Wikipedia fowiki https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Miðil Serstakt Kjak Brúkari Brúkarakjak Wikipedia Wikipedia-kjak Mynd Myndakjak MediaWiki MediaWiki-kjak Fyrimynd Fyrimyndakjak Hjálp Hjálparkjak Bólkur Bólkakjak TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2338 388982 352402 2026-08-05T22:59:49Z ~2026-43405-42 35341 /* Føðingar */ 388982 wikitext text/x-wiki {{NovemberKalendari}} '''21. november''' er dagur 325 í árinum í [[Gregorianski kalendarin|gregorianska kalendaranum]] (dagur 326 um [[skotár]] er). 40 eru dagar eftir av árinum. Dagurin kallast eisini [[Mariu offurgerð]] til minnis um, at foreldur Mariu, móðir [[Jesus]]ar, leiddu hana niðan í templið. == Hendingar == <onlyinclude> * [[1934]] - [[Missiónshús]]ið [[Karmel]] á [[Eiði]] verður vígt. </onlyinclude> == Føðingar == * [[1694]] - [[Voltaire]], franskur heimspekingur (d. [[1778]]) * [[1902]] - [[Isaac Bashevis Singer]], pólsk-amerikanskur rithøvundur (d. [[1991]]) * [[1930]] - [[Flemming Mikkelsen]], føroyskur politikari fyri Sambandsflokkin (d. [[2026]]). * [[1944]] - [[Harold Ramis]], amerikanskur sjónleikari og leikstjóri (d. [[2014]]) * [[1945]] - [[Goldie Hawn]], amerikonsk sjonleikarinna. * [[1965]] - [[Björk Guðmundsdóttir]], íslendsk songkvinna, sangskrivari og sjónleikarinna. * [[1985]] - [[Carly Rae Jepsen]], kanadisk songkvinna. == Andlát == * [[1555]] - [[Georgius Agricola]], týskur frøðimaður (f. [[1494]]) * [[1916]] - [[Frans Josef I]], keisari Eysturríkis (f. [[1830]]) * [[1975]] - [[Gunnar Gunnarsson]], islendskur rithøvundur (f. [[1889]]) {{Mánaðir}} {{Commonscat|21 November}} [[Bólkur:Dagar|November, 21.]] ivmyc0zvkqmohaznokq7g9nrgt084pw 0 3948 388981 373297 2026-08-05T22:58:51Z ~2026-43405-42 35341 /* Føðingar */ 388981 wikitext text/x-wiki {{Árstal|1930|1920-árini|1930-árini|1940-árini|20}} '''1930''' (MCMXXX) var sambært [[Gregorianski kalendarin|gregorianska kalendaranum]] eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum [[Mikudagur|mikudegi]]. == Hendingar == [[Mynd:Hoover Dam, March 2006.tif|thumb|199x199px|Hoover Dam í 2006.]] * [[5. mars]] - Danski lismálarin Einar Wegener fer í [[Týskland|Týsklandi]] undir kynskiftis skurðviðgerð, og skiftir navn til [[Lili Elbe]]. Hann er fyrstur í heiminum at fara undir slíka viðgerð sum í hesi tíðini enn er á royndarstigi. * [[6. mars]] - Frystur døgurðamatur (frozen foods) verður fyrstu ferð at at fáa í handlunum í [[Massachusetts]] í [[USA]]. * [[28. mars]] - [[Turkaland|Turkiska]] leiðslan avger, at broyta navnið av býunum Konstantinopel og Angora til [[Istanbul]] og [[Ankara]]. * [[18. apríl]] - [[BBC]], bretska kringvarpið, boðar frá í tíðandasending síni, fyri fyrstu og einastu ferð, at tey hava ongi tiðindi at bera hendan dagin. * [[15. mai]] - Sjúkrasystirin Ellen Church, verður heimsins fyrsta flogterna. *[[File:Haile Selassie (1969).jpg|thumb|266x266px|Halie Selassie, keisari av Etiopia í 1969.]][[16. mai]] - [[Rafael Leónidas Trujillo]] verður valdur forseti í [[Dominikanalýðveldið|Dominikanska Lýðveldinum]]. * [[7. juli]] - Byrjað verður at byggja tí stóru byrgingina [[Hoover Dam]] í [[Nevada]], [[USA]]. * [[2. november]] - [[Haile Selassie]] verður krýndur keisari av [[Etiopia]]. * [[25. november]] - [[England|Enski]] læknin Cecil George Paine, læknar ein sjúkling við [[eygnabruni|eygnabruna]] við [[Penicillin]]. Hetta er fyrsta skrásetta lækning við Penicillin sum heilivági. ** Ein [[jarðskjálvti]] í [[Japan]] hevur við sær at 650 bygningar oyðileggjast, og 223 mans lata lív. * [[19. desember]] - [[Gosfjall|Gosfjallið]] ''Mount Merapi'' byrjar at goysa í [[Indonesia]], og hevur við sær at fleiri bygdir oyðileggjast og 1.300 mans lata lív. * [[20. desember]] - [[Ísland|Íslendska]] kringvarpið, [[RÚV]] (Ríkisútvarpið) hevur sína fyrstu útvarpsending. Fyrsta sjónvarpsendingin verður send tann [[30. september]] [[1966]]. === Ókendar dagsetningar === * [[Desember]] - Turkiskar kvinnur fáa valrætt. * Sjokuláta smákøkan (''chocolate chip cookie'') verður uppfunnin av Ruth Wakefield í [[Massachusetts]], [[USA]]. * Ein stórur hvirvilvindur oyðileggur stóran part av býnum [[Santo Domingo]] í [[Dominikanska Lýðveldið|Dominikanska Lýðveldinum]]. === Ítróttur === ==== Fótbóltur ==== * [[13. juli]] - Fyrsta heimsmeistaraskapið í fótbólti byrjar. Lucien Laurent skorar fyrsta málið í kappingini, tá [[Frakland]] spælir ímóti [[Meksiko]]. [[Uruguay]] verður heimsmeistari, [[Argentina]] silvurvinnari og [[USA]] bronsuvinnari. == Føðingar == [[File:Roy E. Disney.jpg|thumb|230x230px|Roy E. Disney]] *[[10. januar]] - [[Roy E. Disney]], beiggji [[Walt Disney]] og stovnari av [[Walt Disney Company]]. (d. [[2009]]) *[[20. januar]] - [[Buzz Aldrin]], amerikanskur rúmdarfari, og næsti maður á mánanum. *[[30. januar]] - [[Gene Hackman]], amerikanskur sjónleikari (''The French Connection'') * [[11. februar]] - [[Mary Quant]], bretskur mótasniðgevi (d. [[2023]]). *[[15. apríl]] - [[Vigdís Finnbogadóttir]], íslendskur forseti * [[17. apríl]] - [[Chris Barber]], enskur jazztónleikari (d. [[2021]]). *[[1. mai]] - [[Jeffrei Henriksen]], føroyskur rithøvundur og lærari (d. [[2018]]). *[[31. mai]] - [[Clint Eastwood]], amerikanskur sjónleikari og filmsleikstjóri. (''Dirty Harry'') *[[8. juli]] - [[Jógvan Ingvard Olsen]], fyrrverandi reiðari og politikari fyri Sambandsflokkin. *[[5. august]] - [[Neil Armstrong]], amerikanskur rúmdarfari, og fyrsti maður á mánanum. (d. [[2012]]) *[[25. august]] - [[ Sean Connery|Sir Sean Connery]], skotskur sjónleikari (''James Bond'') (d. [[2020]]) *[[23. september]] - [[Ray Charles]], amerikanskur tónleikari og sangari (d. [[2004]]) *[[21. november]] - [[Flemming Mikkelsen]], føroyskur politikari fyri Sambandsflokkin (d. [[2026]]). * [[3. desember]] - [[Jean-Luc Godard]], sveisisk-franskur filmsleikstjóri (d. [[2022]]) == Andlát == * [[13. mai]] - [[Fridtjof Nansen]], norskur rannsóknarmaður (f. [[1861]]) * [[7. juli]] - [[Arthur Conan Doyle|Sir Arthur Conan Doyle]], skotskur rithøvundur (''Sherlock Holmes'') (f. [[1859]]) {{Commonscat}} [[Bólkur:1930|*]] 4heht66dj8wq0lfr3uw4xqi9ugsic9x 0 4782 388986 388333 2026-08-05T23:13:47Z ~2026-43405-42 35341 388986 wikitext text/x-wiki '''Eyðun Andreassen''' ([[27. februar]] [[1945]] í [[Skúvoy]]) var professari og fólkaminnisfrøðingur, tjóðminnafrøðingur. Hann andaðist á Lágargarði fríggjadagin [[29. mai]] [[2026]], 81 ára gamal.<ref>[https://kvf.fo/umsiting/andlat Andlát], kvf.fo</ref> Eyðun var føddur í [[Skúgvoy]]. Tá hann var um tíggju ára gamal flutti familjan til [[Tórshavn|Havnar]]. Hann var magistari, cand.philol., frá [[Oslo|Oslo]] universiteti í fólkalívminnisfrøði, søgu og fólkalívsfrøði. Eyðun var granskari og undirvísari í skaldskapi av manna munni á [[Fróðskaparsetur Føroya|Føroyamálsdeildini]] frá 1988, til hann legði frá sær í 2015. Hann var fólkaminnisgranskari við serligum áhuga fyri [[Kvæði|kvæðum]], sagnum og [[ævintýr|ævintýrum]]. Í 1996 varð hann tilnevndur professari í fólkaminnisfrøði.<ref>[https://www.vp.fo/news/eydun-andreassen-professari-farin Eyðun Andreassen, professari, farin], vp.fo, 2. juni 2026</ref> == Útgivið == * [[1981]] - Fjernsyn på Færøerne * [[1986]] - Úr Søgn og Søgu * [[1992]] - Folkelig Offentlighed. En Undersøgelse af Kulturelle Former på Færøerne * [[1997]] - Føroyskur Dansur * [[1999]] - Traðarbókin == Heiðurslønir == * [[1987]] - Bókmentavirðisløn [[Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens|M.A.Jacobsens]] fyri yrkisbókmentir == Heiðursrit == Í 2005 varð heiðursrit útgivið honum til heiðurs. Tað var bókin Eyvinur, Heiðursrit til Eyðun Andreasen, sum [[Anfinnur Johansen]], [[Jens Cramer]] og [[Malan Marnersdóttir]] hava ritstjørnað. [[Føroya Fróðskaparfelag]] gav bókina út.<ref>[https://archive.ph/HJvS RitogRak.fo, Eyðvinur] (archive)</ref> == Ávísingar úteftir == * [https://www.in.fo/news-detail/eydun-andreassen-professari-farin Eyðun Andreassen, professari, farin], in.fo, 1. juni 2026 == Kelda == <references/> * [[2005]] - Kraks Blå Bog [[2005]]/[[2006|06]], s. 51 {{stubbi}} {{DEFAULTSORT:Andreassen, Eyðun}} [[Bólkur:Føðingar í 1945]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] [[Bólkur:Føroyskir rithøvundar]] [[Bólkur:Føroyskir professarar]] [[Bólkur:Fólkaminni]] [[Bólkur:Skúvoyingar]] [[Bólkur:Havnafólk]] ma8gl53g503w7ux0g62x2p6fx8wgsja 0 6479 388989 388837 2026-08-06T00:49:16Z ~2026-43405-42 35341 /* Útgávur */ 388989 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Niels Midjord 2013.JPG|260px|thumbnail|Niels Midjord í 2013]] '''Niels Midjord''' (føddur [[13. juni]] [[1949]], deyður [[4. juni]] [[2022]]) var [[Føroya|føroyskur]] arkitektur, lærari, sangskrivari og sangari. Niels Midjord vaks upp í [[Fuglafjørður|Fuglafirði]]. Hann var útbúgvin arkitektur og lærari og hann starvaðist í [[Fuglafjarðar Skúli|Fuglafjarðar Skúla]] í mong ár. Sum arkitektur hevur hann m.a. teknað [[Mentanarhúsið]] í [[Fuglafjørður|Fuglafirði]]<ref name="mhfo2016"/>, og hevði eisini eitt uppskot um kirkjubygging, tá ið [[Fuglafjørður]] skuldi fáa nýggja [[Fuglafjarðar kirkja|kirkju]] í [[80'ini|80'unum]]. Í 2020 stillaði hann upp til kommunustýrisval í [[Fuglafjarðar kommuna|Fuglafjarðar Kommunu]] fyri lista Á.<ref name="nordlysid2021"/> Hann andaðist, 72 ára gamal, leygardagin fyri hvítusunnu, hin 4. juni 2022.<ref name="info2022"/> == Tónleikarligt virksemi == Seinnu árini er Niels farin at gera alt meira við sangframførslur. Hann byrjaði við at syngja skemtiligar sangir sum "[[Mín grái fordur]]" og "[[Fimm feitar flugur]]", men síðani er hann farin at framføra meira traditionellan tónleik, millum annað [[kingosangur|kingosálmar]]. Í 2009 gav hann út fløgu saman við [[Lív Næs]], fløgan varð væl móttikin. Í 2012 útgav [[Lív Næs]] sína egnu fløgu, Niels Midjord syngur ein av sangunum ''Mín lynglitta lá'' saman við henni.<ref>[http://www.amazon.com/M%C3%ADn-lynglitta-l%C3%A1/dp/B00AL3MEMI Amazon.com] Mín lynglitta lá</ref> Í 2013 útgav hann tulkingar av [[Leonard Cohen]], sum hann seng saman við [[Eilin Hansen|Eilini Hansen]].<ref>{{Cite web|url=https://composers.fo/composers/jazz-rock-pop-folk-music-composers/niels-midjord/|title=Niels Midjord|publisher=Felgagið Føroysk Tónaskøld|accessdate=22-02-2021}}</ref> == Útgávur == *(1987) Bingo. Niels syngur Gunleif live *(1991) Høvdaløg. Orð og løg hevur Niels Midjord staðið fyri *(1996) Flóttin. Niels og fleiri *(2002) 3 Kingomenn (Niels Midjord, Petur Jacob Eliasen og Hans Jacob Hansen) og [[Eivør Pálsdóttir]]. *(2005) Gomul sálmaløg úr Sjóvar sókn. 3 Kingomenn (Niels Midjord, Símun Rasmusmussen og Petur Jacob Eliasen), Símun- og Berint Rasmussen. *(2008) Sum ungur caballeiro. Lylli og Niels tulka [[:en:Evert_Taube|Evert Taube]] á føroyskum. *(2009) Tú skalt eiga morgindagin. Niels Midjord & [[Lív Næs]] tulka [[Alf Prøysen]]. *(2010) Bingo. Niels syngur Gunleif live, onnur økta útgáva. *(2013) [[Leonard Cohen]] tulkingar. *(2016) Faðir vár. Niels Midjord og Eilin Hansen framføra. *(2018) Bíbilskar vísur og katekismussangir. Niels Midjord og Eilin Hansen framføra. == Umframt == *(2013) UM VETURNÆTUR - Tey á Trøðni<ref name="kvf2013"/> == Keldur == {{reflist|refs= <ref name="mhfo2016">{{Cite web|url=https://mh.fo/um-mentanarhusid/|title=Um mentanarhúsið|date=2016|accessdate=22-02-2021|archive-date=2022-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127043221/https://mh.fo/um-mentanarhusid/|dead-url=yes|archivedate=2022-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127043221/https://mh.fo/um-mentanarhusid/}}</ref> <ref name="nordlysid2021">{{Cite web|url=https://nordlysid.fo/tidindi/66987/listi-a-nyggjur-listi-i-fuglafirdi|title=Listi á - nýggjur listi í Fuglafirði|date=21-10-2021|publisher=Norðlýsið|accessdate=22-02-2021|archivedate=2023-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630131010/https://nordlysid.fo/tidindi/66987/listi-a-nyggjur-listi-i-fuglafirdi}}</ref> <ref name="info2022">[https://www.in.fo/news-detail/niels-midjord-farin Niels Midjord farin], in.fo, 06.06.2022 </ref> <ref name="kvf2013">[https://kvf.fo/netvarp/uv/2013/11/21/tnleikur-gevur-nmingunum-sjlvslit Tónleikur gevur næmingunum sjálvsálit], kvf.fo, 21.11.2013 </ref> }} == Slóðir úteftir == *[https://www.leonardcohenfiles.com/midjord.html Leonard Cohen tulkingar - Niels Midjord], leonardcohenfiles.com {{stubbi}} {{DEFAULTSORT:Midjord, Niels}} [[Bólkur:Føroyskir lærarar]] [[Bólkur:Føroyskir tónleikarar]] [[Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar]] [[Bólkur:Fuglfirðingar]] [[Bólkur:Føroyskir sangskrivarar]] [[Bólkur:Andlát í 2022]] a1ilv1kda0uldkczd7yvmj2wlj92l69 388990 388989 2026-08-06T00:50:22Z ~2026-43405-42 35341 /* Útgávur */ 388990 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Niels Midjord 2013.JPG|260px|thumbnail|Niels Midjord í 2013]] '''Niels Midjord''' (føddur [[13. juni]] [[1949]], deyður [[4. juni]] [[2022]]) var [[Føroya|føroyskur]] arkitektur, lærari, sangskrivari og sangari. Niels Midjord vaks upp í [[Fuglafjørður|Fuglafirði]]. Hann var útbúgvin arkitektur og lærari og hann starvaðist í [[Fuglafjarðar Skúli|Fuglafjarðar Skúla]] í mong ár. Sum arkitektur hevur hann m.a. teknað [[Mentanarhúsið]] í [[Fuglafjørður|Fuglafirði]]<ref name="mhfo2016"/>, og hevði eisini eitt uppskot um kirkjubygging, tá ið [[Fuglafjørður]] skuldi fáa nýggja [[Fuglafjarðar kirkja|kirkju]] í [[80'ini|80'unum]]. Í 2020 stillaði hann upp til kommunustýrisval í [[Fuglafjarðar kommuna|Fuglafjarðar Kommunu]] fyri lista Á.<ref name="nordlysid2021"/> Hann andaðist, 72 ára gamal, leygardagin fyri hvítusunnu, hin 4. juni 2022.<ref name="info2022"/> == Tónleikarligt virksemi == Seinnu árini er Niels farin at gera alt meira við sangframførslur. Hann byrjaði við at syngja skemtiligar sangir sum "[[Mín grái fordur]]" og "[[Fimm feitar flugur]]", men síðani er hann farin at framføra meira traditionellan tónleik, millum annað [[kingosangur|kingosálmar]]. Í 2009 gav hann út fløgu saman við [[Lív Næs]], fløgan varð væl móttikin. Í 2012 útgav [[Lív Næs]] sína egnu fløgu, Niels Midjord syngur ein av sangunum ''Mín lynglitta lá'' saman við henni.<ref>[http://www.amazon.com/M%C3%ADn-lynglitta-l%C3%A1/dp/B00AL3MEMI Amazon.com] Mín lynglitta lá</ref> Í 2013 útgav hann tulkingar av [[Leonard Cohen]], sum hann seng saman við [[Eilin Hansen|Eilini Hansen]].<ref>{{Cite web|url=https://composers.fo/composers/jazz-rock-pop-folk-music-composers/niels-midjord/|title=Niels Midjord|publisher=Felgagið Føroysk Tónaskøld|accessdate=22-02-2021}}</ref> == Útgávur == *(1987) Bingo. Niels syngur Gunleif live *(1991) Høvdaløg. Orð og løg hevur Niels Midjord staðið fyri *(1996) Flóttin. Niels og fleiri *(2002) 3 Kingomenn (Niels Midjord, Petur Jacob Eliasen og Hans Jacob Hansen) og [[Eivør Pálsdóttir]]. *(2005) Gomul sálmaløg úr Sjóvar sókn. 3 Kingomenn (Niels Midjord, Símun Rasmussen og Petur Jacob Eliasen), Símun- og Berint Rasmussen. *(2008) Sum ungur caballeiro. Lylli og Niels tulka [[:en:Evert_Taube|Evert Taube]] á føroyskum. *(2009) Tú skalt eiga morgindagin. Niels Midjord & [[Lív Næs]] tulka [[Alf Prøysen]]. *(2010) Bingo. Niels syngur Gunleif live, onnur økta útgáva. *(2013) [[Leonard Cohen]] tulkingar. *(2016) Faðir vár. Niels Midjord og Eilin Hansen framføra. *(2018) Bíbilskar vísur og katekismussangir. Niels Midjord og Eilin Hansen framføra. == Umframt == *(2013) UM VETURNÆTUR - Tey á Trøðni<ref name="kvf2013"/> == Keldur == {{reflist|refs= <ref name="mhfo2016">{{Cite web|url=https://mh.fo/um-mentanarhusid/|title=Um mentanarhúsið|date=2016|accessdate=22-02-2021|archive-date=2022-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127043221/https://mh.fo/um-mentanarhusid/|dead-url=yes|archivedate=2022-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127043221/https://mh.fo/um-mentanarhusid/}}</ref> <ref name="nordlysid2021">{{Cite web|url=https://nordlysid.fo/tidindi/66987/listi-a-nyggjur-listi-i-fuglafirdi|title=Listi á - nýggjur listi í Fuglafirði|date=21-10-2021|publisher=Norðlýsið|accessdate=22-02-2021|archivedate=2023-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630131010/https://nordlysid.fo/tidindi/66987/listi-a-nyggjur-listi-i-fuglafirdi}}</ref> <ref name="info2022">[https://www.in.fo/news-detail/niels-midjord-farin Niels Midjord farin], in.fo, 06.06.2022 </ref> <ref name="kvf2013">[https://kvf.fo/netvarp/uv/2013/11/21/tnleikur-gevur-nmingunum-sjlvslit Tónleikur gevur næmingunum sjálvsálit], kvf.fo, 21.11.2013 </ref> }} == Slóðir úteftir == *[https://www.leonardcohenfiles.com/midjord.html Leonard Cohen tulkingar - Niels Midjord], leonardcohenfiles.com {{stubbi}} {{DEFAULTSORT:Midjord, Niels}} [[Bólkur:Føroyskir lærarar]] [[Bólkur:Føroyskir tónleikarar]] [[Bólkur:Føroyskir mannligir sangarar]] [[Bólkur:Fuglfirðingar]] [[Bólkur:Føroyskir sangskrivarar]] [[Bólkur:Andlát í 2022]] lffyexc8qkka7i5obpustuc8n4bdddu 0 9025 388978 361473 2026-08-05T22:15:19Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 388978 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" ! align=center bgcolor="#ff9999" | Flagg ! align=center bgcolor="#ff9999" | Skjøldur |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mynd:Flag_of_Wisconsin.svg|150px]] | [[Mynd:Seal of Wisconsin.svg|110px]] |----- ! colspan="2" align=center bgcolor="#ff9999" | [[Mynd:Map_of_USA_WI.svg]] |----- | Land: || {{flagicon|USA}} [[USA]] |----- | Alment mál: || Onki |----- | Høvuðsstaður: || [[Madison (Wisconsin)|Madison]] |----- | Størsti býur: || [[Milwaukee]] |----- | Innlimað: || [[29. mai]] [[1848]] |----- | Guvernørur: || [[Tony Evers]] ([[Demokratiski Flokkurin|D]]) |----- | [[Vídd]]: || 140 998 km² |----- | Íbúgvar ([[2011]]): || 5 686 986 |----- | fyri km²: || 38.13/km² |----- | Tíðarzona: || [[UTC]] -6/-5 |----- | Heimasíða: || [http://www.Wisconsin.gov/ www.Wisconsin.gov] |} '''Wisconsin''' er [[stakríki]] í [[USA|Sambandsríkinum Amerika]] við umleið 5,6 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin er [[Madison (Wisconsin)|Madison]] og [[Milwaukee]] er størsti býurin. Í norðri hevur Wisconsin mark við [[Michigan]], í vestri við [[Minnesota]] og [[Iowa]], og í suðri við [[Illinois]]. Í norðri liggur [[Superiorvatn]] og í eystri liggur [[Michiganvatn]]. Frá 2011 til 2019 var Scott Walker (ein [[Republikanski Flokkurin|republikanari]]) guvernørur í statinum Wisconsin, og hann kom til valdið uppá at skapa fleiri arbeiðspláss. 250&nbsp;000 arbeiðspláss eftir fýra ára valskeiðnum hjá guvernørinum, lovaði hann <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.politifact.com/wisconsin/promises/walk-o-meter/promise/526/create-250000-new-jobs/ |access-date=2014-04-14 |archivedate=2014-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140418140323/http://www.politifact.com/wisconsin/promises/walk-o-meter/promise/526/create-250000-new-jobs/ }}</ref>. Eitt sum Walker hevur gjørt er at fara í hernað ímóti fakfeløgum hjá alment løntum. Síðan 2019 hevur Tony Evers verið guvernørur. Hann er limur í [[Demokratiski Flokkurin|Demokratiska flokkinum]]. Eyknevni er Grevlingurstaturin ([[Enskt mál|enskt]]: The Badger State). ==Søga== Peshtigo-eldurin, sum hildið verður byrjaði í Peshtigo í Wisconsin 8. oktober 1871, er tann skógareldurin í USA, sum hevur kravt flest mannalív. Eldurin kravdi nærum 2.500 mannalív, tá eitt øki á nærum 5,000 ferkilometrar stóð í ljósum loga. Tað bleiv ongantíð staðfest við vissu, hví eldurin byrjaði, men skerpingur og nógvur hiti í langa tíð hevði við sær, at vandin fyri eldi var stórur. Ein stórur partur av bæði Wisconsin og [[Michigan]] høvdu eldstormar - eitt fyribrigdi, sum hendir, tá ein eldur er so sterkur, at hann ger sína egnu vindskipan og verður sum ein [[Ódnir|tornado]]. == Búskapur == Dugnaligir jarðarmenn, sum hava tikið eftir teimum royndum, amerikanska búnaðarráðið hevur latið gera, hava gjørt Wisconsin til eitt av høvuðsbúnaðarlondunum í [[USA]]. Tað vaksa ymisk sløg av grøði á teimum ymisku teigunum, so sum moldin hóvar seg best til. Jørðin er pløgd, so at vatnið skal ikki taka moldina við sær, tá ið grovt regn er, men heldur ikki seta ov skjótt frá. Í strævnastu innheystingartíðini, seinnapartin í juli og fyrrapartin í august, er ikki sjáldan, at manningin á skurðtreskjarunum arbeiðir alt samdøgrið, helst tá ið illveður hóttir við at oyðileggja hveitina. Hvør treskjarin arbeiðir móti 40 monnum. Mjólkarvørur eru eisini ein stórur partur av Wisconsins [[búskapur]]. == Størstu býir == [[Mynd:Wisconsin WV region map EN.png|275px|thumb|right|Landspartar og býir]] Teir 10 størstu býirnir í Wisconsin eftir íbúgvatali vóru í 2018 hesir:<ref>[https://www.biggestuscities.com/wi Biggest US Cities By Population - Wisconsin], biggestuscities.com</ref> # [[Milwaukee]] – 595 351 # [[Madison (Wisconsin)|Madison]] – 255 214 # [[Green Bay]] – 105 116 # [[Kenosha]] – 99 877 # [[Racine]] – 77 542 # [[Appleton]] – 74 653 # [[Waukesha]] – 72 489 # [[Eau Claire, Wisconsin|Eau Claire]] – 68 587 # [[Oshkosh, Wisconsin|Oshkosh]] – 66 665 # [[Janesville]] – 64 359 == Sí eisini == *[[USA|Sambandsríki Amerika]] == Ávísingar úteftir == * Almenna heimasíðan: [http://www.Wisconsin.gov/ Wisconsin.gov] * [https://en.wikivoyage.org/wiki/Wisconsin Wisconsin], wikivoyage (á enskum) {{Commonscat}} {{coord|45|4|19.2|N|90|14|20.4|W|type:adm1st_scale:6000000|display=title}} == Keldur == <references/> {{Sambandsríki Amerika}} [[Bólkur:Wisconsin|*]] mo15otzqzbnkmg3z5aouruhipewea44 0 11206 388985 382077 2026-08-05T23:11:15Z ~2026-43405-42 35341 /* Kelda */ 388985 wikitext text/x-wiki {{infobox/article/human}} '''Chuck Norris''' (f. [[10. mars]] í [[1940]] í [[Ryan]], [[Oklahoma]]) var ein av størstu kampsport stjørnunum og -sjónleikarunum í [[1980-árini|80unum]]. Var við í [[Bruce Lee]] [[Filmur|filminum]] [[Way Of The Dragon]] og spældi ígjøgnum [[1990-árini|90'ini]] leiklutin sum [[The Walker]] í sjónvarpsrøðini [[Walker, Texas Ranger]]. Hann hevur vunnið sær eitt heilt serligt status, sum ein av leiðandi kult-figurunum í nýggjari tíð. Hann gjørdist kendur um heimin sum sjónleikari og serfrøðingur í [[karate]]. Gjøgnumbrotið sum sjónleikari kom við at samantvinna sjónleik og karate í filmum saman við eitt nú [[Bruce Lee]]. Seinni spældi Chuck Norris í action-filmum sum "Missing In Action", "Delta Force" og "Invasion U.S.A.". Hann var eisini høvuðsleikari í sjónvarpsrøðini "Walker, Texas Ranger". Hann stuðlaði [[John McCain]] ([[Republikanski Flokkurin|R]]) í [[2008]] <ref>{{Cite web |url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2008/09/26/chuck_norris_backs_mccain_palin |title=Archive copy |accessdate=2011-05-08 |archive-date=2009-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210120752/http://www.starpulse.com/news/index.php/2008/09/26/chuck_norris_backs_mccain_palin |dead-url=yes |archivedate=2009-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090210120752/http://www.starpulse.com/news/index.php/2008/09/26/chuck_norris_backs_mccain_palin }}</ref>. {{DEFAULTSORT:Norris, Chuck}} == Kelda == <references/> [[Bólkur:Ítróttafólk úr USA]] [[Bólkur:Amerikanskir sjónleikarar]] [[Bólkur:Føðingar í 1940]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] lk0472wjhx40vh0vqa89cupizqi8ekq 0 16302 388975 380943 2026-08-05T19:32:00Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 388975 wikitext text/x-wiki [[Mynd:HN Jacobsens.jpg|thumb|Kunningarstovan í Havn heldur til inni í Gamla Bókahandli á Vaglinum í [[Tórshavn|Havn]].]] [[File:Szczecin, Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej.JPG|thumb|Kunningarstovan í [[Szczecin]], Pólland]] Ein '''Kunningarstova''' (Enskt: Visitor Center ella Visitor information center ella Tourist information center) er eitt stað, har ferðafólk, fremmandafólk og eisini fólk sum búgva á staðnum kunnu leita sær kunning um útferðarmøguleikar í økinum, um vitjunarverd støð, fáa útflýggja eitt kort yvir økið osfr. == Kunningarstovur í Føroyum == Í [[Føroyar|Føroyum]] eru bæði kunningarstovur og kunningardiskar kring landið. Kunningarstovur eru m.a. á hesum støðum í Føroyum: [[Tórshavn]], [[Klaksvík]], [[Tvøroyri]], [[Vágur]], [[Sandur]], [[Miðvágur]], [[Runavík]] og [[Fuglafjørður]]. Hesar kunningarstovur samstarva hvør við aðra og hava felags heimasíðusniði og allar síðurnar eita visit og so navnið á økinum ella býnum, t.d. visitnordoy.fo, visitsuduroy.fo og visittorshavn.fo. Tað er ymiskt, hvussu hesar kunningarstovur verða fíggjaðar. Nakrar vera partvís fíggjaðar av kommununum í økinum og við stuðli frá økisferðavinnufelagnum, sum fær stuðul úr landskassanum gjøgnum tað ráðið, sum ferðavinnan hoyrir undir. Øll økini í Føroyum hava hvør sítt [[Økisferðavinnufelag|økisferðavinnufelag]], sum fær stuðul frá landinum fyri at menna ferðavinnuna í teirra øki, tey eru seks í tali (2013). Hesi ferðavinnufeløg kunnu lata stuðul til kunningarstovur, og tað hevur eisini verið føst mannagongd í fleiri av økjunum, at ein partur av rakstrinum hjá kunningarstovunum verður fíggjaður av hesum stuðuli. Kunningarstovurnar hava ein kunningarleiðara og tær størru kunningarstovurnar hava onnur starvsfólk afturat leiðaranum. Kunningarstovurnar á smærri økjunum hava sum oftast bert tað eina starvsfólkið. Í [[Suðuroy]]nni og [[Eysturoy]]nni eru kunningarstovurnar inni á býráðsskrivstovunum. Kunningarstovan í Havn hevur húsast ymsastaðni í miðbýnum. Í løtuni (2013) er hon á Vaglinum inni í húsinum hjá Gamla Bókahandli ([[H. N. Jacobsens Bókahandil|H.N. Jacobsen's Bókahandil]]).<ref>[http://www.visittorshavn.fo/index.asp?pID={BFBF618E-1AFF-4219-9D55-1C9C1D2A7491} Visittorshavn.fo]</ref> == Keldur == <references/> == Slóðir úteftir == *[http://visittorshavn.fo/ Kunningarstovan í Havn og Streymoy] *[http://www.visitnordoy.fo/ Norðoya Kunningarstova í Klaksvík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128035247/http://www.visitnordoy.fo/ |date=2012-01-28 }} *[http://www.visitsuduroy.fo/ Suðuroyar Kunningarstova (Tvøroyri og Vágur)] *[http://www.visitsandoy.fo/ Sandoyar Kunningarstova] *[http://www.visitvagar.fo/ Vága Kunningarstova (Miðvágur)] *[http://www.visiteysturoy.fo/ Eysturoyar Kunningarstova (Runavík og Fuglafjørður)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220812052100/https://www.visiteysturoy.fo/ |date=2022-08-12 }} {{Commonscat|Visitor centres}} [[Bólkur:Ferðavinna]] [[Bólkur:Ferðavinna í Føroyum]] s2n7qbq7tkvzpu3flerxtu0opa5bxwl 0 17985 388984 344320 2026-08-05T23:10:38Z ~2026-43405-42 35341 388984 wikitext text/x-wiki '''Jürgen Habermas''' (føddur [[18. juni]] [[1929]], deyður [[14. mars]] [[2026]]) var ein [[Týskland|týskur]] sosiologur og [[Heimspeki|heimspekingur]]. Hann er kendur fyri sítt sjónarhorn á fólkaræðið. ===Fólkaræðið=== Avgerðir skulu takast í einum konsensus. Semjan verður rokkin gjøgnum argumentatión, og við at finna ta bestu loysnina. Sambært Habermas er Social Choice teoriin skeiv, tí gjøgnum konsensus sær mann burtur frá síni egnu áhugamál. Mann hyggur bert uppá tað, sum tænir tí felags besta. Broytingar í áhugmálunum hjá fólki, kann síggjast gjøgnum eitt longri tíðarskeið. Javnstøðumál, rasisma, homoseksualitetur og hvussu mann sær uppá umhvørvið. Sambært Habermas, so eru hesar broytingar ein avleiðing av tí almenna kjakinum, sum hevur gingið fyri seg, og sum er byrjað av fjølmiðlunum. Hetta sjónarhornið verður mett sum deliberativt fólkaræðið. == Keldur == {{Commonscat}} <references/> {{DEFAULTSORT:Habernas, Jürgen}} [[Bólkur:Týskarar]] [[Bólkur:Heimspekingar]] [[Bólkur:Føðingar í 1929]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] 81eftivpw17je1cg7uzi745m6zw3ue0 0 18556 388977 346265 2026-08-05T19:41:23Z InternetArchiveBot 24584 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260805sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 388977 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = The Fox and the Hound | image = | caption = | director = {{Plainlist| * [[Ted Berman]] * [[Richard Rich (leikstjórari)|Richard Rich]] * [[Art Stevens]] }} | producer = {{Plainlist| * [[Ron W. Miller|Ron Miller]] * [[Wolfgang Reitherman]] * Art Stevens }} | story = {{Plainlist| * Larry Clemmons * Ted Berman * David Michener * Peter Young * [[Burny Mattinson]] * Steve Hulett * Earl Kress * Vance Gerry }} | based on = {{based on|''[[The Fox and the Hound (skaldsøga)|The Fox and the Hound]]''|[[Daniel P. Mannix]]}} | starring = {{Plainlist| <!-- This list is presented in the order of how it was presented onscreen. Please discuss on the talk page if you wish to change. --> * [[Mickey Rooney]] * [[Kurt Russell]] * [[Pearl Bailey]] * [[Jack Albertson]] * [[Sandy Duncan]] * [[Jeanette Nolan]] * [[Pat Buttram]] * [[John Fiedler]] * [[John McIntire]] * [[Richard Bakalyan|Dick Bakalyan]] * [[Paul Winchell]] * [[Keith Coogan|Keith Mitchell]] * [[Corey Feldman]] }} | music = [[Buddy Baker (composer)|Buddy Baker]] | editing = {{Plainlist| * James Melton * Jim Koford }} | studio = [[Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Productions]] | distributor = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | released = {{Film date|1981|7|10}} | runtime = 83 minuttir | country = USA | language = Enskt | budget = $12 milliónir<ref name="budget">{{cite journal|title=Forest Friendship|url=https://archive.org/details/sim_newsweek-us_newsweek_1981-07-13_98_2/page/81|first=David|last=Ansen|journal=[[Newsweek]]|date=13. juli 1981|page=81}}</ref> | gross = $63,5 milliónir<ref>{{cite web|title=The Fox and the Hound (1981)|publisher=[[Box Office Mojo]]|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=foxandthehound.htm|access-date=20. september 2008}}</ref> }} '''''The Fox and the Hound''''' ("Revurin og jagthundurin", danskt heiti: ''Mads og Mikkel'') er ein [[USA|amerikanskur]] [[teknifilmur]] frá 1981, sum leysliga byggir á skaldsøguna hjá [[Daniel P. Mannix]] við [[The Fox and the Hound (skaldsøga)|sama heiti]]. Filmurin er framleiddur av [[Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Productions]] og varð frumsýndur fyrstu ferð í Amerika hin [[10. juli]] [[1981]] og [[30. juni]] [[1995]] í [[Danmark]]. Filmurin er tann 24. í røðini av teimum klassisku teknifilmunum frá Disney. Filmurin er leikstjórnaður av [[Ted Berman]], [[Richard Rich (leikstjórari)|Richard Rich]] og [[Art Stevens]] og røddirnar eiga: [[Mickey Rooney]], [[Kurt Russell]], [[Pearl Bailey]], [[Jack Albertson]], [[Sandy Duncan]], [[Jeanette Nolan]], [[Pat Buttram]], [[John Fiedler]], [[John McIntire]], [[Richard Bakalyan|Dick Bakalyan]], [[Paul Winchell]], [[Keith Coogan|Keith Mitchell]] og [[Corey Feldman]]. Til donsku útgávuna av filminum vóru tað eitt nú hesir sjónleikarar, ið leggja røddir til filmin: [[Claus Ryskjær]], [[Jess Ingerslev]], [[Lone Kellermann]], [[Hugo Herrestrup]], [[Kirsten Hansen-Møller]], [[Elin Reimer]], [[Poul Thomsen (sjónleikari)|Poul Thomsen]], [[Hannibal Nielsen]] og [[Kim Soya Barkung]]. Filmurin var ein av teimum best umtóktu filmunum í 1981. Filmurin gav 39 milliónir 900.900 [[amerikanskur dollari|amerikanskir dollarar]] í vinningi kring heimin. Filmstónleikurin bleiv skrivaður av Buddy Baker, meðan Richard Johnston, Richard Rich, Jim Stafford og Jeffrey Patch hava skrivað tekstin. Filmurin varð útgivin av nýggjum til sýning í biografunum [[25. mars]] [[1988]]. Filmurin varð fyrstu ferð útgivin í [[1994]] á VHS-bandi í USA. Í [[2000]] varð hann útgivin á DVD. Tá filmurin kom út, var tað tann mest kostnaðarmikli at framleiða til tá, filmurin kostaði tá 12 milliónir [[Amerikanskur dollari|amerikanskir dollarar]].<ref name="budget" /> Ein beinleiðis-til-video framhaldsfilmur, ''[[The Fox and the Hound 2]]'' (danskt heiti: ''Mads og Mikkel 2''), kom út sum DVD í [[2006]]. == Søgugongd == Filmurin snýr seg um eitt ómakað vinapar, ein reyðan rev, sum eitur Tod (í donsku versjónini: Mikkel) og ein blóðhund, sum eitur Copper (í donsku versjónini: Mads). Teir báðir kempa fyri at varðveita vinarlagið. Teir gjørdist vinir, sum heilt ungir. Vinskapur teirra verður seinni hart roynt, tí at Copper verður vandur til at gerast ein jagthundur. == Keldur == <references/> == Slóðir úteftir == {{Portal|Disney|Film in the United States|1980s|Cartoon}} {{wikiquote}} * {{Official website|http://movies.disney.com/the-fox-and-the-hound}} * {{IMDb tittul|0082406}} * {{tcmdb tittul|75553}} * {{Bcdb tittul|42}} * {{AllRovi movie|82415}} * {{Mojo tittul|foxandthehound}} * {{Rotten-tomatoes|fox_and_the_hound}} [[Bólkur:Amerikanskir animatiónsfilmar]] [[Bólkur:Disney teknifilmar]] 9ggxlfxkojcysbggjr5rz5uxehkl3bw 0 18603 388980 336356 2026-08-05T22:56:04Z ~2026-43405-42 35341 388980 wikitext text/x-wiki {{infobox/article/human}} '''Flemming Mikkelsen''' (føddur [[21. november]] [[1930]] í [[Vágur|Vági]], deyður [[31. juli]] [[2026]]) var ein føroyskur politikari. Hann var býráðslimur í Vágs býráð frá 1976 til 1984. Hann sat á Løgtinginum fyri [[Suðuroy]]nna frá 1978 til 1994, og aftur frá 1998 til 2002. == Løgtingsnevndir == *1998–2002 limur í [[Løgtingsins Fíggjarnevnd|Fíggjarnevndini]] *1990–1994 limur í [[Løgtingsins Uttanlandsnevnd|Marknaðarnevndini]] *1990–1994 limur í [[Løgtingsins Landsstýrismálanevnd|Landsstýrismálanevndini]] == Keldur == <references/> == Slóðir úteftir == * [https://www.vp.fo/news/minningarord-um-flemming-mikkelsen Minningarorð um Flemming Mikkelsen], vp.fo {{stubbi}} {{DEFAULTSORT:Mikkelsen, Flemming}} [[Bólkur:Føroyskir politikarar]] [[Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum]] [[Bólkur:Løgtingslimir]] [[Bólkur:Vágbingar]] [[Bólkur:Føðingar í 1930]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] csmjk4hdskpemzxo8thluscqmbkg4vc 0 25741 388983 388862 2026-08-05T23:02:56Z ~2026-43405-42 35341 /* Juli */ 388983 wikitext text/x-wiki {{Árstal|2026|2010-árini|2020-árini|2030-árini|21}} '''2026''' (MMXXVI) verður sambært [[Gregorianski kalendarin|gregorianska kalendaranum]] eitt vanligt ár, ið fer at byrja á einum [[hósdagur|hósdegi]]. == Hendingar == * == Føðingar == * == Andlát == === Januar === [[Mynd:Jesse_Jackson%2C_half-length_portrait_of_Jackson_seated_at_a_table%2C_July_1%2C_1983_edit.jpg|90px|thumb|right|Jesse Jackson]] * [[3. januar]] - [[Sverre Anker Ousdal]], norskur sjónleikari (f. [[1944]]) * [[30. januar]] - [[Catherine O'Hara]], amerikonsk sjónleikarinna (f. [[1954]]) === Februar === [[Mynd:Bilden_ar_tagen_vid_Nordiska_radets_session_i_Oslo%2C_2003.jpg|90px|thumb|right|Davíð Oddsson]] * [[17. februar]] - [[Jesse Jackson]], amerikanskur politikari, borgararættindastríðsmaður og baptistprestur (f. [[1941]]) * [[18. februar]] - [[Sepp Piontek]], týskur fótbóltsleikari og landsliðsvenjari (f. [[1940]])<ref>[https://www.in.fo/news-detail/sepp-piontek-er-deydur Sepp Piontek er deyður ], in.fo, 19.02.2026</ref> === Mars === [[Mynd:FIL_2013_-_Clannad_-_8378.JPG|90px|thumb|right|Moya Brennan]] * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], íslendskur politikari. Forsætisráðharri Íslands frá 1991 til 2004 (f. [[1948]]). * [[1. mars]] - [[Dagfinn Føllesdal]], norskur heimspekingur (f. [[1932]]). * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], týskur heimspekingur (f. [[1929]]) * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], amerikanskur sjónleikari (f. [[1940]]) === Apríl === * [[11. apríl]] - [[John Donaldson]], avstralskur støddfrøðingur. Pápi [[Drotning Mary|Mary drotning]] (f. [[1941]]).<ref>[https://www.in.fo/news-detail/84-ara-gamli-papi-mary-drotning-er-deydur 84 ára gamli pápi Mary drotning er deyður], in.fo, 12.04.2026</ref> * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk sangarinna (f. [[1952]]). * [[16. apríl]] - [[Don Schlitz]], amerikanskur sangskrivari (f. [[1952]]). === Mai === * [[18. mai]] - [[Stig Møller]], danskur sangari, guitarleikari og sangskrivari (f. [[1945]]). * [[26. mai]] - [[Bjørn Tidmand]], danskur sangari (f. [[1940]]).<ref>[https://www.in.fo/news-detail/bjoern-tidmand-er-deydur Bjørn Tidmand er deyður], in.fo, 27.05.2026 </ref> * [[29. mai]] - [[Eyðun Andreassen]], føroyskur fólkaminnisfrøðingur (f. [[1945]]). === Juni === * [[11. juni]] - [[David Hockney]], bretskur myndlistamaður (f. [[1937]]). === Juli === * [[13. juli]] - [[Jógvan í Lon Jacobsen]], føroyskur málfrøðingur (f. [[1957]])<ref>[https://www.in.fo/news-detail/minningarord-um-goda-starvsfelaga-okkara-jogvan-i-lon-jacobsen-professara Minningarorð um góða starvsfelaga okkara Jógvan í Lon Jacobsen, professara], in.fo, 15.07.2026</ref>. * [[20. juli]] - [[Kevin Keegan]], enskur fótbóltsleikari (f. [[1951]]). * [[31. juli]] - [[Flemming Mikkelsen]], føroyskur politikari (f. [[1930]])<ref>[https://www.vp.fo/news/minningarord-um-flemming-mikkelsen Minningarorð um Flemming Mikkelsen], vp.fo</ref>. == Keldutilfar == <references/> {{Commonscat}} [[Bólkur:2026|*]] h35pilj9cvs771d4o4wzmb9t2yz90nb 0 45705 388987 388806 2026-08-05T23:15:31Z ~2026-43405-42 35341 /* Keldur */ 388987 wikitext text/x-wiki '''Jógvan í Lon Jacobsen''' (føddur [[14. desember]] [[1957]] deyður [[13. juli]] [[2026]]) er [[Føroyar|føroyskur]] [[Málfrøði|málfrøðingur]]. Hann er útbúgvin í [[Norrønt mál|norrønari]] málfrøði frá [[Fróðskaparsetur Føroya|Fróðskaparsetrinum]] og [[Københavns Universitet|universitetinum í Keypmannahavn]]. Hann starvast sum professari í málfrøði á Fróðskaparsetrinum.<ref name="pure"/><ref name="setur"/> === Heiðurslønir === Í 2021 fekk hann [[Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens|Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens]] fyri yrkisbókmentir.<ref name="dagur"/> ==Ávísingar úteftir == *[https://sprotin.fo/products/filter/1:39 Avrik Jógvan í Lon Jacobsen], sprotin.fo *[https://sprotin.fo/products/249/malmadurin-i-utvarpinum-2?_l=fo Málmaðurin í útvarpinum 2 - Jógvan í Lon Jacobsen], sprotin.fo *[https://issuu.com/sprotin/docs/hefti2013_21x21_web/12 Málmaðurin 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230512220925/https://issuu.com/sprotin/docs/hefti2013_21x21_web/12 |date=2023-05-12 }}, sprotin.fo, 2013 *Jógvan í Lon Jacobsen: [https://bokhandil.fo/shop/foroysk-purisma/ Føroysk Purisma], bokhandil.fo * [https://www.in.fo/news-detail/minningarord-um-goda-starvsfelaga-okkara-jogvan-i-lon-jacobsen-professara Minningarorð um góða starvsfelaga okkara Jógvan í Lon Jacobsen, professara], in.fo, 15.07.2026 ==Keldur== {{reflist|refs= <ref name="pure">[https://pure.fo/en/persons/j%C3%B3gvan-%C3%AD-lon-jacobsen Jógvan í Lon Jacobsen], pure.fo </ref> <ref name="setur">[https://www.setur.fo/fo/setrid/starvsfolk/jogvan-i-lon-jacobsen/ Jógvan í Lon Jacobsen], setur.fo </ref> <ref name="dagur">[https://portal.fo/dagur-47705/hesi-fingu-ma-jacobsens-virdislonir.grein Hesi fingu M.A. Jacobsens virðislønir], dagur.fo, 07. oktober 2021 </ref> }} {{stubbi}} [[Bólkur:Málfrøðingar]] [[Bólkur:Føroyskir professarar]] [[Bólkur:Føðingar í 1957]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] e5st6dvtfncnvwu2shzi9qy3ppd24ev 388988 388987 2026-08-05T23:16:00Z ~2026-43405-42 35341 388988 wikitext text/x-wiki '''Jógvan í Lon Jacobsen''' (føddur [[14. desember]] [[1957]] deyður [[13. juli]] [[2026]]) var [[Føroyar|føroyskur]] [[Málfrøði|málfrøðingur]]. Hann er útbúgvin í [[Norrønt mál|norrønari]] málfrøði frá [[Fróðskaparsetur Føroya|Fróðskaparsetrinum]] og [[Københavns Universitet|universitetinum í Keypmannahavn]]. Hann starvast sum professari í málfrøði á Fróðskaparsetrinum.<ref name="pure"/><ref name="setur"/> === Heiðurslønir === Í 2021 fekk hann [[Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens|Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens]] fyri yrkisbókmentir.<ref name="dagur"/> ==Ávísingar úteftir == *[https://sprotin.fo/products/filter/1:39 Avrik Jógvan í Lon Jacobsen], sprotin.fo *[https://sprotin.fo/products/249/malmadurin-i-utvarpinum-2?_l=fo Málmaðurin í útvarpinum 2 - Jógvan í Lon Jacobsen], sprotin.fo *[https://issuu.com/sprotin/docs/hefti2013_21x21_web/12 Málmaðurin 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230512220925/https://issuu.com/sprotin/docs/hefti2013_21x21_web/12 |date=2023-05-12 }}, sprotin.fo, 2013 *Jógvan í Lon Jacobsen: [https://bokhandil.fo/shop/foroysk-purisma/ Føroysk Purisma], bokhandil.fo * [https://www.in.fo/news-detail/minningarord-um-goda-starvsfelaga-okkara-jogvan-i-lon-jacobsen-professara Minningarorð um góða starvsfelaga okkara Jógvan í Lon Jacobsen, professara], in.fo, 15.07.2026 ==Keldur== {{reflist|refs= <ref name="pure">[https://pure.fo/en/persons/j%C3%B3gvan-%C3%AD-lon-jacobsen Jógvan í Lon Jacobsen], pure.fo </ref> <ref name="setur">[https://www.setur.fo/fo/setrid/starvsfolk/jogvan-i-lon-jacobsen/ Jógvan í Lon Jacobsen], setur.fo </ref> <ref name="dagur">[https://portal.fo/dagur-47705/hesi-fingu-ma-jacobsens-virdislonir.grein Hesi fingu M.A. Jacobsens virðislønir], dagur.fo, 07. oktober 2021 </ref> }} {{stubbi}} [[Bólkur:Málfrøðingar]] [[Bólkur:Føroyskir professarar]] [[Bólkur:Føðingar í 1957]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] iieyazcx0pndjovppzy6353i9rb6n6a 0 46374 388976 388571 2026-08-05T19:40:18Z InternetArchiveBot 24584 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260805sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 388976 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Karl Martell | title = {{plainlist| * Hertogi og Prinsur av Frankunum * Major domus }} | image = Charles Martel 01.jpg | caption = 1839 standmynd av Karl Martell eftir Jean Baptiste Joseph De Bay père á slottinum í Versailles.<ref>{{Cite web |title=Les collections – Château de Versailles |url=https://collections.chateauversailles.fr/#d9907040-29a2-4e2f-bf19-b508f28802bd |access-date=2024-01-17 |website=collections.chateauversailles.fr}}</ref> | succession = Hertogi og Prinsur av Frankunum | reign = 718 – 22. oktober 741 | predecessor = [[Pippin av Herstal]] | successor = {{plainlist| * [[Karloman]] * [[Pippin hin Stutti]] }} | succession1 = Major domus av [[Austrasia]] | reign1 = 715 – 22. oktober 741 | predecessor1 = Teodoald | successor1 = [[Karloman]] | succession2 = Major domus av [[Neustria]] | reign2 = 718 – 22. oktober 741 | predecessor2 = Raganfrid | successor2 = [[Pippin hin Stutti]] | spouse = {{plainlist| * Rotrud av Trier * Svanhild }} | issue = {{plainlist| * [[Karloman]] * [[Pippin hin Stutti]] * Grifo * Bernard * Hieronymus * Remigius * Hiltrud * Auda }} | dynasty = Arnulfingarnir<br>[[Karolingarnir]] (stovnari) | father = [[Pippin av Herstal]] | mother = Alpaida | birth_date = 23. august 676 ella 686, 688<ref>{{Cite book |last=Fouracre |first=Paul |date=2000 |title=The Age of Charles Martel |location=Harlow, England |publisher=Longman |pages=1, 55 |isbn=0582064759}}</ref> ella 690 | birth_place = [[Herstal]], [[Austrasia]] | death_date = 22. oktober 741 | death_place = Quierzy, [[Frankiska ríkið]] | place of burial = Kleysturkirkjan Saint-Denis | signature = }} '''Karl Martell''' ({{umleið|688}} – 22. oktober 741), har ''Martell'' er eitt eyknevni, ið á fornfronskum merkir „Hamarin“, var ein [[Frankar|frankiskur]] politiskur og militærur leiðari. Sum hertogi og prinsur av Frankunum og ''major domus'' hjá merovingiska konginum var hann í roynd og veru valdsharri yvir Frankunum frá 718 til deyða sín í 741.<ref>{{Cite book |last=Schulman |first=Jana K. |title=The Rise of the Medieval World, 500–1300: A Biographical Dictionary |url=https://books.google.com/books?id=f_jLbHTM_zgC&pg=PA101 |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2002 |page=101 |isbn=0-313-30817-9}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Kibler |first1=William W. |last2=Zinn |first2=Grover A. |title=Medieval France: An Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=4qFY1jpF2JAC&pg=PA205 |publisher=Routledge |year=1995 |pages=205–206 |isbn=0-8240-4444-4}}</ref> Hann var sonur [[Pippin av Herstal]] og aðalskvinnuna Alpaida. Tað eydnaðist Karli at gerast eftirmaður faðirs síns og veruliga maktin handan trónuna í frankiskum politikki. Við at halda fram við ætlanum faðirs síns endurreisti hann sentraliserað ríkisvald í Frankia og byrjaði eina røð av herferðum, sum aftur gjørdu Frankarnar til ráðandi vald í stórum pørtum av [[Gallia]]. Sambært nær-samtíðar kelduni ''Liber Historiae Francorum'' var Karl ein hermaður, sum var sjáldsama effektivur í bardaga. Hann er best kendur fyri at hava steðgað herferðini hjá Umayyad-kalifatinum inn í Akvitania við sigrinum í slagnum við Tours og Poitiers í 732. Um hetta mundið ráddi Umayyad-kalifatið yvir meginpartinum av iberisku hálvoynni. Við sínum herferðum verður Karl hildin at hava havt ein týðandi leiklut í menningini av frankisku lensskipanini.<ref>{{cite book |author1-last=White, Jr. |author1-first=Lynn |title=Medieval Technology and Social Change |date=1962 |publisher=Oxford University Press |location=London, England |pages=2–14}}</ref><ref>Mclaughlin, William, "[https://www.warhistoryonline.com/medieval/ed-ok-732-battle-tours-charles-martel-hammer-preserves-western-christianity.html 732 Battle of Tours]: Charles Martel the 'Hammer' preserves Western Christianity", War History Online.</ref> Við endan av stjórnarskeiði sínum býtti Karl Frankia millum synir sínar, [[Karloman]] og [[Pippin hin Stutta]]. Pippin hin Stutti gjørdist fyrsti kongur av karolingaættini. Sonur Pippin hin Stutta, [[Karlamagnus]], abbasonur Karls, víðkaði frankiska kongaríkið og gjørdist fyrsti keisari í Vesturevropa síðan fallið av vesturrómverska ríkinum.<ref name="Fouracre00">Fouracre, Paul (2000). ''The Age of Charles Martel''. London: Longman. ISBN 0-582-06475-9.</ref> == Bakgrund == Karl, seinni kallaður ''Martell'' („Hamarin“) í krýnikum, var sonur [[Pippin av Herstal]] og hjákonu hansara Alpaida.<ref>{{cite book |title=Women in World History: A Biographical Encyclopedia |date=2002 |publisher=Yorkin Publications |isbn=0-7876-4074-3 |editor1-last=Commire |editor1-first=Anne |location=Waterford, Connecticut |chapter=Alphaida (c. 654–c. 714)}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hanson |first=Victor Davis |url=https://books.google.com/books?id=XGr16-CxpH8C |title=Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise to Western Power |date=2007-12-18 |publisher=Knopf Doubleday Publishing Group |isbn=978-0-307-42518-8 |language=en}}</ref> Bróðir hansara, Childebrand, gjørdist seinni ''dux'', tað vil siga hertogi, av [[Burgund]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Commire |first=Anne |date=2015-09-24 |orig-year=2002 |title=Alphaida (c. 654–c. 714) – Women in World History: A Biographical Encyclopedia |url=http://www.highbeam.com/doc/1G2-2591300322.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924170313/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2591300322.html |archive-date=24 September 2015 |access-date=2020-09-24 |publisher=Yorkin Publications |publication-place=Waterford, Connecticut |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924170313/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2591300322.html }}</ref> Eldri søguskriving lýsir ofta Karl sum „óskilgitnan“, men markið millum hjúnalag, hjákonu og politiskt viðurkent samband var ikki altíð greitt í Frankia í 8. øld. Tað er tí ikki ósannlíkt, at ákæran um óskilgitni partvíst stavar frá ynskinum hjá Plectrud, fyrstu konu Pippins, um at tryggja sínum egna avkomi arvarættin til vald Pippins.<ref name="Matthiesen Verlag">{{cite book |author1-last=Joch |author1-first=Waltraud |title=Legitimität und Integration: Untersuchungen zu den Anfängen Karl Martells |date=1999 |publisher=Matthiesen Verlag |location=Husum, Germany}}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite journal |author1-last=Gerberding |author1-first=Richard A. |title=Review of ''Legitimität und Integration: Untersuchungen zu den Anfängen Karl Martells'' by Waltraud Joch |url=https://archive.org/details/sim_speculum_2002-10_77_4/page/1322 |date=October 2002 |journal=Speculum |volume=77 |number=4 |pages=1322–1323}}</ref> Á døgum Karls høvdu [[Merovingar|Merovingarnir]] latið stóran part av valdinum frá sær til ríkishovmeistaran, ''major domus'', sum stýrdi ríkiskassanum og býtti út jørð og forrættindi í kongsins navni. Faðir Karls, Pippin av Herstal, hevði savnað frankiska kongsríkið við at vinna á [[Neustria]] og [[Burgund]]. Pippin var tann fyrsti, sum kallaði seg hertoga og prins av Frankunum, ein heiti, sum Karl seinni eisini nýtti. == Keldur == {{reflist|30em}} == Bókmentir == * Bachrach, Bernard S. ''Early Carolingian Warfare: Prelude to Empire''. University of Pennsylvania Press, 2001. * Creasy, Edward, G. L. Strauss, and Charles King. ''Charles Martel & the Battle of Tours''. Leonaur, 2018. * Fouracre, Paul. ''The Age of Charles Martel''. 1st ed. Routledge, 2000. * James, Edward. ''The Franks''. Blackwell Publishers, 1988. * Nicolle, David, and Graham Turner. ''Poitiers AD 732: Charles Martel Turns the Islamic Tide''. Osprey Publishing, 2008. * Riché, Pierre. ''The Carolingians: A Family Who Forged Europe''. Translated by Michael Idomir Allen. University of Pennsylvania Press, 1993. == Autoritetsdata == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:100%;" ! style="text-align:left; background:#f8f9fa;" | Autoritetsdata |- | '''Wikidata''': [https://www.wikidata.org/wiki/Q3301 Q3301] · '''VIAF''': [https://viaf.org/viaf/807219 807219] · '''ISNI''': [https://isni.org/isni/000000006629310X 0000 0000 6629 310X] · '''WorldCat''': [https://id.oclc.org/worldcat/entity/E39PBJycRdqdhFvFBfqkqQ9MT3 E39PBJycRdqdhFvFBfqkqQ9MT3] · '''LCCN''': [https://id.loc.gov/authorities/names/n80121045 n80121045] · '''GND''': [https://d-nb.info/gnd/118720910 118720910] · '''BnF''': [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11936305g cb11936305g] · '''IdRef''': [https://www.idref.fr/027288129 027288129] · '''NTA''': [https://data.bibliotheken.nl/id/thes/p069088942 069088942] · '''NKC''': [https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=mub2017969613 mub2017969613] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250114134611/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica%3Dmub2017969613 |date=2025-01-14 }} · '''NLI''': [https://www.nli.org.il/en/authorities/987007259761205171 987007259761205171] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251126071409/https://www.nli.org.il/en/authorities/987007259761205171 |date=2025-11-26 }} · '''BN Poland''': [https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/9810621510205606 9810621510205606] · '''CANTIC''': [https://cantic.bnc.cat/registre/981058620265906706 981058620265906706] · '''Canadiana''': [https://www.bac-lac.gc.ca/eng/services/canadiana/Pages/canadiana-authorities.aspx ncf12138196] · '''FAST''': [https://id.worldcat.org/fast/1812151 1812151] · '''ULAN''': [https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?subjectid=500354859 500354859]{{Deyð leinkja|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} · '''CERL''': [https://data.cerl.org/thesaurus/cnp01466841 cnp01466841] · '''Vatican''': [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_291145 495/291145] |} [[Bólkur:Fødd í 7. øld]] [[Bólkur:Deyð í 741]] [[Bólkur:Frankiskir leiðarar]] [[Bólkur:Karolingar]] r4agf593ctbxaeii99v5ev6jngfgd4y 14 46637 388979 2026-08-05T22:52:43Z ~2026-43405-42 35341 Stovnaði síðu við "{{Commonscat|2026 deaths}} [[Bólkur:Andlát í 2020-árunum]] [[Bólkur:2026]]" 388979 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|2026 deaths}} [[Bólkur:Andlát í 2020-árunum]] [[Bólkur:2026]] 45idxdhin8rpbv04wyreizaxir1t069