1909

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>fowiki</dbname>
    <base>https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Miðil</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Serstakt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kjak</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Brúkari</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Brúkarakjak</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia-kjak</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Mynd</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Myndakjak</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-kjak</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Fyrimynd</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Fyrimyndakjak</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hjálp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hjálparkjak</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Bólkur</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Bólkakjak</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>1909</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3958</id>
    <revision>
      <id>388287</id>
      <parentid>371782</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24584</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>388287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1940" sha1="ct4p8gjua2a62tx4flphy3lnutdwwhk" xml:space="preserve">{{Árstal|1909|1890-árini|1900-árini|1910-árini|20}}

'''1909''' (MCMIX) var sambært [[Gregorianski kalendarin|gregorianska kalendaranum]] eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum [[fríggjadagur|fríggjadegi]].

== Hendingar ==
* [[1. januar]] - [[Tórshavnar kommuna]] verður skipað sum [[keypstaður]].
* [[1. januar]] - [[Tórshavnar kommuna]] fær sítt fyrsta fólkavalda [[býráð]]. 
* [[5. januar]] - [[Panama]] fær sjálvstýri frá [[Kolumbia]].
* [[18. apríl]] - [[Joan D'Arc]] verður viðurkend sum halgimenni í [[Róm]] í [[Italia]].
* [[17. desember]] - [[Albert I]] av [[Belgia]] verður kongur har í landi.

=== Ókend dagseting ===
* [[Karl Landsteiner]], [[Constantin Levaditi]]  og [[Erwin Popper]] uppdaga [[Polio]] virusin.
[[Mynd:First photo of a football match in the Faroe Islands 1909.jpg|thumb|Allarhelst fyrsta fotomynd av fótbóltsdysti millum [[Føroyar|føroysk]] feløg
[[HB]] og [[TB]] spældu sín fyrsta dyst í [[Hoydølum]] í [[Tórshavn|Havn]] [[18. juli]] 1909. [[TB]] er í myrkum búna, og [[HB]] hevur hvítar ermar. Dómari var [[Edward Mortensen]] (Mitens) av [[Tvøroyri]]. Her er [[HB]] í álopi eystur eftir. Áskoðararnir vóru bæði úr [[Tórshavn|Havn]] og av [[Tvøroyri]]. [[HB]] vann dystin 3-1. Kelda: [http://www.hb.fo/Felagid/sogan_um_hb.htm HB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903202403/http://www.hb.fo/Felagid/sogan_um_hb.htm |date=2005-09-03 }}.]]

=== Ítróttur ===
==== Fótbóltur ====

* [[13. mai]] - [[TB]]-[[HB]] á [[Tvøroyri]] 2-2.
* [[18. juli]] - [[HB]]-[[TB]] í [[Tórshavn]] 3-1.

== Føðingar ==
* [[11. juli]] - [[Malla Samuelsen]]
* [[20. desember]] - [[Vagn Holmboe]], danskt tónaskald (d. [[1996]]).

== Andlát ==
* [[17. februar]] - [[Geronimo]], høvdingur hjá [[Apache|Chiricahua-fólkinum]] (f. [[1829]])
* [[9. apríl]] - [[Venceslaus Ulricus Hammershaimb]] í [[Keypmannahavn]].
{{Commonscat}}

[[Bólkur:1909|*]]</text>
      <sha1>ct4p8gjua2a62tx4flphy3lnutdwwhk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rúnir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4190</id>
    <revision>
      <id>388286</id>
      <parentid>384567</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32139-16</username>
        <id>34906</id>
      </contributor>
      <origin>388286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6126" sha1="qfvmboehf3mxf24iwkdb4je9zx99ihe" xml:space="preserve">[[Mynd:01 Runes of the Elder Futhark painted on little stones - Runen des älteren Futhark auf kleine Steine gemalt.jpg|thumb|right|200px|Rúnir]]
[[Mynd:Trikvetra.JPG|thumb|right|200px|Rúnarsteinur í [[Svøríki]].]]
'''Rúnir''' byggja lutvíst á gamla germanska tradisjón við at høgga tekin, myndir og stavir í klettin, men eisini á bókstavarøð tey gomlu hava møtt í sambandinum við fólkasløg í [[Evropa|Suðurevropa]].

Orðið '''rúnir''' merkir loynidómur. Rúnirnar eru bókstavir, sum vórðu høgdir oftast í stein. Seinni uppi í [[miðøldin]]i verða rúnirnar eisini høgdar í [[træ]]. Vit hoyra í [[Føroyingasøga|Føroyingasøgu]] um [[Tróndur í Gøtu|Trónd í Gøtu]], at hann var ein sera vitugur maður, sum eisini varð lagdur undir at duga [[gand]]. Tey, sum dugdu at lesa tá í tíðini, vórðu ofta roknaði sum køn í gandi. Í [[kvæði]]num um Leiv Øssurson, tá Tróndur fer til [[Suðuroy]]ar at finna Torgrím, verður sagt, at hann hevði rúnarkelvi við sær. Eitt kelvi er eitt runt træpetti.

=== Eldra rúnastavraðið ===
[[Mynd:Futhark24.svg|thumb|400px|Eldra rúnastavraðið]]

{|border=1 cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
!rowspan=&quot;9&quot;|
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
!rowspan=&quot;9&quot;|
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
|-
|[[File:Runic letter fehu.svg|14x20px]] 
|'''ᚠ'''
|'''f'''
|'''*''fehu''''' „fæ“
|[[File:Runic letter haglaz.svg|14x20px]] 
|'''ᚺ'''
|'''h'''
|'''*''hagla''''' „hagl“
|[[File:Runic letter tiwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛏ'''
|'''t'''
|'''*''Tīwaz''''' „Týr“
|-
|[[File:Runic letter uruz.svg|14x20px]] 
|'''ᚢ'''
|'''u'''
|'''*''ūruz''''' „ursur, uroksi“
|[[File:Runic letter naudiz.svg|14x20px]] 
|'''ᚾ'''
|'''n'''
|'''*''naudiz''''' „neyð“
|[[File:Runic letter berkanan.svg|14x20px]] 
|'''ᛒ'''
|'''b'''
|'''*''berkana''''' / '''*''berkō''''' „bjørk, børkur“
|-
|[[File:Runic letter thurisaz.svg|14x20px]] 
|'''ᚦ '''
|'''þ'''
|'''*''þurisaz''''' „tussi, risi, jøtun“
|[[File:Runic letter isaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛁ'''
|'''i'''
|'''*''īsaz''''' „ísur“
|[[File:Runic letter ehwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛖ'''
|'''e'''
|'''*''ehwaz''''' „hestur“
|-
|[[File:Runic letter ansuz.svg|14x20px]] 
|'''ᚨ'''
|'''a'''
|'''*''ansuz''''' „æsir, gudar“
|[[File:Runic letter jeran.svg|14x20px]] 
|'''ᛃ'''
|'''j'''
|'''*''jēra''''' „ár“
|[[File:Runic letter mannaz.svg|14x20px]]
|'''ᛗ'''
|'''m'''
|'''*''mannaz''''' „maður“
|-
|[[File:Runic letter raido.svg|14x20px]] 
|'''ᚱ'''
|'''r'''
|'''*''raidō''''' „reið, ferð“
|[[File:Runic letter iwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛇ'''
|'''ï'''
|'''*''īwaz''''' „Ýviður, taks“
|[[File:Runic letter laukaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛚ'''
|'''l'''
|'''*''laukaz''''' „leykur“ / '''*''laguz''''' „vatn (løgur)“
|-
|[[File:Runic letter kauna.svg|14x20px]] 
|'''ᚲ'''
|'''k'''
|'''*''kaunan''''' „koyna = blæma, vágpirra“
|[[File:Runic letter pertho.svg|14x20px]] 
|'''ᛈ'''
|'''p'''
|'''*''perþō''''' „gleði, látur“
|[[File:Runic letter ingwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛜ'''
|'''ŋ'''
|'''*''Ingwaz''''' „(Yngvi-Freyr), Froyur“
|-
|[[File:Runic letter gebo.svg|14x20px]] 
|'''ᚷ'''
|'''g'''
|'''*''gebō''''' „gáva“
|[[File:Runic letter algiz.svg|14x20px]] 
|'''ᛉ'''
|'''z'''
|'''*''algiz''''' „elgur“
|[[File:Runic letter dagaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛞ'''
|'''d'''
|'''*''dagaz''''' „dagur“
|-
|[[File:Runic letter wunjo.svg|14x20px]] 
|'''ᚹ'''
|'''w'''
|'''*''wunjō''''' „njóta“
|[[File:Runic letter sowilo.svg|14x20px]] 
|'''ᛊ'''
|'''s'''
|'''*''sōwulō''''' „sól“
|[[File:Runic letter othalan.svg|14x20px]] 
|'''ᛟ'''
|'''o'''
|'''*''ōþala''''' „óðal“
|}

Eldra rúnastavraðið varð nýtt til at skriva [[frumnorrønt]], ein tann kendasti teksturin er á [[gullhornini|gullhornunum]] úr Danmark:

* Rúnir:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᛖᚲᚺᛚᛖᚹᚨᚷᚨᛊᛏᛁᛉ : ᚺᛟᛚᛏᛁᛃᚨᛉ : ᚺᛟᚱᚾᚨ : ᛏᚨᚹᛁᛞᛟ&lt;/span&gt;
* [[Transliteratión]], umstaving:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;Ek Hlewagastiz : Holtijaz : horna : tawido&lt;/span&gt;
* Umseting:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;&quot;Eg Lægestur, sonur Holt (frá Holti?), gjørdi hornið&quot;&lt;/span&gt;

=== Yngra rúnastavraðið ===
[[Mynd:Yngre futharken.svg|thumb|400px|Yngra rúnastavraðið. Ovara rað ''vanligar'' ella ''danskar rúni''r, niðara rað ''stuttrúnir'' ella ''norsk-svenskar rúnir''.]]

Yngra rúnastavraðið ella futharkið, varð nýtt til norrønt, ella fornnorrønt, ið varð talað í Norðurlondum frá uml. 7du til 13du øld (Skandinavia) og til 15du øld (Íslandi).

'''Rúnakelvið á Eiði'''&lt;br /&gt;
Besta dømið um yngra futharkið í Føroyum, er eitt rúnakelvi ið varð funnið á Eiði í 1976, dagfest til uml. &quot;víkingatíð&quot;. Trettan stavir eru varðveittir á kelvinum, meðan aftasti parturin er brotin av. Stavirnir eru stuttrúnirnir: &lt;br /&gt;
* Rúnir:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᚠ ᚢ ᚦ ᚭ ᚱ ᚴ ᚽ ᚿ ᛁ	ᛆ ᛌ ᛐ ᚮ&lt;/span&gt;
* Svarandi til:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;f - u/v - th - ą - r - k/g - h - n - i - a - s - t/d - b/p&lt;/span&gt;
* Ætlandi hava hesir stavirnir eisini verið á kelvinum:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᛘ ᛚ&lt;/span&gt;
* Svarandi til:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;m - l&lt;/span&gt;

Stavraðið á Eiði samsvarar við stavraðið ið, sambært Arild Hauge, varð nýtt í Noregi uml. ár 900-1050 &lt;br/&gt;&lt;ref&gt;https://arild-hauge.com/nruner.htm&lt;/ref&gt;

==Keldur==
&lt;references/&gt;

{{stubbi}}

{{Commonscat|Runic writing}}

[[Bólkur:Stavrað]]
[[Bólkur:Skandinavia]]
[[Bólkur:Víkingatíðin]]
[[Bólkur:Skriftskipan]]
[[Bólkur:Rúnasteinar]]</text>
      <sha1>qfvmboehf3mxf24iwkdb4je9zx99ihe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>388288</id>
      <parentid>388286</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32139-16</username>
        <id>34906</id>
      </contributor>
      <origin>388288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6125" sha1="bibgc3e2i7wqofjgl9vfzwj1vzgqrj8" xml:space="preserve">[[Mynd:01 Runes of the Elder Futhark painted on little stones - Runen des älteren Futhark auf kleine Steine gemalt.jpg|thumb|right|200px|Rúnir]]
[[Mynd:Trikvetra.JPG|thumb|right|200px|Rúnarsteinur í [[Svøríki]].]]
'''Rúnir''' byggja lutvíst á gamla germanska siðvenju við at høgga tekin, myndir og stavir í klettin, men eisini á bókstavarøð tey gomlu hava møtt í sambandinum við fólkasløg í [[Evropa|Suðurevropa]].

Orðið '''rúnir''' merkir loynidómur. Rúnirnar eru bókstavir, sum vórðu høgdir oftast í stein. Seinni uppi í [[miðøldin]]i verða rúnirnar eisini høgdar í [[træ]]. Vit hoyra í [[Føroyingasøga|Føroyingasøgu]] um [[Tróndur í Gøtu|Trónd í Gøtu]], at hann var ein sera vitugur maður, sum eisini varð lagdur undir at duga [[gand]]. Tey, sum dugdu at lesa tá í tíðini, vórðu ofta roknaði sum køn í gandi. Í [[kvæði]]num um Leiv Øssurson, tá Tróndur fer til [[Suðuroy]]ar at finna Torgrím, verður sagt, at hann hevði rúnarkelvi við sær. Eitt kelvi er eitt runt træpetti.

=== Eldra rúnastavraðið ===
[[Mynd:Futhark24.svg|thumb|400px|Eldra rúnastavraðið]]

{|border=1 cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
!rowspan=&quot;9&quot;|
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
!rowspan=&quot;9&quot;|
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
|-
|[[File:Runic letter fehu.svg|14x20px]] 
|'''ᚠ'''
|'''f'''
|'''*''fehu''''' „fæ“
|[[File:Runic letter haglaz.svg|14x20px]] 
|'''ᚺ'''
|'''h'''
|'''*''hagla''''' „hagl“
|[[File:Runic letter tiwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛏ'''
|'''t'''
|'''*''Tīwaz''''' „Týr“
|-
|[[File:Runic letter uruz.svg|14x20px]] 
|'''ᚢ'''
|'''u'''
|'''*''ūruz''''' „ursur, uroksi“
|[[File:Runic letter naudiz.svg|14x20px]] 
|'''ᚾ'''
|'''n'''
|'''*''naudiz''''' „neyð“
|[[File:Runic letter berkanan.svg|14x20px]] 
|'''ᛒ'''
|'''b'''
|'''*''berkana''''' / '''*''berkō''''' „bjørk, børkur“
|-
|[[File:Runic letter thurisaz.svg|14x20px]] 
|'''ᚦ '''
|'''þ'''
|'''*''þurisaz''''' „tussi, risi, jøtun“
|[[File:Runic letter isaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛁ'''
|'''i'''
|'''*''īsaz''''' „ísur“
|[[File:Runic letter ehwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛖ'''
|'''e'''
|'''*''ehwaz''''' „hestur“
|-
|[[File:Runic letter ansuz.svg|14x20px]] 
|'''ᚨ'''
|'''a'''
|'''*''ansuz''''' „æsir, gudar“
|[[File:Runic letter jeran.svg|14x20px]] 
|'''ᛃ'''
|'''j'''
|'''*''jēra''''' „ár“
|[[File:Runic letter mannaz.svg|14x20px]]
|'''ᛗ'''
|'''m'''
|'''*''mannaz''''' „maður“
|-
|[[File:Runic letter raido.svg|14x20px]] 
|'''ᚱ'''
|'''r'''
|'''*''raidō''''' „reið, ferð“
|[[File:Runic letter iwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛇ'''
|'''ï'''
|'''*''īwaz''''' „Ýviður, taks“
|[[File:Runic letter laukaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛚ'''
|'''l'''
|'''*''laukaz''''' „leykur“ / '''*''laguz''''' „vatn (løgur)“
|-
|[[File:Runic letter kauna.svg|14x20px]] 
|'''ᚲ'''
|'''k'''
|'''*''kaunan''''' „koyna = blæma, vágpirra“
|[[File:Runic letter pertho.svg|14x20px]] 
|'''ᛈ'''
|'''p'''
|'''*''perþō''''' „gleði, látur“
|[[File:Runic letter ingwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛜ'''
|'''ŋ'''
|'''*''Ingwaz''''' „(Yngvi-Freyr), Froyur“
|-
|[[File:Runic letter gebo.svg|14x20px]] 
|'''ᚷ'''
|'''g'''
|'''*''gebō''''' „gáva“
|[[File:Runic letter algiz.svg|14x20px]] 
|'''ᛉ'''
|'''z'''
|'''*''algiz''''' „elgur“
|[[File:Runic letter dagaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛞ'''
|'''d'''
|'''*''dagaz''''' „dagur“
|-
|[[File:Runic letter wunjo.svg|14x20px]] 
|'''ᚹ'''
|'''w'''
|'''*''wunjō''''' „njóta“
|[[File:Runic letter sowilo.svg|14x20px]] 
|'''ᛊ'''
|'''s'''
|'''*''sōwulō''''' „sól“
|[[File:Runic letter othalan.svg|14x20px]] 
|'''ᛟ'''
|'''o'''
|'''*''ōþala''''' „óðal“
|}

Eldra rúnastavraðið varð nýtt til at skriva [[frumnorrønt]], ein tann kendasti teksturin er á [[gullhornini|gullhornunum]] úr Danmark:

* Rúnir:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᛖᚲᚺᛚᛖᚹᚨᚷᚨᛊᛏᛁᛉ : ᚺᛟᛚᛏᛁᛃᚨᛉ : ᚺᛟᚱᚾᚨ : ᛏᚨᚹᛁᛞᛟ&lt;/span&gt;
* [[Transliteratión]], umstaving:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;Ek Hlewagastiz : Holtijaz : horna : tawido&lt;/span&gt;
* Umseting:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;&quot;Eg Lægestur, sonur Holt (frá Holti?), gjørdi hornið&quot;&lt;/span&gt;

=== Yngra rúnastavraðið ===
[[Mynd:Yngre futharken.svg|thumb|400px|Yngra rúnastavraðið. Ovara rað ''vanligar'' ella ''danskar rúni''r, niðara rað ''stuttrúnir'' ella ''norsk-svenskar rúnir''.]]

Yngra rúnastavraðið ella futharkið, varð nýtt til norrønt, ella fornnorrønt, ið varð talað í Norðurlondum frá uml. 7du til 13du øld (Skandinavia) og til 15du øld (Íslandi).

'''Rúnakelvið á Eiði'''&lt;br /&gt;
Besta dømið um yngra futharkið í Føroyum, er eitt rúnakelvi ið varð funnið á Eiði í 1976, dagfest til uml. &quot;víkingatíð&quot;. Trettan stavir eru varðveittir á kelvinum, meðan aftasti parturin er brotin av. Stavirnir eru stuttrúnirnir: &lt;br /&gt;
* Rúnir:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᚠ ᚢ ᚦ ᚭ ᚱ ᚴ ᚽ ᚿ ᛁ	ᛆ ᛌ ᛐ ᚮ&lt;/span&gt;
* Svarandi til:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;f - u/v - th - ą - r - k/g - h - n - i - a - s - t/d - b/p&lt;/span&gt;
* Ætlandi hava hesir stavirnir eisini verið á kelvinum:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᛘ ᛚ&lt;/span&gt;
* Svarandi til:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;m - l&lt;/span&gt;

Stavraðið á Eiði samsvarar við stavraðið ið, sambært Arild Hauge, varð nýtt í Noregi uml. ár 900-1050 &lt;br/&gt;&lt;ref&gt;https://arild-hauge.com/nruner.htm&lt;/ref&gt;

==Keldur==
&lt;references/&gt;

{{stubbi}}

{{Commonscat|Runic writing}}

[[Bólkur:Stavrað]]
[[Bólkur:Skandinavia]]
[[Bólkur:Víkingatíðin]]
[[Bólkur:Skriftskipan]]
[[Bólkur:Rúnasteinar]]</text>
      <sha1>bibgc3e2i7wqofjgl9vfzwj1vzgqrj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>388289</id>
      <parentid>388288</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32139-16</username>
        <id>34906</id>
      </contributor>
      <origin>388289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6129" sha1="8vrnmhab9w5ajen6o55mx70ka2e6698" xml:space="preserve">[[Mynd:01 Runes of the Elder Futhark painted on little stones - Runen des älteren Futhark auf kleine Steine gemalt.jpg|thumb|right|200px|Rúnir]]
[[Mynd:Trikvetra.JPG|thumb|right|200px|Rúnarsteinur í [[Svøríki]].]]
'''Rúnir''' byggja lutvíst á gamla germanska siðvenju við at høgga tekin, myndir og stavir í klettin, men eisini byggja á bókstavarøð tey gomlu hava møtt í sambandinum við fólkasløg í [[Evropa|Suðurevropa]].

Orðið '''rúnir''' merkir loynidómur. Rúnirnar eru bókstavir, sum vórðu høgdir oftast í stein. Seinni uppi í [[miðøldin]]i verða rúnirnar eisini høgdar í [[træ]]. Vit hoyra í [[Føroyingasøga|Føroyingasøgu]] um [[Tróndur í Gøtu|Trónd í Gøtu]], at hann var ein sera vitugur maður, sum eisini varð lagdur undir at duga [[gand]]. Tey, sum dugdu at lesa tá í tíðini, vórðu ofta roknaði sum køn í gandi. Í [[kvæði]]num um Leiv Øssurson, tá Tróndur fer til [[Suðuroy]]ar at finna Torgrím, verður sagt, at hann hevði rúnarkelvi við sær. Eitt kelvi er eitt runt træpetti.

=== Eldra rúnastavraðið ===
[[Mynd:Futhark24.svg|thumb|400px|Eldra rúnastavraðið]]

{|border=1 cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
!rowspan=&quot;9&quot;|
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
!rowspan=&quot;9&quot;|
!colspan=2 style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|rún
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|ljóð
! style=&quot;background-color:#FAFAFA;&quot;|navn
|-
|[[File:Runic letter fehu.svg|14x20px]] 
|'''ᚠ'''
|'''f'''
|'''*''fehu''''' „fæ“
|[[File:Runic letter haglaz.svg|14x20px]] 
|'''ᚺ'''
|'''h'''
|'''*''hagla''''' „hagl“
|[[File:Runic letter tiwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛏ'''
|'''t'''
|'''*''Tīwaz''''' „Týr“
|-
|[[File:Runic letter uruz.svg|14x20px]] 
|'''ᚢ'''
|'''u'''
|'''*''ūruz''''' „ursur, uroksi“
|[[File:Runic letter naudiz.svg|14x20px]] 
|'''ᚾ'''
|'''n'''
|'''*''naudiz''''' „neyð“
|[[File:Runic letter berkanan.svg|14x20px]] 
|'''ᛒ'''
|'''b'''
|'''*''berkana''''' / '''*''berkō''''' „bjørk, børkur“
|-
|[[File:Runic letter thurisaz.svg|14x20px]] 
|'''ᚦ '''
|'''þ'''
|'''*''þurisaz''''' „tussi, risi, jøtun“
|[[File:Runic letter isaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛁ'''
|'''i'''
|'''*''īsaz''''' „ísur“
|[[File:Runic letter ehwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛖ'''
|'''e'''
|'''*''ehwaz''''' „hestur“
|-
|[[File:Runic letter ansuz.svg|14x20px]] 
|'''ᚨ'''
|'''a'''
|'''*''ansuz''''' „æsir, gudar“
|[[File:Runic letter jeran.svg|14x20px]] 
|'''ᛃ'''
|'''j'''
|'''*''jēra''''' „ár“
|[[File:Runic letter mannaz.svg|14x20px]]
|'''ᛗ'''
|'''m'''
|'''*''mannaz''''' „maður“
|-
|[[File:Runic letter raido.svg|14x20px]] 
|'''ᚱ'''
|'''r'''
|'''*''raidō''''' „reið, ferð“
|[[File:Runic letter iwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛇ'''
|'''ï'''
|'''*''īwaz''''' „Ýviður, taks“
|[[File:Runic letter laukaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛚ'''
|'''l'''
|'''*''laukaz''''' „leykur“ / '''*''laguz''''' „vatn (løgur)“
|-
|[[File:Runic letter kauna.svg|14x20px]] 
|'''ᚲ'''
|'''k'''
|'''*''kaunan''''' „koyna = blæma, vágpirra“
|[[File:Runic letter pertho.svg|14x20px]] 
|'''ᛈ'''
|'''p'''
|'''*''perþō''''' „gleði, látur“
|[[File:Runic letter ingwaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛜ'''
|'''ŋ'''
|'''*''Ingwaz''''' „(Yngvi-Freyr), Froyur“
|-
|[[File:Runic letter gebo.svg|14x20px]] 
|'''ᚷ'''
|'''g'''
|'''*''gebō''''' „gáva“
|[[File:Runic letter algiz.svg|14x20px]] 
|'''ᛉ'''
|'''z'''
|'''*''algiz''''' „elgur“
|[[File:Runic letter dagaz.svg|14x20px]] 
|'''ᛞ'''
|'''d'''
|'''*''dagaz''''' „dagur“
|-
|[[File:Runic letter wunjo.svg|14x20px]] 
|'''ᚹ'''
|'''w'''
|'''*''wunjō''''' „njóta“
|[[File:Runic letter sowilo.svg|14x20px]] 
|'''ᛊ'''
|'''s'''
|'''*''sōwulō''''' „sól“
|[[File:Runic letter othalan.svg|14x20px]] 
|'''ᛟ'''
|'''o'''
|'''*''ōþala''''' „óðal“
|}

Eldra rúnastavraðið varð nýtt til at skriva [[frumnorrønt]], ein tann kendasti teksturin er á [[gullhornini|gullhornunum]] úr Danmark:

* Rúnir:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᛖᚲᚺᛚᛖᚹᚨᚷᚨᛊᛏᛁᛉ : ᚺᛟᛚᛏᛁᛃᚨᛉ : ᚺᛟᚱᚾᚨ : ᛏᚨᚹᛁᛞᛟ&lt;/span&gt;
* Umstaving (Transliteratión):&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;Ek Hlewagastiz : Holtijaz : horna : tawido&lt;/span&gt;
* Umseting:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;&quot;Eg Lægestur, sonur Holt (frá Holti?), gjørdi hornið&quot;&lt;/span&gt;

=== Yngra rúnastavraðið ===
[[Mynd:Yngre futharken.svg|thumb|400px|Yngra rúnastavraðið. Ovara rað ''vanligar'' ella ''danskar rúni''r, niðara rað ''stuttrúnir'' ella ''norsk-svenskar rúnir''.]]

Yngra rúnastavraðið ella futharkið, varð nýtt til norrønt, ella fornnorrønt, ið varð talað í Norðurlondum frá uml. 7du til 13du øld (Skandinavia) og til 15du øld (Íslandi).

'''Rúnakelvið á Eiði'''&lt;br /&gt;
Besta dømið um yngra futharkið í Føroyum, er eitt rúnakelvi ið varð funnið á Eiði í 1976, dagfest til uml. &quot;víkingatíð&quot;. Trettan stavir eru varðveittir á kelvinum, meðan aftasti parturin er brotin av. Stavirnir eru stuttrúnirnir: &lt;br /&gt;
* Rúnir:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᚠ ᚢ ᚦ ᚭ ᚱ ᚴ ᚽ ᚿ ᛁ	ᛆ ᛌ ᛐ ᚮ&lt;/span&gt;
* Svarandi til:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;f - u/v - th - ą - r - k/g - h - n - i - a - s - t/d - b/p&lt;/span&gt;
* Ætlandi hava hesir stavirnir eisini verið á kelvinum:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:large; font-family:'Segoe UI Symbol';&quot;&gt;ᛘ ᛚ&lt;/span&gt;
* Svarandi til:&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Arial&quot;&gt;m - l&lt;/span&gt;

Stavraðið á Eiði samsvarar við stavraðið ið, sambært Arild Hauge, varð nýtt í Noregi uml. ár 900-1050 &lt;br/&gt;&lt;ref&gt;https://arild-hauge.com/nruner.htm&lt;/ref&gt;

==Keldur==
&lt;references/&gt;

{{stubbi}}

{{Commonscat|Runic writing}}

[[Bólkur:Stavrað]]
[[Bólkur:Skandinavia]]
[[Bólkur:Víkingatíðin]]
[[Bólkur:Skriftskipan]]
[[Bólkur:Rúnasteinar]]</text>
      <sha1>8vrnmhab9w5ajen6o55mx70ka2e6698</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Russland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4904</id>
    <revision>
      <id>388283</id>
      <parentid>388282</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>20351</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tók burtur rættingar hjá [[Special:Contributions/Dr-Andr888|Dr-Andr888]] ([[User talk:Dr-Andr888|kjak]]) til seinastu versjón hjá [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]</comment>
      <origin>386846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39360" sha1="li787qjdgugcb9ap2ib1k7ex9mmn6nv" xml:space="preserve">{{Infoboks Land
| uppruna_navn      = Российская Федерация&lt;br /&gt;Rossijskaja Federatsija
| mynd_flagg        = Flag of Russia.svg
| mynd_skjald       = Coat of Arms of the Russian Federation.svg
| navn              = Russland
| motto             = Onki
| tjóðsangur        = Государственный гимн Российской Федерации (Gosudarstvenny gimn Rossiyskoj Federatsii)[[File:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg|center]]
| mynd_positión     = Russian Federation (orthographic projection).svg
| alment_mál        = [[Russiskt (mál)|Russiskt]] og fleiru [[mál]]
| høvuðsstaður      = [[Moskva]]
| forseti_heitið    = Forseti
| forseti           = [[Vladimir Putin]]&lt;/br&gt;(Владимир Путин)
| løgmaður_heitið   = Forsætisráðharri
| løgmaður          = [[:ru: Мишустин,Михаил Владимирович|Mikhail Mishustin]]&lt;/br&gt;(Михаил Мишустин)
| fullveldi         = [[24. august]] [[1991]]
| vídd              = 17.098.246
| vatn              = 0,5
| íbúgvar           = 146 171 015
| íbúgvar_ár        = 2021
| íbúgvar_km2       = 8.4
| gjaldoyra         = [[:ru: Российский рубль|Rubel]]
| tíðarzona         = [[UTC]] +1 til +11
| alnet_økisnavn    = [[.ru]]
| telefon_landakota = 7
| spenningur        =
| viðmerkingar      =
}}

'''Russland''' er eitt sambandsríki í [[Evropa]] og [[Asia]]. Russland er verðins støsta land og hevur umleið 143 mió íbúgvar. Høvuðsstaður er [[Moskva]] og londinum hevur mark við 14 lond: [[Noreg]], [[Finnland]], [[Estland]], [[Litava]], [[Hvítarussland]], [[Lettland]], [[Pólland]], [[Ukreina]], [[Georgia]], [[Aserbadjan]], [[Kasakstan]], [[Kina]], [[Mongolia]] og [[Norðurkorea]].

== Søga ==

Fyri nøkrum árum síðan var Russland høvuðslandið í mikla [[Kommunisma|kommunistaríkinum]] [[Sovjetsamveldið|Sovjetsamveldinum]]. Tá ið [[Kommunisma|kommunisman]] fall í [[1991]], lýstu stórir partar í [[Sovjetsamveldið|Sovjetsamveldinum]] seg sum fræls ríki. Stjórnin í nýggja Russlandi roynir nú at laga landsins stýri til fólkaræði og umskipa og evna búskapin eftir vesturlendskum leisti.

=== Tá ið kommunisman kom til Russlands ===

==== Russland áðrenn kommunismuna ====

Áðrenn kommunistarnar tóku valdið í Russlandi, var tað eitt keisaraveldi, har Zarurin stýrdi. (Ein zarur: ein russiskur keisari). Í 1894 til 1917 ráddi Nikolaj t. 2 zarur í Russlandi. Zarurin var einaræðisharri í landinum, og soleiðis hevði verið síðan 1547, við tí fyrsta keisaranum Ivan 4.
Í 1897 var Zar-veldið mett til at fevna um eini 1,8 milliónir limir. Flestu av hesum vóru góðseigarar, embætismenn og heryvirmenn.
90% av íbúgvunum búðu á bygd í bóndafamiljum, sum góðseigarar áttu og kundi gera við, hvat teimum lysti. 75% av íbúgvunum dugdu ikki at lesa, tí at tey ráðandi vóru bangin fyri, at tað fór at ávirka hugburð fólksins.

==== Russland gerst ídnaðarland og jarnbreytirnar í Russlandi ====

Tey ráðandi royndi fyrst at fáa gongd í ídnaðin í 1890’unum. Russland hevði góðar møguleikar fyri ídnaði, tí har fanst nógv ymiskt tilfeingi, sum kol, jarn og olja. Ein týðilig forðing fyri ídnaðarvøkstri var, at tað var trupult at flyta vøru úr einum staði í annað. Av hesi orsøk var avgjørt at byggja fleiri jarnbreytir, sum til dømis Tann Transsibiriska jarnbreytin, ið er úr [[Moskva]] til [[Vladivostok]] í [[Sibiria]]. Hendan var liðug í 1916, og er heimsins longsta. Tær skuldu harumframt eisini gera tað møguligt, at leggja eitt øki í [[Kina]] undir seg, at fáa fólk til at flyta til Sibiria at grava eftir málmi. [[Frakland]] veitti Russlandi lán til jarnbreytirnar, men tað vóru mest bøndurnir sum goldu fyri tær. Við tí nýggja ídnaðinum, komu fleiri fólk at arbeiða, og lívskorini vórðu betur, hóast verkafólkið enn hvørki slapp at stovna verkamannafeløg ella fara í verkfall.

==== 1917 – kollveltingin eydnast ====
[[Mynd:19190525-Lenin_and_bolshevik_leaders_on_Red_square.jpg|thumb|right|250px|[[Vladimir Lenin]] saman við fremstu medarbeiðarum sínum á Reyða Torginum í [[Moskva]].]]
Undir [[Fyrri veraldarbardagi|fyrra heimsbardaga]], var Russland millum annað í kríggj við [[Týskland]]i. Á várið 1917, tá kollveltingin byrjaði, verður mett, at Russland longu tá hevði eitt tap uppá 7 mió. hermenn sum antin vóru falnir, særdir ella tiknir til fanga.  Orsøkirnar til hendan stóra sorgarleikin eru tvær; tey høvdu ikki nóg góðan førleika og ein stórur manglandi dugur á krígsførslu. Hin orsøkin er, at tey høvdu ikki tíðarhóskandi amboð til samband sínámillum og ei heldur nóg góð vápn, nóg nógva føðslu, klæðir o.s.fr. Frá 1915 hevði Zarin persónliga leiðsluna av. Vanlukkurnar seinnameiri sóu fólkið sum ábyrgd Zarins. Fólkið misti myndugleikatrýgv til Zarin, og tey liðu hungursneyð og vóru køld. Fleiri bøndur vóru tiknir í herin, og kornframleiðslan minkaði. Tað viðførdi hungursneyð í landinum. Støðan gjørdist rættiliga hættislig, tá ið allur jarnbreytaflutningarnar steðgaði.

==== Februarkollveltingin ====
Í 1916 vóru yvir ein mió. arbeiðarar í verkfalli. Í mars 1917 kom mongdin av fólkum, ið vóru í verkfalli, í hæddina. Lívskorini gjørdist verri, tí alt breyð var uppi, og uppreistur brast á. Verkføllini og uppreistrinum vóru spontan, men eftir nakrar dagar, stovnsettu bøndurnir, ið vóru í verkfalli, og hermenninir eitt felag. Herleiðslan gav hermonnunum boð um, at seta seg upp ímóti uppreistrafjøldini og skjóta teir. Ístaðin skutu hermenninir yvirmenninar og fóru uppí uppreisturin. Eftir fáum døgum, hevði Zar-stýrið mist tamarhaldið á fólkinum. Nikolaj t. 2. noyddist at abdisera, tvs. hann fór frá valdinum.

==== Bolsjevikkar taka ræðið ====

Ymiskir politiskir flokkar vórðu loyniliga settir á stovn undir Zar-stýrinum, harímillum Bolsjevikkaflokkurin. (Bolsjevik=meiriluti). Flokkurin varð stovnaður av [[Vladimir Lenin|Vladimir Iljitsj Uljanov]], betri kendur sum [[Vladimir Lenin|Lenin]], ið er hansara dulnavn. Hann hevði ætlanir, um at drepa zarin, men tað týdningarmesta helt hann vera, at stovna ein flokk, ið setti limunum strong krøv, so flokkurin gjørdist betri førur fyri at megna at kollvelta samfelagið.

Lenin hevði ætlanir um, at kollvelta allan heimin, og vildi byrja við sosialistisku kollveltingini í Russlandi. Tað helt hann vera skilagott, tí hann var vísur í, at fólkið hevði fingið ein annan politiskan hugburð aftaná februarkollveltingina. Hann megnaði at sannføra Bolsjevikkaflokkin til sín framtakshugaða politikk. Í 1917 var Bolsjevikkaflokkurin einans ein lítil flokkur á uml. 25.000 limir, men í 1917 var limatalið økt til tað tíggjufaldaða, við slagorðunum: “Friður, jørð og breyð”. Flokkurin hevði meirilutan í teimum týdningarmestu sovjettunum (ráðum). Stjórnin við Lenini á odda varð tilnevnd, og har vóru millum aðrar eisini [[Trotskij]] og [[Stalin]] í. Valið til nýggja tjóðartingið hilnaðist illa hjá flokkinum, tí teir fingu bert ein fjórðing av atkvøðunum. Aðrir sosialistiskir flokkar fingu meira, men Lenin noktaði at leggja frá sær valdið, og í januar 1918 tók hann tjóðartingið av, og gjørdi, at aðrir flokkar vórðu bannaðir.

== Landafrøði ==

Russland, ið er størsta land í heiminum, er í tveimum heimspørtum ([[Evropa]] og [[Asia|Ásia]]) og er um næstan hálva [[Jørðin|jørðina]]. Av tí at veðurlagið er bítandi kalt, og náttúra og landslag eru soleiðis lagað, at ikki ber til hjá fólki at búseta seg nógvastaðni, er hetta stóra ríkið ógvuliga strálbygt. Men soleiðis er ikki allastaðni, í vestara og syðra parti er nógv fruktagóð jørð, og víða um í ríkinum eru mong steinsløg í jørðini og ovurstórt náttúrutilfeingi. 

[[Uralfjøll]] eru mark ímillum [[Evropa|evropeiska]] og [[Asia|ásiatiska]] partin í Russlandi. Tveir triðingar av fólkinum, 100 milliónir, búgva vestan fyri [[Uralfjøll]]. Mesta fólkið í [[Evropa|evropeiska]] partinum í Russland býr í stórum býum, til dømis [[Moskva]] (høvuðsstaði landsins), [[St. Pætursborg]] og [[Krasnodar]] ella á víða slættlendinum fram við [[Volga]]. 

Nógv steinsløg eru í undirgrundini. Mesti landbúnaðurin í Russlandi er eisini [[Evropa|evropeiskumegin]], fyri norðan verða dyrkað hveiti og onnur kornsløg, fyri sunnan, har lýggjari er, verða dyrkað tubbak, aldinfrukt og mangt annað. 

Russland er tað kaldasta landið í øllum heiminum. Í mestsum øllum [[Siberia]], ið er russiski parturin í [[Asia|Ásia]], er bítandi kalt um veturin. Norðari partur eru frostmýrar. Her hevur jørðin nógvastaðni verið fryst síðan seinastu ístíð. Sunnan fyri frostmýrarnar er heimins størsti nálaskógur ([[Teiga]]), og syðri eru turru grasfløturnar, steppur, ið eru besta landbúnðarjørðin í Russlandi.

== Fólkið ==

=== Heilsa ===

Fjórði hvør russiskur maður doyr, áðrenn hann er komin miðskeiðis í 50-árini, og ein av stóru orsøkunum til stuttu lívstíðina er vodka. Tað kemur fram í eini kanning, sum varð almannakunngjørd í januar 2014.&lt;ref&gt;http://www.reuters.com/article/2014/01/31/us-russia-vodka-idUSBREA0U01120140131&lt;/ref&gt; Meir enn 150.000 russiskir menn luttóku í kanningini, sum vísir, at russiskir menn liva óvanliga stutt, fyrst og fremst teir, sum søgdu seg drekka tríggjar ella fleiri hálvlitursfløskur av vodka um vikuna. Deyðsorsøkirnar millum menn í 50-árunum vóru í stóran mun alkoholeitran, vanlukkur, harðskapur og [[sjálvmorð]] umframt sjúkur so sum háls- og livrakrabbi, tuberklar, lungnabruni og livrasjúkur. Russiska deyðatalið hevur verið ógvuliga skiftandi tey seinastu 30 árini í tráð við, at rúsdrekkapolitikkurin og sosialur stabilitetur broyttist undir forsetunum [[Mikhail Gorbatjov]], [[Boris Jeltsin]] og [[Vladimir Putin]], og fremsta orsøkin til hesi stóru skiftini er [[vodka]]. Meðan til dømis deyðatalið millum bretskar menn er minkað støðugt síðani 1980, fyrst og fremst tí so nógvir menn hava lagt av at roykja, hevur russiska deyðatalið verið upp og niður og ofta ein endurspeglan av russisku rúsdrekkanýtsluni. Tá Mikhail Gorbatjov í 1985 herdi rúsdrekkalógina, minkaði rúsdrekkanýtslan nærum 25 prosent – og tað sama gjørdi deyðatalið. Og tá kommunisman í [[Sovjetsamveldið|Sovjetsamveldinum]] so fall, fóru rúsdrekkanýtslan og deyðatalið upp aftur.

Í kanningini, sum varð kunngjørd í læknafrøðiliga blaðnum Lancet, spurdu granskararnir 151.000 menn um, hvussu nógv vodka teir drukku og um teir royktu, og síðani fylgdu teir hesum monnunum í nærum tíggju ár.&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/health-25961063&lt;/ref&gt; Næstan 8000 av teimum doyðu í hesum tíðarskeiðnum, og kanningin vísti, at vandin fyri at doyggja var nógv størri hjá monnunum, sum royktu og sum drukku tríggjar ella fleiri hálvlitursfløskur av [[vodka]] um vikuna, enn hjá monnum, sum royktu og bara drukku minni ein eina fløsku um vikuna.

== Búskapur ==

=== Oljuídnaður ===

Russland er heimsins størsti framleiðari av [[Olja|olju]], men nógv bendir á, at toppur er náddur fyri russiska oljuævintýrinum. Russland framleiddi 518 milliónir tons av ráolju í 2012 og var harvið heimsins størsti oljuframleiðari. Hóast framleiðslan vaks í 2012, so merkir hetta, at toppurin er náddur. Í 2012 vórðu framleidd 10,4 milliónir tons føt av olju um dagin, men vøksturin kann steðga í 2013 orsakað av tómum oljukeldum í [[Siberia|Vestursibiria]]. Russland hevur sum mál at framleiða 10 milliónir tunnur av ráolju um dagin til 2020. Russiskir myndugleikar hava økt sín ognarlut í landsins oljuídnaði til meira enn 50 % eftir, at stóra almenna ''Rosneft'' gjørdi eina avtalu við bretska-russiska TNK-BP. Oljuprísurin vaks við 388 prosentum í árunum 2000 til 2008, um somu tíð sum [[Vladimir Putin]] var forseti Russlands í tvey tíðarskeið. Prísvøksturin var orsøkin til, at milliónir av russum fingu størri vælferð, og gjørdu um somu tíð Putin, sum í dag er forseti, sera vælumtóktan millum fólk. Men kortini skortar ikki uppá ávaringar um, at Russland er vorðið heft at oljuni, og at russiska fíggjarlógin er vorðin sera sárbar fyri broytingum í oljuprísinum. Sambært Alfa Bank var fíggjarlógin heft at einum oljuprísi uppá 117 dollararum fyri tunnuna fyri at fáa javnvág, sammett við 20-30 dollarar fyri tunnuna í árunum fram til 2007.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://uk.reuters.com/article/2013/01/02/uk-russia-oil-idUKBRE90107X20130102 |title=Archive copy |accessdate=2013-01-09 |archive-date=2013-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704194153/http://uk.reuters.com/article/2013/01/02/uk-russia-oil-idUKBRE90107X20130102 |dead-url=yes |archivedate=2013-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130704194153/http://uk.reuters.com/article/2013/01/02/uk-russia-oil-idUKBRE90107X20130102 }}&lt;/ref&gt;

== Politikkur ==
[[Mynd:Red_square_Moscow_cityscape_(8309148721).jpg|thumb|right|250px|Reyða torgið í [[Moskva]].]]
=== Mannarættindi ===
Mannarættindafelagsskapurin, [[Amnesty International]], óttast fyri størri valdsmisnýtslu og fleiri mannarættindabrotum eftir at stjórnin hevur handtikið yvir 200 mannarættindastríðsfólk og tíðindafólk í 2014.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.amnesty.no/aktuelt/over-200-demonstranter-arrestert |access-date=2014-03-11 |archivedate=2014-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140328193952/http://www.amnesty.no/aktuelt/over-200-demonstranter-arrestert }}&lt;/ref&gt; Amnesty sigur, at hóphandtøkan er dømið um kúgandi politikkin hjá russiska stjórnini mótvegis fólkaræðuliga andstøðuni í landinum.

==== Talu- og skrivifrælsi ====

,,Álopini á mannarættindastríðsfólk og óheft tíðindafólk, sum hava verið seinastu tíðina, vísa vandan, sum hesi eru fyri í sambandi við arbeiði sítt,” segði [[Amnesty International]] í oktober mánaði í 2009 í sambandi við 2-áradagin fyri, at óhefta tíðindakvinnan [[Anna Politkovskaya]] varð myrd.&lt;ref&gt;http://www.amnestyusa.org/our-work/cases/russia-anna-politkovskaya&lt;/ref&gt; Harvið verður heitt á russisku myndugleikarnar um at steðga revsifrælsi fyri mannarættindabrot móti mannarættindastríðsfólki og fjølmiðlum. Í einum landi, har [[sjónvarp]] og fleiri aðrir fjølmiðlar eru stýrdir av statinum, er minni og minni pláss fyri óheftum tíðindaflutningi. Tey tíðindafólk, sum royna at arbeiða óheft, verða forðað í at fremja professionella arbeiði sítt og eru í vanda fyri hóttanum og at verða rættarsókt. Til dømis bleiv radiostøðin Ekho Moskvy fleiri ferðir biðin um at útflýggja útskriftir av sendingum sínum til skrivstovuna hjá statsadvokatinum í sambandi við kanningar av uppáhaldinum um, at støðin hevði sent víðgongd sjónarmið. Møguleikarnir fyri at bera fram atfinningarsom sjónarmið eru stigvíst og í alt størri mun blivnir avmarkaðir í Russlandi seinnu árini.

Í 2017 byrjaði rættarmál í russiska hægstarætti, ið skal banna [[Jehova Vitni|Jehova vitnum]], grundað á lóggávu móti [[Yvirgangur|yvirgangsvirksemi]].&lt;ref&gt;https://www.washingtonpost.com/world/europe/russias-supreme-court-upholds-ban-on-jehovahs-witnesses/2017/04/06/6b7432ac-1ae8-11e7-8598-9a99da559f9e_story.html?utm_term=.90367b2fb664&lt;/ref&gt;

==== Samkynd ====
[[Mynd:Russian_Embassy_in_Helsinki,_LGBT_pavement.jpg|thumb|right|250px|Russland hevur verið í heimsins miðlum í 2014, tí samkynd og transpersónar ofta verða illa viðfarin í landinum.]]
Altjóða felagsskapurin fyri samkynd, tvíkynd og tvørkynd, ILGA, hevur samanborið rættindini hjá hesum minnilutabólkum. Í hesum sambandi hevur felagsskapurin sett ein lista upp upp við 46 punktum yvir ymisk øki, har munur er á javnrættindum hjá [[samkynd]]um, [[tvíkynd]]um og [[tvørkynd]]um, og øðrum fólkum. [[Stórabretland|Bretland]] veitir heili 77 % av øllum ásettu rættindunum til sínar samkyndu, tvíkyndu og tvørkyndu borgarar. Tætt í hølinum á Stórabretlandi, eru flestu londini í [[Vesturevropa]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.thegayuk.com/magazine/4574334751/NEWS-UK-Tops-The-List-Of-Best-Place-For-LGBT-People-To-Live-In-Europe/5691495 |title=Archive copy |accessdate=2014-03-11 |archive-date=2014-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140423111740/http://thegayuk.com/magazine/4574334751/NEWS-UK-Tops-The-List-Of-Best-Place-For-LGBT-People-To-Live-In-Europe/5691495 |dead-url=yes |archivedate=2014-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140423111740/http://thegayuk.com/magazine/4574334751/NEWS-UK-Tops-The-List-Of-Best-Place-For-LGBT-People-To-Live-In-Europe/5691495 }}&lt;/ref&gt; Longur eystur vit fara, verri verður støðan. Allar ringast stendur til í Russlandi, sum einans uppfyllir 7 % av ásetingunum hjá ILGA-Europe.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.independent.com.mt/mobile/2013-05-20/news/gay-marriage-a-step-too-far-for-malta-1634992129/ |title=Archive copy |accessdate=2014-03-11 |archive-date=2013-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130815175921/http://www.independent.com.mt/mobile/2013-05-20/news/gay-marriage-a-step-too-far-for-malta-1634992129/ |dead-url=yes |archivedate=2013-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130815175921/http://www.independent.com.mt/mobile/2013-05-20/news/gay-marriage-a-step-too-far-for-malta-1634992129/ }}&lt;/ref&gt; Men hetta yvirlitið er gjørt áðrenn lógin í 2013 kom í gildi, sum eitt nú bannar Pride-skrúðgongum og annars allar jaligari umtalu av samkyndum í Russlandi. Í [[St. Pætursborg]] og fleiri øðrum russiskum landspørtum eru lógir samtyktar, sum banna positivari umtalu av samdkyndleika.&lt;ref&gt;http://www.gaysir.no/artikkel.cfm?CID=15219{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Grundgevingin fyri tí lógini var, at hon skal verja ung og børn. Tískil verður russiska prosenttalið uttan iva enn lægri í 2014.

=== Fongsul ===

Russland eigur í 2014 tann ivasama heiður at hava heimsins næsthægsta tal av fangum - 800 000 - harav ein triðingur er ósekur sambært mannarættindabólkum (t.d. [[Amnesty International]]).

=== WTO ===

Russland fekk í 2012 formliga limaskap í Altjóða Handilsfelagsskapinum [[WTO]]. Samráðingarnar um russiskan limaskap í WTO hava verið sera truplar. Tær byrjaðu fyri 18 árum síðani, og hesi árini hava nógvir fundir verið. Tann 10. juli 2012 samtykti tjóðartingið í [[Moskva]], at Russland skuldi fara upp í WTO.

=== Arktis ===

Í januar 2014 gav [[Vladimir Putin]], forseti, boð um, at russiska verjan skuldi styrkja sína støðu í [[Arktis]]. Russisku myndugleikarnir hava gjørt av at skipa eina hernaðarliga miðstøð í Arktis, og málið við tiltakinum er at verja landsins arktisku áhugamál. Tann nýggja miðstøðin verður sett saman av einari herskipadeild, einari herdeild, sum serliga verður útgjørd til arktiska krígsførslu, einari loftverjudeild og so nøkrum bygningum, sum skulu hýsa umsitingarligum uppgávum. Herskipadeildin skal hava ábyrgdina av at verja tey russisku áhugamálini í Arktis so sum farmasigling, fiskiskap, [[Olja|olju]] -og gassleiðir og landsins mark norðanfyri.&lt;ref&gt;http://thediplomat.com/2014/02/russia-to-establish-arctic-military-command/&lt;/ref&gt;

=== Uttanríkispolitikkur ===

=== Føroyar og Russland ===

==== Handilsviðurskifti ====
[[Mynd:Seabirds_longlinersm.jpg|thumb|right|250px|Føroyski útflutningurin til Russlands er fleirfaldaður frá 2007 til 2012.&lt;ref&gt;http://www.nordlysid.fo.php53-6.dfw1-1.websitetestlink.com/tad+lysir+i+eystri.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://docreader.readspeaker.com/docreader/index.php?jsmode=1&amp;cid=btsjm&amp;lang=en_us&amp;url=http%3A//www.tinganes.fo/Admin/Public/DWSDownload.aspx%3FFile%3D%252fFiles%252fFiler%252fPHJ+f%2526iacute%253blur%252fKopi+af+Import+Export+Russia+FO.pdf&amp;referer=http%3A%2F%2Fwww.tinganes.fo%2FDefault.aspx%3FID%3D10768%26PID%3D10768%26NewsID%3D5405%26Action%3D1&amp;v=&lt;/ref&gt;]]
[[Føroyar]] hava í nógv ár arbeitt við at betra um handilsviðurskiftini við Russland. Føroyar og Russland royndu í fleiri ár at fáa ein handilssáttmála landanna millum, men tað eydnaðist kortini ongantíð at koma endaliga á mál, tí Russland millum annað knýtti ætlaða [[WTO]]-limaskapin at handilssáttmálnum. Úrslitið var, at Føroyar gjørdu ein sáttmála við Russland, sum byggir á grundregluna hjá WTO um [[Most favoured nation-reglan|Most Favoured Nation Treatment]]. Sáttmálin kom í gildi í 2006.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.in.fo/news-detail/news/tad-lysir-i-eystri/ |title=Archive copy |accessdate=2014-03-11 |archive-date=2014-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813042059/http://www.in.fo/news-detail/news/tad-lysir-i-eystri/ |dead-url=yes |archivedate=2014-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140813042059/http://www.in.fo/news-detail/news/tad-lysir-i-eystri/ }}&lt;/ref&gt; Roknað í mun til samlaða føroyska útflutningin fara góð átta prosent av øllum føroyskum útflutningi til Russlands, tað vísa tøl hjá Hagstovu Føroya.&lt;ref&gt;http://aktuelt.fo/handilsstongsulin+russland+tridstorsti+markadur+hja+foroyum.html#.Ux9sleddXv0{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Og ikki nokk við tí: seinastu árini er útflutningurin til Russlands nevniliga øktur við rúkandi ferð. Áðrenn 1992 útfluttu Føroyar als einki til Russlands. Og næstu nógvu árini sveiggjaði føroyski útflutningurin til henda risastóra marknað millum tríggjar og 40 milliónir krónur. Í 2005 fór føroyski útflutningurin til Russlands upp um 100 milliónir krónur, men tað var ikki fyrr enn í 2011, at tølini fóru beint upp í  loft. Í 2011 útfluttu føroyingar fyri 420 milliónir krónur til russiska marknaðin og í 2012 útfluttu Føroyar fyri 463 milliónir krónur. Hesi bæði árini hækka tølini upp í 7,77 prosent av samlaða útflutninginum í 2011 og upp í 8,43 prosent av samlaða útflutninginum í 2012. [[Laksur]] var tað, sum Føroyar útfluttu mest av til Russlands í 2012. Samanlagt útfluttu føroyskar fyritøkur laks fyri 196 milliónir krónur til Russlands í 2012. Næst á listanum var sild, tí í 2012 keyptu russar sild úr Føroyum fyri 123 milliónir krónur. Á triðja plássi kom [[makrel]]ur við 61 milliónum krónum.

Undir árliga [[ST]]-aðalfundinum í 2012 nýtti løgmaður, [[Kaj Leo Holm Johannesen]], høvi at hava fund við russiska uttanríkisráðharran, Sergey Lavrov.&lt;ref&gt;http://www.us.fo/Default.aspx?ID=11242&amp;M=News&amp;PID=24224&amp;NewsID=4742{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Á skránni fyri fundin vóru handilsviðurskiftini millum [[Føroyar]] og Russland. Føroyski útflutningurin til russiska marknaðin er vaksandi, og ynski er frá føroyskum vinnulívi at fáa betri marknaðaratgongd. Landsstýrið arbeiðir tí fyri at at fáa ein nýggjan handilssáttmála í lag, og er hetta fyrstu ferð, at handilsviðurskiftini landanna millum, eru umrødd á ráðharrastigi. Á fundinum legði løgmaður dent á tað søguliga samstarvið millum Føroyar og Russland, og vísti á góða samstarvið á fiskivinnuøkinum, og at Føroyar vóru millum fyrstu londini í [[Vesturheimurin|Vesturheiminum]], sum gjørdu fiskivinnusáttmála við táverandi [[Sovjetsamveldið]]. Samskifti hevur áður verið millum Føroyar og Russland um ein nýggjan handilssáttmála, men russar vóru ikki sinnaðir at samráðast um nýggjan sáttmála fyrr enn Russland gjørdist limur í [[WTO]]. Fleiri enn 30 lond ynskja at gera fríhandilssáttmála við Russland í 2012; løgmaður og uttanríkisráðharrin Lavrov samdust um at byrja eina tilgongd, har fyrsta stigi er, at landsstýrið letur russisku stjórnini eina formliga áheitan um nýggjan handilssáttmála. Í hesum sambandi segði løgmaður: ”Ein nýggjur handilsssáttmáli við Russland hevur stóran týdning fyri okkara útflutning. Men vit mugu gera okkum greitt, at tað kann ganga rúm tíð áðrenn ein sáttmáli gerst veruleiki&quot;.&lt;ref&gt;http://www.us.fo/Default.aspx?ID=11242&amp;M=News&amp;PID=24224&amp;NewsID=4742{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==== Sendistovan ====
[[Mynd:Thyme_and_Garlic_Grilled_Salmon_with_Mango_Salsa,_Rosemary_Potatoes_and_Snow_Peas_(297986190).jpg|thumb|right|250px|Stóri vøksturin í útflutninginum til Russlands er aldur laksur og uppsjóvarfiskur.&lt;ref&gt;http://www.nordlysid.fo.php53-6.dfw1-1.websitetestlink.com/tad+lysir+i+eystri.html&lt;/ref&gt;]]
Føroyar fáa sendistovu í [[Moskva]] í 2014.&lt;ref&gt;http://kvf.fo/greinar/2013/12/18/foroyar-faa-sendistovu-i-moskva&lt;/ref&gt; Løgmaður vil styrkja handilsviðurskiftini við Russland, og tí sambandi vil løgmaður hava eina sendistovu Moskva.  &quot;Sendistovan í Russlandi verður eitt týdningarmikið amboð hjá Føroyum at styrkja handilsviðurskiftini við Russland og onnur eystanlond&quot;, segði Johannesen. &quot;Russland hevur alsamt størri týdning fyri Føroyar og landsstýrið staðfestir, at tað er týdningarmikið at vit hava okkara egnu umboð á staðnum, sum tryggjar støðugt samband og samstarv við russiskar myndugleikar og tollsamgongur um marknaðaratgongd og um at fáa fríhandilssáttmála&quot;, sigur landsstýrið. Í hesum sambandi hugsar landsstýrið sær, at føroysk umboð í Moskva skulu byggja upp gott samband við matvørumyndugleikar, tollmyndugleikar, vinnufeløg, myndugleikar og politikarar í Moskva, [[Kiev]], [[Minsk]], [[Kaliningrad]], Astana, [[Murmansk]] og [[Arkhangelsk]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.in.fo/news-detail/news/foeroysk-sendistova-i-moskva-naesta-ar/ |title=Archive copy |accessdate=2014-03-11 |archive-date=2014-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813035226/http://www.in.fo/news-detail/news/foeroysk-sendistova-i-moskva-naesta-ar/ |dead-url=yes |archivedate=2014-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140813035226/http://www.in.fo/news-detail/news/foeroysk-sendistova-i-moskva-naesta-ar/ }}&lt;/ref&gt; Landsstýrið segði, at Vinnuhúsið tekur undir við ætlanini at hava føroyska sendistovu í Moskva. Áhugin fyri at keypa fiskavørur úr Føroyum er vaksandi í hesum londum, serliga fáa Russland og [[Ukreina]] størri og størri týdning fyri føroyskan útflutning, eina mest uppisjóvarfisk og laks. Landsstýrið sigur, at tí er neyðugt at bøta um marknaðaratgongdina hjá føroyskum útflytarum. 

&quot;Hetta er ein stórur dagur fyri føroyskan uttanríkispolitikk. Sendistovan í Russlandi verður eitt týdningarmikið amboð hjá okkum at styrkja handilsviðurskiftini við Russland og onnur eystanlond. Málið er at fáa sendistovuna at virka í 2014&quot;, sigur [[Kaj Leo Holm Johannesen]], løgmaður. Føroyar hava í 2013 sendistovu í [[Keypmannahavn]], [[London]], [[Reykjavík]] og [[Brússel]]. Sendistovan í Moskva verður sostatt fimta sendistova Føroya úti í heimi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nordlysid.fo/foroyar+faa+sendistovu+i+moskva.html |title=Archive copy |accessdate=2014-03-11 |archive-date=2014-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831204440/http://nordlysid.fo/foroyar+faa+sendistovu+i+moskva.html |dead-url=yes |archivedate=2014-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140831204440/http://nordlysid.fo/foroyar+faa+sendistovu+i+moskva.html }}&lt;/ref&gt; Hesar sendistovurnar kosta áleið 12,5 milliónir krónur at reka árliga. Og nú verða tvær milliónir árliga afturat til sendistovu í Russlandi. Sendistovan fer at kosta góðar 3,25 milliónir krónur. Í fyrstu syftu bendi á, at fíggjarnevndin ikki var serliga fyri ætlaninum hjá løgmanni. Fíggjarnevndin læt bara 500 000 DKK til endamálið. Fíggjarnevndin hevur í 2012 broytt støðu, og við triðju viðgerð av uppskotinum fer løgtingið at játta 3,25 milliónir krónur.

== Landsverja ==

[[Hernaðarliga verjan|Herurin]] hevur altíð verið stoltleiki Russlands, men so er ikki longur. Herurin fær ringa fígging, og tann fyrr so stolti russiski herurin er um at detta sundur. Teir herskyldigu verða kúgaðir og yvirmenninir eyðmýktir. Á hvørjum ári verða 300 000 ungir menn kallaðir inn til hertænastu, men stúranin fyri harðskapi og fyri at verða sendir til [[Kekenia]] hevur gjørt tað at sleppa undan hertænastu til eina tjóðarítrótt. Fleiri enn 3 000 hermenn doyggja av harðskapinum, sum gjøgnumsúrgar allan herin. 
[[Mynd:Inauguration_of_Dmitry_Medvedev,_7_May_2008-7.jpg|thumbnail|right|250px|[[Dmitry Medvedev]] (f.[[1965]]) forseti Russlands.]]

== Eitt sindur um Russland ==

* Russland er heimsins størsta land. 
* Russland hevði stóran leiklut í [[Seinni heimsbardagi|2. verðinskríggji]]. 
* Russland er m.a kent fyri [[Sovjetsamveldið]]. 
* Russland er býtt upp í 5 partar. 
* Russland er í tveimun heimspørtum: [[Evropa]] og í [[Asia|Ásia]]. 
* Í slættaumráðinum dyrkast: Korn, eplir og Sukur. 
* Hægsta fjall er Elbrus sum er 5642 m høgt. 
* Størsta vatnið er [[Bajkalvatn]] sum er 31 468 km2. 
* Í Russlandi eru fleiri [[muslimar]] enn í [[Jordan]] og [[Libia]] tilsamans. 
* Í høvusstaðnum [[Moskva]] er kenda: [[Reyða Torgi]]. 
* Í vestara og syðra parti er fruktagóð jørð, men víða um í landinum er steinlendi. 
* Í Russlandi kann tað gerast ræðuliga kalt, tí landið er so nær við [[Arktis|Norðurpólin]].

== Mentan ==

=== Tónleikur, dansur og ballett ===
[[Mynd:Bolschoi-theater.jpg|thumb|Bolsjojsjónleikarhúsið er Russlands tjóðleikhús fyri [[ballett]] og [[opera]]. Sjónleikarhúsið liggur í [[Moskva]] og varð stovnað í 1776.]]
Russlands mongu fólkasløg hava hvør sínar serstøku siðvenjur innan fólkatónleik. Í 19. øld var tað ein kapping í tí russiska tónleikalívinum millum «[[Teir fimm]]» ([[Mili Balakirev]], [[Aleksandr Porfirjevitj Borodin]], [[César Cui]], [[Modest Mussorgskij]], [[Nikolaj Rimskij-Korsakov]]) og [[Mikhail Glinka]] øðrumegin, og teir meira afturhaldssinnaðu [[Nikolaj Rubinstein|Nikolaj]] og [[Anton Rubinstein]] hinumegin. Seinni kom [[Pjotr Tsjajkovskij]], ein av teimum kendastu romantikarunum. Tann russiska romantiska siðvenjan varð førd víðari av [[Sergej Rakhmaninov]] inn í 20. øld.

Í 20. øld var Rakhmaninov, [[Aleksandr Skrjabin]], [[Igor Stravinskij]], [[Sergej Prokofjev]] og [[Dmitrij Sjostakovitsj]] russiskir komponistar í heimsflokki. Í sovjettíðini var tann klassiski tónleikurin í Russlandi undir strongum eftirliti, og var gjarna rættiliga konservativur í tráð við doktrinini um sosialistiska realismu.

Russland hevur uppalt fleiri heimskendir konsertsolistar: violinistin [[David Ojstrakh]], cellistin [[Mstislav Rostropovitsj]], pianistarnir [[Vladimir Horowitz]], [[Svjatoslav Richter]] og [[Emil Gilels]], og sopranin [[Galina Visjnevskaja]].

[[Pjotr Tsjajkovskij]] var maðurin handan kendastu ballettirnar við ''Svanavatninum'', ''Nøtuknekkaranum'' og ''[[Tornerósa (ballett)|Tornerósu]]''. Tíðliga í 20. øld gjørdist ballettdansararnir [[Anna Pavlova]] og [[Vatslav Nizjinskij]] heimskendar, og seinni varð siðvenjan førd víðari av dansarum sum [[Maja Plisetskaja]], [[Rudolf Nurejev]] og [[Mikhail Barisjnikov]]. [[Bolsjojsjónleikarhúsið|Bolsjoj]] í [[Moskva]] og [[Mariinskijsjónleikarhúsið|Mariinskij]] í [[St. Pætursborg]] eru heimskendir ballettpallar.

Innan poptónleikin hevði bólkurin [[Akvarium (orkestur)|Akvarium]] kultstatus frá [[1970-árini|1970-árunum]] og heilt til nýggjari tíð, við skiftandi limum. Undir [[glasnost]] kundu teir eitt stutt skifti útgeva teirra tónleik á tí statsliga plátufelagnum [[Melodija]], eftir at hava tikið upp ólógliga síðan 1972. Støðan hjá hesum orkestrinum í tí seinasta partinum av Sovjet-tíðarskeiðnum kann samanberast við støðuna hjá Beatles í Vesturheiminum um somu tíð, meðan tann mest týðandi vísusangarin tá var [[Vladimir Vysotskij]]. Í dag er gentuduo'in [[T.A.T.u.]] Russlands størsta tónleikaliga útflutningsvøran. Av russiskum rock-orkestrum er [[Mumij Troll]] kendir og hava ein rættiliga stóran skara av fjepparum í Skandinavia.

=== Ítróttur ===
[[Mynd:Dmitry Medvedev 20 May 2008-2.jpg|thumb|Íshockey er kanska tann best umtókti ítrótturin, og russiskir leikarar, feløg og landslið eru millum heimsins bestu. Myndin vísir tað russiska landsliðið á vitjan hjá [[Dmitrij Medvedev]], forseta, í [[Kreml]] eftir sigurin í [[Íshockey-HM 2008|HM í 2008]].]]
Av holdítrótti er [[íshockey]] millum best umtóktu í Russland. 21 av 24 lið í [[Kontinental Hockey League]] eru russisk, og [[Russlands manslandslið í íshockey|tað russiska landsliðið]] hevur havt stóra sukse í altjóða meistaraskapum, eitt nú við gull í [[Íshockey-HM 2009|HM í 2009]].Fyrr var íshockeylandsliðið hjá Sovjetsamveldinum heimsins besta við sjey gull, einari silvur og einari bronsu av 9 olympiskum kappingum. Tað mest vinnandi russiska íshockeyfelagið hevur verið [[CSKA Moskva (íshockey)|CSKA Moskva]], sum eisini vann Europacup 20 av 22 ferðum í tíðarskeiðnum 1969-90.

[[Russlands harrelandslið í fótbólti]] var pr. september 2009 á einum sættaplássi á listanum hjá [[FIFA]] um heimsranking. Í [[EM í fótbólti 2008|Euro 2008]] vann liðið bronsuheiðursmerki, tað var besta plasering síðan Sovjetsamveldið fall. Tað góða spælið í meistaraskapinum gjørdi eisini at fleiri russiskir leikarar nú spældu í evropiskum toppliðum, hetta er eitt nú galdandi fyri [[Jurij Zjirkov]] í [[Chelsea FC|Chelsea]] og [[Andrej Arsjavin]] í [[Arsenal FC|Arsenal]]. Hóast tað, so er russiska meistaradeildin pengasterk og heldur eitt høgt støði, og tí spæla teir flestu landsliðsleikararnir í heimlandinum. Tradisjonelt hava Moskva-feløgini [[PFK CSKA Moskva|CSKA]], [[FK Lokomotiv Moskva|Lokomotiv]], [[FK Spartak Moskva|Spartak]] og [[FK Dinamo Moskva|Dynamo]] verið tey sterkastu, men tey seinastu árini hevur [[FK Zenit|Zenit]] úr St. Pætursborg bjóða sterku moskovittunum av.

Av einstaklingaítróttargreinunum hevur [[tennis]] verið best dámt síðan 1990-árini, nakað sum í stóran mun kann sigast at skyldast stóra áhugan hjá fyrrverandi forseta Russlandsm [[Boris Jeltsin]], fyri hesum ítróttinum. Seinastu árini hava teir bestu russisku tennisleikararnir verið í heimsflokki, við leikarum sum [[Jevgenij Kafelnikov]] hjá monnunum og [[Anastasija Myskina]], [[Anna Kurnikova]] og [[Marija Sjarapova]] hjá kvinnunum. Innan vetrarítrótt hevur Russland havt stóra sukse við langrenning, kanska serliga hjá kvinnunum. [[Jelena Välbe]] og [[Ljubov Jegorova]] vóru tær mest eyðsýndu í 1990-árunum, seinni komu eitt nú [[Larisa Lazutina]], [[Julija Tsjepalova]] og [[Jevgenija Medvedeva-Abruzova]]. Hjá monnunum hava eitt nú [[Aleksej Prokurorov]] og [[Mikhail Ivanov]] havt sera góð úrslit. Tann etniski russarin [[Vladimir Smirnov]] hevði eisini sukse í 1980-árunum og 1990-árunum, men valdi at kappast fyri [[Kasakhstan]] eftir at Sovjetsamveldið varð upployst.

Tilsamans hevur Russland vunnið 323 heiðursmerki í summar-OL og 76 heiðursmerki í vetrar-OL (íroknað Tað russiska keisararíki til og við 1912). Harafturat kemur Sovjetsamveldið við tilsamans 1204 heiðursmerkjum (bæði summar og vetur) tíðarskeiðið 1952-88, og [[SUS]] við 135 heiðursmerkjum í 1992. Um man leggur alt hetta saman, so er Russland á øðrum plássi, næst eftir USA, í samlaðum tali av heiðursmerkjum frá øllum olympiskum leikum. Um tað bert verður hugt at heiðursmerkjum, sum ítróttafólk úr russisku føderasjónini hava vunnið síðan Russland gjørdist sjálvstøðug tjóð frá og við 1994, so kemur Russland á eitt fimtapláss. 

Russland (sum tá var ein partur av Sovjetsamveldinum) fyriskipaði [[Summar-OL 1980|summar-OL í 1980]]. Leikirnir vóru hildnir í [[Moskva]], men minkaðu orsakað av altjóða boykottinum av Summar-OL 1980, har fleiri lond valdu ikki at luttaka. [[Vetrar-OL 2014]] vóru hildnir í [[Sotsji]] í útsynningsparti Russlands.

Russland verður eisini vertur fyri [[HM_í_fótbólti_2018|HM í fótbólti í 2018]].&lt;ref&gt;http://www.fifa.com/newscentre/news/newsid=1344497.html Vitjað 2. desember 2010&lt;/ref&gt;

===Bókmentir===
[[Mynd:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|upright|thumb|[[Leo Tolstoy]], skaldsøguhøvundur og heimspekingur]]
Í 18. øld, í russisku Upplýsingarøldini, mentist russikar bókmentir við verkum eftir [[Mikhail Lomonosov]] og [[Denis Fonvizin]]. Fyrst í 19. øld byrjaði ein tjóðskaparlig nýmótans siðvenja, har ið nakrir av teimum størstu rithøvundum í søgu Russlands útgóvu síni verk. Hetta tíðarskeiðið er eisini kent sum ''Gulløldin hjá Russiskum skaldskapi'' og byrjaði við [[Alexander Pushkin]], ið verður sæddur sum stovnarin av tí nýggja russiska bókmentamálinum og verður ofta nevndur hin &quot;Russiski Shakespeare&quot;.&lt;ref&gt;Bók: Kelly, C, Russian Literature: A Very Short Introduction (Paperback), Oxford Paperbacks, ISBN 0-19-280144-9, 2001&lt;/ref&gt; Tíðarskeiðið helt fram inn í 19. øld við yrkingum eftir [[Mikhail Lermontov]] og [[Nikolay Nekrasov]], sjónleikir eftir [[Alexander Ostrovsky]] og [[Anton Chekhov]], og prosa eftir [[Nikolai Gogol]] og [[Ivan Turgenev]]. [[Leo Tolstoy]] og [[Fjodor Dostojevskij]] eru blivin ummæld av bókmentafrøðingum sum teir størstu skaldsøguhøvundarnir gjøgnum allar tíðir.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513793/Russian-literature|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=11 April 2008|title=Russian literature; Leo Tolstoy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html |title=time.com |accessdate=2014-04-14 |archive-date=2008-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081221214910/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html |dead-url=yes |archivedate=2008-12-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081221214910/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html }}&lt;/ref&gt;

Í [[1880-árini|1880-árunum]] var øldin við teimum stóru skaldsøguhøvundunum farin og stuttsøgur og yrkingar gjørdist tær dominerandi sjangrurnar. Tey komandi áratíggjuni gjørdist kend sum, Silvurøldin við russiskum yrkingum, tá symbolisman kom í staðin fyri tað fyrr so dominerandi bókmentaligu realismuna. Nakrir av kendastu rithøvundunum frá hesum tíðarskeiðnum eru [[Valerij Brjusov]], [[Vjatseslav Ivanov]], [[Alexandr Blok]], [[Nikolaj Gumiljov]] og [[Anna Akhmatova]], og skaldsøguhøvundarnir [[Leonid Andrejev]], [[Ivan Bunin]], og [[Maksim Gorkij]].

== Keldur ==
&lt;references/&gt;

== Slóðir ==

* [http://www.novokat.ru Economic data of Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190221131218/http://www.novokat.ru/ |date=2019-02-21 }}

{{Asia}}
{{Evropa}}
{{Commonscat|Russia}}

[[Bólkur:Evropa]]
[[Bólkur:Asia]]
[[Bólkur:Russland|*]]</text>
      <sha1>li787qjdgugcb9ap2ib1k7ex9mmn6nv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6338</id>
    <revision>
      <id>388292</id>
      <parentid>387035</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24584</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>388292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27587" sha1="9sclh32d50o82m3a1yksasyuukg2bt8" xml:space="preserve">{{Infoboks Land|
uppruna_navn      = República de Chile|
navn              = Kili|
mynd_flagg        = Flag_of_Chile.svg|
mynd_skjald       = Coat of arms of Chile.svg|
motto             = &quot;Por la razón o la fuerza&quot;|
mynd_positión     = CHL orthographic (+all claims).svg|
alment_mál        = [[Spanskt mál|Spanskt]]|
høvuðsstaður      = [[Santiago]]|
forseti_heitið    = Forseti|
forseti           = [[:es:Gabriel Boric|Gabriel Boric]]|
løgmaður_heitið   = Varaforseti|
løgmaður          = |
vídd              = 755 696|
vatn              = 1,07 %|
íbúgvar           = 19 677 310|
íbúgvar_ár        = 2021|
íbúgvar_km2       = 26|
fullveldi         = [[12. februar]] [[1818]]&lt;br /&gt;(frá [[Spania]])|
gjaldoyra         = Kilskur peso (CLP)|
tíðarzona         = [[UTC]] -4|
tjóðsangur        = &quot;Dulce patria, recibe los votos&quot;|
alnet_økisnavn    = [[.cl]]|
telefon_landakota = 56|
spenningur        = |
viðmerkingar      = |
}}

'''Lýðveldið Kili''' ([[Spanskt mál|spanskt]]: ''República de Chile'') er eitt land í [[Suðuramerika]]. Í norðanfyri hevur Kili mark við [[Perú]] og [[Bolivia]], og eystanfyri við [[Argentina]]. Høvuðsstaður er [[Santiago]]. Landið er lýðveldi, og [[Átrúnaður|trúgvin]] er sum allastaðni í Suðuramerika tann [[Rómversk-katólska kirkjan|katólska]]. Kili er 4200 km langt, tað er líka langt sum úr Føroyum til [[Kanarisku oyggjarnar|Kanariuoyggjar]]. Har landið er breiðast, er tað bara 180 km. Høvuðsstaðurin eitur [[Santiago]], og tey flestu fólkini búgva í høvuðsstaðnum og størsta havnarbýnum [[Valparaíso]]. Landið er  756,096 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; til ummáls (2 ferðir størri enn [[Týskland]]) men hevur bara 18,5 mió íbúgvar (1/5 av týska fólkatalinum).

[[Spanskt mál|Spanskt]] er høvuðsmálið og latínska alfabetið verður brúkt. 

== Navnauppruni ==
[[Mynd:LocationChile.svg|thumb|right|250px|Kort av Suðuramerika har Kili er merkt.]]
== Søga ==
[[Mynd:Allende_supporters.jpg|thumb|right|250px|Mótmælisfólk.]]
[[Mynd:Pinochet_11-09-1982.JPG|thumb|right|250px|[[Augusto Pinochet]] ráddi í Kili frá [[1973]] til [[1990]] &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://latinamericanhistory.about.com/od/20thcenturylatinamerica/p/pinochetbio.htm |access-date=2011-07-03 |archivedate=2012-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120114115401/http://latinamericanhistory.about.com/od/20thcenturylatinamerica/p/pinochetbio.htm }}&lt;/ref&gt;.]]
[[Mynd:Tololo_a.JPG|thumb|right|250px|[[Stjørnufrøði]]ngar kunnu granska klára náttarhimmalin úr [[Cerro Tololo]] í [[Andesfjøll]]um, sum er næststørsta stjørnugranskingarstøð í heiminum.]]
Fasistar, sum vóru stuðlaðir av [[USA]], tóku ræðið í [[1973]], og í [[1647]] var ein av heimsins allarringastu [[Jarðskjálvti|jarðskjálvtum]] har. Í Kili fór gosfjallið [[Puyehue-Cordón Caulle]] at goysa í [[2011]] &lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-13664735&lt;/ref&gt;.Gosið hevur darvað flogferðsluni í Kili, [[Uruguei]], [[Argentina]] og [[Brasil]]. Øskuskýggið gjørdi eisini sítt til, at ein fundur millum [[suðuramerika]]nsku fíggjarmálaráðharrarnar í [[Buenos Aires]] mátti avlýsast.

=== Hendingarøð ===

* Um 11 000 f.Kr.: Fyrstu menniskjuni koma til Kili.
* Um 5000 f.Kr.: Chinchorrosfólkið í Norðurkili setur búgv.
* Um 700: Fólk á [[Páskaoy]]nni fara at byggja steinpallar, sum eru partur av halgidómum.
* 1100-talinum: Fyrstu høggmyndirnar úr gróti verða reistar á bygdum pøllum á [[Páskaoy]].
* Um 1300: Ovurstórar grótmyndir verða reistar á [[Páskaoy]]. Grótmyndirnar á [[Páskaoy]] vórðu stundum gjørdar í sloknaðum gosopum.
* Um 1490: Inkaríki í Kili, [[Ekvador]], [[Peru]] og [[Bolivia]].
* Um 1500: Á [[Páskaoy]] verður bygd ein bygd við avlongum gróthúsum.
* 1600-talinum: Farið verður at byggja tupa á [[Páskaoy]], tað eru torn úr gróti við kømrum inni í miðjuni.
* 1817: [[San Martín]] sigrar á [[Spania|sponskum]] heri í [[Chacabuco]] í Kili, og landi fær sjálvstýri.
* [[1973]]: Fólkavaldið forsetin í Kili [[Salvador Allende]] verður dripin, tá ið herurin við [[Augusto Pinochet]] á odda tekur valdið.

=== Inkaríkið ===

Í [[1525]], tá ið inkaríkið stóð í besta blóma, vóru 3200 km ímillum suður- og norðurmarkið. Landið var fram við [[Kyrrahav]]i. Har eru nú londini Kili, [[Peru]], [[Ekvador]] og [[Bolivia]].

=== Einaræði ===

Síðan hernaðarkvettið í Kili á heysti [[1973]] hevur ivi valdað, um hermenn beindu fyri marxistiska, [[Fólkaræði|fólkavalda]] forsetanum [[Salvador Allende]] ella um hann doyði fyri egnari hond. Grøvin hjá [[Salvador Allende]] í kilenska høvuðsstaðnum [[Santiago]] er opnað og líkið grivið upp. Rættarlæknar skulu nú kanna líkið av fyrrverandi forsetanum í Kili til tess at staðfesta veruligu orsøkina til deyða hansara fyri umleið 40 árum síðan. Spurningurin er, um talan er um [[sjálvmorð]] ella um forsetin varð avrættaður av hernaðarstjórnini hjá [[Augusto Pinochet]], sum tók valdið í Kili við einum kvetti á heysti [[1973]]. Hesar ógreiðu umstøður kring deyða Allendes hava plágað kilenska samfelagið. 

Marxisturin [[Salvador Allende|Allende]] var fyrsti [[Fólkaræði|fólkavaldi]] forseti í Kili í [[1970]]. Undir kvettinum [[11. september]] í [[1973]] doyði hann. Alment hevur [[sjálvmorð]] verið nevnt sum deyðsorsøk. At hann beindi fyri sær við einari rifflu, sum hann hevði fingið frá fyrrverandi [[kuba]]nska forsetanum [[Fidel Castro]]. Tá Allende skuldi beina fyri sær, var forsetaborgin undir álopi bæði á landi og í luftini. Við hernaðarkvettinum kom [[Augusto Pinochet]], herovasti, fram at valdinum sum [[einaræði]]sharri. Hernaðarstjórnin sýtti næstingum Allendes at síggja deyða forsetan. Ístaðin segði herurin, at líkið varð kannað á einum hernaðarsjúkrahúsi, har staðfest varð, at hann var deyður fyri egnari hond. 

[[Fidel Castro|Castro]], tíðindafólk og mangir eygleiðarar hava leingi ivast í almennu frágreiðingini. Tey halda hermenn hjá [[Augusto Pinochet|Pinochet]] hava beint fyri [[Salvador Allende|Allende]]. Næstingarnir hjá Allende halda hann hava beint fyri sær sjálvum, men vilja tó, at líkið verður kannað til tess at beina av vegnum allan iva. Fyri kvettið hevði Allende sagt seg vera til reiðar at doyggja heldur enn at geva seg yvir til herin. Tað var kilenski ríkisákærin, sum í [[januar]] [[2011]] gav boð um, at líkið av Allende skuldi kannast. Boðini komu í sambandi við, at 725 deyðstilburðir undir Pinochet-stjórnini skuldu kannast.

== Politikkur ==
[[Mynd:Marcha_gay_en_Santiago_de_Chile,_2009.jpg|thumb|right|250px]]
=== Politiska søgan ===

[[Andesfjøll]]ini, ið sum ein høgur verjugarður eru suður ígjøgnum landið, høvdu við sær, at Kili varð síðsta land í [[Amerika]], [[spania]]menn løgdu undir seg. Landið loysti frá [[Spania]] í [[1818]]. Frá [[1973]] til [[1990]] stýrdi rái [[einaræði]]sharrin [[Augusto Pinochet]] Kili, men nú eru politisku viðurskiftini broytt til tað betra. 

=== Val 2009 ===

Á valinum í [[2009]] vann tann høgrasinnaði ríkmaðurin [[Sebastián Piñera]] á sosialdemokratinum [[Eduardo Frei]]. Sambært valnevndini fekk Sebastián Piñera 52 prosent av atkvøðunum og Eduardo Frei 48 prosent. Piñera stillaði eisini upp á valinum fyri fýra árum síðani, men ta ferðina mátti hann lúta fyri [[Sosialisma|sosialistinum]] [[Michelle Bachelet]]. Undir valstríðnum hevur Piñera millum annað sagt, at hann fer at leggja dent á at bøta um trygdina í landinum, og at hann fer at brúka sína støðu sum vinnulívsmaður til at hjálpa vinnuni burtur úr kreppuni, sum hon er í &lt;ref&gt;http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703569004575008751383413436.html&lt;/ref&gt;.

=== Vindmegi ===
[[Mynd:Mina_de_Chuquicamata,_Calama,_Chile,_2016-02-01,_DD_110-112_PAN.JPG|thumb|right|250px|Á myndini er eitt opið nám, sum er tað størsta í heiminum. Tað er í [[Chuquicamata]]. Har verður koparmálmur høgdur.]]
Ein norsk vindmylluverkætlan í Kili hevur vakt ans. Verkætlanin undir heitinum [[El Totoral]] umfatar 23 2 MW myllur á 120 metrar og skal framleiða 110 GWh um árið. Hetta svarar til nýtsluna hjá 50.000 kilenskum húsarhaldum. Talan er um størstu vindmylluverkætlan í Kili. Myllurnar standa á einum øki, ið er 900 hektarar, 300 kilometrar norðanfyri høvuðsstaðin [[Santiago]]. 

[[Noreg|Norðmenn]] hava gjørt íløgur fyri 140 mió norskar krónur í verkætlanina, sum verður fíggjað undir eini nýggjari kilenskari lóg, sum krevur, at í minsta lagi 5 % av elektrisitetinum frá kilenskum veitarum skulu koma frá varandi orku. Samlaði kostnaðurin av verkætlanini er sambært ''Teknisk Ukeblad'' 140 mió. [[Amerikanskur dollari|amerikanskar dollarar]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tu.no/energi/article234207.ece |title=Archive copy |accessdate=2011-07-03 |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727000040/http://www.tu.no/energi/article234207.ece |dead-url=yes |archivedate=2011-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727000040/http://www.tu.no/energi/article234207.ece }}&lt;/ref&gt;. Almenna norska orkufelagið [[Statkraft]] eigur 60 pst. í SN Powers og almenna íleggingarfelagið [[Norfund]] 40 pst. Felagið rekur frammanundan vatnorkuverk í [[Suðuramerika]] og [[Ásia]]. 

Forsetin í Kili stóð fyri almennu vígsluni av vindmylluparkini, sum norska felagið [[SN Powers]] hevur staðið á odda fyri.

=== Javnrættindi ===

==== Kvinnurættindi ====

Kili er limir í IDEA (stytting fyri &quot;International Institute for Democracy and Electoral Assistance&quot;). IDEA er ein altjóða felagsskapur, sum arbeiðir fyri at útbreiða og styrkja [[Fólkaræði|demokrati]] í heiminum. Øktur kvinnuleiklutur í politikki er ein sjálvsagdur lutur í arbeiðinum hjá IDEA. IDEA varð stovnað í [[1995]]. 

==== Samkynd ====

Tað at vera [[samkynd]]ur er lógligt &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.drclas.harvard.edu/revista/articles/view/698 |title=Archive copy |accessdate=2011-07-03 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811054230/http://www.drclas.harvard.edu/revista/articles/view/698 |dead-url=yes |archivedate=2011-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811054230/http://www.drclas.harvard.edu/revista/articles/view/698 }}&lt;/ref&gt;. 

== Landafrøði ==
[[Mynd:Llaima_eruption2.jpg|thumb|right|250px|Eini 55 virkin gosfjøll eru í landinum.]]
[[Mynd:BeagleChannelGlacier.jpg|thumb|right|250px|Í [[Patagonia]] sunnast í Kili eru bæði hálvoyðimerkur og jøklar.]]
[[Mynd:CapeHorn.jpg|thumb|right|250px|Sunnasta nesið í Suðuramerika eitur Hornið.]]
Kili er tað longsta og javnsmalasta land í heiminum. Landið er 4 200 km langt norður og suður, líka langur teinur sum úr [[Føroyum]] til [[Kanarisku oyggjarnar|Kanariaoyggjar]]. Har landið er breiðast, ertað 180 km. Mesta fólkið býr miðskeiðis í Kili kring høvuðsstaðin og størsta havnabýin, [[Valparaíso]]. Frukt, korn og vínber verða dyrkað í dølunum í Miðkili, har nógv vatn rennur oman úr fjøllunum. 

Kili er ógvuliga smalt og langt. Tað liggur ímillum [[Andesfjøll]] eystanfyri og [[Kyrrahav]] vestanfyri. Onganstaðni eru fleiri enn 25 km ímillum [[Kyrrahav]] og [[Argentina|argentinska]] markið, men 4300 km eru úr sólsvidnu [[oyðimørk]]unum norðanfyri suður í jøklarnar sunnanfyri. Har sum landið er breiðast, er tað 350 km, har tað er smalast bara 100 km. 

Fram við sunnara parti av strondini gongur skergarður. Í kalda og veðurbarda Suðurkili eru 55 gosfjøll, sum goysa, vakrir firðir, fleiri stórir jøklar byrgja dalarnar og snjóklæddir fjallatindar. Longri norðuri ganga lág fjøll heilt út ímóti strondini. Eystan fyri hesi fjøll eru dalar, sum ganga norður og suður, og so koma [[Andesfjøll]], sum eru markið millum Kili og [[Argentina]]. Fleiri eldfjøll eru ímillum, og [[jarðskjálvti]] er vanligari í Kili enn í nøkrum øðrum landi. 

Norðast í landinum er tann stóra [[Atakamaoyðimørk]]in, har man vera eitt tað turrasta pláss í heiminum, men kilingar fáa væl burtur úr henni kortini, tí har eru tjúkkar fláir av salpetri, sum teir høgga, síðan verður salpetrið reinsað og selt sum tøð. Á teimum høgu fjøllunum liggur kavi og ísur, og í støðum gongur hann heilt út móti strondini. Lítið fólk býr suðuri í landinum. 

[[Punta Arenas]] er syðsti býur í heiminum. Einasti landbúnaður har suðuri er [[Seyður|seyðahald]]. Býurin er við [[Magellanssund]], farleiðin, sum skipini plaga at sigla at sleppa undan at fara um veðurringa Hornið. Havnin er full av fiskiførum og skipum, sum gera kanningar við [[Antarktis|Suðurkoll]], og hon er eisini miðdepil fyri [[Olja|oljuvinnu]]. Býurin er undir holinum í osonlagnum, og tí mega fólk har verja seg væl fyri [[sólin]]i. 

Høvuðsstaðurin [[Santiago]] er í einum dali heilt uppi í fjøllunum. Til henda býin kemur nógv ferðafólk úr [[USA]]. [[Valparaíso]] er stór skipahavn. 

Nógvir firðir skera seg inn í landið.

=== Landslutirnir ===

Kili er býtt sundur í 15 landslutir &lt;ref&gt;http://www.statoids.com/ucl.html&lt;/ref&gt;. Nú á døgum hevur hetta sundurbýtið lítið uppá seg hjá vanligum fólki. Hvør landslutur hevur sín [[Høvuðsstaður|høvuðsstaði]]. Landspartarnir eru: 

[[Mynd:ChileRegions (+Numbers).svg|thumb|128px|Á kortinum er Kili býtt í 15 øki.]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- style=&quot;background:#ececec;&quot;
!Nr.!!Navn!!Spanskt upprunaheiti!!Høvuðsstaður
|-
|XV
|[[Mynd:Flag of Arica y Parinacota, Chile.svg|22x20px|border|Arica y Parinacota, Chile]] [[Arica and Parinacota]]
|Región de Arica y Parinacota
|[[Arica, Chile|Arica]]
|-
|I
|[[Mynd:Flag of Tarapaca, Chile.svg|22x20px|border|Tarapaca, Chile]] [[Tarapacá]]
|Región de Tarapacá
|[[Iquique]]
|-
|II
|[[Mynd:Flag of Antofagasta Region, Chile.svg|22x20px|border|Antofagasta, Chile]] [[Antofagasta]]
|Región de Antofagasta
|[[Antofagasta]]
|-
|III
|[[Mynd:Flag of Atacama, Chile.svg|22x20px|border|Atacama, Chile]] [[Atacama]]
|Región de Atacama
|[[Copiapó, Chile|Copiapó]]
|-
|IV
|[[Mynd:Flag of Coquimbo Region, Chile.svg|22x20px|border|Coquimbo, Chile]] [[Coquimbo]]
|Región de Coquimbo
|[[La Serena, Chile|La Serena]]
|-
|V
|[[Mynd:Flag of Valparaiso Region, Chile.svg|22x20px|border|Valparaíso, Chile]] [[Valparaíso]]
|Región de Valparaíso
|[[Valparaíso]]
|-
|VI
|[[Mynd:Flag of O'Higgins Region, Chile.svg|22x20px|border|O'Higgins, Chile]] [[O'Higgins]]
|Región del Libertador General Bernardo O'Higgins
|[[Rancagua]]
|-
|XVI
|[[Mynd:Flag_of_Ñuble_Region,_Chile.svg|22x20px|border|Ñuble, Chile]] [[Ñuble]]
|Región del Ñuble
|[[Chillán]]
|-
|VII
|[[Mynd:Flag of Maule, Chile.svg|22x20px|border|Maule, Chile]] [[Maule]]
|Región del Maule
|[[Talca]]
|-
|VIII
|[[Mynd:Flag of Biobío Region, Chile.svg|22x20px|border|Biobío, Chile]] [[Biobío]]
|Región del Biobío
|[[Concepción]]
|-
|IX
|[[Mynd:Flag of La Araucania, Chile.svg|22x20px|border|Araucanía, Chile]] [[Araucanía]]
|Región de la Araucanía
|[[Temuco]]
|-
|XIV
|[[Mynd:Flag of Los Ríos, Chile.svg|22x20px|border|Los Rios, Chile]] [[Los Ríos]]
|Región de Los Ríos
|[[Valdivia, Chile|Valdivia]]
|-
|X
|[[Mynd:Flag of Los Lagos Region, Chile.svg|22x20px|border|Los Lagos, Chile]] [[Los Lagos]]
|Región de Los Lagos
|[[Puerto Montt]]
|-
|XI
|[[Mynd:Flag of Aysen, Chile.svg|22x20px|border|Aisén, Chile]] [[Aisén|Aysén]]
|Región Aysén del General Carlos Ibáñez del Campo
|[[Coihaique|Coyhaique]]
|-
|XII
|[[Mynd:Flag of Magallanes y la Antártica Chilena, Chile.svg|22x20px|border|Magallanes, Chile]] [[Magallanes]]
|Región de Magallanes y de la Antártica Chilena
|[[Punta Arenas]]
|-
|RM
|[[Mynd:Flag of the Metropolitan Region, Chile.svg|22x20px|border|Metropolitana, Chile]] [[Santiago]]
|Región Metropolitana de Santiago
|[[Santiago]]
|}

=== Páskaoy ===

[[Páskaoy]]ggin er eystasta oyggin í [[Kyrrahav]]i. Oyggin er gitin fyri veldugu standmyndirnar í tí berliga landslagnum. Forfedrar polynesiamanna høgdu tær í grót fyri stívliga 1000 árum síðan. Fleiri enn 600 slíkar standmyndir eru á [[Páskaoy]]nni. Summar eru um 20 m høgar. Kili eigur [[Páskaoy]]nna nú &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.geographia.com/chile/easterisland.htm |access-date=2011-07-03 |archivedate=2011-06-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110605015722/http://www.geographia.com/chile/easterisland.htm }}&lt;/ref&gt;.

=== Titikakavatn ===
[[Mynd:Paisajes_cerca_de_Calama,_Chile,_2016-02-01,_DD_84_(cropped).JPG|thumb|right|250px|Í Atacamaoyðimørkini kunnu ganga fleiri ár ímillum, at tað regnar.]]
Í [[Andesfjøll]]um, á markinum millum Kili og [[Peru]], er [[Titikakavatn]]. Titikakavatn liggur ógvuliga høgt, 3821 m oman sjóvar. So høgt liggur onki annað vatn í heiminum. Mesta dýpið er 265 m. Tó at nútíðarskip sigla á vatninum, gera útróðrarmenn enn bátar úr sevi. Í Titikakavatni er nógvur [[fiskur]], sum kemur fólki har á leið væl við.

=== Veðurlag ===

Í sunnara parti av Kili liggur oftast vesturætt, og hon hevur nógv regn við sær. Annars er veðurlagið so lýtt, at trø og runnar standa grøn alt árið. Norðan úr turru, steinoydnu [[Atakamaoyðimørk]]ini og suður at jøkulsklæddu fjøllunum suðuri við Hornið eru næstan øll veðurlagsbelti og landslagsfyribrigdi, sum eru í heiminum. Atakamaoyðimørk í Norðurkili er ein hin turrasti staður á [[jørðin]]i. Sumstaðni í Atakamaoyðimørk hevur aldri regnað, tað fólk veit. 

Í landbúnaðarlendinum í Miðkili er miðjarðarhavsveðurlag sum í [[Kalifornia]] og [[Evropa|Suðurevropa]]. Í fruktagóðu dølunum í Miðkili verður frukt dyrkað, til dømis ferskur, aprikosur og nektarinir. Syðri verður mest dyrkað av perum, súreplum og blommum.

== Búskapur ==
[[Mynd:GDP_PPP_per_capita_IMF.png|thumb|right|250px|Ríkastu lond í heiminum ([[2007]]) eftir [[Bruttotjóðarúrtøka|BTÚ]] fyri hvørt fólk.]]
[[Mynd:Chilean_vineyard_in_Andes_foothills.jpg|thumb|right|250px|Kili bæði framleiðir og útflytir mest [[vín]] í [[Suðuramerika]] og hevur søguliga havt ótrúliga stóra ávirkan á víndyrking í Suðuramerika.]]

[[Mynd:Albatun_Dod.jpg|thumb|right|250px|Fiskibátur.]]
Í Kili finnast ymisk málmsløg, har er gull, jarn, sink og nógv av kopari. Einki land í heiminum brýtur so nógvan koparmálm sum Kili. Kili hevur heimsins størstu goymslur av kopari, sum eisini er tann størsta útflutningsvøran &lt;ref&gt;http://snl.no/Chile/n%C3%A6ringsliv&lt;/ref&gt;. Koparmálmurin verður stoyttur í landinum, og síðan verður hann útfluttur. Høgt uppi í [[Atakamaoyðimørk]]ini í Norðurkili er ein av heimsins størstu koparlindum. Námið í [[Chuquicamata]] er 4 115 m langt og 670 m djúpt. Hvørja viku verða fleiri milliónir tons av tilfari brotin og førd burtur at knúsa og vaska.

Teir bróta eisini nógvan jarnmálm, kol, gull, silvur og onnur steinsløg.  

=== Landbúnaður ===

Meiri enn 80 % av Kili eru berlig fjøll, og næstan alt, sum eftir er, er skógur. Bara heilt lítil partur av landinum er dyrkilendi. Mitt í Kili er veðurlagið nakað sum í [[Kalifornia]], og nóg mikið av regni er fyri grøðina. Í støðum kann kortini vera heldur turrligt, men væl ber til at veita vatn úr fjøllunum oman á bøin. Har verður nógv drivið up á landbúnaðin, og á gørðunum dyrka teir bygg, epli, [[vín]], rís, mairs og hveiti. Haraftrat verður nógv dyrkað av fóðurplantuni ''lucerne''. [[Ross]]um og neytum er nógv til av, og suðuri í landinum er heilt nógvur [[seyður]]. Eplini eru av fyrstan tíð komin úr Kili, indiánar veltu epli, tá ið [[Spania|spaniólar]] komu til landið. 

Nógvir kilenskir bøndur dyrka kaffi, sum verður flutt út til øll heimsins lond. 

=== Vín ===

[[Spania]]menn tóku [[vín]]berjarunnar við sær til Kili og gróðursettu teir, so at teir skuldu fáa altarvín. Nú eru dalarnir við [[Santiago]] eitt hitt besta vínlendið í øllum [[Suðuramerika]]. Kilskt vín er so gott og væl umtókt, at tað verður selt um allan heim. 

=== Ídnaður ===

Ídnaðurin er ikki nógv útbygdur, men tó hava teir í seinastuni roynt at fáa bygt ídnaðarvirki, so henda vinna kann koma at geva fólki og landi størri inntøku. 

Ein stórur partur av øllum fiskamjølinum í heiminum verður framleitt í Kili.

=== Fiskiskapur og alivinna ===

Fiskiskapur fram við [[Kyrrahav]]sstrondini hevur stóran [[Búskapur|búskaparligan]] týdning. Føroyingar byggja skip í Kili, og vit kappast við kilenarar um laksaaling. Tann lági lønarkostnaðurin í Kili gera tað torført hjá øðrum londum at kappast við hesar vørur. Kilenar framleiða ikki bara atlantiskan laks og ælabogasíl, men eisini kyrrahavslaksin Coho. 

Fram við strondini er nógvur [[fiskur]], og nú eru teir farnir at driva nakað upp á fiskiskap. Kili kom í gongd væl seinni enn bæði [[Føroyar]] og [[Norra]]. Hildið varð, at produktiviteturin í Kili var sera lágur, men síðstu 3 árini hava prógvað, at Kili hevur yvirhálað okkum. Í dag er kappingin við kilenar blivin so hørð, at tiltøk mugu setast í verk, skulu [[Føroyar|føroyingar]], [[Noreg|norðmenn]] og [[Skotland|skotar]] verða kappingarførir. Í [[1988]] var kilenska framleiðslan av atlantiskum laksi einans 400 tons. 13 ár seinni var framleiðslan økt til 140 000 t. Meðan 45 feløg stóðu fyri 70-80 % av framleiðsluni í [[Noreg]]i í [[2003]], so var tilsvarandi tal í Kili 11. 

Lágu lønirnar og stóra fjarstøðan frá flestu marknaðum hevði ført til, at teir vóru blivnir sera kappingarførir at tilvirka laksin til fløk og annað, meðan hildið var, at teir á sjálvari alisíðuni høvdu nógv at læra. Men síðst í [[1990-árini|1990unum]] og fyrst í [[2000]] fáa bæði føroyingar, norðmenn og skotar og eyguni upp fyri tí øgiliga vøkstrinum í aliframleiðsluni í Kili. 

Um 87 % av kilensku alingini er í einum øki, ið kallast Region X &lt;ref&gt;http://www.regjeringen.no/nb/dep/fkd/dok/nouer/2008/nou-2008-5/10/5/2.html?id=500171&lt;/ref&gt;. Hetta øki er á stødd við norska fylkið [[Sør-Trøndelag]]. Onnur 12 % av framleiðsluni eru í Region XI, og er her væntandi, at størsti vøksturin í framtíðini verður innan laksaframleiðsluna. Hetta øki hevur tó sera vánaligan infrastruktur, og tí verður hesin vøksturin ikki uttan trupulleikar. Í Region X liggur ''Puerto Montt'', sum eisini ber heitið laksahøvuðsstaðurin í Kili. Her búgva 170 000 fólk, og er hetta ein øking í fólkatalinum í 10 ár upp á 45 000. Talið av fólki, sum liva í fátækradømi, er minkað við 15 % hetta sama tíðarskeiði. Um 25 000 fólk arbeiða beinleiðis í alivinnuni og verður mett, at umleið 15 000 fólk arbeiða í avleiddum vinnum. 

Høvuðsmarknaðirnir hjá kilensku alivinnuni eru [[USA]] og [[Japan]]. Í [[USA]] er laksamarknaðuin í støðugum vøkstri, meðan vøksturin í [[ES]] er fallandi. Tann amerikanski marknaðurin klárar harvið at taka ímóti einum vøkstri í framleiðsluni uttan at hetta ávirkar prísin stórvegis. Tann góði marknaðurin í [[USA]] hevur gjørt, at kilensku alararnir hava forvunnið pengar tað mesta av [[2003]], meðan [[Føroyar|føroyingar]] hava mist hópin av peningi. Føroyskar fyritøkur hava eisini roynt at bjóða seg fram í [[USA]], og hevur hetta givið betri prís fyri nakað av [[Fiskur|fiski]]. 

Tað gongur betri í kilensku alivinnuni aftur, eftir at alivinnan í landinum hevur verið so álvarsliga herjað av fiskasjúkum seinnu árini. Kili hevur ikki ta herviligu ILA-sjúkuna at stríðast við, men teir hava eina sjúku, ið verður kallað SRS. Henda sjúka er mett at kosta vinnuni um 100 millionir [[Amerikanskur dollari|$]] um árið. SRS er orsøkin til, at vinnan nýtir stórar nøgdir av [[antibiotika]]. Tað hevur ikki verið møguligt at koppseta ímóti SRS. Mett verður, at laksalús kostar kilensku alivinnuni eins nógv og tí norsku, um 70 milliónir [[Amerikanskur dollari|$]] árliga. Sjúkan IPN varð staðfest í [[1999]], og hevur hon síðan kostað vinnuni nógvan pening. Sjúkurnar furunkolosa og BKD eru einans trupulleikar í nøkrum fáum økjum. 

Á aliráðstevnu í [[Oslo]] í [[2010]] var ført fram, at kilenska alivinnan kemur at framleiða 300 000 tons av laksi longu í [[2013]]. Metingarnar hjá ''Aqua Gen'' siga, at tað verður selt 230 mió. rogn í Kili í [[2010]]. Um helvtin av hesum rognum gerast smolt og verða sett út á sjógv, eru 110–120 mió. smolt at seta út. Verður roknað við vanligum fellið í sjónum, og at [[fiskur]]in veksur til eina sláturvekt á, í meðal 3,0 kg verða 300.000 tons av laksi, sum er klárur til tøku í [[2013]]. 

Tað eru tó røddir frammi um, at alivinnan í Kili hevur trupulleikar at dragast við. [[Bjørn Hersough]], professari á ''Norges Fiskerihøgskole'', sum hevur granskað kilensku alivinnuna, sigur, at alivinnan í Kili kann fáa enn eitt knekk, og at sannlíkindini fyri hesum eru til staðar. Hinvegin er eingin ivi um, at fyrr ella seinni er Kili aftur stór laksaalitjóð, men hann væntar, at tað kann taka nøkur ár enn.&lt;ref&gt;[http://www.industry.fo/tidindi?Action=1&amp;NewsId=464&amp;currentPage=2&amp;PID=11933 industry.fo - Kili framleiðir 300.000 tons av laksi í 2013]{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Norsk feløg, ið hava keypt seg inn í alivinnuna fyri milliarda upphæddir, eru [[Cermaq]] og [[Fjord Seafood]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bt.no/na24/article110858.ece |title=Archive copy |accessdate=2011-07-03 |archive-date=2012-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119175025/http://www.bt.no/na24/article110858.ece |dead-url=yes |archivedate=2012-01-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119175025/http://www.bt.no/na24/article110858.ece }}&lt;/ref&gt;.

== Fólk ==
[[Mynd:FamigliaCastagnaColoniCapitanPastene1910.jpg|thumb|right|250px|Innflytarar í Kili.]]
Í Kili er nógv fólk av [[Týskland|týskum]] uppruna. Tað mesta av fólkinum er hvítt og býr í miðjum landinum. 

=== Indiánarar ===

Okkurt um 692 192 indiánar eru eftir &lt;ref&gt;http://www.ine.cl/cd2002/sintesiscensal.pdf&lt;/ref&gt;, og teir búgva uppi í fjøllunum ella allarnorðast í [[Atakamaoyðimørkini]]. 

Í øldir hava mapucheindiánar stríðst fyri frælsi. Fyrst ímóti inkunum í Perú, síðan ímóti [[Spania|spanska]] [[hjáland]]aveldinum og seinast ímóti kilsku myndugleikunum. Nú á døgum livir meginparturin av teimum 800 000 mapucheindiánunum í friðingarøkjum sunnarlaga í landinum. Eitt fótbóltsfelag í Kili eitur Colo-Colo eftir einum gomlum mapuchehøvdingi.

=== Týskarar ===

Suðuri í Kili er nakað av fólki av týskari ætt &lt;ref&gt;http://genealogienetz.de/reg/WELT/chile.html&lt;/ref&gt;. Forfedrar teirra fluttu til landið umleið [[1850]]. Har sum teir búsettust, var tá bara mýrar og [[regnskógur]], men nú er tað eitt tað fruktabesta lendið í Kili. Hetta fólkið tosar [[Týskland|týskt]] og hevur varðveitt týskan sið og týskan mentan.

== Mentan ==

Rithøvundurin [[Isabel Allende]] er úr Kili, hon er eftirkomari hjá fyrrverandi forsetanum [[Salvador Allende]]. 

== Keldur ==
&lt;references/&gt; 

{{Commonscat|Chile}}

{{Suðuramerika}}

[[Bólkur:Suðuramerika]]
[[Bólkur:Kili]]</text>
      <sha1>9sclh32d50o82m3a1yksasyuukg2bt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klaksvíkingur 10-mannafar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17284</id>
    <revision>
      <id>388293</id>
      <parentid>387731</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32465-62</username>
        <id>34910</id>
      </contributor>
      <origin>388293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11475" sha1="l1eh7kvm1xo3eysa1jp3b98erjj509i" xml:space="preserve">'''Klaksvíkingur''' er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til kappróðrarfelagið, [[Klaksvíkar Róðrarfelag]]. Klaksvíkingur er tað 10-mannafarið við næst flestum føroyameistarheitum í føroyskum kappróðri. Klaksvíkingur hevur vunnið 11 føroyameistarheitir, einans [[Havnarbáturin]] hevur vunnið fleiri. Klaksvíkingur gjørdist føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017, 2021, 2022, 2023 og 2024

Klaksvíkar Róðrafelag læt nýggjan Klaksvíking byggja í 2002. Báturin varð smíðaður í 2002 og latin felagnum av JFK Trol og P/F Christian í Grótinum. Hettar 10-mannafarið vann 5 tey fyrstu føroyameistarheitini, ið báturin hevur vunnið. Hesin báturin varð føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012 og 2013.

Ein nýggjur Klaksvíkingur var bílagdur til kappingarárið 2015, báturin var bygdur og latin Klaksvíkar Róðrafelag í mai 2015. Hesin báturin hevur vunnið 6 føroyameistarheitir. Í 2015, 2017, 2021, 2022, 2023 og 2024 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 |title=Nordlysid.fo, Søgan hjá Klaksvíkingi |accessdate=2012-07-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305020816/http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 |dead-url=yes |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305020816/http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 }}&lt;/ref&gt;

== Yvirlit yvir menn og róðurskvinnur, ið hava róð við Klaksvíkingi frá 2002 til 2026 ==

Niðanfyri sæst yvirlit yvir, hvør ið hevur róð við Klaksvíkingi á hvussu nógvum stevnum og hvussu ofta teir hava verið við til at vunnið eina stevnu. Yvirlitið er frá heimasíðuni hjá Norðlýsinum, sum upplýsir, at keldurnar til yvirlitið eru heimasíðan hjá Havnar Róðrarfelag drekin.fo og fyrrverandi nevndarlimir hjá KRF.

{|class=wikitable style=&quot;width: 95%; font-size: 95%;&quot;
! Navn !! Tal av stevnum !! Árstal !! Sigrar 
|-
|Hans Jose Poulsen
|1
|2026
|0
|-
|Mikkjal Andriasarson
|1
|2026
|0
|-
|Sølvi Smith
|1
|2026
|0
|-
|Símun Heinesen
|5
|2025, 26
|1
|-
|Tóki C. Guðjonsson
|7
|2025
|3
|-
|Kjartan Isaksen
|8
|2025, 26
|3
|-
|Ivan Mrdalo
|6
|2025
|3
|-
|Jákup J. Mýri
|5
|2025, 26
|2
|-
|'''Tóra Hansen'''
|8
|2025, 26
|3
|-
|Janus Ellebye Kjølbro
|7
|2024
|5
|-
|'''Petra av Rana'''
|7
|2024
|5
|-
|David Eyðsteinsson Poulsen
|14
|2023, 24, 26
|9
|-
|Petur Erhardsson Müller
|1
|2023
|1
|-
|'''Signa Hansen'''
|7
|2023
|5
|-
|'''Filip P. Joensen'''
|7
|2022
|6
|-
|Brandur Kjølbro
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|26
|-
|Jón Josephsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|Martin Joensen
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|26
|-
|Hermann R. Samuelsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|'''Ella Jógvansdóttir'''
|7
|2021
|7
|-
|Heri Klein Olsen
|7
|2018
|1
|-
|Sigmund Klein Olsen
|5
|2018
|1
|-
|Rúni Klode
|7
|2018
|1
|-
|'''Eydna Steinberg'''
|7
|2018
|1
|-
|Kristian Petersen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|49
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|32
|-
|Jón Ryan Petersen
|37
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|26
|-
|Sørin Kallsgarð Sørensen
|7
|2017
|5
|-
|Kristian Linklett Mortansson
|14
|2017, 18
|6
|-
|Martin Eliassen
|7
|2017
|5
|-
|Magnus Michalsen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Kristian Martin Rasmussen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Benjamin Isaksen
|7
|2017
|5
|-
|Jákup Matras
|14
|2017, 18
|6
|-
|'''Rúni Mortensen'''
|6
|2017
|4
|-
|'''Elsa Poulsen'''
|4
|2015
|3
|-
|'''Berit Mohr'''
|2
|2015
|1
|-
|Uni Venned
|4
|2015
|1
|-
|'''Kristian Eli Zachariassen'''
|1
|2015
|0
|-
|Niclas Niclasen
|1
|2014
|0
|-
|Tummas Kjærbo
|1
|2014
|0
|-
|Sonni Eliassen
|15
|2013, 14, 15
|10
|-
|Mogens F. Petersen
|1
|2013
|0
|-
|Ebbe F. Petersen
|21
|2012, 13, 14, 15
|16
|-
|Anfinn Sivertsen
|16
|2012, 13, 14
|12
|-
|Sámal Einarson
|12
|2012, 13, 15
|9
|-
|Ólavur Weihe
|10
|2012, 14, 15, 18
|6
|-
|Høgni Eliasen
|12
|2012, 13, 14
|8
|-
|'''John Reid Z. Jacobsen'''
|15
|2012, 13, 17
|13
|-
|Bárður Venned
|14
|2011, 15
|11
|-
|Per Venned
|25
|2011, 12, 13, 14, 21
|22
|-
|Atli Simonsen
|9
|2011, 14
|7
|-
|Ási Mikkelsen
|2
|2009
|0
|-
|Ólavur Nybo
|21
|2009, 11, 15
|16
|-
|Per Súni Poulsen
|7
|2009
|5
|-
|Jákup Hansen
|39
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|30
|-
|Hjálmar Hátún
|24
|2006, 13, 15, 21
|20
|-
|Heini Hátún
|24
|2006, 09, 11, 13
|19
|-
|Janus Dam-Jacobsen
|54
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|42
|-
|Símun Michael Kerlok
|7
|2006
|4
|-
|Magnus Norðberg
|64
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|50
|-
|Debes Sivertsen
|27
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|18
|-
|Rasmus S. Magnusson
|7
|2006
|4
|-
|Jón Syderbø
|34
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|24
|-
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|37
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|26
|-
|'''Oddur Olsen'''
|23
|2006, 09, 11, 14
|16
|-
|Martin Venned
|15
|2002, 09, 11, 13
|9
|-
|Uni Oknadal
|20
|2002, 06, 09
|9
|-
|Sigfríður Venned
|6
|2002
|0
|-
|Kristian Andreasen
|6
|2002
|0
|-
|Símun W Høgnesen
|6
|2002
|0
|-
|Livar Nysted
|6
|2002
|0
|-
|Símin Esmar Vágsá
|6
|2002
|0
|-
|Hans Olsen
|6
|2002
|0
|-
|John Erik Fredriksberg
|6
|2002
|0
|-
|Fróði Waag
|6
|2002
|0
|-
|'''Bogi Joensen'''
|6
|2002
|0
|}

== Ymisk hagtøl um menn ið hava róð við Klaksvíkingi ==
Niðanfyri sæst eitt yvirlit yvir, hvørjir rógvarar hava róð flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest føroymeistarheitir við Klaksvíkingi. Síðani sæst eitt yvirlit, yvir teir elstu og yngstu rógvarnir at vinna eina stevnu við Klaksvíkingi.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest stevnur við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Tal av stevnum
!Árstal
|-
|1
|Magnus Norðberg
|64
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|-
|2
|Janus Dam-Jacobsen
|54
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|49
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|-
|4
|Jákup Hansen
|39
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |5
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|37
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|Jón Ryan Petersen
|37
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;5” |7
|Brandur Kjølbro
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|
|-
|Jón Josephsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
|Martin Joensen
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Hermann R. Samuelsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
|12
|Jón Syderbø
|34
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|13
|Debes Sivertsen
|27
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|-
|14
|Per Venned
|25
|2011, 12, 13, 14, 21
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |15
|Heini Hátún
|24
|2006, 09, 11, 13
|-
|Hjálmar Hátún
|24
|2006, 13, 15, 21
|-
|17
|'''Oddur Olsen'''
|23
|2006, 09, 11, 14
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |18
|Ólavur Nybo
|21
|2009, 11, 15
|-
|Ebbe F. Petersen
|21
|2012, 13, 14, 15
|-
|20
|Uni Oknadal
|20
|2002, 06, 09
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest sigrar við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Sigrar
!Árstal
|-
|1
|Magnus Norðberg
|50
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|-
|2
|Janus Dam-Jacobsen
|42
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|32
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|-
|4
|Jákup Hansen
|30
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;7&quot;|5
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|26
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|Jón Ryan Petersen
|26
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|-
|Hermann R. Samuelsen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Brandur Kjølbro
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Martin Joensen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Jón Josephsen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|12
|Jón Syderbø
|24
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|13
|Per Venned
|22
|2011, 12, 13, 14, 21
|-
|14
|Hjálmar Hátún
|20
|2006, 13, 15, 21
|-
|15
|Heini Hátún
|19
|2006, 09, 11, 13
|-
|16
|Debes Sivertsen
|18
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |16
|'''Oddur Olsen'''
|16
|2006, 09, 11, 14
|-
|Ebbe F. Petersen
|16
|2012, 13, 14, 15
|-
|Ólavur Nybo
|16
|2009, 11, 15
|-
|20
|'''John Reid Z. Jacobsen'''
|13
|2012, 13, 17
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest føroyameistarheiti við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Tal av FM sigrum
!Árstal
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1
|Magnus Norðberg
|9
|2006, 09, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23
|-
|Jákup Hansen
|9
|2009, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23, 24
|-
|3
|Janus Dam-Jacobsen
|8
|2006, 09, 11, 12, 13, 15, 22, 23
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |4
|Jón Syderbø
|6
|2006, 09, 11, 12, 13, 15
|-
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|6
|2006, 09, 11, 12, 13, 15
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |6
|Debes Sivertsen
|5
|2006, 11, 15, 22, 24
|-
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|5
|2017, 21, 22, 23, 24
|-
|Jón Ryan Petetsen
|5
|2017, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |9
|Heini Hátún
|4
|2006, 09, 11, 13
|-
|Hjálmar Hátún
|4
|2006, 13, 15, 21
|-
|Per Venned
|4
|2011, 12, 13, 21
|-
|Brandur Kjølbro
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Jón Josephsen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Martin Joensen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Hermann R. Samuelsen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;5” |17
|'''Oddur Olsen'''
|3
|2006, 09, 11
|-
|Ólavur Nybo
|3
|2009, 11, 15
|
|-
|Martin Venned
|3
|2009, 11, 13
|-
|Ebbe F. Petersen
|3
|2012, 13, 15
|
|-
|John Reid Ziska Jacobsen
|3
|2012, 13, 17
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Elstu rógvarar at vinna við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Aldur eftir seinasta sigur
!Føðingardagur
!Seinasti sigur við Klaksvíkingi
|-
|1
|Hjálmar Hátún
|47 ár, 344 dagar
|18. August 1973
|Ólavsøka 28. Juli 2021
|-
|2
|Debes Sivertsen
|46 ár, 281 dagar
|22. September 1977
|Fjarðastevna 29. Juni 2024
|-
|3
|Martin Venned
|46 ár, 52 dagar
|6. Juni 1967
|Ólavsøka 28. Juli 2013
|-
|4
|Magnus Norðberg
|43 ár, 294 dagar
|7. Oktober 1979
|Ólavsøka 28. Juli 2023
|-
|5
|Janus Dam-Jacobsen
|43 ár, 181 dagar
|28. Januar 1980
|Ólavsøka 28. Juli 2023
|-
|6
|Heini Hátún
|42 ár, 43 dagar
|15 Juni 1971
|Ólavsøka 28. Juli 2013
|-
|7
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein 
|41 ár, 143 dagar
|7. Mars 1974
|Ólavsøka 28. Juli 2015
|-
|8
|Jákup Hansen
|40 ár, 185 dagar
|3. Januar 1984
|Eystanstevna 6. Juli 2024
|-
|9
|Sonni Eliassen
|36 ár, 205 dagar
|4. Januar 1979
|Ólavsøka 28. Juli 2015
|-
|10
|Uni Oknadal
|35 ár, 297 dagar
|4. Oktober 1973
|Ólavsøka 28. Juli 2009
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Yngstu rógvarar at vinna við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Aldur eftir fyrsta sigur
!Føðingardagur
!Fyrsti sigur við Klaksvíkingi
|-
|1
|'''Filip P. Joensen'''
|16 ár, 183 dagar
|10. December 2005
|Eystansstevna 11. Juni 2022
|-
|2
|Jón Ryan Petersen
|18 ár, 29 dagar
|28. Apríl 1999
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|18 ár, 79 dagar
|9. Mars 1999
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|4
|Janus Ellebye Kjølbro
|18 ár, 231 dagar
|14. Oktober 2005
|Norðoyastevna 1. Juni 2024
|-
|5
|Kristian Linklett Mortansson
|18 ár, 261 dagar
|8. September 1998
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|6
|Jón Syderbø
|18 ár, 286 dagar
|28. August 1987
|Sundalagsstevna 10. Juni 2006
|-
|7
|Magnus Michaelsen
|19 ár, 90 dagar
|26. Februar 1998
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|8
|'''Rúni Mortensen'''
|19 ár, 266 dagar
|5. September 1997
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|9
|Hermann R. Samuelsen
|19 ár, 278 dagar
|19. September 2001
|Fjarðastevna 12. Juni 2021
|-
|10
|Benjamin E. Sigurðsson
|19 ár, 307 dagar
|7. September 2001
|Fjarðastevna 12. Juni 2021
|}

== Keldur ==
&lt;references/&gt;

[[Bólkur:Kappróðrarbátar]]
[[Bólkur:Klaksvíkar Róðrarfelag]]
[[Bólkur:Kappróður]]</text>
      <sha1>l1eh7kvm1xo3eysa1jp3b98erjj509i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>388294</id>
      <parentid>388293</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32465-62</username>
        <id>34910</id>
      </contributor>
      <origin>388294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11499" sha1="j4vcz101crhdlaj13is486al3jso3ss" xml:space="preserve">'''Klaksvíkingur''' er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til kappróðrarfelagið, [[Klaksvíkar Róðrarfelag]]. Klaksvíkingur er tað 10-mannafarið við næst flestum føroyameistarheitum í føroyskum kappróðri. Klaksvíkingur hevur vunnið 11 føroyameistarheitir, einans [[Havnarbáturin]] hevur vunnið fleiri. Klaksvíkingur gjørdist føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017, 2021, 2022, 2023 og 2024

Klaksvíkar Róðrafelag læt nýggjan Klaksvíking byggja í 2002. Báturin varð smíðaður í 2002 og latin felagnum av JFK Trol og P/F Christian í Grótinum. Hettar 10-mannafarið vann 5 tey fyrstu føroyameistarheitini, ið báturin hevur vunnið. Hesin báturin varð føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012 og 2013.

Ein nýggjur Klaksvíkingur var bílagdur til kappingarárið 2015, báturin var bygdur og latin Klaksvíkar Róðrafelag í mai 2015. Hesin báturin hevur vunnið 6 føroyameistarheitir. Í 2015, 2017, 2021, 2022, 2023 og 2024 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 |title=Nordlysid.fo, Søgan hjá Klaksvíkingi |accessdate=2012-07-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305020816/http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 |dead-url=yes |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305020816/http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 }}&lt;/ref&gt;

== Yvirlit yvir menn og róðurskvinnur, ið hava róð við Klaksvíkingi frá 2002 til 2026 ==

Niðanfyri sæst yvirlit yvir, hvør ið hevur róð við Klaksvíkingi á hvussu nógvum stevnum og hvussu ofta teir hava verið við til at vunnið eina stevnu. Yvirlitið er frá heimasíðuni hjá Norðlýsinum, sum upplýsir, at keldurnar til yvirlitið eru heimasíðan hjá Havnar Róðrarfelag drekin.fo og fyrrverandi nevndarlimir hjá KRF.

{|class=wikitable style=&quot;width: 95%; font-size: 95%;&quot;
! Navn !! Tal av stevnum !! Árstal !! Sigrar 
|-
|Hans Jose Poulsen
|1
|2026
|0
|-
|Mikkjal Andriasarson
|1
|2026
|0
|-
|Sølvi Smith
|1
|2026
|0
|-
|Símun Heinesen
|5
|2025, 26
|1
|-
|Tóki C. Guðjonsson
|7
|2025
|3
|-
|Kjartan Isaksen
|8
|2025, 26
|3
|-
|Ivan Mrdalo
|6
|2025
|3
|-
|Jákup J. Mýri
|5
|2025, 26
|2
|-
|'''Tóra Hansen'''
|8
|2025, 26
|3
|-
|Janus Ellebye Kjølbro
|7
|2024
|5
|-
|'''Petra av Rana'''
|7
|2024
|5
|-
|David Eyðsteinsson Poulsen
|14
|2023, 24, 26
|9
|-
|Petur Erhardsson Müller
|1
|2023
|1
|-
|'''Signa Hansen'''
|7
|2023
|5
|-
|'''Filip P. Joensen'''
|7
|2022
|6
|-
|Brandur Kjølbro
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|26
|-
|Jón Josephsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|Martin Joensen
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|26
|-
|Hermann R. Samuelsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|'''Ella Jógvansdóttir'''
|7
|2021
|7
|-
|Heri Klein Olsen
|7
|2018
|1
|-
|Sigmund Klein Olsen
|5
|2018
|1
|-
|Rúni Klode
|7
|2018
|1
|-
|'''Eydna Steinberg'''
|7
|2018
|1
|-
|Kristian Petersen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|49
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|32
|-
|Jón Ryan Petersen
|37
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|26
|-
|Sørin Kallsgarð Sørensen
|7
|2017
|5
|-
|Kristian Linklett Mortansson
|14
|2017, 18
|6
|-
|Martin Eliassen
|7
|2017
|5
|-
|Magnus Michalsen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Kristian Martin Rasmussen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Benjamin Isaksen
|7
|2017
|5
|-
|Jákup Matras
|14
|2017, 18
|6
|-
|'''Rúni Mortensen'''
|6
|2017
|4
|-
|'''Elsa Poulsen'''
|4
|2015
|3
|-
|'''Berit Mohr'''
|2
|2015
|1
|-
|Uni Venned
|4
|2015
|1
|-
|'''Kristian Eli Zachariassen'''
|1
|2015
|0
|-
|Niclas Niclasen
|1
|2014
|0
|-
|Tummas Kjærbo
|1
|2014
|0
|-
|Sonni Eliassen
|15
|2013, 14, 15
|10
|-
|Mogens F. Petersen
|1
|2013
|0
|-
|Ebbe F. Petersen
|21
|2012, 13, 14, 15
|16
|-
|Anfinn Sivertsen
|16
|2012, 13, 14
|12
|-
|Sámal Einarson
|12
|2012, 13, 15
|9
|-
|Ólavur Weihe
|10
|2012, 14, 15, 18
|6
|-
|Høgni Eliasen
|12
|2012, 13, 14
|8
|-
|'''John Reid Z. Jacobsen'''
|15
|2012, 13, 17
|13
|-
|Bárður Venned
|14
|2011, 15
|11
|-
|Per Venned
|25
|2011, 12, 13, 14, 21
|22
|-
|Atli Simonsen
|9
|2011, 14
|7
|-
|Ási Mikkelsen
|2
|2009
|0
|-
|Ólavur Nybo
|21
|2009, 11, 15
|16
|-
|Per Súni Poulsen
|7
|2009
|5
|-
|Jákup Hansen
|39
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|30
|-
|Hjálmar Hátún
|24
|2006, 13, 15, 21
|20
|-
|Heini Hátún
|24
|2006, 09, 11, 13
|19
|-
|Janus Dam-Jacobsen
|54
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|42
|-
|Símun Michael Kerlok
|7
|2006
|4
|-
|Magnus Norðberg
|64
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|50
|-
|Debes Sivertsen
|27
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|18
|-
|Rasmus S. Magnusson
|7
|2006
|4
|-
|Jón Syderbø
|34
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|24
|-
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|37
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|26
|-
|'''Oddur Olsen'''
|23
|2006, 09, 11, 14
|16
|-
|Martin Venned
|15
|2002, 09, 11, 13
|9
|-
|Uni Oknadal
|20
|2002, 06, 09
|9
|-
|Sigfríður Venned
|6
|2002
|0
|-
|Kristian Andreasen
|6
|2002
|0
|-
|Símun W Høgnesen
|6
|2002
|0
|-
|Livar Nysted
|6
|2002
|0
|-
|Símin Esmar Vágsá
|6
|2002
|0
|-
|Hans Olsen
|6
|2002
|0
|-
|John Erik Fredriksberg
|6
|2002
|0
|-
|Fróði Waag
|6
|2002
|0
|-
|'''Bogi Joensen'''
|6
|2002
|0
|}

== Ymisk hagtøl um menn ið hava róð við Klaksvíkingi ==
Niðanfyri sæst eitt yvirlit yvir, hvørjir rógvarar hava róð flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest føroymeistarheitir við Klaksvíkingi. Síðani sæst eitt yvirlit, yvir teir elstu og yngstu rógvarnir at vinna eina stevnu við Klaksvíkingi.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest stevnur við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Tal av stevnum
!Árstal
|-
|1
|Magnus Norðberg
|64
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|-
|2
|Janus Dam-Jacobsen
|54
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|49
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|-
|4
|Jákup Hansen
|39
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |5
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|37
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|Jón Ryan Petersen
|37
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;3” |7
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
|Jón Josephsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
|Hermann R. Samuelsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
| rowspan=&quot;2” |10
|-
|Brandur Kjølbro
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Martin Joensen
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|12
|Jón Syderbø
|34
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|13
|Debes Sivertsen
|27
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|-
|14
|Per Venned
|25
|2011, 12, 13, 14, 21
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |15
|Heini Hátún
|24
|2006, 09, 11, 13
|-
|Hjálmar Hátún
|24
|2006, 13, 15, 21
|-
|17
|'''Oddur Olsen'''
|23
|2006, 09, 11, 14
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |18
|Ólavur Nybo
|21
|2009, 11, 15
|-
|Ebbe F. Petersen
|21
|2012, 13, 14, 15
|-
|20
|Uni Oknadal
|20
|2002, 06, 09
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest sigrar við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Sigrar
!Árstal
|-
|1
|Magnus Norðberg
|50
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|-
|2
|Janus Dam-Jacobsen
|42
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|32
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|-
|4
|Jákup Hansen
|30
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;7&quot;|5
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|26
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|Jón Ryan Petersen
|26
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|-
|Hermann R. Samuelsen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Brandur Kjølbro
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Martin Joensen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Jón Josephsen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|12
|Jón Syderbø
|24
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|13
|Per Venned
|22
|2011, 12, 13, 14, 21
|-
|14
|Hjálmar Hátún
|20
|2006, 13, 15, 21
|-
|15
|Heini Hátún
|19
|2006, 09, 11, 13
|-
|16
|Debes Sivertsen
|18
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |16
|'''Oddur Olsen'''
|16
|2006, 09, 11, 14
|-
|Ebbe F. Petersen
|16
|2012, 13, 14, 15
|-
|Ólavur Nybo
|16
|2009, 11, 15
|-
|20
|'''John Reid Z. Jacobsen'''
|13
|2012, 13, 17
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest føroyameistarheiti við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Tal av FM sigrum
!Árstal
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1
|Magnus Norðberg
|9
|2006, 09, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23
|-
|Jákup Hansen
|9
|2009, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23, 24
|-
|3
|Janus Dam-Jacobsen
|8
|2006, 09, 11, 12, 13, 15, 22, 23
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |4
|Jón Syderbø
|6
|2006, 09, 11, 12, 13, 15
|-
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|6
|2006, 09, 11, 12, 13, 15
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |6
|Debes Sivertsen
|5
|2006, 11, 15, 22, 24
|-
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|5
|2017, 21, 22, 23, 24
|-
|Jón Ryan Petetsen
|5
|2017, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |9
|Heini Hátún
|4
|2006, 09, 11, 13
|-
|Hjálmar Hátún
|4
|2006, 13, 15, 21
|-
|Per Venned
|4
|2011, 12, 13, 21
|-
|Brandur Kjølbro
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Jón Josephsen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Martin Joensen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Hermann R. Samuelsen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;5” |17
|'''Oddur Olsen'''
|3
|2006, 09, 11
|-
|Ólavur Nybo
|3
|2009, 11, 15
|
|-
|Martin Venned
|3
|2009, 11, 13
|-
|Ebbe F. Petersen
|3
|2012, 13, 15
|
|-
|John Reid Ziska Jacobsen
|3
|2012, 13, 17
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Elstu rógvarar at vinna við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Aldur eftir seinasta sigur
!Føðingardagur
!Seinasti sigur við Klaksvíkingi
|-
|1
|Hjálmar Hátún
|47 ár, 344 dagar
|18. August 1973
|Ólavsøka 28. Juli 2021
|-
|2
|Debes Sivertsen
|46 ár, 281 dagar
|22. September 1977
|Fjarðastevna 29. Juni 2024
|-
|3
|Martin Venned
|46 ár, 52 dagar
|6. Juni 1967
|Ólavsøka 28. Juli 2013
|-
|4
|Magnus Norðberg
|43 ár, 294 dagar
|7. Oktober 1979
|Ólavsøka 28. Juli 2023
|-
|5
|Janus Dam-Jacobsen
|43 ár, 181 dagar
|28. Januar 1980
|Ólavsøka 28. Juli 2023
|-
|6
|Heini Hátún
|42 ár, 43 dagar
|15 Juni 1971
|Ólavsøka 28. Juli 2013
|-
|7
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein 
|41 ár, 143 dagar
|7. Mars 1974
|Ólavsøka 28. Juli 2015
|-
|8
|Jákup Hansen
|40 ár, 185 dagar
|3. Januar 1984
|Eystanstevna 6. Juli 2024
|-
|9
|Sonni Eliassen
|36 ár, 205 dagar
|4. Januar 1979
|Ólavsøka 28. Juli 2015
|-
|10
|Uni Oknadal
|35 ár, 297 dagar
|4. Oktober 1973
|Ólavsøka 28. Juli 2009
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Yngstu rógvarar at vinna við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Aldur eftir fyrsta sigur
!Føðingardagur
!Fyrsti sigur við Klaksvíkingi
|-
|1
|'''Filip P. Joensen'''
|16 ár, 183 dagar
|10. December 2005
|Eystansstevna 11. Juni 2022
|-
|2
|Jón Ryan Petersen
|18 ár, 29 dagar
|28. Apríl 1999
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|18 ár, 79 dagar
|9. Mars 1999
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|4
|Janus Ellebye Kjølbro
|18 ár, 231 dagar
|14. Oktober 2005
|Norðoyastevna 1. Juni 2024
|-
|5
|Kristian Linklett Mortansson
|18 ár, 261 dagar
|8. September 1998
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|6
|Jón Syderbø
|18 ár, 286 dagar
|28. August 1987
|Sundalagsstevna 10. Juni 2006
|-
|7
|Magnus Michaelsen
|19 ár, 90 dagar
|26. Februar 1998
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|8
|'''Rúni Mortensen'''
|19 ár, 266 dagar
|5. September 1997
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|9
|Hermann R. Samuelsen
|19 ár, 278 dagar
|19. September 2001
|Fjarðastevna 12. Juni 2021
|-
|10
|Benjamin E. Sigurðsson
|19 ár, 307 dagar
|7. September 2001
|Fjarðastevna 12. Juni 2021
|}

== Keldur ==
&lt;references/&gt;

[[Bólkur:Kappróðrarbátar]]
[[Bólkur:Klaksvíkar Róðrarfelag]]
[[Bólkur:Kappróður]]</text>
      <sha1>j4vcz101crhdlaj13is486al3jso3ss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>388295</id>
      <parentid>388294</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32465-62</username>
        <id>34910</id>
      </contributor>
      <origin>388295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11493" sha1="0cy0oh5ay6k1glpdresdojfe7mbqnpf" xml:space="preserve">'''Klaksvíkingur''' er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til kappróðrarfelagið, [[Klaksvíkar Róðrarfelag]]. Klaksvíkingur er tað 10-mannafarið við næst flestum føroyameistarheitum í føroyskum kappróðri. Klaksvíkingur hevur vunnið 11 føroyameistarheitir, einans [[Havnarbáturin]] hevur vunnið fleiri. Klaksvíkingur gjørdist føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017, 2021, 2022, 2023 og 2024

Klaksvíkar Róðrafelag læt nýggjan Klaksvíking byggja í 2002. Báturin varð smíðaður í 2002 og latin felagnum av JFK Trol og P/F Christian í Grótinum. Hettar 10-mannafarið vann 5 tey fyrstu føroyameistarheitini, ið báturin hevur vunnið. Hesin báturin varð føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012 og 2013.

Ein nýggjur Klaksvíkingur var bílagdur til kappingarárið 2015, báturin var bygdur og latin Klaksvíkar Róðrafelag í mai 2015. Hesin báturin hevur vunnið 6 føroyameistarheitir. Í 2015, 2017, 2021, 2022, 2023 og 2024 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 |title=Nordlysid.fo, Søgan hjá Klaksvíkingi |accessdate=2012-07-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305020816/http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 |dead-url=yes |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305020816/http://www.nordlysid.fo/Default.aspx?ID=42&amp;Action=1&amp;NewsId=13432&amp;PID=3773 }}&lt;/ref&gt;

== Yvirlit yvir menn og róðurskvinnur, ið hava róð við Klaksvíkingi frá 2002 til 2026 ==

Niðanfyri sæst yvirlit yvir, hvør ið hevur róð við Klaksvíkingi á hvussu nógvum stevnum og hvussu ofta teir hava verið við til at vunnið eina stevnu. Yvirlitið er frá heimasíðuni hjá Norðlýsinum, sum upplýsir, at keldurnar til yvirlitið eru heimasíðan hjá Havnar Róðrarfelag drekin.fo og fyrrverandi nevndarlimir hjá KRF.

{|class=wikitable style=&quot;width: 95%; font-size: 95%;&quot;
! Navn !! Tal av stevnum !! Árstal !! Sigrar 
|-
|Hans Jose Poulsen
|1
|2026
|0
|-
|Mikkjal Andriasarson
|1
|2026
|0
|-
|Sølvi Smith
|1
|2026
|0
|-
|Símun Heinesen
|5
|2025, 26
|1
|-
|Tóki C. Guðjonsson
|7
|2025
|3
|-
|Kjartan Isaksen
|8
|2025, 26
|3
|-
|Ivan Mrdalo
|6
|2025
|3
|-
|Jákup J. Mýri
|5
|2025, 26
|2
|-
|'''Tóra Hansen'''
|8
|2025, 26
|3
|-
|Janus Ellebye Kjølbro
|7
|2024
|5
|-
|'''Petra av Rana'''
|7
|2024
|5
|-
|David Eyðsteinsson Poulsen
|14
|2023, 24, 26
|9
|-
|Petur Erhardsson Müller
|1
|2023
|1
|-
|'''Signa Hansen'''
|7
|2023
|5
|-
|'''Filip P. Joensen'''
|7
|2022
|6
|-
|Brandur Kjølbro
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|26
|-
|Jón Josephsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|Martin Joensen
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|26
|-
|Hermann R. Samuelsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|26
|-
|'''Ella Jógvansdóttir'''
|7
|2021
|7
|-
|Heri Klein Olsen
|7
|2018
|1
|-
|Sigmund Klein Olsen
|5
|2018
|1
|-
|Rúni Klode
|7
|2018
|1
|-
|'''Eydna Steinberg'''
|7
|2018
|1
|-
|Kristian Petersen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|49
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|32
|-
|Jón Ryan Petersen
|37
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|26
|-
|Sørin Kallsgarð Sørensen
|7
|2017
|5
|-
|Kristian Linklett Mortansson
|14
|2017, 18
|6
|-
|Martin Eliassen
|7
|2017
|5
|-
|Magnus Michalsen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Kristian Martin Rasmussen
|14
|2017, 18
|6
|-
|Benjamin Isaksen
|7
|2017
|5
|-
|Jákup Matras
|14
|2017, 18
|6
|-
|'''Rúni Mortensen'''
|6
|2017
|4
|-
|'''Elsa Poulsen'''
|4
|2015
|3
|-
|'''Berit Mohr'''
|2
|2015
|1
|-
|Uni Venned
|4
|2015
|1
|-
|'''Kristian Eli Zachariassen'''
|1
|2015
|0
|-
|Niclas Niclasen
|1
|2014
|0
|-
|Tummas Kjærbo
|1
|2014
|0
|-
|Sonni Eliassen
|15
|2013, 14, 15
|10
|-
|Mogens F. Petersen
|1
|2013
|0
|-
|Ebbe F. Petersen
|21
|2012, 13, 14, 15
|16
|-
|Anfinn Sivertsen
|16
|2012, 13, 14
|12
|-
|Sámal Einarson
|12
|2012, 13, 15
|9
|-
|Ólavur Weihe
|10
|2012, 14, 15, 18
|6
|-
|Høgni Eliasen
|12
|2012, 13, 14
|8
|-
|'''John Reid Z. Jacobsen'''
|15
|2012, 13, 17
|13
|-
|Bárður Venned
|14
|2011, 15
|11
|-
|Per Venned
|25
|2011, 12, 13, 14, 21
|22
|-
|Atli Simonsen
|9
|2011, 14
|7
|-
|Ási Mikkelsen
|2
|2009
|0
|-
|Ólavur Nybo
|21
|2009, 11, 15
|16
|-
|Per Súni Poulsen
|7
|2009
|5
|-
|Jákup Hansen
|39
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|30
|-
|Hjálmar Hátún
|24
|2006, 13, 15, 21
|20
|-
|Heini Hátún
|24
|2006, 09, 11, 13
|19
|-
|Janus Dam-Jacobsen
|54
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|42
|-
|Símun Michael Kerlok
|7
|2006
|4
|-
|Magnus Norðberg
|64
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|50
|-
|Debes Sivertsen
|27
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|18
|-
|Rasmus S. Magnusson
|7
|2006
|4
|-
|Jón Syderbø
|34
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|24
|-
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|37
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|26
|-
|'''Oddur Olsen'''
|23
|2006, 09, 11, 14
|16
|-
|Martin Venned
|15
|2002, 09, 11, 13
|9
|-
|Uni Oknadal
|20
|2002, 06, 09
|9
|-
|Sigfríður Venned
|6
|2002
|0
|-
|Kristian Andreasen
|6
|2002
|0
|-
|Símun W Høgnesen
|6
|2002
|0
|-
|Livar Nysted
|6
|2002
|0
|-
|Símin Esmar Vágsá
|6
|2002
|0
|-
|Hans Olsen
|6
|2002
|0
|-
|John Erik Fredriksberg
|6
|2002
|0
|-
|Fróði Waag
|6
|2002
|0
|-
|'''Bogi Joensen'''
|6
|2002
|0
|}

== Ymisk hagtøl um menn ið hava róð við Klaksvíkingi ==
Niðanfyri sæst eitt yvirlit yvir, hvørjir rógvarar hava róð flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest føroymeistarheitir við Klaksvíkingi. Síðani sæst eitt yvirlit, yvir teir elstu og yngstu rógvarnir at vinna eina stevnu við Klaksvíkingi.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest stevnur við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Tal av stevnum
!Árstal
|-
|1
|Magnus Norðberg
|64
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|-
|2
|Janus Dam-Jacobsen
|54
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|49
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|-
|4
|Jákup Hansen
|39
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |5
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|37
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|Jón Ryan Petersen
|37
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;3” |7
|Hermann R. Samuelsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
|Jón Josephsen
|36
|2021, 22, 23, 24, 25, 26
|-
| rowspan=&quot;2” |10
|Martin Joensen
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Brandur Kjølbro
|35
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|12
|Jón Syderbø
|34
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|13
|Debes Sivertsen
|27
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|-
|14
|Per Venned
|25
|2011, 12, 13, 14, 21
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |15
|Heini Hátún
|24
|2006, 09, 11, 13
|-
|Hjálmar Hátún
|24
|2006, 13, 15, 21
|-
|17
|'''Oddur Olsen'''
|23
|2006, 09, 11, 14
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |18
|Ólavur Nybo
|21
|2009, 11, 15
|-
|Ebbe F. Petersen
|21
|2012, 13, 14, 15
|-
|20
|Uni Oknadal
|20
|2002, 06, 09
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest sigrar við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Sigrar
!Árstal
|-
|1
|Magnus Norðberg
|50
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23
|-
|2
|Janus Dam-Jacobsen
|42
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|32
|2017, 18, 21, 22, 23, 24, 25
|-
|4
|Jákup Hansen
|30
|2009, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;7&quot;|5
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|26
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|Jón Ryan Petersen
|26
|2017, 18, 21, 22, 23, 24
|-
|Hermann R. Samuelsen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Brandur Kjølbro
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Martin Joensen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|Jón Josephsen
|26
|2021, 22, 23, 24, 25
|-
|12
|Jón Syderbø
|24
|2006, 09, 11, 12, 13, 14, 15
|-
|13
|Per Venned
|22
|2011, 12, 13, 14, 21
|-
|14
|Hjálmar Hátún
|20
|2006, 13, 15, 21
|-
|15
|Heini Hátún
|19
|2006, 09, 11, 13
|-
|16
|Debes Sivertsen
|18
|2006, 11, 14, 15, 22, 24
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |16
|'''Oddur Olsen'''
|16
|2006, 09, 11, 14
|-
|Ebbe F. Petersen
|16
|2012, 13, 14, 15
|-
|Ólavur Nybo
|16
|2009, 11, 15
|-
|20
|'''John Reid Z. Jacobsen'''
|13
|2012, 13, 17
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Flest føroyameistarheiti við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Tal av FM sigrum
!Árstal
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1
|Magnus Norðberg
|9
|2006, 09, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23
|-
|Jákup Hansen
|9
|2009, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23, 24
|-
|3
|Janus Dam-Jacobsen
|8
|2006, 09, 11, 12, 13, 15, 22, 23
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |4
|Jón Syderbø
|6
|2006, 09, 11, 12, 13, 15
|-
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein
|6
|2006, 09, 11, 12, 13, 15
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |6
|Debes Sivertsen
|5
|2006, 11, 15, 22, 24
|-
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|5
|2017, 21, 22, 23, 24
|-
|Jón Ryan Petetsen
|5
|2017, 21, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |9
|Heini Hátún
|4
|2006, 09, 11, 13
|-
|Hjálmar Hátún
|4
|2006, 13, 15, 21
|-
|Per Venned
|4
|2011, 12, 13, 21
|-
|Brandur Kjølbro
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Jón Josephsen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Benjamin E. Sigurðsson
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Martin Joensen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
|Hermann R. Samuelsen
|4
|2021, 22, 23, 24
|-
| rowspan=&quot;5” |17
|'''Oddur Olsen'''
|3
|2006, 09, 11
|-
|Ólavur Nybo
|3
|2009, 11, 15
|
|-
|Martin Venned
|3
|2009, 11, 13
|-
|Ebbe F. Petersen
|3
|2012, 13, 15
|
|-
|John Reid Ziska Jacobsen
|3
|2012, 13, 17
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Elstu rógvarar at vinna við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Aldur eftir seinasta sigur
!Føðingardagur
!Seinasti sigur við Klaksvíkingi
|-
|1
|Hjálmar Hátún
|47 ár, 344 dagar
|18. August 1973
|Ólavsøka 28. Juli 2021
|-
|2
|Debes Sivertsen
|46 ár, 281 dagar
|22. September 1977
|Fjarðastevna 29. Juni 2024
|-
|3
|Martin Venned
|46 ár, 52 dagar
|6. Juni 1967
|Ólavsøka 28. Juli 2013
|-
|4
|Magnus Norðberg
|43 ár, 294 dagar
|7. Oktober 1979
|Ólavsøka 28. Juli 2023
|-
|5
|Janus Dam-Jacobsen
|43 ár, 181 dagar
|28. Januar 1980
|Ólavsøka 28. Juli 2023
|-
|6
|Heini Hátún
|42 ár, 43 dagar
|15 Juni 1971
|Ólavsøka 28. Juli 2013
|-
|7
|Svein Rógvi Nielsen Ljóstein 
|41 ár, 143 dagar
|7. Mars 1974
|Ólavsøka 28. Juli 2015
|-
|8
|Jákup Hansen
|40 ár, 185 dagar
|3. Januar 1984
|Eystanstevna 6. Juli 2024
|-
|9
|Sonni Eliassen
|36 ár, 205 dagar
|4. Januar 1979
|Ólavsøka 28. Juli 2015
|-
|10
|Uni Oknadal
|35 ár, 297 dagar
|4. Oktober 1973
|Ólavsøka 28. Juli 2009
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Yngstu rógvarar at vinna við Klaksvíkingi
!
!Navn
!Aldur eftir fyrsta sigur
!Føðingardagur
!Fyrsti sigur við Klaksvíkingi
|-
|1
|'''Filip P. Joensen'''
|16 ár, 183 dagar
|10. December 2005
|Eystansstevna 11. Juni 2022
|-
|2
|Jón Ryan Petersen
|18 ár, 29 dagar
|28. Apríl 1999
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|3
|Jógvan Steingrímur Højgaard
|18 ár, 79 dagar
|9. Mars 1999
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|4
|Janus Ellebye Kjølbro
|18 ár, 231 dagar
|14. Oktober 2005
|Norðoyastevna 1. Juni 2024
|-
|5
|Kristian Linklett Mortansson
|18 ár, 261 dagar
|8. September 1998
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|6
|Jón Syderbø
|18 ár, 286 dagar
|28. August 1987
|Sundalagsstevna 10. Juni 2006
|-
|7
|Magnus Michaelsen
|19 ár, 90 dagar
|26. Februar 1998
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|8
|'''Rúni Mortensen'''
|19 ár, 266 dagar
|5. September 1997
|Norðoyastevna 27. Mai 2017
|-
|9
|Hermann R. Samuelsen
|19 ár, 278 dagar
|19. September 2001
|Fjarðastevna 12. Juni 2021
|-
|10
|Benjamin E. Sigurðsson
|19 ár, 307 dagar
|7. September 2001
|Fjarðastevna 12. Juni 2021
|}

== Keldur ==
&lt;references/&gt;

[[Bólkur:Kappróðrarbátar]]
[[Bólkur:Klaksvíkar Róðrarfelag]]
[[Bólkur:Kappróður]]</text>
      <sha1>0cy0oh5ay6k1glpdresdojfe7mbqnpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sandavágssteinurin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17834</id>
    <revision>
      <id>388284</id>
      <parentid>292577</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32139-16</username>
        <id>34906</id>
      </contributor>
      <comment>Tað er &quot;rún&quot; og &quot;rúnir&quot; í føroyskum, ikki &quot;rúna&quot;/&quot;rúnu-&quot;.</comment>
      <origin>388284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1379" sha1="5ejyr3zx0qea2ookl8haz2j5cynmy5v" xml:space="preserve">[[Mynd:Faroe_stamp_059_runen_stone.jpg|180px|thumb|Steinurin í forgrundini er Sandavágssteinurin. Rúnirnar frá [[Kirkjubøsteinurin|Kirkjubøsteininum]] síggjast í bakgrundini.]]

'''Sandavágssteinurin''' er ein [[Rúnir|rúnarsteinur]], ið var funnin í [[Sandavágur|Sandavági]] leygardagin tann [[12. mai]] í [[1917]], tá setti Martin á Mýrini seg at hvíla undir heygnum nevndur Ongjartoftir, og varð varugur við, at í einum steini vóru høgdir stavir.&lt;ref&gt;[[Sandavágs kirkja]]&lt;/ref&gt;

Á steininum standa rúnir:

:''Þorkell Ǫnundarsonr, austmaðr af Rogalandi, bygði þenna stað fyrst.''

ella á føroyskum:

:''Torkil Onundarson, eysturmaður av [[Rogaland]]i, bygdi henda stað fyrst.''&lt;ref&gt;[http://www.arild-hauge.com/vesterhavsruner.htm FR 2 - Sandavagur runesten]&lt;/ref&gt;

Ein eysturmaður er, frá føroyskum sjónarmiði, ein maður frá [[Noreg]]i, og er hesin Torkil sostatt frá Rogalandi í Noregi. Hann hevur helst verið fyrstur at byggja antin í Sandavági ella tí staðnum í bygdini, har rúnarsteinurin varð funnin. Rúnirnar á Sandavágssteininum vera hildnir at vera frá 1200-áratalinum.

Sandavágssteinurin kann í dag síggjast í [[Sandavágs kirkja|Sandavágs kirkju]].

== Sí eisini==
* [[Kirkjubøsteinurin]]

== keldur ==
&lt;references/&gt;


[[Bólkur:Føroya søga]]
[[Bólkur:Rúnasteinar í Føroyum]]
[[Bólkur:Vágar]]</text>
      <sha1>5ejyr3zx0qea2ookl8haz2j5cynmy5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Annika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26936</id>
    <revision>
      <id>388291</id>
      <parentid>287401</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24584</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>388291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="m9d64ztftqup5d4ohmwq8pczqxfdg11" xml:space="preserve">'''Annika''' er 3. vanligasta konufólkanavnið í Føroyum&lt;ref name=&quot;Faroes1&quot;&gt;http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/novn{{Deyð leinkja|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Kendar kvinnur sum eita Annika:
* [[Annika Hoydal]], føroyskur sjónleikari, songkvinna og tónasmiður.
* [[Annika á Lofti]], føroysk listakvinna og filmsleikstjóri.
* [[Annika Norlin]], svensk songkvinna.
* [[Annika Olsen]], føroyskur politikari.

== Keldur ==
&lt;references/&gt;

[[Bólkur:Konufólkanøvn]]</text>
      <sha1>m9d64ztftqup5d4ohmwq8pczqxfdg11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26971</id>
    <revision>
      <id>388290</id>
      <parentid>384220</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24584</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>388290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1743" sha1="kzligpkttxpmgcc5h4katrplmvymlnb" xml:space="preserve">'''Anna''' er næstvanligasta konufólkanavnið í Føroyum&lt;ref name=&quot;Faroes1&quot;&gt;http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/novn{{Deyð leinkja|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Anna er sera vanligt navn í nógvum londum. Navnið Anna verður ofta sett saman við øðrum konufólkanøvnum, t.d. Anna Maria, Anna Katrina, Anna Malena osfr. Navnið er í fleiri øðrum formum  eisini, t.d. Ann, Anni, Annie, Any, Anny, Anita, Anja. Hóast øll hesi eru vanlig í Føroyum, so eru ikki øll hesi longur loyvd í Føroyum, ikki uttan serliga orsøk, sum t.d. at uppkalla eina ommu ella onkran annan í nærmastu familju. Tey nøvn ið eru loyvd at kalla føroysk gentubørn, sum minna um Anna eru: Anna, Anita, Anja, Annika og Anný.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fmn.fo/navn/folkanovn/folkanovn.htm |title=fmn.fo |accessdate=2014-05-22 |archive-date=2014-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020210100/http://www.fmn.fo/navn/folkanovn/folkanovn.htm |dead-url=yes |archivedate=2014-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020210100/http://www.fmn.fo/navn/folkanovn/folkanovn.htm }}&lt;/ref&gt;

Anna er tann latínski formurin av tí grikska navninum Άννα og hebreiska navninum Hannah (חַנָּה ''Ḥannāh'').

Kendar kvinnur sum eita Anna:
* [[Anna Bergendahl]], svensk songkvinna.
* [[Anna Faroe]], føroysk songkvinna.
* [[Anna Grodzka]], pólskur politikari.
* [[Anna Kournikova]], russisk ítróttakvinna.
* [[Anna Mattsson]], svenskur rithøvundur.
* [[Anna-Maria Ravnopolska-Dean]], bulgarskur hørpuleikari og tónaskald.
* [[Anna Kirstin Thomsen]], føroyskur íverksetari.

== Keldur ==
{{Reflist}}

{{Commonscat|Anna (given name)}}
[[Bólkur:Konufólkanøvn]]</text>
      <sha1>kzligpkttxpmgcc5h4katrplmvymlnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bólkur:Rúnasteinar í Føroyum</title>
    <ns>14</ns>
    <id>28679</id>
    <revision>
      <id>388285</id>
      <parentid>292575</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32139-16</username>
        <id>34906</id>
      </contributor>
      <origin>388285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="13do7z103d88gggcai0w6i2wgwnfcz0" xml:space="preserve">[[Bólkur:Føroya søga]]
[[Bólkur:Rúnarsteinar]]</text>
      <sha1>13do7z103d88gggcai0w6i2wgwnfcz0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>