026-05-01}}</ref>
Naajeeriya
Kop Afrik rewɓe : 2014, 2016, 2024<ref name="NGA2">{{cite web|title=Nigeria produce stunning comeback to beat Morocco and win 10th WAFCON title|url=https://www.cafonline.com/caf-womens-africa-cup-of-nations/news/nigeria-produce-stunning-comeback-to-beat-morocco-and-win-10th-wafcon-title/|access-date=2 May 2026|publisher=CAF}}</ref>
Kop aduna rewɓe U-20 : ɗiɗmo 2014
Yamirooje
Ofisee Ordo Niiseer
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
5f99zlu3ecgd7o0vgaic8hvdhtuclah
190662
190661
2026-10-03T20:37:38Z
MOIBARDE
10068
Add a category
190662
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (o daayaama nyannde 16 lewru May hitaande ndunngu alif 1995) lesdi [[Naajeeriya]] frofesojo fijoowo fijirde kosɗe [[footballer]] e nder asmidfielder FC Rosengård e Naajeeriya taa nder ɓawarde rewɓe ɓe kawtal ngal national o fijitoowo fijirde woonde e nder fijirde ɗe heernare lesdi New York Flash e ''United States'', Delta Queens ɗon howterde nder Naajeeriya e Eskilstuna United haa too howterde kowɗe fijooji e lesdi [[Sweden]].<ref>{{Cite web|last=Sport|first=S. V. T.|date=2022-08-25|title=Fotboll: Halimatu Ayinde lämnar Eskilstuna – klar för Rosengård|url=https://www.svt.se/sport/fotboll/halimatu-ayinde-lamnar-eskilstuna-klar-for-rosengard|access-date=2022-10-24|website=SVT Sport|language=sv}}</ref>
== Golle kippu ==
Ayinde siifondirii e kippu [[Amerik|Ameriknaajo]] biyeteeɗo Flash hirnaange New York ñalnde 15 lewru juko hitaande 2015 ummoraade e kippu leydi Najeriya biyeteeɗo Delta Queens.<ref name="waived">{{cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|access-date=11 November 2016|archive-date=17 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|url-status=dead}}</ref> O waɗii yeewtere makko adannde e fuɗɗoode e nder 1-0 e Houston Dash ; o lomtinaama e hojomaaji 79.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde Debuts for New York Flash|url=http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|publisher=African Football|access-date=11 November 2016|date=28 July 2015|archive-date=12 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112015500/http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|url-status=dead}}</ref> Caggal nde o waɗii sahaa gooto e kippu nguu, e nder oon sahaa o waɗii kawgel jeenay, tawi heen joy ko e doggol fuɗɗorde, o yaltinaa ñalnde 12 mee 2016.<ref name="waived2">{{cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|access-date=11 November 2016|archive-date=17 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|url-status=dead}}</ref> O jaɓiino wonde o ŋakki golle e sahaa makko gadano e Flash, kono o miijii wonde o ɓeydiima moƴƴude e sahaa 2016, o waɗii golle e kippu A mo duɗal jaaɓi haaɗtirde Vermont ƴetti. E oon sahaa ɗum toɗɗii suɓagol makko e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya, tawi Ayinde suɓaaka e nder kawgel fuku koyɗe [[Senegaal]].<ref>{{cite news|title=Super Falcons will crush Senegal, says Halimatu Ayinde|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/super-falcons-crush-senegal-says-110400239.html|access-date=11 November 2016|work=Yahoo! News|date=7 April 2016}}</ref>
O naati e FC Minsk e nder Ligue 1 Bielorusi e darorɗe hitaande ndee,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/history/clubs/2603514--minsk/|title=2016–17 ZFK Minsk squad|work=[[UEFA]]|access-date=15 October 2016}}</ref> o waɗii yeewtere makko adannde e 3-0 e Bobruichanka Bobruisk ñalnde 2 suwee. O jeyaa ko e tato Minsk ƴaañooɓe e kawgel ngel, o yahi haa o feeñi e kippu nguu e kawgel maɓɓe UEFA Women's Champions League.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde makes goalscoring debut in Minsk victory|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4110/nigerians-abroad/2016/09/04/27142412/halimatu-ayinde-makes-goal-scoring-debut-in-minsk-victory|publisher=Goal.com|access-date=11 November 2016|date=4 September 2016}}</ref> Formaasiyoŋ makko jokki e pijirlooji makko gadani, o waɗi gool gootol e nder pottital makko e Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev e pottital makko tataɓal e Minsk.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde's strike inspires Minsk away victory|url=http://www.goal.com/brasilglobaltour/en-ng/news/4065/africa/2016/09/25/27856402/halimatu-ayindes-strike-inspires-minsk-away-victory|publisher=Goal.com|access-date=11 November 2016|date=25 September 2016}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O jeyaa ko e kippu leydi Najeriya e kawgel fuku winndere 2015 FIFA e kawgel ngel heɓi nafoore e kawgel rewɓe Afrik 2014.<ref>{{cite news|last1=Okeleji|first1=Oluwashina|title=Perpetua Nkwocha aims to end Nigeria career on a high|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32913879|access-date=11 November 2016|work=BBC Sport|date=28 May 2015}}</ref>
Ñalnde 16 lewru nduu hitaande 2023, o naatnaa e doggol 23 fiyooɓe leydi Najeriya ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2023.<ref>{{Cite web|author1=Ryan Dabbs|date=2023-06-14|title=Nigeria Women's World Cup 2023 squad: most recent call ups|url=https://www.fourfourtwo.com/features/nigeria-women-world-cup-2023-squad-team-roster-players|access-date=2023-06-20|website=fourfourtwo.com|language=en}}</ref>
== Teddungal ==
'''FC Rosengard'''
Damalsvenskan: 2021, 2022,<ref>{{cite web|url=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/serier/2024/10/fc-rosengard-svensk-mastare/|work=svenskfotboll.se|publisher=Swedish Football Association|access-date=13 November 2024|title=FC Rosengård svenska mästare 2024|date=4 October 2024|trans-title=FC Rosengård Swedish champions 2024|language=sv}}</ref> 2024.<ref>{{Cite web|title=Rosengård är svenska mästare. Detta sedan Linköping på måndagen spelat oavgjort.|url=https://www.expressen.se/sport/fotboll/damallsvenskan/rosengard-svenska-mastare-efter-linkopings-poangtapp/|access-date=2022-10-24|website=www.expressen.se|date=24 October 2022|language=sv}}</ref>
Koppi Svenska: 2021-22
'''BK Haken'''
Kop Orop rewɓe UEFA: 2025-26<ref name="UE26">{{cite news|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/Rj1ddx/hacken-vann-europa-cup-efter-finalseger-mot-hammarby|title=Schröders hattrick fixade historisk titel|last1=Johansson|first1=Anton|last2=Lundgren|first2=Henrik|last3=Pinheiro Diamant|first3=Jonatan|date=2026-05-01|newspaper=[[Aftonbladet]]|language=sv|access-date=2026-05-01}}</ref>
Naajeeriya
Kop Afrik rewɓe : 2014, 2016, 2024<ref name="NGA2">{{cite web|title=Nigeria produce stunning comeback to beat Morocco and win 10th WAFCON title|url=https://www.cafonline.com/caf-womens-africa-cup-of-nations/news/nigeria-produce-stunning-comeback-to-beat-morocco-and-win-10th-wafcon-title/|access-date=2 May 2026|publisher=CAF}}</ref>
Kop aduna rewɓe U-20 : ɗiɗmo 2014
Yamirooje
Ofisee Ordo Niiseer
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
[[Category:Naajeeriya]]
14zgsgwxhtlzyby23lqpzrvwci6bflg
190682
190662
2026-10-04T08:58:30Z
Adam644
9917
190682
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (o daayaama nyannde 16 lewru May hitaande ndunngu alif 1995) lesdi [[Naajeeriya]] frofesojo fijoowo fijirde kosɗe [[footballer]] e nder asmidfielder FC Rosengård e Naajeeriya taa nder ɓawarde rewɓe ɓe kawtal ngal national o fijitoowo fijirde woonde e nder fijirde ɗe heernare lesdi New York Flash e United States, Delta Queens ɗon howterde nder Naajeeriya e Eskilstuna United haa too howterde kowɗe fijooji e lesdi [[Sweden]].<ref>{{Cite web|last=Sport|first=S. V. T.|date=2022-08-25|title=Fotboll: Halimatu Ayinde lämnar Eskilstuna – klar för Rosengård|url=https://www.svt.se/sport/fotboll/halimatu-ayinde-lamnar-eskilstuna-klar-for-rosengard|access-date=2022-10-24|website=SVT Sport|language=sv}}</ref>
== Golle kippu ==
Ayinde siifondirii e kippu Ameriknaajo biyeteeɗo Flash hirnaange New York ñalnde 15 lewru juko hitaande 2015 ummoraade e kippu leydi Najeriya biyeteeɗo Delta Queens.<ref name="waived">{{cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|access-date=11 November 2016|archive-date=17 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|url-status=dead}}</ref> O waɗii yeewtere makko adannde e fuɗɗoode e nder 1-0 e Houston Dash ; o lomtinaama e hojomaaji 79.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde Debuts for New York Flash|url=http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|publisher=African Football|access-date=11 November 2016|date=28 July 2015|archive-date=12 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112015500/http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|url-status=dead}}</ref> Caggal nde o waɗii sahaa gooto e kippu nguu, e nder oon sahaa o waɗii kawgel jeenay, tawi heen joy ko e doggol fuɗɗorde, o yaltinaa ñalnde 12 mee 2016.<ref name="waived2">{{cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|access-date=11 November 2016|archive-date=17 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|url-status=dead}}</ref> O jaɓiino wonde o ŋakki golle e sahaa makko gadano e Flash, kono o miijii wonde o ɓeydiima moƴƴude e sahaa 2016, o waɗii golle e kippu A mo duɗal jaaɓi haaɗtirde Vermont ƴetti. E oon sahaa ɗum toɗɗii suɓagol makko e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya, tawi Ayinde suɓaaka e nder kawgel fuku koyɗe Senegaal.<ref>{{cite news|title=Super Falcons will crush Senegal, says Halimatu Ayinde|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/super-falcons-crush-senegal-says-110400239.html|access-date=11 November 2016|work=Yahoo! News|date=7 April 2016}}</ref>
O naati e FC Minsk e nder Ligue 1 Bielorusi e darorɗe hitaande ndee,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/history/clubs/2603514--minsk/|title=2016–17 ZFK Minsk squad|work=[[UEFA]]|access-date=15 October 2016}}</ref> o waɗii yeewtere makko adannde e 3-0 e Bobruichanka Bobruisk ñalnde 2 suwee. O jeyaa ko e tato Minsk ƴaañooɓe e kawgel ngel, o yahi haa o feeñi e kippu nguu e kawgel maɓɓe UEFA Women's Champions League.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde makes goalscoring debut in Minsk victory|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4110/nigerians-abroad/2016/09/04/27142412/halimatu-ayinde-makes-goal-scoring-debut-in-minsk-victory|publisher=Goal.com|access-date=11 November 2016|date=4 September 2016}}</ref> Formaasiyoŋ makko jokki e pijirlooji makko gadani, o waɗi gool gootol e nder pottital makko e Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev e pottital makko tataɓal e Minsk.<ref>{{cite web|title=Halimatu Ayinde's strike inspires Minsk away victory|url=http://www.goal.com/brasilglobaltour/en-ng/news/4065/africa/2016/09/25/27856402/halimatu-ayindes-strike-inspires-minsk-away-victory|publisher=Goal.com|access-date=11 November 2016|date=25 September 2016}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
O jeyaa ko e kippu leydi Najeriya e kawgel fuku winndere 2015 FIFA e kawgel ngel heɓi nafoore e kawgel rewɓe Afrik 2014.<ref>{{cite news|last1=Okeleji|first1=Oluwashina|title=Perpetua Nkwocha aims to end Nigeria career on a high|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32913879|access-date=11 November 2016|work=BBC Sport|date=28 May 2015}}</ref>
Ñalnde 16 lewru nduu hitaande 2023, o naatnaa e doggol 23 fiyooɓe leydi Najeriya ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2023.<ref>{{Cite web|author1=Ryan Dabbs|date=2023-06-14|title=Nigeria Women's World Cup 2023 squad: most recent call ups|url=https://www.fourfourtwo.com/features/nigeria-women-world-cup-2023-squad-team-roster-players|access-date=2023-06-20|website=fourfourtwo.com|language=en}}</ref>
== Teddungal ==
'''FC Rosengard'''
Damalsvenskan: 2021, 2022,<ref>{{cite web|url=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/serier/2024/10/fc-rosengard-svensk-mastare/|work=svenskfotboll.se|publisher=Swedish Football Association|access-date=13 November 2024|title=FC Rosengård svenska mästare 2024|date=4 October 2024|trans-title=FC Rosengård Swedish champions 2024|language=sv}}</ref> 2024.<ref>{{Cite web|title=Rosengård är svenska mästare. Detta sedan Linköping på måndagen spelat oavgjort.|url=https://www.expressen.se/sport/fotboll/damallsvenskan/rosengard-svenska-mastare-efter-linkopings-poangtapp/|access-date=2022-10-24|website=www.expressen.se|date=24 October 2022|language=sv}}</ref>
Koppi Svenska: 2021-22
'''BK Haken'''
Kop Orop rewɓe UEFA: 2025-26<ref name="UE26">{{cite news|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/Rj1ddx/hacken-vann-europa-cup-efter-finalseger-mot-hammarby|title=Schröders hattrick fixade historisk titel|last1=Johansson|first1=Anton|last2=Lundgren|first2=Henrik|last3=Pinheiro Diamant|first3=Jonatan|date=2026-05-01|newspaper=[[Aftonbladet]]|language=sv|access-date=2026-05-01}}</ref>
Naajeeriya
Kop Afrik rewɓe : 2014, 2016, 2024<ref name="NGA2">{{cite web|title=Nigeria produce stunning comeback to beat Morocco and win 10th WAFCON title|url=https://www.cafonline.com/caf-womens-africa-cup-of-nations/news/nigeria-produce-stunning-comeback-to-beat-morocco-and-win-10th-wafcon-title/|access-date=2 May 2026|publisher=CAF}}</ref>
Kop aduna rewɓe U-20 : ɗiɗmo 2014
Yamirooje
Ofisee Ordo Niiseer
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
hletdnesi0j0ib6vm6icmkkhzyhmk9y
Rachael Aladi Ayegba
0
7824
190624
99293
2026-10-03T17:48:37Z
Adam644
9917
190624
wikitext
text/x-wiki
'''Rachael Aladi Ayegba''' (born 25 June 1986) ko jokkondirɗo ɓaleere nder lesdi Naajeeriya. Haa sahaa kala, o waɗi ko e dow laabi Finnish hakkunde 2005 e 2016. Ayegba ɗon ɗon ɗon ɗon hoola biskiniigo nder London.
[[Category:Stub]]
hlslis9zsuromd40z9ar1qdwq02xecb
190625
190624
2026-10-03T17:49:25Z
Adam644
9917
190625
wikitext
text/x-wiki
'''Rachael Aladi Ayegba''' (born 25 June 1986) ko jokkondirɗo ɓaleere nder lesdi Naajeeriya. Haa sahaa kala, o waɗi ko e dow laabi Finnish hakkunde 2005 e 2016. Ayegba ɗon ɗon ɗon ɗon hoola biskiniigo nder London.
== Golle kippu ==
To leydi Naajeeriya, Ayegba fiyiino fuku koyɗe e nder fedde wiyeteende Oladimeji Tigress, e Ufouma Babes, e fedde FCT Queens of Abuja, e Edo Queens.[2] E hitaande 2005, Ayegba ummiima Finlande, o fiyi fuku koyɗe duuɓi 11.[2] E sahaa kawgel fuku winndere 2007, o fiyiino e Kokkolan Palloveikot to Finlande.[3] To leydi Finlande, o fiyi kadi e fedde Kuopion Palloseura, fedde GBK Kokkola e fedde PK-35 Vantaa.[2] O heɓi njeenaari Naisten Liigas e hitaande 2010, 2011 e 2012 e PK-35 Vantaa, kam e kawgel rewɓe Finlande 2012 e 2013.[4]
[[Category:Stub]]
bq64lht3annoa0td04gtrc4ae6gt0la
190626
190625
2026-10-03T17:50:27Z
Adam644
9917
190626
wikitext
text/x-wiki
'''Rachael Aladi Ayegba''' (born 25 June 1986) ko jokkondirɗo ɓaleere nder lesdi Naajeeriya. Haa sahaa kala, o waɗi ko e dow laabi Finnish hakkunde 2005 e 2016. Ayegba ɗon ɗon ɗon ɗon hoola biskiniigo nder London.
== Golle kippu ==
To leydi Naajeeriya, Ayegba fiyiino fuku koyɗe e nder fedde wiyeteende Oladimeji Tigress, e Ufouma Babes, e fedde FCT Queens of Abuja, e Edo Queens.[2] E hitaande 2005, Ayegba ummiima Finlande, o fiyi fuku koyɗe duuɓi 11.[2] E sahaa kawgel fuku winndere 2007, o fiyiino e Kokkolan Palloveikot to Finlande.[3] To leydi Finlande, o fiyi kadi e fedde Kuopion Palloseura, fedde GBK Kokkola e fedde PK-35 Vantaa.[2] O heɓi njeenaari Naisten Liigas e hitaande 2010, 2011 e 2012 e PK-35 Vantaa, kam e kawgel rewɓe Finlande 2012 e 2013.[4]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Ayegba waɗii kawtal mum gadanal e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya e hitaande 2001 nde ɓe kawri e Namibia.[2] O waasaani tawtoreede Pijirlooji Afrik fof e hitaande 2003 sabu gaañannde.[2] Ayegba lomtii leydi Najeriya e kawgel fuku winndere FIFA 2007,[2][3] kam e kawgel rewɓe Afrik 2006 e 2008,[2][5] e kawgel Afrik fof 2007.[2]
== Caggal golle ==
Ayegba woppii fuku koyɗe e hitaande 2016.[2] Caggal mum o golliima e coftal ɓalli,[2] o ummiima Londres e hitaande 2018. Haa e hitaande 2021, Ayegba golliima e sofereeɓe otooji janngoowo e Go-Ahead London.[5]
[[Category:Stub]]
rqrdiltfrdzxqxakhwrenvhvd75mnwx
190627
190626
2026-10-03T17:51:23Z
Adam644
9917
190627
wikitext
text/x-wiki
'''Rachael Aladi Ayegba''' (born 25 June 1986) ko jokkondirɗo ɓaleere nder lesdi Naajeeriya. Haa sahaa kala, o waɗi ko e dow laabi Finnish hakkunde 2005 e 2016. Ayegba ɗon ɗon ɗon ɗon hoola biskiniigo nder London.
== Golle kippu ==
To leydi Naajeeriya, Ayegba fiyiino fuku koyɗe e nder fedde wiyeteende Oladimeji Tigress, e Ufouma Babes, e fedde FCT Queens of Abuja, e Edo Queens.[2] E hitaande 2005, Ayegba ummiima Finlande, o fiyi fuku koyɗe duuɓi 11.[2] E sahaa kawgel fuku winndere 2007, o fiyiino e Kokkolan Palloveikot to Finlande.[3] To leydi Finlande, o fiyi kadi e fedde Kuopion Palloseura, fedde GBK Kokkola e fedde PK-35 Vantaa.[2] O heɓi njeenaari Naisten Liigas e hitaande 2010, 2011 e 2012 e PK-35 Vantaa, kam e kawgel rewɓe Finlande 2012 e 2013.[4]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Ayegba waɗii kawtal mum gadanal e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya e hitaande 2001 nde ɓe kawri e Namibia.[2] O waasaani tawtoreede Pijirlooji Afrik fof e hitaande 2003 sabu gaañannde.[2] Ayegba lomtii leydi Najeriya e kawgel fuku winndere FIFA 2007,[2][3] kam e kawgel rewɓe Afrik 2006 e 2008,[2][5] e kawgel Afrik fof 2007.[2]
== Caggal golle ==
Ayegba woppii fuku koyɗe e hitaande 2016.[2] Caggal mum o golliima e coftal ɓalli,[2] o ummiima Londres e hitaande 2018. Haa e hitaande 2021, Ayegba golliima e sofereeɓe otooji janngoowo e Go-Ahead London.[5]
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
qbku03dctmasn0a69mm9857byr9sy6u
190628
190627
2026-10-03T17:51:46Z
Adam644
9917
190628
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rachael Aladi Ayegba''' (born 25 June 1986) ko jokkondirɗo ɓaleere nder lesdi Naajeeriya. Haa sahaa kala, o waɗi ko e dow laabi Finnish hakkunde 2005 e 2016. Ayegba ɗon ɗon ɗon ɗon hoola biskiniigo nder London.
== Golle kippu ==
To leydi Naajeeriya, Ayegba fiyiino fuku koyɗe e nder fedde wiyeteende Oladimeji Tigress, e Ufouma Babes, e fedde FCT Queens of Abuja, e Edo Queens.[2] E hitaande 2005, Ayegba ummiima Finlande, o fiyi fuku koyɗe duuɓi 11.[2] E sahaa kawgel fuku winndere 2007, o fiyiino e Kokkolan Palloveikot to Finlande.[3] To leydi Finlande, o fiyi kadi e fedde Kuopion Palloseura, fedde GBK Kokkola e fedde PK-35 Vantaa.[2] O heɓi njeenaari Naisten Liigas e hitaande 2010, 2011 e 2012 e PK-35 Vantaa, kam e kawgel rewɓe Finlande 2012 e 2013.[4]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Ayegba waɗii kawtal mum gadanal e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya e hitaande 2001 nde ɓe kawri e Namibia.[2] O waasaani tawtoreede Pijirlooji Afrik fof e hitaande 2003 sabu gaañannde.[2] Ayegba lomtii leydi Najeriya e kawgel fuku winndere FIFA 2007,[2][3] kam e kawgel rewɓe Afrik 2006 e 2008,[2][5] e kawgel Afrik fof 2007.[2]
== Caggal golle ==
Ayegba woppii fuku koyɗe e hitaande 2016.[2] Caggal mum o golliima e coftal ɓalli,[2] o ummiima Londres e hitaande 2018. Haa e hitaande 2021, Ayegba golliima e sofereeɓe otooji janngoowo e Go-Ahead London.[5]
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
to5n0i3yw3gcool0pnvg4rn283fifoa
190629
190628
2026-10-03T17:56:52Z
Adam644
9917
190629
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rachael Aladi Ayegba''' (born 25 June 1986) ko jokkondirɗo ɓaleere nder lesdi Naajeeriya. Haa sahaa kala, o waɗi ko e dow laabi Finnish hakkunde 2005 e 2016. Ayegba ɗon ɗon ɗon ɗon hoola biskiniigo nder London.
== Golle kippu ==
To leydi Naajeeriya, Ayegba fiyiino fuku koyɗe e nder fedde wiyeteende Oladimeji Tigress, e Ufouma Babes, e fedde FCT Queens of Abuja, e Edo Queens.<ref name="CAF">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref> E hitaande 2005, Ayegba ummiima Finlande, o fiyi fuku koyɗe duuɓi 11.<ref name="CAF2">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref> E sahaa kawgel fuku winndere 2007, o fiyiino e Kokkolan Palloveikot to Finlande.<ref name="CAF3">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref>To leydi Finlande, o fiyi kadi e fedde Kuopion Palloseura, fedde GBK Kokkola e fedde PK-35 Vantaa. O heɓi njeenaari Naisten Liigas e hitaande 2010, 2011 e 2012 e PK-35 Vantaa, kam e kawgel rewɓe Finlande 2012 e 2013.<ref>{{Soccerway|8081}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Ayegba waɗii kawtal mum gadanal e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya e hitaande 2001 nde ɓe kawri e Namibia.<ref name="CAF4">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref> O waasaani tawtoreede Pijirlooji Afrik fof e hitaande 2003 sabu gaañannde.<ref name="CAF5">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref> Ayegba lomtii leydi Najeriya e kawgel fuku winndere FIFA 2007,<ref name="CAF6">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref><ref name="FIFA">{{Cite web|url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/fwwc%5f2007%5fplayers%5f19147.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014165606/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/fwwc_2007_players_19147.pdf|url-status=dead|archive-date=14 October 2012|title=List of Players|accessdate=2007-09-28|publisher=[[FIFA]]|year=2007|work=FIFA Women's World Cup China 2007|format=PDF}}</ref>] kam e kawgel rewɓe Afrik 2006 e 2008,<ref name="CAF7">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref><ref name="ES">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/world-cup-london-buses-shortage-go-ahead-rachael-aladi-ayegba-b970704.html|title=From World Cup to London buses: Former Nigerian international Rachael Aladi Ayegba now drives the 185|work=[[Evening Standard]]|date=8 December 2021|accessdate=9 December 2021}}</ref>e kawgel Afrik fof 2007.<ref name="CAF8">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref>
== Caggal golle ==
Ayegba woppii fuku koyɗe e hitaande 2016.<ref name="CAF9">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref> Caggal mum o golliima e coftal ɓalli,<ref name="CAF10">{{cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|accessdate=9 December 2021}}</ref> o ummiima Londres e hitaande 2018. Haa e hitaande 2021, Ayegba golliima e sofereeɓe otooji janngoowo e Go-Ahead London.<ref name="ES2">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/world-cup-london-buses-shortage-go-ahead-rachael-aladi-ayegba-b970704.html|title=From World Cup to London buses: Former Nigerian international Rachael Aladi Ayegba now drives the 185|work=[[Evening Standard]]|date=8 December 2021|accessdate=9 December 2021}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Stub]]
ik68jkc189b5nj079puacrqm1aaaexx
Louisa Akpagu
0
7829
190588
97423
2026-10-03T12:55:13Z
Adam644
9917
190588
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Louisa Akpagu''' (born 22 December 1974) ko footballer Nigeria mo o jogii gollal. O wondi e nder fedde fedde football rewɓe lesdi Naajeeriya. O wonnoo nder gollal FIFA 1995 Women's World Cup.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/teams/team=1882893/players.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702174903/http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/teams/team=1882893/players.html|url-status=dead|archive-date=2 July 2015|title=FIFA Women's World Cup Sweden 1995 - Teams|accessdate=2007-09-28|publisher=[[FIFA]]|year=1995|work=FIFA Women's World Cup Sweden 1995}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Louisa Akpagu – limngal kawgel FIFA (arsiif)
[[Category:Stub]]
fv2xkv0kyf4795ea45mr72a0cwbxaau
Ozioma Bennett Ebonine
0
34304
190660
144024
2026-10-03T20:17:47Z
MOIBARDE
10068
190660
wikitext
text/x-wiki
'''Ozioma Bennett Ebonine''' (jibinaa ko 5 lewru juko hitaande 1985), anndiraaɗo kadi Ezengwori Njaba walla Ezi Ngwori Worship, ko politikyanke Najeriya, jooni ko tergal wakiiliijo diiwaan Njaba e nder suudu sarɗiiji diiwaan Imo gila hitaande 2023.<ref name=":03">{{Cite web |title=HON. OZIOMA BENNETT EBONINE (EZENGWORI NJABA)|url=https://imha.imostate.gov.ng/team/amb-uju-jovita-onwudiwe-igolo-njaba/|access-date=2025-07-10|website=Imo State House of Assembly|language=en-US}}</ref>
== Nguurndam e Baɗte mum gadane ==
Ebonine jibinaa ko ñalnde 5 sulyee 1985, omo jogii debbo, omo anndi ko o Kerecee..<ref name=":0">{{Cite web|title=HON. OZIOMA BENNETT EBONINE (EZENGWORI NJABA)|url=https://imha.imostate.gov.ng/team/amb-uju-jovita-onwudiwe-igolo-njaba/|access-date=2025-07-10|website=Imo State House of Assembly|language=en-US}}</ref>
== Golle politik ==
Ozioma Bennett Ebonine ko siyaasaajo Naajeeriya, jooni o woni tergal wakiiliijo lesdi Njaba nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Imo, kuugal ngal o hoosi nder hitaande 2023. Tergal nder kawtal lesdi Naajeeriya (APC). O toɗɗaama hooreejo goomu suudu sarɗiiji ko faati e koɗki e ƴellitaare ladde, ɗo o waɗi darnde mawnde e ƴellitde politikaaji jowitiiɗi e njuɓɓudi koɗki e ƴellitaare renndooji laddeeji nder diiwaan Imo.<ref name=":02" /><ref>{{Cite web|date=2022-06-05|title="I will transform the political system of Njaba". Ozioma Worship. -|url=https://umuakatimes.com/topnews/i-will-transform-the-political-system-of-njaba-ozioma-worship/|access-date=2025-07-10|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2024-07-05|title=IMHA: Governor Uzodimma Urges To Recognize Autonomous Community Youth Presidents in Imo State|url=https://otimkpunews.ng/2024/07/05/imha-governor-uzodimma-urges-to-recognize-autonomous-community-youth-presidents-in-imo-state/|access-date=2025-07-10|website=OtimkpuNews|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Anyanwu|first=Ikechukwu|date=2024-10-09|title=IMHA MOVES TO REAWAKEN THE CONSCIOUSNESS OF IMO PEOPLE IN AGRICULTURE|url=https://ariseafrika.com/2024/10/imha-moves-to-reawaken-the-consciousness-of-imo-people-in-agriculture.html|access-date=2025-07-10|website=AriseAfrika|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-03-03|title=Ugo Johnson Anyiam, Ozioma Worship set to train 12 Akalites on internet coding. -|url=https://umuakatimes.com/topnews/ugo-johnson-anyiam-ozioma-worship-set-to-train-12-akalites-on-internet-coding/|access-date=2025-07-10|language=en-US}}</ref>
E lewru Siilo hitaande 2024, o walli motion ngam ƴamde guwerneer Hope Uzodimma ngam anndinde hooreeɓe sukaaɓe rento Autonomous Community e nder leydi Imo e semmbinde ardiiɓe sukaaɓe e nder laamu, ko ɗum huunde nde wakili’en sukaaɓe njetti.
E lewru Oktoobar 2024, o wallitii eɓɓaande wuurtinde ndema, nde terɗe Asammbele 16 goɗɗe siifondiri, fawaade e ɓeydude peewnugol nguura, ustude coggu nguura, e waylude faggudu leydi Imo, gila e mbaadi tuugorndi e ñaamde, waɗta ɗum e mbaadi tuugorndi e peewnugol.<ref>{{Cite web|last=Anyanwu|first=Ikechukwu|date=2024-10-09|title=IMHA MOVES TO REAWAKEN THE CONSCIOUSNESS OF IMO PEOPLE IN AGRICULTURE|url=https://ariseafrika.com/2024/10/imha-moves-to-reawaken-the-consciousness-of-imo-people-in-agriculture.html|access-date=2025-07-10|website=AriseAfrika|language=en-US}}</ref>
O gollidii e GetBundi Tech e gollodiiɓe woɗɓe ngam udditde porogaraam coding e janngugol dijital lebbi jeegom, rokkude sukaaɓe sappo e ɗiɗo ummoriiɓe Umuaka janngirɗe STEM e karallaagal dijital.<ref>{{Cite web|date=2024-03-03|title=Ugo Johnson Anyiam, Ozioma Worship set to train 12 Akalites on internet coding. -|url=https://umuakatimes.com/topnews/ugo-johnson-anyiam-ozioma-worship-set-to-train-12-akalites-on-internet-coding/|access-date=2025-07-10|language=en-US}}</ref>
== Teddungal e Anndinde ==
O teddinaama e njeenaaje keewɗe, ina jeyaa heen njeenaari teskinndi ndi Biskop Angalteer Orlu rokki mo, e njeenaari Merit ndi Biskop Katolik Owerri rokki mo, ngam anndinde golle makko e neɗɗaagu.<ref name=":04">{{Cite web |title=HON. OZIOMA BENNETT EBONINE (EZENGWORI NJABA)|url=https://imha.imostate.gov.ng/team/amb-uju-jovita-onwudiwe-igolo-njaba/|access-date=2025-07-10|website=Imo State House of Assembly|language=en-US}}</ref>
== Tuugnorgal ==
jfjpepobu6d15tqg07dler2t9ij42xr
Andre Agassi
0
44430
190693
188248
2026-10-04T09:40:03Z
MOIBARDE
10068
Add links and reference
190693
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Andre Kirk Agassi''' (/ AG-ə-see;<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=056sdwRMuiY&t=8s|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211122/056sdwRMuiY|archive-date=November 22, 2021|url-status=live|title=Andre Agassi: from wild child to role model|website=CNN|via=YouTube|date=August 18, 2016|access-date=January 9, 2018}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ayvEi_7O7fg&t=22s|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211122/ayvEi_7O7fg|archive-date=2021-11-22|url-status=live|title=Jim Courier, Andre Agassi, and Lara Spencer PUNK'D on 'GMA'|publisher=ABC News|work=Good Morning America|via=YouTube|date=November 13, 2012|access-date=January 9, 2018}}{{cbignore}}</ref> jibinaa ko ñalnde 29 abriil 1970) ko Ameriknaajo gonnooɗo ƴarotooɗo ''tennis''<ref name="bio">{{cite web|url=http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/andre-agassi.html|title=Bio:Andre Agassi|website=[[Biography Channel]]|access-date=January 27, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110131010520/http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/andre-agassi.html|archive-date=January 31, 2011}}</ref>. O wonii 1ɓo e winndere ndee e nder kawgel worɓe gootol e fedde toppitiinde ko fayti e ''tennis'' (ATP) fotde jonte 101, tawi heen 100 ko e kawgel ngel e hitaande 1999. Agassi heɓi 60 tiitoonde ATP Tour to bannge kawgel, tawi heen 8 ko mawɗe, ko kaŋŋe ''Olympic'' ATPur me9 17 tiitoonde ''Masters'', kadi o jeyaa ko e kippuuji [[Amerik]] keɓnooɗi kawgel Davis ''Cup'' e hitaande 1990, 1992 e 1995.<ref name="tennis">{{cite journal|title=Tennis Magazine: 40 Greatest Players|journal=Tennis Magazine|date=December 2005}}</ref> Agassi ina jeyaa e worɓe njeenayo timminɓe golle ''Grand Slam'' e nder gooto,<ref>{{cite web|url=http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2010/09/36-US-Open-Week-2/US-Open-Monday-Final-Nadal-Completes-Career-Slam.aspx|title=Nadal Completes Career Grand Slam With US Open Title|website=ATP Tennis|access-date=January 27, 2011|archive-date=January 25, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120125053941/http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2010/09/36-US-Open-Week-2/US-Open-Monday-Final-Nadal-Completes-Career-Slam.aspx|url-status=live}}</ref> e gooto e worɓe tato timminɓe golle ''Golden Slam'' e nder gooto.<ref name="SI">{{cite magazine|title=Top 10 Men's Tennis Players of All Time|magazine=Sports Illustrated|url=http://sportsillustrated.cnn.com/multimedia/photo_gallery/1009/top.ten.tennis/content.4.html|access-date=July 21, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100918231717/http://sportsillustrated.cnn.com/multimedia/photo_gallery/1009/top.ten.tennis/content.4.html|archive-date=September 18, 2010}}</ref>
Feere sukaaɓe, Agassi hawri ko e kawgel finaaluuji mawɗi keewɗi hade mum heɓde kawgel mum gadanel e kawgel Wimbledon 1992. Ranndo makko ustii caggal ɗuum sabu seppo, kono o selli, o dañii njeenaari ''US Open'' 1994 e ''Australian Open'' 1995 ngam yettaade ranndo 1ɓo winndere ndee ko adii. Ndeen o wondi e caɗeele keewɗe e nder cakkital haa e darorɗe kitaale 1990, hay so tawii o heɓiino medal kaŋŋe Olimpiyaade e Olimpiyaade Atlanta 1996, limre Agassi ndee ustii haa yettii 141 e hitaande 1997, ɗum addani heewɓe sikkude wonde golle makko ɓurii elite e nder. Caggal njuɓɓudi heblo tiiɗndi, Agassi ndeen weltiima e dogdu ɓurndu yuumtude e nguurndam mum e nder duuɓi keewɗi garooji ɗii<ref name="greatath">{{cite book|last1=Jensen|first1=Jeffry|editor1-first=Dawn P|editor1-last=Dawson|title=Great Athletes|edition=Revised|volume=1|year=2002|orig-year=1992|publisher=Salem Press|isbn=1-58765-008-8|pages=17–19|url=https://archive.org/details/greatathletes0000unse|url-access=limited}}</ref>. O arti e doggol 1ɓol winndere ndee e hitaande 1999 caggal nde o timmini golle makko e kawgel ngel, e nder kawgel ngel, e nder ndee feccere sakkitiinde e kawgel ngel, o heɓi kadi tiitoonde ''US Open'' e tiitooɗe tati ''Australian Open''. E nder kawgel ngel haa e kitaale 2000, Agassi woppii kawgel ngel caggal nde o waɗi ''US Open'' 2006.
Agassi ina jogori wonde gooto e ɓurɓe mawnude e fiyooɓe tennis e yontaaji kala.<ref>{{Cite web|last=Tennis.com|title=The 50 Greatest Players of the Open Era (M): No. 11, Andre Agassi|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-50-greatest-players-of-the-open-era-m-no-11-andre-agassi|access-date=2023-02-25|website=Tennis.com|language=en|archive-date=February 25, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225001118/https://www.tennis.com/news/articles/the-50-greatest-players-of-the-open-era-m-no-11-andre-agassi|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ashish|first=Dev|title=Andre Agassi: His 10 Greatest Achievements|url=https://bleacherreport.com/articles/60623-andre-agassi-his-10-greatest-achievements|access-date=2023-02-25|website=Bleacher Report|language=en|archive-date=February 25, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225001118/https://bleacherreport.com/articles/60623-andre-agassi-his-10-greatest-achievements|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/olympics_blog/2008/08/federer-gets-hi.html|title=Roger Federer gets his gold medal|newspaper=Los Angeles Times|date=August 16, 2008|access-date=June 6, 2011|archive-date=March 17, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317040416/http://latimesblogs.latimes.com/olympics_blog/2008/08/federer-gets-hi.html|url-status=live}}</ref>Ko kanko woni gorko gadano heɓde denndaangal kawgel ngel e nder dingiral tati ceertungal (caɗeele, loope e huɗo), kadi ko kanko woni gorko [[Amerik|Ameriknaajo]] ɓurɗo ɓadaade heɓde kawgel ngel e nder kawgel ngel (e hitaande 1999)<ref>{{cite web|title=Singles winners from 1891 to 2024|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/palmares|access-date=July 13, 2024|website=[[French Open|Roland Garros]]|archive-date=May 15, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220515192917/https://www.rolandgarros.com/fr-fr/palmares|url-status=live}}</ref> e kawgel ngel e nder kawgel ngel (e hitaande 2003).<ref>{{cite web|url=http://www.australianopen.com/en_AU/event_guide/history/players/107.html|title=Australian Open Past Men's Singles Champions|website=Australian Open|access-date=January 26, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110122044440/http://www.australianopen.com/en_AU/event_guide/history/players/107.html|archive-date=January 22, 2011}}</ref> E nder duuɓi makko 20 ko ɓuri duuɓi 20 e nder njilluuji makko, Agassi anndiranoo ko "''Punisher''" sabu gartugol makko e golle makko moƴƴe.<ref>Jhabvala, Nick. [https://web.archive.org/web/20091103071526/http://sportsillustrated.cnn.com/2009/extramustard/10/30/chad-ochocinco-andre-agassi-tale/index.html "Tale of the Tape"]. ''[[Sports Illustrated]]''. November 2, 2009. Retrieved July 21, 2012.</ref><ref>Mehrotra, Abhishek. {{usurped|[https://web.archive.org/web/20120111084538/http://www.espnstar.com/editorial/news/detail/item640226/Agassi%3A-Last-of-the-great-Americans/ "Agassi: Last of the great Americans"]}} ''[[Espnstar.com|ESPN Star]]''. Retrieved July 21, 2012.</ref><ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130104003210/http://sports.in.msn.com/gallery/nickometer-popular-nicknames-in-the-world-of-sport?page=37|title="Nickometer: Popular nicknames in the world of sport"}}. [[MSN]] Sport. May 3, 2012. Retrieved July 21, 2012.</ref><ref>Calvert, Sean. [http://betting.betfair.com/tennis/australian-open-betting/australian-open-betting-the-best-finals-ever-100111.html "Australian Open Betting: The best finals ever"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227134130/http://betting.betfair.com/tennis/australian-open-betting/australian-open-betting-the-best-finals-ever-100111.html|date=February 27, 2014}}. [[Betfair]]. January 10, 2011. Retrieved July 21, 2012.</ref> Yaasi tennis, ko kanko sosi fedde ballal Andre Agassi,<ref>{{cite web|url=http://www.agassifoundation.org/|title=Andre Agassi Foundation For Education|access-date=January 26, 2011|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20021029135656/http://www.agassifoundation.org/|archive-date=October 29, 2002|url-status=live}}</ref> nde hawri ko ina tolnoo e miliyoŋaaji 60 dolaar ngam wallitde sukaaɓe wonɓe e caɗeele to bannge worgo Nevada.<ref>{{cite web|url=http://www.atptennis.com/en/players/tribute/agassi/agassi_charity.asp|website=ATP Tour, Inc.|title=Tribute to a legend: Andre Agassi Charitable Foundation|access-date=February 15, 2007}}{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> E hitaande 2001, Fedde ndee udditi duɗal jaaɓi haaɗtirde Andre Agassi to Las Vegas, duɗal jaaɓi haaɗtirde K–12 ngam sukaaɓe wonɓe e baasal.<ref>{{cite web|url=http://www.agassiprep.org|website=Andre Agassi Preparatory Academy|title=Homepage of|access-date=February 15, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070225092139/http://www.agassiprep.org/|archive-date=February 25, 2007|url-status=dead}}</ref> O resii Steffi Graf, gonɗo e tennis, gila 2001.<ref name="GrafWed">{{cite web|last=Knolle|first=Sharon|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/story?id=101751&page=1|title=Andre Agassi and Steffi Graf Wed|work=ABC News|date=October 23, 2001|access-date=April 27, 2021|archive-date=May 22, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110522145516/http://abcnews.go.com/Entertainment/story?id=101751&page=1|url-status=live}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Andre Agassi jibinaa ko to Las Vegas, to leydi Nevada, e galle Emmanuel « Mike » Agassi (jibinaa ko Aghasi), gonnooɗo boksiyanke Olimpiyanke, golloowo e kazino, iwdi Armeni {{sfn|Agassi|Cobello|Welsh|2004|pp=1, 12–14}}, ummoriiɗo [[Teheran]], [[Iran|Iraan]],<ref>{{Cite web|last=Tignor|first=Steve|date=December 19, 2006|title=Book Club III: The Agassi Story|url=https://www.tennis.com/news/articles/book-club-iii-the-agassi-story|access-date=2026-07-12|website=[[Tennis (magazine)|Tennis]]|language=en|quote=Mike describes a youth of relative poverty in Tehran...}}</ref>e [[Amerik|Ameriknaajo]] biyeteeɗo Elizabeth « Betty » Agassi (jibinaa ko Dudley). Mawniiko Agassi jibinaa ko to Kiev, Ukraine, o ummii o fayi to Riisi ngam fuɗɗaade golle kaɓirɗe to Saint Petersburg, hade makko dogde to Iran e kitaale 1920 caggal jiiɓru politik to Riisi.[23][26] Jibnaaɓe makko resndi hitaande 1959 caggal nde ɓe njiydi lebbi ɗiɗi, caggal ɗuum ɓe ummii Chicago ɓe payi Las Vegas.[27] Omo jogii miñiraaɓe tato mawɓe: Rita (mo resndunoo Pancho Gonzales, gonnooɗo tennis limto gadano), Philip e Tami.[28] Andre rokkaama innde hakkundeere wiyeteende Kirk, caggal Kirk Kerkorian, jom ngalu Ameriknaajo. Emmanuel Agassi, e oon sahaa ko gardiiɗo ñaamdu to Tropicana Las Vegas, o hawriino e gollodiiɗo makko biyeteeɗo Kerkorian e hitaande 1963, ɓe ngonti sehilaaɓe.[29][30]
E duuɓi 12, Agassi e sehil mum moƴƴo e gollodiiɗo mum e dogdu, Roddy Parks, keɓii njeenaari e hitaande 1982 e nder kawgel ngel sukaaɓe 14 e nder suudu to Chicago.[31] Agassi siftinii ko o waɗi e Roddy e nder deftere makko Open.[32]
Nde o heɓi duuɓi 13, Agassi neldaa to duɗal jaaɓi haaɗtirde Nick Bollettieri to Floride.[9] O fotnoo ko jooɗaade tan ko lebbi tati, sabu ko ɗuum tan baaba makko waawi. Caggal hojomaaji 30 e ndaarde Agassi ina fija, Bollettieri, ina weltii no feewi e doole makko, o noddi Mike, o wiyi: "Ƴettu ƴeewndo maa. O woni ɗoo ko e njoɓdi."[33] Ndeen Agassi woppi jaŋde e nder tolno nayaɓo ngam jokkude golle tennis timmuɗe.[34]
== Kugal ==
=== 1986–1989 : Limre 3 winndere ndee e nder cukaagu makko ===
Agassi wonti karallo nde o yahrata e duuɓi 16, o tawtoraama kawgel makko gadanel to La Quinta, Kaliforni. O dañii kawgel makko gadanel e John Austin, kono caggal ɗuum o fooli kawgel makko ɗiɗmel ngel e Mats Wilander. E darorɗe hitaande 1986, Agassi woni 91ɓo.[35] O heɓi tiitoonde makko adannde e nder kawgel ngel e hitaande 1987 to Sul American Open to Itaparica[9], o joofni hitaande ndee ko e 25ɓo.[9]
Gaagaa waasde fiyde Australian Open (ko caggal ɗuum wonti kewu makko ɓurɗo moƴƴude e Grand Slam) e nder duuɓi jeetati gadani e nguurndam makko, Agassi suɓii ko waasde fiyde e Wimbledon tuggi 1988 haa 1990 (hay so tawii o fuɗɗii fiyde toon ko e hitaande 1987, tan o dañii e daawal gadanal to Henri Leconte dilyly the o fiyde toon). aadaaji kewu nguu, haa teeŋti e mbaydi mum "ko ɓuri heewde e daneeji" ɗi fiyooɓe e kewu nguu ina ɗaɓɓiree ɗooftaade.[36][37]
Golle tiiɗɗe e nder njillu nguu firti ko Agassi yaawi tippeede wonde ko kañum woni jaambaaro Grand Slam garoowo. Agassi yettiima e kawgel ngel e hitaande 1988 hade mum foolde Mats Wilander. "Mi janngi mi doole mi waɗa ko ɗuuɗi dow serve am e groundstrokes am. Ammaa hitaande waroore mi ɗon fija ko ɓuri hitaande nde'e nden mi ɗon fija ko ɓuri hitaande nde'e" Agassi wi'i ɓaawo man.[38] To Amerik, Agassi fooli Ivan Lendl e setuuji nay. "Doole e darnde stroke Lendl ina heewi no feewi haa Agassi, mo duuɓi 18, waawaano foolde".[39] O dañii kawgel jeegom e hitaande 1988 (Memphis, kawgel worɓe Amerik, kawgel forest Hills WCT, Stuttgart Outdoor, Volvo International e Livingston Open),[9] e, e lewru Desammbar ndeen hitaande, o dañii fotde miliyoŋaaji 1 dolaar Amerik e njeenaari golle makko caggal nde o fiyi e kawgel ngel e nder duuɓi 43 tan toɓɓere.[40][41] E nder hitaande 1988, o waɗi kadi limre udditiinde ɓurnde heewde nafooje jokkondirɗe ɗe suka gorko heɓi (limre nde darii duuɓi 17 haa Rafael Nadal fooli ɗum e hitaande 2005).[42] Toɓɓere makko e joofnirde hitaande ndee ko 3ɓo, caggal Ivan Lendl ɗiɗaɓo e Mats Wilander toɓɓere ɓurnde toowde. Fedde annduɓe tennis e jaaynde tennis fof innitiri Agassi ko ɓuri waawde fiyde e hitaande 1988.[9]
E nder pottital Farayse 1989, Agassi fooli e setuuji nay e nder pottital tataɓal, e Jim Courier, sehil Bollettierri, mo "foli Agassi e pottital mum".[43] E nder US Open, Agassi heɓi njeenaari joy set ko adii fof nde o fooli veteran Jimmy Connors e nder pottital nayaɓal, tawi jamaanu nguu "ina tiiɗi e makko, haa arti noon e weltaade e aybeeji makko ɗiɗi ɗii".[44] O fooli Lendl e setuuji nay e nder semi-finaal. O joofniri hitaande ndee ko e 7ɓo.[45]
=== 1990-1991 : Final mawngal gadanal ===
O fuɗɗorii ko kitaale 1990 ko e yeewtere ɓadtiinde. O yottii e finaal makko gadano e Grand Slam e hitaande 1990 to French Open, ɗo o yiɗnoo hade makko waasde e setuuji nay e Andrés Gómez, ko ɗum o siftini caggal ɗuum e deftere makko wonde o wondi e kulhuli e wig makko ina ustoo e nder pottital ngal.[46] O yettiima e finaal makko ɗiɗaɓo e hitaande ndee to US Open, o fooli Boris Becker, gardinooɗo kawgel ngel, e nder semi-finaal. Gañoowo makko e kawgel ngel ko Pete Sampras ; hitaande ko adii ɗuum, Agassi fooliino Sampras, caggal ɗuum o wiyi coftuɗo makko wonde o mettinii e Sampras sabu o meeɗaa waɗde ɗum e pro. Agassi fooli Sampras e kawgel ngel e nder setuuji tati.[9] Luural Agassi-Sampras maa waylo haa wonta luulndo ɓurngo mawnude e nder tennis e nder duuɓi sappo garooji ɗii+. Agassi joofniri hitaande 1990 e noddaango toowngo nde o walli Amerik heɓde kawgel mum gadanel e nder duuɓi 8 e nder leydi mum e Ostarali (3-2) e heɓde kawgel makko gootol Tennis Masters, o fooli Stefan Edberg, kaɓantooɗo Wimbledon, e kawgel finaal. O joofniri hitaande ndee ko e 4ɓo.[45]
E hitaande 1991, Agassi yettiima finaal mum ɗiɗaɓo e nder kawgel ngel, ɗo o fotnoo hawrude e banndiiko biyeteeɗo Courier, jannginoowo to Akademi Bollettieri. Courier yalti ko e ƴaañorgal e nder finaal setuuji joy. Las Vegan wonnoo ko set e 3–1 dow nde toɓo ari. Leelgol toɓo ngoo hollitii ko mahoowo hoolaare wonande Courier. Agassi fellitii fiyde Wimbledon e hitaande 1991, ɗum addani jonte keewɗe haalde e nder jaayɗe ko fayti e comci ɗi o ɓoornotonoo. O yalti e doggol adanngol ngol e mbaydi daneeri timmundi.[47] O yettiima e oon sahaa, o fooli e setuuji joy e David Wheaton. O joofniri hitaande ndee ko e 10ɓo.[45]
=== 1992-1993 : Tiitoonde mawnde adannde ===
E kawgel Farayse 1992, Agassi fooli Courier e setuuji juutɗi e nder semi-finaal. Courier "momoralize Agassi gila e fuɗɗoode e calminaali e balɗe bonɗe".[48] Agassi ƴetti Brian Teacher ngam wonde coftuɗo makko, caggal nde o teskii wonde luutndiiɓe makko ina keewi golloraade aces e dow makko.[49][50] Jannginoowo oo waylitii darnde Agassi ngam artirde golle mum e mette mum, o wayli golle koyɗe Agassi ngam ustude mawneeki hop makko feccitiiɗo nde o janngata golle gaño.
To Wimbledon, Agassi fooli ɗiɗo wonnooɓe e Wimbledon, hono Boris Becker e John McEnro, caggal ɗuum o fooli Goran Ivanišević e nder pottital joy.[9][51] Alaa fof ƴaañoowo goɗɗo dañɗo nafoore e Wimbledon haa Lleyton Hewitt duuɓi sappo caggal ɗuum. "Ngolɗoo kawgel rokkii kam e nguurndam am ko heewi. Ko huunde hersiniinde nde mi hormaaki ɗum seeɗa ko adii" wiyi Agassi caggal nde heɓi njeenaari ndii.[52] Agassi fooli kadi Courier, oo sahaa ko e 1/4 finaal US Open 1992 e nder setuuji nay (Courier waɗii 22 aces).[53] Agassi inniraama neɗɗo ɓurɗo waawde fiyde e nder dingiral BBC e hitaande 1992. Agassi kadi fiyi e fedde Ameriknaare nde heɓi njeenaari Davis Cup e hitaande 1992, o heddii ko o foolaaka e nder dingiral gootal e nder hitaande ndee fof.[54] Ko ngol woni go’o ko ɓe keɓata kawgel Davis e nder duuɓi tati. Agassi ina anndaa fiyde fijo ngoo ina ɓoornii wutteeji naange marke Oakley, foto makko gila ñalnde heen feeñii e ɓataake jaaynde Tennis. E nder deftere makko, o winndi wonde omo suuɗa gite ƴiiƴam ngam ɓuuɓri, o wiyi wonde sosɗo Oakley, hono Jim Jannard, neldi mo Dodge Viper ngam yettude mo sabu bayyinaango ngo o anndaa.[55] O joofni hitaande ndee ko e 9ɓo.[45]
E hitaande 1993, Agassi heɓi tiitoonde ɗiɗmere tan e nder nguurndam mum, to Cincinnati Open, tawi ina wondi e Petr Korda. O ŋakki ko heewi e fuɗɗoode ndeen hitaande sabu gaañiiɓe. Hay so tawii o waɗii nayaɓal finaal e nder defaare makko tiitoonde Wimbledon, o foolii e Pete Sampras, kaɓantooɗo e No. 1 e nder setuuji joy. Agassi dañii e daawal gadanal to US Open e Thomas Enqvist, o ɗaɓɓi seppo junngo e darorɗe hitaande ndee. Sabu sahaa mo o dañi gaañiiɓe, o joofniri hitaande ndee ko e 24ɓo.[45]
=== 1994-1995 : Ummaade dow ===
E gardagol gardiiɗo keso oo, hono Brad Gilbert, Agassi fuɗɗii huutoraade ko ɓuri heewde e peeje taktik, jokkondire, ko ɗum addani mo umminde. O fuɗɗorii ko seeɗa seeɗa e hitaande 1994, o dañii caɗeele e yontere adannde ndee e French Open e Wimbledon, hay so tawii noon o dañii hoolaare nde o haani no feewi caggal nde o fooli Mark Petchey e Miami Open e lewru marse. Ɗum fof e wayde noon, o yalti ko e sahaa nde o woni e hard-court, o dañii njeenaari Canadian Open. Gartugol makko joofni ko e US Open 1994, nde o heɓi Michael Chang e setuuji joy e nder daawal nayaɓal. Ndeen o wonii gorko gadano nanngude US Open e wonde jolfo mo alaa seedantaagal, o fooli Michael Stich e kawgel finaal.[9] E laawol, o fiyi joy seeded. O joofniri hitaande ndee ko e 2ɓo.[45]
E hitaande 1995, Agassi ƴetti hoore mum balɗe, o taƴi e mbaydi makko ɓooyndi « natal ko huunde fof ». O tawtoraama kawgel Australian Open 1995 (ko adii nde o naatata e kawgel ngel) o dañii, o fooli Sampras, gardinooɗo kawgel ngel, e kawgel finaal ngel setuuji nay.[9] Agassi ina wondi e caɗeele hippoode, o fooli e Yevgeny Kafelnikov e nder pottital 1/4 finaal e nder setuuji juutɗi.[56] Agassi fooli Boris Becker e kawgel Wimbledon, hay so tawii o ardiima e set gooto e balɗe ɗiɗi e 4-1. "Hay gooto fotaani ustude mi; o waɗii majjere mawnde e 4-1 nde o timminaani mi" Becker wiyi caggal ɗuum.[57] Agassi hawritii e 26 pottital ɓurngal moƴƴude e nguurndam mum e nder cirkooji hard-court summer, tawi pottital gadanal ngal ko e nder pottital tiiɗngal, jammaaji nay, semi-finaal US Open, e Becker. Ko ñalnde heen streak oo joofi nde Agassi fooli Sampras. Agassi jaɓi ndee majjere, nde rokki Sampras 9-8 e nder batuuji maɓɓe hoore-e-hoore, ƴetti duuɓi ɗiɗi ngam o heɓa hakkille.[58] Agassi e Sampras kawri ko e kawgel joy finaal e hitaande 1995, kam en fof e dow dingiral tiiɗngal, Agassi heɓi heen tati. Agassi heɓi njeenaari tati e nder kawgel Masters Series e hitaande 1995 (Cinsinati, Key Biscayne, e kawgel Kanadaa) e tiitooɗe jeeɗiɗi e nder kawgel ngel.[9]
Agassi yettiima limre 1re winndere ndee ko adii fof e lewru abriil 1995. O joginoo ndeen limre haa lewru noowammbar, fotde jonte 30. Agassi skipped ko ɓuri heewde e fall indoor season ko addani Sampras ɓurde mo e joofnude ranking No. 1 e ranking joofnirde hitaande. To bannge limre win–loss, hitaande 1995 woni hitaande ɓurnde moƴƴude e Agassi. O dañii 73, o dañii 9 pottital, kadi o woniino kadi ƴaañoowo mawɗo e nder kippu Amerik keɓɗo kawgel Davis — tiitoonde tataɓere e sakkitiinde e nguurndam makko.
=== 1996–1998 : Ustaare, doggol e winndere No. 141 e ummital ===
Agassi ustii nafoore e hitaande 1996, sibu o dañaani yettaade hay finaal Grand Slam. O dañii caɗeele ɗiɗi e Chris Woodruff e Doug Flach e nder pottital Farayse e Wimbledon, o fooli Chang e setuuji juutɗi e nder pottital semi-finaal Ostarali e Amerik. E oon sahaa, Agassi ina tuuma ŋakkeende henndu Australian Open, kono caggal ɗuum o wiyi e nguurndam makko wonde o foolii pottital ngal ko e anniya, sibu o yiɗaano fiyde Boris Becker, mo o fotnoo hawrude e oon finaal. Toɓɓere ɓurnde toowde wonande Agassi ko heɓde njeenaari kaŋŋe worɓe gooto e nder Pijirlooji Olimpiyaaji to Atlanta, o fooli Sergi Bruguera mo Espaañ e kawgel finaal.[9] Agassi kadi dañii nafoore e daranaade tiitooɗe mum e nder wuro Cincinnati e Key Biscayne. O joofniri hitaande ndee ko e 8ɓo.[45]
Toɓɓere leslesre e nguurndam Agassi ari ko e hitaande 1997. Gaañannde makko e junngo artii, o fiyi tan ko 24 pottital e nder hitaande ndee. Duuɓi seeɗa caggal ɗuum o jaɓi wonde o huutoriima metamfetamin kiristaal e oon sahaa, ina wiyee ko e yamiroore sehil makko.[59] O dañii jarribo ATP, kono o winndi ɓataake ina wiya wonde ko kanko sehil makko spikki njaram. ATP woppii jarribo dorog ngo ŋakki, ko jeertinaango. E nder deftere makko, Agassi jaɓi wonde ɓataake oo ko fenaande.[60] O woppi lekki kii ko juuti. E oon sahaa Agassi kadi ina wonnoo e dewgal ŋakkiraangal e fijoowo, model, e jom suudu Brooke Shields, o dañii nafoore e fijo ngo.[61] O heɓaani tiitooɗe toowɗe, e limre makko yani haa 141 ñalnde 10 noowammbar 1997, ɗum addani heewɓe sikkude wonde dogdu makko e nder dingiral ɓurngal mawnude ngal joofiima, o meeɗaani dañde kadi kawgel maantinngel.[9]
E hitaande 1998, Agassi fuɗɗii eɓɓoore tiiɗnde ngam ƴellitde njuɓɓudi, o golliima laawol makko ngam artirde e doggol ngol, o fiyi e kawgel Challenger. E nder ndeen hitaande, Agassi ummiima e limre 110 fayde e limre 6, diwgol ɓurngol toowde e nder 10 ɓurɓe mawnude ɗe kala joloowo waɗata e nder hitaande limlebbi.[62] To Wimbledon, o dañii caɗeele ko yaawi e daawal ɗiɗaɓal e Tommy Haas. O dañii tiitooɗe joy e nder finaaluuji sappo, o woni ɗiɗaɓo e kawgel Masters Series to Key Biscayne, o fooli Marcelo Ríos, wonti 1ɓo e batte mum. Hay so tawii o heɓaani hay kawgel mawngel, o rokkaama njeenaari ATP ɓurndi waawde fiyde e hitaande ndee, ko ngol woni laawol ɗiɗmol e nder nguurndam makko (gadanol ngol ko duuɓi 10 ko adii ɗuum e hitaande 1988).
=== 1999–2000 : Hootde e teddeendi e Super Slam golle ===
=== Agaasi e hitaande 1999 ===
Agassi naati e defte daartol ko e hitaande 1999 nde o arti e setuuji ɗiɗi ngam yiɗde les ngam foolde Andrei Medvedev e setuuji joy finaal (finaal) e nder setuuji joy, o wonti, e oon sahaa, tan ko gorko joyaɓo (jokkondirɗo e Rod Laver, Fred Perry, Roy Emerson e Don Budge — ɗiin ngoni gila ndeen Jokovic, e Carlos Alkaraz) ngam heɓde denndaangal tiitooɗe nay ɗe o heɓi e kawgel ngel e nder nguurndam makko. Ndeeɗoo nafoore kadi waɗi mo gadano (e nder joy tan, garoowo oo ko Federer, Nadal, Djokovic e Alcaraz) gorko e nder daartol, dañɗo tiitoonde Grand Slam nayi ɗee kala e dow dingiral tati ceertungal (loope, huɗo e dingiral tiiɗngal). Agassi kadi wonti gorko gadano heɓde Career Super Slam, tawi ina waɗi kawgel Grand Slam nayi fof e medal kaŋŋe Olimpiya e nder kawgel gootol e kawgel Year-end.[8]
Agassi rewi e nafoore mum e hitaande 1999 e kawgel ngel, o yettiima e kawgel Wimbledon, ɗo o fooli Sampras e setuuji juutɗi.[9] O dañii njeenaari US Open, o fooli Todd Martin e setuuji joy e nder kawgel finaal. Haa jooni e nder hitaande ndee Agassi dañii tiitooɗe joy tawi heen ɗiɗi ko mawɗe e ATP Masters Series to Pari, ɗo o fooli Marat Safin. Agassi timmini hitaande 1999 ko No. 1, timmini limngal Sampras e limngal jeegom jokkondirngal e limngal ɓurngal mawnude e hitaande (1993–98).[9] Ko ngol woni go'o ko Agassi timmini hitaande ndee e limre 1. Agassi woni ɗiɗaɓo e Sampras e kawgel Tennis Masters Cup joofnirde hitaande ndee, o dañii e setuuji laaɓtuɗi hay so tawii o foolii Sampras e kawgel ngel.[63]
E nder semi-finaal kawgel Australian Open 2000 e Sampras, Agassi rewi e setuuji 2 e 1 e mini-break e nder set nayaɓo oo e 4-3, kono o dañii set joyaɓo oo e 6-1 (Sampras waɗii 37 aces e makko).[64] Ndeen o fooli Yevgeny Kafelnikov e nder pottital 4 ngam heɓde tiitoonde makko ɗiɗmere e nder pottital Ostarali.[9] Ko kanko woni gorko gadano yettaade finaaluuji nay jokkondirɗi gila Rod Laver heɓi Grand Slam e hitaande 1969.[a] Agassi yettii semi-finaal to Wimbledon, ɗo o fooli Rafter e setuuji joy e nder pottital ngal heewɓe cikkata ko gooto e fijooji Wimbledon ɓurɗi moƴƴude e hitaande 1969.[5] E nder kawgel Tennis Masters Cup to Lisbon, Agassi yettiima finaal caggal nde fooli Marat Safin, 1ɓo winndere ndee e nder semi-finaal ngam joofnude yaakaare Riisinaajo oo wonde 1ɓo ɓurɗo famɗude e daartol tennis. Ndeen Agassi fooli Gustavo Kuerten e nder kawgel finaal, ɗum addani Kuerten heɓde kuɗol 1ɓo e darorɗe hitaande.[66] Agassi timmini hitaande nde e 6.[45]
=== 2001-2003 : Tiitooɗe mawɗe cakkitiiɗe ===
Agassi udditi hitaande 2001 nde o heɓi nafoore makko e daɗndude tiitoonde makko e kawgel ngel, o heɓi Arnaud Clément.[9] E nder laawol, o fiyi Rafter ɓuuɓɗo e nder setuuji joy yeeso jamaanu yeeyooɓe e nder ko wonti Australian Open cakkitiiɗo Aussie. E nder kawgel ngel, Agassi fooli e setuuji nay e nder kawgel ngel, o fooli Sebastien Grosjean.[67] To Wimbledon, Agassi e Rafter kawri kadi e semi-finaal, ɗo Agassi fooli 8-6 e set joyaɓo. E nder pottital nayaɓal to US Open, Agassi dañii pottital epik waktuuji 3, hojomaaji 33[68] e Sampras, 7-6, 6-7, 6-7, 6-7,[69] tawi alaa ko o woppi e nder pottital 52 ngal. Ko waawi heen wonde fof, Agassi timminii hitaande 2001 e 3ɓo, o wonti gorko gooto tan jogiiɗo tennis timmini hitaande e 3ɓo e nder duuɓi capanɗe tati ceertuɗi.[70][62]
Gaañannde ndee addani Agassi woppude kawgel ngel e hitaande 2002, ɗo o wonnoo kaɓirgal laabi ɗiɗi.[71] O fawi tiitoonde makko Key Biscayne nde o fooli Roger Federer e nder pottital finaal setuuji nay. E nder pottital Farayse, Agassi fooli e setuuji nay e nder pottital tataɓal, o waɗii 87 majjere nde doole mum ngalaa.[72] E nder US Open, Agassi fooli Lleyton Hewitt, gardinooɗo kawgel ngel, gardinooɗo kawgel ngel, e nder kawgel ngel.[73] Ɗum addani ko wonti duel cakkitiiɗo hakkunde Agassi e Sampras e finaal US Open, mo Sampras heɓi e setuuji nay, acci Sampras e 20-14 e nder 34 pottitte maɓɓe e nguurndam maɓɓe. Ko pottital ngal woni gadanal e nder nguurndam Sampras. Agassi timminii US Open, wondude e nafooje mum Masters Series to Key Biscayne, Rome e Madrid, wallitii mo timminde hitaande 2002 e wonde ɓurɗo ɓooyde e joofnirde hitaande No. 2 e duuɓi 32 e lebbi 8.[62]
E hitaande 2003, Agassi heɓi njeenaari go’aɓiri (e cakkitiindi) e nder nguurndam mum e nder kawgel ngel, ɗo o fooli Rainer Schüttler e setuuji juutɗi e nder kawgel ngel.[74] E nder kawgel ngel, o fooli e Guillermo Coria e nder setuuji nay. "Taƴre ɓurnde leeltude e gaño makko ... Agassi mo duuɓi 33 waɗaama ngam ƴeewde duuɓi makko."[75]
Ñalnde 28 abriil 2003, o artiri limre 1ɓo ngam wonde gorko ɓurɗo ɓooyde e limre ɓurnde mawnude gila nde limre ATP fuɗɗii e duuɓi 33 e balɗe 13. Rekord oo caggal ɗuum Roger Federer ɓuri ɗum e hitaande 2018. O joginoo ko limre 1 ndee fotde jonte ɗiɗi, nde Lleyton Hewitt artiri nde ñalnde 12 mee 2003. Ndeen Agassi artiri limre 1 ndee laawol gootol kadi ñalnde 16 suwee 2003 dañii yettaade semi-finaal US Open, ɗo o fooli Juan Carlos Ferrero, o rokki mo limre makko 1ɓo. E nder golle makko, Agassi ina joginoo ranking fotde jonte 101. Ranndo Agassi ustii nde gaañiiɓe ndokki mo woppude kewuuji keewɗi. E kawgel Tennis Masters Cup joofnirde hitaande ndee, Agassi fooli e Federer e nder finaal, ko ngol woni go’o ko o woni ɗiɗaɓo e kawgel ngel caggal nde o fooli e hitaande 1999 e 2000, o joofni hitaande ndee ko e 4ɓo.[76] E duuɓi 33, o jeyaa ko e fukuyaŋkooɓe ɓurɓe mawnude e nder 5 ɓurɓe mawnude nde Connors, e duuɓi 35, woni No. 4 e hitaande 1987.[62]
=== 2004-2006 : Duuɓi cakkitiiɗi kawgel ===
Agaasi e hitaande 2006
E hitaande 2004, Agassi fuɗɗii hitaande ndee ko e ƴaañgal joy e nder semi-finaal kawgel Ostarali, tawi ko Marat Safin ; losko ngoo joofniri ko Agassi heɓi 26 pottital e nder hiirde ndee. O dañii njeenaari kawgel Masters to Cincinnati (ko ɗum woni tiitoonde 17ɓiire kawgel ngel e oon sahaa, nde tawnoo o dañii jeeɗiɗi e nder jeenay kawgel ATP). E duuɓi 34, o wonti ɗiɗaɓo ɓurɗo duuɓi e nder daartol kawgel Cincinnati (kawgel ngel fuɗɗii ko e hitaande 1899), o hawri e Roger Federer, o ɓuri Ken Rosewall. E nder US Open Agassi fooli Federer e nder tataɓal finaal e nder setuuji joy njuɓɓinaaɗi e ngonkaaji henndu keeriindi. "Ɗum saɗti no feewi. Ko ɗum jeyi e sarɗiiji ɓurɗi bonde ɗi njiy-mi. Ko wayi no fiyde warmup tennis e etaade jogaade bal e fiyde" wiyi Federer caggal ɗuum.[77] O timmini hitaande nde e limngal 8, gooto e fukuyaŋkooɓe ɓurɓe mawnude ngam timminde e nder 10 ɓurɓe mawnude nde tawnoo Connors, mo duuɓi 36, woni limre 7 e hitaande 1988.[62] Agassi kadi wonti gorko go’o e nder yonta udditirɗo ngam yettaade 800 nafoore e nguurndam mum e nafoore mum adannde e dow Alex Bogomolov to Los Angeles.
Agassi's 2005 began with a quarterfinal loss to Federer at the Australian Open. He had several other deep runs at tournaments, but had to withdraw from several events due to injury. He lost to Jarkko Nieminen in the first round of the French Open. He won his fourth title in Los Angeles (his 60th and last top-level singles title) and reached the final of the Rogers Cup, before losing to No. 2 Rafael Nadal. At the US Open, Agassi won three consecutive five-set matches to advance to the final. The most notable of these matches was his quarterfinal victory over James Blake, where he rallied from two sets down to win in the fifth set tie-breaker. His other five-set victories were over Xavier Malisse in the fourth round and Robby Ginepri in the semi-finals. In the final, Federer defeated Agassi in four sets. Agassi finished 2005 ranked No. 7, his 16th time in the year-end top-10 rankings, which tied Connors for the most times ranked in the ATP top 10 at year's end.
Agassi suffered from injuries (primarily to his back) in the early part of 2006, causing his withdrawal from many events. This caused his ranking to drop out of the top 10 for the last time. Agassi returned for the grass-court season. At Wimbledon he was defeated in the third round by world No. 2 (and eventual runner-up) Rafael Nadal. At Wimbledon, Agassi announced his plans to retire following the US Open. Agassi played only two events during the summer hard-court season with his best result being a quarterfinal loss in Los Angeles to Fernando González of Chile, which resulted in him being unseeded at the US Open.
Agassi had a short, buLuuralt dramatic, run in his final US Open. Because of extreme back pain, Agassi was forced to receive anti-inflammatory injections after every match. After a four-set win against Andrei Pavel, Agassi faced eighth-seeded Marcos Baghdatis (the 2006 Australian Open finalist) in the second round. Agassi won in five sets as the younger Baghdatis succumbed to muscle cramping in the final set. In his last match, Agassi fell to 112th-ranked Benjamin Becker of Germany in four sets. Agassi received a four-minute standing ovation from the crowd after the match and delivered a retirement speech.
== Agassi e Sampraas ==
Winndannde mawnde ndee: Luural hakkunde Agassi e Sampras
Ɓe njoginoo ko mbaydi fijo ceertundi, Sampras e Agassi ina njiytee e serveur ɓurɗo mawnude e gartiroowo serve ɓurɗo mawnude e yontaaji maɓɓe. Sampras heɓi 20 e nder 34 pottitte ɗe o fiyi e Agassi.[81]
Ko US Open 1990 woni pottital maɓɓe gadanal e nder kawgel finaal Grand Slam. Agassi fooli Sampras e kawgel ngel e setuuji juutɗi.[82] Joɗnde maɓɓe aroore e Grand Slam ko to French Open 1992, ɗo ɓe kawri e 1/4 finaal. Agassi ɓurii nafoore e setuuji peewɗi.[83] Joɗnde maɓɓe aroore Grand Slam ko e kawgel nayaɓol Wimbledon e hitaande 1993, ɗo Agassi woni kaɓantooɗo e Sampras woni kaɓirgal kesal 1. Sampras fooli e setuuji joy.[84]
Pijirlooji Sampras–Agassi teskiniiɗi e hitaande 1995 ina mbaɗi kawgel cakkitiingel kawgel Ostarali, kawgel ngel Newsweek, kawgel Lipton hakkunde leyɗeele,[85] kawgel Kanadaa, e kawgel Amerik, tawi Sampras heɓi kawgel ngel e kawgel ngel.[86]
Laabi goɗɗi ɗi Sampras e Agassi kawri e kawgel finaal ko to Wimbledon e hitaande 1999, ɗo Sampras heɓi njeenaari e setuuji juutɗi.[87] Ɓe kawri laabi ɗiɗi e kawgel winnderewal ATP Tour, ngel joofi e sahaa mum, tawi Sampras dañii kawgel ngel, kono o dañii kawgel finaal ngel.
Ɓe kawri tan ko laawol gootol e hitaande 2000. Agassi ɓurɗo toowde oo fooli Sampras limto 3 e nder semi-finaal Australian Open e nder setuuji joy.[64] E hitaande 2001, Agassi heɓi njeenaari mawndi, nde o fooli Sampras e kawgel finaal. E darorɗe hitaande ndee, Sampras fooli Agassi e nder pottital US Open 2001, 6-7, 7-6, 7-6, 7-6, ɗo alaa ɗo jokkere enɗam waɗi e nder pottital ngal fof.[88]
Final US Open 2002 ko pottital maɓɓe gadanal e nder finaal US Open gila 1995. Sampras fooli Agassi e setuuji nay. Ko ɗum woni pottital gadanal ATP e nder nguurndam Sampras.[89]
E hitaande 2009, to Makao Agassi e Sampras kawri ko adii fof e ñaawirdu gila e finaal US Open 2002. Sampras heɓi koolol ngol e nder setuuji tati.[90] E lewru ut 2010, Sampras waɗii pijirlooji kollitooji e Agassi e nder dingiral nder galle biyeteeɗo Coliseo Cubierto El Campin to Bogota, Kolommbi.
=== Agassi e Chang ===
Michael Chang woni gaño mo Agassi ɓuri heewde jokkondirde e denndaangal fukuyaŋkooɓe so wonaa Sampras. Ɓe kawri laabi 22 e dow tolno njillu nguu e Agassi ardii 15–7.[91] Chang, hono no ko ɓuri heewde e luulndiiɓe Agassi mawɓe nii, ɓuri yiɗde ko jokkude e laylaytol ngol, Agassi ɓuri yiɗde ko diwtude toɓɓe, Chang ɓuri yiɗde ko difaade. Ko ɗum waɗi ko ɓuri heewde e batuuji maɓɓe mahaa ko e seppooji juutɗi, welɗi. Luural ngal fuɗɗii ko e darorɗe kitaale 1980 tawi fiyooɓe ɗiɗo ɓee fof ina njiytee ko no prodigies e yonta mawɗo fiyooɓe tennis Ameriknaaɓe, kamɓe ɗiɗo fof ko ɓe iwdi janani.
Agassi heɓi nasaraaku nder kawtalji nayi gadani ɗi hawti bee nasaraaku nder kawtal 16 nder kawtal US Open 1988[91] e foolgo Chang, gardinooɗo jaalorgal, nder kawtal French Open 1990 nder kawtal nayi.[91] Ina gasa tawa pottital maɓɓe ɓurngal moƴƴude waɗi ko e doggol 16ɓol US Open 1994. So tawii fukuyaŋkooɓe ɗiɗo ɓee fof ina kollita fiyde balɗe toowɗe, doole ɗee mbayliima gila e set gooto haa e set gooto, Agassi heɓi nafoore e setuuji joy.[92] Ko ɗum wonti kawgel ɓurngel tiiɗde e laawol makko ngam heɓde tiitoonde makko adannde e US Open. Joɗle maɓɓe ɗiɗi garooje ɗe Grand Slam ngari ko e hitaande 1996, nde Chang winndi nafooje koyɗe e nder semi-finaal ɗi Australian Open e US Open.[91] Duuɓi seeɗa caggal ɗuum, Agassi jaɓi e deftere mum wonde o dañii ƴaañorgal gadanal e nder pottital ngal ko e anniya sabu o yiɗaano haɓde e Boris Becker, gardinooɗo ƴaañoowo e finaal. Agassi heɓi njeenaari nayi cakkitiiɗi ɗi ɓe keɓi, cakkitiiɗi ɗii ko e hitaande 2003 to Miami Open tawi Chang ina laaɓi ko ɓuri duuɓi mum.[93]
Agassi e Beker
Boris Becker e Agassi njuɓɓinii laabi 14 tawi Agassi ina ardii 10-4.[94] Becker heɓiino kawgel maɓɓe tati gadanel e hitaande 1988 e 1989 hade Agassi ruttaade e kawgel ngel e hitaande 1990, o heɓi 10 e nder pottitte maɓɓe 11 cakkitiiɗe ɗee.[94] Gooto e geɗe baɗɗe faayiida ko caggal pottital maɓɓe tataɓal, Agassi ƴetti tell ko fayti e serve Becker, o anndi ɗo serve makko jogori arde.[95] Ɓe puɗɗii fiyde ko to Indian Wells e hitaande 1988, Becker ɓuri heen.[94] Pottital maɓɓe ɓurngal teskinde ko pottital semi-finaal Davis Cup e hitaande 1989, ngal Becker heɓi e setuuji joy caggal nde o fooli ɗiɗo gadani ɗii e nder pottital. Agassi, mo nganndu-ɗaa ko baseliner mo mbaadi fijo ngo yahdaani e huɗo, hulɓinii Becker, kaɓantooɗo laabi tati, e nder pottital joy setuuji to Wimbledon e hitaande 1992, e laawol mum ngam heɓde tiitoonde mum adannde e Grand Slam. Tiiɗnaare luural ngal ɓeydii ko e hitaande 1995. Becker heɓiino semi-finaal Wimbledon e ndeen hitaande caggal nde o jippii e set gooto e balɗe ɗiɗi, haa o dañi heen setuuji nay.[96] E nder pottital ɗiɗmal ngal yimɓe fof njiɗi e nder semi-finaal US Open, oo sahaa ko Agassi yalti e nafoore e nder setuuji nay tiiɗɗi. Ñalngu maɓɓe cakkitiingu nguu waɗi ko to Hong Kong e hitaande 1999, ngu Agassi heɓi e setuuji tati.[94]
=== Agassi e Rafter ===
Agassi e Pat Rafter njuɓɓinii laabi sappo e joy tawi Agassi ina ardii 10-5. [97] Luural ngal waɗii kawre ciftorteeɗe, sabu mbaydiiji fijooji ɗi fiyooɓe ɓee mbaɗata, Rafter huutoriima laabi gaadanteeji serve-&-volley ngam haɓaade Agassi feere-feere gartugol serves e passing shots ko kaɓirɗe makko mawɗe. Agassi ardii 8-2 e dow dingiral tiiɗngal,[97] kono Rafter ina haawnii e dañde kawgel maɓɓe gootol e dow loope e hitaande 1999 Rome Masters.[97] Ɓe mbaɗii pottitte nay to Wimbledon, ina heen pottitte tati jokkondirɗe e semi-finaal tuggi 1999 haa 2001, Agassi heɓi e hitaande 1993 e 1999, Rafter ƴetti pottitte mum en 2000 e 2001, pottitte ɗiɗi cakkitiiɗe ɗee ko pottitte 5-setters e limtooji 5-setters on fijiraama.[98] Agassi kadi dañii kawgel maɓɓe ɗiɗmel ngel e Australian Open, e hitaande 1995 e 2001 (semi-finaal cakkitiiɗo oo yahri ko e setuuji 5), e laawol makko feewde e tiitoonde ndee e ɗiin sahaaji ɗiɗi fof.[97] Rafter noon, ƴettii pottital maɓɓe tan e US Open e hitaande 1997, ɗo Agassi alaa aawdi, yahi haa heɓi tiitoonde ndee.[97]
=== Agassi e fedde nde ===
Agassi e Roger Federer njuɓɓinii laabi sappo e go’o, Federer ardii kawgel maɓɓe 8-3. Ɓe puɗɗii hawrude e Swiss Indoors e hitaande 1998. Agassi heɓi kawgel maɓɓe 3 gadanel, kono Federer wayli luural ngal e hitaande 2003, heɓi kawgel maɓɓe 8 heddii ngel fof. Kawral maɓɓe gadanal ko e Final U.S. Open 2005. [99]
=== Agassi e Edberg ===
Agassi e Stefan Edberg njuɓɓinii laabi jeenay, Agassi ardii yeewtere maɓɓe 6-3.[100]
== Caggal nde o woppi golle : Peeñgol kollirgol ==
Gila o woppi golle, Agassi tawtoraama kawgel ballal, o jokki golle makko e ballal makko. E lewru suwee 2007, o woniino yeewtanoowo koɗo e kawgel ngel Andy Roddick e Roger Federer mbaɗi e kawgel ngel. O waɗii pottital kollirgal to Wimbledon, o wondi e debbo makko Steffi Graf, o hawri e Tim Henman e Kim Clijsters. O fiyi Tennis e nder fedde winndereyankoore ngam jeytaare Philadelphia e ndunngu 2009.[101] E nder kawgel fuku Farayse 2009, Agassi rokki Roger Federer njeenaari ndii.[102]
Kadi e hitaande 2009, Agassi waɗii kawgel ngel ko adii fof. O fiyi kawgel tenis to Surprise, Arizona, ɗo o fooli Todd Martin e kawgel finaal.[103] Agassi artii e njillu ngu inniraa PowerShares Series e hitaande 2011, o tawtoraama e nder kewuuji jeeɗiɗi tawi o heɓi heen ɗiɗi. Agassi fooli Courier e kawgel finaal to Boston[104], caggal ɗuum o fooli Sampras e kawgel CTCA to wuro makko Las Vegas.[105]
E hitaande 2012, Agassi tawtoraama kawgel joy, o dañi heen tati. E lewru noowammbar, o heɓi njeenaari BILT to San Jose, o fooli John McEnroe e kawgel finaal.[106] Ñalnde heen, o daranii tiitoonde makko e kawgel CTCA, o fooli Courier e kawgel ngel.[107] E nder yeewtere sakkitiinde, o fooli Michael Chang ngam heɓde kawgel Acura.[108] E hitaande 2014 Agassi heɓi kawgel ɗiɗmel ngel o tawtoraa, e kawgel cakkitiingel ngel, to Houston, Agassi fooli James Blake.[109] O fooli Blake kadi to Portland ngam heɓde tiitoonde kawgel ngel e nder nokkuuji safaara kanseer to Amerik.[110] E hitaande 2015, Agassi tawtoraama kewu gooto e nder kawgel PowerShares, o fooli Mark Philippoussis e kawgel cakkitiingel ngel.[111] Hitaande rewtunde ndee o tawtoraama kewuuji ɗiɗi, o fooli Blake to Chicago, ñalnde heen o fooli Mardy Fish, kono o fooli Roddick to Charleston.[112]
E hitaande 2009, to Makao Agassi e Sampras kawri ko adii fof e ñaawirdu gila e finaal US Open 2002. Sampras heɓi koolol ngol e nder setuuji tati.[90] Luural hakkunde gonnooɗo kaɓirgal ngal, waɗii tiitoonde jaayɗe dingiral kadi e lewru marse 2010 caggal nde ɗiɗo ɓee tawtoraa kewu ballal "Hit for Haiti" yuɓɓinaangu ngam dañde kaalis ngam wallitde warɓe yerɓo leydi ngoo. E wondude e Roger Federer e Rafael Nadal, luulndiiɓe ɓooyɓe ɓee puɗɗii waɗde konnguɗi e dow ballal gooto e maɓɓe fof, ɗum noon haa Sampras anniya fiyde serve e ɓanndu Agassi. Caggal kewu nguu, Agassi jaɓi wonde o taƴii laawol ngol e jokkondire makko, o ñaagii Sampras yaafuya e yeeso yimɓe fof.[113] Agassi e Sampras kawri kadi hitaande wootere caggal ɗuum ngam waɗde pottital kollirgal to Madison Square Garden to New York e yeeso 19 000 ƴeewoowo nde Sampras fooli Agassi e setuuji ɗiɗi.[114] Ñalnde 3 marse 2014, Agassi e Sampras ndartinii yeewtere to Londres ngam ñalngu winndereewu tennis hitaande kala. Oo sahaa, ko Agassi yalti e dow e nder setuuji ɗiɗi peeñɗi.[115]
O arti e njillu nguu e lewru mee 2017 e darnde coftuɗo Novak Djokovic ngam waɗde kawgel ngel e nder kawgel ngel.[116] Agassi hollitii joofgol gollondiral ngal ñalnde 31 marse 2018, o wiyi wonde luural ina heewi e jokkondiral ngal.[117]
== Njawdi ==
Ko o limtaaɗo e lowreeji keewɗi wonde gooto e ɓurɓe mawnude e fijooɓe tennis e yontaaji kala,[8][6][118][119][120] Agassi kadi ina noddiree gooto e ɓurɓe mawnude e artude e sarwiis mo meeɗaa fiyde fijo ngoo, kadi BBC siftinii mo nde o woppi golle makko wonde "maanaa ko hoodere ɓurnde mawnude e winndere nde daartol". Ko ɗum waɗi, o teskiima sabu makko wallude e wuurtinde njiimaandi tennis e nder kitaale 1990.[118][120][124]
E nder njeenaaje keewɗe ɗe o heɓi e golle makko, Agassi innitiraa ko neɗɗo ɓurɗo waawde fiyde e nder dingiral BBC e hitaande 1992, e 7ɓo ɓurɗo mawnude e fijooji gorko e nder yontaaji kala, e hitaande 2010.[8] Ñalnde 9 lewru juko hitaande 2011, Agassi naatnaa e suudu tenis hakkunde leyɗeele e nder kewu to Newport, Rhode Island.[6]
Agassi dañii ko ina ɓura 30 miliyoŋ dolaar njoɓdi njeenaari e nder golle mum, o woni ɗiɗaɓo caggal Sampras e sahaa nde o woppi golle ndee. O dañii kadi ko ɓuri miliyoŋaaji 25 dolaar hitaande kala e ballal (endorsements) e nder golle makko, ko ɗum woni nayaɓo e nder denndaangal dingiral e oon sahaa.[125]
== Sifaa fijo ==
E fuɗɗoode golle makko, Agassi ina ndaara joofnude toɓɓe e yaawre e fiyde tennis gadano, ko ɓuri heewde ko e waɗde ngartam leelɗam e fiyde luggiɗnde, tiiɗnde, caggal ɗuum fiyde keɓoowo e ŋorol ɓurngol toowde. E sahaa mo o jolni jolngo ngoo, Agassi ina yiɗi ƴettude bal e weeyo, fiyra volley swinging ngam heɓde nafoore. Groundstroke makko ɓurɗo yiɗeede ko backhand makko ɓuuɓɗo, laaɓtuɗo juuɗe ɗiɗi, fiyi no feewi cross-court kono haa teeŋti e les liggey. Forehand makko ina fotnoo wonde semmbe, haa teeŋti e nder-yaasi makko haa ad court.[126]
Doole Agassi ko e dictating fijo gila e fuɗɗoode, o waawi kadi ƴettude bal e dow ƴellitaare.[127] Nde o mawni, baaba makko e Nick Bollettieri njanngini mo e oon sifaa.[128] So tawii ko e dow ɗowgol toɓɓere, Agassi ina heewi ƴattaade fartaŋŋe ngam etaade heɓde nafoore e fiyde jolngo konservatiif ngam ustude majjere makko, e waɗde gaño makko ɓurɗo dogaade. Ndee waylo-waylo e pijirlooji ɓurɗi laaɓtude, ɓurɗi famɗude doole, ɓuri fuɗɗoraade ko coftuɗo makko ɓooyɗo, hono Brad Gilbert, e hitaande maɓɓe adannde nde ɓe ngondi e mum e hitaande 1994. Gilbert hirjinii Agassi ngam ustude luutndiiɓe mum e jolɗe mum luggiɗe, ɓutte, e huutoraade fitinaaji mum ngam heɓde hareeji no backhande dow fijirde makko ɓurnde moƴƴude.[128] Pijirlooji siynooji caggal golle makko ko mbayliigu toɓɓere fiyde e ñaawirdu deuce caggal luggiɗde naatde e leydi. Ɗuum ina heewi rewde e jolngo walla lobbo so tawii gaño oo ina yaawi heɓde ɗum.
Agassi ummii ko e dingiral tiiɗngal, kono o tawi ko heewi e nafoore makko e kawgel mawngel ngel ko e dow loope boɗeeje Roland Garros, o yettii toon finaaluuji ɗiɗi jokkondirɗi e fuɗɗoode golle makko. Ko wonaa huɗo woni nokku makko ɓurɗo bonde, nafoore makko adannde mawnde ko e huɗo ɓuuɓngo Wimbledon e hitaande 1992, kawgel ngel o wiyi o yiɗaa e oon sahaa.[128] Surface makko ɓurɗo tiiɗde e nder nguurndam makko, ko goonga ko hardcourt, ɗo o dañi jeegom e nder jeetati majors makko.
== Feddeeji njulaagu ==
Agassi sosi sosiyetee keeriiɗo biyeteeɗo Andre Agassi Ventures (ko adii fof ina wiyee Agassi Enterprises).[129] Agassi, e wondude e wondiiɓe mum joy (ina heen Wayne Gretzky, Joe Montana, Shaquille O’Neal, Ken Griffey Jr., e Monica Seles) udditi nokku ɗo ñaamdu nduu woni ɗoo, ina wiyee Official All Star Café e lewru abriil 1996. Suudu nduu udditaa e hitaande 2001.[130]
E hitaande 1999, o yoɓi miliyoŋaaji 1 dolaar ngam 10% e kaalis makko e banke Nevada First Bank, o heɓi heen miliyoŋaaji 10 dolaar nde o soodi ɗum e banke Western Alliance e hitaande 2006.[131]
E hitaande 2002, o naati e Tennis Channel ngam ɓamtude lowre ndee e soodooɓe e njulaagu kaɓirɗe e satelitaaji, o waɗi heen njulaagu e nder lowre ndee.[132] Caggal nde o hawri e cukko hooreejo Michael Mina to gooto e restoraaji makko to San Fransisko, Agassi gollodii e makko e hitaande 2002 ngam fuɗɗaade Mina Group Inc. Agassi ko jom jawdi en e nder fedde heɓnde Las Vegas e Laughlin e MGM Mirage e 215 miliyoŋ dolaar e hitaande 2004.[131][135] Hitaande wootere caggal ɗuum, fedde nde soodi otel-kasino oo Landry's, Inc. e 163 miliyoŋ dolaar e kaalis e 182 miliyoŋ dolaar e ñamaale ɗe ɓe cikkata.[131][136] E hitaande 2007, o jooɗii e yiilirde banke Meadows, banke keeriiɗo to Nevada.[137] O waɗii ngalu makko e sosiyeteeji puɗɗiiɗi golle ɗi Allen & Company wallitnoo.[138]
Agassi e Graf cosi sosiyatee biyeteeɗo Agassi Graf Holdings. Ɓe mbaɗi heen ngalu maɓɓe e PURE, ko nokku dingiral jamma to galle laamorɗo Caesars, udditaa e hitaande 2004,[131], ɓe njeeyti ɗum fedde njuɓɓudi Angel e hitaande 2010.[139] E lewru ut 2006, Agassi e Graf mbaɗii fedde gollondiral e fedde wiyeteende Kreiss Enterprises, peewnoowo mobelaaji toowɗi.[131] Ɓe puɗɗii laylaytol mobelaaji ina wiyee Koolol Agassi Graf.[140][141] E lewru suwee, Agassi e Graf, rewrude e sosiyetee mum en biyeteeɗo Agassi Graf Development LLC, wondude e Bayview Financial LP, mbaɗii nanondiral ngam ƴellitde otel gonɗo e nder leydi hee, hono Fairmont Tamarack, to nokku biyeteeɗo Tamarack Resort to Donnelly, to leydi Idaho. Sabu caɗeele luumooji e leelgol, ɓe njalti e eɓɓaande ndee e hitaande 2009.[143][144] Fedde nde ina jogii haa jooni nokkuuji tati tokoosi.[145] E lewru Seeɗto, ɓe ngollodii e Steve Case ngam ƴellitde nokkuuji ɓuuɓɗi e diisnondirde nokkuuji tennis e fitinaaji Agassi-Graf.[146]
Ɓe mbaɗi kadi ngalu e yeeyoowo tikketuuji e internet Viagogo e hitaande 2009 e kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngoni ko e wonde terɗe yiilirde e wasiyaaji sosiyetee oo.[147][148]
E lewru oktoobar 2012, wuro Roadshow e jom jawɗeele en ina heen Agassi e Graf kollitii peeje mahngo nokku keso ndiyam ina wiyee Wet’n’Wild Las Vegas to Las Vegas. Village Roadshow ina jogii 51% e park oo tawi Agassi, Graf, e woɗɓe jom jawɗeele en ina njogii 49% heddiiɗi ɗii.[149][150] Park oo udditaa ko e lewru mee 2013.[151]
IMG ardii Agassi gila nde o wonti pro e hitaande 1986 haa lewru Yarkomaa 2000 hade makko waylude fedde SFX Sports Group. Gardiiɗo golle makko, awokaa makko e awokaa makko ko sehil makko gila e cukaagu makko Perry Rogers, kono ɓe ceertii gila 2008.[154][155] E hitaande 2009, kanko e Graf ɓe ciifi e CAA.[156]
=== Kaɓirɗe e seedanteeje ===
Agassi huutoriima raketuuji laamɗo Grafite e fuɗɗoode golle mum.[157][158] O siifondirii e Donnay, peewnoowo raket tennis Belsik, fotde miliyoŋaaji jeeɗiɗi dolaar.[159] Caggal mum o wayli e raket Head Ti Radical [160] e raket Head LiquidMetal Radical, caggal nde o siifondiri e Head nanondiral ballal miliyoŋaaji keewɗi dolaar e hitaande 1993.[161][162] O hesɗitini nanondiral makko e hitaande 1999, e lewru noowammbar 2003 o siifondiri e Head nanondiral nguurndam.[161][163] O jaɓi kadi balle tennis Penn. Ñalnde 25 lewru juko hitaande 2005, Agassi yalti Nike caggal duuɓi 17, o siifondiri nanondiral e Adidas.[164] Sabaabu mawɗo gaddanɗo Agassi yaltude Nike ko nde Nike salii rokkude ballal Agassi, Adidas kadi waɗii ɗum. Ñalnde 13 lewru Mbooy hitaande 2013, Agassi arti e Nike.
Agassi ko DuPont walli ɗum, Ebel, Mountain Dew e hitaande 1993, Mazda e hitaande 1997, Kia Motors e hitaande 2002, De Schut Ameriknaajo e hitaande 1712 2003. E hitaande 1990, o yalti e yeeyirde teleeji Canon Inc., omo yeewta kamera Canon EOS Rebel.[174] Hakkunde 1999 e 2000, o siifondiri e Schick nanondiral miliyoŋaaji keewɗi, duuɓi keewɗi, o wonti kaaldiiɗo sosiyetee oo e nder winndere ndee kala.[175] Agassi siifondirii e Twinlab nanondiral duuɓi keewɗi, o ƴelliti ñamri sosiyetee oo.[176] E cakkital hitaande 2003, o innitiraa ko kaaldigal Aramis Life, uurngol Aramis, o siifondiri e sosiyetee oo nanondiral duuɓi joy.[177][178] E lewru marse 2004, o siifondiri nanondiral duuɓi sappo fotde miliyoŋaaji 1,5 dolaar hitaande kala e 24 Hour Fitness, ngal udditta nokkuuji joy fitinaaji Andre Agassi haa darorɗe hitaande ndee.[163] Ko adii Australian Open 2012, Agassi e Jacobs Creek, jom diineeji Ostarali, kollitii kawral duuɓi tati, ɓe mbaɗi Open Film Series ngam "[renndinde] daartol keeringol ko fayti e sahaaji cifaaɗi e nguurndam, baɗnooɗi jikku makko e nder e caggal ñaawirdu." ammbasadeer.
Agassi e yumma mum peeñii e Got Milk? jeeyngal e hitaande 2002.
Agassi feeñii e jeeyngal keewngal e jeewte teleeji e Graf. Kamɓe ɗiɗo fof ɓe njaɓii Deutsche Telekom e hitaande 2002, [182] e Canon Inc. e hitaande 2004, LVMH e hitaande 2007, e Nintendo Wii e Wii Fit U e Longines e hitaande 2013.
E hitaande 2024, Agassi naati e nanondiral gollondiral e sosiyatee kaɓirɗe pickleball e tennis taabal JOOLA, tawi ina jeyaa heen ƴellitgol kaɓirɗe pickleball, kewuuji, e eɓɓaaɗe goɗɗe ; sarɗiiji kaalis nanondiral ngal hollitaaka e yeeso yimɓe fof.[188]
== E nder pinal leñol ==
E hitaande 2017, Agassi yalti e filmo biyeteeɗo Love Means Zero, mo o holliti jokkondire mettuɗe hakkunde gardiiɗo makko Nick Bollettieri e makko.[189][190]
=== Politik ===
Agassi rokkii ko ɓuri 100 000 dolaar wonande kanndidaaji Demokaraat en, e 2 000 dolaar wonande Republicain en.[191][192] Ñalnde 1 lewru Seeɗto hitaande 2010, nde o yalti e rajo WNYC ñalnde kala, wiyeteende The Brian Lehrer Show, o hollitii wonde o winnditaama e nder leydi hee.[193]
=== Filantropi ===
Agassi sosi fedde ballal Andre Agassi e hitaande 1994, nde wallitata sukaaɓe Las Vegas. O rokkaa njeenaari neɗɗankaagal ATP Arthur Ashe e hitaande 1995 sabu darnde makko e wallitde sukaaɓe waasɓe. O limtaama ko kanko ɓuri waawde ballal e renndoyankeewo e nder tennis professionnel. Ina wiyee kadi wonde omo waawi wonde atletee ɓurɗo waawde waɗde moƴƴere e yonta makko.[194]
Balle Agassi ina mballita e wallude sukaaɓe haa mbaawa yettaade mbaawkaaji mum en e nder fijirde. Boys & Girls Club makko ina yiyloo 2 000 suka e nder hitaande ndee kala, ina manti kippu tennis sukaaɓe mo aduna oo fof jogii. Ina waɗi kadi porogaraam basket (koode Agassi) e njuɓɓudi tiiɗndi, hirjindirde jillondiral jaŋde e atletik.
E hitaande 2001, Agassi udditi duɗal jaaɓi haaɗtirde Andre Agassi[195] to Las Vegas, duɗal charter ngal sukaaɓe wonɓe e baasal e nder nokku hee njoɓataa. Kanko e hoore makko o rokki duɗal ngal 35 miliyoŋ dolaar.[196] E hitaande 2009, janngirde janngirde ndee ina joginoo 100 e nder teemedere jaŋngooɓe e ina ɗaminii 100 e nder teemedere jaɓgol kolees.[197] Ina jeyaa e porogaraamuuji goɗɗi jowitiiɗi e sukaaɓe ɗi Agassi wallirta rewrude e fedde mum Andre Agassi, ko nokku gooto tan mo Clark County hoɗi ngam sukaaɓe tooñaaɓe e waasɓe, Child Haven. E hitaande 1997, Agassi rokki Child Haven kaalis ngam mahde suudu janngirdu 6, ina wiyee hannde nokku jaŋde Agassi. Fooyre makko rokkii kadi 720 000 dolaar ngam wallitde mahngo galle Andre Agassi ngam sukaaɓe waasɓe safaara. Ndeeɗoo nokkuure 20 leeso udditaa ko e lewru Duujal 2001, ina hoɗa sukaaɓe ɓe ƴellitaare mum en leeltaani walla ɓe ngalaa caɗeele e sukaaɓe ɓe ngonaa e nder karantina ngam ñawuuji mborosaaji.[198]
E hitaande 2007, e wondude e atletee en woɗɓe heewɓe, Agassi sosi fedde ballal wiyeteende Athletes for Hope, nde wallitata atletee en karallaagal ngam naatde e golle ballondiral e yiɗde wallitde yimɓe fof e wallitde renndooji mum en.[199] O sosi kaalis ngam wallitde duɗe jaaɓi haaɗtirde Canyon-Agassi, anndiraa hannde kaalis ngam wallitde duɗe jaaɓi haaɗtirde Turner-Agassi. Fonds ko eɓɓoore njulaagu ngam waylude renndo, tiiɗnde e "eɓɓoore leydi ndii fof ngam nawde charteruuji gila e cuuɗi stopgap haa e nder cuuɗi janngirɗe duumiiɗe."[200]
E lewru suwee 2013, fedde Andre Agassi ngam jaŋde waɗii gollondiral e V20 Foods ngam udditde Box Budd!es, liggey ñamri cellundi sukaaɓe. Ko heɓaa heen koo fof ina yahra e Fooyre Ɓamtaare.[201][202]
E lewru feebariyee 2014, Agassi waylitii galle duɗal jaaɓi-haaɗtirde Phoenix to Las Vegas, mo alaa ko woni e mum, waɗti ɗum duɗal kesal, ina wiyee Doral Academy West rewrude e kaalis ballitoowo duɗal Charter Canyon-Agassi. Akademi Doral udditaa ko e lewru ut 2014.[203] Fonds oo soodi nokku 4,6 ektaar to Henderson, Nevada, ngam hoɗnude duɗal Somerset to Las Vegas, ngal ummotoo ko e nokku mum e nder ekkol.[204]
== Pikkol ==
Ñalnde 2 lewru abriil hitaande 2023, Agassi tawtoraama e Michael Chang, Andy Roddick e John McEnroe e nder yeewtere adannde e ESPN e nder yeewtere miliyoŋaaji dolaar to nokku biyeteeɗo Hard Rock Casino to Hollywood, Floride.[205]
Kanko e debbo makko Steffi Graf ɓe fof ina njuɓɓina pickleball e lewru abriil 2025, Agassi hollitii wonde maa o waɗ yeewtere makko adannde e kawgel ngel e nder leyɗeele dentuɗe Amerik, ñalnde 26 abriil – 3 mee 2025 to Naples, Florida.[206]
Caggal nde o heɓi 1st Round Bye e nder doggol ɗiɗmol ngol, Agassi, ina fijira e Anna Leigh Waters, debbo limtinaaɗo e winndere ndee, o heɓi njeenaari makko adanndi e sukaaɓe Tristan Dussalt e Stevie Petropouleas 11-8, 9-11, 11-7. Ndeen Agassi e Waters njippiima e 11-7, 4-11, 7-11 e nder doggol tataɓol ngol, tawi ko Len Yang e Trang Huynh-McClain.
== Jokkondiral e ɓesngu ==
E fuɗɗoode kitaale 1990, caggal nde o jokkondiri e Wendi Stewart,[208] Agassi jokkondiri e jimoowo Ameriknaajo biyeteeɗo Barbra Streisand. O winndi ko faati e jokkondiral ngal e nder deftere makko nde o winndi e hitaande 2009, "Min njaɓii wonde min moƴƴi e koye amen, kadi hol ko woni so tawii o ɓurii mo duuɓi capanɗe jeetati e jeetati? Min ngoni ko e yurmeende, kadi wullaango jamaanu ina ɓeyda tan ko ɓuuɓri e jokkondiral amen. Ɗum ina addana sehilaagal amen nan'de ko haɗaa, ko huunde haɗaande hono ɓoornaade Lava ngulɗo."[209]
O resii debbo fijoowo biyeteeɗo Brooke Shields tuggi 1997 haa 1999.[210]
O resi Steffi Graf ñalnde 22 oktoobar 2001, to galle maɓɓe to Las Vegas ; seedeeji ɗii tan ko yummiraaɓe maɓɓe.[22] Ɓe ndañi ɓiɓɓe ɗiɗo : ɓiɗɗo gorko biyeteeɗo Jaden Gil (jibinaa ko 2001) e ɓiɗɗo debbo biyeteeɗo Jaz Elle (jibinaa ko 2003).[22] Agassi wiyi kanko e Graf ɓe ndartinaani sukaaɓe maɓɓe ngam wontude tennis ; Ɓiɗɗo Agassi biyeteeɗo Jaden ƴetti baseball, o fiyi e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni to bannge worgo e fedde ngenndiire Almaañ. Galle Graf-Agassi ina hoɗi to Summerlin, renndo ngo e nder falnde Las Vegas.[215] Yumma Graf e miñi mum, Michael, e ɓiɓɓe mum nayo, ina nguuri toon kadi.[216]
=== Yumma makko ko ɓiɗɗo kanseer ɓernde.[217] ===
Gil Reyes, jannginoowo ko juuti, ina wiyee gooto e sehilaaɓe Agassi ɓurɓe ɓadaade ; won heen siftinii mo wonde ko o "baaba fijirde" e Agassi.[218][219] E hitaande 2012, Agassi e Reyes mbaɗii laylaytol mum en kaɓirɗe fitinaaji, BILT By Agassi e Reyes.[220] E lewru Duujal 2008, sehil Agassi gila e cukaagu mum, gonnooɗo gardiiɗo njulaagu, Perry Rogers, ñaawi Graf ngam yoɓde 50 000 dolaar njoɓdi njuɓɓudi ndi o wiyi ina yoɓa ɗum.[221][222]
== Taariiha nguurndam hoore mum ==
Winndannde mawnde: Uddit: Taariindi hoore mum
Deftere Agassi, Open: An Autobiography, (winndiraande e ballal J. R. Moehringer[223]), yalti ko e lewru noowammbar 2009. E nder mayre, Agassi ina haala cukaagu mum e baaba mum Armeniijo mo alaa ko woni e mum, garɗo to Amerik ummoraade Iraan, ɗo o wonnoo boksiyanke karallo. Ko o ƴattoowo no feewi e ko o ƴattoowo ɓernde e nder galle oo fof, baaba makko ina resnda suka Agassi ngam mawnugol tennis, o mahi heen nokku tennis e nder galle maɓɓe, o neldi Agassi to duɗal jaaɓi haaɗtirde tennis e les njiimaandi Nick Bollettieri, mo caggal mum woni coftuɗo e njuɓɓudi feccere e golle Agassi[24].
Ina woodi kadi siftorde e deftere huutoraade e ƴeewde ko moƴƴi e metamfetamin e hitaande 1997.[59][225][226] E nder jaabawol ngol, Roger Federer hollitii wonde o hulɓiniima, o mettinii heen, Marat Safin wiyi wonde Agassi ina foti yoɓde kaalis njeenaari mum, o itta tiitooɗe makko.[227][228] E nder yeewtere nde o waɗdunoo e CBS, Agassi hollitii hoore mum, o naamndii faamde, o wiyi "ko sahaa e nguurndam am ɗo miɗo haani ballal."[229]
Agassi wiyi wonde o meeɗaa yiɗde tennis e nder nguurndam makko sabu tiiɗnaare nde o jogori waɗde e makko. O wiyi kadi o ɓoornii ko wutte daneejo ko adii nde o woni e golle makko, o sikki Pete Sampras ko "robo".[230]
Deftere nde yottii limngal 1 nder doggol defte ɓurɗe soodde nder New York Times[231], nde heɓi limngal booɗngal.[232] Nde heɓi njeenaaje defte dingiral leydi Biritaan e hitaande 2010.[233] E hitaande 2018, deftere nde limtaama e Esquire e nder "Defte 30 ɓurɗe moƴƴude e dingiral",[234] kadi winndiyanke ballitoowo hoore mum biyeteeɗo Tim Ferriss wasiyii nde, o siftini nde wonde "defte laaɓɗe no feewi, belɗe no feewi, e jannginde no feewi".[235]
== Njeenaaje karallaagal ==
Jaagorgal winndere ITF: 1999.
Fiyoowo ATP mo hitaande ndee: 1999.
ATP ɓurɗo waawde fiyde: 1988, 1998
== Vidiyo ==
Wimbledon 2000 Semi-finaal – Agassi e Rafter (2003) Hooreejo : Andre Agassi, Patrik Rafter ; Suudu dariindu tan, Ñalngu yaltugol DVD: 16 ut 2005, waktuuji doggol: 213 hojom, OCLC 61774054.
Charlie Rose e Andre Agassi (7 mee 2001) Ñalngu yaltugol DVD : 15 ut 2006, waktuuji dogdu : 57 minit.
Wimbledon: Ɓamtaare (2005) Hooreejo: Andre Agassi, Boris Beker ; Suudu dariindu tan, Ñalngu yaltugol DVD: 16 ut 2005, waktuuji doggol: 52 hojom, OCLC 61658553.
== Pijirlooji wideyoo ==
Andre Agassi Tennis ngam njuɓɓudi wellitaare Nintendo mawndi, Genesis, geɗe pijirlooji, njuɓɓudi mawndi,[241] e telefoŋaaji cinnde
Agassi Tennis Yonta ngam PlayStation 2, Game Boy Advance, e Windows
Agassi tennis yonta 2002 ngam windows[242]
Kawgel Smash Court Pro ngam PlayStation 2
Top Spin 4 ngam Xbox 360, 3, e Wii
Jaɓɓungal winnderewal tennis ngam Xbox One, PlayStation 4, Nintendo Switch, e Windows
Top Spin 2K25 ngam 4, 5, Xbox One, Xbox Series X, e Windows
== Ƴeew kadi ==
Portaluuji:
Nguurndam
ikon Tenis
bannge leyɗeele dentuɗe Amerik
Rekorde tennis kala sahaa – worɓe gooto
Doggol ƴaañooɓe Grand Slam worɓe gooto
Tennis worɓe limtooji
Rekorde tennis e jamaanu Open – worɓe gooto
== Teskorɗe ==
Gila ndeen Roger Federer ɓurii ndeeɗoo feere, sibu o yettiima 10 kawgel ngel, tuggi 2005 haa 2007.
Ko famɗi fof "Kaɓirɗe joofnirde hitaande".
"Career Super Slam" ina ɗaɓɓi heɓde denndaangal kawgel nay mawngel ngel, kam e kawgel ngel e njeenaari kaŋŋe Olimpiyaaji e nder kawgel gootol.
== Tuugnorgal ==
p5nlqyi8z6l2ru56g9ra0zjojpadvy2
Mary Slessor
0
44644
190681
188601
2026-10-04T08:55:50Z
MOIBARDE
10068
Add links and references
190681
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Mitchell Slessor''' (2 Duujal 1848 – 13 Yarkomaa 1915) ko misioneer [[Ecoppi|Ecoppinaajo]] to leydi Nijeer. Nde o naati [[Naajeeriya]], Slessor janngi Efik, gootel nder ɗemɗe nokkuure ɗuuɗɗe, nden o fuɗɗi janngingo. Sabu faamde ɗemngal neeniwal e neɗɗaagu makko cuusal Slessor heɓi hoolaare e jaɓgol yimɓe nokku oo, o waawi kadi sarde diine kerecee en tawa ina ƴellita hakkeeji rewɓe e reende sukaaɓe neeniyankooɓe. O ɓuri anndeede ko e darnde makko e wallude ngam dartinde golle keewɗe ɗe o waɗata ngam warde sukaaɓe ɗiɗo e nder wuro Okoyong, nokku gooto e nder diiwaan Cross River, leydi Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.historymakers.info/inspirational-christians/mary-slessor.html|title=Mary Slessor|access-date=27 June 2015|archive-date=5 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170605231925/http://www.historymakers.info/inspirational-christians/mary-slessor.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Lishilinimle">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Mary Mitchell Slessor jibinaa ko ñalnde 2 desaambar 1848 to Gilcomston, Aberdeen, [[Ecoppi]], e nder galle baasal golloowo, mo waawaano jaŋde no haanirta nii. Ko kanko woni ɗiɗmo e ɓiɓɓe njeeɗiɗo Robert e Mary Slessor. Baaba makko, ummoriiɗo Buchan, ko jom paɗe e njulaagu. Yumma makko jibinaa ko to Oldmeldrum, to Aberdeenshire, ko debbo diineyanke no feewi.<ref name="livingstone">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref> E hitaande 1859, ɓesngu nguu ummii Dundee ngam yiylaade golle. Robert Slessor ko almuudo, nde tawnoo o waawaano jokkude golle paɗe, o ƴetti golle golloowo e nder millo. Yumma makko ko jom njurum, o yahiino golloraade e nder miijooji.<ref name="dacb">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> E duuɓi 11, Mary fuɗɗii golle ko "feccere waktu" e nder Baxter ''Brothers' Mill'', ɗum firti ko o waɗi feccere ñalawma makko ko e duɗal ngal joom en milluuji ɗii ndokki, feccere woɗnde ndee o gollotoo ko e sosiyetee oo.
Slessors en ina nguurnoo e nder gure ɓuuɓɗe to Dundee. Baaba makko e miñiraaɓe makko ɗiɗo ɓee fof maayi ko e rafi pneumonie, ko Mary tan, yumma makko e miñiraaɓe makko ɗiɗo rewɓe.<ref name="dacb2">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> Nde o heɓi duuɓi 14, Mary wonti golloowo juutɗo baawɗo golle e nder lowre ndee, omo golloroo gila 6w00h haa 18w00h. e waktu gooto tan ngam ñaamde e yarde.<ref name="trinity">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref>
Yumma makko ko Presbyterian dewondirɗo, jannguɗo kala tonngoode ''Missionary Record'', jaaynde [[lewru]] kala nde Egliis Presbyterian dentuɗo (caggal mum Egliis Libre dentuɗo [[Ecoppi]]) yaltini ngam humpitaade terɗe golle e haajuuji misiyoŋaaji.<ref name="dacb3">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> Slessor ƴellitii yiɗde diine, nde misiyoŋ sosaa to Quarry Pend (ko ɓadii Eklesiya Wishart), o yiɗi jannginde.<ref name="trinity2">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref> O fuɗɗii misiyoŋ ko e duuɓi 27 nde o nani wonde David Livingstone, misiyoŋ lolluɗo e wiɗtoowo, maayii. O felliti ndeen wonde omo yiɗi rewde e koyɗe makko.
== Golle misiyoŋaaji ==
Slessor ɗaɓɓiri ɗum to Yiilirde Misiyoŋ caggal leydi to Egliis Presbiteriyanke gooto. Caggal nde o janngi to Edinburgh, o ummii e laana ndiwoowa SS Ethiopie ñalnde 5 ut 1876 e ɓiyiiko gorko biyeteeɗo Robert Mitchell Beedie, misioneer ummoriiɗo New Deer to Buchan, o ari ɗo o yahrata to [[Afrik]] worgo ko ina wona lewru seeɗa caggal ɗuum.<ref>{{cite web|title=Becoming a Missionary|date=June 2015|website=Mary Slessor Foundation.org|location=Scotland|url=http://maryslessor.org/2015/06/becoming-a-missionary|access-date=4 May 2022}}</ref>
Slessor halfinaa ko diiwaan Calabar e nder leydi leñol Efik.<ref name="trinity3">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref> O jeertinaama wonde ɓe ngoongɗini ko diineeji aadaaji Afrik hirnaange, ɓe njogii ko miijooji fenaande ko fayti e rewɓe jibinannde ɓiɗɓe ɗiɗo. Slessor hoɗi nder suudu misiyonnaaji duuɓi tati, o ɗon huuwa nder misiyonnaaji haa ''Old Town'' e Creek Town. O yiɗiino yahde haa ɓurti e nder Calabar kono o heɓi rafi malaria, o dogi o arti [[Ecoppi]] ngam sellude e hitaande 1879.<ref name="livingstone2">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref> Caggal lebbi 16 to Ecoppi, Slessor arti Calabar, oo sahaa ko e golle kese, kilooji tati ko ɓuri woɗɗude e nder Calabar, to wuro ɓooyngo. Nde tawnoo Slessor rokkii feccere mawnde e njoɓdi mum ngam wallitde yumma mum e miñiraaɓe mum rewɓe to Ecoppi, o dañii ngalu ko e ñaamde nguura leydi ndii.
Mary Slessor ina naatnaa e sukaaɓe resndaaɓe Jean, Alice, Maggie e May, e natal ƴettaangal to Ecosse.
Haalaaji ɗi Slessor fotnoo hawrude e mum nde o woni suka misioneer, ina jeyaa heen ŋakkeende jaŋde hirnaange, kam e sadak aadee jaajɗo e maayde mawɗo wuro mo nganndu-ɗaa ina ɗaɓɓi maccuɓe e reenooɓe ngam yahdude e makko e nder aduna garoowo.<ref name="quinn">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor2_mary.html|last=Quinn|first=Frederick|contribution=Mary Slessor, 1848–1915|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430152710/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor2_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> E wiyde winndiyanke nguurndam biyeteeɗo W. P. ''Livingstone'', nde depiteeji ɗiɗi njalti ngam ƴeewde njillu nguu e hitaande 1881–82, ɓe mbeltiima heen no feewi. Ɓe mbiyi, "... omo weltii e sehilaagal e hoolaare yimɓe ɓe ngalaa ɗo kaaɗi, kadi omo jogii batte keewɗe e maɓɓe". Ɗuum ɓe ciftorii heen geɗal ko e weeɓde Slessor haalde ɗemngal ngal.<ref name="livingstone3">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref>
E hitaande 1884 Slessor arti [[Ecoppi]] ngam ƴeewde cellal. E nder duuɓi tati garooji ɗii, Slessor ina toppitii yumma mum e miñi mum debbo (mo ñawu nguu kadi heɓi), o haali e ekkolaaji keewɗi, o renndini daartol ummoraade e nokku Calabar.
Ndeen Slessor artii e nokku ɓurɗo woɗɗude e caka Calabar, e nokkuuji ɗi ndartinanoo gila ko ɓooyi golle ɓurɗe heeferɓe. O hisni teemedde ɓiɗɓe ɗiɗo e nder ladde, ɗo ɓe ngoppitaa, maa ɓe maay e heege, walla ɓe ñaama daabaaji. O walli sellinde ñawɓe e woppude golle anndinde aybeeji e waɗde tuumaaɗo oo yarde tooke. Ko o misioneer, o yahi to lenyi goɗɗi, o saaktii konngol Iisaa-al-Masiihu.<ref name="Lishilinimle2">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref> E nder ndeeɗoo njillu tataɓo to Calabar, Slessor heɓi kabaaru wonde yumma mum e miñi mum debbo maayii. O foolii e keewal, o winndi, "Alaa mo winndata e haaldata daartol am e ko wonaa goonga." O heɓiino kadi miijo jeytaare, o winndi, "Asamaan ina ɓadii kam jooni ko ɓuri Angalteer, hay gooto suusataa mi so mi yahii dow leydi."<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA127|title=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nigeria, 1846-1960|first=William H.|last=Taylor|pages=127–128|publisher=BRILL|year=1996|isbn=90-04-10713-4}}</ref>
Slessor wonnoo ko doolnuɗo e sosde duɗal janngirɗe Hope Waddell to Calabar, ngal rokki Efiks janngirɗe kuuɓtodinɗe. Kulol gonngol e dow ɓiɗɓe ɗiɗo ina teskaa kadi e nder wuro Igbo wiyeteengo Arochukwu to bannge hirnaange Calabar.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA127|title=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nigeria, 1846–1960|first=William H|last=Taylor|pages=127–28|publisher=Brill|year=1996|isbn=90-04-10713-4}}</ref>
== E nder Okoyong en e Efik en ==
Potti ɗi ɓiɗɓe ɗiɗo njiylotonoo ngam maayde (c. 1880)
E lewru ut 1888, Slessor yahi to fuɗnaange Okoyong, nokku ɗo misiyoŋaaji worɓe mbaraa. O sikki janngirɗe makko e wonde debbo ina ustoo kulhuli e leƴƴi ɗi njottaaki. Duuɓi 15, Slessor wuuri ko e Okoyong en e leñol Efik en. O janngi haalde ɗemngal Efik neeniwal, o waɗi sehilaaɓe makko no feewi ɗo o yahi fof, o anndiraa pragmatisme e humour makko. Slessor wuuri ko nguurndam laaɓɗam e nder galle aadaaji e Efiks. Tiɗnaare makko e dingiral gootol ina heewi addande mo luural e laamuuji, ɗum addani mo innde eccentricité. Kono golle makko ina cifaa to Angalteer, o anndiraa « laamɗo daneejo Okoyong ». Slessor jokki e tiiɗnaare mum e linjiila, e ƴellitde luural, e hirjinde njulaagu, e tabitinde mbayliigaaji renndo e naatnude jaŋde hirnaange.
Ko goongɗingol e nokku hee wonde jibinannde ɓiɗɓe ɗiɗo ina hiisee wonde kuddi bonndi teeŋtundi. Natives ina kuli wonde baaba gooto e cukalel ngel ko ‘ɓiɗɗo seyɗaane’, yumma mum ina waɗi bakkaat mawɗo. Waawaa anndude hol ɓiɗɗo jom suudu bonɗo oo jibini, ɓiɗɓe leydi ndii ina keewi accude cukalel ngel fof e nder ɓulli loope ngam maayde. E nder ko ɓuri heewde e Calabar, ko misiyoŋaaji e laamɗo [[Eyo Honesty II]] ndartini golle ɗee. Slessor yalti nokku Calabar, o arti haa Okoyong. O ƴetti kala cukalel ngel o tawi ina woppitaa, o neldi misiyoŋaaji ɓiɗɓe ɗiɗo ngam yiytude, reende e toppitaade ɗi to galle misiyoŋaaji. Won e kompañiiji misiyoŋaaji ina njoginoo sukaaɓe heewɓe.<ref name="Lishilinimle3">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref><ref name="livingstone4">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref>Slessor meeɗii hisnude ɓiɗɓe ɗiɗo, suka gorko e suka debbo, kono suka oo wuuraani. O ƴetti suka debbo oo, o inniri ɗum Janie. O nawti Janie galle makko to Ecoppi e makko ko famɗi fof njillu gooto.
E hitaande 1892, Slessor wonti cukko konsul to Okoyong, ardii ñaawirdu leydi ndii. E hitaande 1905 o toɗɗaa cukko hooreejo ñaawirde jibinannde Ikot Obong. E hitaande 1913, o rokkaa njeenaari « Ordre de St John ». Cellal Slessor fuɗɗii ustaade e duuɓi mum cakkitiiɗi ɗii, kono o woni ko e Calabar.<ref name="eul">{{Citation|url=http://www.mundus.ac.uk/cats/2/81.htm|title=Biographical history|publisher=Edinburgh University|access-date=19 December 2005|archive-date=26 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141126022324/http://www.mundus.ac.uk/cats/2/81.htm|url-status=dead}}.</ref>
== Wade ==
Tappirde siftorde dow yanaande Mary Slessor to Calabar, fuɗnaange leydi [[Naajeeriya]], e hitaande 1981
Duuɓi capanɗe nay cakkitiiɗi ɗii, Slessor ina wondi e ɓuuɓri gonndi e ɓuuɓri, sabu rafi malaria mo o heɓi e sahaa nde o woni e yahde Calabar. Kono o ustii njoɓdi makko, o meeɗaa woppude golle makko ngam hootde [[Ecoppi]] haa abada. Feere ndee haa jooni ina leefni Slessor haa o natti waawde yahde ko juuti e nder ladde toɓo kono o foti ko dogde e werlaa junngo. E [[lewru]] Yarkomaa 1915, nde o woni e nokku makko to woɗɗi sara Use Ikot Oku, o heɓi nguleeki teeŋtuki. Slessor sankii ko ñalnde 13 lewru bowte hitaande 1915.<ref name="DailyRecord">{{cite web|url=http://www.dailyrecord.co.uk/life/women/fashion-and-beauty/2010/08/29/red-hot-designers-hail-scots-missionary-for-inspiring-african-style-86908-22521443/|title=Red-hot designers hail Scots missionary for inspiring African style|date=29 August 2009|first=Donna|last=White|work=The Daily Record|access-date=2011-09-06}}</ref>
Ɓanndu makko nawtaa dow maayo Cross haa Duke Town ngam waɗde wirwirnde laamu ko nanndi e koloñaal. Union Jack gooto suddii kees makko. Tawtoraaɓe ɓee ina njeyaa heen komisariyaajo diiwaan oo, kam e mawɓe woɗɓe Angalteer e uniformeeji timmuɗi. Banngeeji to galleeji laamu ina njuutee e feccere mast. Gomnaajo lesdi [[Naajeeriya]], ''Sir'' [[Frederik Lugard, ko Baron Lugard gadano|Frederick Lugard]], neldi telegaram maako "tuumre mawnde" diga [[Lagos]], nden o wurtini limngal maako nder jaaynde Naajeeriya.<ref name="ServingGod">{{cite journal|jstor=1581622|title=Serving God and the Empire: Mary Slessor in South-Eastern Nigeria, 1876–1915|journal=Journal of Religion in Africa|volume=30|issue=1|first=JH|last=Proctor|pages=45–61|publisher=Brill|year=2000|doi=10.1163/157006600X00483}}</ref>
Ciimtol maayde makko e nder jaaynde wiyeteende ''The Southern Reporter'' ñalnde 21 lewru Yarkomaa 1915 ina siftina sahaa mo o woni e udditde golle makko to Bowden, to Roxburghshire, to keeri Ecoppi. Nde wi'i "Kanko e ɓikkon maako nayo [[Afrik|Afriknaaɓe]] ɓe o resndi, ɓe ɗonno nokkuure mawnde, nden ɓe mballi ngam ɓesdugo nafuuda rento fuu nder kuugal ''Mission Foreign'' Ekklessiya." Ina yetta jikku makko doole tiiɗɗo, e mbaadi makko ndi o hollirtaa, e yarlitaare makko e leƴƴi taariindi Calabar.<ref>{{Cite news|title=Eminent Missionary's Death|date=21 January 1915|work=The Southern Reporter}}</ref>
== Teddungal e ndonu ==
Golle Slessor to Okoyong ngaddi mo tiitoonde teddunde Efik, hono Obongawan Okoyong (Laamɗo Okoyong). Ndee tiitoonde ina huutoree haa jooni ngam wiyde mo e nder Calabar.
Siftordeeji keewɗi e nder diiwanuuji Efik Calabar e Okoyong e saraaji mum ina ceedtoo nafoore nde o waɗi e golle makko. Won heen ko :
duɗal hakkundeewal to Arochukwu
Laawol Mariyam Slessor to Kalabar
Taariindi Mariyam Slessor
Laabi Mary Slessor to wuro wiyeteengo Coventry
Eklesiya Mariyam Slessor
Statues makko (ko heewi ko ina jogii ɓiɗɓe ɗiɗo) e nokkuuji ceertuɗi e nder Calabar
Hostel debbo to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Naajeeriya]] [[Nsukka]] inniraa ko Mary Slessor Hall ngam teddinde mo. Galle sukaaɓe rewɓe, "Galle Slessor", inniraa ko e makko to duɗal Achimota, to leydi Ganaa.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/AchimotaSchool/posts/10152030385256741|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/47446981740/10152030385256741|archive-date=2022-02-26|url-access=limited|title=Achimota School. - Timeline - Facebook|website=[[Facebook]]}}{{cbignore}}</ref> To leydi Ecosse, bust Slessor ina woni e nder galle jaambaarooji e nder wuro Stirling. To Aberdeen siftorde meeɗiino daraade e nder wuro ngo Union Terrace Gardens ko adii nde ɓe mbaylitee e hitaande 2024. To Dundee, nokku gooto e nder wuro ngo ina wiyee ‘Slessor Gardens’ ngam teddinde mo. Won laabi inniraaɗi innde makko to Glasgow, Dundee e Oldmeldrum to [[Ecoppi]], e to Coventry to Angalteer.
Slessor teddinaama e dow kaalis banke 1997 mo Clydesdale Bank ngam limde taariindi winndere e limtooji Ecoppi lolluɗi.<ref>{{cite web|title=August 5: Mary Slessor|url=http://www.thisday.pcahistory.org/2017/08/august-5-4/|website=This Day in Presbyterian History|access-date=5 August 2017|date=5 August 2017}}</ref> O woni ko e ɓataake ɓataake banke oo, 10 £, ina teeŋtina golle makko to Calabar. Note oo ina waɗi kadi kartal Calabar, vignette lithographique holliroowo golle makko e sukaaɓe, e maande laana ndiwoowa.<ref>{{cite web|url=https://www.scotbanks.org.uk/banknotes/clydesdale-bank/famous-scots-series/10-famous-scots.html|title=Banknotes > Clydesdale Bank T/A Virgin Money > Famous Scots Series (old) > £10 Famous Scots Series - Withdrawn|website=www.scotbanks.org.uk|access-date=11 July 2024}}</ref> Asteroyid mawɗo 4793 Slessor (1988 RR4)<ref>{{Citation|title=Jet propulsion laboratory|publisher=NASA|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4793;orb=1;cov=0;log=0;cad=0#discovery}}.</ref> innitiraa ko ngam mawninde duuɓi makko teemedere ñalnde 13 [[lewru]] Yarkomaa 2015. E hitaande 1950, annduɗo anthropologie biyeteeɗo Charles Partridge, sehil Slessor nde kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngonnoo to leydi Nijeer, rokki mo ɓataakeeji, wondude e daande makko, e nate ɗe o winndi e makko Defterdu;<ref>{{Cite web|url=http://www.mundus.ac.uk/cats/55/1045.htm|title=Dundee Central Library: Slessor Collection|website=www.mundus.ac.uk|access-date=2019-10-20}}</ref> o wiyi e makko: "O wonnoo ko debbo teskinɗo no feewi. Miɗo ƴeewa sehilaagal makko e teddungal - gooto e teddungal ɓurngal mawnude ngal keɓ-mi."<ref>{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?bioId=36688|title=Charles Partridge (Biographical details)|access-date=4 April 2019|publisher=[[The British Museum]]}}</ref>
O siftoree e nder Egliis Angalteer e siftorde ñalnde 11 lewru Yarkomaa.<ref>{{Cite web|title=The Calendar|url=https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/worship-texts-and-resources/common-worship/churchs-year/calendar|access-date=2021-03-27|website=The Church of England|language=en}}</ref>
== Teskorɗe e tuugnorgal ==
2royyad3oztwxda7eomyhb4wjqtb2fg
190687
190681
2026-10-04T09:18:28Z
MOIBARDE
10068
Add images
190687
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mary Mitchell Slessor''' (2 Duujal 1848 – 13 Yarkomaa 1915) ko misioneer [[Ecoppi|Ecoppinaajo]] to leydi Nijeer. Nde o naati [[Naajeeriya]], Slessor janngi Efik, gootel nder ɗemɗe nokkuure ɗuuɗɗe, nden o fuɗɗi janngingo. Sabu faamde ɗemngal neeniwal e neɗɗaagu makko cuusal Slessor heɓi hoolaare e jaɓgol yimɓe nokku oo, o waawi kadi sarde diine kerecee en tawa ina ƴellita hakkeeji rewɓe e reende sukaaɓe neeniyankooɓe. O ɓuri anndeede ko e darnde makko e wallude ngam dartinde golle keewɗe ɗe o waɗata ngam warde sukaaɓe ɗiɗo e nder wuro Okoyong, nokku gooto e nder diiwaan Cross River, leydi Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.historymakers.info/inspirational-christians/mary-slessor.html|title=Mary Slessor|access-date=27 June 2015|archive-date=5 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170605231925/http://www.historymakers.info/inspirational-christians/mary-slessor.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Lishilinimle">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Mary Mitchell Slessor jibinaa ko ñalnde 2 desaambar 1848 to Gilcomston, Aberdeen, [[Ecoppi]], e nder galle baasal golloowo, mo waawaano jaŋde no haanirta nii. Ko kanko woni ɗiɗmo e ɓiɓɓe njeeɗiɗo Robert e Mary Slessor. Baaba makko, ummoriiɗo Buchan, ko jom paɗe e njulaagu. Yumma makko jibinaa ko to Oldmeldrum, to Aberdeenshire, ko debbo diineyanke no feewi.<ref name="livingstone">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref> E hitaande 1859, ɓesngu nguu ummii Dundee ngam yiylaade golle. Robert Slessor ko almuudo, nde tawnoo o waawaano jokkude golle paɗe, o ƴetti golle golloowo e nder millo. Yumma makko ko jom njurum, o yahiino golloraade e nder miijooji.<ref name="dacb">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> E duuɓi 11, Mary fuɗɗii golle ko "feccere waktu" e nder Baxter ''Brothers' Mill'', ɗum firti ko o waɗi feccere ñalawma makko ko e duɗal ngal joom en milluuji ɗii ndokki, feccere woɗnde ndee o gollotoo ko e sosiyetee oo.
[[File:Mary-slessor.jpg|thumb|Mary Slessor]]
Slessors en ina nguurnoo e nder gure ɓuuɓɗe to Dundee. Baaba makko e miñiraaɓe makko ɗiɗo ɓee fof maayi ko e rafi pneumonie, ko Mary tan, yumma makko e miñiraaɓe makko ɗiɗo rewɓe.<ref name="dacb2">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> Nde o heɓi duuɓi 14, Mary wonti golloowo juutɗo baawɗo golle e nder lowre ndee, omo golloroo gila 6w00h haa 18w00h. e waktu gooto tan ngam ñaamde e yarde.<ref name="trinity">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref>
[[File:Monument to Mary Slessor, Steeple Church, Dundee.jpg|thumb|''Monument'' Mariyam Slessor, Eklesiya Steeple, Dundee]]
Yumma makko ko Presbyterian dewondirɗo, jannguɗo kala tonngoode ''Missionary Record'', jaaynde [[lewru]] kala nde Egliis Presbyterian dentuɗo (caggal mum Egliis Libre dentuɗo [[Ecoppi]]) yaltini ngam humpitaade terɗe golle e haajuuji misiyoŋaaji.<ref name="dacb3">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> Slessor ƴellitii yiɗde diine, nde misiyoŋ sosaa to Quarry Pend (ko ɓadii Eklesiya Wishart), o yiɗi jannginde.<ref name="trinity2">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref> O fuɗɗii misiyoŋ ko e duuɓi 27 nde o nani wonde David Livingstone, misiyoŋ lolluɗo e wiɗtoowo, maayii. O felliti ndeen wonde omo yiɗi rewde e koyɗe makko.
== Golle misiyoŋaaji ==
Slessor ɗaɓɓiri ɗum to Yiilirde Misiyoŋ caggal leydi to Egliis Presbiteriyanke gooto. Caggal nde o janngi to Edinburgh, o ummii e laana ndiwoowa SS Ethiopie ñalnde 5 ut 1876 e ɓiyiiko gorko biyeteeɗo Robert Mitchell Beedie, misioneer ummoriiɗo New Deer to Buchan, o ari ɗo o yahrata to [[Afrik]] worgo ko ina wona lewru seeɗa caggal ɗuum.<ref>{{cite web|title=Becoming a Missionary|date=June 2015|website=Mary Slessor Foundation.org|location=Scotland|url=http://maryslessor.org/2015/06/becoming-a-missionary|access-date=4 May 2022}}</ref>
Slessor halfinaa ko diiwaan Calabar e nder leydi leñol Efik.<ref name="trinity3">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref> O jeertinaama wonde ɓe ngoongɗini ko diineeji aadaaji Afrik hirnaange, ɓe njogii ko miijooji fenaande ko fayti e rewɓe jibinannde ɓiɗɓe ɗiɗo. Slessor hoɗi nder suudu misiyonnaaji duuɓi tati, o ɗon huuwa nder misiyonnaaji haa ''Old Town'' e Creek Town. O yiɗiino yahde haa ɓurti e nder Calabar kono o heɓi rafi malaria, o dogi o arti [[Ecoppi]] ngam sellude e hitaande 1879.<ref name="livingstone2">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref> Caggal lebbi 16 to Ecoppi, Slessor arti Calabar, oo sahaa ko e golle kese, kilooji tati ko ɓuri woɗɗude e nder Calabar, to wuro ɓooyngo. Nde tawnoo Slessor rokkii feccere mawnde e njoɓdi mum ngam wallitde yumma mum e miñiraaɓe mum rewɓe to Ecoppi, o dañii ngalu ko e ñaamde nguura leydi ndii.
[[File:Mary Slessor and Four Children, Old Calabar, late 19th century (imp-cswc-GB-237-CSWC47-LS2-036).jpg|thumb|Mary Slessor ina naatnaa e sukaaɓe resndaaɓe Jean, Alice, Maggie e May, e natal ƴettaangal to Ecosse.]]
Haalaaji ɗi Slessor fotnoo hawrude e mum nde o woni suka misioneer, ina jeyaa heen ŋakkeende jaŋde hirnaange, kam e sadak aadee jaajɗo e maayde mawɗo wuro mo nganndu-ɗaa ina ɗaɓɓi maccuɓe e reenooɓe ngam yahdude e makko e nder aduna garoowo.<ref name="quinn">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor2_mary.html|last=Quinn|first=Frederick|contribution=Mary Slessor, 1848–1915|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430152710/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor2_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> E wiyde winndiyanke nguurndam biyeteeɗo W. P. ''Livingstone'', nde depiteeji ɗiɗi njalti ngam ƴeewde njillu nguu e hitaande 1881–82, ɓe mbeltiima heen no feewi. Ɓe mbiyi, "... omo weltii e sehilaagal e hoolaare yimɓe ɓe ngalaa ɗo kaaɗi, kadi omo jogii batte keewɗe e maɓɓe". Ɗuum ɓe ciftorii heen geɗal ko e weeɓde Slessor haalde ɗemngal ngal.<ref name="livingstone3">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref>
E hitaande 1884 Slessor arti [[Ecoppi]] ngam ƴeewde cellal. E nder duuɓi tati garooji ɗii, Slessor ina toppitii yumma mum e miñi mum debbo (mo ñawu nguu kadi heɓi), o haali e ekkolaaji keewɗi, o renndini daartol ummoraade e nokku Calabar.
[[File:Pots in which Twin Babies were Exposed (imp-cswc-GB-237-CSWC47-LS2-016).jpg|thumb|Potti ɗi ɓiɗɓe ɗiɗo njiylotonoo ngam maayde (c. 1880)]]
Ndeen Slessor artii e nokku ɓurɗo woɗɗude e caka Calabar, e nokkuuji ɗi ndartinanoo gila ko ɓooyi golle ɓurɗe heeferɓe. O hisni teemedde ɓiɗɓe ɗiɗo e nder ladde, ɗo ɓe ngoppitaa, maa ɓe maay e heege, walla ɓe ñaama daabaaji. O walli sellinde ñawɓe e woppude golle anndinde aybeeji e waɗde tuumaaɗo oo yarde tooke. Ko o misioneer, o yahi to lenyi goɗɗi, o saaktii konngol Iisaa-al-Masiihu.<ref name="Lishilinimle2">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref> E nder ndeeɗoo njillu tataɓo to Calabar, Slessor heɓi kabaaru wonde yumma mum e miñi mum debbo maayii. O foolii e keewal, o winndi, "Alaa mo winndata e haaldata daartol am e ko wonaa goonga." O heɓiino kadi miijo jeytaare, o winndi, "Asamaan ina ɓadii kam jooni ko ɓuri Angalteer, hay gooto suusataa mi so mi yahii dow leydi."<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA127|title=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nigeria, 1846-1960|first=William H.|last=Taylor|pages=127–128|publisher=BRILL|year=1996|isbn=90-04-10713-4}}</ref>
Slessor wonnoo ko doolnuɗo e sosde duɗal janngirɗe Hope Waddell to Calabar, ngal rokki Efiks janngirɗe kuuɓtodinɗe. Kulol gonngol e dow ɓiɗɓe ɗiɗo ina teskaa kadi e nder wuro Igbo wiyeteengo Arochukwu to bannge hirnaange Calabar.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA127|title=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nigeria, 1846–1960|first=William H|last=Taylor|pages=127–28|publisher=Brill|year=1996|isbn=90-04-10713-4}}</ref>
[[File:Mary Slessor's Abode in Nigeria.jpg|thumb|Hoɗorde Mary Slessor to leydi Najeriya]]
== E nder Okoyong en e Efik en ==
Potti ɗi ɓiɗɓe ɗiɗo njiylotonoo ngam maayde (c. 1880)
E lewru ut 1888, Slessor yahi to fuɗnaange Okoyong, nokku ɗo misiyoŋaaji worɓe mbaraa. O sikki janngirɗe makko e wonde debbo ina ustoo kulhuli e leƴƴi ɗi njottaaki. Duuɓi 15, Slessor wuuri ko e Okoyong en e leñol Efik en. O janngi haalde ɗemngal Efik neeniwal, o waɗi sehilaaɓe makko no feewi ɗo o yahi fof, o anndiraa pragmatisme e humour makko. Slessor wuuri ko nguurndam laaɓɗam e nder galle aadaaji e Efiks. Tiɗnaare makko e dingiral gootol ina heewi addande mo luural e laamuuji, ɗum addani mo innde eccentricité. Kono golle makko ina cifaa to Angalteer, o anndiraa « laamɗo daneejo Okoyong ». Slessor jokki e tiiɗnaare mum e linjiila, e ƴellitde luural, e hirjinde njulaagu, e tabitinde mbayliigaaji renndo e naatnude jaŋde hirnaange.
Ko goongɗingol e nokku hee wonde jibinannde ɓiɗɓe ɗiɗo ina hiisee wonde kuddi bonndi teeŋtundi. Natives ina kuli wonde baaba gooto e cukalel ngel ko ‘ɓiɗɗo seyɗaane’, yumma mum ina waɗi bakkaat mawɗo. Waawaa anndude hol ɓiɗɗo jom suudu bonɗo oo jibini, ɓiɗɓe leydi ndii ina keewi accude cukalel ngel fof e nder ɓulli loope ngam maayde. E nder ko ɓuri heewde e Calabar, ko misiyoŋaaji e laamɗo [[Eyo Honesty II]] ndartini golle ɗee. Slessor yalti nokku Calabar, o arti haa Okoyong. O ƴetti kala cukalel ngel o tawi ina woppitaa, o neldi misiyoŋaaji ɓiɗɓe ɗiɗo ngam yiytude, reende e toppitaade ɗi to galle misiyoŋaaji. Won e kompañiiji misiyoŋaaji ina njoginoo sukaaɓe heewɓe.<ref name="Lishilinimle3">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref><ref name="livingstone4">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref>Slessor meeɗii hisnude ɓiɗɓe ɗiɗo, suka gorko e suka debbo, kono suka oo wuuraani. O ƴetti suka debbo oo, o inniri ɗum Janie. O nawti Janie galle makko to Ecoppi e makko ko famɗi fof njillu gooto.
E hitaande 1892, Slessor wonti cukko konsul to Okoyong, ardii ñaawirdu leydi ndii. E hitaande 1905 o toɗɗaa cukko hooreejo ñaawirde jibinannde Ikot Obong. E hitaande 1913, o rokkaa njeenaari « Ordre de St John ». Cellal Slessor fuɗɗii ustaade e duuɓi mum cakkitiiɗi ɗii, kono o woni ko e Calabar.<ref name="eul">{{Citation|url=http://www.mundus.ac.uk/cats/2/81.htm|title=Biographical history|publisher=Edinburgh University|access-date=19 December 2005|archive-date=26 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141126022324/http://www.mundus.ac.uk/cats/2/81.htm|url-status=dead}}.</ref>
[[File:Mary Slessor Grave Calabar Nigeria 11.81 edited-2.jpg|thumb|Tappirde siftorde dow yanaande Mary Slessor to Calabar, fuɗnaange leydi Naajeeriya, e hitaande 1981]]
== Wade ==
Tappirde siftorde dow yanaande Mary Slessor to Calabar, fuɗnaange leydi [[Naajeeriya]], e hitaande 1981
Duuɓi capanɗe nay cakkitiiɗi ɗii, Slessor ina wondi e ɓuuɓri gonndi e ɓuuɓri, sabu rafi malaria mo o heɓi e sahaa nde o woni e yahde Calabar. Kono o ustii njoɓdi makko, o meeɗaa woppude golle makko ngam hootde [[Ecoppi]] haa abada. Feere ndee haa jooni ina leefni Slessor haa o natti waawde yahde ko juuti e nder ladde toɓo kono o foti ko dogde e werlaa junngo. E [[lewru]] Yarkomaa 1915, nde o woni e nokku makko to woɗɗi sara Use Ikot Oku, o heɓi nguleeki teeŋtuki. Slessor sankii ko ñalnde 13 lewru bowte hitaande 1915.<ref name="DailyRecord">{{cite web|url=http://www.dailyrecord.co.uk/life/women/fashion-and-beauty/2010/08/29/red-hot-designers-hail-scots-missionary-for-inspiring-african-style-86908-22521443/|title=Red-hot designers hail Scots missionary for inspiring African style|date=29 August 2009|first=Donna|last=White|work=The Daily Record|access-date=2011-09-06}}</ref>
Ɓanndu makko nawtaa dow maayo Cross haa Duke Town ngam waɗde wirwirnde laamu ko nanndi e koloñaal. Union Jack gooto suddii kees makko. Tawtoraaɓe ɓee ina njeyaa heen komisariyaajo diiwaan oo, kam e mawɓe woɗɓe Angalteer e uniformeeji timmuɗi. Banngeeji to galleeji laamu ina njuutee e feccere mast. Gomnaajo lesdi [[Naajeeriya]], ''Sir'' [[Frederik Lugard, ko Baron Lugard gadano|Frederick Lugard]], neldi telegaram maako "tuumre mawnde" diga [[Lagos]], nden o wurtini limngal maako nder jaaynde Naajeeriya.<ref name="ServingGod">{{cite journal|jstor=1581622|title=Serving God and the Empire: Mary Slessor in South-Eastern Nigeria, 1876–1915|journal=Journal of Religion in Africa|volume=30|issue=1|first=JH|last=Proctor|pages=45–61|publisher=Brill|year=2000|doi=10.1163/157006600X00483}}</ref>
Ciimtol maayde makko e nder jaaynde wiyeteende ''The Southern Reporter'' ñalnde 21 lewru Yarkomaa 1915 ina siftina sahaa mo o woni e udditde golle makko to Bowden, to Roxburghshire, to keeri Ecoppi. Nde wi'i "Kanko e ɓikkon maako nayo [[Afrik|Afriknaaɓe]] ɓe o resndi, ɓe ɗonno nokkuure mawnde, nden ɓe mballi ngam ɓesdugo nafuuda rento fuu nder kuugal ''Mission Foreign'' Ekklessiya." Ina yetta jikku makko doole tiiɗɗo, e mbaadi makko ndi o hollirtaa, e yarlitaare makko e leƴƴi taariindi Calabar.<ref>{{Cite news|title=Eminent Missionary's Death|date=21 January 1915|work=The Southern Reporter}}</ref>
[[File:"Mary Slessor and her family", Calabar, late 19th century (imp-cswc-GB-237-CSWC47-LS2-019).jpg|thumb|Mary Slessor e ɓesngu mum", Calabar, darorɗe teeminannde 19ɓiire]]
== Teddungal e ndonu ==
Golle Slessor to Okoyong ngaddi mo tiitoonde teddunde Efik, hono Obongawan Okoyong (Laamɗo Okoyong). Ndee tiitoonde ina huutoree haa jooni ngam wiyde mo e nder Calabar.
Siftordeeji keewɗi e nder diiwanuuji Efik Calabar e Okoyong e saraaji mum ina ceedtoo nafoore nde o waɗi e golle makko. Won heen ko :
duɗal hakkundeewal to Arochukwu
Laawol Mariyam Slessor to Kalabar
Taariindi Mariyam Slessor
Laabi Mary Slessor to wuro wiyeteengo Coventry
Eklesiya Mariyam Slessor
Statues makko (ko heewi ko ina jogii ɓiɗɓe ɗiɗo) e nokkuuji ceertuɗi e nder Calabar
Hostel debbo to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Naajeeriya]] [[Nsukka]] inniraa ko Mary Slessor Hall ngam teddinde mo. Galle sukaaɓe rewɓe, "Galle Slessor", inniraa ko e makko to duɗal Achimota, to leydi Ganaa.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/AchimotaSchool/posts/10152030385256741|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/47446981740/10152030385256741|archive-date=2022-02-26|url-access=limited|title=Achimota School. - Timeline - Facebook|website=[[Facebook]]}}{{cbignore}}</ref> To leydi Ecosse, bust Slessor ina woni e nder galle jaambaarooji e nder wuro Stirling. To Aberdeen siftorde meeɗiino daraade e nder wuro ngo Union Terrace Gardens ko adii nde ɓe mbaylitee e hitaande 2024. To Dundee, nokku gooto e nder wuro ngo ina wiyee ‘Slessor Gardens’ ngam teddinde mo. Won laabi inniraaɗi innde makko to Glasgow, Dundee e Oldmeldrum to [[Ecoppi]], e to Coventry to Angalteer.
Slessor teddinaama e dow kaalis banke 1997 mo Clydesdale Bank ngam limde taariindi winndere e limtooji Ecoppi lolluɗi.<ref>{{cite web|title=August 5: Mary Slessor|url=http://www.thisday.pcahistory.org/2017/08/august-5-4/|website=This Day in Presbyterian History|access-date=5 August 2017|date=5 August 2017}}</ref> O woni ko e ɓataake ɓataake banke oo, 10 £, ina teeŋtina golle makko to Calabar. Note oo ina waɗi kadi kartal Calabar, vignette lithographique holliroowo golle makko e sukaaɓe, e maande laana ndiwoowa.<ref>{{cite web|url=https://www.scotbanks.org.uk/banknotes/clydesdale-bank/famous-scots-series/10-famous-scots.html|title=Banknotes > Clydesdale Bank T/A Virgin Money > Famous Scots Series (old) > £10 Famous Scots Series - Withdrawn|website=www.scotbanks.org.uk|access-date=11 July 2024}}</ref> Asteroyid mawɗo 4793 Slessor (1988 RR4)<ref>{{Citation|title=Jet propulsion laboratory|publisher=NASA|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4793;orb=1;cov=0;log=0;cad=0#discovery}}.</ref> innitiraa ko ngam mawninde duuɓi makko teemedere ñalnde 13 [[lewru]] Yarkomaa 2015. E hitaande 1950, annduɗo anthropologie biyeteeɗo Charles Partridge, sehil Slessor nde kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngonnoo to leydi Nijeer, rokki mo ɓataakeeji, wondude e daande makko, e nate ɗe o winndi e makko Defterdu;<ref>{{Cite web|url=http://www.mundus.ac.uk/cats/55/1045.htm|title=Dundee Central Library: Slessor Collection|website=www.mundus.ac.uk|access-date=2019-10-20}}</ref> o wiyi e makko: "O wonnoo ko debbo teskinɗo no feewi. Miɗo ƴeewa sehilaagal makko e teddungal - gooto e teddungal ɓurngal mawnude ngal keɓ-mi."<ref>{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?bioId=36688|title=Charles Partridge (Biographical details)|access-date=4 April 2019|publisher=[[The British Museum]]}}</ref>
O siftoree e nder Egliis Angalteer e siftorde ñalnde 11 lewru Yarkomaa.<ref>{{Cite web|title=The Calendar|url=https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/worship-texts-and-resources/common-worship/churchs-year/calendar|access-date=2021-03-27|website=The Church of England|language=en}}</ref>
== Teskorɗe e tuugnorgal ==
30a26i4k0aassk8fa4fq06n32ximinv
190688
190687
2026-10-04T09:19:36Z
MOIBARDE
10068
Add a category
190688
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mary Mitchell Slessor''' (2 Duujal 1848 – 13 Yarkomaa 1915) ko misioneer [[Ecoppi|Ecoppinaajo]] to leydi Nijeer. Nde o naati [[Naajeeriya]], Slessor janngi Efik, gootel nder ɗemɗe nokkuure ɗuuɗɗe, nden o fuɗɗi janngingo. Sabu faamde ɗemngal neeniwal e neɗɗaagu makko cuusal Slessor heɓi hoolaare e jaɓgol yimɓe nokku oo, o waawi kadi sarde diine kerecee en tawa ina ƴellita hakkeeji rewɓe e reende sukaaɓe neeniyankooɓe. O ɓuri anndeede ko e darnde makko e wallude ngam dartinde golle keewɗe ɗe o waɗata ngam warde sukaaɓe ɗiɗo e nder wuro Okoyong, nokku gooto e nder diiwaan Cross River, leydi Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.historymakers.info/inspirational-christians/mary-slessor.html|title=Mary Slessor|access-date=27 June 2015|archive-date=5 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170605231925/http://www.historymakers.info/inspirational-christians/mary-slessor.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Lishilinimle">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref>
== Nguurndam gadano ==
Mary Mitchell Slessor jibinaa ko ñalnde 2 desaambar 1848 to Gilcomston, Aberdeen, [[Ecoppi]], e nder galle baasal golloowo, mo waawaano jaŋde no haanirta nii. Ko kanko woni ɗiɗmo e ɓiɓɓe njeeɗiɗo Robert e Mary Slessor. Baaba makko, ummoriiɗo Buchan, ko jom paɗe e njulaagu. Yumma makko jibinaa ko to Oldmeldrum, to Aberdeenshire, ko debbo diineyanke no feewi.<ref name="livingstone">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref> E hitaande 1859, ɓesngu nguu ummii Dundee ngam yiylaade golle. Robert Slessor ko almuudo, nde tawnoo o waawaano jokkude golle paɗe, o ƴetti golle golloowo e nder millo. Yumma makko ko jom njurum, o yahiino golloraade e nder miijooji.<ref name="dacb">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> E duuɓi 11, Mary fuɗɗii golle ko "feccere waktu" e nder Baxter ''Brothers' Mill'', ɗum firti ko o waɗi feccere ñalawma makko ko e duɗal ngal joom en milluuji ɗii ndokki, feccere woɗnde ndee o gollotoo ko e sosiyetee oo.
[[File:Mary-slessor.jpg|thumb|Mary Slessor]]
Slessors en ina nguurnoo e nder gure ɓuuɓɗe to Dundee. Baaba makko e miñiraaɓe makko ɗiɗo ɓee fof maayi ko e rafi pneumonie, ko Mary tan, yumma makko e miñiraaɓe makko ɗiɗo rewɓe.<ref name="dacb2">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> Nde o heɓi duuɓi 14, Mary wonti golloowo juutɗo baawɗo golle e nder lowre ndee, omo golloroo gila 6w00h haa 18w00h. e waktu gooto tan ngam ñaamde e yarde.<ref name="trinity">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref>
[[File:Monument to Mary Slessor, Steeple Church, Dundee.jpg|thumb|''Monument'' Mariyam Slessor, Eklesiya Steeple, Dundee]]
Yumma makko ko Presbyterian dewondirɗo, jannguɗo kala tonngoode ''Missionary Record'', jaaynde [[lewru]] kala nde Egliis Presbyterian dentuɗo (caggal mum Egliis Libre dentuɗo [[Ecoppi]]) yaltini ngam humpitaade terɗe golle e haajuuji misiyoŋaaji.<ref name="dacb3">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|last=Hardage|first=Jeannette|contribution=Slessor, Mary|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430151936/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> Slessor ƴellitii yiɗde diine, nde misiyoŋ sosaa to Quarry Pend (ko ɓadii Eklesiya Wishart), o yiɗi jannginde.<ref name="trinity2">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref> O fuɗɗii misiyoŋ ko e duuɓi 27 nde o nani wonde David Livingstone, misiyoŋ lolluɗo e wiɗtoowo, maayii. O felliti ndeen wonde omo yiɗi rewde e koyɗe makko.
== Golle misiyoŋaaji ==
Slessor ɗaɓɓiri ɗum to Yiilirde Misiyoŋ caggal leydi to Egliis Presbiteriyanke gooto. Caggal nde o janngi to Edinburgh, o ummii e laana ndiwoowa SS Ethiopie ñalnde 5 ut 1876 e ɓiyiiko gorko biyeteeɗo Robert Mitchell Beedie, misioneer ummoriiɗo New Deer to Buchan, o ari ɗo o yahrata to [[Afrik]] worgo ko ina wona lewru seeɗa caggal ɗuum.<ref>{{cite web|title=Becoming a Missionary|date=June 2015|website=Mary Slessor Foundation.org|location=Scotland|url=http://maryslessor.org/2015/06/becoming-a-missionary|access-date=4 May 2022}}</ref>
Slessor halfinaa ko diiwaan Calabar e nder leydi leñol Efik.<ref name="trinity3">{{Citation|url=http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|title=Mary Slessor: 'Mother of All the Peoples'|publisher=Holy Trinity|place=New Rochelle, NY|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202044437/http://www.holytrinitynewrochelle.org/yourti19263.html|archive-date=2 December 2012}}.</ref> O jeertinaama wonde ɓe ngoongɗini ko diineeji aadaaji Afrik hirnaange, ɓe njogii ko miijooji fenaande ko fayti e rewɓe jibinannde ɓiɗɓe ɗiɗo. Slessor hoɗi nder suudu misiyonnaaji duuɓi tati, o ɗon huuwa nder misiyonnaaji haa ''Old Town'' e Creek Town. O yiɗiino yahde haa ɓurti e nder Calabar kono o heɓi rafi malaria, o dogi o arti [[Ecoppi]] ngam sellude e hitaande 1879.<ref name="livingstone2">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref> Caggal lebbi 16 to Ecoppi, Slessor arti Calabar, oo sahaa ko e golle kese, kilooji tati ko ɓuri woɗɗude e nder Calabar, to wuro ɓooyngo. Nde tawnoo Slessor rokkii feccere mawnde e njoɓdi mum ngam wallitde yumma mum e miñiraaɓe mum rewɓe to Ecoppi, o dañii ngalu ko e ñaamde nguura leydi ndii.
[[File:Mary Slessor and Four Children, Old Calabar, late 19th century (imp-cswc-GB-237-CSWC47-LS2-036).jpg|thumb|Mary Slessor ina naatnaa e sukaaɓe resndaaɓe Jean, Alice, Maggie e May, e natal ƴettaangal to Ecosse.]]
Haalaaji ɗi Slessor fotnoo hawrude e mum nde o woni suka misioneer, ina jeyaa heen ŋakkeende jaŋde hirnaange, kam e sadak aadee jaajɗo e maayde mawɗo wuro mo nganndu-ɗaa ina ɗaɓɓi maccuɓe e reenooɓe ngam yahdude e makko e nder aduna garoowo.<ref name="quinn">{{Citation|url=http://www.dacb.org/stories/nigeria/slessor2_mary.html|last=Quinn|first=Frederick|contribution=Mary Slessor, 1848–1915|title=Dictionary of African Christian Biography|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430152710/http://dacb.org/stories/nigeria/slessor2_mary.html|archive-date=30 April 2013}}.</ref> E wiyde winndiyanke nguurndam biyeteeɗo W. P. ''Livingstone'', nde depiteeji ɗiɗi njalti ngam ƴeewde njillu nguu e hitaande 1881–82, ɓe mbeltiima heen no feewi. Ɓe mbiyi, "... omo weltii e sehilaagal e hoolaare yimɓe ɓe ngalaa ɗo kaaɗi, kadi omo jogii batte keewɗe e maɓɓe". Ɗuum ɓe ciftorii heen geɗal ko e weeɓde Slessor haalde ɗemngal ngal.<ref name="livingstone3">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref>
E hitaande 1884 Slessor arti [[Ecoppi]] ngam ƴeewde cellal. E nder duuɓi tati garooji ɗii, Slessor ina toppitii yumma mum e miñi mum debbo (mo ñawu nguu kadi heɓi), o haali e ekkolaaji keewɗi, o renndini daartol ummoraade e nokku Calabar.
[[File:Pots in which Twin Babies were Exposed (imp-cswc-GB-237-CSWC47-LS2-016).jpg|thumb|Potti ɗi ɓiɗɓe ɗiɗo njiylotonoo ngam maayde (c. 1880)]]
Ndeen Slessor artii e nokku ɓurɗo woɗɗude e caka Calabar, e nokkuuji ɗi ndartinanoo gila ko ɓooyi golle ɓurɗe heeferɓe. O hisni teemedde ɓiɗɓe ɗiɗo e nder ladde, ɗo ɓe ngoppitaa, maa ɓe maay e heege, walla ɓe ñaama daabaaji. O walli sellinde ñawɓe e woppude golle anndinde aybeeji e waɗde tuumaaɗo oo yarde tooke. Ko o misioneer, o yahi to lenyi goɗɗi, o saaktii konngol Iisaa-al-Masiihu.<ref name="Lishilinimle2">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref> E nder ndeeɗoo njillu tataɓo to Calabar, Slessor heɓi kabaaru wonde yumma mum e miñi mum debbo maayii. O foolii e keewal, o winndi, "Alaa mo winndata e haaldata daartol am e ko wonaa goonga." O heɓiino kadi miijo jeytaare, o winndi, "Asamaan ina ɓadii kam jooni ko ɓuri Angalteer, hay gooto suusataa mi so mi yahii dow leydi."<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA127|title=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nigeria, 1846-1960|first=William H.|last=Taylor|pages=127–128|publisher=BRILL|year=1996|isbn=90-04-10713-4}}</ref>
Slessor wonnoo ko doolnuɗo e sosde duɗal janngirɗe Hope Waddell to Calabar, ngal rokki Efiks janngirɗe kuuɓtodinɗe. Kulol gonngol e dow ɓiɗɓe ɗiɗo ina teskaa kadi e nder wuro Igbo wiyeteengo Arochukwu to bannge hirnaange Calabar.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA127|title=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nigeria, 1846–1960|first=William H|last=Taylor|pages=127–28|publisher=Brill|year=1996|isbn=90-04-10713-4}}</ref>
[[File:Mary Slessor's Abode in Nigeria.jpg|thumb|Hoɗorde Mary Slessor to leydi Najeriya]]
== E nder Okoyong en e Efik en ==
Potti ɗi ɓiɗɓe ɗiɗo njiylotonoo ngam maayde (c. 1880)
E lewru ut 1888, Slessor yahi to fuɗnaange Okoyong, nokku ɗo misiyoŋaaji worɓe mbaraa. O sikki janngirɗe makko e wonde debbo ina ustoo kulhuli e leƴƴi ɗi njottaaki. Duuɓi 15, Slessor wuuri ko e Okoyong en e leñol Efik en. O janngi haalde ɗemngal Efik neeniwal, o waɗi sehilaaɓe makko no feewi ɗo o yahi fof, o anndiraa pragmatisme e humour makko. Slessor wuuri ko nguurndam laaɓɗam e nder galle aadaaji e Efiks. Tiɗnaare makko e dingiral gootol ina heewi addande mo luural e laamuuji, ɗum addani mo innde eccentricité. Kono golle makko ina cifaa to Angalteer, o anndiraa « laamɗo daneejo Okoyong ». Slessor jokki e tiiɗnaare mum e linjiila, e ƴellitde luural, e hirjinde njulaagu, e tabitinde mbayliigaaji renndo e naatnude jaŋde hirnaange.
Ko goongɗingol e nokku hee wonde jibinannde ɓiɗɓe ɗiɗo ina hiisee wonde kuddi bonndi teeŋtundi. Natives ina kuli wonde baaba gooto e cukalel ngel ko ‘ɓiɗɗo seyɗaane’, yumma mum ina waɗi bakkaat mawɗo. Waawaa anndude hol ɓiɗɗo jom suudu bonɗo oo jibini, ɓiɗɓe leydi ndii ina keewi accude cukalel ngel fof e nder ɓulli loope ngam maayde. E nder ko ɓuri heewde e Calabar, ko misiyoŋaaji e laamɗo [[Eyo Honesty II]] ndartini golle ɗee. Slessor yalti nokku Calabar, o arti haa Okoyong. O ƴetti kala cukalel ngel o tawi ina woppitaa, o neldi misiyoŋaaji ɓiɗɓe ɗiɗo ngam yiytude, reende e toppitaade ɗi to galle misiyoŋaaji. Won e kompañiiji misiyoŋaaji ina njoginoo sukaaɓe heewɓe.<ref name="Lishilinimle3">{{cite journal|last1=Imbua|first1=David Lishilinimle|title=Robbing Others to Pay Mary Slessor: Unearthing the Authentic Heroes and Heroines of the Abolition of Twin-Killing in Calabar|journal=African Economic History|date=2013|volume=41|pages=139–158|jstor=43863309|issn=0145-2258}}</ref><ref name="livingstone4">{{Citation|url=http://www.tracts.ukgo.com/slessor2of14.pdf|last=Livingstone|first=WP|title=Mary Slessor of Calabar, Pioneer Missionary|publisher=Hodder & Stoughton|place=London|year=1927}}.</ref>Slessor meeɗii hisnude ɓiɗɓe ɗiɗo, suka gorko e suka debbo, kono suka oo wuuraani. O ƴetti suka debbo oo, o inniri ɗum Janie. O nawti Janie galle makko to Ecoppi e makko ko famɗi fof njillu gooto.
E hitaande 1892, Slessor wonti cukko konsul to Okoyong, ardii ñaawirdu leydi ndii. E hitaande 1905 o toɗɗaa cukko hooreejo ñaawirde jibinannde Ikot Obong. E hitaande 1913, o rokkaa njeenaari « Ordre de St John ». Cellal Slessor fuɗɗii ustaade e duuɓi mum cakkitiiɗi ɗii, kono o woni ko e Calabar.<ref name="eul">{{Citation|url=http://www.mundus.ac.uk/cats/2/81.htm|title=Biographical history|publisher=Edinburgh University|access-date=19 December 2005|archive-date=26 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141126022324/http://www.mundus.ac.uk/cats/2/81.htm|url-status=dead}}.</ref>
[[File:Mary Slessor Grave Calabar Nigeria 11.81 edited-2.jpg|thumb|Tappirde siftorde dow yanaande Mary Slessor to Calabar, fuɗnaange leydi Naajeeriya, e hitaande 1981]]
== Wade ==
Tappirde siftorde dow yanaande Mary Slessor to Calabar, fuɗnaange leydi [[Naajeeriya]], e hitaande 1981
Duuɓi capanɗe nay cakkitiiɗi ɗii, Slessor ina wondi e ɓuuɓri gonndi e ɓuuɓri, sabu rafi malaria mo o heɓi e sahaa nde o woni e yahde Calabar. Kono o ustii njoɓdi makko, o meeɗaa woppude golle makko ngam hootde [[Ecoppi]] haa abada. Feere ndee haa jooni ina leefni Slessor haa o natti waawde yahde ko juuti e nder ladde toɓo kono o foti ko dogde e werlaa junngo. E [[lewru]] Yarkomaa 1915, nde o woni e nokku makko to woɗɗi sara Use Ikot Oku, o heɓi nguleeki teeŋtuki. Slessor sankii ko ñalnde 13 lewru bowte hitaande 1915.<ref name="DailyRecord">{{cite web|url=http://www.dailyrecord.co.uk/life/women/fashion-and-beauty/2010/08/29/red-hot-designers-hail-scots-missionary-for-inspiring-african-style-86908-22521443/|title=Red-hot designers hail Scots missionary for inspiring African style|date=29 August 2009|first=Donna|last=White|work=The Daily Record|access-date=2011-09-06}}</ref>
Ɓanndu makko nawtaa dow maayo Cross haa Duke Town ngam waɗde wirwirnde laamu ko nanndi e koloñaal. Union Jack gooto suddii kees makko. Tawtoraaɓe ɓee ina njeyaa heen komisariyaajo diiwaan oo, kam e mawɓe woɗɓe Angalteer e uniformeeji timmuɗi. Banngeeji to galleeji laamu ina njuutee e feccere mast. Gomnaajo lesdi [[Naajeeriya]], ''Sir'' [[Frederik Lugard, ko Baron Lugard gadano|Frederick Lugard]], neldi telegaram maako "tuumre mawnde" diga [[Lagos]], nden o wurtini limngal maako nder jaaynde Naajeeriya.<ref name="ServingGod">{{cite journal|jstor=1581622|title=Serving God and the Empire: Mary Slessor in South-Eastern Nigeria, 1876–1915|journal=Journal of Religion in Africa|volume=30|issue=1|first=JH|last=Proctor|pages=45–61|publisher=Brill|year=2000|doi=10.1163/157006600X00483}}</ref>
Ciimtol maayde makko e nder jaaynde wiyeteende ''The Southern Reporter'' ñalnde 21 lewru Yarkomaa 1915 ina siftina sahaa mo o woni e udditde golle makko to Bowden, to Roxburghshire, to keeri Ecoppi. Nde wi'i "Kanko e ɓikkon maako nayo [[Afrik|Afriknaaɓe]] ɓe o resndi, ɓe ɗonno nokkuure mawnde, nden ɓe mballi ngam ɓesdugo nafuuda rento fuu nder kuugal ''Mission Foreign'' Ekklessiya." Ina yetta jikku makko doole tiiɗɗo, e mbaadi makko ndi o hollirtaa, e yarlitaare makko e leƴƴi taariindi Calabar.<ref>{{Cite news|title=Eminent Missionary's Death|date=21 January 1915|work=The Southern Reporter}}</ref>
[[File:"Mary Slessor and her family", Calabar, late 19th century (imp-cswc-GB-237-CSWC47-LS2-019).jpg|thumb|Mary Slessor e ɓesngu mum", Calabar, darorɗe teeminannde 19ɓiire]]
== Teddungal e ndonu ==
Golle Slessor to Okoyong ngaddi mo tiitoonde teddunde Efik, hono Obongawan Okoyong (Laamɗo Okoyong). Ndee tiitoonde ina huutoree haa jooni ngam wiyde mo e nder Calabar.
Siftordeeji keewɗi e nder diiwanuuji Efik Calabar e Okoyong e saraaji mum ina ceedtoo nafoore nde o waɗi e golle makko. Won heen ko :
duɗal hakkundeewal to Arochukwu
Laawol Mariyam Slessor to Kalabar
Taariindi Mariyam Slessor
Laabi Mary Slessor to wuro wiyeteengo Coventry
Eklesiya Mariyam Slessor
Statues makko (ko heewi ko ina jogii ɓiɗɓe ɗiɗo) e nokkuuji ceertuɗi e nder Calabar
Hostel debbo to duɗal jaaɓi haaɗtirde [[Naajeeriya]] [[Nsukka]] inniraa ko Mary Slessor Hall ngam teddinde mo. Galle sukaaɓe rewɓe, "Galle Slessor", inniraa ko e makko to duɗal Achimota, to leydi Ganaa.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/AchimotaSchool/posts/10152030385256741|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/47446981740/10152030385256741|archive-date=2022-02-26|url-access=limited|title=Achimota School. - Timeline - Facebook|website=[[Facebook]]}}{{cbignore}}</ref> To leydi Ecosse, bust Slessor ina woni e nder galle jaambaarooji e nder wuro Stirling. To Aberdeen siftorde meeɗiino daraade e nder wuro ngo Union Terrace Gardens ko adii nde ɓe mbaylitee e hitaande 2024. To Dundee, nokku gooto e nder wuro ngo ina wiyee ‘Slessor Gardens’ ngam teddinde mo. Won laabi inniraaɗi innde makko to Glasgow, Dundee e Oldmeldrum to [[Ecoppi]], e to Coventry to Angalteer.
Slessor teddinaama e dow kaalis banke 1997 mo Clydesdale Bank ngam limde taariindi winndere e limtooji Ecoppi lolluɗi.<ref>{{cite web|title=August 5: Mary Slessor|url=http://www.thisday.pcahistory.org/2017/08/august-5-4/|website=This Day in Presbyterian History|access-date=5 August 2017|date=5 August 2017}}</ref> O woni ko e ɓataake ɓataake banke oo, 10 £, ina teeŋtina golle makko to Calabar. Note oo ina waɗi kadi kartal Calabar, vignette lithographique holliroowo golle makko e sukaaɓe, e maande laana ndiwoowa.<ref>{{cite web|url=https://www.scotbanks.org.uk/banknotes/clydesdale-bank/famous-scots-series/10-famous-scots.html|title=Banknotes > Clydesdale Bank T/A Virgin Money > Famous Scots Series (old) > £10 Famous Scots Series - Withdrawn|website=www.scotbanks.org.uk|access-date=11 July 2024}}</ref> Asteroyid mawɗo 4793 Slessor (1988 RR4)<ref>{{Citation|title=Jet propulsion laboratory|publisher=NASA|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4793;orb=1;cov=0;log=0;cad=0#discovery}}.</ref> innitiraa ko ngam mawninde duuɓi makko teemedere ñalnde 13 [[lewru]] Yarkomaa 2015. E hitaande 1950, annduɗo anthropologie biyeteeɗo Charles Partridge, sehil Slessor nde kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngonnoo to leydi Nijeer, rokki mo ɓataakeeji, wondude e daande makko, e nate ɗe o winndi e makko Defterdu;<ref>{{Cite web|url=http://www.mundus.ac.uk/cats/55/1045.htm|title=Dundee Central Library: Slessor Collection|website=www.mundus.ac.uk|access-date=2019-10-20}}</ref> o wiyi e makko: "O wonnoo ko debbo teskinɗo no feewi. Miɗo ƴeewa sehilaagal makko e teddungal - gooto e teddungal ɓurngal mawnude ngal keɓ-mi."<ref>{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?bioId=36688|title=Charles Partridge (Biographical details)|access-date=4 April 2019|publisher=[[The British Museum]]}}</ref>
O siftoree e nder Egliis Angalteer e siftorde ñalnde 11 lewru Yarkomaa.<ref>{{Cite web|title=The Calendar|url=https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/worship-texts-and-resources/common-worship/churchs-year/calendar|access-date=2021-03-27|website=The Church of England|language=en}}</ref>
== Teskorɗe e tuugnorgal ==
<references />
[[Category:Naajeeriya]]
jvclq4qgelum8hk1o0tiv6l0qh0qozb
Vera Glagoleva
0
44671
190680
188732
2026-10-04T08:26:51Z
MOIBARDE
10068
Add links
190680
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Vera Vitalyevna Glagoleva''' (e ɗemngal Riisi: Вера Витальевна Глаголева ; 31 [[lewru]] Yarkomaa 1956 – 16 lewru Ut 2017) ko fijoowo e gardo filmo Sowiyetik e [[Riisii|Riisi]].
Glagoleva jibinaa ko to Mosku, to leydi [[Riisii|Riisi]], to Dental Sowiyet e hitaande 1956.<ref name="teleweek.ru/66724">{{Cite web|url=http://teleweek.ru/66724|title=Вера Глаголева: на Патриаршие зимой приеду уже с внуками|access-date=2017-08-19|archive-date=2009-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090311162810/http://teleweek.ru/66724|url-status=dead}}</ref><ref name="allwomens.ru">[http://www.allwomens.ru/4822-aktrisa-i-kinorezhisser-vera-glagoleva.html Актриса и кинорежиссёр Вера Глаголева]</ref> O waɗi film makko gadano ko e hitaande 1975 caggal nde o timmini jaŋde makko leslesre. O anndaama e darnde makko e nder melodramaaji e komediiji njimri, e darnde makko ɓurnde anndeede ko teeŋti e E joofnirde aduna [ru], Woto fiy e ƴiye daneeje, Resde Kapiteen, Sasha miskineeɓe, e nder Offending Women is not Recommend [ru]. O fuɗɗii ardaade ko e hitaande 1990. E hitaande 2014, filmo makko Two Women yalti, Ralph Fiennes woni e mum. Glagoleva rokkaama njeenaari naalanke leñol leydi [[Riisii|Riisi]] e hitaande 2011.
== Nguurndam neɗɗo ==
[[File:Вера Глаголева1.jpg|thumb|Glagoleva e lewru oktoobar 2015]]
Glagoleva adii resde ko Rodion Nakhapetov, fiyoowo filmo, tuggi 1974 haa 1988. Ɓe ndañi ɓiɓɓe ɗiɗo.<ref>{{cite web|url=https://www.russianmachineneverbreaks.com/2017/08/16/alex-ovechkins-mother-law-vera-glagoleva-dies-age-61/|publisher=RMNB|title=Alex Ovechkin's mother-in-law, Vera Glagoleva, dies at the age of 61|date=16 August 2017}}</ref> Caggal ɗuum, o resi laabi ɗiɗi jom ngalu biyeteeɗo Kirill Shubsky, o dañi ɓiɗɗo debbo gooto.
Ɓiɗɗo Glagoleva debbo biyeteeɗo Nastya Shubskaya ina resndi mawɗo hockey biyeteeɗo Alexander Ovechkin, o waɗii e nder njulaagu e jom suudu makko e sehil makko, hono Nicklas Backstrom, ngam waɗde asiraagal ''MassMutual''. Ɓe njogii ko ɓiɓɓe ɗiɗo.
Glagoleva maayi ko e opitaal to leydi Almaañ ñalnde 16 lewru bowte hitaande 2017, tawi ina yahra e duuɓi 61.<ref>[https://frontnews.eu/news/en/10803/Actress-Vera-Glagoleva-died Actress Vera Glagoleva died]</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rferl.org/a/russia-actress-vera-glagoleva-dies/28680076.html|publisher=Radio Free Europe|title=Prominent Russian Actress, Director Vera Glagoleva Dies At 61|date=16 August 2017}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
mf3mjskc7nxggq5snk9l34rfgf10r4l
Anastasia Hille
0
44672
190679
188737
2026-10-04T08:21:47Z
MOIBARDE
10068
Add link
190679
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Anastasia Hille''' (jibinaa ko 1965) ko fiyoowo filmuuji, teleeji e tiyaataaruuji, kadi ko karallo seraaji e Engele.
== Nguurndam gadano ==
Jibinaa ko Lambeth, to Londres, yumma makko ko [[Finland|Finlande]]. Hille wonnoo ko janngoowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Londres, o heɓi njeenaari ɗiɗaɓiri e njeenaari Ian Charleson e hitaande 1994 ngam golle makko e nder filmo Isabella e nder “Peeje ngam peeje”.<ref name="measure">{{Cite web|url=https://www.cheekbyjowl.com/productions/measure-for-measure-1994/|title=Measure for Measure|work=cheekbyjowl.com|date=1994}}</ref>
== Kugal ==
=== Yaɓɓorde ===
O suɓaama laabi ɗiɗi ngam heɓde njeenaari Olivier ngam ɓurde waawde fiyde, ngam waɗde filmo The Master Builder to suudu dingiral Almeida e hitaande 2011,<ref name="master">{{Cite web|url=https://officiallondontheatre.com/olivier-awards/winners/olivier-winners-2011/|title=2011 Olivier Winners|work=officiallondontheatre.com|date=2011}}</ref> e njeenaari ''The Effect to'' suudu dingiral Cottesloe ''National'' e hitaande 2013.<ref name="effect">{{Cite web|url=https://officiallondontheatre.com/olivier-awards/winners/olivier-winners-2013/|title=2013 Olivier Winners|work=officiallondontheatre.com|date=2013}}</ref>
=== Teleeji ===
Hille suɓaama ngam heɓde njeenaari BAFTA TV e hitaande 2013 ngam wonde debbo ɓurɗo waawde wallitde e nder filmo tokooso biyeteeɗo ''The Fear'' mo hitaande 2012.<ref name="bafta">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-22078740|title=Bafta TV awards 2013: List of winners|work=bbc.co.uk|date=12 May 2013}}</ref>
Darnde makko woɗnde e teleeji ina jeyaa heen Kavanagh QC: Ko ɓuri welde (1995), <ref name="tv">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> Ñaawoore e njoɓdi (1997),<ref name="tv2">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> hono Carole Lombard e nder RKO 281 (2000),<ref name="tv3">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> Cazalets (2001),
=== Vidiyo ===
Darnde makko e filmuuji ina jeyaa heen: Ɓoornugol (2001),<ref name="tv4">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> Ɓoornugol (2006),<ref name="tv5">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> Ɓoornugol Nees e Gañoowo (2012),<ref name="tv6">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> e Laamu Biritaan (2016).<ref name="tv7">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref>
=== Nguurndam neɗɗo ===
O woni kadi ko ceramicist ganndiraaɗo [moye?] ngam pecce makko minimalist ɗe mbaydi orb.<ref name="tv8">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/anastasia-hille/credits/3030494039/|title=Anastasia Hille Credits|work=tvguide.com|access-date=22 October 2023}}</ref> Nde o yahrata e fijirde o janngi ceramic e nder museeji e nder winndere nde.<ref name="ceramic">The Whitehouse Gallery article, https://www.whitehousegallery.co.uk/product-category/artists/anastasia-hille/</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
7bpvsspcumje6vz3q3tfmx4h0nor5pm
Vantika Agrawal
0
44695
190676
188880
2026-10-04T08:11:52Z
MOIBARDE
10068
Add links
190676
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Vantika Agrawal''' (jibinaa ko suwee 2002) ko ƴaañoowo chess [[Hinndi|Inndonaajo]], jogiiɗo tiitoonde FIDE hono debbo mawɗo e mawɗo winndereejo. Ko o keɓɗo njeenaari kaŋŋe laabi tati e nder Olimpiyaade ''Chess'' ina heen medayuuji ɗiɗi kaŋŋe e nder Olimpiyaade Chess 45ɓo e hitaande 2024 to Budapest.<ref name=":0">{{Cite web|last=Burtasova|first=Anna|date=2024-09-22|title=India triumphs at 45th Chess Olympiad, winning both Open and Women's competitions|url=https://www.fide.com/news/3228|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240922173307/https://www.fide.com/news/3228|archive-date=2024-09-22|access-date=2024-09-22|website=www.fide.com|language=en}}</ref> O heɓi njeenaari kaalis e kippu leydi Indiya to Pijirlooji Asii Hangzhou 2022. Agrawal heɓi kadi njeenaaje e nder kawgel ''Commonwealth'', sukaaɓe winndere, sukaaɓe Asii e kawgel ngenndiwal.
== Nguurndam e jaŋde puɗɗagol ==
Vantika jibinaa ko Ashish e Sangeeta Agrawal ñalnde 28 suwee 2002 to Uttar Pradesh, leydi Indiya ɗo o janngi to duɗal hakkunde leyɗeele Amity to Noida. O fuɗɗii fiyde chess ko omo yahra e duuɓi jeeɗiɗi no feewi kanko e mawniiko gorko. Vantika heɓi ''medal'' mum gadanal mawngal kaŋŋe nde o yahrata e duuɓi jeenay e nder kawgel duɗe Asii U-9, to Delhi. Jibnaaɓe makko ɗiɗo fof ko ɓe konte. O heɓi dipolomaaji B.Com (teddungal) to duɗal jaaɓi haaɗtirde njulaagu Shri Ram, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Delhi.<ref>{{Cite news|date=2023-05-01|title=WGM Vantika Agarwal achieves career-high ranking, is India's No.3 woman chess player|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/wgm-vantika-agarwal-achieves-career-high-ranking-is-indias-no-3-woman-chess-player/articleshow/99915721.cms?from=mdr|access-date=2023-05-19|issn=0971-8257}}</ref>
== Baɗte ==
=== 2011 ===
Kaŋŋe e nder kawgel duɗe Asii U-9 sukaaɓe rewɓe, Delhi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2013 ===
Kaalis e kawgel ngenndiwal U-11 to Delhi, leydi Indiya
=== 2014 ===
Kaalis e nder kawgel ngel hakkunde leyɗeele 13 to Jamshedpur, to leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2015 ===
Bronze e nder winndere sukaaɓe rewɓe U-14, Grece.
Kaalis e nder fedde U-14 to Delhi, leydi Indiya.
Tied ngam heɓde ''medal'' njamndi e nder sukaaɓe Asii, Koree worgo.
Njamndi e nder sukaaɓe rewɓe U-13 ngenndi to Gurgaon, leydi Indiya.
=== 2016 ===
Tiidiiɗo ngam heɓde 2ɓo e nder winndere sukaaɓe rewɓe U-14 to Khanty-Mansiysk, to leydi [[Riisii|Riisi]].
Njamndi e nder pottital sukaaɓe Asii U-14, leydi [[Monngoliya|Mongoli]].
''Silver'' e nder kawgel ngenndiwal ''Sub Junior Chess''.
=== 2018 ===
Njamndi e nder kawgel ngenndiwal sukaaɓe Delhi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2019 ===
Medaal kaalis e kawgel ngenndiwal rewɓe to Karaikudi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
Medaal kaalis e nder sukaaɓe rewɓe winndere U-18, Mumbai, leydi Indiya.
2 Medaal kaalis e nder Asii ''Junior'', [[Inndonesiya|Indoneesi]].
2 Medaal kaalis e nder sukaaɓe Asii hirnaange to Delhi, to leydi Indiya.
=== 2020 ===
Medaal kaŋŋe e nder Olimpiyaade chess Fide Online, lewru ut 2020. Kippu nguu ina waɗi kadi Viswanathan Anand, Vidit Gujrathi, Harikrishna, Humpy, Harika, Vaishali e Divya e woɗɓe.
=== 2021 ===
Wonti 21ɓo debbo mawɗo mawɗo leydi [[Hinndi|Indiya]].
Gold e nder kawgel ngenndiwal rewɓe chess, Online.
Silver e nder kawgel ngenndiwal sukaaɓe, e internet.
Heɓii 1er IM Norm to Grand Suisse rewɓe, Riga.
Kaŋŋe e nder cate rewɓe e Yerevan Open, Armeni.
Kaŋŋe ngam duɗal jaaɓi haaɗtirde SRCC, Kop FIDE Binance B-Duɗe.
Kaalis e nder rewɓe e kawgel ngel, to Plovdiv, to leydi Bulgari.
Njamndi e nder rewɓe e Chess Mood Open, Armeni.
=== 2022 ===
Heɓii 2ɓo IM Norm nde o fijira Inndo-2 e dow tappirde adannde e Olimpiyaade 44ɓo Chess to Mahabalipuram, Inndo.
Gold e nder kawgel ngel rewɓe njaawɓe.
Kaalis e nder cate rewɓe Dubai Open.
Njamndi e nder cate rewɓe Abu Dabi Masters.
=== 2023 ===
Dañii njeenaari kaalis e Pijirlooji Asii 2022, Hangzhou ina lomtoo leydi Indiya, wondude e Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Vaishali R e Savita Shri.
Wonti debbo 11ɓo e nder leydi Indiya wonti Jaagorgal hakkunde leyɗeele.<ref>{{cite web|url=https://www.chessbase.in/news/Vantika-Agrawal-is-the-11th-Indian-Woman-to-become-an-International-Master?srsltid=AfmBOopYudgnLY0j1Fuvq7ufitUHiVpBUYM4U33JnOtqQvYepwQ5h53j|title=Vantika Agrawal is the 11th Indian Woman to become an International Master - ChessBase India|date=4 April 2023}}</ref>
Kaŋŋe e nder kippu ngenndiijo rewɓe to Tamil Nadu, leydi Indiya.
Njamndi e nder rewɓe ngenndiiji to Kolhapur, leydi Indiya.
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe to Biel ''Masters'', [[Suwis|Siwis]].
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe e Menorca ''Open'', [[Espasol|Espaañ]].
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe e Fagernes ''Open'', to leydi Norwees.
=== 2024 ===
Wonii Olimpiyaade 45ɓo rewɓe e nder fijo chess, tawi ina lomtoo leydi [[Hinndi|Indiya]] to Budapest, wondude e Harika Dronavalli, Vaishali R, Divya Deshmukh, e Tania Sachdev.<ref>{{Cite web|date=2025-01-02|title=Ministry of Youth Affairs & Sports Announces National Sports Awards 2024|url=https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2089557®=3&lang=2|website=Press Information Bureau}}</ref>
Won kaŋŋe gooto ngam ''Board'' 4 e Olimpiyaade 45ɓo ''Chess''.
=== 2026 ===
Fini ɗiɗaɓo e kawgel 2026 Tata Steel Chess Inndo rewɓe Blitz.
== Teddungal Keɓaangal ==
Ñalnde 17 [[lewru]] Yarkomaa 2025, Vantika heɓi njeenaari Arjuna ngam golle mum maantiniiɗe e nder Pijirlooji e Pijirlooji e hitaande 2024.<ref>{{Cite web|last=McGourty|first=Colin|title=India Clinches Historic Double Olympiad Gold|url=https://www.chess.com/news/view/budapest-2024-fide-chess-olympiad-india-wins|website=Chess.com}}</ref>
Vantika teddinaama e teddungal hooreejo leydi Indiya, hono Narendra Modi ngam heɓde kaŋŋe ɗiɗi e nder Olimpiyaade 45ɓo, Budapest e hitaande 2024. O teddinaama e teddungal hooreejo leydi Uttar Pradesh, hono Yogi Adityanath kadi.
Ngam heɓde njeenaari kaalis e nder pijirlooji Aasiyankooji 2022 to Hangzhou, CM Shri Yogi Adityanath weltinii mo to Lucknow.
Ngam Olimpiyaade 44ɓo to Mahabalipuram, to leydi Indiya 2022, Vantika ƴetti lampa Olimpiyaade rewrude e gure jeeɗiɗi to Uttar Pradesh. Relay lampaaji ɗii puɗɗii ko Agra, Kanpur caggal ɗuum Lucknow rewi heen ko Prayagraj, Varanasi, caggal ɗuum Gorakphur haa joofni e Ayodhya. <ref>{{Cite web|date=2022-06-28|title=Vantika Agrawal carries the Chess Olympiad Torch from Taj Mahal to Varanasi with Tejas Bakre - ChessBase India|url=https://www.chessbase.in/news/Torch-Relay-for-44th-Chess-Olympiad-Day-8-9-report|access-date=2024-11-12|website=www.chessbase.in}}</ref>Agrawal heɓi njeenaari cukalel ngenndiwal ngam golle maantiniiɗe e nder Chess ummoraade e hooreejo leydi Indiya, Shri Pranab Mukherjee e hitaande 2016.
Ngam heɓde njeenaari kaŋŋe e kawgel duɗe Asii U-9 e hitaande 2011, Vantika jaɓɓaama e juuɗe Shri Narendra Modi (hooreejo jaagorɗe Gujarat e oon sahaa).
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
a7fzi7mvzjjr4msp2u1umcj0cq3txst
190677
190676
2026-10-04T08:14:52Z
MOIBARDE
10068
Add image
190677
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Vantika Agrawal''' (jibinaa ko suwee 2002) ko ƴaañoowo chess [[Hinndi|Inndonaajo]], jogiiɗo tiitoonde FIDE hono debbo mawɗo e mawɗo winndereejo. Ko o keɓɗo njeenaari kaŋŋe laabi tati e nder Olimpiyaade ''Chess'' ina heen medayuuji ɗiɗi kaŋŋe e nder Olimpiyaade Chess 45ɓo e hitaande 2024 to Budapest.<ref name=":0">{{Cite web|last=Burtasova|first=Anna|date=2024-09-22|title=India triumphs at 45th Chess Olympiad, winning both Open and Women's competitions|url=https://www.fide.com/news/3228|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240922173307/https://www.fide.com/news/3228|archive-date=2024-09-22|access-date=2024-09-22|website=www.fide.com|language=en}}</ref> O heɓi njeenaari kaalis e kippu leydi Indiya to Pijirlooji Asii Hangzhou 2022. Agrawal heɓi kadi njeenaaje e nder kawgel ''Commonwealth'', sukaaɓe winndere, sukaaɓe Asii e kawgel ngenndiwal.
== Nguurndam e jaŋde puɗɗagol ==
Vantika jibinaa ko Ashish e Sangeeta Agrawal ñalnde 28 suwee 2002 to Uttar Pradesh, leydi Indiya ɗo o janngi to duɗal hakkunde leyɗeele Amity to Noida. O fuɗɗii fiyde chess ko omo yahra e duuɓi jeeɗiɗi no feewi kanko e mawniiko gorko. Vantika heɓi ''medal'' mum gadanal mawngal kaŋŋe nde o yahrata e duuɓi jeenay e nder kawgel duɗe Asii U-9, to Delhi. Jibnaaɓe makko ɗiɗo fof ko ɓe konte. O heɓi dipolomaaji B.Com (teddungal) to duɗal jaaɓi haaɗtirde njulaagu Shri Ram, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Delhi.<ref>{{Cite news|date=2023-05-01|title=WGM Vantika Agarwal achieves career-high ranking, is India's No.3 woman chess player|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/wgm-vantika-agarwal-achieves-career-high-ranking-is-indias-no-3-woman-chess-player/articleshow/99915721.cms?from=mdr|access-date=2023-05-19|issn=0971-8257}}</ref>
== Baɗte ==
=== 2011 ===
Kaŋŋe e nder kawgel duɗe Asii U-9 sukaaɓe rewɓe, Delhi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2013 ===
Kaalis e kawgel ngenndiwal U-11 to Delhi, leydi Indiya
=== 2014 ===
Kaalis e nder kawgel ngel hakkunde leyɗeele 13 to Jamshedpur, to leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2015 ===
Bronze e nder winndere sukaaɓe rewɓe U-14, Grece.
Kaalis e nder fedde U-14 to Delhi, leydi Indiya.
Tied ngam heɓde ''medal'' njamndi e nder sukaaɓe Asii, Koree worgo.
Njamndi e nder sukaaɓe rewɓe U-13 ngenndi to Gurgaon, leydi Indiya.
[[File:VantikaAgrawal23a.jpg|thumb|Vantika Agrawal, ƴamoowo ƴiiƴam ummoriiɗo leydi [[Hinndi|Indiya]]]]
=== 2016 ===
Tiidiiɗo ngam heɓde 2ɓo e nder winndere sukaaɓe rewɓe U-14 to Khanty-Mansiysk, to leydi [[Riisii|Riisi]].
Njamndi e nder pottital sukaaɓe Asii U-14, leydi [[Monngoliya|Mongoli]].
''Silver'' e nder kawgel ngenndiwal ''Sub Junior Chess''.
=== 2018 ===
Njamndi e nder kawgel ngenndiwal sukaaɓe Delhi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2019 ===
Medaal kaalis e kawgel ngenndiwal rewɓe to Karaikudi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
Medaal kaalis e nder sukaaɓe rewɓe winndere U-18, Mumbai, leydi Indiya.
2 Medaal kaalis e nder Asii ''Junior'', [[Inndonesiya|Indoneesi]].
2 Medaal kaalis e nder sukaaɓe Asii hirnaange to Delhi, to leydi Indiya.
=== 2020 ===
Medaal kaŋŋe e nder Olimpiyaade chess Fide Online, lewru ut 2020. Kippu nguu ina waɗi kadi Viswanathan Anand, Vidit Gujrathi, Harikrishna, Humpy, Harika, Vaishali e Divya e woɗɓe.
=== 2021 ===
Wonti 21ɓo debbo mawɗo mawɗo leydi [[Hinndi|Indiya]].
Gold e nder kawgel ngenndiwal rewɓe chess, Online.
Silver e nder kawgel ngenndiwal sukaaɓe, e internet.
Heɓii 1er IM Norm to Grand Suisse rewɓe, Riga.
Kaŋŋe e nder cate rewɓe e Yerevan Open, Armeni.
Kaŋŋe ngam duɗal jaaɓi haaɗtirde SRCC, Kop FIDE Binance B-Duɗe.
Kaalis e nder rewɓe e kawgel ngel, to Plovdiv, to leydi Bulgari.
Njamndi e nder rewɓe e Chess Mood Open, Armeni.
=== 2022 ===
Heɓii 2ɓo IM Norm nde o fijira Inndo-2 e dow tappirde adannde e Olimpiyaade 44ɓo Chess to Mahabalipuram, Inndo.
Gold e nder kawgel ngel rewɓe njaawɓe.
Kaalis e nder cate rewɓe Dubai Open.
Njamndi e nder cate rewɓe Abu Dabi Masters.
=== 2023 ===
Dañii njeenaari kaalis e Pijirlooji Asii 2022, Hangzhou ina lomtoo leydi Indiya, wondude e Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Vaishali R e Savita Shri.
Wonti debbo 11ɓo e nder leydi Indiya wonti Jaagorgal hakkunde leyɗeele.<ref>{{cite web|url=https://www.chessbase.in/news/Vantika-Agrawal-is-the-11th-Indian-Woman-to-become-an-International-Master?srsltid=AfmBOopYudgnLY0j1Fuvq7ufitUHiVpBUYM4U33JnOtqQvYepwQ5h53j|title=Vantika Agrawal is the 11th Indian Woman to become an International Master - ChessBase India|date=4 April 2023}}</ref>
Kaŋŋe e nder kippu ngenndiijo rewɓe to Tamil Nadu, leydi Indiya.
Njamndi e nder rewɓe ngenndiiji to Kolhapur, leydi Indiya.
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe to Biel ''Masters'', [[Suwis|Siwis]].
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe e Menorca ''Open'', [[Espasol|Espaañ]].
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe e Fagernes ''Open'', to leydi Norwees.
=== 2024 ===
Wonii Olimpiyaade 45ɓo rewɓe e nder fijo chess, tawi ina lomtoo leydi [[Hinndi|Indiya]] to Budapest, wondude e Harika Dronavalli, Vaishali R, Divya Deshmukh, e Tania Sachdev.<ref>{{Cite web|date=2025-01-02|title=Ministry of Youth Affairs & Sports Announces National Sports Awards 2024|url=https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2089557®=3&lang=2|website=Press Information Bureau}}</ref>
Won kaŋŋe gooto ngam ''Board'' 4 e Olimpiyaade 45ɓo ''Chess''.
=== 2026 ===
Fini ɗiɗaɓo e kawgel 2026 Tata Steel Chess Inndo rewɓe Blitz.
== Teddungal Keɓaangal ==
Ñalnde 17 [[lewru]] Yarkomaa 2025, Vantika heɓi njeenaari Arjuna ngam golle mum maantiniiɗe e nder Pijirlooji e Pijirlooji e hitaande 2024.<ref>{{Cite web|last=McGourty|first=Colin|title=India Clinches Historic Double Olympiad Gold|url=https://www.chess.com/news/view/budapest-2024-fide-chess-olympiad-india-wins|website=Chess.com}}</ref>
Vantika teddinaama e teddungal hooreejo leydi Indiya, hono Narendra Modi ngam heɓde kaŋŋe ɗiɗi e nder Olimpiyaade 45ɓo, Budapest e hitaande 2024. O teddinaama e teddungal hooreejo leydi Uttar Pradesh, hono Yogi Adityanath kadi.
Ngam heɓde njeenaari kaalis e nder pijirlooji Aasiyankooji 2022 to Hangzhou, CM Shri Yogi Adityanath weltinii mo to Lucknow.
Ngam Olimpiyaade 44ɓo to Mahabalipuram, to leydi Indiya 2022, Vantika ƴetti lampa Olimpiyaade rewrude e gure jeeɗiɗi to Uttar Pradesh. Relay lampaaji ɗii puɗɗii ko Agra, Kanpur caggal ɗuum Lucknow rewi heen ko Prayagraj, Varanasi, caggal ɗuum Gorakphur haa joofni e Ayodhya. <ref>{{Cite web|date=2022-06-28|title=Vantika Agrawal carries the Chess Olympiad Torch from Taj Mahal to Varanasi with Tejas Bakre - ChessBase India|url=https://www.chessbase.in/news/Torch-Relay-for-44th-Chess-Olympiad-Day-8-9-report|access-date=2024-11-12|website=www.chessbase.in}}</ref>Agrawal heɓi njeenaari cukalel ngenndiwal ngam golle maantiniiɗe e nder Chess ummoraade e hooreejo leydi Indiya, Shri Pranab Mukherjee e hitaande 2016.
Ngam heɓde njeenaari kaŋŋe e kawgel duɗe Asii U-9 e hitaande 2011, Vantika jaɓɓaama e juuɗe Shri Narendra Modi (hooreejo jaagorɗe Gujarat e oon sahaa).
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
rmpxys67qn9n0pyqb0mqrj3k560l9l7
190678
190677
2026-10-04T08:16:17Z
MOIBARDE
10068
Add a category
190678
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Vantika Agrawal''' (jibinaa ko suwee 2002) ko ƴaañoowo chess [[Hinndi|Inndonaajo]], jogiiɗo tiitoonde FIDE hono debbo mawɗo e mawɗo winndereejo. Ko o keɓɗo njeenaari kaŋŋe laabi tati e nder Olimpiyaade ''Chess'' ina heen medayuuji ɗiɗi kaŋŋe e nder Olimpiyaade Chess 45ɓo e hitaande 2024 to Budapest.<ref name=":0">{{Cite web|last=Burtasova|first=Anna|date=2024-09-22|title=India triumphs at 45th Chess Olympiad, winning both Open and Women's competitions|url=https://www.fide.com/news/3228|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240922173307/https://www.fide.com/news/3228|archive-date=2024-09-22|access-date=2024-09-22|website=www.fide.com|language=en}}</ref> O heɓi njeenaari kaalis e kippu leydi Indiya to Pijirlooji Asii Hangzhou 2022. Agrawal heɓi kadi njeenaaje e nder kawgel ''Commonwealth'', sukaaɓe winndere, sukaaɓe Asii e kawgel ngenndiwal.
== Nguurndam e jaŋde puɗɗagol ==
Vantika jibinaa ko Ashish e Sangeeta Agrawal ñalnde 28 suwee 2002 to Uttar Pradesh, leydi Indiya ɗo o janngi to duɗal hakkunde leyɗeele Amity to Noida. O fuɗɗii fiyde chess ko omo yahra e duuɓi jeeɗiɗi no feewi kanko e mawniiko gorko. Vantika heɓi ''medal'' mum gadanal mawngal kaŋŋe nde o yahrata e duuɓi jeenay e nder kawgel duɗe Asii U-9, to Delhi. Jibnaaɓe makko ɗiɗo fof ko ɓe konte. O heɓi dipolomaaji B.Com (teddungal) to duɗal jaaɓi haaɗtirde njulaagu Shri Ram, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Delhi.<ref>{{Cite news|date=2023-05-01|title=WGM Vantika Agarwal achieves career-high ranking, is India's No.3 woman chess player|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/wgm-vantika-agarwal-achieves-career-high-ranking-is-indias-no-3-woman-chess-player/articleshow/99915721.cms?from=mdr|access-date=2023-05-19|issn=0971-8257}}</ref>
== Baɗte ==
=== 2011 ===
Kaŋŋe e nder kawgel duɗe Asii U-9 sukaaɓe rewɓe, Delhi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2013 ===
Kaalis e kawgel ngenndiwal U-11 to Delhi, leydi Indiya
=== 2014 ===
Kaalis e nder kawgel ngel hakkunde leyɗeele 13 to Jamshedpur, to leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2015 ===
Bronze e nder winndere sukaaɓe rewɓe U-14, Grece.
Kaalis e nder fedde U-14 to Delhi, leydi Indiya.
Tied ngam heɓde ''medal'' njamndi e nder sukaaɓe Asii, Koree worgo.
Njamndi e nder sukaaɓe rewɓe U-13 ngenndi to Gurgaon, leydi Indiya.
[[File:VantikaAgrawal23a.jpg|thumb|Vantika Agrawal, ƴamoowo ƴiiƴam ummoriiɗo leydi [[Hinndi|Indiya]]]]
=== 2016 ===
Tiidiiɗo ngam heɓde 2ɓo e nder winndere sukaaɓe rewɓe U-14 to Khanty-Mansiysk, to leydi [[Riisii|Riisi]].
Njamndi e nder pottital sukaaɓe Asii U-14, leydi [[Monngoliya|Mongoli]].
''Silver'' e nder kawgel ngenndiwal ''Sub Junior Chess''.
=== 2018 ===
Njamndi e nder kawgel ngenndiwal sukaaɓe Delhi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
=== 2019 ===
Medaal kaalis e kawgel ngenndiwal rewɓe to Karaikudi, leydi [[Hinndi|Indiya]].
Medaal kaalis e nder sukaaɓe rewɓe winndere U-18, Mumbai, leydi Indiya.
2 Medaal kaalis e nder Asii ''Junior'', [[Inndonesiya|Indoneesi]].
2 Medaal kaalis e nder sukaaɓe Asii hirnaange to Delhi, to leydi Indiya.
=== 2020 ===
Medaal kaŋŋe e nder Olimpiyaade chess Fide Online, lewru ut 2020. Kippu nguu ina waɗi kadi Viswanathan Anand, Vidit Gujrathi, Harikrishna, Humpy, Harika, Vaishali e Divya e woɗɓe.
=== 2021 ===
Wonti 21ɓo debbo mawɗo mawɗo leydi [[Hinndi|Indiya]].
Gold e nder kawgel ngenndiwal rewɓe chess, Online.
Silver e nder kawgel ngenndiwal sukaaɓe, e internet.
Heɓii 1er IM Norm to Grand Suisse rewɓe, Riga.
Kaŋŋe e nder cate rewɓe e Yerevan Open, Armeni.
Kaŋŋe ngam duɗal jaaɓi haaɗtirde SRCC, Kop FIDE Binance B-Duɗe.
Kaalis e nder rewɓe e kawgel ngel, to Plovdiv, to leydi Bulgari.
Njamndi e nder rewɓe e Chess Mood Open, Armeni.
=== 2022 ===
Heɓii 2ɓo IM Norm nde o fijira Inndo-2 e dow tappirde adannde e Olimpiyaade 44ɓo Chess to Mahabalipuram, Inndo.
Gold e nder kawgel ngel rewɓe njaawɓe.
Kaalis e nder cate rewɓe Dubai Open.
Njamndi e nder cate rewɓe Abu Dabi Masters.
=== 2023 ===
Dañii njeenaari kaalis e Pijirlooji Asii 2022, Hangzhou ina lomtoo leydi Indiya, wondude e Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Vaishali R e Savita Shri.
Wonti debbo 11ɓo e nder leydi Indiya wonti Jaagorgal hakkunde leyɗeele.<ref>{{cite web|url=https://www.chessbase.in/news/Vantika-Agrawal-is-the-11th-Indian-Woman-to-become-an-International-Master?srsltid=AfmBOopYudgnLY0j1Fuvq7ufitUHiVpBUYM4U33JnOtqQvYepwQ5h53j|title=Vantika Agrawal is the 11th Indian Woman to become an International Master - ChessBase India|date=4 April 2023}}</ref>
Kaŋŋe e nder kippu ngenndiijo rewɓe to Tamil Nadu, leydi Indiya.
Njamndi e nder rewɓe ngenndiiji to Kolhapur, leydi Indiya.
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe to Biel ''Masters'', [[Suwis|Siwis]].
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe e Menorca ''Open'', [[Espasol|Espaañ]].
Kaŋŋe e nder cate Rewɓe e Fagernes ''Open'', to leydi Norwees.
=== 2024 ===
Wonii Olimpiyaade 45ɓo rewɓe e nder fijo chess, tawi ina lomtoo leydi [[Hinndi|Indiya]] to Budapest, wondude e Harika Dronavalli, Vaishali R, Divya Deshmukh, e Tania Sachdev.<ref>{{Cite web|date=2025-01-02|title=Ministry of Youth Affairs & Sports Announces National Sports Awards 2024|url=https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2089557®=3&lang=2|website=Press Information Bureau}}</ref>
Won kaŋŋe gooto ngam ''Board'' 4 e Olimpiyaade 45ɓo ''Chess''.
=== 2026 ===
Fini ɗiɗaɓo e kawgel 2026 Tata Steel Chess Inndo rewɓe Blitz.
== Teddungal Keɓaangal ==
Ñalnde 17 [[lewru]] Yarkomaa 2025, Vantika heɓi njeenaari Arjuna ngam golle mum maantiniiɗe e nder Pijirlooji e Pijirlooji e hitaande 2024.<ref>{{Cite web|last=McGourty|first=Colin|title=India Clinches Historic Double Olympiad Gold|url=https://www.chess.com/news/view/budapest-2024-fide-chess-olympiad-india-wins|website=Chess.com}}</ref>
Vantika teddinaama e teddungal hooreejo leydi Indiya, hono Narendra Modi ngam heɓde kaŋŋe ɗiɗi e nder Olimpiyaade 45ɓo, Budapest e hitaande 2024. O teddinaama e teddungal hooreejo leydi Uttar Pradesh, hono Yogi Adityanath kadi.
Ngam heɓde njeenaari kaalis e nder pijirlooji Aasiyankooji 2022 to Hangzhou, CM Shri Yogi Adityanath weltinii mo to Lucknow.
Ngam Olimpiyaade 44ɓo to Mahabalipuram, to leydi Indiya 2022, Vantika ƴetti lampa Olimpiyaade rewrude e gure jeeɗiɗi to Uttar Pradesh. Relay lampaaji ɗii puɗɗii ko Agra, Kanpur caggal ɗuum Lucknow rewi heen ko Prayagraj, Varanasi, caggal ɗuum Gorakphur haa joofni e Ayodhya. <ref>{{Cite web|date=2022-06-28|title=Vantika Agrawal carries the Chess Olympiad Torch from Taj Mahal to Varanasi with Tejas Bakre - ChessBase India|url=https://www.chessbase.in/news/Torch-Relay-for-44th-Chess-Olympiad-Day-8-9-report|access-date=2024-11-12|website=www.chessbase.in}}</ref>Agrawal heɓi njeenaari cukalel ngenndiwal ngam golle maantiniiɗe e nder Chess ummoraade e hooreejo leydi Indiya, Shri Pranab Mukherjee e hitaande 2016.
Ngam heɓde njeenaari kaŋŋe e kawgel duɗe Asii U-9 e hitaande 2011, Vantika jaɓɓaama e juuɗe Shri Narendra Modi (hooreejo jaagorɗe Gujarat e oon sahaa).
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
[[Category:Hinndi]]
98qkkp28c5td3fuqln4kx5dohgdh0v6
Ismat al-Doulah
0
44698
190675
188888
2026-10-04T07:55:09Z
MOIBARDE
10068
Add links
190675
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Ismat Dulah''', '''Ismat Ad-Dowlah''' walla '''Ismat ed-Dowleh''' (e ɗemngal Perse: عصمت بالدوله; hedde 1855 – 31 ut 1905), ganndiraaɗo kadi '''Faatima Khanum''' walla '''Faatima Khanum''' (e ɗemngal Perse: فاطمه خانم),<ref name="qajarwomen">{{Cite web|title=Fatimah Khanum 'Ismat al-Dawlah|url=http://www.qajarwomen.org/en/people/1624.html|access-date=2023-07-07|website=Women's Worlds in Qajar Iran}}</ref> ko ɓiɗɗo ɗiɗaɓo mo ShajarD (1848-1896) e debbo laamɗo biyeteeɗo Taj al-Dawlah. O resi Dost Muhammad Khan Muir al-Mamalek.<ref name="qajarwomen2">{{Cite web|title=Fatimah Khanum 'Ismat al-Dawlah|url=http://www.qajarwomen.org/en/people/1624.html|access-date=2023-07-07|website=Women's Worlds in Qajar Iran}}</ref><ref>{{cite book|last=Mo'ayeri|first=Dustali|year=1982|title=Some notes from private life of Nasser al-Din Shah|location=[[Tehran]]|publisher=Nashr-e Tarikh-e Iran}}</ref><ref name="martinez">{{Cite web|last=Martínez|first=Victoria|title='Princess Qajar' and the Problem with Junk History Memes|url=https://abitofhistoryblog.com/2017/12/12/princess-qajar-and-the-problem-with-history-memes/|date=2017-12-12|access-date=2026-01-01|website=A Bit of Histort}}</ref>, o dañi ɓiɓɓe nayo. O wirnaa ko to suudu dewal Shah Abdol-Azim.<ref name="qajarwomen3">{{Cite web|title=Fatimah Khanum 'Ismat al-Dawlah|url=http://www.qajarwomen.org/en/people/1624.html|access-date=2023-07-07|website=Women's Worlds in Qajar Iran}}</ref> Ismat al-Dulah ko suka debbo jiɗaaɗo no feewi, pamaaɗo no feewi. Yumma makko, hono Taj al-Dawlah, ko laamɗo debbo, ina jeyaa e rewɓe tedduɓe e nder galle laamɗo. O jeyaa kadi ko e sukaaɓe Naser al-Din Shah ɓurɓe yiɗde.
Haala jaajka e nder internet wonde o hiisetee ko "maande ŋarɗugol timmunde" e nder Qajar Perse, haa ko ina wona sappo e tato ƴamooɓe lefol laamu mbari koye mum en nde o salii, ko huunde nde sellaani.<ref name="martinez2">{{Cite web|last=Martínez|first=Victoria|title='Princess Qajar' and the Problem with Junk History Memes|url=https://abitofhistoryblog.com/2017/12/12/princess-qajar-and-the-problem-with-history-memes/|date=2017-12-12|access-date=2026-01-01|website=A Bit of Histort}}</ref> Mirza Aghasi hokki Hoseinabad Naser Diin Shah, ɓaawo wakkati seɗɗa, wuro man laati nder dokkal Ismat Al-Dulah. Ɓe inniri nde Mehrabad.<ref>{{Cite book|title=معیری دوستعلی ص ۲۱}}</ref> Faatemeh, rokkaango tiitoonde Ismat Al-Dulah, ko ɓiy Naser Diin Shah Kajaar. O jibinaa ko e hitaande 1855 e debbo biyeteeɗo Taj al-Doulah. Yumma makko ko taaniiko Fath-Ali Shah Qajar e debbo ɗiɗaɓo Shah, resndi mo caggal nde o naati e jappeere laamu. Fatemeh woni ɓiɗɗo debbo Shah ɗiɗaɓo, omo jogii mawniiko gorko ina wiyee Sultan Moein al-Din Mirza. Miñiiko gorko ko laamɗo leydi ndii ko juuti kono o maayi ko e duuɓi jeenay.
== Piyanɗe ==
Nde piyanɗe ngari e leydi Iraan e hitaande 1864, Ismat al-Doulah jeyaa ko e rewɓe Iraannaaɓe adanɓe janngude fiyde ɗum. Daartol ngol ina hollita wonde e nder suudu toowndu hoɗorde Anis al-Dawla, ina waɗi piyanɗe, kono hay gooto e galle laamɗo oo anndaa no fijirtee. Oon sahaa, ko piyanɗe joy walla jeegom tan ngonnoo e Teheran, ko seeɗa tan anndi fiyde ɗe. Mohammed Sadegh Khan, jaagorgal santur ngal alaa ko nanndi e mum, caggal ɗuum inniraa Sarvar al-Molk, ina waawi kadi fiyde piyanɗe no moƴƴiri. Ismat Duulah halfini gooto e maccuɓe mum, ina wiyee Tabsom, joom mum ngam janngude piyanɗe, kala ko Tabsom janngi, o janngina Ismaat Duulah. Ɗum wonti huunde lollunde e nder rewɓe harem laamɗo Qajar, weltini Naser al-Din Shah.
Gila ndeen, jamma kala nde Ismat al-Doulah jooɗii e Shah, o ɗaɓɓiraa yamiroore fiyde piyanɗe. O jooɗoto e piyanɗe o fija, so o gaynii, gooto e rewɓe waawɓe yimde tasnif (jimre aadaaji Perse) ina waɗa. Ɗee jammaaji mbaɗti wuurde no feewi, gollooɓe ina ndoga e nder galle laamorɗo ngam noddude rewɓe ɓe ngaraani tawo, ina mbiya "Yaawno, Ismat al-Doulah ina fija piyanɗe, fulaani ina yima!" E joofnirde, Shah ina yoɓa jimoowo e jimoowo oo jawdi teddundi walla mbuuɗu kaŋŋe seeɗa ngam hirjinde.<ref>{{Cite book|title=دوستعلی خان معیرالممالک، همان، ص ۲۱.}}</ref>
== Ɓaangal ==
Dost Ali Khan Moayyer ol-Mamalek, laamɗo alɗuɗo, baawɗo, ɗaɓɓiri Ismat al-Dulah, gooto e ɓiɓɓe Naser Diin Shah, ngam wonde debbo ɓiyum e hitaande 1283 hijre. E dow yamiroore Shah, o resii nde o yahrata e duuɓi jeenay e ɓiyiiko biyeteeɗo Amir Dost Mohammad Khan. Ɓe resndaa e nder gootal e dewgal seeɗa ngal ɓe mbaɗi e jamaanu Qajar fof.[6] Ina wiyee wonde Moayer al-Mamalek ina rokka hoɓɓe dewgal ngal ɓiɓɓe leɗɗe ummoriiɗe e ngesa mum, ko wayi no cereeli ɓuuɓɗi, cereeli ɓuuɓɗi, e cereeli ɓuuɓɗi, kadi ina joginoo laawol jommbaajo oo fof, gila e galle laamɗo haa e galle jommbaajo oo, ina waɗi kadi ɓuuɓri Kashmiri.<ref>{{Cite book|title=شرح حال رجال ایران تهران زوار، ۱۳۷۱ ج ۱ صص ۴۹۷ - ۴۹۸ .}}</ref>
Madame Carla Serena, yahoowo Itaalinaajo, njilluɗo Iraan e jamaanu Qajar, e lewru noowammbar 1877 (Shawwal 1294 Hijriya) e laamu Naser al-Din Shah, o acci deftere yah-ngartaa nde o sifotoo [[Iran|Iraan]] e Iraannaaɓe, o rokki heen ciimtol dewgal Ismat al-Doulah. E nder daartol makko, o winndi wonde Naser al-Din Shah ina joginoo baaba dewondirɗo, teeŋtuɗo e ɓiɓɓe mum rewɓe. O hollitii wonde Ismat al-Doulah resii ɓiy Dost Ali Khan Moayyer ol-Mamalek, gardiiɗo kaalis leydi ndii e oon sahaa, mo o siftini wonde ko alɗuɗo, tedduɗo. E wiyde Serena, baaba jommbaajo oo ko kañum yoɓi njoɓdi mawningol ngol, o yiɗi ko waɗde dewgal ngal no feewi. O winndi kadi wonde ñalɗi mawɗi mbaɗaama to [[Teheran]], kadi kewu nguu ina ɓooyi siftoreede sabu mawnugol mum e teddeendi mum.<ref>{{Cite book|title=مهدی با مداد شرح حال رجال ایران تهران ، زوار، ۱۳۷۱، ج ۱ صص ۴۹۷}}</ref>
== Suudu Ismat Duulah ==
Galle Moayer al-Mamalek e Ismat al-Dulah ina wonnoo e Arg (citadel). Ndeeɗoo hoɗorde ina waɗi galleeji joy ceertuɗi, looɗe ɗiɗi, e cuuɗi ɗiɗi. E fawaade e aadaaji oon sahaa, Moayer al-Mamalek ina joginoo fotde 22 golloowo jogiiɗo galleeji to Oudlajan, Arg, e Sanglaj. E nder maɓɓe, ko ɗiɗo tan njoginoo renndo, ko ɗum hollirta wellitaare maɓɓe e ɓamtaare maɓɓe.<ref>{{Cite book|title=مادام کارلا سرنا، سفرنامه مادام کارلا سرنا آدمها و آئینها در ایران ترجمه علی اصغر سعیدی، ۱۳۶۲ تهران ،زوار، صص ۲۲۳-۲۲۵}}</ref> E nder cakkital ndunngu 1307 hijre, ñalnde heen, Shah, wondude e terɗe harem mum, njahi galle Moayer al-Mamalek e ɓiyiiko debbo, Ismat al-Doulah – hoɗorde nde 300 000 meeteer kaaree. Ñalnde heen, waktuuji ɗiɗi tan caggal nde naange fuɗi, laamɓe, jaagorɗe e tedduɓe ngari gooto caggal goɗɗo. Moayer darii e damal mawngal jarde mawnde ndee ngam ja66aade 6e.Caggal nde 6e 6ooyi, oto laamcfo oo feeñi, Shah jippii, naati e nder cuucfi nder. Nde o naati, o darii ngam ƴeewde nate pentirɗe e nate ɓooyɗe kolliraaɗe e nder suudu naatgol nduu. Caggal nde o ƴeewtindii ɗe no feewi, o naamndii gardiiɗo harem gooto koolaaɗo yo neldu gooto e panneeji ɗii to Diwan Khaneh. Panneel oo hollitii yiyngo porto Bushehr, ngo naalanke panorama Engelenaajo ganndo, hoɗnooɗo to Iraan e laamu Mohammad Shah, diidi. Nde hollitaama haa ko ɓooyaani e nder galle laamorɗo ɓaleejo.Nde Shah naati e nder suudu nduu, o ndaari nano e ñaamo, o ɓadtii Ismat al-Doulah, ina fadi Anis al-Doulah e fedde rewɓe. O 6uuccii 6ernde makko, o wi’i: “Jooni mi faami ko wacfi aɗa famcfi arde e galle baaba maa.<ref>{{Cite book|title=منصوره اتحادیه نظام مافی اینجا طهران است. نشر تاریخ ایران ۱۳۷۷، ص ۳۰}}</ref>
== Gorko e Ɓiɓɓe ==
Dost Muhammadu Khan, gorko Ismaatul Duulah, resi mo hitaande 1283 Hijriya. E hitaande 1288 hijre, o heɓi tiitoonde baaba makko.<ref>{{Cite book|title=دوستعلی خان معیرالممالک، همان، ص ۹۸.}}</ref> Alaa ko humpitaa e ñalngu jibinannde ɓiɗɗo gadano jom suudu oo. Kono e wiyde binndol Naser ad-Din Shah winndi, e hitaande 1290 Hijri Ismat al-Dulah jibini ɓiɗɗo maayɗo. E hitaande 1291 Hijriya e [[lewru]] Rabi’ul Awwal, o dañi ɓiɗɗo o inniri ɗum Ismatul Molouk. Ñalnde 29 Jumada al-Thani hitaande 1296 hijri, ɓiɗɗo maɓɓe nayaɓo, ina wiyee Fakhr al-Taj, jibinaa.Caggal maayde yumma Dost Mohammad Khan, o woppi nguurndam galle makko, o fayi Karbala, o ummii toon, e jawdi keewndi ndi o roni e baaba makko, o yahi Orop. Eɓɓooje Shah ngam heɓugo Dost Mohammad’en ɗon mari nafuuda, o ɗon mari jawdi baaba maako fuu haa lesdi Orop.<ref>{{Cite book|title=مهدی با مداد شرح حال رجال ایران تهران ، زوار، ۱۳۷۱، ج ۱ صص ۴۹۷}}</ref> O ɗaɓɓiri debbo makko kaalis to Teheran, kono Shah haɗi ɗum neldude kaalis. Sabu ngonka faggudu Orop caɗtuka, Dost Mohammad dogi hooti Iraan. Ismat Duulah e yumma mum ñaagii Shah e innde makko, e ballal Shah, o arti e leydi Iraan haa laaɓi cer.Ismaat Duulah dañii ɓiɓɓe nayo e Moayer al-Mamalek:1_Ismaat al-Molouk Moayeri, debbo Mirza Hassan Mostowfi_Al-Malekhr al-Taj Moayeri.4_Dost Muhammadu Khan Etesam Duulah.<ref>{{Cite book|title=مهدی با مداد شرح حال رجال ایران تهران ، زوار، ۱۳۷۱، ج ۱ صص ۴۹۷ مادام کارلا سرنا، سفرنامه مادام کارلا سرنا آدمها و آئینها در ایران، ترجمه علی اصغر سعیدی، ۱۳۶۲ تهران زوار، صص ۲۲۳-۲۲۵}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
7uznxnv0u3f0hd6kr6v408hfgrrr7xw
Katharina Hobgarski
0
44723
190674
189094
2026-10-04T07:43:38Z
MOIBARDE
10068
Add link
190674
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Katharina Hobgarski''' (Katharina Hobgarski) jibinaa ko ñalnde 18 suwee 1997.
Haa jooni o dañii 17 tiitoonde gooto e 18 tiitoonde ɗiɗo e nder ITF Circuit. Ñalnde 9 [[lewru]] bowte hitaande 2023, o yettii limre makko ɓurnde moƴƴude e nder limlebbi gooto e winndere ndee, limre 189. Ñalnde 29 sulyee 2024, o yettii limre 244 e nder limlebbi ɗiɗi WTA.
E lewru mee 2016, Hobgarski heɓi njeenaari ngam tawtoreede kawgel mawngel e kawgel Nuremberg.<ref>{{cite web|url=https://www.tennisnet.com/news/wta-nurnberger-versicherungscup-katharina-hobgarski-startet-mit-einer-wildcard-67628|title=Katharina Hobgarski startet mit einer Wildcard|website=teninsnet.com|date=11 May 2016|language=de}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.welt.de/regionales/bayern/article155261100/Wildcard-fuer-Tennis-Turnier-an-18-jaehrige-Hobgarski.html|title=Wildcard für Tennis-Turnier an 18-jährige Hobgarski|website=[[Die Welt]]|date=11 May 2016|access-date=14 May 2016|language=de}}</ref>
== Waktuuji golle singles ==
Kuɓlol
W F SF QF #R RR Q# DNQ A NH
(W) jaaliiɗo; (F) joofnirde; (SF) semi-finaal; (QF) ƴaañoowo; (#R) cirƴam 4, 3, 2, 1; (RR) dingiral cirƴam ; (Q#) ronndo jaŋde; (DNQ) heɓaani ; (A) alaa; (NH) waɗaaka; (SR) limre strike (kewuuji keɓi / kawri); (W–L) winndannde winndere–waasde.
Ngam woɗɗitaade jiiɓru e limde laabi ɗiɗi, ɗeen karte ina kesɗitinee e joofnirde kawgel walla nde tawtoreede joloowo oo joofi.
Ko njeñtudi doggol mawngol tan e nder WTA Tour (ina heen kawgel Grand Slam) naati e binndanɗe winndere–waasde.
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
{{Commons category|Katharina Hobgarski}}
* {{WTA}}
* {{ITF}}
* [http://kathi-hobgarski.de/ Official website] {{in lang|de}}
dqts7pq93ni2g0l99imhuslj77esrlh
Twanisha Terry
0
44769
190673
189287
2026-10-04T07:37:10Z
MOIBARDE
10068
Add link and references
190673
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Twanisha "TeeTee" Terry OLY''' (jibinaa ko ñalnde 24 lewru bowte hitaande 1999)<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Twanisha TERRY – Athlete Profile|url=https://worldathletics.org/athletes/united-states/twanisha-terry-14553598|website=[[World Athletics]]|access-date=January 1, 2023}}</ref> ko [[Amerik|Ameriknaajo]] keɓtinaaɗo e dogdu 100 meeter. O dañii njeenaaje ɗiɗi kaŋŋe e kawgel winnderewal atletik e nder kawgel rewɓe Ameriknaaɓe 4 × 100 m : e kawgel winnderewal atletik 2022 e kawgel winnderewal atletik 2023.
E duuɓi 19, e lewru abriil 2018, Terry dogi 100 m e nder waktu 10.99 leƴƴannde e nder Mt. SAC Relays, o wonti debbo nayaɓo ɓurɗo yaawde e nder daartol.<ref>{{cite web |url=https://fl.milesplit.com/articles/238937/twanisha-terrys-1099-misses-ajr-by-001|title=Twanisha Terry's 10.99 Misses AJR By .001|last=Grasley|first=Todd|website=milesplit.com|publisher=MileSplit|date=April 23, 2018|accessdate=January 10, 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://worldathletics.org/news/report/mt-sac-relays-2018-twanisha-terry|title=Terry breezes to 10.99 at Mt SAC Relays|last=Mulkeen|first=Jon|website=worldathletics.org|publisher=[[IAAF]]|date=April 22, 2018|accessdate=January 10, 2020}}</ref> E hitaande ndee tan, o heɓi njeenaari kaŋŋe e nder 100 m e kawgel USATF U20 e njeenaari kaalis e dow distance e nder kawgel winndere U20.<ref>{{cite web |url=https://spikes.worldathletics.org/post/world-u20-tampere-2018-wrap-ii|title=The Tampere Wrap II|last=Dennehy|first=Cathal|website=worldathletics.org|publisher=[[SPIKES (magazine)|SPIKES]]|date=July 13, 2018|accessdate=January 11, 2020}}</ref> O heɓi tiitoonde NCAA Division I gooto.
==Baɗte==
Kabaaru ummoraade e nate ''World Athletics'' so wonaa tawa ko noon winndaa.<small><ref name="WAprofile2">{{cite web |title=Twanisha TERRY – Athlete Profile|url=https://worldathletics.org/athletes/united-states/twanisha-terry-14553598|website=[[World Athletics]]|access-date=January 1, 2023}}</ref></small>
===Ko ɓuri moƴƴude e neɗɗo===
{|class=wikitable
! Event || Time || Wind (m/s) || Venue || Date || Notes
|-
| [[60 metres|60 meters]] || align=center|7.09 || {{n/a}} || [[Randal Tyson Track Center|Fayetteville, Arkansas]], U.S. || align=right|March 12, 2021 ||
|-
| rowspan=2|[[100 metres|100 meters]] || align=center|10.87 || align=center|+1.8 || [[Hayward Field|Eugene, Oregon]], U.S. || align=right|June 24, 2022 ||
|-
| align=center|10.74 {{AthAbbr|w}} || align=center|+2.9 || [[Hayward Field|Eugene, Oregon]], U.S. || align=right|June 24, 2022 || (wind-assisted)
|-
| [[200 metres|200 meters]] || align=center|22.21 || align="center" |+0.3 || [[College Station, Texas|Eugene Oregon]] U.S. || align="right" |Sep 17, 2023
|
|-
| 200 meters indoor || align=center|22.75 || {{n/a}} || [[Randal Tyson Track Center|Fayetteville, Arkansas]], U.S. || align=right|March 13, 2021 ||
|-
| [[4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]] || align=center|41.03 || {{n/a}} || [[Budapest, Hungary]] || align=right|August 26, 2023 ||
|}
===Kawgel hakkunde leyɗeele===
{|{{AchievementTable|nation=USA|Event=yes|Time=yes}}
|-
| 2018 || [[2018 IAAF World U20 Championships|World U20 Championships]] || [[Tampere Stadium|Tampere]], Finland || bgcolor=silver|2nd || [[2018 IAAF World U20 Championships – Women's 100 metres|100 m]] || 11.19 || 0.0 m/s
|-
| rowspan=4|2019 || rowspan=2|[[2019 NACAC U23 Championships in Athletics|NACAC U23 Championships]] || rowspan=2|[[Querétaro]], Mexico || bgcolor=silver|2nd || [[100 m]] || 11.08 {{AthAbbr|w}} || +3.3 m/s (wind-assisted)
|-
| bgcolor=gold|1st || data-sort-value="400 relay"|[[4 × 100 m relay]] || 42.97 ||
|-
| rowspan=2|[[Athletics at the 2019 Pan American Games|Pan American Games]] || rowspan=2|[[Lima]], Peru || 5th || [[Athletics at the 2019 Pan American Games – Women's 100 metres|100 m]] || 11.37 || -0.6 m/s
|-
| bgcolor=cc9966|3rd || data-sort-value="400 relay"|[[Athletics at the 2019 Pan American Games – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]] || 43.39 ||
|-
|2022
|[[2022 World Athletics Championships|World Championships]]
|[[Eugene, Oregon|Eugene, OR]], United States
|bgcolor=gold|1st
|[[2022 World Athletics Championships – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]] || 41.14
|
|-
|2023
|[[2023 World Athletics Championships|World Championships]]
|[[Budapest, Hungary]]
|bgcolor=gold|1st
|[[2023 World Athletics Championships – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|41.03
|
|-
|rowspan=2|2024
|rowspan=2|[[Athletics at the 2024 Summer Olympics|Olympic Games]]
|rowspan=2|[[Paris]], France
|5th
|[[Athletics at the 2024 Summer Olympics – Women's 100 metres|100 m]]
|10.97
|
|-
|bgcolor=gold|1st
|[[Athletics at the 2024 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|41.78
|
|-
|rowspan=4|2025
|[[2025 World Athletics Relays|World Relays]]
|[[Guangzhou, China]]
|4th
|[[2025 World Athletics Relays – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|42.38
|
|-
|[[2025 NACAC Championships|NACAC Championships]]
|[[Freeport, Bahamas]]
|9th (h)
|[[2025 NACAC Championships – Results#100 metres 2|100 m]]
|11.33
|
|-
|rowspan=2|[[2025 World Athletics Championships|World Championships]]
|rowspan=2|[[Tokyo, Japan]]
|11th (sf)
|[[2025 World Athletics Championships – Women's 100 metres|100 m]]
|11.07
|
|-
|bgcolor=gold|1st
|[[2025 World Athletics Championships – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|41.75
|
|}
===Kaɓirɗe ngenndiije===
{|{{AchievementTable|Event=yes|Time=yes|nation=Metro-Dade Track Club (2013), [[Miami Northwestern Senior High School|Miami Northwestern Bulls]] (2013–2017),<br />[[USC Trojans track and field|USC Trojans]] (2017–2021) and [[Nike, Inc.|Nike]] (2021–)}}
|-
| 2013 || [[AAU Junior Olympic Games|AAU Junior Olympic Nationals]] || [[Ypsilanti, Michigan]] || bgcolor=gold|1st || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 47.30 ||
|-
| rowspan=3|2014 || rowspan=3|[[New Balance Nationals Outdoor|NSAF Nationals]] || rowspan=3|[[Greensboro, North Carolina]] || bgcolor=gold|1st || 100 m || 11.89 || -1.0 m/s
|-
| bgcolor=gold|1st || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 46.03 ||
|-
| bgcolor=silver|2nd || data-sort-value="800 relay"|4 × 200 m relay || 1:37.10 ||
|-
| rowspan=5|2015 || rowspan=3|[[New Balance Nationals Outdoor|NSAF Nationals]] || rowspan=3|[[Greensboro, North Carolina]] || 1st (p) || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 45.52 ||
|-
| bgcolor=gold|1st || data-sort-value="800 relay"|4 × 200 m relay || 1:34.87 ||
|-
| 5th || data-sort-value="Swedish relay"|Swedish relay || 2:10.99 ||
|-
| rowspan=2|U.S. World Youth Trials || rowspan=2|[[Lisle, Illinois]] || 5th || 100 m || 11.83 || -0.8 m/s
|-
| 4th || 200 m || 23.96 || +1.0 m/s {{AthAbbr|PB}}
|-
| rowspan=4|2016 || rowspan=4|[[New Balance Nationals Outdoor|NSAF Nationals]] || rowspan=4|[[Greensboro, North Carolina]] || bgcolor=silver|2nd || 100 m || 11.41 || +1.0 m/s
|-
| – (f) || data-sort-value="800 relay"|4 × 200 m relay || {{AthAbbr|DQ}} ||
|-
| bgcolor=silver|2nd || data-sort-value="1600 relay"|4 × 400 m relay || 3:40.56 ||
|-
| bgcolor=cc9966|3rd || data-sort-value="Swedish relay"|Swedish relay || 2:08.97 ||
|-
| rowspan=5|2017 || rowspan=5|[[New Balance Nationals Outdoor|NSAF Nationals]] || rowspan=5|[[Greensboro, North Carolina]] || bgcolor=silver|2nd || 100 m || 11.37 || +0.9 m/s
|-
| bgcolor=cc9966|3rd || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 45.44 ||
|-
| bgcolor=silver|2nd || data-sort-value="800 relay"|4 × 200 m relay || 1:35.76 ||
|-
| bgcolor=silver|2nd || data-sort-value="1600 relay"|4 × 400 m relay || 3:39.99 ||
|-
| bgcolor=silver|2nd || data-sort-value="Swedish relay"|Swedish relay || 2:06.33 ||
|-
| rowspan=5|2018 || [[2018 NCAA Division I Indoor Track and Field Championships|NCAA Division I Indoor Championships]] || [[Gilliam Indoor Track Stadium|College Station, Texas]] || 9th (p) || 60 m || 7.22 || {{AthAbbr|PB}}
|-
| rowspan=3|[[2018 NCAA Division I Outdoor Track and Field Championships|NCAA Division I Championships]] || rowspan=3|[[Hayward Field|Eugene, Oregon]] || bgcolor=cc9966|3rd || 100 m || 11.39 || -0.7 m/s
|-
| 11th || 200 m || 22.82 || +1.0 m/s
|-
| bgcolor=cc9966|3rd || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 43.11 ||
|-
| [[USATF U20 Outdoor Championships|USATF U20 Championships]] || [[Bloomington, Indiana]] || bgcolor=gold|1st || 100 m || 11.24 || -1.1 m/s
|-
| rowspan=5|2019 || [[2019 NCAA Division I Indoor Track and Field Championships|NCAA Division I Indoor Championships]] || [[Birmingham, Alabama]] || bgcolor=gold|1st || 60 m || 7.14 || {{AthAbbr|PB}}
|-
| rowspan=3|[[2019 NCAA Division I Outdoor Track and Field Championships|NCAA Division I Championships]] || rowspan=3|[[Mike A. Myers Stadium|Austin, Texas]] || bgcolor=cc9966|3rd || 100 m || 10.98 || +1.6 m/s {{AthAbbr|PB}}
|-
| 16th || 200 m || 23.15 || +1.3 m/s
|-
| bgcolor=gold|1st || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 42.21 ||
|-
| [[2019 USA Outdoor Track and Field Championships|USATF Championships]] || [[Drake Stadium (Drake University)|Des Moines, Iowa]] || 5th || 100 m || 11.32 || -1.7 m/s
|-
| rowspan=6|2021 || rowspan=2|[[2021 NCAA Division I Indoor Track and Field Championships|NCAA Division I Indoor Championships]] || rowspan=2|[[Randal Tyson Track Center|Fayetteville, Arkansas]] || bgcolor=silver|2nd || 60 m || 7.14 ||
|-
| 4th || 200 m || 22.75 || {{AthAbbr|PB}}
|-
| rowspan=3|[[2021 NCAA Division I Outdoor Track and Field Championships|NCAA Division I Championships]] || rowspan=3|[[Hayward Field|Eugene, Oregon]] || bgcolor=silver|2nd || 100 m || 10.79 {{AthAbbr|w}} || +2.2 m/s
|-
| 5th || 200 m || 22.69 || +0.2 m/s
|-
| bgcolor=gold|1st || data-sort-value="400 relay"|4 × 100 m relay || 42.82 ||
|-
| [[2020 United States Olympic trials (track and field)|U.S. Olympic Trials]] || [[Hayward Field|Eugene, Oregon]] || 9th (sf) || 100 m || 11.04 {{AthAbbr|w}} || +2.5 m/s
|-
| 2022 || [[2022 USA Outdoor Track and Field Championships|USATF Championships]] || [[Hayward Field|Eugene, Oregon]] || bgcolor=cc9966|3rd || 100 m || 10.74 {{AthAbbr|w}} || +2.9 m/s
|-
| rowspan=2|2023 || rowspan=2|[[2023 USA Outdoor Track and Field Championships|USATF Championships]] || rowspan=2|[[Hayward Field|Eugene, Oregon]] || 6th || 100 m || 11.05 || +0.7 m/s
|-
| 5th || 200 m || 22.17 || -0.4 m/s
|-
| 2024||[[2024 United States Olympic trials (track and field)|U.S. Olympic Trials]] || [[Hayward Field|Eugene, Oregon]] || bgcolor=cc9966|3rd || 100 m || 10.89 || +0.8 m/s
|-
|}
== Tuugnorgal ==
n4qg1ieuofsbvdux8egqv6i9rrdbkvn
Women & Therapy
0
44899
190672
189850
2026-10-04T07:18:09Z
MOIBARDE
10068
Add link
190672
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Women & Therapy''' ko jaaynde janngirde ƴeewtotoonde kala [[lewru]], nde yeewtata ko ganndal jikkuuji, ganndal hakkille rewɓe, cellal hakkille, ganndal hakkille, e ganndal hakkille. Nde sosaa ko e hitaande 1982, ko Taylor & Francis yaltini nde. Mawɗo winndannde ndee ko Ellyn Kaschak (Duɗal jaaɓi haaɗtirde San Jose).<ref name="Ed_board">{{cite web|title=Women & Therapy: Editorial Board|url=http://www.tandfonline.com/action/journalInformation?show=editorialBoard&journalCode=wwat20|publisher=Taylor and Francis|access-date=1 February 2015}}</ref>
== Abstraktirde e indeks ==
Jaaynde ndee ko abstracted e index e nder:
HUUTORO hakkille
''Abstracts'' golle renndo
Abstrakteeji renndoyankooji
Bibliografi hakkunde leyɗeele binndi wakkatiiji
Skopus
Jaayndeeji rewɓe
Haalaaji rewɓe hannde
ProQuest
Indeks Citation Naalankaagal e Neɗɗankaagal
Ko woni e mum hannde
Indeks Citation Gannde Renndo
Jaaynde ƴeewndo
E wiyde Journal Citation Reports, jaaynde ndee ina jogii batte 0,229 e hitaande 2015, nde woni ko e 34ɓo e nder 41 jaaynde e nder cate "Janngirɗe rewɓe".<ref name="WoS">{{cite book|year=2016|chapter=Journals Ranked by Impact: Women's Studies|title=2015 Journal Citation Reports|publisher=[[Thomson Reuters]]|edition=Social Sciences|series=[[Web of Science]]|title-link=Journal Citation Reports}}</ref>
== Ƴeew kadi ==
Doggol jaayɗe jaŋde rewɓe
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
scouhhrkc4e3iop8df5lrn8ne8ohz41
CONMEBOL Women's Nations League
0
44900
190670
189853
2026-10-04T07:13:24Z
MOIBARDE
10068
Add link
190670
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Fedde Leyɗeele Rewɓe CONMEBOL''' (e españool: '''Liga de Naciones Feminina''', e purtugeec: '''Liga das Nações Feminina''') ko kawgel fuku koyɗe hakkunde leyɗeele, ngel kippuuji mawɗi rewɓe ngenndiiji feddeeji terɗe CONMEBOL, fedde toppitiinde diiwaan [[Amerik]] worgo, kawrata. Nde anndinaama e lewru sulyee 2025, nde yeewtere adannde ndee waɗata ko e hitaande 2025–26.<ref>{{cite web|url=https://www.conmebol.com/noticias/conmebol-lanza-la-liga-de-naciones-femenina-torneo-clasificatorio-a-la-copa-mundial-femenina-de-la-fifa-2027/|title=CONMEBOL lanza la Liga de Naciones Femenina: torneo clasificatorio a la Copa Mundial Femenina de la FIFA 2027|trans-title=CONMEBOL launches the Women's Nations League: qualifying tournament for the FIFA Women's World Cup 2027|publisher=CONMEBOL|date=18 July 2025|language=es}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
* <nowiki>{{Lowre laamuyankoore|</nowiki>
rw87lplgvpbr5ubwl4kxbbq4j08ptib
190671
190670
2026-10-04T07:14:29Z
MOIBARDE
10068
Add a category
190671
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Fedde Leyɗeele Rewɓe CONMEBOL''' (e españool: '''Liga de Naciones Feminina''', e purtugeec: '''Liga das Nações Feminina''') ko kawgel fuku koyɗe hakkunde leyɗeele, ngel kippuuji mawɗi rewɓe ngenndiiji feddeeji terɗe CONMEBOL, fedde toppitiinde diiwaan [[Amerik]] worgo, kawrata. Nde anndinaama e lewru sulyee 2025, nde yeewtere adannde ndee waɗata ko e hitaande 2025–26.<ref>{{cite web|url=https://www.conmebol.com/noticias/conmebol-lanza-la-liga-de-naciones-femenina-torneo-clasificatorio-a-la-copa-mundial-femenina-de-la-fifa-2027/|title=CONMEBOL lanza la Liga de Naciones Femenina: torneo clasificatorio a la Copa Mundial Femenina de la FIFA 2027|trans-title=CONMEBOL launches the Women's Nations League: qualifying tournament for the FIFA Women's World Cup 2027|publisher=CONMEBOL|date=18 July 2025|language=es}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
* <nowiki>{{Lowre laamuyankoore|</nowiki>
[[Category:Amerik]]
ku3vze5zqzas0ygnd9naf17erj7ftz7
Columbia Hospital for Women
0
44937
190669
189985
2026-10-04T07:10:24Z
MOIBARDE
10068
Add links
190669
wikitext
text/x-wiki
[[File:The Columbia Condominium.JPG|thumb|Hoɗɓe Columbia, ɓe nganndu-ɗaa ko opitaal Columbia wonande rewɓe, to Washington, D.C.]]
'''Ospitaal Columbia ngam rewɓe''' ko opitaal ɓooyɗo tawaaɗo to Washington, D.C. Fuɗɗaade udditeede e hitaande 1866 ngam wonde nokku toppitiiɗo cellal rewɓe e rewɓe soldateeɓe wolde hakkunde leyɗeele, o ummii e hitaande 1870 ummoraade Thomas Circle fayde e nokku mum caggal mum to 2425 L Street, NW e nder hoɗdiiɓe Westod End. Arsitek [[Amerik|Ameriknaajo]] biyeteeɗo Nathan Wyeth, waɗi mahdi ndii e birik ; mahdi ndii fuɗɗii ko e hitaande 1913, udditi dame mum e hitaande 1916. [[Colombia|Columbia]] wonti opitaal keeriiɗo, mo alaa ko nafata, nde hooreejo leydi ndii, hono Dwight D. Eisenhower, siifondiri e sariya ngam nawde ɗum e yiilirde toppitiinde golle ɗee e hitaande 1953.
Koolol ngol udditaa e hitaande 2002, suudu nduu wayliima wonti suudu jokkere enɗam, wiyeteendu The Columbia Residences.<ref>{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/medtour/columbia.html|title=Historic Medical Sites in the Washington, DC Area|author=United States National Library of Medicine|author-link=United States National Library of Medicine|accessdate=July 16, 2007}}</ref> Ina jeyaa e ko ɓuri 275 000 neɗɗo jibinaaɗo e opitaal rewɓe Columbia, Duke Ellington, Al Gore, Julie Nikson Eisenhower,<ref name="NatansonWPost">{{cite news|last1=Natanson|first1=Hannah|title='We lost something special': The women's hospital in D.C. that became a Trader Joe's|url=https://beta.washingtonpost.com/history/2019/08/17/we-lost-something-special-womens-hospital-that-became-trader-joes/|accessdate=18 August 2019|work=[[The Washington Post]]|date=18 August 2019}}</ref> Katherine Heigl.<ref>{{cite web|last=Horne|first=LaTanya|url=http://www.tbd.com/blogs/arch-campbell-show/2010/10/arch-interviews-katherine-heigl-2862.html|title=Arch interviews Katherine Heigl – Arch Campbell Show|work=TBD.com|date=October 8, 2010|access-date=February 3, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906032325/http://www.tbd.com/blogs/arch-campbell-show/2010/10/arch-interviews-katherine-heigl-2862.html|archive-date=September 6, 2014|url-status=dead}}</ref> e Rob O'Briyen.
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
3btasetzxb8w7oxel4t5zddururj3gf
Tamara Deverell
0
44938
190668
189989
2026-10-04T07:06:57Z
MOIBARDE
10068
Add link
190668
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Tamara Deverell''' ko gardiiɗo naalankaagal e peewnugol peewnugol [[Kanada|Kanadaa]].<ref>{{Cite web|url=https://www.btlnews.com/production-design-2/tamara-deverell-nightmare-alley/|title=Nightmare Alley Production Designer Tamara Deverell Dives Headfirst into Guillermo del Toro's Period Vision|first=Edward|last=Douglas|work=Below the Line|date=December 28, 2021|access-date=March 23, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.motionpictures.org/2021/12/nightmare-alley-production-designer-tamara-deverell-on-creating-a-carnival-of-creepy-delights/|title="Nightmare Alley" Production Designer Tamara Deverell on Creating a Carnival of Creepy Delights|first=Daron|last=James|work=[[Motion Picture Association]]|date=December 15, 2021|access-date=March 23, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/awards/story/2022-01-26/production-designer-tamara-deverell-creates-nightmare-alley|title=The creepy carnival of 'Nightmare Alley' and how it came to be|first=Carlos|last=Aguilar|website=[[Los Angeles Times]]|date=January 26, 2022|access-date=March 23, 2022}}</ref>O heɓi njeenaari Oscar, o suɓaama ngam heɓde njeenaari goɗɗo e nder cate ɓurɗe moƴƴude e peewnugol filmuuji Nightmare Alley e Frankenstein.<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2022|title=The 94th Academy Awards (2022) Nominees and Winners|work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]|access-date=March 23, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2026|title=The 98th Academy Awards (2026) Nominees and Winners|work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]|access-date=January 22, 2026}}</ref>
== Filmogaraafi cuɓaaɗo ==
Haa jooni ko miin (2012, peewnoowo)
Koyngal jamma (2021; wondude e Shane Vieau) <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscar-nominations-2022-nominees-list-1235088770/|title=Oscars: Full List of Nominations|first1=Kimberly|last1=Nordyke|first2=Hilary|last2=Lewis|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=February 8, 2022|access-date=March 23, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/awards/story/2022-02-08/2022-oscars-nominations-full-list|title=Here is the full list of 2022 Oscar nominations|work=[[Los Angeles Times]]|first=Michael|last=Ordoña|date=February 8, 2022|access-date=March 23, 2022}}</ref>Prisilla (2023)
Frankenstein (2025; wondude e Shane Vieau)<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/marty-supreme-oscar-nominations-2026/|title=Oscars: ‘Marty Supreme’ Lands Nine Noms Including Best Picture and Timothée Chalamet Makes History|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=January 22, 2026|first=Lexi|last=Carson|access-date=January 22, 2026}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
*Tamara Deverell to IMDb
*lowre ndee
lpotbbwlc5w4xxji9klxxzlycymq21a
Nika Mühl
0
44939
190667
190222
2026-10-04T06:56:07Z
MOIBARDE
10068
Add link
190667
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nika Mühl''' (/mjuːl/ MEWL; jibinaa ko ñalnde 9 abriil 2001) ko ƴarotooɗo ''basket'' e nder fedde wiyeteende Portland Fire e nder fedde [[Nika Mühl|rewɓe]] (WNBA) e nder fedde wiyeteende Nemzeti Bajnokság I/A. O fiyi basket to duɗal jaaɓi haaɗtirde ngam wonde gardiiɗo toɓɓere e nder fedde UConn Huskies.<ref>{{cite news|author1=Paul Doyle|title=UConn women's basketball guard Nika Mühl impacting games without scoring: 'Whatever my team needs'|url=https://www.ctinsider.com/uconn/article/UConn-women-s-basketball-guard-Nika-Muhl-16926899.php|work=CT Insider|date=17 February 2022|access-date=25 April 2024}}</ref> Laabi ɗiɗi inniraama ''Big East Conference defensive player'' hitaande nde o woni e duɗal jaaɓi haaɗtirde, Mühl woni hooreejo UConn e kala sahaa e ballal golle, e 686, kadi omo jogii limlebbi porogaraam ngam ɓurde ballal e nder yontere wootere (284, set e hitaande 2022–23) e nder pottital gootal (15 e NC20 State2020). O suɓaama e 14ɓo e kawgel ngel Seattle e nder doggol WNBA 2024, kadi omo fijira Beşiktaş JK e nder ''Ligue Super Basketball'' rewɓe to [[Turkiya|Turki]].
== Nguurndam gadano ==
Mühl jibinaa ko to Zagreb, jibnaaɓe mum ko Roberta e Darko Mühl, kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngonnoo ko e fiyde basket.<ref>{{cite news|author1=Walter Villa|title=When UConn called, it was game on for Croatian recruit Nika Muhl|url=https://www.espn.com/espnw/sports/story/_/id/26548839/when-uconn-called-was-game-croatian-recruit-nika-muhl|access-date=23 December 2022|work=[[ESPN]]|date=18 April 2019}}</ref><ref>{{cite news|author1=Jeré Longman|title=The Road to the Final Four Runs Through Zagreb|url=https://www.nytimes.com/2021/03/22/sports/ncaabasketball/uconn-nika-muhl-croatia.html|access-date=23 December 2022|work=[[New York Times]]|date=22 March 2021}}</ref> Omo jogii miñi mum debbo gooto, ina wiyee Hana Mühl.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://uconnhuskies.com/sports/womens-basketball/roster/nika-m-hl/12455|title=Nika Mühl - Women's Basketball|website=University of Connecticut Athletics}}</ref><ref>{{cite news|author1=Carl Adamec|title=Mühl learning how vital a point guard's role is at UConn|url=https://www.theday.com/sports/20221119/muhl-learning-how-vital-a-point-guards-role-is-at-uconn/|access-date=23 December 2022|work=theday.com|date=19 November 2022}}</ref> Nika Mühl janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde III Zagreb.<ref>{{Cite web|url=http://gimnazija-treca-zg.skole.hr/?news_id=1574|title=Nika Mühl na naslovnicama sportskih portala|date=23 February 2018|language=hr|trans-title=Nika Mühl, a 2nd grade student, shone on all sports portals today.|access-date=10 April 2025|quote=Nika Mühl, učenica 2. a razreda, zasjala je danas na svim sportskim portalima.}}</ref>
=== ŽKK 2009 ===
Mühl waɗii duuɓi nay e nder kawgel fuku leydi Korowasi, tuggi 2016 haa 2020.<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://uconnhuskies.com/sports/womens-basketball/roster/nika-m-hl/12455|title=Nika Mühl - Women's Basketball|website=University of Connecticut Athletics}}</ref><ref>{{cite news|author1=Alexa Philippou|title=UConn women's basketball's Nika Mühl stands out with her toughness and stubborness{{sic|nolink=y}}, and Geno Auriemma wouldn't want it any other way|url=https://www.courant.com/sports/uconn-womens-basketball/hc-sp-uconn-women-nika-muhl-profile-20210421-20210422-z6cvzraxnvcchckvaa7fpniapm-story.html|access-date=23 December 2022|work=[[Hartford Courant]]|date=22 April 2021}}</ref> O feeñii e 24 pottital e nder liga Prva e nder yontere makko adannde, o waɗii 6,4 toɓɓe, 4,2 ƴaañgal e 2,8 ballal.<ref>{{cite web|title=ZKK Tresnjevka 2009 Zagreb - 2016–2017 statistics|url=https://basketball.eurobasket.com/team/ZKK-Tresnjevka-2009-Zagreb/14426?Page=3&Stats=2017|publisher=[[Eurobasket.com]]|access-date=23 December 2022}}</ref> E yontere aroore ndee o waɗii 9,2 toɓɓe, 6,9 ƴaañgal e 5,0 ballal e nder Prva Ženska Liga e 11,7 toɓɓe, 5,8 ƴaañgal e 4,5 ballal e nder Fedde ''Basketball'' Rewɓe Adriatic (WABA).<ref>{{cite web|title=ZKK Tresnjevka 2009 Zagreb - 2017–2018 statistics|url=https://basketball.eurobasket.com/team/ZKK-Tresnjevka-2009-Zagreb/14426?Page=3&Stats=2018|publisher=[[Eurobasket.com]]|access-date=23 December 2022}}</ref>
E hitaande 2018–2019, o waɗii 10,0, 7,9 e 6,2 ballal e nder Prva Ženska Liga e 11,7 toɓɓe, 7,7 ƴaañgal e 6,2 ballal e nder WABA. O jokki golle makko teskinɗe e Trešnjevka e nder daawal 2019–2020 ; Mühl waɗii 8,6 toɓɓe e 7,1 ballal e nder Prva Ženska Liga e 11,7 toɓɓe e 7,2 ballal e nder WABA.<ref>{{cite web|title=ZKK Tresnjevka 2009 Zagreb - 2019–2020 statistics|url=https://basketball.eurobasket.com/team/ZKK-Tresnjevka-2009-Zagreb/14426?Page=3&Stats=2020|publisher=[[Eurobasket.com]]|access-date=23 December 2022}}</ref>
== Golle kolees ==
=== Rekruteede ===
Mühl heɓi bursiiji diga taskaramji basketball ɗuɗɗi ɗi NCAA Division I, bana Oregon, lesdi Ohio, Louisville, e Florida fombinaari.<ref>{{cite news|author1=Daniel Connolly|title=2020 International Commit Nika Muhl on How UConn Found Her|url=https://connecticut.rivals.com/news/2020-international-recruit-on-uconn-offer-interest|access-date=23 December 2022|work=[[Rivals.com]]|date=8 April 2019}}</ref> Ñalnde 8 abriil 2019, Mühl hollitii darnde mum e duɗal jaaɓi haaɗtirde Connecticut. O teskiima yahdu Coach Geno Auriemma e hoore mum to Korowasi, ko huunde e sabaabu o addani mo : "Ko kanko adii njillude. O waɗi mi sikkude wonde omo yiɗi mi no feewi, kadi omo yiɗi mi toon no feewi."<ref name="04152019Logan">{{cite news|last1=Logan|first1=Michael|title=COLLEGE BEAT: Being first across the pond helped Geno bring Croatia star to Storrs [sic]|url=https://www.myrecordjournal.com/Sports/Meriden-Sports/Feature-on-UConn-women-s-basketball-recruit-Nika-Muhl.html|access-date=8 April 2023|work=Record Journal|date=15 April 2019|archive-date=8 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408155408/https://www.myrecordjournal.com/Sports/Meriden-Sports/Feature-on-UConn-women-s-basketball-recruit-Nika-Muhl.html|url-status=dead}}</ref> Ñalnde 13 noowammbar 2019, Mühl siifondiri e UConn ɓataake ngenndiijo.<ref name="putterman">{{cite web|last1=Putterman|first1=Alex|title=UConn women's basketball recruits Paige Bueckers, Nika Muhl, Mir McLean sign letters of intent, making commitments official|url=https://www.courant.com/sports/uconn-womens-basketball/hc-sp-uconn-women-basketball-paige-bueckers-nika-muhl-20191113-hqzuzy3tyrbyncoqknmxqcdsfe-story.html|website=[[Hartford Courant]]|access-date=6 March 2020|date=13 November 2019}}</ref><ref>{{cite news|author1=Mike Anthony|title=Nika Muhl idolizes Dennis Rodman|url=https://www.ctpost.com/sports/article/Earn-everything-From-Croatia-to-UConn-16035516.php|access-date=23 December 2022|work=[[The Cincinnati Post]]|date=18 March 2021}}</ref>
=== Jaŋngoowo gadano ===
[[File:Nika Mühl 91 Beşiktaş WB 20241002.jpg|thumb|Mühl e Beşiktaş JK e hitaande 2024]]
E nder daawal makko gadanal, Mühl waɗii 5,0 toɓɓe, 2,7 ballal, 2,4 ƴaañgal, e 1,8 wujjude e nder 22 pottital. O waɗii fuɗɗoode 14 jokkondirɗe.<ref>{{cite news|author1=Doug Bonjour|title=UConn freshman guard Nika Muhl out for NCAA second-round game against Syracuse|url=https://www.ctpost.com/sports/article/UConn-freshman-guard-Nika-Muhl-out-for-NCAA-16048209.php|access-date=23 December 2022|work=[[Connecticut Post]]|date=23 March 2021}}</ref> Ñalnde 25 feebariyee 2021, o heɓi toɓɓe 19 e nder pottital 81-49 e Creighton.<ref>{{cite news|author1=Doug Bonjour|title=Nika Muhl's offensive breakout carries tantalizing possibilities for top-ranked UConn women|url=https://www.ctpost.com/sports/article/Nika-Muhl-s-offensive-breakout-carries-15983428.php|access-date=23 December 2022|work=[[The Cincinnati Post]]|date=26 February 2021|archive-date=23 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221223143549/https://www.ctpost.com/sports/article/Nika-Muhl-s-offensive-breakout-carries-15983428.php|url-status=dead}}</ref> E nder pottital gadanal UConn e High Point e nder kawgel NCAA, Mühl ruttitii e koyngal mum, ina haani walleede e nder ñaawirdu. O ŋakki fijooji tati garooji ɗii, o waawaano hootde e mbaadi makko e nder Final Four.<ref>{{cite news|author1=Daniel Connolly|title=Nika Mühl, still bitter about Arizona loss, feels like a freshman again|url=https://www.theuconnblog.com/2021/7/14/22573843/uconn-huskies-womens-baskeball-nika-muhl-still-bitter-about-arizona-loss-feels-like-a-freshman-again|access-date=23 December 2022|work=theuconnblog.com|publisher=[[SB Nation]]|date=14 July 2021}}</ref>
=== Duuɓi ɗiɗaɓi ===
Mühl innitiraama Big East Defensive Player mo hitaande ngam hitaande 2021–22<ref>{{cite news|author1=Maggie Vanoni|title=UConn women's basketball point guard Nika Mühl embracing new role: 'She's grown up a lot'|url=https://www.ctinsider.com/sports/uconn-womens-basketball/article/UConn-women-s-basketball-point-guard-Nika-Muhl-17586695.php|access-date=23 December 2022|work=CT Insider|date=16 November 2022}}</ref> caggal nde o waɗi 2.2 wujjude e kala pottital, ɗiɗaɓo ɓurɗo moƴƴude e Big East, e hooreejo defense Huskies mo addani ligue ɓurɗo moƴƴude e 50.8 toɓɓe e kala pottital e haɓdiiɓe kawgel ngel.<ref name="dc-DPY">{{cite news|author1=Daniel Connolly|title=UConn women's basketball's Nika Mühl named Big East Defensive Player of the Year|url=https://www.theuconnblog.com/2022/3/3/22959947/uconn-huskies-womens-basketballs-nika-muhl-named-big-east-defensive-player-of-the-year|access-date=23 December 2022|work=theuconnblog.com|publisher=[[SB Nation]]|date=3 March 2022}}</ref>Mühl gardinoo ko Fran Belibi mo Stanford e nder kawgel nayaɓel NCAA 2022
=== Junior ===
Nde sehil makko Paige Bueckers yalti e sahaa nde sabu ACL ɓuuɓɗo, Daniel Connolly mo SB Nation winndi wonde Mühl wontii "ɓurɗo teeŋtude" e UConn, ko kanko tan woni gardiiɗo toɓɓere goonga e kippu nguu, mo alaa cuɓe laaɓtuɗe caggal makko." Ñalnde 20 noowammbar 2022, o waɗii limre porogaraam ngam ɓurde wallude e nder pottital gootal e 15 e NC State, limre nde Bueckers joginoo ko adii ɗuum.<ref>{{cite news|author1=Daniel Connolly|title=UConn WBB Weekly: With Paige Bueckers out, Nika Mühl is now UConn's most important player|url=https://www.theuconnblog.com/2022/8/18/23309634/uconn-wbb-weekly-with-paige-bueckers-out-for-season-nika-muhl-is-now-uconns-most-important-player|access-date=23 December 2022|work=theuconnblog.com|publisher=[[SB Nation]]|date=18 August 2022}}</ref> O ardii ngenndi ndii e ballal e kala pottital ko ɓuri heewde e sahaa 2022–23, o joofniri tan ko caggal Caitlin Clark e ballal 0.2. E nder pottital cakkitiingal ngal o waɗdi e Xavier, Mühl waɗii ballal jeeɗiɗi ngam addude ballal makko e 236, joy ɓuri limngal duɗal gootal ngal Sue Bird waɗi e hitaande 2002.<ref>{{cite news|author1=Mike Anthony|title=Why UConn women's basketball guard Nika Mühl had record-setting game with 'subtle' performance|url=https://www.ctinsider.com/sports/uconn-womens-basketball/article/Nika-Muhl-UConn-women-s-basketball-record-17599231.php|access-date=23 December 2022|work=CT Insider|date=21 November 2022|archive-date=22 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221222222357/https://www.ctinsider.com/sports/uconn-womens-basketball/article/Nika-Muhl-UConn-women-s-basketball-record-17599231.php|url-status=dead}}</ref> Puɗɗagol e nder pijirlooji tati UConn e nder kawgel Big East e tati goɗɗi e nder kawgel basketball rewɓe NCAA, Mühl timminii sahaa oo e 284 ballal.<ref>{{Cite web|last=Inquirer|first=Carl Adamec / Journal|title=UConn women's notebook: Mühl gets assist to break Bird's record|url=https://www.journalinquirer.com/sports/college/uconn_womens_basketball/uconn-womens-notebook-m-hl-gets-assist-to-break-birds-record/article_5f9b34ac-b773-11ed-a06b-1ffe97c6e2e9.html|access-date=16 March 2023|website=Journal Inquirer|language=en}}</ref> Mühl's anndinaama dow 10 ɓurduɓe ngam heɓugo njeenaari Nancy Lieberman 2023 ngam teddingo gardiiɗo toɓɓere mawnde nder basket koleeji Division 1.<ref name="03242023Riley">{{cite news|last1=Riley|first1=Lori|title=Complex relationship: As Nika Muhl drives UConn women forward, she sometimes drives coach Geno Auriemma crazy|url=https://www.courant.com/2023/03/24/complex-relationship-as-nika-muhl-drives-uconn-women-forward-she-sometimes-drives-coach-geno-auriemma-crazy/|access-date=8 April 2023|work=Hartford Courant|date=24 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|title=10 candidates named for the 2023 Nancy Lieberman Award {{!}} NCAA.com|url=https://www.ncaa.com/news/basketball-women/article/2023-01-31/10-candidates-named-2023-nancy-lieberman-award|website=www.ncaa.com|publisher=NCAA|access-date=10 October 2024|language=en}}</ref>
=== Manga ===
E nder daawal mawngal Mühl to UConn, o waɗii 39 pottital, tawi fof ko e fuɗɗoode, o waɗii 32,1 minit e pottital kala. Teemdere golle makko e nder ladde ko 46,2%, e teemedere fiyngo toɓɓe tati ko 40,2%. E nder yontere nde, Mühl ina yahra e 6,9 toɓɓe, 6,5 ballal, e 4,0 ƴaañgal e kala pottital, yantude e 1,3 wujjude. Golle makko addani mo heɓde nokku e nder kippu All-Big East ɗiɗaɓo.<ref>{{cite press release|url=https://www.bigeast.com/news/2024/3/7/womens-basketball-bueckers-voted-big-east-player-of-the-year.aspx|title=Bueckers Voted BIG EAST Player of the Year|publisher=Big East Conference|date=7 March 2024|access-date=23 May 2024}}</ref> Mühl foolii limre ballal UConn e nder golle mum e nder pottital ɗiɗaɓal UConn e Syracuse e ballal mum 660ɓal e ballal Ashlynn Shade. Ko adii ɗuum, ko Moria Jefferson (659) joginoo winndannde ndee.<ref>{{cite web|last1=Connolly|first1=Daniel|title=The Aftermath: Nika Mühl makes history|url=https://www.uconnwbbweekly.com/p/uconn-huskies-womens-basketball-nika-muhl-makes-history|website=UConn WBB Weekly|access-date=30 September 2024|language=en}}</ref> Mühl maa joofnu golle mum e UConn e 686 ballal. Mühl maa jogo duuɓi 200+ ballal nde o timminirta duuɓi makko mawɗi e 253 ballal.<ref>{{cite web|title=NCAA College Women's Basketball DI current individual Stats {{!}} NCAA.com|url=https://www.ncaa.com/stats/basketball-women/d1/current/individual/104|website=www.ncaa.com|access-date=10 October 2024|language=en}}</ref>
E nder pottital kawgel ngel 2024, ñalnde 5 abriil 2024, Mühl ina joginoo darnde adannde ngam reende Caitlin Clark, joloowo Iowa.<ref>{{cite web|url=https://www.sportingnews.com/us/ncaa-basketball/news/nika-muhl-caitlin-clark-uconn-iowa-defense-guarding-final-four/3d85f45dbfdf5209a0498e58|title=Who is Nika Muhl? Everything to know about UConn standout guarding Caitlin Clark in Final Four|work=The Sporting News|last=Sutelan|first=Edward|date=15 April 2024|access-date=23 May 2024}}</ref> Mühl timmini fijo mum cakkitiingo to duɗal jaaɓi haaɗtirde e toɓɓe 9, ballal 7, e 5 ƴaañgal e fijo 40 minit fof.[<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/womens-college-basketball/boxscore/_/gameId/401637612|title=NCAA Women's Championship – Final Four: (3) Uconn Huskies vs. (1) Iowa Hawkeyes Box Score|work=ESPN|date=5 April 2024|access-date=23 May 2024}}</ref> Ko adii nde kawgel Big East fuɗɗotoo, Mühl hollitii e nder laylayti renndo wonde maa o woppu hitaande makko sakkitiinde ngam heɓde kawgel ngel e ɓeydagol COVID-19.<ref>{{cite web|last1=Connolly|first1=Daniel|title=Nika Mühl to leave UConn after this season|url=https://www.uconnwbbweekly.com/p/nika-muhl-wont-return-to-uconn-huskies-womens-basketbal|website=UConn WBB Weekly|access-date=30 September 2024|language=en|date=26 September 2024}}</ref>
== Golle karallaagal ==
=== WNBA ===
Mühl naamnaama yo tawtore 2024 WNBA draft e hoore mum, o suɓaa e daawal ɗiɗaɓal ngam wonde 14ɓo e nder kawgel Seattle Storm. Ñalnde 13 [[lewru]] nduu, kippu nguu hollitii wonde Mühl waɗii doggol cakkitiingol ngam tawtoreede kawgel Seattle Storm 2024.<ref>{{cite web|last1=Adams|first1=Emily|title=UConn women's stars make it: Nika Muhl clinches spot in Seattle, Aaliyah Edwards with Washington|url=https://sports.yahoo.com/uconn-women-stars-nika-muhl-212000285.html#:~:text=On%20Monday%2C%20Muhl%20became%20the,time%20assists%20leader%20with%20686.|website=Yahoo Sports|publisher=Hartford Courant|access-date=14 May 2024|date=13 May 2024}}</ref>
Mühl waɗii ñalngu mum gadano e WNBA ñalnde 22 mee 2024, o winnditii hojomaaji tati fiyraaɗi e 2 ƴaañgal. O ƴaɓɓii fijooji nayi gadani ɗii e nder yontere nde sabu o wondi e caɗeele waylude visa makko janngoowo e visa golle P1A.<ref>{{Cite web|last=Pelton|first=Kevin|title=Storm's Nika Muhl set for WNBA debut vs. Fever after visa issues|url=https://abcnews.go.com/Sports/storms-nika-muhl-set-wnba-debut-fever-after/story?id=110485821|date=22 May 2024|access-date=11 August 2024|website=ABC News|language=en}}</ref> So tawii Mühl yiyii minitaaji seeɗa e nder fijo ngo ko o rookie,<ref>{{cite web|url=https://www.ctinsider.com/sports/uconn-womens-basketball/article/nika-muhl-wnba-seattle-storm-bench-uconn-19594071.php|title=Why ex-UConn women's basketball star Nika Mühl has played sparingly as WNBA rookie for Seattle Storm|last=Adamec|first=Carl|work=CT Insider|date=25 July 2024|access-date=26 September 2024}}</ref> o jaɓii ŋakkeende makko e waktuuji fijo ko batte doole "dañde [makko] nokku" e nder rotation mo o holliri veteran'en heewɓe e hoodere fijooɓe, nde wonnoo wondiiɓe makko Storm e gardiiɗo coftal ɓalli Noelle Quinn ina manti golle makko e nder tolno professional4. Ñalnde 19 lewru Seeɗto, Mühl waɗii hojomaaji 14 e nder pottital Storm e ''Phoenix Mercury'', o heɓi toɓɓe makko gadane e nguurndam makko e wujjude nde 4:40 heddii e pottital ngal.<ref>{{cite web|url=https://www.thenexthoops.com/wnba/seattle-storm/nika-muhl-doesnt-want-undeserved-minutes/|title=Nika Mühl doesn't want undeserved minutes|last=Munson|first=Bella|work=The Next|date=5 July 2024|access-date=26 September 2024}}</ref>Ñalnde 18 lewru abriil 2025, Storm hollitii wonde Mühl maa woppu denndaangal sahaa WNBA 2025 sabu ACL ɓuuɓɗo mo o dañi nde o fijiraa e Beşiktaş e lewru oktoobar 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.ctinsider.com/sports/uconn-womens-basketball/article/nika-muhl-wnba-seattle-storm-phoenix-mercury-19778932.php|title=Former UConn guard Nika Mühl scores first WNBA points in Seattle Storm regular-season finale|last=Adamec|first=Carl|work=CT Insider|date=20 September 2024|access-date=26 September 2024}}</ref>Ñalnde 1 abriil 2026, Storm hollitii Mühl maa woppu sahaa WNBA 2026 e ACL goɗɗo ɓuuɓɗo, tampi nde o fijiraa e kawgel EuroBasket.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/wnba/story/_/id/44734730/storm-acl-tears-keep-nika-muhl-jordan-horston-25|title=Storm: ACL tears to keep Jordan Horston, Nika Muhl out in '25|last=Pelton|first=Kevin|website=ESPN.com|date=18 April 2025|access-date=18 April 2025}}</ref>Ñalnde 3 lewru Abriil, o suɓaama 24ɓo e doggol Portland Fire e nder doggol yaajngol WNBA 2026.<ref>{{Cite web|title=Nika Mühl Undergoes Successful Surgery to Repair Torn ACL|url=https://storm.wnba.com/news/nika-muhl-undergoes-successful-surgery-to-repair-torn-acl|access-date=9 April 2026|website=storm.wnba.com|language=en}}</ref>
=== KBSL ===
Ñalnde 31 mee 2024, fedde Turki wiyeteende Beşiktaş J.K. anndinii wonde Mühl maa naata e kippu nguu e hitaande 2024–25 e nder KBSL.<ref>{{cite web|url=https://www.cbssports.com/wnba/news/wnba-expansion-draft-results-fire-tempo-rosters/|title=WNBA expansion draft results: Toronto Tempo, Portland Fire select initial rosters ahead of 2026 season|website=[[CBS Sports]]|first=Jack|last=Maloney|date=3 April 2026|access-date=3 April 2026}}</ref>E darorɗe feccere tataɓere pottital ngal ɓe mbaɗi e Fenerbahçe S.K. ñalnde 3 oktoobar, Mühl heɓi ACL e gonɗi meniskus, ɗum joofni sahaa mum ko adii nde o joofnata.<ref>{{cite web|title=Nika Mühl Beşiktaş BOA'da|url=https://bjk.com.tr/tr/haber/89211|website=bjk.com.tr|access-date=30 September 2024}}</ref> Ko adii nde o gaañata, Mühl waɗii hojomaaji 28, o waɗii 11 toɓɓe<ref>{{cite web|title=Fenerbahce - Besiktas 79:63|url=https://www.flashscoreusa.com/game/IclLuba0/#/game-summary/player-statistics/0|website=www.flashscoreusa.com|access-date=10 October 2024}}</ref>, 9 ballal, e 3 ƴaañgal nde o woni e dingiral. Fenerbahçe yahi haa heɓi kawgel ngel 79-63 e dow Beşiktaş.<ref>{{cite web|url=https://www.cbssports.com/wnba/news/seattle-storm-guard-nika-muhl-suffers-torn-acl-while-playing-overseas-could-miss-2025-wnba-season/|title=Seattle Storm guard Nika Muhl suffers torn ACL while playing overseas, could miss 2025 WNBA season|work=CBS Sports|last=Maloney|first=Jack|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref> Mühl waɗii opereeji ñalnde 1 noowammbar 2024 ngam feewnude ACL e meniskus mo o taƴi ɗii.<ref>{{cite magazine|last1=Ryan|first1=Matt|title=Nika Muhl deflects enormous knee brace with 'emotional support kitties' in selfie|url=https://www.si.com/onsi/athlete-lifestyle/news/nika-muhl-deflects-enormous-knee-brace-with-emotional-support-kitties-in-selfie|magazine=[[Sports Illustrated]]|access-date=3 November 2024|date=3 November 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Nika Mühl undergoes successful surgery to repair torn ACL and meniscus|url=https://storm.wnba.com/news/muhl-status-update|website=storm.wnba.com|publisher=Seattle Storm|access-date=5 November 2024|language=en}}</ref>
=== NB Mi/A ===
Mühl siifondirii e Sopron Basket mo Nemzeti Bajnoksag I/A ngam hitaande 2025-26.<ref>{{Cite web|title=Nika Muhl signs at Sopron|url=https://www.eurobasket.com/Croatia/news/942715/Nika-Muhl-signs-at-Sopron?Women=1|access-date=15 October 2025|website=www.eurobasket.com}}</ref>
== Golle kippu ngenndi ==
Mühl woniino lomto leydi Korowasi e kawgel Orop 2018 FIBA U18, o heɓi 10,9 toɓɓe, 5,7 ballal, e 5,0 ƴaañgal e kala pottital.<ref>{{cite web|title=Nika Muhl at the FIBA U18 Women's European Championship 2018 - FIBA.basketball|url=https://www.fiba.basketball/europe/u18women/2018/player/Nika-Muhl|website=fiba.basketball|publisher=[[FIBA]]|access-date=23 December 2022}}</ref> Korowasi maa won tataɓo e fedde A nde ɓe ɓeydi heen toɓɓe 3. Korowasi maa fool e kawgel 16 ngel e Hong Kong 63-58. Korowasi maa yahdu e foolde Bosni e Hersegovina, Poloñ, e Itali ngam timminde e 9ɓo e nder kawgel ngel.<ref>{{cite web|title=FIBA U18 Women's European Championship {{!}} FIBA.basketball|url=https://www.fiba.basketball/en/history/274-fiba-u18-womens-eurobasket/206004#B|website=www.fiba.basketball|publisher=FIBA|access-date=3 November 2024|language=en}}</ref>
== Off ñaawirdu nduu ==
=== Nguurndam neɗɗo ===
Debbo makko Hana ina fijira basket kadi, o meeɗiino fijde e duɗal jaaɓi haaɗtirde Ball State<ref>{{cite web|title=Hana Mühl|url=https://ballstatesports.com/sports/womens-basketball/roster/hana-m-hl/10459|website=2022-23 Women's Basketball Roster|publisher=Ball State University Athletics|access-date=13 May 2023|language=en}}</ref>, jooni noon omo fijira e duɗal jaaɓi haaɗtirde Manhattan.<ref>{{cite web|url=https://gojaspers.com/sports/womens-basketball/roster|title=2024-25 Women's Basketball Roster}}</ref> So wonaa ɗemngal makko Korowasi, Mühl ina haali Engele no feewi, ina waawi kadi haalde [[Almaanya|Almaañ]] seeɗa.<ref>{{Cite web|date=18 April 2019|title=When UConn called, it was game on for Croatian recruit Nika Muhl|url=https://www.espn.com/espnw/sports/article/26548839/when-uconn-called-was-game-croatian-recruit-nika-muhl|access-date=2 April 2024|website=ESPN.com|language=en}}</ref>E lewru abriil 2024, Mühl tawtoraama duɗal ɗiɗaɓal Kelsey Plum ngal Dawg Class, duɗal balɗe 3 ngam wallitde rewɓe toppitiiɓe daraniiɓe duɗe jaaɓi haaɗtirde ummoraade e duɗe jaaɓi haaɗtirde fayde e basket karallaagal.<ref name="DawgClass">{{cite web|title=(Dawg) Class Is Back in Session|url=https://about.underarmour.com/en/stories/2024/04/-dawg--class-is-back-in-session---.html|website=Under Armour|date=19 April 2024|access-date=20 April 2024}}</ref> Kampaañ 2024 oo waɗi ko to Akademi IMG, ko ''Under Armour'' walli ɗum.<ref name="DawgClass2">{{cite web|title=(Dawg) Class Is Back in Session|url=https://about.underarmour.com/en/stories/2024/04/-dawg--class-is-back-in-session---.html|website=Under Armour|date=19 April 2024|access-date=20 April 2024}}</ref>
GQ Sports innitiri Mühl ko ɓiɗɗo gorko ɓurɗo ɓoornaade comci WNBA e hitaande 2024.<ref>{{cite web|last1=Roberson|first1=Matthew|title=Nika Mühl Is the WNBA's Best-Dressed Rookie|url=https://www.gq.com/story/nika-muhl-seattle-storm-best-dressed-style|website=GQ|publisher=GQ Sports|access-date=1 November 2024|date=14 June 2024}}</ref> O inniraa kadi ko o ɓurɗo waawde fiyde e WNBA e nder pottital fanniyankooɓe suɓaaɓe e Instagram maɓɓe.<ref>{{cite web|last1=Roberson|first1=Matthew|title=Nika Mühl Is the WNBA's Most Stylish Player of 2024, as Voted by You|url=https://www.gq.com/story/nika-muhl-wnba-most-stylish-player-2024|website=GQ|publisher=GQ Sports|access-date=1 November 2024|date=28 October 2024}}</ref>
=== Jaɓɗeele ===
Ñalnde 12 suwee 2024, Mühl hollitii e Instagram wonde maa o won gollodiiɗo e marke Mazda. O waɗi nder yeeyirde telebijin ngam sosiyetee man wakkati o ɗon holla nder laylaytol rento maɓɓe.<ref>{{cite magazine|last1=Hessekiel|first1=Sophie|title='Most Stylish' WNBA star Nika Mühl shows off chic crop tops and elegant accessories in Mazda ad|url=https://www.si.com/onsi/athlete-lifestyle/fashion/most-stylish-wnba-star-nika-muhl-shows-off-chic-crop-tops-and-elegant-accessories-in-mazda-ad|magazine=[[Sports Illustrated]]|access-date=1 November 2024|date=30 October 2024}}</ref> Mühl ina jeyaa kadi e gollondiral mum e Smartwater e Ulta ''Beauty''.
Ñalnde 4 mars 2025, ''Under Armour'' yaltinii teaser e nder laylayti renndo maɓɓe ina hollita atletee keso jogorɗo naatde e marke oo. Mühl anndinaama e dow laabi ñalnde heen, ñalnde 5 marse, ko kañum woni siyno maɓɓe keso.<ref>{{cite magazine|last1=Elster|first1=Samara|title=Former UConn Star and WNBA Fashion Icon Nika Mühl Lands Under Armour Deal|url=https://www.si.com/onsi/womens-fastbreak/off-court/former-uconn-star-and-wnba-fashion-icon-nika-muhl-lands-under-armour-deal-01jnm011vv6e|magazine=[[Sports Illustrated]]|access-date=6 March 2025|date=5 March 2025}}</ref>
=== Njeenaaje e teddungal ===
Kolez
Koolaaɗo kuuɓal Fuɗnaange mawɗo e hitaande (2022)<ref name="dc-DPY2">{{cite news|author1=Daniel Connolly|title=UConn women's basketball's Nika Mühl named Big East Defensive Player of the Year|url=https://www.theuconnblog.com/2022/3/3/22959947/uconn-huskies-womens-basketballs-nika-muhl-named-big-east-defensive-player-of-the-year|access-date=23 December 2022|work=theuconnblog.com|publisher=[[SB Nation]]|date=3 March 2022}}</ref>
Koolaaɗo kuuɓal Fuɗnaange mawɗo e hitaande (2023)<ref name="dc-DPY3">{{cite news|author1=Daniel Connolly|title=UConn women's basketball's Nika Mühl named Big East Defensive Player of the Year|url=https://www.theuconnblog.com/2022/3/3/22959947/uconn-huskies-womens-basketballs-nika-muhl-named-big-east-defensive-player-of-the-year|access-date=23 December 2022|work=theuconnblog.com|publisher=[[SB Nation]]|date=3 March 2022}}</ref>
Kippu ɗiɗaɓo Fuɗnaange mawɗo fof (2023, 2024)<ref>{{cite web|url=https://uconnhuskies.com/sports/womens-basketball/roster/nika-m-hl/13220|title=Nika Mühl - Women's Basketball}}</ref>
AP Amerik fof tedduɗo (2023, 2024)
Kippu kawgel fuɗnaange mawngel (2024)
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
agtqjub82bdjv0xsp9szy6mi3nw87cx
Sevgi Uzun
0
44970
190663
190223
2026-10-03T21:29:32Z
MOIBARDE
10068
Add links
190663
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sevgi Uzun''' (jibinaa ko ñalnde 25 noowammbar 1997) ko balloowo basket [[Turkiya|Turki]], jogiiɗo darnde gardiiɗo toɓɓe.<ref>{{Cite web|title=Sevgi Uzun - Player Profile|url=https://www.fiba.basketball/en/player/196252/Sevgi-Uzun|access-date=2025-06-24|website=FIBA.basketball|language=en}}</ref>
Ko ɓuri ɓooyde o fiyi ko e Galatasaray mo Ligue Super Turki e Ligue Euro rewɓe. O fijata kadi ko e kippu leydi Turki.<ref>{{cite web|url=https://www.eurobasket.com/Turkey/news/685960/Ormanspor-signs-Sevgi-Uzun|title=Ormanspor signs Sevgi Uzun|date=25 May 2021|website=www.eurobasket.com}}</ref>
== Kugal ==
Sevgi Uzun, puɗɗinooɗo fiyde basket e duuɓi mum jaŋde leslesre, fuɗɗii fiyde ko e duɗal sukaaɓe Beşiktaş e hitaande 2013, o naati e basket karallaagal, o fiyi e 86 pottital e nder duuɓi 5.<ref name="KimNereli">{{Cite web|title=Sevgi Uzun - Kim Nereli Profile|url=https://www.kimnereli.net/sevgi-uzun.html|access-date=2025-06-24|website=kimnereli.net|language=tr}}</ref>
Caggal nde o waɗi duuɓi keewɗi e Beşiktaş e Orop, o artiraa e kippu Çukurova Basketbol e hitaande 2018-19 o heɓi 201 toɓɓe e nder 38 pottital.<ref name="KimNereli2">{{Cite web|title=Sevgi Uzun - Kim Nereli Profile|url=https://www.kimnereli.net/sevgi-uzun.html|access-date=2025-06-24|website=kimnereli.net|language=tr}}</ref>
Basketball toowɗo 1,78 cm o fiyiino e Fenerbahçe hakkunde 2019-2021,<ref>{{Cite web|title=Sevgi Uzun Fenerbahce.org Profile|url=https://fenerbahce.org/branslar/basketbolkadin/sporcular/sutor-guard/sevgi-uzun|access-date=2025-06-24|website=Fenerbahce.org|language=tr}}</ref> o dañii kadi kawgel ngel 2020-21 ngel foolaaka e nder Ligue Super Turki, o dañii kadi kawgel hooreejo leydi Turki 2019 e kadi o heɓi kadi kawgel ngel e hitaande 2019-20 e kawgel makko gadanel Turki e Fenerbahçe.
O artii e Ormanspor e hitaande 2021-22, caggal ɗuum o fiyi Botaş SK e hitaande 2022-23.
Ñalnde 26 sulyee 2023, o siifondirii e Fenerbahçe<ref>{{Cite web|title=Fenerbahçe Alagöz Holding Kadın Basketbol Takımımızın yeni sezon yapılanması hakkında|url=https://fenerbahce.org/haberler/basketbol-kadin/2023/7/fenerbahce-alagoz-holding-kadin-basketbol-takimimizin-yeni-sezon-yapilanmasi-hakkinda|date=2023-07-26|access-date=2025-06-24|website=Fenerbahce.org|language=tr}}</ref> nanondiral duuɓi ɗiɗi ɗo o wonti kaɓantooɗo Ligue Orop e hitaande 2024, kadi o heɓi kadi FIBA Orop SuperCup Women e hitaande 2023 e 2024. E nder kawgel nder leydi, o heɓi 2023–24 e 2024–2024 Ligue Turkish22,2024 Kop e Kop Turki 2024 e yonta makko ɗiɗaɓo e Fenerbahçe.
Ñalnde 25 lewru juko hitaande 2024, o ɓeydi heen golle makko haa e darorɗe hitaande 2025-26.<ref>{{Cite web|title=Sevgi Uzun İki Yıl Daha Fenerbahçe'de!|url=https://fenerbahce.org/haberler/basketbol-kadin/2024/7/sevgi-uzun-iki-yil-daha-fenerbahce-de|date=2024-07-25|access-date=2025-06-24|website=Fenerbahce.org|language=tr}}</ref>Ñalnde 18 lewru juko hitaande 2026, o siifondiri e Galatasaray nanondiral duuɓi ɗiɗi.<ref>{{cite web|url=https://www.galatasaray.org/haber/basketbol/kadin-basketbol/sevgi-uzun-galatasaray-cagdas-faktoring-de/60619|title=Sevgi Uzun Galatasaray Çağdaş Faktoring’de!|publisher=Galatasaray S.K.|date=July 18, 2026|access-date=July 18, 2026}}</ref>Golle WNBA
Ñalnde 23 feebariyee 2024, o artiraa e fedde Dallas Wings<ref>{{Cite web|title=Sevgi Uzun, WNBA'de Dallas Wings forması giyecek|url=https://fenerbahce.org/haberler/basketbol-kadin/2024/2/sevgi-uzun-wnba-de-dallas-wings-formasi-giyecek|date=2024-02-23|access-date=2025-06-24|website=Fenerbahce.org|language=tr}}</ref> to WNBA, o wonti kadi ƴaañoowo basket Turki ɗiɗaɓo fiyde e WNBA caggal Nevriye Yılmaz. E hitaande 2025, o artiraa e fedde WNBA woɗnde, wiyeteende Phoenix Mercury.<ref>{{Cite web|title=Sevgi Uzun, WNBA'deki gururumuz olmaya devam edecek|url=https://fenerbahce.org/haberler/basketbol-kadin/2025/2/sevgi-uzun-wnba-deki-gururumuz-olmaya-devam-edecek|date=2025-02-04|access-date=2025-06-24|website=Fenerbahce.org|language=tr}}</ref>
Ñalnde 19 lewru abriil hitaande 2026, Los Angeles Sparks siifondirii e Uzun nanondiral e kampaañ heblo.<ref>{{Cite web|title=Sparks Sign Sevgi Uzun to Training Camp Contract|url=https://sparks.wnba.com/news/sparks-sign-sevgi-uzun-to-training-camp-contract|date=19 April 2026|access-date=6 May 2026|website=sparks.wnba.com|language=en-US}}</ref>
== Je lesdi feere ==
Kippu basket sukaaɓe rewɓe leydi Turki arii tataɓo e kawgel FIBA Orop 2015 ngam sukaaɓe les 18 hitaande ngam rewɓe division B yuɓɓinaande to Bukarest, Rumaani, e suɓaade All-Star Five.<ref>{{Cite web|title=Sevgi Uzun en iyi 5'te|url=https://www.basketbolig.com/haber/sevgi-uzun-en-iyi-5te/6413/|access-date=2025-06-24|website=basketbolig.com|language=tr}}</ref>E golle makko moƴƴe e nder ligue e EuroLeague Women, o fiyi e kippu ngenndi ko ina ɓura laabi 150.
== Teddungal ==
Rewɓe Ligue Orop
Kaɓirɗe (2) 2023-24, 2025-26
Nokku 3ɓo (1) 2020-21
Rewɓe FIBA Orop mawɓe:
Kaɓirɗe (2) 2023, 2024
Ligue Super Basket des Femmes de Turquie
Kaɓirɗe (4) 21-2020, 24-2023, 25-2024, 2025-26
Ɗiɗaɓo (1) 2018-19
Kop leydi Turki
Kaɓirɗe (3) 2019-20, 2023-24, 2025-26
Kop hooreejo leydi Turki e basket
Kaɓirɗe (3) 2019, 2024, 2025
Taƴre tatiire (2) : 2024, 2026
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Wikimedia ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Sevgi Uzun.
Sewgi Uzun to FIBA
Sevgi Uzun to tbf.org
Sevgi Uzun e lowre internet
o68zn7f9o656wwoff7r05n6s7t5umrd
User talk:Làm Việc Thiện
3
45062
190581
2026-10-03T12:00:40Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190581
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 12:00, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
nrjlzkoozxw82poa7pg853jym3pr89y
User talk:Lucas N57
3
45063
190582
2026-10-03T12:00:47Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190582
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 12:00, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
nrjlzkoozxw82poa7pg853jym3pr89y
Rita Akarekor
0
45064
190583
2026-10-03T12:30:28Z
Adam644
9917
Created page with "'''Rita Akarekor''' (jibinaa ko 13 feebariyee 2001[1]) ko fukuyanke Najeriya, fijoowo e fedde Delta Queens e nder Ligue 1 rewɓe Najeriya, e fedde fuku koyɗe rewɓe Najeriya ko gooliiɗo. O suɓaama dow gooliiɗo ɓurɗo wooɗugo nder kawtal lesdi Naajeeriya 2016, nden kanko tan woni gooliiɗo nder kawtal maako, o suɓaama dow gooliiɗo ɓurduɗo nafuuda nder kawtal ngal.[2]"
190583
wikitext
text/x-wiki
'''Rita Akarekor''' (jibinaa ko 13 feebariyee 2001[1]) ko fukuyanke Najeriya, fijoowo e fedde Delta Queens e nder Ligue 1 rewɓe Najeriya, e fedde fuku koyɗe rewɓe Najeriya ko gooliiɗo. O suɓaama dow gooliiɗo ɓurɗo wooɗugo nder kawtal lesdi Naajeeriya 2016, nden kanko tan woni gooliiɗo nder kawtal maako, o suɓaama dow gooliiɗo ɓurduɗo nafuuda nder kawtal ngal.[2]
lmlqwumytwpjz9301t3olp6lfu2eaz7
190584
190583
2026-10-03T12:32:40Z
Adam644
9917
190584
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Rita Akarekor''' (jibinaa ko 13 feebariyee 2001[1]) ko fukuyanke Najeriya, fijoowo e fedde Delta Queens e nder Ligue 1 rewɓe Najeriya, e fedde fuku koyɗe rewɓe Najeriya ko gooliiɗo. O suɓaama dow gooliiɗo ɓurɗo wooɗugo nder kawtal lesdi Naajeeriya 2016, nden kanko tan woni gooliiɗo nder kawtal maako, o suɓaama dow gooliiɗo ɓurduɗo nafuuda nder kawtal ngal.[2]
== Fijo golle ==
=== Kalaaba ===
E nder kawgel fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya 2017, Akarekor waɗii gool e nder kawgel ngel ɓe keɓi e Adamawa Queens. O hollitii wonde ko yiɗde makko ko juuti ngam heɓde go’o e nder ligue.[3] E lewru abriil 2017, Akarekor ina wonnoo e doggol ngol foolnoo diɗɗal ngal, ngal hulɓini Saadatu Amasoni, 2-1. Gool ummoraade e Amazons timminii limre makko laaɓtunde e pijirlooji ɗiɗi ɓennuɗi ɗii.[4] E lewru sulyee 2017, pottital gadanal hade mum joofde e sahaa gonaaɗo oo, Akarekor winnditii pottital laaɓngal goɗngal e Adamawa Queens to dingiral Atiku Abubakar.[5]
=== Golle hakkunde leyɗeele ===
Akarekor ina jeyaa e kippu keɓɗo njeenaari kawgel rewɓe Afrik 2016.
Kawgel AFCON 2016 : Tawtoraama kawgel mawngel 2016 to Kameruun[6] ko gooto e sukaaɓe ɓurɓe famɗude e fedde nde—jibinaa ko e hitaande 2001, o yahrata ko e duuɓi 15 tan e oon sahaa.
=== Falkoneeji (U‐20) ===
Kop Aduna 2018 U‐20 : Rita Akarekor suɓaama ngam wonde gooliiɗo Falconets[7] e Kop Aduna 2018 FIFA U‐20 rewɓe yuɓɓinaa to Farayse—e wondude e gardiiɗo U‐17 e kippuuji teskiiɗi.
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
7buv5qi9d6ww5kshtt744q0e4f4d30s
190585
190584
2026-10-03T12:38:29Z
Adam644
9917
190585
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Rita Akarekor''' (jibinaa ko 13 feebariyee 2001<ref>{{Cite web|url=http://www.cafonline.com/en-us/competitions/10theditionwomensafcon-cameroon2016/TeamDetails/playerdetails?CompetitionPlayerId=mKZF7xpDbS3Ruw8BZUWgTI8KnY7RCSqnBVLwhcfH16pvxrk2rID7E2t0nJeM9n2G|title=Rita Akarekor|website=Caf Online|access-date=2017-08-09}}</ref>) ko fukuyanke Najeriya, fijoowo e fedde Delta Queens e nder Ligue 1 rewɓe Najeriya, e fedde fuku koyɗe rewɓe Najeriya ko gooliiɗo. O suɓaama dow gooliiɗo ɓurɗo wooɗugo nder kawtal lesdi Naajeeriya 2016, nden kanko tan woni gooliiɗo nder kawtal maako, o suɓaama dow gooliiɗo ɓurduɗo nafuuda nder kawtal ngal.<ref>{{Cite web|url=http://ladiesmarch.com/2017/06/ladies-in-sport-conference-a-rousing-success/|title=Ladies In Sports Conference A Rousing Success|date=2017|website=Ladies March|access-date=2017-08-09}}</ref>
== Fijo golle ==
=== Kalaaba ===
E nder kawgel fuku koyɗe rewɓe Naajeeriya 2017, Akarekor waɗii gool e nder kawgel ngel ɓe keɓi e Adamawa Queens. O hollitii wonde ko yiɗde makko ko juuti ngam heɓde go’o e nder ligue.<ref>{{Cite web|url=http://saharareporterssport.com/akarekor-happy-to-score-dream-goal-for-delta-queens/|title=NWPL: Akarekor Happy To Score Dream Goal For Delta Queens|date=2017|website=Sahara Reporters Sports|access-date=2017-08-09}}</ref> E lewru abriil 2017, Akarekor ina wonnoo e doggol ngol foolnoo diɗɗal ngal, ngal hulɓini Saadatu Amasoni, 2-1. Gool ummoraade e Amazons timminii limre makko laaɓtunde e pijirlooji ɗiɗi ɓennuɗi ɗii.<ref>{{Cite web|url=http://www.brila.net/delta-queens-leave-it-late-against-saadatu-amazon/|title=Delta Queens Leave It Late Against Saadatu Amazon|date=April 2017|website=Brila FM|access-date=2017-08-09}}</ref> E lewru sulyee 2017, pottital gadanal hade mum joofde e sahaa gonaaɗo oo, Akarekor winnditii pottital laaɓngal goɗngal e Adamawa Queens to dingiral Atiku Abubakar.<ref>{{Cite web|url=https://soccerblitz.net/2017/07/27/nwfl-wrap-bayelsa-queens-delta-queens-go-top/|title=NWFL WRAP: Bayelsa Queens, Delta Queens Go Top|date=July 2017|website=Soccer Blitz|access-date=2017-08-09|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820113921/http://soccerblitz.net/2017/07/27/nwfl-wrap-bayelsa-queens-delta-queens-go-top/|url-status=dead}}</ref>
=== Golle hakkunde leyɗeele ===
Akarekor ina jeyaa e kippu keɓɗo njeenaari kawgel rewɓe Afrik 2016.
Kawgel AFCON 2016 : Tawtoraama kawgel mawngel 2016 to Kameruun<ref>{{Cite news|title=Rita Akarekor participated in 2016 AFCON tournament|url=https://guardian.ng/sport/falcons-battle-lionesses-with-eagles-loss-16-years-ago-on-their-minds/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> ko gooto e sukaaɓe ɓurɓe famɗude e fedde nde—jibinaa ko e hitaande 2001, o yahrata ko e duuɓi 15 tan e oon sahaa.
=== Falkoneeji (U‐20) ===
Kop Aduna 2018 U‐20 : Rita Akarekor suɓaama ngam wonde gooliiɗo Falconets<ref>{{Cite web|title=2018 U‑20 World Cup|url=https://thesourceng.com/falconets-faces-german-hurdle/}}</ref> e Kop Aduna 2018 FIFA U‐20 rewɓe yuɓɓinaa to Farayse—e wondude e gardiiɗo U‐17 e kippuuji teskiiɗi.
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
jsa5jpnfeijmcakwabofbeqduipplm0
Cynthia Aku
0
45065
190589
2026-10-03T12:57:12Z
Adam644
9917
Created page with "'''Cynthia Onyedikachi Aku''' (jibinaa ko 31 lewru Duujal hitaande 1999) ko ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Turki.[1] O wakilti Naajeeriya haa darnde sukaaɓe, ko adii o waɗata limngal maako arandewal haa ekipaaji mawɗi.[2]"
190589
wikitext
text/x-wiki
'''Cynthia Onyedikachi Aku''' (jibinaa ko 31 lewru Duujal hitaande 1999) ko ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Turki.[1] O wakilti Naajeeriya haa darnde sukaaɓe, ko adii o waɗata limngal maako arandewal haa ekipaaji mawɗi.[2]
b0yis126bk057tf30jgv3yz7spiksin
190590
190589
2026-10-03T13:01:26Z
Adam644
9917
190590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Cynthia Onyedikachi Aku''' (jibinaa ko 31 lewru Duujal hitaande 1999) ko ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso e nder fedde fuku koyɗe rewɓe Turki.<ref name="tff0">{{cite web|url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=30&kisiID=2358779|publisher=Türkiye Futbol Federasyonu|title=Oyuncular - Futbolcular: Cynthia Onyedikachi Aku|language=tr|accessdate=15 October 2022}}</ref> O wakilti Naajeeriya haa darnde sukaaɓe, ko adii o waɗata limngal maako arandewal haa ekipaaji mawɗi.<ref name="pt">{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/155605-women-u-21-world-cup-coach-nkiyu-names-25-nigeria.html|title=Women U-21 World Cup: Coach Nkiyu names 25 for Nigeria|last=Ogala Emmanuel|date=2014-02-22|newspaper=[[Premium Times]]|access-date=2019-07-21}}</ref>
== Golle kippu ==
Aku fijirde nder lesdi maako ngam Rivers Angels nder kawtal lesdi Naajeeriya.<ref name="es">{{Cite web|url=https://www.eurosport.com/football/cynthia-aku_prs384316/person.shtml|title=Cynthia Aku|website=EuroSport|access-date=2019-07-21}}</ref>
E fuɗɗoode hitaande 2022, o ummiima leydi Turki, o naati e fedde wiyeteende Kireçburnu Spor, to Istanbul, ngam tawtoreede kawgel fuku koyɗe rewɓe Turki 2021-22. Ñalnde 14 oktoobar 2022, o arti e Ataşehir Belediyespor ngam tawtoreede kawgel ngel rewɓe 2022-23.<ref name="tff02">{{cite web|url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=30&kisiID=2358779|publisher=Türkiye Futbol Federasyonu|title=Oyuncular - Futbolcular: Cynthia Onyedikachi Aku|language=tr|accessdate=15 October 2022}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
E nder kawgel rewɓe WAFU Zone B 2019, Aku suɓaama ƴarotooɗo kawgel ngel e nder kawgel ngel Naajeeriya heɓi 15-0 e Nijeer.<ref name="p">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/sports/football/super-falcons-thrash-niger-15-0-to-reach-semifinals-of-2019-wafu-womens-cup/25m0ytj|title=Super Falcons thrash Niger 15-0 to reach semifinals of 2019 WAFU Women's Cup|date=May 12, 2019|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2019-07-21}}</ref><ref name="g">{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/news/tochukwu-oluehi-not-included-in-nigerias-wafu-womens-cup/4viww3vdu5ofzq5zlvbluhik|title=Tochukwu Oluehi not included in Nigeria's WAFU Women's Cup squad|date=May 6, 2019|website=Goal.com|access-date=2019-07-21}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
qjmb3lwyxzzts58grm5mgbpqd60e6ur
Kita-Jūsan-Jō-Higashi Station
0
45066
190592
2026-10-03T14:59:45Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Stasiyoŋ Kita-Jūsan-Jō-Higashi (北13条東駅) ko metro wuro Sapporo e nder wuro Higashi-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limoore station oo ko H06. Plateauji 1 ■ Laabi Tōhō ngam Fukuzumi 2 ■ Line Tōhō ngam Sakaemachi Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 2 desaambar 1988 hawri e udditgol laana Toho gila staasiyoŋ Sakaemachi haa staasiyoŋ Hōsui-Susukino. Nokku taariindi Stasiyoŋ Kita-Jūni-Jō, Laabi Namboku Laawol lesdi Japon 5 Koolaaɗo kuuɓal Tenshi Tu..."
190592
wikitext
text/x-wiki
Stasiyoŋ Kita-Jūsan-Jō-Higashi (北13条東駅) ko metro wuro Sapporo e nder wuro Higashi-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limoore station oo ko H06. Plateauji 1 ■ Laabi Tōhō ngam Fukuzumi 2 ■ Line Tōhō ngam Sakaemachi Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 2 desaambar 1988 hawri e udditgol laana Toho gila staasiyoŋ Sakaemachi haa staasiyoŋ Hōsui-Susukino. Nokku taariindi Stasiyoŋ Kita-Jūni-Jō, Laabi Namboku Laawol lesdi Japon 5 Koolaaɗo kuuɓal Tenshi Tuugnorgal
8gtjqag3pbhaohpguzqej5vqcdgth8m
190593
190592
2026-10-03T15:00:12Z
Ilya Discuss
10103
190593
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Stasiyoŋ Kita-Jūsan-Jō-Higashi (北13条東駅) ko metro wuro Sapporo e nder wuro Higashi-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limoore station oo ko H06. Plateauji 1 ■ Laabi Tōhō ngam Fukuzumi 2 ■ Line Tōhō ngam Sakaemachi Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 2 desaambar 1988 hawri e udditgol laana Toho gila staasiyoŋ Sakaemachi haa staasiyoŋ Hōsui-Susukino. Nokku taariindi Stasiyoŋ Kita-Jūni-Jō, Laabi Namboku Laawol lesdi Japon 5 Koolaaɗo kuuɓal Tenshi Tuugnorgal
mtp6xl5zy55cgtg444hvtd20m6ybspg
190594
190593
2026-10-03T15:01:47Z
Ilya Discuss
10103
190594
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Stasiyoŋ Kita-Jūsan-Jō-Higashi''' (北13条東駅) ko metro wuro Sapporo e nder wuro Higashi-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon.
== Limoore station ==
oo ko H06.
Plateauji 1 ■ Laabi Tōhō ngam Fukuzumi 2 ■ Line Tōhō ngam Sakaemachi
== Tariya ==
== Staasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 2 desaambar 1988 hawri e udditgol laana Toho gila staasiyoŋ Sakaemachi haa staasiyoŋ Hōsui-Susukino.
Nokku taariindi Stasiyoŋ Kita-Jūni-Jō, Laabi Namboku Laawol lesdi Japon 5 Koolaaɗo kuuɓal Tenshi
== Tuugnorgal ==
ooocny2896xqx910dfg3xpmievcbz3b
190595
190594
2026-10-03T15:02:43Z
Ilya Discuss
10103
190595
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Stasiyoŋ Kita-Jūsan-Jō-Higashi''' (北13条東駅) ko metro wuro Sapporo e nder wuro Higashi-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon..<ref name=":02">{{Cite web|title=地下鉄(高速電車)の概要|trans-title=Overview of the subway (high-speed train)|url=https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119102731/https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-date=19 January 2024|access-date=6 February 2024|website=city.sapporo.jp|language=ja}}</ref>
== Limoore station ==
oo ko H06.
Plateauji 1 ■ Laabi Tōhō ngam Fukuzumi 2 ■ Line Tōhō ngam Sakaemachi
== Tariya ==
== Staasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 2 desaambar 1988 hawri e udditgol laana Toho gila staasiyoŋ Sakaemachi haa staasiyoŋ Hōsui-Susukino.
Nokku taariindi Stasiyoŋ Kita-Jūni-Jō, Laabi Namboku Laawol lesdi Japon 5 Koolaaɗo kuuɓal Tenshi
== Tuugnorgal ==
jmlto8x3bs72nawsko58heuls5ofkw8
190596
190595
2026-10-03T15:03:06Z
Ilya Discuss
10103
190596
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Stasiyoŋ Kita-Jūsan-Jō-Higashi''' (北13条東駅) ko metro wuro Sapporo e nder wuro Higashi-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon..<ref name=":02">{{Cite web|title=地下鉄(高速電車)の概要|trans-title=Overview of the subway (high-speed train)|url=https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119102731/https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-date=19 January 2024|access-date=6 February 2024|website=city.sapporo.jp|language=ja}}</ref>
== Limoore station ==
oo ko H06.
Plateauji 1 ■ Laabi Tōhō ngam Fukuzumi 2 ■ Line Tōhō ngam Sakaemachi
== Tariya ==
== Staasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 2 desaambar 1988 hawri e udditgol laana Toho gila staasiyoŋ Sakaemachi haa staasiyoŋ Hōsui-Susukino.
Nokku taariindi Stasiyoŋ Kita-Jūni-Jō, Laabi Namboku Laawol lesdi Japon 5 Koolaaɗo kuuɓal Tenshi
== Tuugnorgal ==
<references />
[[Category:Japan]]
nx1ww9s0ohzcdemq2h1mhwh2ze62irq
Kita-Kembuchi Station
0
45067
190597
2026-10-03T15:04:46Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kita-Kenbuchi (Kita-Kenbuchi-eki) ko gaaraas laana njoorndi gonɗo to Fujimotomachi (藤本町), Kenbuchi-chō, Kamikawa-gun, Hokkaidō. Ko Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido gollotoo ɗum. Stasiyoŋ oo uddaama ñalnde 13 marse 2021. Lineeji liggorteeɗi JR Hokaydo Sōya Laana mawka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Sōya Laana mawka Rapid Nayoro: Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Sōya Express Limité: Dartaaki e ndeeɗoo jolngo Sarobetsu Express limité: Joof..."
190597
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kita-Kenbuchi (Kita-Kenbuchi-eki) ko gaaraas laana njoorndi gonɗo to Fujimotomachi (藤本町), Kenbuchi-chō, Kamikawa-gun, Hokkaidō. Ko Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido gollotoo ɗum. Stasiyoŋ oo uddaama ñalnde 13 marse 2021. Lineeji liggorteeɗi JR Hokaydo Sōya Laana mawka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Sōya Laana mawka Rapid Nayoro: Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Sōya Express Limité: Dartaaki e ndeeɗoo jolngo Sarobetsu Express limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Kembuchi nokkuure (普通) Shibetsu Jokkondire yaajɗe Tablo waktuuji Ekikara - Stasiyoŋ JR Kita-Kenbuchi (Japon) Arsiif 30-09-2007 to Masiŋ Wayback Tuugnorgal
ib1uklgpt7kzeqwghj7b5ffm40t9a8o
190598
190597
2026-10-03T15:05:29Z
Ilya Discuss
10103
190598
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kita-Kenbuchi (Kita-Kenbuchi-eki) ko gaaraas laana njoorndi gonɗo to Fujimotomachi (藤本町), Kenbuchi-chō, Kamikawa-gun, Hokkaidō. Ko Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido gollotoo ɗum. Stasiyoŋ oo uddaama ñalnde 13 marse 2021. Lineeji liggorteeɗi JR Hokaydo Sōya Laana mawka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Sōya Laana mawka Rapid Nayoro: Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Sōya Express Limité: Dartaaki e ndeeɗoo jolngo Sarobetsu Express limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Kembuchi nokkuure (普通) Shibetsu Jokkondire yaajɗe Tablo waktuuji Ekikara - Stasiyoŋ JR Kita-Kenbuchi (Japon) Arsiif 30-09-2007 to Masiŋ Wayback Tuugnorgal
cvb11tpvhs33iyh533njbw7ocbvagps
190599
190598
2026-10-03T15:07:55Z
Ilya Discuss
10103
190599
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Kenbuchi''' (Kita-Kenbuchi-eki) ko gaaraas laana njoorndi gonɗo to Fujimotomachi (藤本町), Kenbuchi-chō, Kamikawa-gun, Hokkaidō.
== Ko Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido gollotoo ɗum. Stasiyoŋ oo uddaama ñalnde 13 marse 2021.
== Lineeji ==
liggorteeɗi JR Hokaydo Sōya Laana mawka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Sōya Laana mawka Rapid Nayoro: Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Sōya Express Limité: Dartaaki e ndeeɗoo jolngo Sarobetsu Express limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Kembuchi nokkuure (普通) Shibetsu Jokkondire yaajɗe Tablo waktuuji Ekikara - Stasiyoŋ JR Kita-Kenbuchi (Japon) Arsiif 30-09-2007 to Masiŋ Wayback
== Tuugnorgal ==
aao5sc2cgcwdr1426v2496mtrghjyeq
190600
190599
2026-10-03T15:08:59Z
Ilya Discuss
10103
190600
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Kenbuchi''' (Kita-Kenbuchi-eki) ko gaaraas laana njoorndi gonɗo to Fujimotomachi (藤本町), Kenbuchi-chō, Kamikawa-gun, Hokkaidō.<ref name="2021closures">{{cite web|date=2020-12-09|title=来春のダイヤ見直しについて|trans-title=Spring Timetable Revision|url=https://www.jrhokkaido.co.jp/CM/Info/press/pdf/20201209_KO_kaisei.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209060401/https://www.jrhokkaido.co.jp/CM/Info/press/pdf/20201209_KO_kaisei.pdf|archive-date=2020-12-09|access-date=1 February 2024|website=jrhokkaido.co.jp}}</ref>
== Ko Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido gollotoo ɗum. Stasiyoŋ oo uddaama ñalnde 13 marse 2021.
== Lineeji ==
liggorteeɗi JR Hokaydo Sōya Laana mawka Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " JR Sōya Laana mawka Rapid Nayoro: Joofnataa e ndeeɗoo joɗnde Sōya Express Limité: Dartaaki e ndeeɗoo jolngo Sarobetsu Express limité: Joofnataa e ndeeɗoo jolngo Kembuchi nokkuure (普通) Shibetsu Jokkondire yaajɗe Tablo waktuuji Ekikara - Stasiyoŋ JR Kita-Kenbuchi (Japon) Arsiif 30-09-2007 to Masiŋ Wayback
== Tuugnorgal ==
a63nc45huux73hxnu5y6l4hapdtri7f
Kita-Nijūyo-Jō Station
0
45068
190601
2026-10-03T15:11:17Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kita-Nijūyo-Jō (北24条駅, maanaa "Garaas laawol 24ɓol worgo") ko gartirgal metrooji wuro Sapporo to Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limre station oo ko N03. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 desaambar 1971, hawri e udditgol laana Namboku ummoraade e ndeeɗoo staasiyoŋ haa Staasiyoŋ Makomanai. Nde jolngo Namboku ummoraade Kita-Niju-jo haa Gartirgal Asabu udditaa ñalnde..."
190601
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kita-Nijūyo-Jō (北24条駅, maanaa "Garaas laawol 24ɓol worgo") ko gartirgal metrooji wuro Sapporo to Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limre station oo ko N03. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 desaambar 1971, hawri e udditgol laana Namboku ummoraade e ndeeɗoo staasiyoŋ haa Staasiyoŋ Makomanai. Nde jolngo Namboku ummoraade Kita-Niju-jo haa Gartirgal Asabu udditaa ñalnde 16 marse 1978, Gartirgal Asabu wonti nokku keso to bannge worgo ngam laana kaa. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Ko wuro Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Kita Centre Santé, Sapporo Kita Kumin Centre Biro wuro Sapporo Kita Jimnaasi Mikaho, (piirre ice) Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Poliis, Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo wuro Kita ko fedde yiite Rogere Go’o, nokku amusement ARCS mawɗo magasin, catal Kita-Nijūyo-Jō Suudu mawndu Maxvalu, suudu Kita Sapporo Naange Plaza, Otel Banki Sorachi Shinkin, cakaare Sapporo Kita Banke Engaru Shinkin, suudu Sapporo Banke Pasifik worgo, catal Kita-Nijūyo-Jō Banki Hokkaido, suudu Kita-Nijūyo-Jō Tuugnorgal
1qp2tztj7vq9mlx6sjmindtwvtval9s
190602
190601
2026-10-03T15:11:47Z
Ilya Discuss
10103
190602
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kita-Nijūyo-Jō (北24条駅, maanaa "Garaas laawol 24ɓol worgo") ko gartirgal metrooji wuro Sapporo to Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limre station oo ko N03. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 desaambar 1971, hawri e udditgol laana Namboku ummoraade e ndeeɗoo staasiyoŋ haa Staasiyoŋ Makomanai. Nde jolngo Namboku ummoraade Kita-Niju-jo haa Gartirgal Asabu udditaa ñalnde 16 marse 1978, Gartirgal Asabu wonti nokku keso to bannge worgo ngam laana kaa. Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Ko wuro Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Kita Centre Santé, Sapporo Kita Kumin Centre Biro wuro Sapporo Kita Jimnaasi Mikaho, (piirre ice) Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Poliis, Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo wuro Kita ko fedde yiite Rogere Go’o, nokku amusement ARCS mawɗo magasin, catal Kita-Nijūyo-Jō Suudu mawndu Maxvalu, suudu Kita Sapporo Naange Plaza, Otel Banki Sorachi Shinkin, cakaare Sapporo Kita Banke Engaru Shinkin, suudu Sapporo Banke Pasifik worgo, catal Kita-Nijūyo-Jō Banki Hokkaido, suudu Kita-Nijūyo-Jō Tuugnorgal
kr86tktzm6hyyggwj1mwj6iqwdn014c
190603
190602
2026-10-03T15:13:57Z
Ilya Discuss
10103
190603
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Nijūyo-Jō''' (北24条駅, maanaa "Garaas laawol 24ɓol worgo") ko gartirgal metrooji wuro Sapporo to Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limre station oo ko N03.
== Plateauji ==
1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 desaambar 1971, hawri e udditgol laana Namboku ummoraade e ndeeɗoo staasiyoŋ haa Staasiyoŋ Makomanai.
== Nde jolngo ==
Namboku ummoraade Kita-Niju-jo haa Gartirgal Asabu udditaa ñalnde 16 marse 1978, Gartirgal Asabu wonti nokku keso to bannge worgo ngam laana kaa.
== Nokku ==
taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Ko wuro Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Kita Centre Santé, Sapporo Kita Kumin Centre Biro wuro Sapporo Kita Jimnaasi Mikaho, (piirre ice) Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Poliis, Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo wuro Kita ko fedde yiite Rogere Go’o, nokku amusement ARCS mawɗo magasin, catal Kita-Nijūyo-Jō Suudu mawndu Maxvalu, suudu Kita Sapporo Naange Plaza, Otel Banki Sorachi Shinkin, cakaare Sapporo Kita Banke Engaru Shinkin, suudu Sapporo Banke Pasifik worgo, catal Kita-Nijūyo-Jō Banki Hokkaido, suudu Kita-Nijūyo-Jō
== Tuugnorgal ==
b0wyhgik95zf7cwg3sfggq8p0nduqq7
190604
190603
2026-10-03T15:15:45Z
Ilya Discuss
10103
190604
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Nijūyo-Jō''' (北24条駅, maanaa "Garaas laawol 24ɓol worgo") ko gartirgal metrooji wuro Sapporo to Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limre station oo ko N03.
== Plateauji ==
1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 desaambar 1971, hawri e udditgol laana Namboku ummoraade e ndeeɗoo staasiyoŋ haa Staasiyoŋ Makomanai..<ref name=":0">{{Cite web|title=地下鉄(高速電車)の概要|trans-title=Overview of the subway (high-speed train)|url=https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119102731/https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-date=19 January 2024|access-date=6 February 2024|website=city.sapporo.jp|language=ja}}</ref>
== Nde jolngo ==
Namboku ummoraade Kita-Niju-jo haa Gartirgal Asabu udditaa ñalnde 16 marse 1978, Gartirgal Asabu wonti nokku keso to bannge worgo ngam laana kaa.
== Nokku ==
taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Ko wuro Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Kita Centre Santé, Sapporo Kita Kumin Centre Biro wuro Sapporo Kita Jimnaasi Mikaho, (piirre ice) Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Poliis, Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo wuro Kita ko fedde yiite Rogere Go’o, nokku amusement ARCS mawɗo magasin, catal Kita-Nijūyo-Jō Suudu mawndu Maxvalu, suudu Kita Sapporo Naange Plaza, Otel Banki Sorachi Shinkin, cakaare Sapporo Kita Banke Engaru Shinkin, suudu Sapporo Banke Pasifik worgo, catal Kita-Nijūyo-Jō Banki Hokkaido, suudu Kita-Nijūyo-Jō
== Tuugnorgal ==
0ps6dgxla298qgpaqw82vr556ngq44h
190605
190604
2026-10-03T15:16:33Z
Ilya Discuss
10103
190605
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Nijūyo-Jō''' (北24条駅, maanaa "Garaas laawol 24ɓol worgo") ko gartirgal metrooji wuro Sapporo to Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limre station oo ko N03.
== Plateauji ==
1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 desaambar 1971, hawri e udditgol laana Namboku ummoraade e ndeeɗoo staasiyoŋ haa Staasiyoŋ Makomanai..<ref name=":0">{{Cite web|title=地下鉄(高速電車)の概要|trans-title=Overview of the subway (high-speed train)|url=https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119102731/https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-date=19 January 2024|access-date=6 February 2024|website=city.sapporo.jp|language=ja}}</ref>
== Nde jolngo ==
Namboku ummoraade Kita-Niju-jo haa Gartirgal Asabu udditaa ñalnde 16 marse 1978, Gartirgal Asabu wonti nokku keso to bannge worgo ngam laana kaa.
== Nokku ==
taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Ko wuro Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Kita Centre Santé, Sapporo Kita Kumin Centre Biro wuro Sapporo Kita Jimnaasi Mikaho, (piirre ice) Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo Poliis, Posto Kita-Nijūyo-Jō Sapporo wuro Kita ko fedde yiite Rogere Go’o, nokku amusement ARCS mawɗo magasin, catal Kita-Nijūyo-Jō Suudu mawndu Maxvalu, suudu Kita Sapporo Naange Plaza, Otel Banki Sorachi Shinkin, cakaare Sapporo Kita Banke Engaru Shinkin, suudu Sapporo Banke Pasifik worgo, catal Kita-Nijūyo-Jō Banki Hokkaido, suudu Kita-Nijūyo-Jō
== Tuugnorgal ==
<references />
[[Category:Japan]]
1ih5rli555p55i9e51ukw7gz2p8w45a
Kita-Sanjūyo-Jō Station
0
45069
190606
2026-10-03T15:18:59Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kita-Sanjūyo-Jō (北34条駅) ko gaaraas metrooji wuro Sapporo e nder wuro Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limoore station oo ko N02. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Plateauji station Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Laawol leydi Japon 274, (to Shibecha) Posto, Sapporo Kita-Sanjuyo-Jō Polis'en, Posto Kita-Sanjuyo-Jō Biro Ñaawirde Sapporo, calɗi Kita Denki ɓurɗo moƴƴude, calɗi Sapporo Bank..."
190606
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kita-Sanjūyo-Jō (北34条駅) ko gaaraas metrooji wuro Sapporo e nder wuro Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limoore station oo ko N02. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Plateauji station Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Laawol leydi Japon 274, (to Shibecha) Posto, Sapporo Kita-Sanjuyo-Jō Polis'en, Posto Kita-Sanjuyo-Jō Biro Ñaawirde Sapporo, calɗi Kita Denki ɓurɗo moƴƴude, calɗi Sapporo Banke shinkin Sapporo, branch Kita Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 marse 1978 hawri e ɓeydagol laana Namboku ummoraade e staasiyoŋ Asabu haa e staasiyoŋ Kita-Nijuyo-Jo. Tuugnorgal
s7wr63mznizkt58qrlh30iu2vgdj578
190607
190606
2026-10-03T15:19:29Z
Ilya Discuss
10103
190607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kita-Sanjūyo-Jō (北34条駅) ko gaaraas metrooji wuro Sapporo e nder wuro Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon. Limoore station oo ko N02. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Plateauji station Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Laawol leydi Japon 274, (to Shibecha) Posto, Sapporo Kita-Sanjuyo-Jō Polis'en, Posto Kita-Sanjuyo-Jō Biro Ñaawirde Sapporo, calɗi Kita Denki ɓurɗo moƴƴude, calɗi Sapporo Banke shinkin Sapporo, branch Kita Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 marse 1978 hawri e ɓeydagol laana Namboku ummoraade e staasiyoŋ Asabu haa e staasiyoŋ Kita-Nijuyo-Jo. Tuugnorgal
6ew9xepqufaholl7526wgljue1huzgu
190608
190607
2026-10-03T15:20:56Z
Ilya Discuss
10103
190608
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Sanjūyo-Jō''' (北34条駅) ko gaaraas metrooji wuro Sapporo e nder wuro Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon.
== Limoore ==
station oo ko N02. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Plateauji station Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Laawol leydi Japon 274, (to Shibecha) Posto, Sapporo Kita-Sanjuyo-Jō Polis'en, Posto Kita-Sanjuyo-Jō Biro Ñaawirde Sapporo, calɗi Kita Denki ɓurɗo moƴƴude, calɗi Sapporo Banke shinkin Sapporo, branch Kita Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 marse 1978 hawri e ɓeydagol laana Namboku ummoraade e staasiyoŋ Asabu haa e staasiyoŋ Kita-Nijuyo-Jo.
== Tuugnorgal ==
oldebl44gwj6g2v897lw7u1on0pqji4
190609
190608
2026-10-03T15:21:41Z
Ilya Discuss
10103
190609
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Sanjūyo-Jō''' (北34条駅) ko gaaraas metrooji wuro Sapporo e nder wuro Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon.<ref name=":02">{{Cite web|title=地下鉄(高速電車)の概要|trans-title=Overview of the subway (high-speed train)|url=https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119102731/https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-date=19 January 2024|access-date=6 February 2024|website=city.sapporo.jp|language=ja}}</ref>
== Limoore ==
station oo ko N02. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Plateauji station Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Laawol leydi Japon 274, (to Shibecha) Posto, Sapporo Kita-Sanjuyo-Jō Polis'en, Posto Kita-Sanjuyo-Jō Biro Ñaawirde Sapporo, calɗi Kita Denki ɓurɗo moƴƴude, calɗi Sapporo Banke shinkin Sapporo, branch Kita Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 marse 1978 hawri e ɓeydagol laana Namboku ummoraade e staasiyoŋ Asabu haa e staasiyoŋ Kita-Nijuyo-Jo.
== Tuugnorgal ==
hpwdnc3dqkdxtcfvf1hjsh3if1bkhjb
190610
190609
2026-10-03T15:27:28Z
Ilya Discuss
10103
190610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Sanjūyo-Jō''' (北34条駅) ko gaaraas metrooji wuro Sapporo e nder wuro Kita-ku, Sapporo, Hokkaido, Japon.<ref name=":02">{{Cite web|title=地下鉄(高速電車)の概要|trans-title=Overview of the subway (high-speed train)|url=https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119102731/https://www.city.sapporo.jp/st/subway/gaiyo/gaiyo.html|archive-date=19 January 2024|access-date=6 February 2024|website=city.sapporo.jp|language=ja}}</ref>
== Limoore ==
station oo ko N02. Plateauji 1 ■ Laana Namboku ngam Makomanai 2 ■ Line Namboku ngam Asabu Plateauji station Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5, (to Hakodate) Laawol leydi Japon 274, (to Shibecha) Posto, Sapporo Kita-Sanjuyo-Jō Polis'en, Posto Kita-Sanjuyo-Jō Biro Ñaawirde Sapporo, calɗi Kita Denki ɓurɗo moƴƴude, calɗi Sapporo Banke shinkin Sapporo, branch Kita Tariya Staasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 16 marse 1978 hawri e ɓeydagol laana Namboku ummoraade e staasiyoŋ Asabu haa e staasiyoŋ Kita-Nijuyo-Jo.
== Tuugnorgal ==
<references />
[[Category:Japan]]
gh9kxfvlz5juf9qn7qok0teu74xbrmz
Patience Avre
0
45070
190620
2026-10-03T17:40:23Z
Adam644
9917
Created page with "'''Patience Avre''' (jibinaa ko 10 lewru juko hitaande 1976) ko gonnooɗo ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe leydi Najeriya e hitaande 1995, 1999 e 2003 e kawgel fuku koyɗe FIFA rewɓe e hitaande 2000.[1]"
190620
wikitext
text/x-wiki
'''Patience Avre''' (jibinaa ko 10 lewru juko hitaande 1976) ko gonnooɗo ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe leydi Najeriya e hitaande 1995, 1999 e 2003 e kawgel fuku koyɗe FIFA rewɓe e hitaande 2000.[1]
k0r7c9qzpn40sx64tuhn28peuqyun8t
190621
190620
2026-10-03T17:41:30Z
Adam644
9917
190621
wikitext
text/x-wiki
'''Patience Avre''' (jibinaa ko 10 lewru juko hitaande 1976) ko gonnooɗo ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe leydi Najeriya e hitaande 1995, 1999 e 2003 e kawgel fuku koyɗe FIFA rewɓe e hitaande 2000.[1]
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
4i3ta7n8ukwja3cvbioohu35mm2adsh
190622
190621
2026-10-03T17:42:19Z
Adam644
9917
190622
wikitext
text/x-wiki
'''Patience Avre''' (jibinaa ko 10 lewru juko hitaande 1976) ko gonnooɗo ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe leydi Najeriya e hitaande 1995, 1999 e 2003 e kawgel fuku koyɗe FIFA rewɓe e hitaande 2000.<ref>{{cite web|title=Patience Avre|url=https://www.worldfootball.net/person/pe51147/patience-avre/|publisher=World Football|access-date=26 February 2017}}</ref>
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
8jv4yzu0jtoewv36m2d8e82t7kz6jpz
190623
190622
2026-10-03T17:44:04Z
Adam644
9917
190623
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Patience Avre''' (jibinaa ko 10 lewru juko hitaande 1976) ko gonnooɗo ƴarotooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino e nder kawgel fuku koyɗe rewɓe leydi Najeriya e hitaande 1995, 1999 e 2003 e kawgel fuku koyɗe FIFA rewɓe e hitaande 2000.<ref>{{cite web|title=Patience Avre|url=https://www.worldfootball.net/person/pe51147/patience-avre/|publisher=World Football|access-date=26 February 2017}}</ref>
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Jokkondire yaajɗe ==
Muñal Avre – winndannde kawgel FIFA (arsiif)
Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Muñal Avre". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. Arsiif gila e asli ñalnde 18 abriil 2020.
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
gf5g57tr636y4z4dankushj84btqcf0
Kita-Toyotsu Station
0
45071
190630
2026-10-03T17:57:34Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kita-Toyotsu ( 北豊津駅, Kita-Toyotsu-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Oshamambe, diiwaan Yamakoshi, e nder diiwaan Hokkaidō, Japon. Stasiyoŋ oo udditaa ñalnde 4 marse 2017 sabu ŋakkeende patronage. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Staasiyoŋ mawɗo Hakodate H50 Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5 Laawol leydi 5 Bus Hakodate "Kita-Toyotsu Shingo-sho Mae" Bus Stop Tuugnorgal"
190630
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kita-Toyotsu ( 北豊津駅, Kita-Toyotsu-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Oshamambe, diiwaan Yamakoshi, e nder diiwaan Hokkaidō, Japon. Stasiyoŋ oo udditaa ñalnde 4 marse 2017 sabu ŋakkeende patronage. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Staasiyoŋ mawɗo Hakodate H50 Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5 Laawol leydi 5 Bus Hakodate "Kita-Toyotsu Shingo-sho Mae" Bus Stop Tuugnorgal
em19dmkzestlcu4k6qebo9j7zcduara
190631
190630
2026-10-03T17:57:56Z
Ilya Discuss
10103
190631
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kita-Toyotsu ( 北豊津駅, Kita-Toyotsu-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Oshamambe, diiwaan Yamakoshi, e nder diiwaan Hokkaidō, Japon. Stasiyoŋ oo udditaa ñalnde 4 marse 2017 sabu ŋakkeende patronage. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Staasiyoŋ mawɗo Hakodate H50 Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5 Laawol leydi 5 Bus Hakodate "Kita-Toyotsu Shingo-sho Mae" Bus Stop Tuugnorgal
j75okdoq557hsv6f0zytb40gp11ojjy
190633
190631
2026-10-03T17:59:19Z
Ilya Discuss
10103
190633
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Toyotsu''' ( 北豊津駅, Kita-Toyotsu-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Oshamambe, diiwaan Yamakoshi, e nder diiwaan Hokkaidō, Japon.
== Stasiyoŋ ==
oo udditaa ñalnde 4 marse 2017 sabu ŋakkeende patronage.
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Staasiyoŋ mawɗo Hakodate H50 Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5 Laawol leydi 5 Bus Hakodate "Kita-Toyotsu Shingo-sho Mae" Bus Stop
== Tuugnorgal ==
15oaul0ba86y9w2r3hzmy5tsa5plc51
190634
190633
2026-10-03T18:00:27Z
Ilya Discuss
10103
190634
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Toyotsu''' ( 北豊津駅, Kita-Toyotsu-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Oshamambe, diiwaan Yamakoshi, e nder diiwaan Hokkaidō, Japon..<ref name="doshin20170304">{{cite web|date=4 March 2017|title=|script-title=ja: 廃止の10無人駅 思い出の駅舎さようなら 住民ら幕掲げ感謝|trans-title=10 unstaffed stations close|url=http://dd.hokkaido-np.co.jp/news/society/society/1-0375107.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170304025459/http://dd.hokkaido-np.co.jp/news/society/society/1-0375107.html|archive-date=4 March 2017|access-date=2 February 2024|work=Doshin Web|publisher=The [[Hokkaido Shimbun]] Press|language=ja|location=Japan}}</ref>
== Stasiyoŋ ==
oo udditaa ñalnde 4 marse 2017 sabu ŋakkeende patronage.
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Staasiyoŋ mawɗo Hakodate H50 Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5 Laawol leydi 5 Bus Hakodate "Kita-Toyotsu Shingo-sho Mae" Bus Stop
== Tuugnorgal ==
k6dtlqrllmd42zdsyp9y6rahzcebww5
190639
190634
2026-10-03T18:01:33Z
Ilya Discuss
10103
190639
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Toyotsu''' ( 北豊津駅, Kita-Toyotsu-eki ) ko gaaraas laana njoorndi to Oshamambe, diiwaan Yamakoshi, e nder diiwaan Hokkaidō, Japon..<ref name="doshin20170304">{{cite web|date=4 March 2017|title=|script-title=ja: 廃止の10無人駅 思い出の駅舎さようなら 住民ら幕掲げ感謝|trans-title=10 unstaffed stations close|url=http://dd.hokkaido-np.co.jp/news/society/society/1-0375107.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170304025459/http://dd.hokkaido-np.co.jp/news/society/society/1-0375107.html|archive-date=4 March 2017|access-date=2 February 2024|work=Doshin Web|publisher=The [[Hokkaido Shimbun]] Press|language=ja|location=Japan}}</ref>
== Stasiyoŋ ==
oo udditaa ñalnde 4 marse 2017 sabu ŋakkeende patronage.
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Staasiyoŋ mawɗo Hakodate H50 Nokku taariindi Laawol leydi Japon 5 Laawol leydi 5 Bus Hakodate "Kita-Toyotsu Shingo-sho Mae" Bus Stop
== Tuugnorgal ==
<references />
[[Category:Japan]]
szbrl0wirdf79f1pfua5ob5lnt3pb0j
Loveth Ayila
0
45072
190632
2026-10-03T17:58:19Z
Adam644
9917
Created page with "'''Loveth Ngusurun Ayila''' (jibinaa ko 6 suwee 1994) ko ƴaañoowo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso."
190632
wikitext
text/x-wiki
'''Loveth Ngusurun Ayila''' (jibinaa ko 6 suwee 1994) ko ƴaañoowo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso.
pcfzt86k0lhljn5o8vn1cgfv4c3onw2
190638
190632
2026-10-03T18:01:02Z
Adam644
9917
190638
wikitext
text/x-wiki
'''Loveth Ngusurun Ayila''' (jibinaa ko 6 suwee 1994) ko ƴaañoowo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso.
== Golle kippu ==
Ayila ina fijira Bobruichanka Bobruisk e nder kawgel fuku leydi Bielorusi hade mum yahde Rivers Angels.[3]
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Aylia woni wakiiliijo kippu Naajeeriya U17 nder kawtal lesdi 2010 FIFA U-17 e kippu U20 nder kawtal lesdi 2014 FIFA U-20. Caggal ɗuum o dañii kaɓirɗe tati e nder kippu ngenndiijo timmuɗo,[1] o noddiraa ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2015,[4] hay so tawii o yaltaani e kawgel ngel.
O jeyaa kadi e doggol Naajeeriya keɓngol njeenaari e kawgel rewɓe Afrik 2010.
== Teddungal ==
=== Je lesdi feere ===
'''Naajeeriya'''
Kaɓirɗe rewɓe Afrik (1): 2010
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Loveth Ayila – limngal kawgel FIFA (arsiif)
Loveth Ayila – winndannde kawgel UEFA (arsiif)
Yiɗde Ayila to laawol fuku koyɗe
ea61lqltpiqlj52rr7jclgol5oy3o69
190642
190638
2026-10-03T18:03:35Z
Adam644
9917
190642
wikitext
text/x-wiki
'''Loveth Ngusurun Ayila''' (jibinaa ko 6 suwee 1994) ko ƴaañoowo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso.
== Golle kippu ==
Ayila ina fijira Bobruichanka Bobruisk e nder kawgel fuku leydi Bielorusi hade mum yahde Rivers Angels.<ref>{{cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=11604|title=Rivers Angels Raid Osun Babes, Bobruichanka, Bayelsa Queens|date=8 February 2014|publisher=allnigeriasoccer.com|accessdate=1 September 2019}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Aylia woni wakiiliijo kippu Naajeeriya U17 nder kawtal lesdi 2010 FIFA U-17 e kippu U20 nder kawtal lesdi 2014 FIFA U-20. Caggal ɗuum o dañii kaɓirɗe tati e nder kippu ngenndiijo timmuɗo, o noddiraa ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2015,<ref name="nff-worldcupcallup">{{cite web|url=http://www.thenff.com/2015/05/falcons-fly-out-with-high-hopes/|title=Falcons fly out with high hopes|publisher=Nigerian Football Federation|date=19 May 2015|accessdate=12 June 2015}}</ref>hay so tawii o yaltaani e kawgel ngel.
O jeyaa kadi e doggol Naajeeriya keɓngol njeenaari e kawgel rewɓe Afrik 2010.
== Teddungal ==
=== Je lesdi feere ===
'''Naajeeriya'''
Kaɓirɗe rewɓe Afrik (1): 2010
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Loveth Ayila – limngal kawgel FIFA (arsiif)
Loveth Ayila – winndannde kawgel UEFA (arsiif)
Yiɗde Ayila to laawol fuku koyɗe
7gki7wjo0hb4gqfgoxqo1x879l714e6
190643
190642
2026-10-03T18:04:03Z
Adam644
9917
190643
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Loveth Ngusurun Ayila''' (jibinaa ko 6 suwee 1994) ko ƴaañoowo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fijata ko e yeeso.
== Golle kippu ==
Ayila ina fijira Bobruichanka Bobruisk e nder kawgel fuku leydi Bielorusi hade mum yahde Rivers Angels.<ref>{{cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=11604|title=Rivers Angels Raid Osun Babes, Bobruichanka, Bayelsa Queens|date=8 February 2014|publisher=allnigeriasoccer.com|accessdate=1 September 2019}}</ref>
== Golle hakkunde leyɗeele ==
Aylia woni wakiiliijo kippu Naajeeriya U17 nder kawtal lesdi 2010 FIFA U-17 e kippu U20 nder kawtal lesdi 2014 FIFA U-20. Caggal ɗuum o dañii kaɓirɗe tati e nder kippu ngenndiijo timmuɗo, o noddiraa ngam tawtoreede kawgel fuku winndere 2015,<ref name="nff-worldcupcallup">{{cite web|url=http://www.thenff.com/2015/05/falcons-fly-out-with-high-hopes/|title=Falcons fly out with high hopes|publisher=Nigerian Football Federation|date=19 May 2015|accessdate=12 June 2015}}</ref>hay so tawii o yaltaani e kawgel ngel.
O jeyaa kadi e doggol Naajeeriya keɓngol njeenaari e kawgel rewɓe Afrik 2010.
== Teddungal ==
=== Je lesdi feere ===
'''Naajeeriya'''
Kaɓirɗe rewɓe Afrik (1): 2010
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Loveth Ayila – limngal kawgel FIFA (arsiif)
Loveth Ayila – winndannde kawgel UEFA (arsiif)
Yiɗde Ayila to laawol fuku koyɗe
0bbazkoitc717l1x5gp575t89kkk8tq
User talk:~2026-53206-03
3
45073
190635
2026-10-03T18:00:48Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190635
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 18:00, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
5xxsg5yd9mu3k5de4vma4ng2lv6kbdy
User talk:~2026-49929-41
3
45074
190636
2026-10-03T18:00:53Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190636
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 18:00, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
5xxsg5yd9mu3k5de4vma4ng2lv6kbdy
User talk:Uhaas bot
3
45075
190637
2026-10-03T18:00:58Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190637
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 18:00, 3 Yarkomaa 2026 (UTC)
5xxsg5yd9mu3k5de4vma4ng2lv6kbdy
Kita-Yoshihara Station
0
45076
190640
2026-10-03T18:03:02Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kita-Yoshihara ( 北吉原駅, Kita-Yoshihara-eki ) ko gartirgal laana njoorndi e laawol mawngol Muroran ngol Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido woni ko e wuro Shiraoi, Hokkaidō, Japon. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Muroran Takeura - Hagino vte"
190640
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kita-Yoshihara ( 北吉原駅, Kita-Yoshihara-eki ) ko gartirgal laana njoorndi e laawol mawngol Muroran ngol Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido woni ko e wuro Shiraoi, Hokkaidō, Japon. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Muroran Takeura - Hagino vte
3h6r85uqzfcnmxt4b05jjajntmhhhbl
190641
190640
2026-10-03T18:03:24Z
Ilya Discuss
10103
190641
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kita-Yoshihara ( 北吉原駅, Kita-Yoshihara-eki ) ko gartirgal laana njoorndi e laawol mawngol Muroran ngol Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido woni ko e wuro Shiraoi, Hokkaidō, Japon. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Muroran Takeura - Hagino vte
1qoyacd62raae62gc22e1aesyixrhsc
190644
190641
2026-10-03T18:04:22Z
Ilya Discuss
10103
190644
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Yoshihara''' ( 北吉原駅, Kita-Yoshihara-eki ) ko gartirgal laana njoorndi e laawol mawngol Muroran ngol Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido woni ko e wuro Shiraoi, Hokkaidō, Japon.
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Muroran Takeura - Hagino vte
n3h063nbmnse9oabvvcnr1h31k2qolz
190645
190644
2026-10-03T18:04:49Z
Ilya Discuss
10103
190645
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kita-Yoshihara''' ( 北吉原駅, Kita-Yoshihara-eki ) ko gartirgal laana njoorndi e laawol mawngol Muroran ngol Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido woni ko e wuro Shiraoi, Hokkaidō, Japon.
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Muroran Takeura - Hagino vte
[[Category:Japan]]
jkxvgp48aon4wffrczbhucgb6gorq9r
Kitahama Station (Hokkaido)
0
45077
190646
2026-10-03T18:05:59Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kitahama (北浜駅, Kitahama-eki) ko gaaraas laaɗe diwooje e nder wuro Abashiri, e nder leydi Hokkaido, to leydi Japon. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Senmō Laana mawka B76 Galle Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Mahdi station ina joginoo kafe Mahdi stati..."
190646
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kitahama (北浜駅, Kitahama-eki) ko gaaraas laaɗe diwooje e nder wuro Abashiri, e nder leydi Hokkaido, to leydi Japon. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Senmō Laana mawka B76 Galle Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Mahdi station ina joginoo kafe Mahdi station ina joginoo kafe Jokkondire yaajɗe Logo Wikimedia Wikimedia Commons ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Kitahama (Hokkaidō). Kabaaru gartirgol JR Hokkaido Kitahama (e ɗemngal Japon)
nejbkni4mc1vb64ev2sc5tlyk2bdzsb
190647
190646
2026-10-03T18:06:20Z
Ilya Discuss
10103
190647
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kitahama (北浜駅, Kitahama-eki) ko gaaraas laaɗe diwooje e nder wuro Abashiri, e nder leydi Hokkaido, to leydi Japon. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Senmō Laana mawka B76 Galle Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Mahdi station ina joginoo kafe Mahdi station ina joginoo kafe Jokkondire yaajɗe Logo Wikimedia Wikimedia Commons ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Kitahama (Hokkaidō). Kabaaru gartirgol JR Hokkaido Kitahama (e ɗemngal Japon)
2ky8a251apys86oeduf5rcbj3ozj4r9
190649
190647
2026-10-03T18:07:52Z
Ilya Discuss
10103
190649
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitahama''' (北浜駅, Kitahama-eki) ko gaaraas laaɗe diwooje e nder wuro Abashiri, e nder leydi Hokkaido, to leydi Japon.
== Diidi ==
Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Senmō Laana mawka B76 Galle Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Mahdi station ina joginoo kafe Mahdi station ina joginoo kafe Jokkondire yaajɗe Logo Wikimedia Wikimedia Commons ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Kitahama (Hokkaidō).
== Kabaaru ==
gartirgol JR Hokkaido Kitahama (e ɗemngal Japon)
8fxwizipv955fjjsb4xxd0yrmfksoas
190650
190649
2026-10-03T18:08:15Z
Ilya Discuss
10103
190650
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitahama''' (北浜駅, Kitahama-eki) ko gaaraas laaɗe diwooje e nder wuro Abashiri, e nder leydi Hokkaido, to leydi Japon.
== Diidi ==
Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Senmō Laana mawka B76 Galle Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Alluwal laylaytol, lewru mee 2018 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Tower ƴeewndo, lewru Juko 2012 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Ko ɗoon woni nokkuure Kitahama, lewru abriil 2009 Mahdi station ina joginoo kafe Mahdi station ina joginoo kafe Jokkondire yaajɗe Logo Wikimedia Wikimedia Commons ina jogii jaayɗe jokkondirɗe e Staasiyoŋ Kitahama (Hokkaidō).
== Kabaaru ==
gartirgol JR Hokkaido Kitahama (e ɗemngal Japon)
[[Category:Japan]]
ctn253rtghr7tcqdohahlzwv4ubujmc
Kitami Station (Hokkaido)
0
45078
190653
2026-10-03T18:09:28Z
Ilya Discuss
10103
Created page with "Gaaraas Kitami ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon. Limoore station mayre ko A60. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kita..."
190653
wikitext
text/x-wiki
Gaaraas Kitami ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon. Limoore station mayre ko A60. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami Tuugnorgal
fxibegqyw75a4wjx0i7tku90cff3cgw
190654
190653
2026-10-03T18:09:49Z
Ilya Discuss
10103
190654
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Gaaraas Kitami ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon. Limoore station mayre ko A60. Diidi Sosiyetee laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku Tariya Stasiyoŋ oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda. Stations gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami Tuugnorgal
m8xiyx9t3cfwe55hmv9mbc58dtswjyw
190655
190654
2026-10-03T18:11:24Z
Ilya Discuss
10103
190655
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitami''' ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon.
== Limoore ==
station mayre ko A60.
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku
== Tariya Stasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda.
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami
== Tuugnorgal ==
3recna1zab3s1vidwi8n2sexo45s62m
190656
190655
2026-10-03T18:12:14Z
Ilya Discuss
10103
190656
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitami''' ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon.<ref name="nlftp">{{cite web|title=駅別乗降客数 2023年度(令和5年度)版|url=https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-S12-2023.html|website=国土数値情報ダウンロードサイト (Number of passengers boarding and disembarking by station 2023 (Reiwa 5) version)|language=Japanese|publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|access-date=22 August 2025}}</ref>
== Limoore ==
station mayre ko A60.
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku
== Tariya Stasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda.
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami
== Tuugnorgal ==
qpj4fl75wznmuyb6oshjehddgarbsu5
190657
190656
2026-10-03T18:12:59Z
Ilya Discuss
10103
190657
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitami''' ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon.<ref name="nlftp">{{cite web|title=駅別乗降客数 2023年度(令和5年度)版|url=https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-S12-2023.html|website=国土数値情報ダウンロードサイト (Number of passengers boarding and disembarking by station 2023 (Reiwa 5) version)|language=Japanese|publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|access-date=22 August 2025}}</ref>
== Limoore ==
station mayre ko A60..<ref>{{Cite magazine|date=|title=4/20,"ふるさと銀河線",最後の日を迎える|trans-title=April 20, Furusato Ginga Line's last day|magazine=Japan Railfan Magazine|page=166|language=ja|issue=July 2006}}</ref>
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku
== Tariya Stasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda.
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami
== Tuugnorgal ==
mv5gank47e7pzu4yuszb13wes4iv8ls
190658
190657
2026-10-03T18:13:42Z
Ilya Discuss
10103
190658
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitami''' ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon.<ref name="nlftp">{{cite web|title=駅別乗降客数 2023年度(令和5年度)版|url=https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-S12-2023.html|website=国土数値情報ダウンロードサイト (Number of passengers boarding and disembarking by station 2023 (Reiwa 5) version)|language=Japanese|publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|access-date=22 August 2025}}</ref>
== Limoore ==
station mayre ko A60..<ref>{{Cite magazine|date=|title=4/20,"ふるさと銀河線",最後の日を迎える|trans-title=April 20, Furusato Ginga Line's last day|magazine=Japan Railfan Magazine|page=166|language=ja|issue=July 2006}}</ref>
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku
== Tariya Stasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda..<ref>{{Cite web|title=JR Hokkaido Route Map|url=https://www.jrhokkaido.co.jp/global/pdf/route_map.pdf}}</ref>
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami
== Tuugnorgal ==
7gmcvitcwrxmxt9aa7cqpyjanu8efs6
190659
190658
2026-10-03T18:14:05Z
Ilya Discuss
10103
190659
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gaaraas Kitami''' ( 北見駅, Kitami-eki ) ko diiwaan Hokkaido, Japon.<ref name="nlftp">{{cite web|title=駅別乗降客数 2023年度(令和5年度)版|url=https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-S12-2023.html|website=国土数値情報ダウンロードサイト (Number of passengers boarding and disembarking by station 2023 (Reiwa 5) version)|language=Japanese|publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|access-date=22 August 2025}}</ref>
== Limoore ==
station mayre ko A60..<ref>{{Cite magazine|date=|title=4/20,"ふるさと銀河線",最後の日を迎える|trans-title=April 20, Furusato Ginga Line's last day|magazine=Japan Railfan Magazine|page=166|language=ja|issue=July 2006}}</ref>
== Diidi Sosiyetee ==
laana njoorndi Hokkaido Laabi mawɗi Sekihoku
== Tariya Stasiyoŋ ==
oo udditaa ko ñalnde 25 suwee 1911. Ñalnde 21 abriil 2006, laana ndiwoowa Furusato Ginga dartini golle mum gila e ndeeɗoo jolngo haa Ikeda..<ref>{{Cite web|title=JR Hokkaido Route Map|url=https://www.jrhokkaido.co.jp/global/pdf/route_map.pdf}}</ref>
== Stations ==
gonɗe saraaji ɗii " Kugal " Laabi mawɗi Sekihoku Rubeshibe limited express okhotsk bihoro Rubeshibe limited express taisetsu bihoro Nishi-Kitami Limited Kitami Jaawɗo Hakuyō nokkuure Nishi-Kitami
== Tuugnorgal ==
<references />
[[Category:Japan]]
r7crxmsepvx2636y1knzrlbdewsbb9b
User talk:Inehmo
3
45079
190664
2026-10-04T00:00:32Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190664
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 00:00, 4 Yarkomaa 2026 (UTC)
h9s0k3nzcq4dwrmvgp11dvfoct09t97
User talk:Bogdan8249
3
45080
190665
2026-10-04T00:00:37Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190665
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 00:00, 4 Yarkomaa 2026 (UTC)
h9s0k3nzcq4dwrmvgp11dvfoct09t97
User talk:Zache-test
3
45081
190666
2026-10-04T00:00:42Z
TanvirSdqBot
10104
Bot: Jaɓɓama binndaaɗo
190666
wikitext
text/x-wiki
===Jaɓɓama!===
:Use, Jaɓɓama, e jaaraama e Wikipedia Fulfulde! Mi anndanii e [[Special:Contributions/Jaɓɓama|darnde mon]].
:Miɗo sikki on njiɗii nokku oo, on pellitii jokkude. Ko ɗeeɗoo kelle mbaaw-ɗaa heɓde nafoore:
:*[[:en:Wikipedia:Five pillars|Kuule joy teeŋtuɗe Wikipedia]]
:*[[:en:Wikipedia:How to edit a page|No hello waylirtee]]
:*[[:en:Help:Contents|Kelle ballal]]
:*[[:en:Wikipedia:Tutorial|Ekkitinol]]
:*[[:en:Wikipedia:Article development|No winndirtee winndannde mawnde]]
:*[[:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]
:Miɗo sikki on mbeltiima e feewnude ɗoo e wonde [[Wikipedia|Wikipediyaŋke!]] Tiiɗno, siynu innde maa e kelle jeewte tawa aɗa winnda tildeeji nay (<nowiki>~~~~</nowiki>); ɗum maa yaltin innde maa e nyalngu nguu. So aɗa yiɗi ballal, ƴeew [[:en:Wikipedia:Questions|Wikipedia:Naamne]], naamndo-ɗaa kam e hello am yeewtere, walla waɗ <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> e hello yeewtere maa, naamndo-ɗaa toon naamnal maa. Kadi, on njaaraama!
[[User:TanvirSdqBot|WelcomeBot]] 00:00, 4 Yarkomaa 2026 (UTC)
h9s0k3nzcq4dwrmvgp11dvfoct09t97
Yewande Balogun
0
45082
190684
2026-10-04T09:03:25Z
Adam644
9917
Created page with "'''Zainab Yewande Omoyila Balogun''' (jibinaa ko ñalnde 28 suwee 1989) ko gonnooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino gool e nder fedde wiyeteende Saint-Étienne.[5][6] O jibinaa ko to leyɗeele dentuɗe Amerik kono o woniino wakiliijo leydi Najeriya to bannge winndere.[7]"
190684
wikitext
text/x-wiki
'''Zainab Yewande Omoyila Balogun''' (jibinaa ko ñalnde 28 suwee 1989) ko gonnooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino gool e nder fedde wiyeteende Saint-Étienne.[5][6] O jibinaa ko to leyɗeele dentuɗe Amerik kono o woniino wakiliijo leydi Najeriya to bannge winndere.[7]
aducx6prt7qg1pcmnktxo2zfwozu7nh
190685
190684
2026-10-04T09:07:20Z
Adam644
9917
190685
wikitext
text/x-wiki
'''Zainab Yewande Omoyila Balogun''' (jibinaa ko ñalnde 28 suwee 1989) ko gonnooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino gool e nder fedde wiyeteende Saint-Étienne.[5][6] O jibinaa ko to leyɗeele dentuɗe Amerik kono o woniino wakiliijo leydi Najeriya to bannge winndere.[7]
== Fijo golle ==
Ko o gooliiɗo e fedde Super Falcons leydi Najeriya, fedde fuku koyɗe rewɓe, o jeyaa ko e fedde nde tawtoraama kawgel fuku koyɗe rewɓe 2023, yuɓɓinaango to Ostarali e Nuwel Selannde, ɗo o waɗi yeewtere wootere.[8]
== Retireede ==
E duuɓi 34, Balogun fellitii woppude golle fuku koyɗe, o wiyi wonde ɓanndu makko ina hollita wonde yontii udditde ndeeɗoo feccere nguurndam makko.[9]
== Tawtoree e... ==
2023 FIFA rewɓe e kawgel fuku winndere
Naajeeriya
Gardiiɗo coftal ɓalli : Amerik Randy Waldrum
Koolol gadanol ngol 23 fiyooɓe ngol anndinaama ñalnde 16 lewru juko hitaande 2023.[10]
cor1c26rm1vm9gp6c0mx5zd7e6z3nui
190686
190685
2026-10-04T09:17:22Z
Adam644
9917
190686
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Zainab Yewande Omoyila Balogun''' (jibinaa ko ñalnde 28 suwee 1989) ko gonnooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino gool e nder fedde wiyeteende Saint-Étienne.[5][6] O jibinaa ko to leyɗeele dentuɗe Amerik kono o woniino wakiliijo leydi Najeriya to bannge winndere.[7]
== Fijo golle ==
Ko o gooliiɗo e fedde Super Falcons leydi Najeriya, fedde fuku koyɗe rewɓe, o jeyaa ko e fedde nde tawtoraama kawgel fuku koyɗe rewɓe 2023, yuɓɓinaango to Ostarali e Nuwel Selannde, ɗo o waɗi yeewtere wootere.[8]
== Retireede ==
E duuɓi 34, Balogun fellitii woppude golle fuku koyɗe, o wiyi wonde ɓanndu makko ina hollita wonde yontii udditde ndeeɗoo feccere nguurndam makko.[9]
== Tawtoree e... ==
2023 FIFA rewɓe e kawgel fuku winndere
Naajeeriya
Gardiiɗo coftal ɓalli : Amerik Randy Waldrum
Koolol gadanol ngol 23 fiyooɓe ngol anndinaama ñalnde 16 lewru juko hitaande 2023.[10]
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
gn61qiqnnj0pbx3su0djg5wfgf408cj
190689
190686
2026-10-04T09:20:09Z
Adam644
9917
190689
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Zainab Yewande Omoyila Balogun''' (jibinaa ko ñalnde 28 suwee 1989) ko gonnooɗo fuku koyɗe leydi Najeriya, o fiyiino gool e nder fedde wiyeteende Saint-Étienne.<ref>{{Cite web|title=Balogun, on Soccer, Business and Making Goals {{!}} Maryland Smith|url=https://www.rhsmith.umd.edu/smith-profiles/balogun-soccer-business-and-making-goals|access-date=24 June 2023|website=www.rhsmith.umd.edu}}</ref><ref>{{Cite web|last=Adedeji|first=Sampson|title=Transfer Update: Super Falcons Goalkeeper Joins French St Etienne|url=https://bsnsports.com.ng/post/Transfer-Update--Super-Falcons-Goalkeeper-Joins-French-St-Etienne|access-date=24 June 2023|website=Transfer Update: Super Falcons Goalkeeper Joins French St Etienne}}</ref> O jibinaa ko to leyɗeele dentuɗe Amerik kono o woniino wakiliijo leydi Najeriya to bannge winndere.<ref>{{cite news|url=https://www.pulsesports.ug/football/story/we-are-united-as-a-team-super-falcons-goalkeeper-yewande-balogun-says-ahead-of-womens-world-cup-2023052216142006545|title='We are united' - Super Falcons goalkeeper Balogun says ahead of Women's World Cup|publisher=Pulse Sports|first=Jidechi|last=Chidiezie|date=22 May 2023|accessdate=26 March 2024}}</ref>
== Fijo golle ==
Ko o gooliiɗo e fedde Super Falcons leydi Najeriya, fedde fuku koyɗe rewɓe, o jeyaa ko e fedde nde tawtoraama kawgel fuku koyɗe rewɓe 2023, yuɓɓinaango to Ostarali e Nuwel Selannde, ɗo o waɗi yeewtere wootere.<ref>{{Cite web|date=2025-01-07|title=Super Falcons: 4 years, 1 cap – The curious case of Yewande Balogun|url=https://www.afrik-foot.com/en-ng/super-falcons-curious-case-yewande-balogun#:~:text=Born%20and%20raised%20in%20the,pivot%20to%20coaching%20after%20college.|access-date=2025-03-11|website=www.afrik-foot.com|language=en-NG}}</ref>
== Retireede ==
E duuɓi 34, Balogun fellitii woppude golle fuku koyɗe, o wiyi wonde ɓanndu makko ina hollita wonde yontii udditde ndeeɗoo feccere nguurndam makko.<ref>{{Cite news|last=Oyebola|first=Mike|date=2025-01-07|title=Super Falcons goalkeeper, Balogun retires from football|url=https://dailypost.ng/2025/01/07/super-falcons-goalkeeper-balogun-retires-from-football/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-03-11|newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref>
== Tawtoree e... ==
2023 FIFA rewɓe e kawgel fuku winndere
Naajeeriya
Gardiiɗo coftal ɓalli : Amerik Randy Waldrum
Koolol gadanol ngol 23 fiyooɓe ngol anndinaama ñalnde 16 lewru juko hitaande 2023.<ref>{{cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football/604875-super-falcons-coach-unveils-world-cup-squad.html|title=Super Falcons coach unveils World Cup squad|first=Tunde|last=Eludini|newspaper=[[Premium Times]]|date=16 June 2023|access-date=16 June 2023|archive-date=16 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230616144348/https://www.premiumtimesng.com/sports/football/604875-super-falcons-coach-unveils-world-cup-squad.html|url-status=live}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
i5u0l1n05esxhitfhsucykptbovjo21
Omo-Love Branch
0
45083
190690
2026-10-04T09:35:15Z
Adam644
9917
Created page with "{{Databox}}'''Omo-Love Branch''' (jibinaa ko 10 lewru Yarkomaa 1974) ko gonnooɗo fijoowo fuku koyɗe, fijoowo ko no defender e nder fedde fuku koyɗe ngenndiire rewɓe Najeriya. O jeyaa ko e kippu nguu e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe gadanel 1991 kam e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe 1995.<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/teams/team=1882893/players.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702174903/http://www.fifa.co..."
190690
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Omo-Love Branch''' (jibinaa ko 10 lewru Yarkomaa 1974) ko gonnooɗo fijoowo fuku koyɗe, fijoowo ko no defender e nder fedde fuku koyɗe ngenndiire rewɓe Najeriya. O jeyaa ko e kippu nguu e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe gadanel 1991 kam e kawgel fuku winndere FIFA rewɓe 1995.<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/teams/team=1882893/players.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702174903/http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/teams/team=1882893/players.html|url-status=dead|archive-date=2 July 2015|title=FIFA Women's World Cup Sweden 1995 - Teams|access-date=2007-09-28|publisher=[[FIFA]]|year=1995|work=FIFA Women's World Cup Sweden 1995}}</ref>
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Catal Omo-Love – Winndannde kawgel FIFA (arsiif)
3awyvh373l1701h8lzpgrq4kig7zsr9
Judith Chime
0
45084
190701
2026-10-04T10:03:53Z
Adam644
9917
Created page with "'''Judith Nneka Chime''' (jibinaa ko 20 lewru mbooy hitaande 1978 to Lagos) ko gonnooɗo gardiiɗo fuku koyɗe leydi Najeriya. O fiyi e fedde fuku koyɗe rewɓe leydi Naajeeriya e kawgel fuku winndere FIFA 1999,[1] e kawgel Olimpiyaaji 2000.[2][3]"
190701
wikitext
text/x-wiki
'''Judith Nneka Chime''' (jibinaa ko 20 lewru mbooy hitaande 1978 to Lagos) ko gonnooɗo gardiiɗo fuku koyɗe leydi Najeriya. O fiyi e fedde fuku koyɗe rewɓe leydi Naajeeriya e kawgel fuku winndere FIFA 1999,[1] e kawgel Olimpiyaaji 2000.[2][3]
224kfib1isu1fip490j5k1vfjn1361z
190702
190701
2026-10-04T10:05:39Z
Adam644
9917
190702
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Judith Nneka Chime''' (jibinaa ko 20 lewru mbooy hitaande 1978 to Lagos) ko gonnooɗo gardiiɗo fuku koyɗe leydi Najeriya. O fiyi e fedde fuku koyɗe rewɓe leydi Naajeeriya e kawgel fuku winndere FIFA 1999,[1] e kawgel Olimpiyaaji 2000.[2][3]
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Judith Chime – winndannde kawgel FIFA (ina defti)
Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Yuudit Chime". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. Arsiif gila e asli ñalnde 18 abriil 2020.
Clayton State jolfo mbaydi
fuku koyɗe
arsiif fuku koyɗe rewɓe
Afrik.com
a0dmqd5gdb0dye177d8xz1x0f1tgjrn
190703
190702
2026-10-04T10:07:21Z
Adam644
9917
190703
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Judith Nneka Chime''' (jibinaa ko 20 lewru mbooy hitaande 1978 to Lagos) ko gonnooɗo gardiiɗo fuku koyɗe leydi Najeriya. O fiyi e fedde fuku koyɗe rewɓe leydi Naajeeriya e kawgel fuku winndere FIFA 1999,<ref>{{cite web|url=http://www.scoresway.com/resway.com?sport=soccer&page=player&id=291463|title=Judith Chime - Soccer - Scoresway - Results, fixtures, tables and statistics|work=scoresway.com|accessdate=17 February 2017|archive-date=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024100102/http://www.scoresway.com/resway.com?sport=soccer&page=player&id=291463|url-status=dead}}</ref> e kawgel Olimpiyaaji 2000.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympics2000/football/881399.stm|title=BBC SPORT - FOOTBALL - Super Falcons face tough test|work=bbc.co.uk|access-date=17 February 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/200008240280.html|title=Nigeria Names Olympic Soccer Team|date=24 August 2000|publisher=|accessdate=17 February 2017|via=AllAfrica}}</ref>
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
Judith Chime – winndannde kawgel FIFA (ina defti)
Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Yuudit Chime". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. Arsiif gila e asli ñalnde 18 abriil 2020.
Clayton State jolfo mbaydi
fuku koyɗe
arsiif fuku koyɗe rewɓe
Afrik.com
jh0tv5ynjt31ql87beup5kou97vibdh
190704
190703
2026-10-04T10:08:51Z
Adam644
9917
190704
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Judith Nneka Chime''' (jibinaa ko 20 lewru mbooy hitaande 1978 to Lagos) ko gonnooɗo gardiiɗo fuku koyɗe leydi Najeriya. O fiyi e fedde fuku koyɗe rewɓe leydi Naajeeriya e kawgel fuku winndere FIFA 1999,<ref>{{cite web|url=http://www.scoresway.com/resway.com?sport=soccer&page=player&id=291463|title=Judith Chime - Soccer - Scoresway - Results, fixtures, tables and statistics|work=scoresway.com|accessdate=17 February 2017|archive-date=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024100102/http://www.scoresway.com/resway.com?sport=soccer&page=player&id=291463|url-status=dead}}</ref> e kawgel Olimpiyaaji 2000.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympics2000/football/881399.stm|title=BBC SPORT - FOOTBALL - Super Falcons face tough test|work=bbc.co.uk|access-date=17 February 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/200008240280.html|title=Nigeria Names Olympic Soccer Team|date=24 August 2000|publisher=|accessdate=17 February 2017|via=AllAfrica}}</ref>
== Ƴeew kadi ==
Naajeeriya e kawgel Olimpiyaaji 2000
== Tuugnorgal ==
{{Reflist}}
== Jokkondire yaajɗe ==
*Judith Chime – winndannde kawgel FIFA (ina defti)
*Evans, Hilari; Gjerde, Arilde; Heejmans, Jeroyen; Malon, Biil; e woɗɓe. "Yuudit Chime". Olimpiyaade to lowre-Reference.com. Tuugnorgal dingiral LLC. *Arsiif gila e asli ñalnde 18 abriil 2020.
*Clayton State jolfo mbaydi
*fuku koyɗe
*arsiif fuku koyɗe rewɓe
*Afrik.com
3rk2md2unnxww481cw77qnaktl39n9z