Vichipedie
furwiki
https://fur.wikipedia.org/wiki/Pagjine_princip%C3%A2l
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Media
Speciâl
Discussion
Utent
Discussion utent
Vichipedie
Discussion Vichipedie
Figure
Discussion figure
MediaWiki
Discussion MediaWiki
Model
Discussion model
Jutori
Discussion jutori
Categorie
Discussion categorie
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Afriche
0
4201
182638
170826
2026-06-05T04:33:44Z
~2026-31784-66
17001
minor change
182638
wikitext
text/x-wiki
[[Figure:Africa in the world (red) (W3).svg|right|frameless]]
L''''Afriche''' e je un dai cinc [[continent]]s, il tierç plui grant dal mont, cuntune superficie di 30.300.000 km<sup>2</sup> e une popolazion di plui di 600 milions di abitants.
== Gjeografie ==
I siei limits fisics a son a nord il [[mâr Mediterani]], a est il [[mâr Ros]], a est e a sud l'[[Ocean Indian]] e a ovest l'[[Ocean Atlantic]]. Al è unît cu la [[Asie]] midiant l'[[istmi di Suez]] e separât de [[Europe]] dal [[stret di Gjibraltar]]. Fûr che te zone dal [[Golf di Guinee]], lis cuestis a son a vonde bassis e regolârs. L'Afriche e comprint ancje lis isulis di [[Madagascar]], lis [[Canaris]], [[Cjâf Vert]], [[Socotra]], [[Zanzibar]], la isule [[Reunion]] e lis [[Comoris]], oltri a une vore di altris isulis e arcipelacs plui piçui.
Lis monts principâls a son il [[Kilimanjaro]] e la [[Mont Kenya]], ducj e doi inte Afriche orientâl e che a superin i 5.000 metris di [[altitudin]]. Di chê altre bande, in Afriche a si cjatin doi deserts bocons, chel dal [[Sahara]], tal nord, e chel dal [[Kalahari]], tal sud. I [[flum]]s plui impuartants a son il [[Nîl]] (il plui lunc dal mont), il Congo, il Niger e il Zambesi. Par ce che al rivuarde i lâts, i plui cognossûts a son il [[lât Victoria]], il [[lât Malawi]] e il [[lât Tanganica]].
[[Figure:Africa_satellite_orthographic.jpg|thumb|right|Une imagjin de Afriche cjapade dal [[satelit]]]]
=== Isulis ===
Lis isulis de Afriche a son piçulis, fûr che il [[Madagascar]], che cui siei 595.230 km² e je la cuarte isule plui grande dal mont (daspò de [[Groenlande]], [[Gnove Guinee]] e dal [[Borneo]]). E je logade tal sud est de cueste dal continent, di cui e ven separade dal [[canâl di Mozambic]] (larc 400 chilometris dal pont plui stret). Pe sô struture, pe [[flore]] e pe [[faune]], e rapresente un pont di union tra l'Afriche e la part meridionâl de [[Asie]]. A est dal [[Madagascar]] a si cjatin lis isulis di [[Maurizi]] e la [[isule Reunion]]; a est-nord-est dal [[Cjâf Vuardefûc]] ([[Cuar d'Afriche]]) e je logade la isule di [[Socotra]], sot dal control dal [[Yemen]]. A nord-est dal continent a son i arcipelacs di [[Cjâf vert]] e des [[Canaris]], di origjinis vulcanichis (come ancje lis altris piçulis isulis tal [[Golf di Guinee]].
{{Continents}}
== Colegaments esternis ==
[https://psira-verification.com/ PSiRA]
[[Categorie:Continents]]
[[Categorie:Afriche]]
04ak2t2e83aqw9e1eiyh6pklnq6it4k
Marchis
0
5003
182636
165979
2026-06-04T20:52:03Z
~2026-33060-61
17000
/* */ Par l’ARLeF il non ufiziâl al è Marcjis no Marchis, il titûl de vôs al sares di cambiâ (lassant Marchis come reindreçament)
182636
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Regjon
|non=Marcjis
|nontalian=Marche
|steme=
|stât=[[Italie]]
|cjâf lûc=[[Ancone]]
|superficie=9.694
|popolazion=1.533.088 (2006)
|densitât=154
|provincis=Ancone, Ascui Picen, Fer, Macerade, Pesar-Urbin
|citâts metropolitanis=
|president=Luca Ceriscioli
|mape=Figure:Italy_Regions_Marche_Map.png
|sît=http://www.regione.marche.it/
|notis=
}}
Lis '''Marcjis''' a son une regjon de [[Italie]] centrâl. A cunfinin a Nord cu la [[Emilie-Romagne]], a Sud cun l'[[Abruç]] e a soreli bonât cun [[Lazi]] e [[Umbrie]]. Il cjâf lûc al è [[Ancone]].
== Teritori ==
==Storie==
Il nom i derive dal fat che in epoche carolingje jerin a segnavin il tiermin meridionâl dal [[Sacri Roman Imperi]] (ant. tod. ''marken'' = tiermins)
E je l'uniche regjon da l'[[Italie]] dulà che a son presints i dialets dal centri, dal Sud e dal Nord.
== Economie ==
==Transpuarts==
== Politiche ==
==Viôt ancje==
== Leams ==
{{Regjons de Italie}}
[[Categorie:Regjons talianis]]
3jnay6aarjf4udbicjeu8v4lbnv9tn0
182637
182636
2026-06-04T20:54:32Z
~2026-33060-61
17000
/* */
182637
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Regjon
|non=Marcjis
|nontalian=Marche
|steme=
|stât=[[Italie]]
|cjâf lûc=[[Ancone]]
|superficie= 9.694
|popolazion= 1.533.088 (2006)
|densitât= 154
|provincis= Ancone, Ascui Picen, Fer, Macerade, Pesar-Urbin
|citâts metropolitanis=
|president=Francesco Acquaroli
|mape=Figure:Italy_Regions_Marche_Map.png
|sît=http://www.regione.marche.it/
|notis=
}}
Lis '''Marcjis''' a son une regjon de [[Italie]] centrâl. A cunfinin a Nord cu la [[Emilie-Romagne]], a Sud cun l'[[Abruç]] e a soreli bonât cun [[Lazi]] e [[Umbrie]]. Il cjâf lûc al è [[Ancone]].
== Teritori ==
==Storie==
Il nom i derive dal fat che in epoche carolingje jerin a segnavin il tiermin meridionâl dal [[Sacri Roman Imperi]] (ant. tod. ''marken'' = tiermins)
E je l'uniche regjon da l'[[Italie]] dulà che a son presints i dialets dal centri, dal Sud e dal Nord.
== Economie ==
==Transpuarts==
== Politiche ==
==Viôt ancje==
== Leams ==
{{Regjons de Italie}}
[[Categorie:Regjons talianis]]
6o35ww7f3etz2vge24za03q2yzjyqog
Campionât Talian di Balon di Serie A
0
6835
182639
181618
2026-06-05T11:56:06Z
Pippo266
16587
/* Liste di Aur */
182639
wikitext
text/x-wiki
Il '''Campionât Talian di Balon di Serie A Enilive''' (clamât ancje nome ''' Serie A ''' o ''' Serie A Enilive ''' ) al è il massim campionât di [[balon]] [[Italie|talian]], dulà che a zuin lis scuadris plui fuartis dal Paîs. Al è stât fondât tal [[1898]].
A fasin part di chest campionât 20 scuadris. Ogni scuadre e zuie cuintri dutis lis altris doi voltis, une volte in cjase e une volte in trasfiarte, cussì che il campionât al è componût di 38 zornadis. Cuant che une scuadre e vinç e cjape 3 ponts, cuant che e paregje 1 e cuant che e piart 0. E vinç il campionât la scuadre che ae fin des 38 zornadis e à fât plui ponts. Lis ultimis tre scuadris invezit a vegnin retrocedudis in Serie B, cussì che ogni an a son 3 scuadris diviarsis rispiet a l'an prime. La prime, la seconde, la tierce e la curate classificadis a partecipin ae Cope dai Campions, e altris doi o tre scuadris ae Europa League.
La scuadre che e à vinçût plui titui e je la [[Juventus Football Club|Juventus]] (36).
==Statistichis==
===Liste di Aur===
*1898: Genoa (1º)
*1899: Genoa (2º)
*1900: Genoa (3º)
*1901: Milan (1º)
*1902: Genoa (4º)
*1903: Genoa (5º)
*1904: Genoa (6º)
*1905: Juventus (1º)
*1906: Milan (2º)
*1907: Milan (3º)
*1908: Pro Vercelli (1º)
*1909: Pro Vercelli (2º)
*1909-1910: Inter (1º)
*1910-1911: Pro Vercelli (3º)
*1911-1912: Pro Vercelli (4º)
*1912-1913: Pro Vercelli (5º)
*1913-1914: Casale (1º)
*1914-1915: Genoa (7º)
*Dal 1915 al 1919: No disputât
*1919-1920: Inter (2º)
*1920-1921: Pro Vercelli (6º)
*1921-1922 FIGC: Novese (1º)
*1921-1922 CCI: Pro Vercelli (7º)
*1922-1923: Genoa (8º)
*1923-1924: Genoa (9º)
*1924-1925: Bologna (1º)
*1925-1926: Juventus (2º)
*1926-1927: Titul revocât (al Turin)
*1927-1928: Torino (1º)
*1928-1929: Bologne (2º)
*1929-1930: Ambrosiane (Inter) (3º)
*1930-1931: Juventus (3º)
*1931-1932: Juventus (4º)
*1932-1933: Juventus (5º)
*1933-1934: Juventus (6º)
*1934-1935: Juventus (7º)
*1935-1936: Bologne (3º)
*1936-1937: Bologne (4º)
*1937-1938: Ambrosiana-Inter (4º)
*1938-1939: Bologna (5º)
*1939-1940: Ambrosiana-Inter (5º)
*1940-1941: Bologna (6º)
*1941-1942: Rome (1º)
*1942-1943: Turin (2º)
*Dal 1943 al 1945: No disputât
*1945-1946: Turin (3º)
*1946-1947: Turin (4º)
*1947-1948: Turin (5º)
*1948-1949: Turin (6º)
*1949-1950: Juventus (8º)
*1950-1951: Milan (4º)
*1951-1952: Juventus (9º)
*1952-1953: Inter (6º)
*1953-1954: Inter (7º)
*1954-1955: Milan (5º)
*1955-1956: Fiorentina (1º)
*1956-1957: Milan (6º)
*1957-1958: Juventus (10º) [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]]
*1958-1959: Milan (7º)
*1959-1960: Juventus (11º)
*1960-1961: Juventus (12º)
*1961-1962: Milan (8º)
*1962-1963: Inter (8º)
*1963-1964: Bologna (7º)
*1964-1965: Inter (9º)
*1965-1966: Inter (10º) [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]]
*1966-1967: Juventus (13º)
*1967-1968: Milan (9º)
*1968-1969: Fiorentina (2º)
*1969-1970: Cagliari (1º)
*1970-1971: Inter (11º)
*1971-1972: Juventus (14º)
*1972-1973: Juventus (15º)
*1973-1974: Lazi (1º)
*1974-1975: Juventus (16º)
*1975-1976: Turin (7º)
*1976-1977: Juventus (17º)
*1977-1978: Juventus (18º)
*1978-1979: Milan (10º) [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]]
*1979-1980: Inter (12º)
*1980-1981: Juventus (19º)
*1981-1982: Juventus (20º) [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]] [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]]
*1982-1983: Roma (2º)
*1983-1984: Juventus (21º)
*1984-1985: Verone (1º)
*1985-1986: Juventus (22º)
*1986-1987: Napoli (1º)
*1987-1988: Milan (11º)
*1988-1989: Inter (13º)
*1989-1990: Napoli (2º)
*1990-1991: Sampdoria (1º)
*1991-1992: Milan (12º)
*1992-1993: Milan (13º)
*1993-1994: Milan (14º)
*1994-1995: Juventus (23º)
*1995-1996: Milan (15º)
*1996-1997: Juventus (24º)
*1997-1998: Juventus (25º)
*1998-1999: Milan (16º)
*1999-2000: Lazio (2º)
*2000-2001: Roma (3º)
*2001-2002: Juventus (26º)
*2002-2003: Juventus (27º)
*2003-2004: Milan (17º)
*2004-2005: Titul revocât (ae Juventus)
*2005-2006: Inter (14º)
*2006-2007: Inter (15º)
*2007-2008: Inter (16º)
*2008-2009: Inter (17º)
*2009-2010: Inter (18º)
*2010-2011: Milan (18º)
*2011-2012: Juventus (28º)
*2012-2013: Juventus (29º)
*2013-2014: Juventus (30º) [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]] [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]][[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]]
*2014-2015: Juventus (31º)
*2015-2016: Juventus (32º)
*2016-2017: Juventus (33º)
*2017-2018: Juventus (34º)
*2018-2019: Juventus (35º)
*2019-2020: Juventus (36º)
*2020-2021: Inter (19º)
*2021-2022: Milan (19º)
*2022-2023: Napoli (3º)
*2023-2024: Inter (20º) [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]] [[File:Stella 10 Scudetti.svg|25px]]
*2024-2025: Napoli (4°)
*2025-2026: Inter (21º)
[[Categorie:balon]]
o525jp6xvk874gvv1aslog7u3yciflj
Straight Edge
0
10644
182635
179427
2026-06-04T14:43:50Z
Indiriz
14524
notis
182635
wikitext
text/x-wiki
Filosofie di vite nassude tal ambient hardcore punk che proviôt la astinence dal consum di tabac, alcul, droghis<ref>https://www.avvenire.it/idee-e-commenti/quei-ragazzi-che-rigano-dritti-anche-nella-vita_38234</ref> e ses ocasionâl<ref>https://www.vice.com/it/article/alcuni-straight-edge-spiegano-come-fanno-a-non-bere-e-a-evitarsi-altri-vizi/</ref>.
Le cjançon ''Straight Edge'' dai Minor Threat e a fat partì chest moviment salutist<ref>https://testirock.altervista.org/straight-edge-minor-threat/</ref> che dai agns 80 fin cumò si è slargjat ancje oltri i confins de musiche punk.
In Italie il personaç Straight Edge plui famôs al è il fumetist Zerocalcare<ref>https://www.deejay.it/articoli/zerocalcare-secco-gelato-straight-edge-strappare-lungo-i-bordi-serie-intervista-cattelan/</ref>; in Friûl o vin il rapper [[Dj Tubet]]<ref>https://www.rocknsafe.com/b-side-22-dj-tubet-rapper-e-freestyler/</ref>.
== Notis ==
<references />
r6m4dvrc3rk0pammceev2hvrmulrxjv
Durrês
0
13072
182634
177884
2026-06-04T14:09:03Z
~2026-33182-38
16996
/* */
182634
wikitext
text/x-wiki
{{Geobox nonRegjon|Durrês}}
{{Geobox nonOrigjinal|Durrës}}
{{Geobox steme bandiere|Stema e Bashkisë Durrës.svg|Flag of Durrës.gif}}
{{Geobox stât|Albanie}}
{{Geobox superficie|338,30}}
{{Geobox popolazion|abitants=153.614 |an=2023 |densitât=454}}
{{Geobox coordenadis|{{coord|41|18|48|N|19|26|45|E|display=title}}}}
{{Geobox mape|Durres in Albania.svg}}
{{Geobox sît|http://www.durres.gov.al/}}
{{Geobox fin}}
[[File:Durres Collage.jpg|thumb|300px| Durrês]]
'''Durrês''' e je la seconde citât plui grande d'[[Albanie]].<ref>Risultive: Porta Vendore [https://portavendore.al/bashkia-durres/pasaporta-e-bashkise-durres/]</ref> E je stade fondade tal 7 secul p.C..<ref>Risultive: Encyclopædia Britannica [https://www.britannica.com/place/Durres]</ref><ref>Risultive: Albania letteraria [https://albanialetteraria.it/durazzo-storia-archeologia/?srsltid=AfmBOopBlfPSHRYWZiy9sr3DdXkt19pOnLSvt3zdSM2It7VcXD64O75B]</ref>
== Riferiments ==
<references />
== Leams ==
* {{en}} [http://www.durres.gov.al/ Sît ufiziâl de citât]
[[Categorie:Citâts d'Albanie]]
cn5w9g2gfuv97x7ajvwllycem3aqnd3