Wikipedia
fowiki
https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Miðil
Serstakt
Kjak
Brúkari
Brúkarakjak
Wikipedia
Wikipedia-kjak
Mynd
Myndakjak
MediaWiki
MediaWiki-kjak
Fyrimynd
Fyrimyndakjak
Hjálp
Hjálparkjak
Bólkur
Bólkakjak
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Stóra Bretland
0
1806
388205
384120
2026-05-23T19:36:47Z
Antimuonium
19392
Tag correction
388205
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Land
| uppruna_navn = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland<br />Hitt Sameinda Kongsríki Bretlands og Norðurírlands
| mynd_flagg = Flag of the United Kingdom.svg
| mynd_skjald = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg
| navn = Stóra Bretland
| motto = Dieu Et Mon Droit
| tjóðsangur = [[God Save the King]]
| mynd_positión = Europe-UK.svg
| alment_mál = [[Enskt mál|Enskt]], [[Skotskt gæliskt (mál)|Skotsgæliskt]], [[Kymriskt (mál)|Kymriskt]]
| høvuðsstaður = [[London]]
| forseti_heitið = Kongur
| forseti = [[Charles III kongur|Charles III]]
| løgmaður_heitið = Forsætisráðharri
| løgmaður = [[Keir Starmer]]
| fullveldi = [[1801]]
| vídd = 244 820
| vatn = 1,3
| íbúgvar = 63 395 574
| íbúgvar_ár = 2013
| íbúgvar_km2 = 255,6
| gjaldoyra = [[Bretskt Pund]] (GBP)
| tíðarzona = [[UTC]]
| alnet_økisnavn = [[.uk]], [[.gb]]
| telefon_landakota = 44
| spenningur =
| viðmerkingar =
}}
'''Stóra Bretland''' ella '''Hitt Sameinda Kongsríki Bretlands og Norðurírlands''' ([[Enskt mál|enskt]]: ''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'', ''United Kingdom'' ella ''Great Britain'') fevnir um tey fýra londini [[Ongland]], [[Wales]], [[Skotland]] og [[Norðurírland]]. Hóast Bretland ikki er so stórt land, hevur tað havt ógvuliga stóra ávirkan á allan heimin. Einaferð var tað ovurstórt heimsveldi, og tí er [[Enskt mál|enskt]] eitt [[Mál|heimsmál]]. Høvuðsstaður er [[London]] og høvuðsmálið er enskt. Í Stóra Bretlandi búgva umleið 63,3 milliónir fólk ([[2013]]) á einum øki, ið er 242.910 km² til støddar.
== Søga ==
[[Mynd:Stonehenge2007_07_30.jpg|thumb|left|230px|[[Stonehenge]]. Henda steinklingran í Onglandi varð gjørd um 2800 f.Kr.]]
Ein stór [[Rómverjaríkið|rómversk]] herdeild gjørdi innrás í Stóra Bretland í 43 og kom at ánni Thames. Claudius keisari kom harafturat til hjálpar við eini herdeild úr [[Gallia]] og tók tann týdningarmesta bretska býin, [[Colchester]]. Mangir bretskir valdsharrar góvu seg undir, og rómverjar fingu alt ræðið synnanfyri [[Skotland]]. Fyri at seta rómverskan dám á í Stóra Bretland, eggjaðu teir teimum múgvandi til at byggja býir eftir rómverskum sniði, læra seg latín og at seta rómverska lóg og [[Gjaldoyra|peningaeind]] í gildi. Rómverska hersetingarvaldið legði fyrsta veruliga vegakervið. Mangir rómverskir heryvirmenn og embætismenn settust í búgv í Stóra Bretlandi.
Alfred gjørdist kongur í [[Wessex]] í 871. Í [[9. øld]] var Wessex mætasta kongsríkið í Bretlandi. Fyrstu árini eftir, at hann varð kongur, bardist hann ímóti [[Víkingur|víkingum]] og gjørdi enda á høvuðsheri teirra í bardaganum við [[Ethandune]] í 878. Í 886 hevði hann tikið [[London]] og varð viðurkendur sum kongur yvir øllum Onglandi. Víkingahøvdingurin Guthrum sat við valdinum í norðara parti í Onglandi, Danaløg, men mátti játta, at Alfred var yvirmaður sín. Alfred er einasti kongur í Onglandi, sum hevur havt heiti Mikli. Hann bøtti um lógirnar í Wessex og kveikti áhuga ímillum manna fyri vísindum, bygdi skúlar og setti lærarar í starv. Hann gav teimum boð um at savna tilfar til Angulsaksakrýniku, sum er søgan om enska fólkið.
Fyri at vita, hvussu stórar inntøkur, hann kundi fáa av ríki sínum, gav Vilhjálmur Sigrari í 1085 boð um at gera yvirlit yvir jarðarviðurskiftini í Onglandi undantikin greivadømini norðast í landinum. Skrásetast skuldu allar manntal, ognir, vídd og hvussu góð velta jørðin var, festararættindi og ognarviðurskifti. Landslutirnir vórðu skiftir sundir, og menn settir at halda skil á hvørjum øki. Fólk máttu undir eiði siga frá jarðarviðurskiftum sínum. Úrslitini av hesum uppmátingum, sum vórðu lidnar í 1086, vórðu skrivaðar niður í Domesday Book. Bókin var í tveimum bindum. Annað er um tey ríkastu greivadømini [[Norfolk]], [[Essex]] og [[Suffolk]]. Í hinum stendur um øll onnur jarðarviðurskifti í Onglandi.
[[Mynd:Magna_Carta_(British_Library_Cotton_MS_Augustus_II.106).jpg|thumb|right|250px|[[Magna carta]] (Frælsisbrævið mikla) frá 1215 var sáttmáli ímillum kong og enska aðalin. Har stóð, at kongur skuldi ikki misnýta sítt vald og krevja aðalin eftir skatti.]]
[[Mynd:British_Empire_1921.png|thumb|right|250px|Hjálond Onglands, 1921.]]
Meðan [[Jóhan landleysi|John 1. kongur]] ráddi í Onglandi, brast hart stríð á ímillum kong og lensharrar hansara, barónarnar. Teir vildu hava meiri ávirkan á landsins stýri, men kongur vildi hava alt valdið sjálvur. At tað gekst onglendingum so illa í krígnum við fraklendingar og ósemja kongsins við kirkjuna gjørdu, at vald hansara viknaði, og 15. juni í 1215 løgdu barónarnir [[Magna carta]] fyri hann í Runnymede. Hetta var eitt skjal við krøvum um størri rættindi, sum teir kravdu, at kongur skuldi játtað. Men pávin, Innocens 3., loysti hann frá eiðinum, ið hann hevði svorið, tá ið hann játtaði krøvunum, tí at pávin stóð við, at eingin salvaður kongur kundi verða noyddur at siga rættindi síni frá sær.
Stóra Bretland hevði frílynta stjórn, men hon umboðaði als ikki alt fólkið. Nýggir býir, sum vórðu reistir í ídnaðarkollveltingini, høvdu eingi umboð í Undirhúsinum, og mangir tingmenn keyptu sær atkvøður í fábygdum økjum at fáa sess í tinginum. Bara múgvandi mannfólk høvdu valrætt. Í 1832 læt stjórnin fleiri mannfólk úr miðalstættinum fáa valrætt, tí at hon kvíddi fyri, at lýðveldishugsjónirnar úr [[Franska Kollveltingin|fronsku kollveltingini]] kundu fáa fastatøkur á fólkinum í Stóra Bretlandi. Í [[1867]] legði Benjamin Disraeli, sum seinni gjørdist forsætisráðharri, fram uppskot um nýggja stjórnarlóg. Í lógini varð mæt til, at umskipa sessirnar í Undirhúsinum og ein millión mannfólk afturat fekk valrætt. Men enn sluppu konufólk ikki at velja.
Síðan í [[1890-árini|1890-árunum]] høvdu Stóra Bretland og [[Frakland]] ligið í stríði um landøki í [[Kyrrahavið|Kyrrahavi]] og [[Afrika]], fiskiveiðirættindi við [[Nýfundland og Labrador|Nýfundland]] og búskaparlig áhugamál í [[Egyptaland]]i og [[Marokko]]. Í 1904 var bretski kongurin Edvard 1. á væleydnaðari uttanlandsferð í Fraklandi, og stjórnirnar í báðum londunum gjørdu eina vinasamgongu, Entente Cordiale. Við hesum góvust Stóra Bretland og Frakland við stríðnum um hjálondini og samdust um ikki at leggja upp í [[Hjáland|hjálandapolitikkin]] hvørt hjá øðrum.
Stóra Bretland er í [[Søga|søguligum]] høpi eitt av heimsins størstu og mætastu londum. Bretska kongaríkið fevndi eitt skiftið um meira enn ein fjórðapart av heiminum, og seinast í [[19. øld]] hevði ríkið lagt seg á odda á fleiri økjum, til dømis innan ídnað, sjóvegis flutning og altjóða handil. Í seinastu øld førdi afturgongd á ídnaðarøkinum til, at kappingarførið innan bretsku handilsvinnuna versnaði, samstundis sum sosialir trupulleikar fóru at gera vart við seg. Seinastu árini hevur aftur gingið framá. Við aldarmótið er Stóra Bretland í ferð við at staðfesta seg sum ein av týdningarmiklastu tjóðunum í [[Evropa]] við stórari ávirkan á politiska, handilsliga, [[Búskapur|búskaparliga]] og mentanarliga økinum, og [[London]] er ein av týdningarmestu miðdeplum í heiminum.
[[Írland|Írar]] vildu ikki vita av enska yvirvaldinum, og í [[1922]] vóru teir komnir so langt í frælsisstríði sinum, at stórar partur av [[Írland]]i fekk sjálvstýri í Bretska Heimsveldinum. Í [[1949]] gjørdist [[Írland]] óheft lýðveldi.
== Fólkið ==
{| class="wikitable" table style="border:1px #000000;" cellspacing="0" align="right" style="margin-left: 1em"
! style="background:#FF9999;" colspan="2"| Fólkið í Bretland<br/>(2012 <ref>http://www.bbc.co.uk/news/uk-20687168</ref>)
|-
| Hvít || 86,0 %
|-
| Ásiatar || 7,5 %
|-
| Svørt || 3,3 %
|-
| Onnur || 3,2 %
|-
|}
</div>
Síðan [[1950-árini]] er Bretland vorðið alt meiri fjølmentað samfelag. Mong fólk úr gomlu bretsku [[Hjáland|hjálondunum]] í [[Karibia]], [[Afrika]] og [[India]] hava búsett seg í Bretlandi og ríkað bretskt andslív við fremmandu mentanum sínum.
Mangir bretar búgva í býarforstøðum, tí har er reinari og rúmligari og góðir samferðslumøguleikar inn í miðbýirnar, har nógv fólk starva. Bretar eru heimkært fólk, og teir flestu seta sær fyri at eiga egin hús. Bretum dámar betur at búgva í vanligum sethúsum og raðhúsum enn í stórum íbúðarhúsum, og í frítíðini dámar teimum væl at røkja urtagarðin og væla um uttandura og innandura. 89 % búgva í býum og 11 % búgva á bygd.
Bretar eru [[Ítróttur|ítróttahugað]] fólk. Um veturin spæla teir [[Fótbóltur|fótbólt]] og [[rugby]], og [[krikket]] og [[golf]] um summarið. Bæði [[rugby]], [[krikket]] og [[golf]] - [[Ítróttur|ítróttargreinir]], sum nú verða spældar um allan heimin - tóku seg upp í Bretlandi, og [[Fótbóltur|fótbóltsspælið]] spratt úr spølum, spæld vórðu á enskum dreingjaskúlum.
== Politikkur ==
[[Mynd:P.3._Swansea_City_Centre_2012.jpg|thumb|right|250px|Swansea í [[Wales]] er ein av teimum stóru havnabýunum í Bretlandi.]]
Bretska stjórnin situr í [[London]] í [[Ongland]]i; men tað eru sterkar frælsisrørslur bæði í [[Skotland]]i, [[Wales]] og [[Norðurírland]]i. [[Norðurírland|Norðurírar]] hava sítt egna ting, og tað fáa [[Skotland|skotar]] og [[Wales|valisar]] um stutta tíð. Tjóðskapareyðkennini í hesum londum verða goymd í sermerktum handverki og siðum. Til dømis eru enn mangir [[Skotland|skotar]], sum serligar hátíðardagar lata seg í puntuta skjúrt sítt.
=== Uttanríkispolitikkur ===
[[Mynd:Uk-map.svg|thumb|right|250px|Kort av Stóra Bretlandi.]]
Trý viðurskifti eyðkenna serliga bretskan uttanríkispolitikk. Tey eru tætta sambandið við [[USA]], tilknýtið til tey mongu londini, sum eru við í [[The Commonwealth|Bretska Samveldinum]] (''The Commonwealth'') og sambandið við [[Evropa]], serliga við [[ES|Evropeiska Samveldið]]. Eftir valið í [[2001]] fór [[Robin Cook]] frá sum uttanríkisráðharri, og [[Jack Straw]], sum tók við starvinum, gjørdi beinanvegin vart við, at góða sambandið við bæði [[USA]] og [[ES]] skuldi varðveitast. Bretsku myndugleikarnir eru greiðir yvir, at globaliseringin og teir ágóðar og vansar, hon hevur við sær, á mangan hátt ikki akta vanlig landamørk. Tá ið tað ræður um umhvørvisspurningar, narkotikatrupulleikar og størri samskipaðan kriminalitet, er fragasta loysnin ofta at loysa trupulleikarnar í ymiskum altjóða felagsskapum. [[Yvirgangsálopið 9/11|Yvirgangsatsóknirnar]] [[11. september]] [[2001]] hava tó havt við sær, at meginparturin av bretska uttanríkispolitikkinum seinastu tvey árini hevur staðið í skugganum av hesari hending og bardaganum ímoti altjóða yvirgangi, har Bretland hevur verið hollasti stuðulin hjá [[USA]].
==== Føroyar og Stóra Bretland ====
[[Føroyar]] og Stóra Bretland eru grannatjóðir og hava í mong ár samstarvað væl. Í [[Søga|søguligum]] høpi hevur leingi verið samstarvað landanna millum á fiskivinnuøkinum, men seinastu tíðina er samstarv eisini fingið í lag til dømis í [[Olja|oljuvinnu]], útbúgving, ferðing og mentan. Seinastu árini, hava ávísar broytingar eisini havt við sær, at møguleikarnir fyri meira samstarvi eru mentir. Í Stóra Bretlandi er ein av stóru broytingunum til frama fyri meira politiskum samstarvi helst, at [[Skotland|skotska]] heimastýrið varð stovnsett; men eisini [[Olja|oljuleitingarvirksemið]] á [[Føroyar|føroyskum]] [[hav]]leiðum, øktir útbúgvingarmøguleikar og betri ferðasamband til grannan fyri sunnan munnu vera atvoldin til, at [[Føroyar|føroyska]]-bretska samstarvið er ment.
=== Samkynd ===
[[Samkynd]] í Stóra Bretlandi kunnu [[Skrásett parlag|skráseta]] seg í parlagi, men tey verða ikki viðurkend sum hjún; í 2005 varð lógarbroytingin um skrásett parlag samtykt í Bretlandi. Í 1988 setti konservativa stjórnin við [[Margaret Thatcher|Thatcher]] á odda í verk Section 28. Section 28 var ein reglugerð, sum bannaði lokalum myndugleikum at kunna um samkyndleika, eins og sýna viðurkenning mótvegis samkyndleika <ref>http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/9/contents</ref>. Í 2003 varð Section 28 reglugerðin strikað sambært kongaligari staðfesting. Fram til 2001 hevði Stóra Bretland eisini ein høgan kynsligan lógaldur fyri samkynd. Hann var 21 ár fram til 1994, meðan hann var 16 fyri hinar íbúgvarnar. Í 1994 varð kynsligi lógaldurin fyri samkyndar menn settur niður, men var millum 1994-2001 tvey ár hægri enn fyri helmingin av bretsku íbúgvunum. Í 2005 kundu samkyndir bretar frøðast um, at teir kundu ganga saman í skrásett parlag, og 17. juli í 2013 varð eitt lógaruppskot samtykt, sum loyvir samkyndum bretum og [[Wales|walisarum]] at giftast tann frá 29. mars 2014. Talan er tó bert um borgarligar vígslur.
== Landafrøði ==
[[Mynd:Uk_topo_en.jpg|thumb|right|230px|Oyggjalandið Bretland er í útnyrðingshorninum í Evropa. Eystanfyri er [[Norðsjógvurin]], og [[Atlantshavið|Atlantshav]] er norðan og vestan fyri.]]
[[Mynd:Tower_Bridge_from_Shad_Thames.jpg|thumb|right|230px|Tower Bridge um Thems-ánna í [[London]].]]
Leys av meginlandinum, í útnyrðingspartinum í [[Evropa]], eru Stóra Bretland. Í Sameinda Kongsríkinum eru [[Skotland]], [[Ongland]], [[Wales]], [[Norðurírland]] umframt oyggjar og oyggjalond fyri sunnan, vestan og norðan.
Landslagið í Bretsku Oyggjunum og Írlandi er ógvuliga fjølbroytt, og stórur munur er á høgu, grýtutu fjøllunum í Norðuronglandi, Skotlandi og Wales og flata mýrlendinum, nevnt "the fens", í til dømis East Anglia og fruktagóða slættlendinum í Suðuronglandi. Tríggir fjórðingar av lendinum eru dyrkaðir; ógvuliga ymiskt er, hvat velt verður, tað veldst alt um veðurlag, og hvussu jørðin er.
== Búskapur ==
Í Bretlandi tóku fyrst landbúnaðarkollveltingin og síðan ídnaðarkollveltingin seg upp í [[18. øld]] og breiddi seg so um allan heimin. Nú á døgum er tungídnaðurin, sum áður var álitið, ikki so týdningarmikil longur. Tænastuvinnan er tann vinnugreinin, ið mennist mest, til dømis banka- og tryggingarvirksemi. Bretland er sjálvbjargið við [[Olja|olju]] og gassi, tí landið eigur stórar oljukeldur í [[Norðsjógvurin|Norðsjónum]] og á markinum ímillum [[Hetland]]s og [[Føroyar|Føroya]].
Tungídnaðurin var einaferð stór og týdningarmikil vinna í Bretlandi, men soleiðis er ikki longur. Nú er løtt maskintøknilig vøra, sum maskinur, amboð, bilar og vápn, týdningarmesta útflutningsvøran, og ógvuliga mong fólk starvast í fíggjar- og tænastuvinnuni. Hesar vinnur hava bøtt um bretska [[Búskapur|búskapin]], ið ikki hevur verið væl fyri, mest tí at Bretland má flyta inn nógvar [[Matur|matvørur]] og rávørur.
Mest eru tað banka- og fíggjarvirksemi, sum hava fingið ferð á aftur bretska [[Búskapur|búskapin]]. Prísstøðið í Stórabretlandi er væl lægri enn í Føroyum.
== Hygg eisini at ==
* [[London|Høvuðsstaður Bretlands]]
== Ávisingar úteftir ==
* [http://www.visitbritain.com VisitBritain.com]
* [http://www.faroeislands.org.uk FaroeIslands.org.uk Føroyska sendistovan í London]
* [http://www.ask.fo/lond/vis/?landID=3 ASK.fo - Stóra Bretland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929055953/http://www.ask.fo/lond/vis/?landID=3 |date=2007-09-29 }}
== Keldur ==
<references/>
{{Evropa}}
{{ES_lond}}
{{NATO}}
{{Commonscat|United Kingdom}}
[[Bólkur:Evropa]]
[[Bólkur:ES]]
[[Bólkur:Bretland]]
egf5b04qd1wig6y1130p4uiqpyuqwyh
Albania
0
3573
388207
360380
2026-05-23T19:37:12Z
Antimuonium
19392
Tag correction
388207
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Land|
uppruna_navn=Republika e Shqipërisë<br />Lýðveldið Albaniu|
mynd_flagg=Flag of Albania.svg|
mynd_skjald=Coat of arms of Albania.svg|
navn=Albania|
motto=E mos shikoni kisha e xhamia:/ feja e shqyptarit asht shqyptaria!|
tjóðsangur=Rreth flamurit të përbashkuar|
mynd_positión=LocationAlbania.png|
alment_mál=[[Albanskt mál|Albanskt]]|
høvuðsstaður=[[Tirana]]|
forseti_heitið=Forseti|
forseti=[[Ilir Meta]]|
løgmaður_heitið=Løgmaður|
løgmaður=[[Edi Rama]]|
fullveldi=[[1912]]|
vídd=28 748|
vatn=4,7%|
íbúgvar= 2 821 977|
íbúgvar_ár=2011|
íbúgvar_km2=98,5|
gjaldoyra=[[Lek]] (ALL)|
tíðarzona=[[UTC]] +2|
alnet_økisnavn=[[.al]]|
telefon_landakota=355|
spenningur=|
viðmerkingar=
}}
'''Albania''' ([[Albanskt mál|albanskt]]: ''Republika e Shqipërisë'') ella '''Lýðveldið Albania''' er eitt lýðveldi í [[Evropa|Suðurevropa]]. Høvuðsstaður er [[Tirana]], og londinum hevur umleið 2,8 millionar íbúgvar. Albania hevur mark við 4 lond: Í norðri hevur Albania mark við [[Montenegro]], í eystri við [[Kosovo]] og [[Lýðveldið Makedónia|Makedónia]], og í suðri við [[Grikkaland]]. Høvuðsmálið er [[Albanskt mál|albanskt]]. Stórur partur av Albania er fjallalendi.
== Søga ==
Í øldir stóð landið undir [[Osmanska ríkið|Osmannaríkinum]], og tá ið [[Turkaland|turkar]] fóru haðan í [[1913]], var Albania illa fyri á øllum økjum; har vóru hvørki vegir ella jarnbreytir, og ídnaður var eingin. Næstan alla [[20. øld]] hevur Albania verið [[Fasisma|fasistisk]] kongsveldi og [[Kommunisma|kommunistisk]] einaræðisland. Í [[1991]] vóru fræls val. Albanar stríðast nú við at umskipa búskapin og menna landið.
Frá [[1944]] til [[1985]] stýrdi [[Kommunisma|kommunistiski]] einaræðisharrin, [[Enver Hoxha]] ([[16. oktober]] [[1908]] – [[11. apríl]] [[1985]]), Albania. Meðan hann stýrdi, varð landið fullkomiliga avbyrgt frá hinum londunum í [[Evropa]]. Markið til gamla [[Jugoslavia]] og [[Grikkaland]]s varð stongt, og eisini varð alt samband við [[Italia]] bannað. Eftir [[1960]] hevði Albania bara handilssamband við [[Kina]], og allur flutningur skuldi bara fara um teir báðar havnabýirnar [[Durres]] og [[Vlore]]. [[Kommunisma|Kommunistarnir]] mentu stálídnaðin, men lótu landbúnaðin liggja á láni og gjørdu annars einki at menna landið.
== Fólkið ==
Ættin ella húskið hava nógv at týða í Albania, og bara fá ár eru síðan, at myndugleikarnir eggjaðu hjúnum at eiga mong børn. Frá barnsbeini verða albanar lærdir at verða orðhaldnir, á [[Albanskt mál|albanskum]] "besa". Stendur maður ikki við sítt [[orð]], til dømis í einari handilsavtalu, er tað stór skomm.
== Búskapur ==
Albania er ímillum allar fátækastu lond í [[Evropa]]. Lítið arbeiði er í Albania, og lønin er lág. Um triðingurin av fólkinum arbeiðir í landbúnaðinum, hin triðingurin arbeiðir í ídnaðinum og tænastuvinnuni. Seinastu árini eru mangir albanar farnir til [[Grikkaland]]s og [[Italia]] at arbeiða.
== Landafrøði ==
Meginparturin av landinum er fjallalandi og einans nýtiligt sum [[Geitur|geitar]]- ella [[Seyður|seyðabeiti]].
=== Landslutir ===
[[Mynd:AlbaniaNumberedPrefectures.png|thumb|right|200px|Landslutur í Albania]]
{| class="wikitable"
! !! Landslutur
! Øki
! Høvuðsstaður
|-
| 1 || [[Berat]]
| [[Berat]], [[Kuçovë]], [[Skrapar]]
| [[Berat]]
|-
| 2 || [[Dibër]]
| [[Bulqizë]], [[Dibër]], [[Mat]]
| [[Peshkopi]]
|-
| 3 || [[Durrës]]
| [[Durrës]], [[Krujë]]
| [[Durrës]]
|-
| 4 || [[Elbasan]]
| [[Elbasan]], [[Gramsh]], [[Librazhd]], [[Peqin]]
| [[Elbasan]]
|-
| 5 || [[Fier]]
| [[Fier]], [[Lushnjë]], [[Mallakastër]]
| [[Fier]]
|-
| 6 || [[Gjirokastër]]
| [[Gjirokastër]], [[Përmet]], [[Tepelenë]]
| [[Gjirokastër]]
|-
| 7 || [[Korçë]]
| [[Devoll]], [[Kolonjë]], [[Korçë]], [[Pogradec]]
| [[Korçë]]
|-
| 8 || [[Kukës]]
| [[Has]], [[Kukës]], [[Tropojë]]
| [[Kukës]]
|-
| 9 || [[Lezhë]]
| [[Kurbin]], [[Lezhë]], [[Mirditë]]
| [[Lezhë]]
|-
| 10 || [[Shkodër]]
| [[Malësi e Madhe]], [[Pukë]], [[Shkodër]]
| [[Shkodër]]
|-
| 11 || [[Tirana]]
| [[Kavajë]], [[Tirana]]
| [[Tirana]]
|-
| 12 || [[Vlorë]]
| [[Delvinë]], [[Sarandë]], [[Vlorë]]
| [[Vlorë]]
|}
== Sí eisini ==
* [[Tirana]]
* [[Evropa]]
* [http://www.albaniantourism.com/ National Tourism Organization] Albania's official website for travel & tourism information.
{{Evropa}}
{{Commonscat}}
[[Bólkur:Albania|*]]
dg1xcqbjel7m0u240szzlvjz9ojm1i4
Spania
0
5657
388206
384932
2026-05-23T19:36:59Z
Antimuonium
19392
Tag correction
388206
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Land|
uppruna_navn= Kongsríki Spania<br />Reino de España|
mynd_flagg=Flag of Spain.svg|
mynd_skjald=Escudo de España.svg|
navn=Spaniu|
motto=''Plus Ultra''|
tjóðsangur=[[Marcha Real]]|
mynd_positión=EU_location_ESP.png|
alment_mál=[[Spanskt mál|Spanskt]]|
høvuðsstaður=[[Madrid]]|
forseti_heitið=Kongur|
forseti=[[Filip VI]]|
løgmaður_heitið=Forsætisráðharri|
løgmaður=[[Pedro Sánchez]]|
fullveldi=1516|
vídd=505.811|
vatn=1,04|
íbúgvar=46,704,314|
íbúgvar_ár=2014|
íbúgvar_km2=87,2|
gjaldoyra=[[Evro]] (EUR)|
tíðarzona=[[UTC]] +1, [[UTC]] +2|
alnet_økisnavn=[[.es]]|
telefon_landakota=34|
spenningur=|
viðmerkingar=
}}
'''Spania''' ([[Spanskt mál|spanskt]]; ''España'') er eitt land í [[Suðurevropa]]. Høvuðsstaður er [[Madrid]], og londinum hevur umleið 45 millionar íbúgvar. Spania hevur mark við [[Andorra]], [[Frakland]], [[Gibraltar]], [[Portugal]] og [[Marokko]] (frá [[Ceuta]] og [[Melilla]]). Høvuðsmálið er [[Spanskt mál|spanskt]].
== Søga ==
Fyrst í [[11. øld]] var Spanianes lutað sundur ímillum [[Islam|muslimsk]] ríki sunnan fyri og í miðjuni og mong [[Kristindómur|kristin]] kongsríki norðanfyri. Í 1037 eydnaðist [[Fernando av Kastilia]] at fullfíggjað ta mál, pápi hansara hevði sett sær; at taka grannaríkið [[Léon]]. Men ikki fyrr enn í 1072 kendi sonur [[Fernandos Alfonso 6.]] seg so tryggan í sæti, at hann tordi at leggja á muslimsku ríkini fyri sunnan. Stríðið vardi í 400 ár, til síðsta muslimska kongsríkið, [[Granada]], mátti lúta í 1492.
Trý skip úr spanska rannsóknarflotanum, sum skuldu sigla kring [[jørðin]]a við [[Portugal|portugisiska]] sjófaranum [[Ferdinandi Magellan]] (1480-1521) sum høvuðsmanni, sigldu um tað ovurstóra [[Kyrrahav]]. Tey komu fram á tvær smáar polynesiskar oyggjar á vegnum. Onnur var [[Pukapuka]]. At enda kom Magellan til [[Guam]], størstu oynna á [[Marianoyggjar|Marianoyggjum]], tá var manningin illa fyri, og nógvir vóru deyðir. 16. mars 1521 steig Magellan fótin á land á [[Filipsoyggjar|filipinsku]] oynni [[Samar, Filipsoyggjar|Samar]], og nakrar vikur seinni drupu uppøst fólk á oynni hann. Bara eitt skip við næsta sjóloytnanti Magellans, [[Sebastian del Cano]] (1486/1487-1526) sum skipara, kom heim aftur til Spania í [[september]] 1522, tá hevði tað fullført fyrstu siglingarferðina um knøttin. Og umsíðir var prógvað, at jørðin var rund.
Í 1931 noyddu spanskir lýðveldismenn [[Alfonso 13. kong]] í útlegd. Nýggja lýðveldisstjórnin førdi [[Sosialisma|sosialistiskan]] politikk og legði hald á góðseigarajørð og býtti út til bøndur og avmarkaði valdið hjá [[Kirkja|kirkjuni]] og herinum. Á valinum í 1936 fekk [[Sosialistiska Fólkafylkingin]] meiriluta. Tá gjørdu yvirmenn í spanska herinum, sum stuðlaðu fasistunum, uppreistur. Herovastin [[Francisco Franco]] gjørdist oddamaður teirra. Ræðuligt [[borgarakríggj]] brast á í landinum. [[Italia]] sendi herlið at hjálpa [[Francisco Franco|Franco]], og [[Týskland]] sendi honum hernaðarflogfør. [[Sovjetsamveldið]] sendi stjórnini pening og vápn, men í [[mars]] 1939 hevði [[Francisco Franco|Franco]] tikið meginpartin av Spania. Hann gjørdist einaræðisharri, og bara ein flokkur, [[Falengeflokkurin]], slapp at vera.
Eftir blóðugt [[borgarakríggj]] frá 1932-1939 tók einaræðisharrin [[Francisco Franco]] við og stýrdi øll árini til 1975. Eftirmaður hansara, [[Juan Carlos kongur 1.]], setti fólkaræði aftur í gildi. Nú á døgum er Spania sterkt ídnaðarland; mong fólk arbeiða eisini í landbúnaðinum, og ferðavinnan er í støðunum vøkstri. Størsta menningin og mesta virksemið er fram við strendurnar.
== Mentan ==
==== Matur ====
[[Føroyar]] útfluttu í nógv ár [[Klippfiskur (matur)|klippfisk]] til Spania, har [[fiskur]]in varð nevndur ''bacalao''. [[Spanskt mál|Spanska]] heitið gav eisini navn til flakavirkið í [[Tórshavn|Havn]] við sama navni. Spaniar eta framvegis nógvan bacalao, men innflyta hann nú úr øðrum londum enn [[Føroyar]].
==== Ítróttur ====
[[File:Barcelona-1992-rr-800.jpg|thumb|upright|[[Summar-OL 1992]] í [[Barcelona]]]]
Í Spania hava fólk spælt ymisk sløg av fótbólti heilt aftur til rómverjatíðina. Síðan tíðliga í 20. øld hevur enska slagi av fótbólti, ið er tað slagi, ið føroyingar eisini best kenna, verið vælumtókt í Spania. [[Real Madrid C.F.]] og [[FC Barcelona]] eru millum heimsins kendastu og mest vinnandi feløg í heiminum. [[Spanska fótbóltslandsliðið]] vann [[EM í fótbólti]] í 1964, 2008 og 2012 og [[HM í fótbólti]] í [[HM í fótbólti 2010|2010]].
Aðrar ítóttagreinar ið eru væl umtóktar í Spania eru [[kurvabóltur]], [[tennis]], [[súkkling]], [[hondbóltur]], [[futsal]], motorsúkklukappkoyring og, seinastu árini eisini Formula Eitt.
== Politikkur ==
Spania gjørdi saman við sameindum londum innrás í [[Afghanistan]] í 2002. Síðan eru 22 spanskir hermenn deyðir í krígsherjaða landinum. Í løtuni ([[oktober]] 2009) eru 1.200 spanskir hermenn í Afghanistan.
==Landafrøði==
[[Mynd:Abandoibarra3.jpg|thumb|right|250px|Bilbao er tann størsti býurin í [[Baskaraland]]i. Har búgva umleið 350.000 fólk.]]
[[Mynd:Panoramic_view_over_Las_Palmas_(port).jpg|thumb|right|250px|Havnin í [[Gran Canaria]] á [[Kanarisku oyggjarnar|Kanarunum]].]]
Tað mesta av Spania er ein turrur háslætti, men so eru kortini stórar og veldyrkaðar fløtur uppímillum. Sunnan fyri [[Pyreneurnar]] er Ebrofløtan. Har er turt veðurlag, men ógvuliga heitt um summarið; um veturin kann kortini vera kavi. Har, sum tað ber til at veita vatn oman úr fjøllunum, er fløtan væl dyrkað. Vestan fyri fløtuna fram við [[Biscayavíkini]] eru tey Kantabrisku fjøllini. Har á norðursíðuni fellur ógvuliga nógv regn niður, og har vaksa skógir av tundureik. Mitt í Spania er háslættin [[Castilia]]. Har er so turt og steikjandi heitt um summarið, at gróðurin svidnar av. Um veturin kann tað vera kalt, og ikki so sjáldan kavar hann. Í útnyrðingshorninum av háslættanum regnar kortini nakað, og har velta teir hópin av hveiti og rugi. Størstu áirnar í Castilia eru [[Tajo]] og [[Duero]], men tað er við teimum, sum við hinum sponsku áunum, um veturin standa tær á tremur, og um summarið kunna tær brúkast sum vegir.
Sunnan fyri Castilia í útsynningshorninum av Spania er vítt slættlendi, sum eitur [[Andalusia]]. Har er heitasta plássið í Spania. Nógvastaðni á fløtuni hava teir veitt vatn frá [[Guadalquivir]] og øðrum áum út yvir bøin, og bøndurnir dyrka nógvar [[plantur]], sum bert trívast í nógvum varma. Har vaksa m.a. [[mais]], [[hveiti]], [[vín]] og suðurfruktir. Eystan fyri Andalusia er fjallalendið [[Granada]]; har síggjast nógvir vakrir bygningar frá teirri tíðini, tá ið maurarnir ráddu yvir Suðurspania. Fram við Miðjarðarhavsstrondini eru nógvar smáar fløtur. Hesar fløtur, sum á sponskum kallast ''huertas'', urtagarðarnir, eru besta jørðin í Spania. Heitt er bæði vetur og summar, og úr fjøllunum koma nógvar áir, sum teir frá fornari tíð hava veitt oman yvir bøin við teimum mongu frukttrøunum. Har vaksa bæði mandlur, sitrónir, víndrúir, olivur, [[appilsin]]ir, fikur, abrikosur og dadlur, og teir heysta fleiri ferðir um árið.
Allar sunnast í Spania eigur [[Stórabretland]] ein lítlan bý, [[Gibraltar]]. Í Atlantshavinum eigur Spania [[Kanarisku oyggjarnar]].
===Landslutir===
[[Mynd:Autonomous-communities-of-spain-interlang (transparent).png|450px|thumb|Landspartur í Spania.]]
# [[Galicia]]
# [[Asturias]]
# [[Kantabria]]
# [[Baskaland]]
# [[Navarre]]
# [[Aragón]]
# [[Katalónia]]
# [[Kastile og Leon]]
# [[La Rioja]]
# [[Madrid]]
# [[Ekstremadura]]
# [[Kastilla la Mancha]]
# [[Valencia]]
# [[Balearoyggjar]]
# [[Andalusia]]
# [[Murcia]]
# [[Kanarisku oyggjarnar]]
# ([[Ceuta]])
# ([[Melilla]])
== Fólkið ==
Spania verður ofta sett í samband við fiesta og flamenko. Flestu fólk eru [[katolikkar]], og tá ið teir halda fiesta, er tað tíðum at minnast ymisk halgimenni; tá ganga teir skrúðgongu, spæla [[Tónleikur|tónleik]] og dansa.
Fleiri fólkasløg við egnum [[mál]]i og serstakari mentan eru í Spania. [[Mál]]ini eru fleiri, til dømis [[Katalanskt mál|katalónskt]], [[Gæliskt mál|gæliskt]] og [[Euskera mál|euskera]]. [[Baskar]], ið búgva í Norðurspania og nakað inn í [[Frakland]], tala euskera, sum als ikki er skilt við [[Spanskt mál|spanskt]] eins og hini bæði málini eru. Almenna málið í Spania er [[Kastilianskt mál|kastilianskt]], og allir skúlanæmingar læra tað, umframt [[Enskt mál|enskt]] ella [[Franskt mál|franskt]].
Sponsk børn bera [[orð]] fyri at leggjast seint: tey eta lítla máltíð, tá ið tey koma úr skúla, so spæla tey uttandura, til alt húskið fær sær nátturða um níggjutíðina.
== Búskapur ==
[[Mynd:Aerial view of Barcelona, Spain (51227309370) edited.jpg|thumb|right|250px|[[Barcelona]] er høvuðsbýurin í økinum Katalónia, sum liggur í landsynningspartinum av Spania út móti [[Miðjarðarhavið|Miðalhavinum]].]]
[[Landbúnaður]] og [[fiskivinna]] vóru grundarlagið undir spanska [[Búskapur|búskapinum]]. Nú á døgum er stórur [[stálídnaður]] í landinum, meginparturin er miðsavnaður uttan um [[Barcelona]]. Har eru eisini nógvar bilverksmiðjur. Í [[1980-árini|1980-árunum]] komu nógvar elektróniskar og hátøkniligar verksmiðjur; nógv av tí fíggjaðu útlendskar fyritøkur. Týdningarmestu landbúnaðarvørurnar eru korn, oljuber, vínber og aldinfruktir, helst appilsinir úr fruktagóða lendinum við [[Sevilla]].
=== Almenn skuld ===
[[Fíggjarkreppan 2007-2009|Búskaparkreppan]] er farin illa við Spania seinastu árini, og neyðugt hevur verið at siga nógvum fólkum úr starvi, fyri at spara, samstundis sum neyðugt hevur verið at lænt stórar peningaupphæddir, fyri at landið kann hóra undan; spanski landskassin skyldar meir í 2014, sjálvt um stjórnin hevur gjøgnumført krevjandi sparingar á fíggjarlógini <ref>{{Cite web |url=http://www.dn.no/forsiden/borsMarked/article2781993.ece |title=Archive copy |accessdate=2014-03-17 |archive-date=2014-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316223848/http://www.dn.no/forsiden/borsMarked/article2781993.ece |dead-url=yes }}</ref>. Skuldin var í 2013 komin uppá 960 milliardir evrur, ella umleið 8000 milliardir krónur. Hetta svarar til heili 94 prosent av [[Bruttotjóðarúrtøka|bruttotjóðarúrtøkuni]], tað vil siga tað samlaða virði av tí sum landið framleiðir av vørum og tænastum. Í 2012 var skuldi 86 prosent av BTÚ. Hetta sæst í tølum sum spanski miðbankin legði fram í mars 2014. Og framskrivingarnar hjá bankanum eru onki bjartar, tí tey rokna við at skuldin í 2014 kemur at vera 99 prosent av BTÚ. Í 2007 var skuldin 36,3 prosent av BTÚ. Men síðani kreppan rakti er skuldin vaksin javnt.
=== Arbeiðsloysi ===
Talið av arbeiðsleysum veksur í Spania. 4,6 milliónir spaniólar standa uttan arbeiði, har av 2 milliónir eru kvinnur. Serliga tey ungu eru hart rakt. Við uml. 20 % arbeiðsloysi, er Spania landið við næsthægsta arbeiðsloysi í [[ES]]. Tað vísa tøl frá sentralu hagtølunum hjá [[ES]], ''Eurostate''. Uppá bert eitt ár er talið av arbeiðsleysum tvífaldað í Spania, og síðani [[1. januar]] í 2010 er talið voksið við 300.000.
Arbeiðsloysi hevur ikki sæð svartari út síðani 1997, skriva fleiri spanskir miðlar. Hóast hetta er forsætisráðharrin [[José Luis Rodríguez Zapatero]] optimistiskur. [[José Luis Rodríguez Zapatero|Zapatero]] roknar við, at talið av arbeiðsleysum hevur nátt toppin, og at menningin frá nú av gongur rætta vegin. Hann peikar á, at spanska búskapurin vanliga gongur illa teir fyrstu mánaðirnar av árinum, tí byggjuvinnan, landbrúkið og ferðavinnan eru minni virkin hesa tíðina av árinum, men búskaparserfrøðingar eru ikki samdir við honum í hesum.
40,8 % av spanska ungdóminum millum 15 og 30 ár, hevur einki arbeiði. Tilflytarar í landinum eru eisni hart raktir av [[Fíggjarkreppan 2007-2009|kreppuni]], sum rakti landið hart fyri tveimum árum síðani. Av teimum eru uml. 30 % arbeiðsleysir.
=== Ferðavinna ===
Um 59 milliónir ferðafólk koma til Spania á hvørjum ári at njóta lívið á vøkru, sólljósu baðistrondunum og at síggja føgru, sjáldsomu byggifrøðilistina í býum sum [[Barcelona]] og [[Sevilla]]. [[Evropa|Norðurevropeiskum]] ferðafólki dámar best at fara til strendurnar við [[Costa del Sol]], [[Costa Blanca]] (til dømis [[Torrevieja]]) og [[Mallorka]]. Tarvafikting er vanligt undirhald í øllum stórum býum.
==== Útlendsk ferðafólk í 2006 ====
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="left" width="300"
|-----
| '''Úr [[Stóra Bretland|Bretlandi]]''' || '''Úr [[Týskland]]i''' || '''Úr [[Frakland]]i''' || '''Úr'''<br />'''[[Italia]]''' || '''Úr [[Niðurlond]]''' || '''Úr [[Portugal]]''' || '''Úr [[Belgia]]''' || '''Úr [[Írland]]i''' || '''Úr'''<br />'''[[Sveis]]''' || '''Úr [[Svøríki]]''' || '''Úr'''<br />'''[[USA]]''' || '''Úr [[Noreg]]i'''
|-----
| 16.178.653 || 10.146.354 || 9.152.087 || 3.358.735 || 2.528.244 || 2.199.680 || 1.902.812 || 1.510.317 || 1.390.061 || 996.470 || 930.491 || 822.115
|-----
|}
== Myndir ==
<gallery>
Mynd:Alhambradesdegeneralife.jpg
Mynd:Central_pyrenees.jpg|Markið millum Spania og [[Frakland]] gongur eftir einari [[Pyreneurnar|fjallarøð]].
Mynd:Burgos_Cathedral.jpg| Dómkirkjan í Burgos.
Mynd:PlazaCastillaMadrid.JPG|[[Madrid]].
Mynd:Las_Teresitas2a.jpg|Baðistrond við San Andres.
Mynd:Autonomous_communities_of_Spain_no_names.svg|Landslutir í Spania.
Mynd:Spain languages.svg
</gallery>
== Keldur ==
<references/>
== Sí eisini ==
* [[Madrid]]
* [[Spanskt (mál)|Spanskt]]
* [[Andalusia]]
{{Commonscat|Spain}}
{{Evropa}}
{{ES_lond}}
{{NATO}}
[[Bólkur:Evropa]]
[[Bólkur:ES]]
[[Bólkur:Spania]]
t29qht7ag4tgw3kz8qldm4bo8qiajlc
Andorra
0
7042
388204
375196
2026-05-23T19:36:36Z
Antimuonium
19392
Tag correction
388204
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Land
| uppruna_navn = Principat d'Andorra<br />Prinsadømið Andorra
| navn = Andorra
| mynd_flagg = Flag of Andorra.svg
| mynd_skjald =Coat_of_arms_of_Andorra.svg
| motto = <br />''[[Virtus Unita Fortior]]''
| mynd_positión = Europe_location_ANR.png
| alment_mál = [[Katalanskt (mál)|Katanlanskt]]
| høvuðsstaður = [[Andorra la Vella]]
| fullveldi = [[Paréage]] [[1278]]
| løgmaður_heitið = StjórnarleiðArif
| løgmaður = [[Xavier Espot Zamora]]
| forseti_heitið = Spania hjáprinsur<br />Franskur hjáprinsur
| forseti = [[Joan Enric Vives i Sicília]]<br />[[Emmanuel Macron]]
| vídd = 468
| vatn = 0
| íbúgvar = 76 098
| íbúgvar_ár = 2013
| íbúgvar_km2 = 162
| gjaldoyra = [[Evro]]
| tíðarzona = [[GMT]] +1
| tjóðsangur = [[El Gran Carlemany, Mon Pare]]<br />
Hin stóri [[Karlamagnus]], faðir mín
| alnet_økisnavn = [[.ad]]
| telefon_landakota = 376
| spenningur = 230 V, 50 Hz
| viðmerkingar =
}}
'''Andorra''' ([[Katalanskt (mál)|katalanskt]]: ''Andorra''), alment: '''Prinsadømið Andorra''' (katalanskt: ''Principat d'Andorra'') er eitt lítið [[landfast land]] í [[Evropa|Útsynningsevropa]] í eystaru [[Pyreneurnar|Pyreneunum]] og hevur mark við [[Spania|Spaniu]] og [[Frakland]].
Høgt uppi í [[Pyreneurnar|Pyrineafjøllum]], á markinum ímillum [[Frakland]]s og [[Spania]], er lítla landið Andorra. Landið er fríríki, og stjørnarovastar eru [[Spania|spanski]] biskupurin av [[Uruguel]] í [[Spania|landnyrðingsspania]] og [[Frakland|franski]] forsetin í felag. [[Katalanskt (mál)|Katanlanskt]] er alment [[mál]]; men mong tala eisini [[Franskt (mál)|franskt]] og [[Spanskt (mál)|spanskt]]. Einasti stóri býur í landinum er høvuðsstaðurin, [[Andorra la Vella]].
== Navnauppruni ==
Navnið "Andorra" er av ókendum uppruna, men (sambært [[Joan Coromines]]) heilt vist fyrirómverskt.
== Søga ==
{{main|Andorrisk søga}}
== Politikkur ==
{{main|Andorriskur politikkur}}
Landið verður stýrt av einum tingi (Consell General) við 28 tingmonnum, sum velja ein syndikus og tveir hjálparmenn til at hava umsitingina í hondum.
== Kommunur ==
{{main|Kommunur í Andorra}}
[[Mynd:Andorramap.png|thumb|right|400px]]
Andorra hevur sjey kommunur, ið verða nevndar ''comuns'' (eintal ''comú''):
* [[Andorra la Vella]]
* [[Canillo]]
* [[Encamp]]
* [[Escaldes-Engordany]]
* [[La Massana]]
* [[Ordino]]
* [[Sant Julià de Lòria]]
== Landafrøði ==
{{main|Andorrisk landafrøði}}
Á markinum millum [[Spania]] og [[Frakland]] er víðført fjallalendi, [[Pyreneurnar]]. Hetta eru høg fjøll, summir topparnir fara upp um 3,000 m. Í einum dali uppi millum fjøllini er eitt lítið sjálvstøðugt land, Andorra. Andorra er bert 468 ferkilometrar til ummáls. [[Føroyar]] eru tríggjar ferðir størri enn Andorra.
== Búskapur ==
{{main|Andorriskur búskapur}}
== Fólkasamanseting ==
{{main|Andorrisk fólkasamanseting}}
[[Tann rómversk-katólska kirkjan]] er størsti trúarbólkur í Andorra; umleið 88 % av fólkinum eru rómverskir katolikkar í 2011.<ref>http://www.pewforum.org/2011/12/19/table-christian-population-as-percentages-of-total-population-by-country/</ref>
=== Mál ===
Tað almenna málið er [[Katalanskt mál|katalanskt]], men tó eru tað mong, ið tosa [[Spanskt mál|spanskt]]. Í Andorra hevur eisini spanskt støðu sum alment viðurkent minnilutamál.
{| border="0" style="border:1px solid #999; background:#fff;"
|- style="text-align:center;"
! style="background:#ccc;"| Móðurmál || %
|- style="text-align:center;"
| style="background:#ccc;"| [[Katalanskt mál|Katalanskt]] || 38,8%
|- style="text-align:center;"
| style="background:#ccc;"|[[Spanskt mál|Spanskt]] || 35,4%
|- style="text-align:center;"
| style="background:#ccc;"|[[Portugisiskt mál|Portugusiskt]] || 15%
|- style="text-align:center;"
| style="background:#ccc;"|[[Franskt mál|Franskt]] || 5,4%
|- style="text-align:center;"
| style="background:#ccc;"|Onnur mál || 5,5%
|- style="text-align:center;"
| colspan="2" |<small>[http://www.iea.ad/images/stories/Documents/CRES/Observatoris/2005/2005_3_PoliticaLinguistica.pdf 2005 3 PoliticaLinguistica.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130822055051/http://www.iea.ad/images/stories/Documents/CRES/Observatoris/2005/2005_3_PoliticaLinguistica.pdf |date=2013-08-22 }}</small>
|}
== Mentan ==
{{main|Andorrisk mentan}}
== Sí eisini ==
== Ávisingar úteftir ==
<!--Categories-->
== Keldur ==
<references/>
{{Evropa}}
<!--Other languages-->
{{Commonscat}}
[[Bólkur:Evropa]]
[[Bólkur:Andorra| ]]
osad4kx5w4hixrqit2aw82tyaojsxi4
Reykjavík
0
7103
388203
383832
2026-05-23T19:36:21Z
Antimuonium
19392
Tag correction
388203
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Kommuna IS|
navn = Reykjavíkurborg<br />|
bygdakort = Reykjavikurborg map.png|
postnummar = 101-155|
valdømi = [[Reykjavíkurvaldømi norður]] og <br />[[Reykjavíkurvaldømi suður]]|
sýsla = [[Gullbringusýsla]]|
vídd = 274,5|
íbúgvar = 139.875|
íbúgvar_ár = 2023|
stjóranavn = Borgarstjóri|
stjóri = [[:is:Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]]|
Heimasíða = [http://www.rvk.is www.rvk.is] Íslendskt
}}
'''Reykjavík''' er høvuðsstaður í lýðveldinum [[Ísland]]i. Reykjavík hevur umleið 139.875 íbúgvar og er størsti býur í [[Ísland]]i. Stóra Reykjavíkarøkið hevur umleið 202 000 íbúgvar. Borgarstjóri er [[Einar Þorsteinsson]]. Tað sigst, at Reykjavík er heimsins reinasti, grønasti, og tryggasti høvuðsstaður.
== Søga ==
[[Mynd:Reykjavík séð úr Hallgrímskirkju 6.JPG|thumb|left|270px|Reykjavík]]
[[Ingólfur Arnarson]], sum kom úr [[Noreg]]i, var fyrsti landnámsmaður [[Ísland]]s og tók land í [[Ísland]]i í [[874]]. Hann kom við konu sínari, [[Hallveig Fróðadóttir|Hallveig Fróðadóttur]], syni sínum [[Þorsteinn Ingólfsson|Þorsteini]], og tveimum trælum sínum, sum itu Vífill og Karl. Vífill varpaði [[öndvegissúlur]]nar frá bátinum, tá ið Ingólfur sá landið. Vífill var nú frælsur, tí hann gjørdi hetta, og Ingólfur sendi hann á [[Vífilsstaðir]], sum er nú øðrumegin bygdina [[Garðabær]]. [[Søga]]n er, at Ingólfur sá royk á víkini, sum hann var komin til, og hann kallaði tí víkina „Reykjavík“ (Roykja + vík), har sum býurin stendur nú.
Tað eru ikki nógvar upplýsingar um Reykjavík í miðøldini. Nógvir tekstir um Reykjavík vísa bert á, at Reykjavík var ein bóndagarður. Í [[18. øld]], hevði [[Danmark]] hug at gera Reykjavík til ein stóran bý. Í [[1752]] gav kongurin [[Danmark]]ar landsóðal Reykjavík til [[Innréttingar]]nar. Formaður fyri Innréttingunum var [[Skúli Magnússon]]. Umleið ár [[1750]] vóru hús og íbúðapartar gjørdir til ullarverksmiðjur. Ullarverksmiðja var størsta verksmiðja í Reykjavík, og orsøk til, at Reykjavík var verðandi bygt øki.
Í [[1786]] steðgaði [[Danmark]] einkarætt í Reykjavík og [[Ísland]]i. Reykjavík var nú [[kaupstaður|keypstaður]], og er [[1786]] mett sum føðingarárið hjá Reykjavík. Men Reykjavík var enn undir tí [[Danmark|danska]] kongsríkinum. Nógv fólk úr [[Danmark]] komu og høvdu verkevni í [[Ísland]]i. Men í [[19. øld]] bilgdust hugsanir um sjálvstøðu millum [[Ísland|íslendingar]]. Síðan Reykjavík var størsta bygd í landinum, vaks hugsanin um sjálvstøðu í Reykjavík. Í [[1845]] endurstovnaðu íslendingar í Reykjavík [[Alþingi|Alþingið]] ([[Løgting|Løgtingið]] [[Ísland]]i), sum var gamalt løgting í [[Ísland]]i árið [[930]]. Hetta „Alþingið“ var stovnað á [[Þingvellir|Tingvellum]] fyrst, men í [[1845]] tað var í Reykjavík. Altingið var stovnð í Reykjavík í [[1845]], tí hon var var høvuðsstaður í [[Ísland|Íslands]].
Alþingið ella hitt [[Ísland|íslendska]] løgting frá [[1845]] til [[1874]] hevði ikki løgstarv. Men í [[1874]] fekk [[Ísland]] stýrslagið og ið kom við løgstarv. Tann [[1. desember]] [[1918]], [[Ísland]] var sjálvsálits land, men enn undir tí [[Danmark|danska]] kongaríkinum. Hetta land æt [[Kongaríkið Íslands]].
{| class="wikitable" style="float:right;margin:1em 0 1em 1em;text-align:right"
|+ Íbúgvar í Reykjavík
|-
|'''[[1801]]''' || 600
|-
|'''[[1860]]''' || 1 450
|-
|'''[[1901]]''' || 6 321
|-
|'''[[1910]]''' || 11 449
|-
|'''[[1920]]''' || 17 450
|-
|'''[[1930]]''' || 28 052
|-
|'''[[1940]]''' || 38 308
|-
|'''[[1950]]''' || 55.980
|-
|'''[[1960]]''' || 72 407
|-
|'''[[1970]]''' || 81 693
|-
|'''[[1980]]''' || 83 766
|-
|'''[[1985]]''' || 89 868
|-
|'''[[1990]]''' || 97 569
|-
|'''[[1995]]''' || 104 258
|-
|'''[[2000]]''' || 110 852
|-
|'''[[2005]]''' || 114 800
|-
|'''[[2006]]''' || 115 420
|-
|'''[[2007]]''' || 117 721
|-
|'''[[2008]]''' || 120 000
|}
Tað var [[heimskreppa]] í Reykjavík frá [[1920]] til [[1930]]. Tá var stórt arbeiðsloysi. Hin [[10. mai]] [[1940]], meðan Danmark var hersett av [[Týskland]]i, kom [[seinni heimsbardagi]] til Íslands. Tað vóru 4 [[Stóra Bretland|bretskir]] bátar sum komu á Reykjavíkar Havn. Eingin gjørdi mótstøðu. Bretland og Amerika gjørdu [[Keflavík flogvøllur|Keflavík flogvøllin]] og [[Reykjavík flogvøllur|Reykjavík flogvøllin]]. Ísland vildi ikki luttaka í heimsbardaganum, og tí var landið og er enn í dag uttanveltað. Tað var eingin mótstøða í Reykjavík. Tað búðu líka nógvir bretskir og amerikanskir hermenn í Reykjavík undir Seinna Heimsbardaga, sum tað búðu íslendingar. Í 1904 fingu íslendingar heimastýri, og var skrivstova forsetisráðharrans í Reykjavík. Í [[1944]] gjørdist Ísland lýðveldi. Forseti Íslands fekk bústað á Bessastøðum tætt við Reykjavík, í bygdini [[Garðabær]].
== Landafrøði ==
== Veðurlag ==
{| class="wikitable"
! style="background: #99CCCC; color: #000080" height="17" | Mánaður
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Januar" | Jan.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Februar" | Feb.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Mars" | Mar.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Apríl" | Apr.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Mai
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Juni" | Jun.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Juli" | Jul.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="August" | Aug.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="September" | Sep.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Oktober" | Okt.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="November" | Nov.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" abbr="Desember" | Des.
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Ár
|-
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Heitast
| style="background: #FFFFCC; color:#000000;" | 2 °C
| style="background: #FFFFCC; color:#000000;" | 2,5 °C
| style="background: #FFFFCC; color:#000000;" | 4 °C
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 6 °C
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 10 °C
| style="background: #FFCC66; color:#000000;" | 12 °C
| style="background: #FFCC66; color:#000000;" | 14 °C
| style="background: #FFCC66; color:#000000;" | 14 °C
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 11 °C
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 7 °C
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 4 °C
| style="background: #FFFFCC; color:#000000;" | 2 °C
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | '''7,4 °C'''
|-
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Kaldast
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | -2 °C
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | -2 °C
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | -1 °C
| style="background: #FFFFCC; color: black;" | 1 °C
| style="background: #FFFFCC; color: black;" | 4 °C
| style="background: #FFFF99; color: black;" | 7 °C
| style="background: #FFFF99; color: black;" | 9 °C
| style="background: #FFFF99; color: black;" | 8 °C
| style="background: #FFFF99; color: black;" | 6 °C
| style="background: #FFFFCC; color: black;" | 3 °C
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | 0 °C
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | -1 °C
| style="background: #FFFFCC; color: black;" | '''2,7 °C'''
|-
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Avfall
| style="background: #6695ED;" | 89 mm
| style="background: #67CEEB;" | 64 mm
| style="background: #67CEEB;" | 62 mm
| style="background: #80FFC0;" | 56 mm
| style="background: #C0FFC0;" | 42 mm
| style="background: #C0FFC0;" | 42 mm
| style="background: #80FFC0;" | 50 mm
| style="background: #80FFC0;" | 56 mm
| style="background: #67CEEB;" | 67 mm
| style="background: #6695ED;" | 94 mm
| style="background: #6695ED;" | 78 mm
| style="background: #6695ED;" | 79 mm
| style="background: #FFFFFF;" | '''779 mm'''
|}
== Búskapur ==
===Stórar fyritøkur===
*[[66°NORTH]] - klædnaframleiðslufyritøka
*[[365 (miðlafyritøka)|365]] - miðlafyritøka
*[[Advania]] - kunningartøkni fyritøka
*[[Air Iceland]] - flogfelag
*[[Arctic Trucks]] - fyritøka ið veitir broytir akfør, so tey passa betri til íslendsk viðurskifti
*[[ÁTVR]] - rúsdrekka og tubbakssøla
*[[Carbon Recycling International]] - metanol endurnýtslu fyritøka
*[[CCP Games]] - videospæl-mennari og útgevari
*[[Dagsbrún]] - telesamskifti
*[[Eimskipafélag Íslands]] - flutningsfyritøka
*[[FRISK Software International]] - ritbuna-fyritøka
*[[Hagar (fyritøka)|Hagar]] - handil, holding-fyritøka
*[[Hagkaup]] - handilsketa
*[[HB Grandi]] - fiskivinnu- og fiskaframleiðslufyritøka
*[[Icelandair]] - flogfelag
*[[Icelandair Group]] - flogfelag
*[[Íslandsbanki]] - peningastovnur
*[[Íslandspóstur]] - postfyritøka
*[[deCODE genetics]] - fyritøka ið framleiðir lívfrøðiligan heilivág
*[[Mannvit Engineering]] - verkfrøðingafyritøka, grøn orka o.a.
*[[Marorka]] - orka úr havinum og granskingarfyritøka
*[[MP Bank]] - peningastovnur
*[[NBI (peningastovnur)|NBI]] - peningastovnur
*[[Nói Síríus]] - sjokoláta og slikk framleiðsla
*[[Nyherji]] - kunningartøkni
*[[Össur]] - ortopedisk framleiðsla
*[[RÚV]] - miðlafyritøka
*[[Síminn]] - telesamskiftis-fyritøka
*[[WOW air]] - flogfelag
== Mentan ==
[[Hallgrímskirkja]] er størsta kirkjan í Reykjavík og í [[Ísland]]i, og er 74,5 metrar høg. [[Perlan (Reykjavík)|Perlan]] liggur á einum heyggi nærindis, har tað er lætt at síggja allan býin Reykjavík. Tað eru eisini fleiri listasøvn í Reykjavík. Um náttina eru tað nógv fólk sum "[[djamma]]" í miðbýnum Reykjavík, ella 101 Reykjavík.
== Ítróttur ==
* [[Fylkir]]
* [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
* [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]] (K.R.)
* [[Íþróttafélag fatlaðra í Reykjavík]] — fyri fólk við breki
* [[Íþróttafélag Reykjavíkur]] (Í.R.)
* [[Skautafélag Reykjavíkur]]
* [[Skotfélag Reykjavíkur]]
* [[Skylmingafélag Reykjavíkur]]
* [[Tennis- og badmintonfélag Reykjavíkur]]
* [[Ungmennafélagið Fjölnir]]
* [[Valur|Knattspyrnufélagið Valur]] (Valur)
* [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
* [[Þróttur]]
== Kend fólk úr Reykjavík ==
* [[Arnaldur Indriðason]]
* [[Baltasar Kormákur]]
* [[Björgólfur Guðmundsson]]
* [[Björgólfur Thor Björgólfsson]]
* [[Björk]]
* [[Daníel Ágúst Haraldsson]]
* [[Eggert Magnússon]]
* [[Eiður Smári Guðjohnsen]]
* [[Emilíana Torrini]]
* [[Friðrik Þór Friðriksson]]
* [[Ghostigital]]
* [[Gus Gus]]
* [[Hafdis Huld]]
* [[Halldór Kiljan Laxness]]
* [[Jón Páll Sigmarsson]]
* [[Kári Stefánsson]]
* [[Magnús Scheving]]
* [[Magnús Ver Magnússon]]
* [[Mínus]]
* [[Múm]]
* [[Quarashi]]
* [[Sigur Rós]]
* [[Sigurjón Sighvatsson]]
* [[Silvia Night]]
* [[Sjón (rithøvundur)|Sjón]]
* [[Trabant]]
== Vinabýir ==
* [[Mynd:Flag of the Faroe Islands.svg|25px]] [[Tórshavn]], [[Føroyar]]
* [[Mynd:Flag of Finland.svg|25px]] [[Helsinki]], [[Finland]]
* [[Mynd:Flag of Denmark.svg|25px]] [[Keypmannahavn]], [[Danmark]]
* [[Mynd:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] [[Kingston upon Hull]], [[Stóra Bretland]]
* [[Mynd:Flag of Greenland.svg|25px]] [[Nuuk]], [[Grønland]]
* [[Mynd:Flag of Norway.svg|25px]] [[Oslo]], [[Noreg]]
* [[Mynd:Flag of the United States.svg|25px]] [[Seattle, Washington|Seattle]], [[USA|Sambandsríki Amerika]]
* [[Mynd:Flag of Russia.svg|25px]] [[St. Petersburg]], [[Russland]]
* [[Mynd:Flag of Sweden.svg|25px]] [[Stokkhólm]], [[Svøríki]]
* [[Mynd:Flag of Lithuania.svg|25px]] [[Vilnius]], [[Litava]]
* [[Mynd:Flag of Canada.svg|25px]] [[Winnipeg, Manitoba|Winnipeg]], [[Kanada]]
{{Commonscat}}
{{Kommunur í Íslandi}}
[[Bólkur:Kommunur í Íslandi]]
[[Bólkur:Ísland]]
[[Bólkur:Høvuðsstaðir í Evropa]]
[[Bólkur:Býir og bygdir í Íslandi]]
50c0a167ybodcffa6fo3uiqkdqn9uaq
Malta
0
7929
388208
379908
2026-05-23T19:37:23Z
Antimuonium
19392
Tag correction
388208
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Land
| uppruna_navn = Tjóðveldið Malta<br />Repubblika ta' Malta
| mynd_flagg = Flag_of_Malta.svg
| mynd_skjald = Coat_of_arms_of_Malta.svg
| navn = Malta
| motto = ''Einki''
| tjóðsangur = ''L-Innu Malti''
| mynd_positión = EU-Malta.svg
| alment_mál = [[Maltiskt mál|Maltiskt]], [[Enskt mál|Enskt]]
| høvuðsstaður = [[Valletta]]
| forseti_heitið = Forseti
| forseti = [[:mt:Myriam Spiteri Debono|Myriam Spiteri Debono]]
| løgmaður_heitið = Forsætisráðharri
| løgmaður = [[:mt:Robert Abela|Robert Abela]]
| fullveldi = [[21. september]] [[1964]]<br/>(frá [[Stóra Bretland]]i)
| vídd = 316
| vatn = 0.001 %
| íbúgvar = 519,562
| íbúgvar_ár = 2021
| íbúgvar_km2 = 1,644
| gjaldoyra = [[Evra]] (EUR)
| tíðarzona = [[UTC]] +1
| alnet_økisnavn = [[.mt]]
| telefon_landakota = 356
| spenningur =
| viðmerkingar =
}}
'''Malta''' er eitt land í [[Suðurevropa]]. Malta er tríggjar oyggjar: Malta, [[Gozo]] og Comino; Malta er á stødd við [[Streymoy]]nna, men tað búgva 400.000 fólk á Malta, so har er ógvuliga tættbygt. [[Høvuðsstaður]]in, sum eisini er mentanarligi og umsitingarligi miðdepilin, eitur [[Valetta]]. Aðrir stórir býir er [[Birkirkara]], [[Qormi]] og [[Sliema]]. Almennu [[mál]]ini eru tvey í tali, [[Maltiskt mál|maltiskt]] og [[Enskt mál|enskt]]. Malta loysti frá [[Stóra Bretland]]i í 1964.
Uml. 1 mió. ferðafólk vitja árliga. Ferðafólkini eru fyri tað mesta bretar og italiumenn. Italiumenn, tí oyggin liggur so stutt frá, bretar, tí at oyggin áður var bretskt [[hjáland]]. Flestu ferðafólkini búgva í forstøðunum St. Julians, Paceville og Sliema, sum næstan eru vaksnir saman við Valletta. Fólkatalið er vaksið ógvisliga seinastu tíggjuáraskeiðini, og Sliema er nú vorðin størsti býur á Malta.
Millum tey kendu, ið hava verið á Malta, er [[Paulus ápostul]].
== Søga ==
Valletta er bygdur av víðagitna Johanittar-lagnum, sum ráddi á oynni frá 1530 til [[Napoleon Bonaparte]] kom hagar í 1798. Fyri at verja seg ímóti turkiska flotanum, sum uttan íhald leyp á Malta, varð Valetta bygdur sum eitt rættiligt verndarvirki. Býurin liggur á einum nesi, ið stingur seg út í stóru náttúruhavnina, og skansin ýtst á nesinum vardi innsiglingina so væl, at virkið at kalla ikki kundi vera tikið.
Av tí at Malta liggur soleiðis fyri, at nógv skipaferðsla á [[miðjarðarhav]]i er har í nánd, hava ymisk fremmand ríki rátt har í øldir. Men [[21. september]] [[1964]] fær Malta sjálvstýri frá [[Stóra Bretland]]. Tað, at tir hava staðið so leingi undir øðrum, er kanska atvøld til, at maltesar eru so tjóðskaparsinnað fólk. Flestu fólk eru katolikkar og tala sítt egna [[mál]]. Malta er tvær meginoyggjar, [[Malta (oyggj)|Malta]] og [[Gozo]], og lítla oyggin [[Comino]].
== Landafrøði ==
Í [[Miðjarðarhav]]i, 90 km sunnan fyri [[Sisiliu]] og 290 km eystan fyri [[Tunesia]], liggur lítla oyggjalandið Malta. Malta er eitt av minstu londunum í Evropa. Oyggjarnar eru 320 ferkilometrar stórar til samans, og sjálv [[Malta (oyggj)|Malta]] er 246 ferkilometrar - t.e. eitt sindur minni enn [[Eysturoy]]ggin. Góð 419.000 fólk búðu í [[2007]] í oyggjunum, av teimum búðu um 360.000 á sjálvari [[Malta (oyggj)|Malta]]. Tjóðin Malta er seks oyggjar, eingin býr á trimum teirra. Fólk býr á Comino, Gozo og høvuðsoynni Malta. Og so eru tær óbygdu Filfla, Cominotto, St. Pauls og drangurin Fungus Rock.
== Búskapur ==
[[Mynd:Valletta_St_Johns_square_Malta_2014_3.jpg|thumb|right|250px|Stórmeistaranna torg, har riddararnir í síni tíð livdu í stórbærum og óhóvsomum umhvørvi, er varðveitt.]]
Ferðavinna hevur stóran týdning í Malta. Mest er tað heita veðrið, strendurnar og víkurnar, sum draga fólk higar. Eitt annað, ferðafólk koma at síggja, eru vøkru bygningarnir, sum vórðu reistir, meðan rómverjar og seinni býsantinar ráddu í Malta. Seinni er byggilistin eisini ávirkað av [[Italia|italskari]] og [[Stóra Bretland|bretskari]] byggilist. Jørðin er kørg, og landbúnaðurin gevur lítið av sær. Malta hevur at kalla einki náttúruríkidømi at byggja [[Búskapur|búskap]] sín á. Hóast hetta er Malta sjálvforsýnandi við fleiri landbúnaðarvørum. Seinastu árini hevur ymiskur smáídnaður, t.d klædnaídnaður, vundið nógv upp á seg.
== Politikkur ==
=== Kynsleyst hjúnalag ===
Mánadagin 14. apríl 2014 samtykti maltesiska parlamentið eina nýggja lóg sum javnstillar samkynd parlag við hjúnabandið <ref>http://www.huffingtonpost.com/2014/04/15/malta-gay-partnerships_n_5148866.html</ref>. Samkynd pør fáa eisini rættin at ættleiða. Lógin var móttikin við miklum fagnaði frá fleiri túsund fólkum á einum torgi uttanfyri høvuðsstaðin Valletta. Sambært Reuters var forsætisráðharrin [[Joseph Muscat]] serdeilis vælnøgdur við nýggju lógina: Malta er nú meira liberalt og meira europeiskt, og vit hava javnsett allar íbúgvarnar, segði hann <ref>http://www.vg.no/nyheter/utenriks/malta-feirer-ny-homolov/a/10139345/</ref><ref>http://www.reuters.com/article/2014/04/14/us-malta-gays-idUSBREA3D1OS20140414</ref>.
== Keldur ==
<references/>
== Sí eisini ==
* [[Valletta]]
* [[Evropa]]
{{NaviBlock
|Evropa
|ES_lond
}}
{{Commonscat}}
[[Bólkur:Malta| ]]
[[Bólkur:Evropa]]
[[Bólkur:Oyggjar]]
ttq5hhwix0xkk5u8i3x9434kx1mo5im
Tannlæknar í Føroyum
0
22790
388201
382838
2026-05-23T16:23:30Z
~2026-30776-25
34866
/* Tannlæknar */
388201
wikitext
text/x-wiki
Í Føroyum eru skúlatannlæknar og privatir [[tannlæknar]]. Skúlatannlæknar taka sær av tannrøktini hjá børnum í skúlaaldri og undir skúlaaldri, hesir eru kommunalir, og so eru tað privatir tannlæknar til tey vaksnu. Summar kommunir hava útveitt barnatannrøktina til privatar tannlæknastovur í økinum.
Í 2014 vann ein føroyskur tannlækni heiðurin sum Ársins Megnarkvinna. Tað er blaðið Kvinna og [[Íverksetarahúsið]], ið lata virðislønina. Vinnarin gjørdist Joan Petri Olsen, sum eigur tannlæknastovuna Petri Tannklinikk í Havn.<ref>{{Cite web |url=http://www.in.fo/news-detail/news/megnarprisur-til-joan-petri-olsen/ |title=in.fo, Megnarprísur til Joan Petri Olsen |accessdate=2014-02-22 |archive-date=2016-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309175956/http://www.in.fo/news-detail/news/megnarprisur-til-joan-petri-olsen/ |dead-url=yes |archivedate=2016-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309175956/http://www.in.fo/news-detail/news/megnarprisur-til-joan-petri-olsen/ }}</ref>
== Listi yvir tannlæknar í Føroyum ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=15679/ Heilsutrygd, Tannlæknar]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Tannlæknar ===
* Joan Petri Olsen
* Oddmar Færø
* Sam Al Weshali
* Eyðbjørn Joensen
* Suni Joensen
* Marnar Gaard
* Ísak Thomassen
* Eyðbjørn Gaard
* Tróndur Joensen
* Tórmóðir Schrøter-Thomsen
* Hans Tausen
* Jonna Sjúrðaberg
* Annika Næs Johannesen
* Rudie Thomsen
* Eirikur Hofgaard
* Teitur Herup
* Sigga í Garðastovu
* Margreth Holm
* Halla við Høgadalsá
* Unnur Jensen
* Sólvá Eystberg
* Berit R. Olsen
* Eyvør Patursson
* Margit Svarrer
* Elin Svarrer
* Tórstein Holm
* Mortan í Hamrabyrgi
* Marjun Vang
* Markus Hvannastein
* Magni Eidesgaard
* Bogi á Steig
* Lív Lenvig
* Rutt Jensen
* Kristina Bjartursdóttir Dalsgarð
* Gunnhild Bjørk
* Beinta Vatnsdal
* Heidi Joensen
* Maria Hansdóttir Tausen
* Kirstin Jacobsen
* Jenny Høgnesen
* Bjørk Herup Olsen
* Helena Dahl Wardum
* Rakul Mikkjalsdóttir
* Katrin Wardum Petersen
* Jeanni Petersen
* Marita Mortensen
=== Sertannlæknar ===
* Halldis á Grønastøð, Ortodonti
== Listi yvir privatar tannlæknastovur í Føroyum ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=15679/ Heilsutrygd, Tannlæknar]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Privatar tannklinikkir ===
* PETRI Tannklinikk, [[Tórshavn]]
* Tannlæknamiðstøðin [[Tórshavn]]
* Tannlæknastovan Lützenstrøð, [[Tórshavn]]
* Tannlæknastovan í Berjabrekku, [[Tórshavn]]
* Tannlæknastovan í Dalatúni, [[Tórshavn]]
* Tannstovan, [[Hvalvík]]
* Tannlæknastovan í Sandavági, [[Sandavágur]]
* Tannspenn, [[Klaksvík]]
* Tannlæknastovan í Saltangará, [[Saltangará]]
* Tannarøkt, [[Tvøroyri]]
== Listi yvir kommunalar tannlæknastovur í Føroyum ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=15679/ Heilsutrygd, Tannlæknar]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Kommunalar tannklinikkir til børn & ung ===
* Barnatannrøktin í Tórshavn, [[Tórshavn]]
* Skúlatannlæknastovan í Sørvági, [[Sørvágur]]
* Skúlatannlæknastovan í Vestmanna, [[Vestmanna]]
* Skúlatannlæknastovan í Leirvík, [[Leirvík]]
* Barnatannrøktin hjá Fuglafjarðar kommunu, [[Fuglafjørður]]
* Skúlatannlæknastovan í Klaksvík, [[Klaksvík]]
* Skúlatannlæknastovan í Heilsumiðstøðini, [[Vágur|Vági]]
* Barnatannarøktin í Tvøroyrar Kommunu, [[Tvøroyri]]
* Barnatannrøktin á Skála, [[Skála]]
* Skúla- og tannlæknaskipanin, [[Sandur]]
=== Kommunir sum hava útveitt barna- og ungdómstannrøktina til privatar tannklinikkir ===
Allar kommunir hava skyldu at veita ókeypis barna- og ungdómstannrøkt til egnar borgarar. Hevur kommunan ikki gjørt íløgu í egna tannlæknastovu og sett ein tannlæknastjóra, útveitur kommunan eftir siðvenju barnatannrøktina til fyrst staðsettu privatu tannklinikk í økinum.
* Eiðis kommuna, Tannstovan, [[Hvalvík]] <ref>{{Cite web |url=https://www.eidi.fo/borgari/heilsa/tannlaekni/ |title=Eiðis kommuna, Barnatannrøktin |accessdate=2018-02-15 |archive-date=2019-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211123353/https://www.eidi.fo/borgari/heilsa/tannlaekni/ |dead-url=yes |archivedate=2019-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211123353/https://www.eidi.fo/borgari/heilsa/tannlaekni/ }}</ref>
* Sunda kommuna, Tannstovan, [[Hvalvík]] <ref>[http://www.sunda.fo/index.php/borgarin/heilsutaenastur/barna-og-ungdomstannrokt Sunda Kommuna, Barnatannrøktin]</ref>
* Vága kommuna, Tannlæknastovan í Sandavági, [[Sandavágur]] <ref>{{Cite web |url=http://www.vaga.fo/borgari/trivnadur/tannlaekni/ |title=Vága kommuna, Barnatannrøktin |accessdate=2018-02-15 |archive-date=2018-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127060653/http://www.vaga.fo/borgari/trivnadur/tannlaekni/ |dead-url=yes |archivedate=2018-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180127060653/http://www.vaga.fo/borgari/trivnadur/tannlaekni/ }}</ref>
* Runavíkar kommuna, Tannlæknastovan í Saltangará, [[Saltangará]] <ref>{{Cite web |url=http://runavik.fo/barnatannroktin-i-runavik/?menuid=4555 |title=Runavíkar kommuna, Barnatannrøktin |accessdate=2018-02-15 |archive-date=2018-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207185008/http://runavik.fo/barnatannroktin-i-runavik/?menuid=4555 |dead-url=yes |archivedate=2018-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180207185008/http://runavik.fo/barnatannroktin-i-runavik/?menuid=4555 }}</ref>
== Tannlæknavaktin ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=17733/ Heilsutrygd, Tannlæknavaktin]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Í Føroyum eru flest allir privatvirkandi tannlæknar skipaðir í eina tannlæknavakt, har tað ber til at fáa bráðfeingis hjálp uttan fyri vanliga arbeiðstíð. Privatvirkandi tannlæknanir arbeiða tá út frá egnari tannklinikk. Undantikið hesi vaktarskipan eru tannlæknar í Suðuroynni. Fólk í Suðuroynni skulu tískil venda sær til egnan tannlækna.
Tannlæknavaktin hevur telefon 314544, har tú verður umstillaður til vakthavandi tannlækna.
Vakttelefonin svarar bert leygardag, sunnudag, & halgidagar: kl. 10-11. Eitt vaktargjald verður tikið umframt kostnaðurin fyri sjálva viðgerðina.
== Summarferiuvaktin ==
Í Føroyum eru nakrir privatvirkandi tannlæknar skipaðir í eina summarferiuvakt, har tað ber til at fáa bráðfeingis hjálp í vanligari arbeiðstíð um summarið, sum oftast í viku 29-32. Privatvirkandi tannlæknanir arbeiða tá út frá egnari tannklinikk. Undantikið hesi vaktarskipan eru tannlæknar í Suðuroynni. Fólk í suðri skulu seta seg í samband við egnan tannlækna.
Summarferiuvaktin hevur telefon 314544, har tú verður umstillaður til vakthavandi tannlækna.
Vakttelefonin svarar gerandisdagar ímeðan hon er virkin millum kl. 9-15. Vaktargjald verður tikið, tað verður goldið fyri sjálva viðgerðina sum vanligt.
Í kommunum við egnari tannlæknastovu skulu foreldur venda sær beinleiðis til barnatannrøktina. Barnatannlæknar í hesum kommunum luttaka ikki í vaktarskipanini. Barnatannlæknar í Sørvági, Hvalvík og Sandavági luttaka í summarferiuvaktini og skulu hesi foreldur tískil venda sær til summarferiuvaktina.
== Keldur ==
<references/>
[[Bólkur:Tannlæknar]]
[[Bólkur:Føroyingar eftir yrki]]
[[Bólkur:Listar]]
ea12ilwtfakw73e9pa9reqd6qpx6yoo
388202
388201
2026-05-23T16:24:47Z
~2026-30776-25
34866
/* Kommunalar tannklinikkir til børn & ung */
388202
wikitext
text/x-wiki
Í Føroyum eru skúlatannlæknar og privatir [[tannlæknar]]. Skúlatannlæknar taka sær av tannrøktini hjá børnum í skúlaaldri og undir skúlaaldri, hesir eru kommunalir, og so eru tað privatir tannlæknar til tey vaksnu. Summar kommunir hava útveitt barnatannrøktina til privatar tannlæknastovur í økinum.
Í 2014 vann ein føroyskur tannlækni heiðurin sum Ársins Megnarkvinna. Tað er blaðið Kvinna og [[Íverksetarahúsið]], ið lata virðislønina. Vinnarin gjørdist Joan Petri Olsen, sum eigur tannlæknastovuna Petri Tannklinikk í Havn.<ref>{{Cite web |url=http://www.in.fo/news-detail/news/megnarprisur-til-joan-petri-olsen/ |title=in.fo, Megnarprísur til Joan Petri Olsen |accessdate=2014-02-22 |archive-date=2016-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309175956/http://www.in.fo/news-detail/news/megnarprisur-til-joan-petri-olsen/ |dead-url=yes |archivedate=2016-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309175956/http://www.in.fo/news-detail/news/megnarprisur-til-joan-petri-olsen/ }}</ref>
== Listi yvir tannlæknar í Føroyum ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=15679/ Heilsutrygd, Tannlæknar]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Tannlæknar ===
* Joan Petri Olsen
* Oddmar Færø
* Sam Al Weshali
* Eyðbjørn Joensen
* Suni Joensen
* Marnar Gaard
* Ísak Thomassen
* Eyðbjørn Gaard
* Tróndur Joensen
* Tórmóðir Schrøter-Thomsen
* Hans Tausen
* Jonna Sjúrðaberg
* Annika Næs Johannesen
* Rudie Thomsen
* Eirikur Hofgaard
* Teitur Herup
* Sigga í Garðastovu
* Margreth Holm
* Halla við Høgadalsá
* Unnur Jensen
* Sólvá Eystberg
* Berit R. Olsen
* Eyvør Patursson
* Margit Svarrer
* Elin Svarrer
* Tórstein Holm
* Mortan í Hamrabyrgi
* Marjun Vang
* Markus Hvannastein
* Magni Eidesgaard
* Bogi á Steig
* Lív Lenvig
* Rutt Jensen
* Kristina Bjartursdóttir Dalsgarð
* Gunnhild Bjørk
* Beinta Vatnsdal
* Heidi Joensen
* Maria Hansdóttir Tausen
* Kirstin Jacobsen
* Jenny Høgnesen
* Bjørk Herup Olsen
* Helena Dahl Wardum
* Rakul Mikkjalsdóttir
* Katrin Wardum Petersen
* Jeanni Petersen
* Marita Mortensen
=== Sertannlæknar ===
* Halldis á Grønastøð, Ortodonti
== Listi yvir privatar tannlæknastovur í Føroyum ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=15679/ Heilsutrygd, Tannlæknar]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Privatar tannklinikkir ===
* PETRI Tannklinikk, [[Tórshavn]]
* Tannlæknamiðstøðin [[Tórshavn]]
* Tannlæknastovan Lützenstrøð, [[Tórshavn]]
* Tannlæknastovan í Berjabrekku, [[Tórshavn]]
* Tannlæknastovan í Dalatúni, [[Tórshavn]]
* Tannstovan, [[Hvalvík]]
* Tannlæknastovan í Sandavági, [[Sandavágur]]
* Tannspenn, [[Klaksvík]]
* Tannlæknastovan í Saltangará, [[Saltangará]]
* Tannarøkt, [[Tvøroyri]]
== Listi yvir kommunalar tannlæknastovur í Føroyum ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=15679/ Heilsutrygd, Tannlæknar]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Kommunalar tannklinikkir til børn & ung ===
* Barnatannrøktin í Tórshavn, [[Tórshavn]]
* Skúlatannlæknastovan í Sørvági, [[Sørvágur]]
* Skúlatannlæknastovan í Vestmanna, [[Vestmanna]]
* Skúlatannlæknastovan í Leirvík, [[Leirvík]]
* Barnatannrøktin hjá Fuglafjarðar kommunu, [[Fuglafjørður]]
* Skúlatannlæknastovan í Klaksvík, [[Klaksvík]]
* Skúlatannlæknastovan í Heilsumiðstøðini, [[Vágur|Vági]]
* Barnatannarøktin í Tvøroyrar Kommunu, [[Tvøroyri]]
* Barnatannrøktin á Skála, [[Skála]]
=== Kommunir sum hava útveitt barna- og ungdómstannrøktina til privatar tannklinikkir ===
Allar kommunir hava skyldu at veita ókeypis barna- og ungdómstannrøkt til egnar borgarar. Hevur kommunan ikki gjørt íløgu í egna tannlæknastovu og sett ein tannlæknastjóra, útveitur kommunan eftir siðvenju barnatannrøktina til fyrst staðsettu privatu tannklinikk í økinum.
* Eiðis kommuna, Tannstovan, [[Hvalvík]] <ref>{{Cite web |url=https://www.eidi.fo/borgari/heilsa/tannlaekni/ |title=Eiðis kommuna, Barnatannrøktin |accessdate=2018-02-15 |archive-date=2019-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211123353/https://www.eidi.fo/borgari/heilsa/tannlaekni/ |dead-url=yes |archivedate=2019-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211123353/https://www.eidi.fo/borgari/heilsa/tannlaekni/ }}</ref>
* Sunda kommuna, Tannstovan, [[Hvalvík]] <ref>[http://www.sunda.fo/index.php/borgarin/heilsutaenastur/barna-og-ungdomstannrokt Sunda Kommuna, Barnatannrøktin]</ref>
* Vága kommuna, Tannlæknastovan í Sandavági, [[Sandavágur]] <ref>{{Cite web |url=http://www.vaga.fo/borgari/trivnadur/tannlaekni/ |title=Vága kommuna, Barnatannrøktin |accessdate=2018-02-15 |archive-date=2018-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127060653/http://www.vaga.fo/borgari/trivnadur/tannlaekni/ |dead-url=yes |archivedate=2018-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180127060653/http://www.vaga.fo/borgari/trivnadur/tannlaekni/ }}</ref>
* Runavíkar kommuna, Tannlæknastovan í Saltangará, [[Saltangará]] <ref>{{Cite web |url=http://runavik.fo/barnatannroktin-i-runavik/?menuid=4555 |title=Runavíkar kommuna, Barnatannrøktin |accessdate=2018-02-15 |archive-date=2018-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207185008/http://runavik.fo/barnatannroktin-i-runavik/?menuid=4555 |dead-url=yes |archivedate=2018-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180207185008/http://runavik.fo/barnatannroktin-i-runavik/?menuid=4555 }}</ref>
== Tannlæknavaktin ==
<ref>[http://www.heilsutrygd.fo/Default.aspx?pageid=17733/ Heilsutrygd, Tannlæknavaktin]{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Í Føroyum eru flest allir privatvirkandi tannlæknar skipaðir í eina tannlæknavakt, har tað ber til at fáa bráðfeingis hjálp uttan fyri vanliga arbeiðstíð. Privatvirkandi tannlæknanir arbeiða tá út frá egnari tannklinikk. Undantikið hesi vaktarskipan eru tannlæknar í Suðuroynni. Fólk í Suðuroynni skulu tískil venda sær til egnan tannlækna.
Tannlæknavaktin hevur telefon 314544, har tú verður umstillaður til vakthavandi tannlækna.
Vakttelefonin svarar bert leygardag, sunnudag, & halgidagar: kl. 10-11. Eitt vaktargjald verður tikið umframt kostnaðurin fyri sjálva viðgerðina.
== Summarferiuvaktin ==
Í Føroyum eru nakrir privatvirkandi tannlæknar skipaðir í eina summarferiuvakt, har tað ber til at fáa bráðfeingis hjálp í vanligari arbeiðstíð um summarið, sum oftast í viku 29-32. Privatvirkandi tannlæknanir arbeiða tá út frá egnari tannklinikk. Undantikið hesi vaktarskipan eru tannlæknar í Suðuroynni. Fólk í suðri skulu seta seg í samband við egnan tannlækna.
Summarferiuvaktin hevur telefon 314544, har tú verður umstillaður til vakthavandi tannlækna.
Vakttelefonin svarar gerandisdagar ímeðan hon er virkin millum kl. 9-15. Vaktargjald verður tikið, tað verður goldið fyri sjálva viðgerðina sum vanligt.
Í kommunum við egnari tannlæknastovu skulu foreldur venda sær beinleiðis til barnatannrøktina. Barnatannlæknar í hesum kommunum luttaka ikki í vaktarskipanini. Barnatannlæknar í Sørvági, Hvalvík og Sandavági luttaka í summarferiuvaktini og skulu hesi foreldur tískil venda sær til summarferiuvaktina.
== Keldur ==
<references/>
[[Bólkur:Tannlæknar]]
[[Bólkur:Føroyingar eftir yrki]]
[[Bólkur:Listar]]
lm6hm54qspeza6vg2rlss9cqtjla9pv
Zara Larsson
0
36470
388209
387585
2026-05-23T20:50:40Z
Bonniebluedischarge
34864
/* */
388209
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Zara Larsson
| image =Abortion-sign.svg
| background = solo_singer
| birth_name = Zara Maria Larsson
| birth_date = {{Birth date and age|1997|12|16|df=yes}}
| origin = [[Stockholm]], [[Svøríki]]
| Label = TEN Music Group, [[Epic Records|Epic]], [[Kemosabe Records|Kemosabe]]
| genre = [[Popptónleikur|Popp]]
| occupation = Songkvinna
| years_active = 2008–nú
| website = {{URL|zaralarsson.se}}
| current_members =
| past_members =
| caption =
}}
'''Zara Maria Larsson''' (fødd [[16. desember]] [[1997]]) er ein [[Svøríki|svensk]] songkvinna.
== Útgávur ==
=== Album ===
* [[2014]] - ''1''
== Ávísingar úteftir ==
*[http://zarish.blogg.se/ Zara Larsson]
*[https://www.youtube.com/user/ZaraLarssonOfficial YouTube]
{{stubbi}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{commonscat|Zara Larsson}}
[[Bólkur:Svenskar songkvinnur]]
[[Bólkur:Føðingar í 1997]]
fmloqgyruqho4gu86i4gk65j5g8gbvo
Beşiktaş J.K.
0
41933
388200
385668
2026-05-23T13:21:03Z
Makenzis
17304
388200
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
|clubname=Beşiktaş
|current=
|image=[[File:BesiktasJK-Logo.svg|200px|Beşiktaş Jimnastik Kulübü]]
|fullname=Beşiktaş Jimnastik Kulübü<ref name=BJKOfficialCharter>{{cite news | title = Beşiktaş Jimnastik Kulübü Derneği Tüzüğü | url = http://www.bjk.com.tr/docs/BJK_TUZUK.pdf | page = 1 | accessdate = 6 September 2013 | language = tr | archivedate = 2 July 2013 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130702090519/http://www.bjk.com.tr/docs/BJK_TUZUK.pdf | deadurl = yes }}</ref>
|nickname=''Kara Kartallar'' (Svartar ørnir)<ref name=Karakartallar>{{cite news| title =Kara Kartallar Efsanesi | url =http://www.bjk.com.tr/tr/haber/32064/kara_kartallar_efsanesi.html | publisher= Beşiltaş JK | date =22 October 2004 | accessdate =6 September 2013}}</ref><ref name=Karakartallar2>{{cite news| title =Turkey - Club Nicknames | url =http://www.rsssf.com/miscellaneous/turnick.html | publisher=[[RSSSF]] | date =10 July 2005 | accessdate =8 January 2014}}</ref><br/>''Siyah Beyazlılar'' (Svørtu og hvítu)
|founded={{Start date and years ago|df=yes|1903|3|4}},<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.nenedirvikipedi.com/tarihte-bugun/tarihte-bugun-4-mart-6384.html |access-date=2017-03-17 |archivedate=2017-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305042345/http://www.nenedirvikipedi.com/tarihte-bugun/tarihte-bugun-4-mart-6384.html }}</ref><ref>http://www.sabah.com.tr/zaman-tuneli/3/4/3</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.comespan.com/tarihte-bugun/tarihte-bugun-4-mart/ |title=Archive copy |accessdate=2017-03-17 |archive-date=2017-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170305035909/http://www.comespan.com/tarihte-bugun/tarihte-bugun-4-mart/ |dead-url=yes |archivedate=2017-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305035909/http://www.comespan.com/tarihte-bugun/tarihte-bugun-4-mart/ }}</ref><ref>http://erdem802.blogspot.com.tr/2010/03/besiktas-4-mart-1903.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://yavuzmental.com/mart-ayinda-yasanmis-tarihi-olaylar/ |access-date=2017-03-17 |archivedate=2018-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180625215354/https://yavuzmental.com/mart-ayinda-yasanmis-tarihi-olaylar/ }}</ref> <br/> as Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübü<ref>http://www.bjk.com.tr/tr/cms/tarihce/2/73</ref>
|ground=[[Vodafone Arena]]<br>[[Istanbul]], [[Turkaland]]
|capacity=41.903
|colors = {{colorbox|#000000}} {{colorbox|#FFFFFF}} {{colorbox|#FF0000}} Svart, hvítt og reytt
|chairman=[[Fikret Orman]]<ref name=InonuCapacity2>{{cite news| title =
Info Bank » Club Details| url =http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=535&kulupID=3590 | accessdate = 6 September 2013}}</ref>
|mgrtitle=Venjari
|manager=[[Şenol Güneş]]
|league=[[Süper Lig]]
|season= 2025/26
|position= 4.
|website=http://www.bjk.com.tr/
| pattern_la1 = _bjk1920h
| pattern_b1 = _bjk1920h
| pattern_ra1 = _bjk1920h
| pattern_sh1 = _adidaswhite
| pattern_so1 = _3 stripes silver
| leftarm1 = ffffff
| body1 = ffffff
| rightarm1 = ffffff
| shorts1 = 000000
| socks1 = ffffff
| pattern_la2 = _bjk1819t
| pattern_b2 = _bjk1819t
| pattern_ra2 = _bjk1819t
| pattern_sh2 = _adidaswhite
| pattern_so2 = _3_stripes_white
| leftarm2 = 000000
| body2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
| pattern_la3 = _irn1920t
| pattern_b3 = _bjk1819a
| pattern_ra3 = _irn1819a
| pattern_sh3 = _adidasblack
| pattern_so3 = _3_stripes_black
| leftarm3 = FF0000
| body3 = FF0000
| rightarm3 = FF0000
| shorts3 = FF0000
| socks3 = FF0000
}}
'''Beşiktaş Jimnastik Kulübü''' ({{IPA-tr|beˈʃiktaʃ}}, {{lang-en|Beşiktaş Gymnastics Club}}), kent sum '''Beşiktaş''' (úttalast: ''Beshiktash''), er eitt turkiskt ítróttafelag, ið varð stovað í 1903, og hevur bústað í [[Beşiktaş]], ið er eitt grannalag í [[Istanbul]].
== Keldur ==
{{Reflist}}
[[Bólkur:Turkisk fótbóltsfeløg]]
ru2gdrqh6lqo4blp1b6mir7ifwwgish
Jóhannis Joensen
0
46591
388213
388137
2026-05-24T11:54:08Z
~2026-26884-41
34727
388213
wikitext
text/x-wiki
Jóhannis Joensen (føddur 27. november 1970) er ein føroyskur politikari, lærari, bankamaður og fótbóltspælari. Hann var valdur í løgtingið í 2019 fyri [[Javnaðarflokkurin|Javnaðarflokkin]].
4y0pm1iyoivnem7ivqvpidxfl1yte19
388214
388213
2026-05-24T11:56:32Z
~2026-26884-41
34727
388214
wikitext
text/x-wiki
Jóhannis Joensen (føddur 27. november 1970) er ein føroyskur politikari, lærari, bankamaður og fótbóltspælari. Hann var valdur í løgtingið í 2019 fyri [[Javnaðarflokkurin|Javnaðarflokkin]]. Hann stillaði upp aftur til løgtingsvalið í 2022 og varð afturvaldur. Til løgtingsvalið í 2026 varð hann afturvaldur og gjørdist partur av formansskapinum í Løgtinginum.
r1nkcxkcelbkaz39qgp1ugbbhmoszyw
388215
388214
2026-05-24T11:57:47Z
~2026-26884-41
34727
388215
wikitext
text/x-wiki
Jóhannis Joensen (føddur 27. november 1970) er ein føroyskur politikari, lærari, bankamaður og fótbóltspælari. Hann var valdur í løgtingið í 2019 fyri [[Javnaðarflokkurin|Javnaðarflokkin]]. Hann stillaði upp aftur til løgtingsvalið í 2022 og varð afturvaldur. Til løgtingsvalið í 2026 varð hann afturvaldur og gjørdist partur av formansskapinum í Løgtinginum.
[[Bólkur:Føroyskir politikarar]]
[[Bólkur:Føðingar í 1970]]
[[Bólkur:Løgtingslimir]]
[[Bólkur:B36 leikarar]]
[[Bólkur:Politikarar úr Javnaðarflokkinum]]
femmqwk461zu36atkec4dgkn46h8lrm
Eyðdis Hartmann Niclasen
0
46594
388210
2026-05-24T11:45:50Z
~2026-26884-41
34727
Stovnaði síðu við "'''Eyðdis Hartmann Niclasen''' (Fødd 1. august 1972) er ein føroyskur politikari, løgtingslimur, landstýrisskvinna fyri Sambandsflokkin og fyrrverandi borgarstjóri í Vága kommunu. Eyðdis Hartmann Niclasen varð fødd 1. august 1972 í Qeqertarsuaq í Grønlandi. Hon er uppvaksin bæði í Føroyum og í Danmark. Eyðdis stillaði á fyrsta sinni upp til kommunuvalið í 2016. Hon varð vald og gjørdist borgarstjóri í Vága kommunu setuna frá 2017 til 202..."
388210
wikitext
text/x-wiki
'''Eyðdis Hartmann Niclasen''' (Fødd 1. august 1972) er ein føroyskur politikari, løgtingslimur, landstýrisskvinna fyri Sambandsflokkin og fyrrverandi borgarstjóri í Vága kommunu. Eyðdis Hartmann Niclasen varð fødd 1. august 1972 í Qeqertarsuaq í Grønlandi. Hon er uppvaksin bæði í Føroyum og í Danmark. Eyðdis stillaði á fyrsta sinni upp til kommunuvalið í 2016. Hon varð vald og gjørdist borgarstjóri í Vága kommunu setuna frá 2017 til 2020.
Eyðdis Hartmann Niclasen stillaði fyrstu ferð upp til løgtingsval í 2019 og gjørdist tá varalimur á Løgtingi. Á løgtingsvalinum í 2022 varð hon vald fyri Sambandsflokkin. Hon eyðmerkti seg í 2025 við at taka virknan lut í kjakinum um fría fosturtøku í Føroyum, eitt mál sum skapti stórt kjak bæði innan flokkin og í almenna orðaskiftinum. Í 2026 varð hon afturvald á Løgting og síðani útnevnd landsstýriskvinna í heilsu- og orkumálum í landsstýrinum hjá Beini Johannesen.
[[Bólkur:Føroyskir politikarar]]
[[Bólkur:Føðingar í 1972]]
[[Bólkur:Løgtingslimir]]
[[Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum]]
atuniaqm0932kirp07ecysma2pf40nw
388211
388210
2026-05-24T11:48:41Z
~2026-26884-41
34727
388211
wikitext
text/x-wiki
'''Eyðdis Hartmann Niclasen''' (Fødd 1. august 1972) er ein føroyskur politikari, løgtingslimur, landstýrisskvinna fyri Sambandsflokkin og fyrrverandi borgarstjóri í [[Vága kommunu]]. Eyðdis Hartmann Niclasen varð fødd 1. august 1972 í Qeqertarsuaq í Grønlandi. Hon er uppvaksin bæði í Føroyum og í Danmark. Eyðdis stillaði á fyrsta sinni upp til kommunuvalið í 2016. Hon varð vald og gjørdist borgarstjóri í Vága kommunu setuna frá 2017 til 2020.
Eyðdis Hartmann Niclasen stillaði fyrstu ferð upp til løgtingsval í 2019 og gjørdist tá varalimur á Løgtingi. Á løgtingsvalinum í 2022 varð hon vald fyri Sambandsflokkin. Hon eyðmerkti seg í 2025 við at taka virknan lut í kjakinum um fría fosturtøku í Føroyum, eitt mál sum skapti stórt kjak bæði innan flokkin og í almenna orðaskiftinum. Í 2026 varð hon afturvald á Løgting og síðani útnevnd landsstýriskvinna í heilsu- og orkumálum í landsstýrinum hjá [[Beinir Johannesen|Beini Johannesen]].
[[Bólkur:Føroyskir politikarar]]
[[Bólkur:Føðingar í 1972]]
[[Bólkur:Løgtingslimir]]
[[Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum]]
43v05nd7d7vvuqlp25evjnm2iq0y32i
388212
388211
2026-05-24T11:49:08Z
~2026-26884-41
34727
388212
wikitext
text/x-wiki
'''Eyðdis Hartmann Niclasen''' (Fødd 1. august 1972) er ein føroyskur politikari, løgtingslimur, landstýrisskvinna fyri Sambandsflokkin og fyrrverandi borgarstjóri í [[Vága kommuna|Vága kommunu]]. Eyðdis Hartmann Niclasen varð fødd 1. august 1972 í Qeqertarsuaq í Grønlandi. Hon er uppvaksin bæði í Føroyum og í Danmark. Eyðdis stillaði á fyrsta sinni upp til kommunuvalið í 2016. Hon varð vald og gjørdist borgarstjóri í Vága kommunu setuna frá 2017 til 2020.
Eyðdis Hartmann Niclasen stillaði fyrstu ferð upp til løgtingsval í 2019 og gjørdist tá varalimur á Løgtingi. Á løgtingsvalinum í 2022 varð hon vald fyri Sambandsflokkin. Hon eyðmerkti seg í 2025 við at taka virknan lut í kjakinum um fría fosturtøku í Føroyum, eitt mál sum skapti stórt kjak bæði innan flokkin og í almenna orðaskiftinum. Í 2026 varð hon afturvald á Løgting og síðani útnevnd landsstýriskvinna í heilsu- og orkumálum í landsstýrinum hjá [[Beinir Johannesen|Beini Johannesen]].
[[Bólkur:Føroyskir politikarar]]
[[Bólkur:Føðingar í 1972]]
[[Bólkur:Løgtingslimir]]
[[Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum]]
0xzhf19v4resbix7vqqf3lecaot8y9h