Vouiquipèdia frpwiki https://frp.wikipedia.org/wiki/Vouiquip%C3%A8dia:Re%C3%A7ua_princip%C3%A2la MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Mèdia Spèciâl Discussion Utilisator Discussion utilisator Vouiquipèdia Discussion Vouiquipèdia Fichiér Discussion fichiér MediaWiki Discussion MediaWiki Modèlo Discussion modèlo Éde Discussion éde Catègorie Discussion catègorie TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Arpetan 0 1374 232213 232014 2026-10-02T00:17:35Z InternetArchiveBot 13257 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 232213 wikitext text/x-wiki {{Sot-titro/Variantes principâles|nv1=Arpitan|nv2=lengoua d’ouè|nv3=patouès|nv4=patês|nv5=francoprovençâl}} {{Grafia RèfB}}{{Enfocajon Lengoua | nom = Arpetan, | nomnatif = arpitan, lengoua d’ouè, patouès, patês, francoprovençâl | prononciacion = | payis = [[Étalia]], [[France]], [[Suisse]] | règion = {{Arpetania}} | locutors = '''Soma : {{formatnum:140000}} (1988)<ref name="Atlas">{{fr}} BODLORE-PENLAEZ, M. ([[2010]]). Atlas des Nations sans État en Europe, p.80, Éd. Yoran Embanner, (ISBN 978-2-914855-71-6).</ref>'''<br />que dens l’[[En (dèpartament)|En]] : {{formatnum:15000}}<br />qu’en [[Isera (dèpartament)|Isera]] : {{formatnum:2000}}<br />que dens lo [[Jura (dèpartament)|Jura]] et lo [[Dubs (dèpartament)|Dubs]] : {{formatnum:2000}}<br />qu’en [[Lêre (dèpartament)|Lêre]] : {{formatnum:5000}}<br />que dens lo [[Rôno (dèpartament)|Rôno]] : {{formatnum:1000}}<br />qu’en [[Savouè]] : {{formatnum:35000}}<ref>{{fr}} ''Le francoprovençal, langue oubliée'', Gaston Tuaillon in ''Vingt-cinq communautés linguistiques de la France'', {{nobr|lévro 1}}, {{p.}}204, Geneviève Vernes, éditions L’Harmattan, 1988.</ref><br />qu’en Étalia : {{formatnum:70000}} (1971)<ref name="ethnologue.com">{{ethnologue|frp}}.</ref><br />qu’en Suisse : {{formatnum:7000}} (1995)<ref name="ethnologue.com"/> | nomlocutors = [[Arpetans]] | tipologia = {{Lengoua silabica}} | colorfamelye = mediumseagreen | famelye = {{Èchiéla|galo-roman|arpetan}} | lengouaoficièla = Doux-três comenes du [[Piemont]] qu’ant optâ por la co-oficialitât avouéc l’étalien, et admetua lengoua du payis de la règ·ion [[Ôvèrgne-Rôno-Ârpes]]<ref>{{fr}} Rèdaccion (2015). [https://sabaudia.bibli.fr/index.php?lvl=notice_display&id=66248 Rhône-Alpes et la vallée d'Aoste signent la charte de coopération pour l'arpitan (2015)], ''La Maurienne'', 4 juin 2015, p.8.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://www.arpitania.eu/index.php/lesnews/96-la-region-rhone-alpes-reconnait-officiellement-l-arpitan La région Rhône-Alpes reconnaît officiellement l’arpitan], sur lo seto arpitania.eu.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://www.m-r-s.fr/post/2009/07/20/Reunion-du-Conseil-regional-Rhone-Alpes-consacree-aux-langues-regionales Réunion du conseil régional Rhône-Alpes consacrée aux langues régionales], sur lo seto m-r-s.fr du 20 de julyèt 2009.</ref>. | acadèmia = nion | iso1 = | iso2 = roa<ref>code comon.</ref> | iso3 = frp | iso5 = | ietf = frp | tipo = viva | ètendua = endividuèla | mapa = FRP-Map4.png | lègenda mapa = Lo cârro lengouistico de l’arpetan en Eropa du Cuchient. | èchantelyon = Articllo premiér de la [http://www.un.org/fr/documents/udhr/ Dècllaracion univèrsâla des drêts de l’homo]</br> '''Articllo 1{{ér}}''' ''Tôs los homos nêssont libros et pariérs en dignitât et en drêts. Sont capâblos de rêson et de conscience et pués dêvont ag·ir los uns avouéc los ôtros dedens un èmo de fratèrnitât.'' }} [[File:Current prevalence map of Arpitan speakers.jpg|thumb| Mapa de la prevalença actuâla des locutors du patouès]] L’'''arpetan''' {{Audio|Arp-Arpitan.ogg}} est na [[lengoua]] [[Lengoues romanes|romana]]. Son cârro lengouistico d’ora (l’[[Arpetania]]) s’èpate dessus três Ètats : la [[France]], la [[Suisse]] et l’[[Étalia]]. == Dènominacions de la lengoua == [[File:Ascoli.jpg|thumb|100px|[[Graziadio Isaia Ascoli]]|left]] L’[[ôtonimo]] ''« arpetan »'' ou ben ''« arpitan »'' est lo nom per loquint los [[Arpetans]] dèsignont lor lengoua. Por la [[Suisse romanda]], la lengoua est sovent asse-ben nomâye ''« romand »''. A la suita de la [[Politica lengouistica de la France|politica francêsa]], la parola ''« patouès »'' ou ben ''« patês »'' est étot empleyêe, mas el at un’origina pèj·orativa.<ref>Rèdaccion (2012). [http://www.cnrtl.fr/etymologie/patois Patois: Etymologie], ''CNTRL'', Nancy: Ortolang. Viu lo 27 de novembro 2017.</ref> Des côps, nos povens asse-ben liére la parola ''« lengoua d’ouè »''.<ref>Veillet, G., Lalliard, O., Basso, A., Curdy C., Novarina, V. (2015). ''Triolèt: Chansons savoyardes''. Annecy: Terres d'impreintes. P.5.</ref><ref>{{frp}} [http://arpitan.eu/Tresor/VereTot/27769 Lengoua d'ouè] dens lo [[Trèsor de la lengoua arpetana|Trèsor Arpitan]].</ref> La dènominacion ''"franco-provenzale"'' est un [[ègzonimia|ègzonimo]] balyê per lo [[Lengouistica|mondo lengouistico]] qu’est patouesiê (prod rârament) a quârques côps litèrâlament en ''« francoprovençâl »''. == Sôl de difusion de l’arpetan == <gallery> Arpitan francoprovencal map.jpg|left|Les règ·ions historiques du cârro lengouistico ''arpetan'', avouéc toponimia en arpetan. </gallery> * [[France]] * [[Étalia]] * [[Suisse]] == Histouère == Na sôrsa principâla de l histouère de l’Arpetan est la [[toponimia]]. == Statuts et nombro de locutors == == Lista des dialèctos arpetans == [[Fichiér:Arpitan et ses dialectes.png|figura|300px|<center>Los ''dialèctos de l’arpetan''.</center>]] {| border="0" cellpadding="12" |- valign="top" | '''France''' * lo ''[[Biôjolês (lengoua)|biôjolês]]'' * lo ''[[brêssan]]'' * lo ''[[bugisto]]'' * lo ''[[burgondan]]'' * lo ''[[dârfenouès]]'' * lo ''[[dombisto]]'' * lo ''[[forésien]]'' * lo ''[[jurassien]]'' * lo ''[[Liyonês (lengoua)|liyonês]]'' * lo ''[[Rouanês (lengoua)|rouanês]]'' * lo ''[[savoyârd]]'' | '''Suisse''' * lo ''[[Genevês (lengoua)|genevês]]'' * lo ''[[friborgês]]'' * lo ''[[nôchâtelês]]'' * lo ''[[valêsan]]'' * lo ''[[vôdouès]]'' | '''Étalia''' * lo ''[[faétâre]] * lo ''[[vâldoten]] * los ''[[Valâdes arpetanes du Piemont|dialèctos piemontês]]'' (lo ''[[vâlsoanin]]'' avouéc) |'''Dialèctos de passâjo (France)''' * lo ''[[brionês-charolês]]'' <small>(Arpetan → '''Lengoua d’oly''')</small> * lo ''[[Mâconês (lengoua)|mâconês]]'' <small>('''Arpetan''' → Lengoua d’oly)</small> |} Celos dialèctos sont pas catègorisâs d’aprés un critèro lengouistico avouéc des [[Isoglossa|isoglosses]] mas solament per un critèro g·eografico. == Ortografia == == Lèxico == {{Articllo dètalyê|Lista Swadesh de l’arpetan}} == Gramère == == Fonologia == Vê-que na presentacion de la fonologia arpetana avouéc los proto-fonèmos [[latin]]s, los diafonèmos arpetans, los grafèmos en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] corrèspondents et les rèalisacions locâles d’aprés [[Domenico Stich]]<ref group="N">Fonologia complètâye avouéc la raponsa d’ôtres sôrses, per ègzemplo lo ''[[Gllossèro des patouès de la Suisse romanda|GPSR]]'', la [https://web.archive.org/web/20190805131118/http://www.theses.paris-sorbonne.fr/These.gouvert.pdf ''tèsa a Gzaviér Govèrt''] {{pdf}} et los difèrents ''atlâs lengouisticos et ètnograficos'' sus les règions arpetanes.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [[Domenico Stich]], [http://www.arpitania.eu/aca/documents/These_Stich_2001.pdf ''Francoprovençal. Proposition d’une orthographe supra-dialectale standardisée''] {{pdf}}, Tèsa de doctorat, Univèrsitât Paris-Sorbona, 2001, {{pp.}}208-229.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [[Domenico Stich]], ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'', Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}181-184, 187-188 et 416-418.</ref> : === Voyèles === {| class="wikitable" |+Voyèles orâles côrtes ! ![[Voyèla de devant|De devant]] ![[Voyèla centrâla|Centrâles]] ![[Voyèla de dèrriér|De dèrriér]] |- |[[Voyèla cllôsa|Cllôses]] |i • y | |• u |- |[[Voyèla prè-cllôsa|Prè-cllôses]] |ɪ • | |• ʊ |- |[[Voyèla mié-cllôsa|Mié-cllôses]] |e • ø | |• o |- |[[Voyèla moyena|Moyenes]] | |ǝ | |- |[[Voyèla mié-uvèrta|Mié-uvèrtes]] |ɛ • œ | |• ɔ |- |[[Voyèla prè-uvèrta|Prè-uvèrtes]] |æ • | | |- |[[Voyèla uvèrta|Uvèrtes]] |a • | |ɑ • ɒ |} {| class="wikitable" |+Voyèles orâles longes ! ![[Voyèla de devant|De devant]] ![[Voyèla centrâla|Centrâles]] ![[Voyèla de dèrriér|De dèrriér]] |- |[[Voyèla cllôsa|Cllôses]] |i: • y: | |• u: |- |[[Voyèla mié-cllôsa|Mié-cllôses]] |e: • | |• o: |- |[[Voyèla mié-uvèrta|Mié-uvèrtes]] |ɛ: • | |• ɔ: |- |[[Voyèla prè-uvèrta|Prè-uvèrtes]] |æ: • | | |- |[[Voyèla uvèrta|Uvèrtes]] |a: • | |ɑ: • ɒː |} {| class="wikitable" |+Voyèles nasâles ! ![[Voyèla de devant|De devant]] ![[Voyèla centrâla|Centrâles]] ![[Voyèla de dèrriér|De dèrriér]] |- |[[Voyèla cllôsa|Cllôses]] |ĩ • ỹ | |• ũ |- |[[Voyèla mié-cllôsa|Mié-cllôses]] |ẽ • | |• õ |- |[[Voyèla moyena|Moyenes]] | |ə̃ | |- |[[Voyèla mié-uvèrta|Mié-uvèrtes]] |ɛ̃ • œ̃ | |• ɔ̃ |- |[[Voyèla prè-uvèrta|Prè-uvèrtes]] |æ̃ (æ̃:) • | | |- |[[Voyèla uvèrta|Uvèrtes]] |ã • | |ɑ̃ • ɒ̃ (ɒ̃ː) |} {| class="wikitable" |+Voyèles pas accentuâyes ! ![[Voyèla de devant|De devant]] ![[Voyèla centrâla|Centrâles]] ![[Voyèla de dèrriér|De dèrriér]] |- |[[Voyèla cllôsa|Cllôses]] |i • y | |• u, <u>ũ</u> |- |[[Voyèla prè-cllôsa|Prè-cllôses]] |ɪ • | |• ʊ |- |[[Voyèla mié-cllôsa|Mié-cllôses]] |e • ø | |• o, <u>õ</u> |- |[[Voyèla moyena|Moyenes]] | |ǝ | |- |[[Voyèla mié-uvèrta|Mié-uvèrtes]] |ɛ • | |• ɔ, <u>ɔ̃</u> |- |[[Voyèla prè-uvèrta|Prè-uvèrtes]] |æ • | | |- |[[Voyèla uvèrta|Uvèrtes]] |a, <u>ã</u> • | |ɑ, <u>ɑ̃</u> • ɒ, <u>ɒ̃</u> |} <small>''Quand doux simbolos aparèssont en cobla sèparâye per un pouent, celi de gôche reprèsente na [[voyèla pas arriondia]], celi de drêta na [[voyèla arriondia]].<br />Los fonèmos nasâls en parentèsa s’emplèyont ren qu’en posicion finâla.<br />Los fonèmos nasâls <u>solegnês</u> s’emplèyont ren que por la prononciacion post-tonica de -ont (fôrma de la 6{{éma}} pèrsona vèrbâla).''</small> {| class="wikitable" |+Rèalisacions des voyèles diafonèmiques !Proto-fonèmo (latin) !Diafonèmo !Grafèmo (ORB) !Rèalisacions locâles !Ègzemplos |- ! colspan="5" |Voyèles côrtes |- | rowspan="2" |A |{ɐ} |a |[ɐ] |'''a'''chetar |- |{ɐ} locâl |à |[e], [ɛ] |gll'''à'''ce |- |A (aprés palatâla), E |{e} |é |[e(ː)], [i(ː)], de côps [ǝ] |chi'''é'''vra |- |E, I |{ɛ} |è |[ɛ], [a], [e], de côps [ǝ] |c'''è'''rcllo |- |I |{i} |i |[i], [(w)ɔj], [œj], [ej] |pr'''i'''ma |- | rowspan="2" |O, U |{ɔ} |o |[ɔ], [ɔː], [o] |fll'''o'''r |- |{ɔ} locâl |œ |[ø], [œ] |fll'''œ'''r |- |AU, O |{u} |ou |[u], [y] |èc'''ou'''la |- |U |{y} |u |[y], [u], [i] |c'''u'''chiér |- |E, U, I |{ǝ} |e |[ǝ], [y], [ø], [œ] |èp'''e'''na |- ! colspan="5" |Voyèles longues |- |A (pués R ou S) |{ɐː} |â, ar |[ɐ], [ɐː], [ɑ], [ɑː] |ch'''â'''tagne, achet'''ar''' |- |AL |{ɑː} |ô, â(r) |[o(ː)], [ɔ(ː)], [ɑ(ː)] |chev'''âl''', ch'''ô'''d |- |E |{ɛː} |ê |[ɛː], [ɛj], [aj], [ae], [a] |p'''ê'''l |- | rowspan="2" |O |{oː} |ô |[o], [oː], [u], [uː] |c'''ô'''rna |- |{oː} locâl |ue |[wa], [ɥe], [je] |c'''ue'''rna |- |O, U |{oː} locâl |œ |[ø], [œ] |c'''œ'''rna |- |I |{iː} râro |î |[iː] |ècr'''î'''de |- |U |{yː} râro |û |[yː] |s'''û'''r |- |OL, UL |{uː} râro |oû |[uː] |A'''oû'''ta |- ! colspan="5" |Voyèles nasâles |- |AN |{ɑ̃} |an, am |[ɑ̃], [õ] |bl'''an'''che, f'''am''' |- |EN |{ẽ} |en, em |[ẽ], [ẽj], [ɑ̃], [ɛː] |'''en'''s'''em'''blo |- |IN |{ĩ} |in, im |[ĩ], [ẽ], [aẽ] |ch'''in''', pr'''im''' |- |ON |{õ} |on, om |[õ], [ũ], [ɑ̃] |cay'''on''' |- ! colspan="5" |Voyèles finâles atones |- |A (aprés palatâla) |{i} |e |[i], [e], [ɛ], [ǝ] |blanch'''e''', fôly'''e''' |- |AT |{e} |e |[e], [ɛ], [ǝ] |chant'''e''' |- |AS |{ɛ} |es |[e], [ɛ], [ǝ] |fèn'''es''', vach'''es''' |- |A |{ɐ} |a |[ɐ], [ǝ] |chiévr'''a''' |- |OS, O (vèrbo) |{o} |os, o |[o], [u], [ǝ] |pôj'''os''', chant'''o''' |- |U(M) |{u} |o |[o], [u], [ǝ] |cèrcll'''o''' |- |E(M), E |{ǝ} |e |[e], [ɛ], [ǝ] |ècrir'''e''', quinz'''e''' |- |ANT, ENT, UNT |{õ} |ont |[õ], [ɑ̃], [ũ] |menj'''ont''' |} === Consones === {| class="wikitable" |+Consones diafonèmiques ! !Labiâles !Alvèolères !Palatâles !Vèlères |- |Nasâles |m |n |ɲ | |- |Oclusives |p b |t d |c |k g |- |Fricatives |f v |s z |ç | |- |Spirentes | | |j ɥ |w |- |Vibrentes | |r rː | | |- |Latèrâles | |l |ʎ | |} {| class="wikitable" |+Rèalisacions des consones diafonèmiques !Proto-fonèmo (latin) !Diafonèmo !Grafèmo (ORB) !Rèalisacions locâles !Ègzemplos |- |P, PP |{p} |p |[p] |cha'''p'''èla |- |B, P |{b} |b |[b] |a'''b'''revar |- |M, MM |{m} |m |[m] |da'''m'''âjo |- |F |{f} |f |[f] |'''f'''èna |- |V |{v} |v |[v] |chié'''v'''ra |- |T, TT |{t} |t |[t], de côps [ts] devant i, u |ache'''t'''ar |- |D, T |{d} |d |[d], de côps [dz] devant i, u |'''d'''iéx |- |N, NN |{n} |n |[n], de côps [ɲ] devant i, u |côr'''n'''a |- |S, SS, X |{s} |s, ss |[s], de côps [ʃ] |'''s'''âl |- |S, X |{z} |s (entèrvocalico), z |[z], de côps [ʒ] |do'''z'''e, égllé'''s'''e |- |L, LL |{l} |l |[l], de côps [ʎ] devant i, u, de côps muet |ve'''l'''a |- |R |{r} |r |[r], [ʁ], [ð], de côps muet |ise'''r'''âblo |- |RR, TR, DR |{rː} |rr |[rː], [ʁː], [r], [ʁ] |a'''rr'''evar |- |C + A |{c} |ch |[ts], [tʃ], [tθ], [st], [θ], [s], [h], [f], [ʃ] |'''ch'''evâl |- |J, D + Y, G + A |{ɟ} |g (devant i, u), j |[dz], [dʒ], [dð], [zd], [ð], [ʒ], [z], [v] |'''j'''orn, demen'''g'''e |- |C, (S)C/T + yod |{ç} |c (devant i, e), ç |[s], [f], [θ], [çl], [ç], [ʃ], [h], de côps muet |'''c'''indre |- |GN, N + yod |{ɲ} |gn |[ɲ], de côps [n] |ga'''gn'''iér |- |L + yod, CL, GL |{ʎ} |ly |[ʎ], [j], [ð] |ore'''ly'''e |- |C, QU |{k} |c, qu |[k], de côps [tʃ] ou [c] devant i, u |'''c'''ayon, '''qu'''èsiér |- |G |{g} |g, gu (devant i, u) |[g], de côps [dʒ] ou [ɟ] devant i, u |'''g'''ratar |- ! colspan="5" |Semi-voyèles |- |C, G entèrvocalico, J |{j} |i (aprés voyèla), y |[j] |ca'''y'''on |- |U, O |{ɥ} |u |[ɥ], [j], [w] |f'''u'''è |- |U, O, E |{w} |ou |[w], [ɥ] |cr'''ou'''éx |- ! colspan="5" |Variantes locâles |- |SP |{h} locâl |ph |[f] |é'''ph'''èna, goué'''ph'''a |- |ST |{g} locâl |th |[θ], [x] |châ'''th'''agne |- |SC (sôf devant E, I) |{w} locâl |c'h |[x] |é'''c'h'''rire, a'''c'h'''utar |- |T/C/S + yod |{sj} |s(s)i, ci + voyèla |[ʃj], [ʃ] |na'''ci'''on |- |T/C/S + yod |{zj} |si entèrvocalico |[ʒj], [ʒ] |arro'''si'''or |- |CL |{klʎ} |cll |[kl], [kʎ], [tl], [tj], [ʎ], [j], [θ], [çl], [çʎ], [ç] |cèr'''cll'''o |- |GL, CL |{glʎ} |gll |[gl], [gʎ], [ʎ], [j], [ð] |'''gll'''ace |- |FL, FLL |{flʎ} |fll |[fl], [fʎ], [fj], [çl], [ç], [θ] |'''fll'''or |- |PL, PPL |{pl} |pl(l) |[pl], [pʎ], [pj], [pθ], [pf] |'''pl'''êna |- |BL, PL |{bl} |bl(l) |[bl], [bʎ], [bj], [bð], [bv] |'''bl'''anche |- ! colspan="5" |Empronts |- |W (gèrmanico) |{w} |gou + voyèla |[g], [w], [v], [vw] |'''gou'''ardar |- |CH (francês) |{ʃ} |ch· |[ʃ] |'''ch·'''èf |- |J (francês) |{ʒ} |g· (devant i, u), j· |[ʒ] |'''j·'''ulyét |} === Diftongues === {| class="wikitable" |+Rèalisacions des diftongues diafonèmiques !Proto-fonèmo (latin) !Diafonèmo !Grafèmo (ORB) !Rèalisacions locâles |- |A libro |{je} |ié |[je], [ji], [e], [i] |- |O + yod |{ye} |ué |[ɥe], [ɥi], [y], [i], [e] |- |SI |{sj} |s(s)i |[sj], de côps [ʃ] |- | rowspan="2" |TI, CI |{çj} |çi |[sj], de côps [ʃ] |- |{zj} |si |[zj], de côps [ʒ] |- |CA |{cj} |chi |[ts(j)] |- |GA |{ɟj} |gi, ji |[dz(j]) |} == Vêre avouéc == {{Commons|Category:Franco-Provençal language|l’arpetan}} === Articllos liyês === * [[Youtube#L’Arpetan sus Youtube|L’Arpetan sus YouTube]] * ''[[Amis du Francoprovençal en Pays Lyonnais]]'' * [[Centro d’ètudes francoprovençales « René Willien »]] * [https://web.archive.org/web/20250511133637/https://en.wal.unesco.org/en/languages/arpitan Page langue UNESCO : Apitan] == Bibliografia == * [[Natalia Bichurina]] : ''L’émergence du francoprovençal. Langue minoritaire et communauté autour du Mont-Blanc.'' [[Losena]] 2019. * Benedicte Pivot : « Managing minority language diversity in a french region : francoprovençal in Rhône-Alpes ». [[Liyon]] 2013. * [[Simona Ècofiér]] (dir.) : « Études francoprovençales. Actes du 116e Congrès national des sociétés savantes (Chambéry-Annecy, 1991) ». éditions du CTHS, 1993. * Simona Ècofiér et [[Ana-Marie Vôrpâs]] : « Textes littéraires en dialecte lyonnais». Paris 1981. * [[Christiane Dunoyer]] : ''Le francoprovençal : transmission, revitalisation et normalisation. Introduction aux travaux,'' dedens : Actes de la conférence annuelle sur l’activité scientifique du Centre d’études francoprovençales René Willien de Saint-Nicolas. [[Sent-Nicolas (Étalie)|Sent-Nicola]], le 7 novembre 2015, Aoûta 2016, p. 11-15. * Christiane Dunoyer : ''Francoprovençal, patois, langue savoyarde, arpitan… Histoire et pratiques contemporaines de la langue francoprovençale en pays de Savoie,'' dedens : Les Dossiers du Musée Savoisien, n° 2, 2017, [[Chambèri]] 2017. * [[Jean-Baptiste Martin]] : « Le francoprovençal de poche. Parlers de la Loire, du Rhône, du Jura, de l’Ain, de l’Isère et des Savoies ». [[Paris]] 2005. * [[Ursula Reutner]]: « ‘Minor’ Gallo-Romance Languages », dedens : Lebsanft, Franz/Tacke, Felix: ''Manual of Standardization in the Romance Languages''. Berlin 2020, p. 773-807, ISBN 9783110455731. * Jean-Baptiste Martin et [[Gaston Tualyon]] : « Atlas linguistique et ethnographique du Jura et des Alpes du Nord ». Paris 1971-1978. * [[Dominique Stich]] : « Dictionnaire francoprovençal / français – français / francoprovençal ». Paris 2003. * Gaston Tualyon : « La littérature en francoprovençal avant 1700 ». [[Grenoblo]] 2001. === Lims de defôr === * [https://web.archive.org/web/20160422082407/http://www.francoprovencal.com/ Francoprovençal.com: Lo sito entèrnacionâl du francoprovençâl/arpetan] * [https://web.archive.org/web/20110512112400/http://www2.unine.ch/dialectologie Univèrsitât de Nôchâthél], [https://web.archive.org/web/20090715101131/http://www2.unine.ch/dialectologie/page9353.html ALAVAL] * [http://son.memovs.ch/S024/doc/page_patois.htm Archives des parlers patois de la Suisse romande et des régions voisines (Radio suisse romande)] * [http://www.patoisvda.org/pa/ Lo portal di patoué francoprovençal valdôtèn] * [http://www.centre-etudes-francoprovencales.eu/ Centre d'Études francoprovençales « René Willien »] de [[Sent-Nicolas (Étalie)|Sent-Nicolas]] ([[Vâl d’Aoûta]]) * [https://web.archive.org/web/20120326122013/http://www.archivalp.org/mediatheque+brel+aoste+video+films_2-0-1-0-0-0.aspx ARCHIVALP - Archives sonores valdôtaines et valaisannes] * {{Lim câsso|url=http://appweb.regione.vda.it/dbweb/urp/urp.nsf/webschedafra?openform&id=09864e943b61f9ddc1256d7a002a45da& |titro=BREL (Bureau Régional pour l'Ethnologie et la Linguistique) d'Aoste |date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.arpitania.eu Arpitania.eu : Lo Portalyo de l'Arpitania] * [http://arpitan.com : Aliance Culturèla Arpitanna - Fèdèracion entèrnacionâla de l'arpetan/francoprovençâl] * [https://web.archive.org/web/20110710123701/http://www.dicovia.com/dico/arpitan-savoyard-francais/ Diccienéro Arpitan] * [http://www.arpitan.ch: Arpitan.ch : Le portâl suisse de l'arpitan] * [https://web.archive.org/web/20201109033936/http://www.academia.edu/3178188/Investigare_la_Valle_dAosta_metodologia_di_raccolta_e_analisi_dei_dati Plurilinguismo amministrativo e scolastico in Valle d’Aosta] == Notes et rèferences == === Notes === {{Rèferences|groupo=N}} === Rèferences === <references /> [[Catègorie:Lengoua arpetana|*]] [[Catègorie:Lengoua romana]] [[Catègorie:Règ·ion culturâla ou ben lengouistica de France]] [[Catègorie:Lengoua de France]] [[Catègorie:Cultura u Piemont]] [[Catègorie:Lengoua de la Vâl d’Aoûta]] [[Catègorie:Lengoua du payis en Suisse]] [[Catègorie:Cultura en Ôvèrgne-Rôno-Ârpes]] [[Catègorie:Cultura savoyârda]] [[Catègorie:Enventèro de lengoues]] [[Catègorie:Lengouistica de la lengoua arpetana]] 4m8fsd04ofgezg3fcylxyp6jzrfa6sz Éde:Néologismos : Enformatica 12 18507 232212 231773 2026-10-01T22:17:36Z ChrisPtDe 22 /* Lista */ doux-três aponses 232212 wikitext text/x-wiki {{Grafia RèfB pâge}} Vê-que na '''lista de néologismos sus l’enformatica''' en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] : === Lègenda === * Los mots en <span style="color:darkorange;">'''orange'''</span> sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements. * Los mots en <span style="color:green;">'''vèrd'''</span> sont de proposicions. * Los mots marcâs d’un’ètêlèta<span style="color:black;">'''*'''</span> sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd. === Abrèviacions === FR ([[Quenton de Fribôrg|Fribôrg]]), VD ([[Quenton de Vôd|Payis de Vôd]]), GE ([[Canton de Geneva|Geneva]]), NE ([[Canton de N’châtél|Nôchâtél]]), VS ([[Canton du Valês|Valês]]), AO ([[Vâl d’Aoûta]]), Ly ([[Liyon]]), SE ([[Sant-Etiève]]), VdG ([[Vâr-de-Giér]]). == Lista == {| class="wikitable sortable alternance" style="width:100%;" |- ! width="34%" | [[Arpetan]] !! width="51%" | [[Francês]] !! width="15%" | Sôrsa |- | '''branchement''' ''m'' || connexion ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''conèccion''' ''f'' ; branchement ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''branchament'''</span> ''m'' ''(Le Crét-Volant, Bèlacomba)'' || per agrantissement<ref name="verèt1">{{fr}} [[Rogiér Verèt]], [https://www.arpitania.eu/aca/documents/Dictionnaire_Viret_Francais_Savoyard.pdf ''Dikchonéro Fransé - Savoyâ - Dictionnaire Français - Savoyard''] {{pdf}}, 10{{éma}} èdicion reviua et ôgmentâ, 2023, {{pp.}}648-649 et 1010.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''branchiér''' ''v''<br><br><br><br>→ <span style="color:green;">'''sè ~ a'''</span> ''v''<br>→ <span style="color:green;">'''sè ~ dessus'''</span> ''v'' || connecter ''v'' (''un appareil électrique''), rattacher ''v'' (''raccorder ou relier''), brancher ''v'' (''à un réseau d’eau, à un réseau électrique, <span style="color:darkorange;">informatique</span> ou téléphonique, à une canalisation (une conduite) d’eau''), <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''conèctar''' ''v''<br>→ <span style="color:green;">se ~ à</span> ''v''<br>→ <span style="color:green;">se ~ sur</span> ''v'' || per agrantissement<ref name="verèt1"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005">{{fr}} {{NomFrp|Alen Fâvro|Alain Favre}}, [[Domenico Stich]], ''Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd'', Fouènant, Yoran Embanner, 2005.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''cllaviér''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) ~ de l’ordenator'''</span> ''loc nom m''<br><br> || clavier ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''claviér'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">(le) clavier de l’ordinateur</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(lo) ~, claviér de l’ordinatœr'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''composior'''</span> ''m'' || compositeur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''composiœr, compositor, compositœr'''</span> ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003">{{fr}} {{NomFrp|Gzaviér Govèrt|Xavier Gouvert}}, ''Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal'', dedens ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'' per [[Domenico Stich]], Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}421-464.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''conèccion''' ''f'' || connexion ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''conèctar''' ''v'' || connecter ''v'' (''un appareil électrique''), <span style="color:darkorange;">var. '''conèctàr'''</span> ''v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:green;">'''contresegno'''</span> ''m'' || mot de passe ''loc nom m'' || d’aprés lo [[catalan]] « '''contrasenya''' » ''f'' |- | <span style="color:darkorange;">'''copior'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) ~ de l’ordenator'''</span> ''loc nom m''<br><br> || graveur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''copiœr'''</span> ''m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(le) graveur de l’ordinateur</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(lo) copiœr de l’ordénatœr'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''dèbranchement''' ''m'' || déconnexion ''f'' ; débranchement ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''dèbranchament'''</span> ''m'' ''(Le Crét-Volant, Bèlacomba)'' || per agrantissement<ref name="verèt2">{{fr}} [[Rogiér Verèt]], [https://www.arpitania.eu/aca/documents/Dictionnaire_Viret_Francais_Savoyard.pdf ''Dikchonéro Fransé - Savoyâ - Dictionnaire Français - Savoyard''] {{pdf}}, 10{{éma}} èdicion reviua et ôgmentâ, 2023, {{pp.}}1189 et 1202.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''dèbranchiér''' ''v''<br>→ <span style="color:green;">'''sè ~ de'''</span> ''v'' || déconnecter ''v'', débrancher ''v'' (''un appareil électrique, un tuyau'')<br>→ <span style="color:green;">se ~ de</span> ''v'' || per agrantissement<ref name="verèt2"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''disco''' ''m'' || disque compact ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">CD</span> ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''disco compacto''' ''loc nom m'' || disque compact ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">CD</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''disco''' ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''disco dur''' ''loc nom m'' || disque dur ''loc nom m'' <span style="color:darkorange;">(''hard disque'')</span>, <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''disco rêd'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''disco rêd'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) ~ de l’ordinatœr'''</span> ''loc nom m'' || disque dur ''loc nom m'' <span style="color:darkorange;">(''hard disque'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)hard disque de l’ordinateur</span> ''loc nom m'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''disco-ROM''' ''m'' || CD-ROM ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''disquèta''' ''f'' || disquette ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''ècran''' ''m'' || écran ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | '''èditor''' ''m''<br>→ '''èditar''' ''v'' || éditeur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''èditœr'''</span> ''m''<br>→ éditer ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''èditàr'''</span> ''v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''engravior''' ''m'' || graveur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''copior'''</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:green;">'''fouénârd'''</span> ''m'', <span style="color:green;">'''fouénârda'''</span> ''f'' || <span style="color:green;">fouineur</span> ''m'', <span style="color:green;">fouineuse</span> ''f'' ''(Malyâjo)'', <span style="color:green;">hackeur</span> ''m'', <span style="color:green;">hackeuse</span> ''f'' || per agrantissement<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''historico'''</span> ''m'' || <span style="color:darkorange;">historique</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''historeco'''</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''lèctor''' ''m'' || lecteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''lèctœr'''</span> ''m'' ''(AO, Arbanês, Corzelyes, Regniér, Ès)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''liésor''' ''m'' || lecteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''liésœr'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Los Velârs)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''lèctor''' ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''program<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.ˈɡra.mo, -.mə, -.ˈɡram, ...]}} ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar, rapondre un ~ dedens un carculator'''</span> ''loc v'' || programme ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">insérer un programme dans une calculatrice</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''ensèràr un ~ dens un calculatœr'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |} === Rèferences === <references /> dewwjso3iildp49w4ezwrs8yneczwy7 Éde:Néologismos : Comunicacion 12 23472 232210 232175 2026-10-01T19:38:12Z ChrisPtDe 22 /* Lista */ aponsa 232210 wikitext text/x-wiki {{Grafia RèfB pâge}} Vê-que na '''lista de néologismos sus la comunicacion''' en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] : === Lègenda === * Los mots en <span style="color:darkorange;">'''orange'''</span> sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements. * Los mots en <span style="color:green;">'''vèrd'''</span> sont de proposicions. * Los mots marcâs d’un’ètêlèta<span style="color:black;">'''*'''</span> sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd. === Abrèviacions === FR ([[Quenton de Fribôrg|Fribôrg]]), VD ([[Quenton de Vôd|Payis de Vôd]]), GE ([[Canton de Geneva|Geneva]]), NE ([[Canton de N’châtél|Nôchâtél]]), VS ([[Canton du Valês|Valês]]), AO ([[Vâl d’Aoûta]]), Ly ([[Liyon]]), SE ([[Sant-Etiève]]), VdG ([[Vâr-de-Giér]]). == Lista == {| class="wikitable sortable alternance" style="width:100%;" |- ! width="34%" | [[Arpetan]] !! width="51%" | [[Francês]] !! width="15%" | Sôrsa |- | '''abonâ''' ''a m & m'', '''abonâye''' ''a f & f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''cél jornâl at un mouél d’~s'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''noutra publecacion at ôgmentâ lo nombro de sos ~s'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''se nos pèrdens quârques ~s, serat por ton articllo'''</span> ''loc-frâsa''<br><br> || abonné ''a m & m'', abonnée ''a f & f'' <span style="color:darkorange;">(''à un journal...'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''abonâ'''</span> ''a f & f'' ''(Arbanês, L’Agiéta, Los Velârs)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ce journal a beaucoup d’abonnés</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''cél jornâl ‘l at un mouél d’~s'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">notre publication a augmenté le nombre de ses abonnés</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''noutra publecacion ‘l at ôgmentâ lo nombro de ses ~s'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">si nous perdons quelques abonnés, ce sera à cause de ton article</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''se nos pèrdens quârques ~s, ‘l est pués por ton articllo'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003">{{fr}} {{NomFrp|Gzaviér Govèrt|Xavier Gouvert}}, ''Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal'', dedens ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'' per [[Domenico Stich]], Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}421-464.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''abon<span style="color:darkorange;">a</span>ment''' {{AFE|[-.na.ˈ-]}} ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''lèsse pèrdre ton ~, cél jornâl vâlt a ren'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''los empôts de la radiô et de la tèlèvision sè payont desot la fôrma d’~'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''mè fôt renovelar mon ~'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''quinta raça d’~ j’é payê lé, compregno pas na parola de cen que betont'''</span> ''loc-frâsa''<br><br><br> || abonnement ''m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''abonement''' ''m'' ''(AO, Arbanês, Bôges, Sassèl, ...)'', <span style="color:darkorange;">'''bonament'''</span> ''m'' ''(L’Agiéta)''<br>→ <span style="color:darkorange;">laisse tomber, échoir ton abonnement, ce journal ne vaut rien</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''lèssa pèrdre ton abonement, cél jornâl vâlt a ren'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">les impôts de la radio et de la télévision se payent sous forme d’abonnement</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''les empôts de la radiô et de la tèlèvesion sè payont desot la fôrma d’abonement'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">je dois renouveller mon abonnement</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''mè fôt renovelàr mon abonement'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">quel drôle d’abonnement j’ai payé là, je ne comprends pas une seule des paroles qu’ils écrivent</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''quinta raça d’abonement j’é payê lé, je compregno pas una parola de cen que betont'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''abonar''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ quârqu’un a un jornâl'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''porquè dêvo-jo m’~ a cél jornâl, lo recêvo por ren !'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''quand s’abonont dêvont recêvre tôs los côps lo jornâl'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''s’~'''</span> ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''s’~ a na publecacion'''</span> ''loc v''<br><br> || abonner ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''abonàr'''</span> ''v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">abonner quelqu’un à un journal</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''abonàr quârqu’un a un jornâl'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">pourquoi dois-je m’abonner à ce journal, je le reçois gratis !</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''porquè dêvo-jo m’abonàr a cél jornâl, je lo recêvo por ren !'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">quand on s’abonne on doit recevoir régulièrement le journal</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''quand on s’abone on dêt recêvre tuéts les côps lo jornâl'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">s’abonner</span> ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''s’abonàr'''</span> ''v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">s’abonner à une publication</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''s’abonàr a una publecacion'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''acutior''' ''m'' || écouteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil d’écoute à l’oreille'')</span>, <span style="color:darkorange;">récepteur téléphonique</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''àcutor, àcutœr'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'', <span style="color:darkorange;">'''àcutior'''</span> ''m'' ''(L’Agiéta)'', <span style="color:darkorange;">'''àcutiœr'''</span> ''m'' ''(Regniér)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''aouire'''</span> ''f'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''anuèro''' ''m'' || annuaire ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''aouire'''</span> ''f'' ''(AO)''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)~ du portâblo'''</span> ''loc nom f'' || écouteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil d’écoute à l’oreille'')</span>, <span style="color:darkorange;">récepteur téléphonique</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)écouteur du portable</span> ''loc nom m'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''balot''' ''m'' || ballot ''m'', <span style="color:darkorange;">gros paquet</span> ''loc nom m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''cachèt''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) ~ a fôrma de vèrgèta'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) ~ emmangiê'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar un ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''cllôre na lètra avouéc un ~ de cira roge'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''lètra a ~ volant'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''los ôtros côps les lètres importantes portâvont totes un mouél de ~s'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''rontre un ~'''</span> ''loc v'' || cachet ''m'' (''tampon''), <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''èstampilye''' ''f'' ; <span style="color:darkorange;">'''mârca des lètres'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(un) cachet monté en bague</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">(un) cachet muni d’un manche</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">appliquer, apposer, mettre un cachet</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">fermer une lettre avec un cachet de cire rouge</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''cllôre una lètra avouéc un ~ de cire roge'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">lettre décachetée</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">autrefois les lettres importantes étaient munies de plusieurs cachets</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''d’un côp les lètres importantes portâvont totes un mouél de ~s'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">briser un cachet</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005">{{fr}} {{NomFrp|Alen Fâvro|Alain Favre}}, [[Domenico Stich]], ''Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd'', Fouènant, Yoran Embanner, 2005.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''cârta postâla''' ''loc nom f'' || carte postale ''loc nom f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''cartèta''' ''f'' ; <span style="color:darkorange;">'''cartolina'''</span> ''f'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''cartèta''' ''f'' || carte postale ''loc nom f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''cartolina'''</span> ''f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(una) ~ a colœrs, blanche et nêre '''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''ècrire, mandàr, recêvre una ~'''</span> ''loc v'' || carte postale ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) carte postale en couleurs, en noir</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">écrire, envoyer, recevoir une carte postale</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | '''cllaviér''' ''m'' || clavier ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''claviér'''</span> ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | '''code postâl''' ''loc nom m'' || code postal ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''code, codo postâlo'''</span> ''loc nom m'' ''(Arbanês)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''colis'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Belyèma, Blês, L’Agiéta)'' || colis ''m'' || ''Verèt 2023'' |- | '''combinâ''' ''m'' || combiné ''m'' (''de téléphone''), <span style="color:darkorange;">var. '''combinà'''</span> ''m'' ''(Regniér)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''comunicacion''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(na) ~ tèlèfonica'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''lo tèlèfono est un moyen de ~ rapido'''</span> ''loc-frâsa''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''recêvre na ~ tèlègrafica'''</span> ''loc v''<br><br> || communication ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''cuemunicacion'''</span> {{AFE|[kwɔ.-]}} ''f'' ''(Chevron)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) communication téléphonique</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(una) ~ tèlèfonica'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">le téléphone est un moyen rapide de communication</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''lo tèlèfone ‘l est un moyen de ~ rapido'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">recevoir une communication télégraphique</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''recêvre una ~ tèlègrafica'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''cornèta''' ''f'' ''(AO)''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''levàr, posàr la ~'''</span> ''loc v'' || récepteur <span style="color:darkorange;">de téléphone</span> ''loc nom m'' <span style="color:darkorange;">(''partie mobile d’un appareil téléphonique moyennant lequel on communique et l’on transmet'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">lever, poser le récepteur d’un appareil téléphonique</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003'' |- | '''cuèrlèt''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ enfatâblo'''</span> ''loc nom m''<br><br><br> || (''plaisant'') téléphone ''m''<br>→ téléphone portable ''loc nom m'', mobile ''m'', <span style="color:darkorange;">natel</span> ''m'' ''(Romandia)'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ portâblo'''</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">'''~ enfatâbllo, portâbllo'''</span> ''loc nom m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''enfatâblo''' ''m'' ||''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''dèpèche''' ''f'' || dépêche <span style="color:darkorange;">télégraphique</span> ''loc nom f'', télégramme ''m'', fax ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''dèstinatèro''' ''m'', '''dèstinatèra''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ encognu'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)adrèce u, du ~'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''remetre u ~'''</span> ''loc v'' || destinataire ''m / f''<br>→ <span style="color:darkorange;">destinataire inconnu</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)adresse du destinataire</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(l’)adrèce du ~'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">remettre, délivrer au destinataire</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''èmetior''' ''a m & m'', '''èmetiosa''' ''a f & f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''èmetor, èmetœr'''</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">'''èmetosa, èmetœsa'''</span> ''a f & f'' ''(Arbanês)'' || émetteur ''a m & m'', émettrice ''a f & f'', <span style="color:darkorange;">var. '''èmetœr'''</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">'''èmetrice'''</span> ''a f & f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''èmetor, èmetœr'''</span> ''a m & m'' ''(Arbanês)'', <span style="color:darkorange;">'''èmetor'''</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">'''èmetœsa'''</span> ''a f & f'' ''(Los Velârs)''<br>→ émetteur ''a m & m'', émettrice ''a f & f''<br><br> || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''encafar''' ''v''<br>→ '''encafâblo''' ''m''<br><br> || empocher ''v'', metre en poche ''loc v'', enfiler ''v''<br>→ (téléphone) portable ''(loc nom) m'', mobile ''m'', <span style="color:darkorange;">natel</span> ''m'' ''(Romandia)'', <span style="color:darkorange;">var. '''encafâbllo'''</span> ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''endicatif''' ''m'' || indicatif ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''endicatifo'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''enfatar''' ''v''<br>→ '''enfatâblo''' ''m''<br><br><br> || empocher ''v'', metre en poche ''loc v'', enfiler ''v'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''encafar''' ''v''<br>→ (téléphone) portable ''(loc nom) m'', mobile ''m'', <span style="color:darkorange;">natel</span> ''m'' ''(Romandia)'', <span style="color:darkorange;">var. '''enfatâbllo'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''encafâblo''' ''m'', (''plaisant'') '''yô-que-t’és''' ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''entèrfon<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.no, ...]}} ''m'' || interphone ''m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''entèrfone''' {{AFE|[-.nə]}} ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''èstampilye''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''èstampilyér'''</span> ''v'' || cachet ''m'' (''tampon''), tampon ''m'', estampille ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">estampiller</span> ''v'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''estandârd''' ''m'' || standard <span style="color:darkorange;">téléphonique</span> ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''estandardisto''' ''m'', '''estandardista''' ''f'' || standardiste ''m / f'', <span style="color:darkorange;">var. '''estandârdisto'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Los Velârs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''èxpèdior''' ''a m & m'', '''èxpèdiosa''' ''a f & f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''los frès d’èxpèdicion de la marchandie sont a charge de l’~'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''mêson ~'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''èxpèditor, èxpèditœr'''</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">'''èxpèditosa, èxpèditœsa'''</span> ''a f & f'' ''(Arbanês)'' || expéditeur ''a m & m'', expéditrice ''a f & f'', <span style="color:darkorange;">var. '''èxpèditœr'''</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">'''èxpèditrice'''</span> ''a f & f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''èxpèditor, èxpèditœr'''</span> ''a m & m'' ''(Arbanês)''<br>→ <span style="color:darkorange;">les frais d’expédition de la marchandise sont à la charge de l’expéditeur</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''les frès d’èxpèdicion de la marchandie sont a charjo de l’èxpèditœr'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">maison expéditrice</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''mêson èxpèditrice'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ expéditeur ''a m & m'', expéditrice ''a f & f''<br><br> || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''faxar''' ''v'' || faxer ''v'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''faxe''' ''m'' || fax ''m'' ; <span style="color:darkorange;">télécopieur</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | '''filatèlia''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''filatèlico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''filatèlica'''</span> ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''filatèlisto'''</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">'''filatèlista'''</span> ''f'' || philatélie ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''filatèlie'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">philatélique</span> ''a env''<br>→ <span style="color:darkorange;">philatéliste</span> ''m / f'', <span style="color:darkorange;">collectionneur de timbres postaux</span> ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''mârca des lètres'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || cachet ''m'' (''tampon'') || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | '''<span style="color:darkorange;">M</span>initèl''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">M</span>initel ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''Minitèlo'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''<span style="color:darkorange;">V</span>idèotèl''' ''m'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''paquèt''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) ~ de papiérs, de lètres, de linjo'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ ficelâ'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) ~ legiér, pesant'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''èxpèdiar, mandar un ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''fâre, agllètar, dègllètar un ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''papiér d’embâlâjo por fâre de ~s'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) petiôt, un grôs ~'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''portar un ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''uvrir un ~'''</span> ''loc v'' || paquet ''m'', colis ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''colis'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Belyèma, Blês, L’Agiéta)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(un) paquet de papiers, de lettres, de linge</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) ~ de papiérs, de lètres, de patin'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">paquet ficelé</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">(un) paquet léger, lourd</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) ~ levèt, pesant'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">expédier un paquet</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''èxpèdiàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''èxpèdiyér, envoyér un ~'''</span> ''loc v'' ''(Savouè)''<br>→ <span style="color:darkorange;">faire, nouer, dénouer un paquet</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fére, gllètàr, dègllètàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">papier d’emballage pour faire des paquets</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''papiér d’embâlâjo por fére de ~s'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(un) petit, un gros paquet</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) petiôd, un grôs ~'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">porter un paquet</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''portàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ouvrir un paquet</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''plê''' ''m'' || pli ''m'' <span style="color:darkorange;">(''lettre, courrier, missive'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''plêt'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''pllê'''</span> ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''pnumatico''' ''m'' || pneumatique ''m'', <span style="color:darkorange;">tube pneumatique</span> ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''pôsto''' ''m'' || poste ''m'' <span style="color:darkorange;">(''téléphonique'')</span> || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''radiô'''</span> {{AFE|[-.ˈdjo, ...]}} ''m'' || <span style="color:darkorange;">radio</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">radiogramme</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''radio'''</span> {{AFE|[ˈra.-]}} ''m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''radiôgramo'''</span> {{AFE|[-.djo.ˈɡra.mo, -.mə, ...]}} ''m'' || <span style="color:darkorange;">radiogramme</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiogramo'''</span> {{AFE|[-.djɔ.ˈɡra.mo]}} ''m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | <span style="color:darkorange;">'''radiôtèlègrafia'''</span> {{AFE|[-.djo.-, ...]}} ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''radiôtèlègrafico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''radiôtèlègrafica'''</span> ''a f'' || <span style="color:darkorange;">radiotélégraphie</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiotèlègrafie'''</span> {{AFE|[-.djɔ.-]}} ''f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''radiôtèlègrafie'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">radiotélégraphique</span> ''a env'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiotèlègrafico'''</span> ''a m'' ''(AO)''<br><br> || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | '''recevior''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) ~ du tèlèfono'''</span> ''loc nom m''<br><br> || récepteur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''rècèptœr'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''rècèptor, rècèptœr'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''cornèta''' ''f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(le) récepteur du téléphone</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(lo) rècèptœr du tèlèfone'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''rèpondior''' ''m'' || répondeur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''téléphonique'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''rèpondor, rèpondœr'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'', <span style="color:darkorange;">'''rèpondor'''</span> ''m'' ''(Los Velârs)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''secrèterie du tèlèfone et faxe'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''secrèterie du tèlèfone et faxe'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || répondeur ''m'', <span style="color:darkorange;">renseignements téléphonique et fax</span> ''loc nom mpl'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''tèlècârta''' ''f'' || carte téléphonique ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">télécarte</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">carte de téléphone</span> ''loc nom f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''tèlècopior''' ''m'' || télécopieur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlècopiœr'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''faxe''' ''m'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''tèlèfonâda''' ''f'' || coup de téléphone ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''tèlèfonâ''' ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | '''tèlèfon<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.no, ...]}} ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ enfatâblo'''</span> ''loc nom m''<br><br><br>→ '''~ mobilo''' ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ privâ, publico'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''anuèro du ~'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''apelar quârqu’un u ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) côp de ~'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''el est tojorn ganguelyêe u ~'''</span> ''loc-frâsa''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''numerô de ~'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ '''tèlèfonar''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlèfonia'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlèfonico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''tèlèfonica'''</span> ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlèfonisto'''</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">'''tèlèfonista'''</span> ''f'' || téléphone ''m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''tèlèfone''' {{AFE|[-.nə]}} ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> (''plaisant'') '''cuèrlèt''' ''m''<br>→ téléphone portable ''loc nom m'', mobile ''m'', <span style="color:darkorange;">natel</span> ''m'' ''(Suisse)'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ enfatâbllo'''</span> ''loc nom m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''enfatâblo''' ''m'', <span style="color:darkorange;">'''cuèrlèt enfatâblo, portâblo'''</span> ''loc nom m''<br>→ téléphone portable ''loc nom m'', mobile ''m'', <span style="color:darkorange;">natel</span> ''m'' ''(Suisse)'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''tèlèfone mobilo''' ''loc nom m'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''~ enfatâblo'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">téléphone privé, publique</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèfone privâ, publeco'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">annuaire du téléphone</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''anuèro du tèlèfone'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">appeler quelqu’un au téléphone</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''criàr quârqu’un u tèlèfone'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(un) coup de téléphone</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) côp de tèlèfone'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">elle est toujours suspendue au téléphone</span> ''loc-frâsa''<br>→ <span style="color:darkorange;">numéro de téléphone</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''numerô de tèlèfone'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ téléphoner ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèfonàr'''</span> ''v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">téléphonie</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèfonie'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">téléphonique</span> ''a env''<br>→ <span style="color:darkorange;">téléphoniste</span> ''m / f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''tèlègrafo''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlègrafia'''</span> ''f''<br>→ '''tèlègrafiar''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlègraficament'''</span> ''adv''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlègrafico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''tèlègrafica'''</span> ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlègrafisto'''</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">'''tèlègrafista'''</span> ''f'' || télégraphe ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèrlègrafo'''</span> ''m'' ''(Luèsins)''<br>→ <span style="color:darkorange;">télégraphie</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlègrafie'''</span> ''f''<br>→ télégraphier ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlègrafiàr'''</span> ''v'' ''(AO)'', '''tèlègrafiyér''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">télégraphiquement</span> ''adv'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlègraficamente'''</span> ''adv'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">télégraphique</span> ''a env''<br>→ <span style="color:darkorange;">télégraphiste</span> ''m / f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>[https://www.arpitania.eu/aca/documents/Stich/ORB%204.9.18.docx ''ORB 4.9.18'']<br>''Verèt 2023'' |- | '''tèlègram<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.mo, -.mə, ...]}} ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''mandar un ~ prèssent, urgent a quârqu’un'''</span> ''loc v'' || télégramme ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''dèpèche''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">envoyer un télégramme urjant à quelqu’un</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''mandàr un ~ urgent a quârqu’un'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''tèlètèxto''' ''m'' || télétexte ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''tèlèxe''' ''m'' || télex ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''tonalitât''' ''f'' || tonalité ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''usagiér'''</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">'''usagiére'''</span> ''f'' ''(AO, Arbanês)'' || usager ''m'' <span style="color:darkorange;">(''celui qui a un droit d’usage'')</span>, usagère ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''usanciér''' ''m'', '''usanciére''' ''f'' || usager ''m'', usagère ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''usagiér'''</span> ''m'' ''(AO, Arbanês)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | '''vidèofon<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.no, ...]}} ''m'' || <span style="color:darkorange;">visiophone</span> ''m'', vidéophone ''m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''vidèofone''' {{AFE|[-.nə]}} ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''<span style="color:darkorange;">V</span>idèotèl''' ''m'' ''(AO)'' || <span style="color:darkorange;">M</span>initel ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''yô-que-t’és''' ''m'' || (''plaisant'') (téléphone) portable ''(loc nom) m'', mobile ''m'', <span style="color:darkorange;">natel</span> ''m'' ''(Romandia)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |} === Rèferences === <references /> sd3osk8gxv558zd6eh1abnefo4mhrv4 Éde:Néologismos : Ôdiovisuâl 12 23477 232211 232207 2026-10-01T21:06:11Z ChrisPtDe 22 /* Lista */ doux-três corrèccions + aponses 232211 wikitext text/x-wiki {{Grafia RèfB pâge}} Vê-que na '''lista de néologismos sus l’ôdiovisuâl''' en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] : === Lègenda === * Los mots en <span style="color:darkorange;">'''orange'''</span> sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements. * Los mots en <span style="color:green;">'''vèrd'''</span> sont de proposicions. * Los mots marcâs d’un’ètêlèta<span style="color:black;">'''*'''</span> sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd. === Abrèviacions === FR ([[Quenton de Fribôrg|Fribôrg]]), VD ([[Quenton de Vôd|Payis de Vôd]]), GE ([[Canton de Geneva|Geneva]]), NE ([[Canton de N’châtél|Nôchâtél]]), VS ([[Canton du Valês|Valês]]), AO ([[Vâl d’Aoûta]]), Ly ([[Liyon]]), SE ([[Sant-Etiève]]), VdG ([[Vâr-de-Giér]]). == Lista == {| class="wikitable sortable alternance" style="width:100%;" |- ! width="34%" | [[Arpetan]] !! width="51%" | [[Francês]] !! width="15%" | Sôrsa |- | <span style="color:darkorange;">'''actualitâts'''</span> ''fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(les) ~ de la semana'''</span> ''loc nom fpl'' || actualités ''fpl'', informations ''fpl'', nouvelles ''fpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''actualitàts'''</span> ''fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">(les) actualités de la semaine</span> ''loc nom fpl'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''acustico''' ''a m'', '''acustica''' ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''acusteco'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''acusteca'''</span> ''a f'' ''(AO)'' || acoustique ''a env'', <span style="color:darkorange;">var. '''acusteco'''</span> ''a m'' ''(AO)''<br>→ acoustique ''a env'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003">{{fr}} {{NomFrp|Gzaviér Govèrt|Xavier Gouvert}}, ''Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal'', dedens ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'' per [[Domenico Stich]], Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}421-464.</ref> |- | '''acutior''' ''m'' || écouteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil d’écoute à l’oreille'')</span>, <span style="color:darkorange;">récepteur radiophonique</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''àcutor, àcutœr'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'', <span style="color:darkorange;">'''àcutior'''</span> ''m'' ''(L’Agiéta)'', <span style="color:darkorange;">'''àcutiœr'''</span> ''m'' ''(Regniér)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''aouire'''</span> ''f'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''amplifiar'''</span> ''v''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''amplificacion'''</span> ''f''<br><br> || <span style="color:darkorange;">amplifier</span> ''v'' ; <span style="color:darkorange;">exagérer</span> ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''amplifiàr, amplefiàr'''</span> ''v'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''ampllifiar, amplifiyér, ampllifiyér'''</span> ''v'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''emplifiyér'''</span> ''v'' ''(Los Velârs)'' ; <span style="color:darkorange;">'''montar lo son'''</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">'''ôgmentar lo son'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">amplification</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''~, ampleficacion'''</span> ''f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''ampllificacion'''</span> ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''emplificacion'''</span> ''f'' ''(Los Velârs)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''amplifior''' ''m''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''l’~ est ‘n enstrument que sèrvét a amplifiar la vouèx, lo son, los brenlos èlèctricos...'''</span> ''loc-frâsa''<br><br><br> || amplificateur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''amplificatœr, ampleficatœr'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''ampllifior, amplefior, ampllefior, amplifiœr, ...'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''emplifior, emplifiœr'''</span> ''m'' ''(Los Velârs)''<br>→ <span style="color:darkorange;">l’amplificateur est un instrument qui sert à amplifier la voix, le son, les oscillations électriques...</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''l’amplificatœr, ampleficatœr ‘l est un enstrument que sèrt a amplifiàr, amplefiàr la vouèce, lo son, les oscilacions èlèctriques...'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''aouire'''</span> ''f'' ''(AO)''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)~ de la museca'''</span> ''loc nom f'' || écouteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil d’écoute à l’oreille'')</span>, <span style="color:darkorange;">récepteur radiophonique</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)écouteur de la musique</span> ''loc nom m'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''aparèly-fotô''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">appareil photo</span> ''loc nom m'', appareil-photo ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''aparèlyo-fotô'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''machina a fotografies'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005">{{fr}} {{NomFrp|Alen Fâvro|Alain Favre}}, [[Domenico Stich]], ''Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd'', Fouènant, Yoran Embanner, 2005.</ref><br>[https://www.arpitania.eu/aca/documents/Stich/ORB%204.9.18.docx ''ORB 4.9.18'']<br>''Verèt 2023'' |- | '''baladior''' ''m'' || walkman ''m'', <span style="color:darkorange;">iPod</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''baladiœr'''</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''bobelye''' ''f'' || cassette ''f'' (''audio, vidéo'') || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''camèra''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ filmerèla'''</span> ''loc nom f'' || caméra ''f'' <span style="color:darkorange;">(''pour filmer'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">caméra vidéo</span> ''loc nom f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''<span style="color:darkorange;">ca</span>ssèta''' {{AFE|[ka.ˈ-]}} ''f'' || cassette ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''bobelye''' ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chêna''' ''f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de radiôdifusion'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ stèrèô'''</span> ''loc nom f''<br><br> || chaîne ''f'' (''radio, télévision''), <span style="color:darkorange;">var. '''chênra'''</span> {{AFE|[ˈtsɛ̃.ra, ...]}} ''f'' ''(Blês)'', <span style="color:darkorange;">'''china'''</span> {{AFE|[ˈθin.a]}} ''f'' ''(Macôt)'', <span style="color:darkorange;">'''china'''</span> {{AFE|[ˈsi.na]}} ''f'', <span style="color:darkorange;">'''chênc’ha'''</span> {{AFE|[ˈθɛ̃.ha]}} ''f'' ''(La Couta-d’Èma)'', <span style="color:darkorange;">'''chênna'''</span> ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''stacion''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaîne de radiodiffusion</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">ensemble des postes émettant le même programme</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaîne haute-fidélité</span> ''loc nom f'', chaîne hi<span style="color:darkorange;">-</span>fi ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ estèrèô'''</span> ''loc nom f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''cinèm<span style="color:darkorange;">a</span>tografo''' ''m'', '''cinèmâ''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''cinèmatografia'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''cinèmatografico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''cinèmatografica'''</span> ''a f'' || cinématographe ''m'', cinéma ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">cinématographie</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''cinèmatografie'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">cinématographique</span> ''a env''<br><br> || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''copior'''</span> ''m'' || graveur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''copiœr'''</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Vôterin 2019'' |- | <span style="color:darkorange;">'''cusa-pèt'''</span> ''m'' ''(Sent-Martin-la-Pôrta)'' || magnétophone ''m'' || ''Verèt 2023'' |- | '''disco''' ''m''<br>→ '''~ compacto''' ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de fonografo'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''achetar lo ~ d’una chançon'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar sonar un ~ sus lo fonografo, sus lo vire-disco'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''changiér lo ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''se nos ens gins de jouyors por danciér betens de ~s'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''veriér lo ~'''</span> ''loc v'' || disque ''m'' <span style="color:darkorange;">(''de musique'')</span><br>→ CD ''m'', <span style="color:darkorange;">disque compact</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">disque de phonographe</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">acheter le disque d’une chanson</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''achetàr lo ~ d’una chançon'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">passer un disque sur le phonographe, sur le tourne-disque</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr sonàr un ~ sus lo fonografo, sus lo veriê-disco, sus lo vira-disco'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">changer le disque</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">si nous n’avons pas de musiciens pour danser, passons des disques</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''se n’ens pas de jouyœrs por danciér betens de ~s'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">tourner le disque</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | '''èmission''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ du matin, de la vèprenâ'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ sus un mouél de longiors d’ondes'''</span> ''loc nom f'' || émission ''f'' <span style="color:darkorange;">(''radio, télé...'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''èmession'''</span> ''f'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''program<span style="color:darkorange;">o</span>''' ''m'' ; '''spèctâcllo''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">émission du matin, de l’après-midi</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''èmession du matin, de l’avéprâ'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">émission sur plusieurs longueurs d’ondes</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''èmession sus un mouél de longiors de-z-ondes'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''emplifior, emplifiœr'''</span> ''m'' ''(Los Velârs)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''emplificacion'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''emplifiyér'''</span> ''v'' || amplificateur ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">amplification</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">amplifier</span> ''v'' ; <span style="color:darkorange;">exagérer</span> ''v'' || ''Verèt 2023'' |- | '''encartâjo''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''encartâ'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''encartâye'''</span> ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''encartar'''</span> ''v'' || enregistrement ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''enr<span style="color:darkorange;">e</span>gistrâjo''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">enregistré</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">enregistrée</span> ''a f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''enregistrâ'''</span> ''a m''<br>→ enregistrer ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''encartàr'''</span> ''v'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''enregistrar''' ''v'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''encartior''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''vidèo-~'''</span> ''m''<br><br> || magnétophone ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''enr<span style="color:darkorange;">e</span>gistror''' ''m'' ; '''magnètofon<span style="color:darkorange;">o</span>''' ''m''<br>→ magnétoscope ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''vidèo-enr<span style="color:darkorange;">e</span>gistror''' ''m'' ; '''magnètoscop<span style="color:darkorange;">o</span>''' ''m'' ''(francèyâjo)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | '''engravior''' ''m'' || graveur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''copior'''</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''enr<span style="color:darkorange;">e</span>gistrâjo''' {{AFE|[-.rə.ʒis.ˈ-, -.rʒis.ˈ-, ...]}} ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''enregistrâ'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''enregistrâye'''</span> ''a f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''enregistrament'''</span> ''m'' ''(Arbanês, L’Agiéta, Vâls, Los Velârs)''<br>→ '''enregistrar''' ''v''<br><br> || enregistrement ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''registracion'''</span> ''f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''enregistrament'''</span> ''m'' ''(Arbanês, L’Agiéta, Vâls, Los Velârs)''<br>→ <span style="color:darkorange;">enregistré</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">enregistrée</span> ''a f'', <span style="color:darkorange;">var. '''inrègistrâ'''</span> {{AFE|[in.re.-, ...]}} ''a m'' ''(Macôt)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''registrâ'''</span> ''a m'' ''(AO)''<br>→ enregistrement ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''inrègistrament'''</span> {{AFE|[in.re.-, ...]}} ''m'', <span style="color:darkorange;">'''inrègistramints'''</span> {{AFE|[-.ˈmin, ...]}} ''mpl'' ''(Macôt)''<br>→ enregistrer ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''inrègistrar'''</span> {{AFE|[in.re.-, ...]}} ''v'' ''(Macôt)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''registràr'''</span> ''v'' ''(AO)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''enr<span style="color:darkorange;">e</span>gistror''' {{AFE|[-.rə.ʒis.ˈ-, -.rʒis.ˈ-, ...]}} ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''vidèo-~'''</span> ''m'' || magnétophone ''m''<br>→ magnétoscope ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''ficcion''' ''f'' || fiction ''f'' ; film ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''film<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[ˈfil.mo, -.mə, film, ...]}} ''m''<br>→ '''filmar''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''filmerél'''</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">'''filmerèla'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlèfilmo'''</span> ''m'' || film ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''pèlicula''' ''f'' ; '''ficcion''' ''f''<br>→ filmer ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''filmàr'''</span> ''v'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''veriér''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">filmeur</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">film télévisé</span> ''loc nom m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''fonografo'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar un disco sus lo platél du ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''danciér u son d’un ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''lo ~ râclle'''</span> ''loc-frâsa'' || <span style="color:darkorange;">phonographe</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">phono</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''joriô'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Vâls)''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre un disque sur le plateau du phonographe</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr un disco sus lo platél du ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">danser au son d’un phonographe</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">le phonographe grince</span> ''loc-frâsa'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Vôterin 2019'' |- | '''fotô''' {{AFE|[fɔ.ˈto, ...]}} ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''prendre en ~'''</span> ''loc v'' || photo ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''foto'''</span> {{AFE|[ˈfɔ.to]}} ''f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''fuetô'''</span> {{AFE|[fwɶ.ˈto, ...]}} ''f'' ''(Montègni)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''portrèt''' ''m''<br>→ photographier ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''prèndre èn ~'''</span> ''loc v'' ''(Arbanês)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''fotografia''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ mancâye'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(na) ~ sovegnir'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''fotografies en blanc et nêr, a colors'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''cela ~ est étâye prêsa a l’èludo'''</span> ''loc-frâsa''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''de brâves, de crouyes fotografies'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''dèvelopar de fotografies'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''montâjo de fotografies'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''prendre doves fotografies sus lo mémo roulô'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''prendre na ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''retochiér na ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''sè fâre prendre na ~ de drêt'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''fotografico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''fotografica'''</span> ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''fotomontâjo'''</span> ''m'' || photographie ''f'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''fotografie''' ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''portrèt''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographie manquée, ratée</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) photo souvenir</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(una) ~ sovenir'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographies en blanc et noir, en couleurs</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">cette photographie a été prise au flash</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''ceta ~ ‘l est étâye prêsa u flash'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">de jolies, de vilaines photographies</span> ''loc nom fpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''de gentes, de bœrtes fotografies'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">développer des photographies</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''dèvelopàr de fotografies'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">montage de photographies</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">prendre deux photographies sur la même pellicule</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''prendre doves fotografies sus lo mémo roly, roulot'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">prendre une photographie</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''prendre una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">retoucher une photographie</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''retochiér una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">se faire prendre une photographie en pied</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''sè fére prendre una ~ de drêt'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographique</span> ''a env''<br>→ <span style="color:darkorange;">photomontage</span> ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''fotografiar''' ''v''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ na montagne, un cârro, un payisâjo'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ quârqu’un'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''cela pintura semble fotografiâye'''</span> ''loc-frâsa''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''son vesâjo est réstâ fotografiâ dens ma mèmouère, ma sovegnence'''</span> ''loc-frâsa''<br><br> || photographier ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fotografiàr'''</span> ''v'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''fuetografiyér'''</span> {{AFE|[fwɶ.to.-, ...]}} ''v'' ''(Montègni)'', '''fotografiyér''' ''v'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''potrèfiar''' ''v'' ; <span style="color:darkorange;">'''prendre en fotô'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographier une montagne, un paysage</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fotografiàr una montagne, un payisâjo'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographier quelqu’un</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fotografiàr quârqu’un'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ce tableau semble photographié</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''ceta pintura semble fotografiâye'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">son visage est resté photographié dans ma mémoire</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''son vesâjo ‘l est réstâ fotografiâ dens ma mèmouère'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''fotografo''' ''m'', '''fotografa''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ amator, de profèssion'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ d’un jornâl'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''laboratior de ~'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''portar dèvelopar de fotôs chiéz lo ~'''</span> ''loc v'' || photographe ''m / f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''fotografor, fotografœr'''</span> ''m'' ''(Rêvro)''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographe amateur, professionnel</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ amatœr, de profèssion'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">photographe d’un journal</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">atelier, studio de photographe</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''laboratouèro de ~'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">porter des photos à développer chez le photographe</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''portàr dèvelopàr de fotos enchiéz lo ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''fotografor, fotografœr'''</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">'''fotografosa, fotografœsa'''</span> ''f'' ''(Rêvro)'' || photographe ''m / f'' || ''Verèt 2023'' |- | '''frèquence''' {{AFE|[-.ˈkɛ̃s, -.ˈkɛ̃.-, ...]}} ''f'' || fréquence ''f'' (''ondes''), <span style="color:darkorange;">var. '''frèquança'''</span> {{AFE|[-.ˈkɑ̃.-, ...]}} ''f'', <span style="color:darkorange;">'''frèquença'''</span> {{AFE|[-.ˈkɛ̃.-, ...]}} ''f'' ''(Arbanês)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''joriô'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Vâls)'' || <span style="color:darkorange;">phono</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">phonographe</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">tourne-disque</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">pick-up</span> ''m'' || ''Verèt 2023'' |- | '''lambél''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de garantia'''</span> ''loc nom m''<br><br> || label ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''labél'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''labèlo'''</span> ''m'' ''(Arbanês)''<br>→ <span style="color:darkorange;">label de garantie</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''labél de garancia'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''lèctor''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ magnètico, èlèctromagnètico'''</span> ''loc nom m'' || lecteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''lèctœr'''</span> ''m'' ''(AO, Arbanês, Corzelyes, Regniér, Ès)''<br>→ <span style="color:darkorange;">lecteur magnétique, électromagnétique</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''lèctœr magnètico, èlèctromagnètico'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''liésor''' ''m'' || lecteur ''m'' <span style="color:darkorange;">(''appareil'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''liésœr'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Los Velârs)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''lèctor''' ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''longior d’ondes''' ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''longior d’onda'''</span> ''loc nom f'' || longueur d’ondes ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''longiœr d’ondes,</span> longor d’ondes<span style="color:darkorange;">, longœr d’ondes'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">longueur d’onde</span> ''loc nom f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''machina a fotografies'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || <span style="color:darkorange;">appareil photo</span> ''loc nom m'', appareil-photo ''m'' ; caméra ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | '''magnètofon<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.no, ...]}} ''m'' || magnétophone ''m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''magnètofone''' {{AFE|[-.nə]}} ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''cusa-pèt'''</span> ''m'' ''(Sent-Martin-la-Pôrta)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''magnètoscop<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.po, -.pə, ...]}} ''m'' ''(francèyâjo)'' || magnétoscope ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | '''manèta''' ''f'' || télécommande ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''tèlè-comanda''' ''f'' ; <span style="color:darkorange;">'''tèlè-chanjo'''</span> ''m'' ''(AO)'' ; <span style="color:darkorange;">commande (organe) mécanique</span> ''loc nom f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''microfon<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.no, ...]}} ''m''<br>→ '''micrô''' ''m'' || microphone ''m'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''microfone''' {{AFE|[-.nə]}} ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''pôrta-vouèx'''</span> ''m''<br>→ micro ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''montar lo son'''</span> ''loc v'' || <span style="color:darkorange;">amplifier le son d’une radio, d’un micro</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''montar le son'''</span> ''loc v'' ''(Arbanês)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''niarga''' ''f'' || poste de radio ''loc nom m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''pôsto <span style="color:darkorange;">(radiô)</span>''' ''(loc nom) m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''novèles''' ''fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(les) ~ de Paris, de Roma'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(les) ~ du front'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(les) ~ du jorn'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''j’é liesu cela novèla sus lo jornâl'''</span> ''loc-frâsa'' || actualités ''fpl'', informations ''fpl'', nouvelles ''fpl'' <span style="color:darkorange;">(''plus générales'')</span>, <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''actualitâts'''</span> ''fpl'' ; <span style="color:darkorange;">'''novéls'''</span> ''mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">(les) nouvelles de Paris, de Rome</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">(les) nouvelles du front</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">(les) nouvelles du jour</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">j’ai lu cette nouvelle dans le journal</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''j’é liesu ceta novèla sus lo jornâl'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''novéls'''</span> ''mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(los) ~'''</span> ''mpl'' || actualités ''fpl'', informations ''fpl'', nouvelles ''fpl'' <span style="color:darkorange;">(''plus locales'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">(les) nouveaux</span> ''mpl'' <span style="color:darkorange;">(''du coin'')</span> || ''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''ôgmentar lo son'''</span> ''loc v'' || <span style="color:darkorange;">amplifier le son d’une radio, d’un micro</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''ôgmentar le son'''</span> ''loc v'' ''(Arbanês)'' || ''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''ôtofotô'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''ceta est n’~ que j’é fêt devant mêson'''</span> ''loc-frâsa''<br><br> || <span style="color:darkorange;">selfie</span> ''m / f'', <span style="color:darkorange;">autophoto</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">celle-ci est un selfie que je me suis fait devant ma maison</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''ceta ‘l est una ~ que j’é fêt devant mêson'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''ôtoportrèt'''</span> {{AFE|[-.pɔ.ˈ-, -.pɔr.ˈ-, ...]}} ''m'' || <span style="color:darkorange;">autoportrait</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''ôtoretrat'''</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''ôtoretrat'''</span> {{AFE|[o.tɔ.rə.ˈtrat]}} ''m'' ''(AO)'' || <span style="color:darkorange;">autoportrait</span> ''m'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''pèlicula''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ fotografica'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''dèvelopar na ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''roulô de ~'''</span> ''loc nom m''<br><br> || pellicule ''f'', film ''m'' <span style="color:darkorange;">(''photographique, cinématographique'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">pellicule photographique</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">développer une pellicule</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''dèvelopàr una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">rouleau de pellicule</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''roly, roulot de ~'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''pôrta-vouèx'''</span> ''m'' || microphone ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''pôrta-vouèce'''</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''portrèt''' {{AFE|[pɔ.ˈ-, pɔr.ˈ-, ...]}} ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de famelye'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ d’un rê, d’un prinço'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''cél enfant, megnât est lo ~ de son papa'''</span> ''loc-frâsa''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''fâre lo ~ de quârqu’un'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''lévro publeyê avouéc lo ~ de l’ôtor'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''teriér le ~'''</span> ''loc v'' ''(Sant-Nicolâs)'' || portrait ''m'', <span style="color:darkorange;">visage</span> ''m'' ; photographie ''f'', photo ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''puertrèt'''</span> {{AFE|[pwɔ.ˈ-, ...]}} ''m'' ''(Cotouro)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''retrat'''</span> ''m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">portrait de famille</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">portrait d’un roi, d’un prince</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">cet enfant est le portrait de son père</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''cél menât ‘l est lo ~ de son papa'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">faire le portrait de quelqu’un</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fére lo ~ de quârqu’un'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">livre publié avec le portrait de l’auteur</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''lévro publeyê avouéc lo ~ de l’ôtœr'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ photographier ''v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''portrètar''' {{AFE|[pɔ.-, pɔr.-, ...]}} ''v'' || portraiturer ''v'' ; photographier ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''portrètàr'''</span> ''v'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''pôsto''' ''m''<br>→ '''~ (de tèlèvision)''' ''(loc nom) m''<br>→ '''~ <span style="color:darkorange;">(radiô)</span>''' ''(loc nom) m'' || poste ''m'' <span style="color:darkorange;">(''de radio, de télévision...'')</span><br>→ téléviseur ''m'', <span style="color:darkorange;">poste de télévision</span> ''loc nom m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''tèlèvisor''' ''m''<br>→ poste de radio ''loc nom m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''potrèfiar''' {{AFE|[pɔ.-, ...]}} ''v'' || portraiturer ''v'' ; photographier ''v'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''portrètar''' ''v'' ; <span style="color:darkorange;">'''potrèlar'''</span> ''v'' ''(Sant-Nicolâs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''potrèlar'''</span> {{AFE|[pɔ.-, ...]}} ''v'' ''(Sant-Nicolâs)'' || photographier ''v'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''teriér le portrèt'''</span> ''loc v'' || ''Verèt 2023'' |- | '''program<span style="color:darkorange;">o</span>''' {{AFE|[-.ˈɡra.mo, -.mə, -.ˈɡram, ...]}} ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de tèlèvision, de radiô'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''anonciér un ~, lo ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''changement de ~'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''changiér de ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''d’aprés lo ~'''</span> ''loc adv'' || programme ''m'' ; émission ''f'' <span style="color:darkorange;">(''radio, télé...'')</span><br><br>→ <span style="color:darkorange;">programme télévisif, radiophonique</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ de tèlèvesion, de radio'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">annoncer un programme, le programme</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">changement de programme</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">changer de programme</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">selon le programme</span> ''loc adv'', <span style="color:darkorange;">var. '''selon lo ~'''</span> ''loc adv'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''radiô''' {{AFE|[-.ˈdjo, ...]}} ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ a piles, a transistors'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''acutar la ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)amplifior d’una ~'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)antèna, la prêsa de tèrra d’una ~'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(los) condensators d’una ~'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(les) lampes d’una ~'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''radiô'''</span> {{AFE|[-.ˈdjo, ...]}} ''a env''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''radiôcomunicacion'''</span> {{AFE|[-.djo.-, ...]}} ''f'' || radio ''f'', <span style="color:darkorange;">poste de TSF</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">poste de radio</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">transistor</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''radio'''</span> {{AFE|[ˈra.-]}} ''f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">radio à piles, à transistors</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''radio a piles, a transistors'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">écouter la radio</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''acutàr la radio'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)amplificateur d’une radio</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(l’)amplificatœr, ampleficatœr d’una radio'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)antenne, la prise de terre d’une radio</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(l’)antèna, la prêsa de tèrra d’una radio'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(les) condensateurs d’une radio</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''(les) condensatœrs d’una radio'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(les) lampes d’une radio</span> ''loc nom fpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''(les) lampes d’una radio'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">radio</span> ''a env'', <span style="color:darkorange;">var. '''radio'''</span> {{AFE|[ˈra.-]}} ''a env'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">radiocommunication</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiocomunicacion'''</span> {{AFE|[-.djɔ.-]}} ''f'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''radiôdifusar'''</span> {{AFE|[-.djo.-, ...]}} ''v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ un concèrt, na piéce de téâtro, un discors, d’enformacions'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''discors radiôdifusâ'''</span> ''loc nom m''<br><br> || <span style="color:darkorange;">radiodiffuser</span> ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiodifusiér'''</span> {{AFE|[-.djɔ.-]}} ''v'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''radiôdifusiér'''</span> ''v'' ''(Arbanês)''<br>→ <span style="color:darkorange;">radiodiffuser un concert, une pièce de théâtre, un discours, des informations</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiodifusiér un concèrt, una piéce de téâtro, un discors, des enformacions'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">discours radiodiffusé</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''discors radiodifusiê'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | <span style="color:darkorange;">'''radiôdifusion'''</span> {{AFE|[-.djo.-, ...]}} ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''stacion de ~'''</span> ''loc nom f''<br><br> || <span style="color:darkorange;">radiodiffusion</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiodifusion'''</span> {{AFE|[-.djɔ.-]}} ''f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">station de radiodiffusion</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''estacion, stacion de radiodifusion'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''radiôfonia''' {{AFE|[-.djo.-, ...]}} ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''radiôfonico'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''radiôfonica'''</span> ''a f'' || radiophonie ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiofonie'''</span> {{AFE|[-.djɔ.-]}} ''f'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''radiôfonie'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">radiophonique</span> ''a env'', <span style="color:darkorange;">var. '''radiofonico'''</span> ''a m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''registrâ'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''registrâye'''</span> ''a f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''chançon ~'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''partia ~'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''programo ~'''</span> ''loc nom m'' || <span style="color:darkorange;">enregistré</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">enregistrée</span> ''a f''<br>→ <span style="color:darkorange;">chanson enregistrée</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">partie enregistrée</span> ''loc nom f'' <span style="color:darkorange;">(''par opposition à in diretta'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">programme enregistré</span> ''loc nom m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | <span style="color:darkorange;">'''registracion'''</span> ''f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ d’una chançon, d’un programo'''</span> ''loc nom f'' || enregistrement ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">enregistrement d’une chanson, d’un programme</span> ''loc nom m''<br><br> || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | <span style="color:darkorange;">'''registràr'''</span> ''v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ una chançon, una piéce de téâtro sus un disco, sus un magnètofone'''</span> ''loc v'' || enregistrer ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">enregistrer une chanson, une pièce de théâtre sur un disque, sur un magnétophone</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | <span style="color:darkorange;">'''retrat'''</span> {{AFE|[rə.ˈtrat]}} ''m'' ''(AO)'' || portrait ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | '''sintètisior''' ''m'' || synthétiseur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''sintètisiœr'''</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''spèctâcllo''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ tèlèvisiê'''</span> ''loc nom m''<br><br> || spectacle ''m'' ; émission ''f'' <span style="color:darkorange;">(''radio, télé...'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''espèctâcllo,</span> ~''' {{AFE|[ɛ.spej.ˈ-, spej.ˈ-]}} ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''spèctâclo'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">spectacle télévisé</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''espèctâcllo, ~ tèlèvesiê, tèlèvisâ'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''stacion''' {{AFE|[sta.ˈ-, ...]}} ''f'' || chaîne ''f'', station ''f'' (''radio, télévision''), <span style="color:darkorange;">var.</span> '''estacion, ~''' {{AFE|[ɛ.sta.ˈ-, sta.ˈ-]}} ''f'' ''(AO)'', '''estacion''' ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''stèrèô''' {{AFE|[-.ˈre.o, ...]}} ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''stèrèô'''</span> ''a env''<br>→ '''stèrèôfonia''' {{AFE|[-.re.o.-, ...]}} ''f''<br><br><br> || stéréo ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''estèrèo, stèrèo'''</span> {{AFE|[ɛ.ˈste.-, ˈste.-]}} ''f'' ''(AO)'', '''estèrèô''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">stéréo</span> ''a env'', <span style="color:darkorange;">var. '''estèrèo, stèrèo'''</span> ''a env'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''estèrèô'''</span> ''a env''<br>→ stéréophonie ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''estèrèofonie, stèrèofonie'''</span> {{AFE|[ɛ.ste.re.ɔ.-, ste.-]}} ''f'' ''(AO)'', '''estèrèôfonia<span style="color:darkorange;">, stèrèôfonie, estèrèôfonie'''</span> ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''tèlè''' ''f'' || télé ''f'', télévision ''f'' ; téléviseur ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''tèlè-chanjo'''</span> ''m'' ''(AO)'' || télécommande ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''tèlè-comando'''</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Vôterin 2019'' |- | '''tèlè-comanda''' ''f'' || télécommande ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlè-comando'''</span> ''m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''tèlèvision''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''gouétar la ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisiér'''</span> ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisif'''</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisiva'''</span> ''a f''<br><br> || télévision ''f'', télé ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèvesion, ~'''</span> ''f'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''tèlè''' ''f'' ; <span style="color:darkorange;">'''bouèta a émâges'''</span> ''loc nom f'' ''(<small>plès.</small>)''<br>→ <span style="color:darkorange;">regarder la télévision</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''agouétiér la tèlèvesion, la ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">téléviser</span> ''v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèvesiér, tèlèvisàr'''</span> ''v'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisar'''</span> ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">télévisé</span> ''a m'', <span style="color:darkorange;">télévisée</span> ''a f'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèvesif, ~'''</span> ''a m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisifo'''</span> ''a m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisiê'''</span> ''a m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''tèlèvisor''' ''m'' || téléviseur ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''tèlèvesœr, tèlèvisœr'''</span> ''m'' ''(AO)'', '''tèlèvis<span style="color:darkorange;">i</span>or<span style="color:darkorange;">, tèlèvisiœr</span>''' ''m'' ''(Arbanês, Regniér)'', <span style="color:darkorange;">'''tèlèvisœr'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''tèlè''' ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''veriér''' ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ un filmo'''</span> ''loc v'' || tourner ''v'', <span style="color:darkorange;">filmer</span> ''v''<br>→ <span style="color:darkorange;">tourner un film</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''vire-disco'''</span> ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar, fâre alar lo ~'''</span> ''loc v''<br><br> || <span style="color:darkorange;">tourne-disque</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">pick-up</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''veriê-disco, vira-disco'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''joriô'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Vâls)''<br>→ <span style="color:darkorange;">faire sonner le tourne-disque</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr, fére alàr lo veriê-disco, lo vira-disco'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Vôterin 2019'' |} === Rèferences === <references /> gyo4mllvkfl7h09y351l6ban04kyqk9