Wikipedy fywiki https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Wiki Oerlis Meidogger Meidogger oerlis Wikipedy Wikipedy oerlis Ofbyld Ofbyld oerlis MediaWiki MediaWiki oerlis Berjocht Berjocht oerlis Hulp Hulp oerlis Kategory Kategory oerlis Tema Tema oerlis TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 140888 1230153 1227617 2026-05-17T12:42:27Z Kees Swart 15205 /* Libben en wurk */ 1230153 wikitext text/x-wiki [[File:First crossword.png|thumb|220px|earste krúswurdpuzel]] '''Arthur Wynne''' ([[Liverpool]], [[22 juny]] [[1871]] – [[Clearwater (Floarida)|Clearwater]], [[Florida]], [[14 jannewaris]] [[1945]]) wie de útfiner fan de earste [[krúswurdpuzel]] yn [[1913]]. == Libben en wurk == Arthur Wynne waard berne yn it Ingelske Liverpool en wenne in skoft op Edge Lane. Syn heit wie redakteur fan de pleatslike krante ''Liverpool Mercury''.<ref>[https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/nine-amazing-merseyside-men-women-13338846 The History makers of Merseyside]</ref> Arthur emigrearre op 6 juny 1891 nei de [[Feriene Steaten]] en wie doe 19 jier âld. Dêr fêstige hy him in skoft yn [[Pittsburgh]], [[Pennsylvania]].<br> In Pittsburgh wurke er by de krante Pittsburgh Press en spile fioele yn it Pittsburgh Symphony Orchestra. <ref>[http://www.roteiroromanceado.com/cruzadas/historia/decadade10/wynne/biografia.html "Arthur Wynne, o Desconhecido Ilustre"]</ref> Letter ferhuze er nei [[New York City]] en wurke dêr by de krante ''New York World''. Letter ferfear er nei Cedar Grove yn New Jersey. Doe’t him op in dei frege waard om in nij spul foar de krante te betinken, tocht Wynne oan in spul dat er yn syn bernetiid spile hie en dat ''Magic Squares'' neamd waard. Al gau wurke er it út ta in [[krúswurdpuzel]]. De earste puzel waard op [[21 desimber]] [[1913]] publisearre yn de ''World''. Wynne makke de side 'tricks and jokes' mei puzels foar it gedielte 'Fun' fan de sneinsedysje fan de New York World.<ref>[http://www.dradio.de/dlr/sendungen/kalender/221768/ Das erste Kreuzworträtsel wird veröffentlicht - Vor 90 Jahren], Michael Schulte; Deutschland Radio Berlin, 21 december 2023</ref> Foar de edysje fan 21 desimber 1913 yntrodusearre er in puzel mei in rútfoarm en in leech sintrum, de letters ''FUN'' stiene al ynfold. Hy neamde it in "Word-Cross-puzzle".<ref> Tony Augarde (2003). ''The Oxford Guide to Word Games''. Oxford: Oxford University Press. {{ISBN|0-19-866264-5}}.</ref> Hoewol’t de útfining fan Wynne basearre wie op eardere puzelfoarmen, lykas it wurd diamant, yntrodusearre hy in tal ynnovaasjes (bygelyks it brûken fan horizontale en fertikale linen om hokjes te meitsjen dêr’t de letters yn setten wurde koene). Hy pionierde dêrnei mei swarte fjouwerkanten yn in symmetryske opstelling om wurden yn rigen en kolommen te skieden. Utsein it nûmeringsskema wurdt Wynne syn foarm fan "Word-Cross"-puzels noch altyd brûkt foar moderne krúswurdpuzels. In pear wiken neidat it earste "Word-Cross" ferskynde, waard de namme fan de puzel feroare yn "Cross-Word" troch in setflater. De puzels fan Wynne steane sûnttiids bekend as 'krúswurdpuzels'. Yn [[1924]] ferskynde syn earste krúswurd[[puzelboek]]. Arthur Wynne waard yn de jierren 1920 in Amerikaansk steatsboarger. Op 20 desimber 2013 waard er eare mei in ynteraktieve Google Doodle as betinking fan de "100ste jierdei fan de earste krúswurdpuzel middels in puzel fan Merl Reagle. <ref>[https://newsfeed.time.com/2013/12/20/crossword-inventor-arthur-wynne-honored-with-google-doodle Crossword Inventor Arthur Wynne Honored with Google Doodle’’ (2013)]</ref> Ek in soad oare konstrukteurs makken earbetoanpuzels om de jierdei te betinken. {{boarnen|boarnefernijing= <references/> }} {{DEFAULTSORT:Wynne, Arthur}} [[Kategory:Ingelsk puzelmakker]] [[Kategory:Amerikaansk puzelmakker]] [[Kategory:Taalpuzel]] [[Kategory:Persoan berne yn 1871]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1945]] f54xw8evnh8gatoa8v774dwpwagkfcp 0 169693 1230159 1131011 2026-05-17T17:32:12Z Drewes 2754 1230159 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Apsidal chapels.png|thumb|260px|''Plattegrûn fan in tsjerkegebou mei in kapellekrâns (ljochtgriis)]] In '''kapellekrâns''' bestiet út meardere kapellen oan in yn 'e regel grutter [[Romaanske arsjitektuer|romaansk]] of [[Gotyk|goatysk]] tsjerkegebou. De kapellen binne oan de healrûne of mearhoekige [[koeromgong]] boud. == Funksje == It grutte tal kapellen yn de kleastertsjerken of katedralen wie nedich om de muontsen of it grutte tal preesters genôch alters te bieden, sadat hja harren plicht om de misse op te dragen neikomme koene. Boppedat brochten de alters troch it opdragen fan in misse foar bysûndere yntinsjes ek jild yn 'e lade. == Untwikkeling en arsjitektuer == De âldste foarbylden fan in kapellekrâns datearje fan de [[Frankryk|Frânske]] abdij- en pylgertsjerken út de 9e oant 12e iuw (lykas de Saint-Philibert yn [[Tournus]], de Sainte-Foy yn [[Conques]] of de Saint-Sernin yn [[Toulouse]]. Mei de Europeeske katedraalgotyk fan de 12e en 13e iuw berikte de kapellekrâns in arsjitektoanysk hichtepunt. Yn 'e [[renêssânse]] en de [[Barok (styl)|barok]] wurde kapellekrânsjen jimmeroan seldsummer tapast. It oantal kapellen fan in krâns is ferskillend en hinget ek ôf fan de grutte fan it koer. De romaanske krânskapellen (of [[Apsis| apsidioalen]]) steane yn 'e regel frij fan inoar, wylst de goatyske krânskapellen oan inoar grinzgje, lykas by de [[dom fan Keulen]]. Faak steane krânskapellen op in healrûn grûnflak mei tusken it healrûne grûnflak en de omgong noch in stikje rjochte muorre, mar dat hoecht net perfoarst. Meastentiids bestiet it ferwulft yn romaanske tsjerken út in koepel mei in koart [[tonferwulft]], wylst de goatyske krânskapellen heale [[krúsribferwulft]]en hawwe. == Literatuer == * Donat F. Grueninger: ''„Deambulatorium Angelorum“ oder irdischer Machtanspruch? '' Reichert, Wiesbaden 2004, ISBN 3-89500-377-8. [[Kategory:Tsjerkegebou]] [[Kategory:Boukundich ûnderdiel]] as79983jikut18cjco0ffqbrzfczlfw 0 181786 1230187 1229305 2026-05-18T11:44:42Z RuedNL2 54023 Afleveringen geüpdatet 1230187 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks telefyzjesearje | ôfbylding = Gtstlogo.gif | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = 107px | ferwizing = | namme = Goede tijden, slechte tijden | betocht troch = [[Reg Watson]] | ûntwikkele troch = | produsint(en) = [[Endemol]]<br>Joop van den Ende <small>(1990-2003)</small><br>Reg Grundy/Grundy <small>(1990-2006)</small> | útfierend produsint = | regisseur(s) = | senario = | basearre op = {{Flagge AU}} [[The Restless Years]] | kamerarezjy = NEP The Netherlands | muzyk = | tillefyzjestudio = ''MediArena'', Amsterdam-Duivendrecht | distribúsje = | haadrollen = | voice-over = | foarm = | sjenre = [[Soapsearje|soap]] | seizoenen = 36 | jierren = [[1990]] - no | tal ôfl. = 7263 <small>(14 mei 2026)</small> | spyltiid (de ôfl.) = ±22 min | lân/lannen = {{NEDf}} | taal = [[Nederlânsk]] | prizen = | webside = | besibbe searjes = }}'''Goede tijden, slechte tijden''', ek bekend as '''GTST''', is in Nederlânske [[soapsearje]] dy't sûnt [[1 oktober]] [[1990]] útstjoerd wurdt troch de kommersjele telefyzjestjoerder [[RTL 4]]. De searje draait om de ynwenners fan it fiktive plak Meerdijk. It skript fan de earste twa seizoenen is basearre op de Australyske soaprige [[The Restless Years]] ([[1977]]-[[1981]]). Fan it tredde seizoen ôf is dizze formule loslitten en sûnt dy tiid binne de ferhaallinen fan GTST folslein útwurke troch Nederlânske auteurs. {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} * Wikipedy:NL {{Commonscat|Goede tijden, slechte tijden}} }} [[Kategory:Nederlânske soapsearje]] [[Kategory:Nederlânsktalige telefyzjesearje]] [[Kategory:Telefyzjesearje út 1990]] [[Kategory:RTL Nederlân]] oxwfwx9jdkytdisaveixbdglljgmfl7 1230188 1230187 2026-05-18T11:44:57Z RuedNL2 54023 Afleveringen geüpdatet 1230188 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks telefyzjesearje | ôfbylding = Gtstlogo.gif | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = 107px | ferwizing = | namme = Goede tijden, slechte tijden | betocht troch = [[Reg Watson]] | ûntwikkele troch = | produsint(en) = [[Endemol]]<br>Joop van den Ende <small>(1990-2003)</small><br>Reg Grundy/Grundy <small>(1990-2006)</small> | útfierend produsint = | regisseur(s) = | senario = | basearre op = {{Flagge AU}} [[The Restless Years]] | kamerarezjy = NEP The Netherlands | muzyk = | tillefyzjestudio = ''MediArena'', Amsterdam-Duivendrecht | distribúsje = | haadrollen = | voice-over = | foarm = | sjenre = [[Soapsearje|soap]] | seizoenen = 36 | jierren = [[1990]] - no | tal ôfl. = 7267 <small>(21 mei 2026)</small> | spyltiid (de ôfl.) = ±22 min | lân/lannen = {{NEDf}} | taal = [[Nederlânsk]] | prizen = | webside = | besibbe searjes = }}'''Goede tijden, slechte tijden''', ek bekend as '''GTST''', is in Nederlânske [[soapsearje]] dy't sûnt [[1 oktober]] [[1990]] útstjoerd wurdt troch de kommersjele telefyzjestjoerder [[RTL 4]]. De searje draait om de ynwenners fan it fiktive plak Meerdijk. It skript fan de earste twa seizoenen is basearre op de Australyske soaprige [[The Restless Years]] ([[1977]]-[[1981]]). Fan it tredde seizoen ôf is dizze formule loslitten en sûnt dy tiid binne de ferhaallinen fan GTST folslein útwurke troch Nederlânske auteurs. {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} * Wikipedy:NL {{Commonscat|Goede tijden, slechte tijden}} }} [[Kategory:Nederlânske soapsearje]] [[Kategory:Nederlânsktalige telefyzjesearje]] [[Kategory:Telefyzjesearje út 1990]] [[Kategory:RTL Nederlân]] 8oldqzprca5wl6q2cc3bi5w02xjehlm 14 183901 1230164 1198285 2026-05-17T23:27:08Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1230164 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Roman Catholic Diocese of Antwerp}} [[Kategory:Bisdom yn Belgje|Antwerpen]] [[Kategory:Antwerpen (provinsje)]] [[Kategory:Organisaasje oprjochte yn 1559]] qo4h7e4f8p60l202fllr8hz2fdd4bu8 14 191850 1230161 1230125 2026-05-17T23:24:33Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1230161 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Modernisme]] [[Kategory:Arsjitektuer]] trt5897xv9p8odanosrk4qpb2mckgot 0 191853 1230162 1230139 2026-05-17T23:25:59Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Sjoch ek */ - dûbele navigaasjebalke 1230162 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks bisdom | namme = Bisdom Gint | ôfbylding = St Bavo's Cathedral, Ghent 2.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Baafskatedraal yn Gint, de sit fan it bisdom. | wapen = | lân = [[Belgje]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | tsjerkeprovinsje = | biskopssit = [[Gint]] | katedraal = [[Sint-Baafskatedraal (Gint)|Sint-Baafskatedraal]] | patroanhillige = [[Bavo fan Gint]] | hiemside = [https://www.otheo.be/bisdom-gent www.bisdomgent.be] | oprjochting = [[1559]] | opheffing = | stifter = [[Filips II fan Spanje]]<br>Paus [[Paulus IV]] | aartsbiskop = | biskop = [[Lode Van Hecke]] | oerflak = 3.004 km² | befolking = 1.464.041 <small>(2021)</small> | wêrfan katolyk = 72,0% | tal katoliken = 1.054.402 <small>(2021)</small> | dekenaten = 10 | parochy's = 424 | tal tsjerken = | tal katoliken = 1.054.402 | ôfbylding2 = BisdomGent.png | ôfbyldingstekst2 = Bisdom Gint yn Belgje | ôfbylding3 = | ôfbyldingstekst3 = | ôfbylding99 = | ôfbyldingstekst99 = | ôfbyldingsbreedte99 = }} It '''Bisdom Gint''' ([[Latyn]]: ''Dioecesis Gandavensis'', [[Nederlânsk]]: ''Bisdom Gent'') is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolyk]] [[bisdom]] yn [[Belgje]] dat goed 450 jier bestiet. It makket diel út fan 'e tsjerkeprovinsje fan it [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]]. De sit fan it bisdom is de stêd [[Gint]], dêr't de [[Sint-Baafskatedraal (Gint)|Sint-Baafskatedraal]] de haadtsjerke is. It grûngebiet fan it bisdom falt sûnt 2025 wer folslein gear mei de grinzen fan 'e provinsje [[East-Flaanderen]]. == Skiednis == It bisdom Gint waard op [[12 maaie]] [[1559]] oprjochte troch paus [[Paulus IV]] mei de [[bul]] ''Super universas''. Dit barde op inisjatyf fan kening [[Filips II fan Spanje]] as ûnderdiel fan in grutte reorganisaasje fan 'e bisdommen yn 'e [[Habsburchske Nederlânnen]] (it hjoeddeiske Nederlân, Belgje en Noard-Frankryk). Foar dy tiid hearde it grûngebiet foar it grutste part by it âlde [[bisdom Doarnik]]. It nije bisdom foel ûnder it ek nij oprjochte aartsbisdom Mechelen. De tsjerke fan 'e eardere Bavo-abdij waard de nije katedraal fan it bisdom. De earste biskop waard lykwols pas yn [[1565]] wijd fanwegen de politike en religieuze ûnrêst yn dy tiid (de [[Byldestoarm]] en de Nederlânske Opstân). Troch it [[Konkordaat fan 1801]] tusken paus [[Pius VII]] en [[Napoleon Bonaparte]] waard de tsjerklike yndieling nei de [[Frânske Revolúsje]] yngeand feroare. It bisdom Gint waard doe útwreide mei it grûngebiet fan 'e ophefte bisdommen [[Bisdom Brugge|Brugge]] en Iper, en mei dielen fan it aartsbisdom Mechelen. Yn [[1834]], nei de Belgyske Unôfhinklikens, waard it bisdom wer lytser makke doe't op 'e nij in selsstannich bisdom Brugge oprjochte waard. De hjoeddeiske grinzen waarden foar it lêst oanpast yn [[1965]], doe't it dekanaat Sint-Amands oer gie nei it aartsbisdom Mechelen-Brussel. De grinzen fan it bisdom rûnen lang net hielendal gelyk mei de provinsjegrinzen. De eardere gemeenten [[Zwijndrecht (Belgje)|Zwijndrecht]] en [[Burcht (Belgje)|Burcht]], dy't tsjerklik ûnder it bisdom Gint foelen, waarden yn 1977 nammentlik bestjoerlik ûnderbrocht by de provinsje [[Antwerpen (provinsje)|Antwerpen]]. Op [[1 jannewaris]] [[2025]] fusearre Zwijndrecht lykwols mei [[Beveren (East-Flaanderen)|Beveren]] en [[Kruibeke]] ta de nije fúzjegemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht. Om't dy nije gemeente by East-Flaanderen heart, falt it grûngebiet fan 'e provinsje sûnt dy tiid wer hielendal gear mei dat fan it bisdom. == Geografyske yndieling == It bisdom Gint is ferdield yn tsien dekanaten, dy't wer ûnderferdeeld binne yn parochiale netwurken: {| style="background:none; border:none;" | style="vertical-align:top; width:180px;" | * Dekanaat Gint * Dekanaat Aalst * Dekanaat Beveren * Dekanaat Dendermonde * Dekanaat Eeklo | style="vertical-align:top; width:180px;" | * Dekanaat Lokeren * Dekanaat Oudenaarde * Dekanaat Ronse * Dekanaat Sint-Niklaas * Dekanaat Wetteren |} == Biskoppen == In pear bekende histoaryske biskoppen wiene: * Antonius Triest (1622–1657) – Bekend as keunstleafhawwer en sosjaal herfoarmer. * Léonce-Albert Van Peteghem (1964–1991) – In biskop dy't tige leafst wie ûnder de befolking en dy't it bisdom liede tidens en nei it [[Twadde Fatikaansk Konsylje]]. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] {{Boarnen|boarnefernijing= * Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige side, sjoch foar referinsjes op [[:nl:Bisdom Gent]]. {{reflist}} ---- {{Commonscat|Roman Catholic Diocese of Ghent|Bisdom Gint}} }} {{BisdommenBelgje}} [[Kategory:Bisdom Gint| ]] [[Kategory:East-Flaanderen]] [[Kategory:Organisaasje oprjochte yn 1559]] 1y9vl9qcsm8cjhssy0i8hjleo56ix0j 14 191854 1230163 1230140 2026-05-17T23:26:54Z Ieneach fan 'e Esk 13292 1230163 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Roman Catholic Diocese of Ghent}} [[Kategory:Bisdom yn Belgje|Gint]] [[Kategory:Organisaasje oprjochte yn 1559]] [[Kategory:East-Flaanderen]] pprmu974b36edmnx91zllqhx82h43uf 0 191856 1230186 1230150 2026-05-18T11:30:34Z RomkeHoekstra 10582 1230186 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks katedraal | namme = Sint-Baafskatedraal | ôfbylding = 27052005 - St Baafskathedraal.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Baafskatedraal yn Gint | lân = [[Belgje]] | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] | adres = Sint-Baafsplein | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = [[Bavo fan Gint]] | wijd oan = [[Jehannes de Doper]] (oarspronklik)<br>[[Bavo fan Gint]] | status = Katedraal | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 14e iuw – 1569 | sloopjier = | boustyl = [[Gotyk]] (mei [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] [[krypt]]) | hichte = 89 m | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.bisdomgent.be www.bisdomgent.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 11 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 43 | lon_sec = 37 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Sint-Baafskatedraal }} De '''Sint-Baafskatedraal''' yn 'e [[East-Flaanderen|East-Flaamske]] stêd [[Gint]] is de [[titeltsjerke]] fan it [[Bisdom Gint|bisdom Gint]] en it Sint-Baafskapittel. == Skiednis == De tsjerke wie oarspronklik in oan [[Jehannes de Doper]] wijde [[parochytsjerke]]. Yn [[942]] waard de tsjerke troch Transmar, de biskop fan [[Doarnik]], ynwijd as de Sint-Jânstsjerke. Yn [[1539]] kaam de stêd yn opstân tsjin keizer [[Karel V]] fanwegen in nije, swiere kriichsbelesting dy't de keizer easke hie. Karel V sloech dizze Gintske Opstân yn 1540 mei hurde hân del en woe de opstannige stêd it leksum lêze. De lieders fan 'e opstân waarden [[Unthalzing|ûnthalze]] en hy twong in groep belangrike ynwenners mei in strop om 'e hals (de saneamde ''stroppendragers'') yn nachthimden efterinoar troch de stêd te rinnen om foar him knibbeljend ferjouwing ôf te smeken. [[Ofbyld:Ghent, Spanjaardenkasteel ; 1641.jpg|thumb|left|Spanjaardekastiel.]] Om Gint der foar altiten ûnder te hâlden, liet Karel V op it plak fan 'e Sint-Bavo-abdij (flakby de gearrin fan 'e [[Leie (rivier)|Leie]] en de [[Skelde]]) in twinger bouwe: it saneamde Spanjaardekastiel. De kanunniken fan Sint-Bavo waarden fan it plak ferjage en moasten nei in oar plak foar harren [[kapittel]] omsjen. Hja fûnen dat yn [[1539]] yn 'e Sint-Janstsjerke. De tsjerke waard dêrmei in kollegiale tsjerke en stie sûnt bekend as de Sint-Bavostsjerke. By de tsjerklike reorganisaasje fan 'e Nederlânnen yn [[1559]] waard it bisdom Gint oprjochte, wêrby't de Sint-Bavostsjerke ferheft waard ta katedraal. Oant in pear jier lyn wie de Sint-Janstsjerke noch sawol in parochytsjerke (fan 'e Sint-Jânsparochy) as de Sint-Baafskatedraal. In pear jier ferlyn waarden de parochys fan Sint-Michiel, Sint-Niklaas en Sint-Baaf lykwols gearfoege. Sûnt dy tiid tsjinnet de Sint-Michielstsjerke as parochytsjerke foar dy trije eardere parochys. De Sint-Baafskatedraal funksjonearret hjoed-de-dei allinnich noch as katedraal. == Bouwskiednis == === Romaanske krypte === [[Ofbyld:Gent, Sint-Baafskathedraal crypte B STB 149.jpg|thumb|left|Romaanske krypt.]] De foargonger fan 'e hjoeddeiske katedraal wie in [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke út de 12e iuw. Dêrfan is de [[krypt]] mei ferskillende fresko's bewarre bleaun. === Goatyske bou === De romaanske tsjerke waard yn trije fazes stadichoan ferfongen troch it hjoeddeiske gebou: * De earste faze (begjin 14e iuw): it [[Koer (tsjerke)|koer]] waard fernijd. Yn it koer is de ynfloed fan 'e Noard-Frânske gotyk en de [[Skeldegotyk]] te sjen. De [[koeromgong]] en de [[kapellekrâns]] stamme út it begjin fan 'e 15e iuw. * De twadde faze (1462–1538): de 89 meter hege westtoer waard yn 'e styl fan 'e [[Brabânske gotyk]] boud mei kalksânstien út de stiengroeven fan [[Dilbeek]]. * De tredde faze (1533): der waard úteinset mei de bou fan it [[Skip (tsjerke)|skip]] fan 'e tsjerke. Letter fûnen der ek noch tafoegings plak yn [[renêssânse]]-, [[Barok (styl)|barok]]- en [[Klassisisme|klassisistyske]] styl, mar de Sint-Baafskatedraal is in dúdlik foarbyld fan 'e goatyske boustyl, wat te sjen is oan 'e [[spitsbôge]]n, grutte brânskildere ramen en de fertikaliteit fan it gebou. === De toer === De toer fan 'e Sint-Baafskatedraal is ien fan 'e trije tuorren fan 'e Gintske rige fan tuorren, tegearre mei de Sint-Niklaastsjerke en it [[Belfort fan Gint|Belfort]]. De toer sels bestiet út fjouwer ferdjippings en wurdt bekroand troch fjouwer grutte [[pinakel]]s op 'e hoeken. Oarspronklik hie de toer in lytse spits, mar dy is ôfbaarnd. Yn 'e toer hingje sân liedklokken. De swierste klok hjit ''Bavo'', weaget 5.500 kilo en waard levere troch Florent Delcourt. == Keunst yn 'e katedraal == [[Ofbyld:Middenschip Sint-Baafskathedraal - Sint-Baafskathedraal Gent.jpg|thumb|left|Middenskip.]] It keunstpatrimoanium fan 'e Sint-Baafskatedraal is histoarysk tige weardefol: * De "Oanbidding fan it Laam Gods" fan [[Jan van Eyck]] út [[1432]] is in wrâldferneamd [[Polyptyk (skilderij)polyptyk]]. It is in hichtepunt fan 15e-iuwske Flaamske skilderkeunst. Sûnt 2021 hinget it skilderij yn 'e Sakramintskapel en is der in besikerssintrum oan ferbûn. * Oare skilderijen: De "Bekearing fan Sint-Bavo" (1623–1624) troch [[Peter Paul Rubens]], de "Kalvary-triptyk" (15e iuw) dy't oan [[Justus fan Gint]] taskreaun wurdt en de "Viglius-triptyk" fan [[Frans Pourbus de Aldere]] (1571). De "Histoarje fan 'e Hillige Andréas" (1572) is in rige fan fjirtjin panielen fan Frans Pourbus de Aldere. Fierder is der wurk fan [[Gaspar de Crayer]]. [[Ofbyld:Jan and Hubert van Eyck - Ghent Altarpiece.jpg|thumb|Oanbidding fan it Laam Gods.]] * Ynrjochting: It barokke heechalter (1702–1782) yn wyt, swart en readflamme moarmer. De iken [[rokoko]]preekstoel (1741–1745) mei ferguld hout, wyt en swart moarmer troch Laurent Delvaux en in smei-izeren stek fan J. Arens. * Praalgrêven: Ferskate grêfmonuminten fan Gintske biskoppen, wêrûnder dat fan Antonius Triest yn wyt en swart moarmer (1652–1654), in haadwurk fan Hiëronymus Duquesnoy de Jonge. * Moderne tafoeging: Hjoed-de-dei steane der oeral stuorren fan ûntwerper Maarten Van Severen. * Koeromgong: De [[koeromgong]] is fersierd mei in samling portretten fan biskoppen en earsteden fan it Sint-Baafskapittel. === Tsjerkeskat === De tsjerkeskat omfiemet in grut oantal stikken edelsmeikeunst en liturgysk reau. Tige bekend binne de reliken fan 'e hillige [[Macharius fan Gint|Macharius]] troch De la Vigne en in relikwykast fan [[Jehannes de Doper]]. Fierder bestiet de samling út wurk fan bekende edelsmeden lykas Lesteens, Van Campe, Bourdon, Van Cauwenbergh, Vermandele en Lenoir. [[OFbyld:Gent, sint-Baafskathedraal B STB 618.jpg|thumb|left|Detail gewaad fan Arte Grossé.]] De samling liturgysk tekstyl en kant bestiet út topstikken fan 'e 15e oant de 20e iuw. It meast ferneamd binne de paraminten dy't oarspronklik út de Sint-Bavo-abdij komme en eigendom wiene fan Lieven Hugenois. Dêrop binne detaillearre sênes yn renêssânse-borduerwurk te sjen, lykas de besite fan Marije oan har nicht Elisabet en it [[Ferkundiging fan de Hear|boadskip fan 'e aartsingel Gabriël oan Marije]]. Ek in read gewaad mei sênes fan "It Laam Gods" troch Arte Grossé heart ta de absolute hichtepunten fan it borduerwurk. In seleksje fan 'e samling tekstyl, dy't troch de ferskate biskoppen opboud is, wurdt útstald yn 'e krypt. De oare stikken wurde yn 'e [[sakristy]] bewarre, dy't oanslút op 'e koerkapellen. === It oargel === It [[tsjerke-oargel]] falt fuort op troch it fike oargelfront – nei alle gedachten it wurk fan 'e Gintske byldhouwer Boudewijn van Dickele – mei in barokke oargelkas út de 18e iuw. It ynstrumint bestiet út twa selsstannige dielen: * It âlde oargel stiet yn it [[dwersskip]] en besit noch registers fan it oarspronklike bouwurk (1653–1656). It waard doe boud troch Pierre Destré en Louis Bis út [[Lille]] yn opdracht fan biskop Antonius Triest. De Gintske Lambertus Benoit Van Peteghem hat it oargel yn [[1767]] foar it grutste part fernijd. * It nije oargel is útboud lâns de kreaken boppe de [[koerbanken]], sadat it koer lofts en rjochts omfieme wurdt troch oargelpipen. Johannes Klais boude dit ynstrumint foar de Wrâldtentoanstelling fan 1935 yn [[Brussel]], dêr't er troch in ynternasjonale karkommisje ûnder fjouwer dielnimmers bekroand waard. It oargel waard letter yn opdracht fan biskop Coppieters oankocht. Mei 90 registers is dit it grutste oargel fan 'e hiele [[Benelúks]]. == Sjoch ek == * [[Bisdom Gint]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Baafskathedraal]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Baafskathedraal|Sint-Baafskatedraal, Gint}} }} {{DEFAULTSORT:Gint, katedraal}} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Katedraal yn Belgje]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint|Baafs]] [[Kategory:Bouwurk út de 10e iuw]] [[Kategory:Bouwurk út de 15e iuw]] [[Kategory:Bouwurk út de 16e iuw]] 11ibbvpv1a2rtk634eo7n0p89ds15vw 0 191861 1230154 2026-05-17T13:37:06Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Niklaastsjerke | ôfbylding = Ghent - 52173804264.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje] | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ie..." 1230154 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Niklaastsjerke | ôfbylding = Ghent - 52173804264.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje] | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] | adres = Cataloniëstraat | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = | wijd oan = [[Nikolaas fan Myra]] | status = [[Parochytsjerke]] | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 13e iuw | sloopjier = | boustyl = [[Skeldegotyk]] | hichte = 76 m | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.sintniklaaskerk.be www.sintniklaaskerk.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 14 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 43 | lon_sec = 22 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} De '''Sint-Niklaastsjerke''' is in [[Tsjerkegebou|tsjerke]] oan 'e Korenmarkt yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]]. It tsjerkegebou is wijd oan [[Nikolaas fan Myra]] en is in goed foarbyld fan 'e [[Skeldegotyk]]. De hege [[Krusing (tsjerke)|krusingstoer]] dy't it [[dwersskip]] ferljochtet is unyk en, foar de [[Lege Lannen]], de [[loftbôge]]n fan it [[Koer (tsjerke)|haadkoer]]. De toer hat in hichte fan 76 meter. == Bouwskiednis == Oarspronklik stie op it plak in [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke út likernôch [[1100]]. De bou fan dy tsjerke wie in inisjatyf fan 'e [[Sint-Pitersabdij (Gent)|Sint-Pitersabdij]]. De [[Sint-Baafsabdij]] naam dêrop it beslút ta de bou fan 'e [[Sint-Michaelstsjerke (Gint)|Sint-Michaelstsjerke]] (''Sint-Michielskerk'') op 'e rjochter igge fan 'e [[Leie (rivier)|Leie]]. In earste gebou baarnde yn [[1120]] ôf, in twadde waard nei [[1200]] ôfbrutsen. Sûnt de 13e iuw waard de Sint-Niklaastsjerke yn dielen fierder opboud en ferboud. It steapelrjocht op nôt dat Gint foar [[Flaanderen]] krige hie, wie dêr it finansjele fûnemint foar. De tawijing oan [[Nikolaas fan Myra]], de patroanhillige fan skippers, bakkers en hannelers, is dan ek symboalysk. [[Ofbyld:Middenschip - Sint-Niklaaskerk Gent (1).jpg|thumb|left|Middenskip mei sicht op it heechalter.]] Yn 'e lette [[midsiuwen]] waarden de sydkapellen tafoege en waard de oarspronklik flakke ôfsluting fan it koer ferfongen troch in letgoatyske [[kapellekrâns]]. De toer hie oarspronklik in folle hegere spits, dy't bydroech oan 'e opfallende fertikaliteit fan it gebou. Sûnt de 16e iuw wurdt de skiednis fan 'e tsjerke bepaald troch ferwaarleazging, ferfal en skeining. Nei eardere restauraasjes yn 1912–1913 en 1939–1943 kaam in echte ommekear yn [[1960]], doe't besletten waard de tsjerke te sluten en oer te gean ta in yngreven en sekuere restauraasje. De earste iepening wie earst yn [[1992]], doe't de toer, it dwersskip en it koer wer iepene waarden. Op [[27 novimber]] [[2010]] gie ek it skip fan 'e tsjerke wer iepen foar it publyk. Letter moasten it súdlike sydskip (de kant fan 'e Cataloniëstraat) en it oargel noch wersteld wurde, wêrmei't de folsleine foltôging fan 'e wurksumheden yn 2022 klear wie. De feriening "De Vrienden van de Sint-Niklaaskerk", dy't yn [[1936]] oprjochte waard (op oantrún fan Gustave Magnel), wie in driuwende krêft efter it behâld fan 'e tsjerke. Ek it wurk fan 'e Gintske keunstner [[Jules De Bruycker]] hold it omtinken foar dizze tsjerke libben. == Skaaimerken == Typyske skaaimerken fan 'e Skeldegotyk yn 'e Sint-Niklaastsjerke binne: * de boustien fan Doarnikske kalkstien. * de krusingstoer (op 'e krusing fan it haadskip en it dwersskip) ynstee fan in toer op 'e westlike kant. * de foar de stabiliteit oanbrochte flankeartuorkes oan 'e eingevels. * de mei knopkapitelen bekroande pylders yn 'e tsjerke fan Doarnikske stien, dy't dreech te bewurkjen is. == Oargels == === Haadoargel === It haadoargel fan 'e Sint-Niklaastsjerke is yn 'e jierren 1853–1856 makke troch de Frânske oargelbouwer [[Aristide Cavaillé-Coll]] mei in oargelkas fan Auguste Van Assche. It mechanyske oargel mei sleepladen hat trije manualen, 40 registers en in selsstannich pedaal. It wie it earste ynstrumint fan Cavaillé-Coll yn [[Belgje]] en wurdt beskôge as ien fan syn masterwurken. Fanwegen de grutte restauraasje fan 'e tsjerke is it ynstrumint sûnt [[1964]] net mear yn gebrûk en wachtet it ynstrumint op in eigen restauraasje. === Koaroargel === It [[koeroargel]] fan [[Flentrop]] stammet út [[1974]] en hat op ferskate plakken yn [[Utert (stêd)|Utert]] stien, oant it yn [[2006]] nei Gint ferhuze. It hat trije manualen, 27 registers en in selsstannich pedaal. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Belfort fan Gint]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Niklaaskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Niklaaskerk (Gent)|Sint-Niklaastsjerke, Gint}} }} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]] cnm6wup24izbj0ep2q79r9tu35zqusq 1230185 1230154 2026-05-18T11:27:27Z RomkeHoekstra 10582 1230185 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Niklaastsjerke | ôfbylding = Ghent - 52173804264.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje] | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] | adres = Cataloniëstraat | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = | wijd oan = [[Nikolaas fan Myra]] | status = [[Parochytsjerke]] | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 13e iuw | sloopjier = | boustyl = [[Skeldegotyk]] | hichte = 76 m | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.sintniklaaskerk.be www.sintniklaaskerk.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 14 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 43 | lon_sec = 22 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} De '''Sint-Niklaastsjerke''' is in [[Tsjerkegebou|tsjerke]] oan 'e Korenmarkt yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]]. It tsjerkegebou is wijd oan [[Nikolaas fan Myra]] en is in goed foarbyld fan 'e [[Skeldegotyk]]. De hege [[Krusing (tsjerke)|krusingstoer]] dy't it [[dwersskip]] ferljochtet is unyk en, foar de [[Lege Lannen]], de [[loftbôge]]n fan it [[Koer (tsjerke)|haadkoer]]. De toer hat in hichte fan 76 meter. == Bouwskiednis == Oarspronklik stie op it plak in [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke út likernôch [[1100]]. De bou fan dy tsjerke wie in inisjatyf fan 'e [[Sint-Pitersabdij (Gent)|Sint-Pitersabdij]]. De [[Sint-Baafsabdij]] naam dêrop it beslút ta de bou fan 'e [[Sint-Michaelstsjerke (Gint)|Sint-Michaelstsjerke]] (''Sint-Michielskerk'') op 'e rjochter igge fan 'e [[Leie (rivier)|Leie]]. In earste gebou baarnde yn [[1120]] ôf, in twadde waard nei [[1200]] ôfbrutsen. Sûnt de 13e iuw waard de Sint-Niklaastsjerke yn dielen fierder opboud en ferboud. It steapelrjocht op nôt dat Gint foar [[Flaanderen]] krige hie, wie dêr it finansjele fûnemint foar. De tawijing oan [[Nikolaas fan Myra]], de patroanhillige fan skippers, bakkers en hannelers, is dan ek symboalysk. [[Ofbyld:Middenschip - Sint-Niklaaskerk Gent (1).jpg|thumb|left|Middenskip mei sicht op it heechalter.]] Yn 'e lette [[midsiuwen]] waarden de sydkapellen tafoege en waard de oarspronklik flakke ôfsluting fan it koer ferfongen troch in letgoatyske [[kapellekrâns]]. De toer hie oarspronklik in folle hegere spits, dy't bydroech oan 'e opfallende fertikaliteit fan it gebou. Sûnt de 16e iuw wurdt de skiednis fan 'e tsjerke bepaald troch ferwaarleazging, ferfal en skeining. Nei eardere restauraasjes yn 1912–1913 en 1939–1943 kaam in echte ommekear yn [[1960]], doe't besletten waard de tsjerke te sluten en oer te gean ta in yngreven en sekuere restauraasje. De earste iepening wie earst yn [[1992]], doe't de toer, it dwersskip en it koer wer iepene waarden. Op [[27 novimber]] [[2010]] gie ek it skip fan 'e tsjerke wer iepen foar it publyk. Letter moasten it súdlike sydskip (de kant fan 'e Cataloniëstraat) en it oargel noch wersteld wurde, wêrmei't de folsleine foltôging fan 'e wurksumheden yn 2022 klear wie. De feriening "De Vrienden van de Sint-Niklaaskerk", dy't yn [[1936]] oprjochte waard (op oantrún fan Gustave Magnel), wie in driuwende krêft efter it behâld fan 'e tsjerke. Ek it wurk fan 'e Gintske keunstner [[Jules De Bruycker]] hold it omtinken foar dizze tsjerke libben. == Skaaimerken == Typyske skaaimerken fan 'e Skeldegotyk yn 'e Sint-Niklaastsjerke binne: * de boustien fan Doarnikske kalkstien. * de krusingstoer (op 'e krusing fan it haadskip en it dwersskip) ynstee fan in toer op 'e westlike kant. * de foar de stabiliteit oanbrochte flankeartuorkes oan 'e eingevels. * de mei knopkapitelen bekroande pylders yn 'e tsjerke fan Doarnikske stien, dy't dreech te bewurkjen is. == Oargels == === Haadoargel === It haadoargel fan 'e Sint-Niklaastsjerke is yn 'e jierren 1853–1856 makke troch de Frânske oargelbouwer [[Aristide Cavaillé-Coll]] mei in oargelkas fan Auguste Van Assche. It mechanyske oargel mei sleepladen hat trije manualen, 40 registers en in selsstannich pedaal. It wie it earste ynstrumint fan Cavaillé-Coll yn [[Belgje]] en wurdt beskôge as ien fan syn masterwurken. Fanwegen de grutte restauraasje fan 'e tsjerke is it ynstrumint sûnt [[1964]] net mear yn gebrûk en wachtet it ynstrumint op in eigen restauraasje. === Koaroargel === It [[koeroargel]] fan [[Flentrop]] stammet út [[1974]] en hat op ferskate plakken yn [[Utert (stêd)|Utert]] stien, oant it yn [[2006]] nei Gint ferhuze. It hat trije manualen, 27 registers en in selsstannich pedaal. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Belfort fan Gint]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Niklaaskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Niklaaskerk (Gent)|Sint-Niklaastsjerke, Gint}} }} {{DEFAULTSORT:Niklaas, Gint}} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]] t8s01kmyen4fhxxi3ao3q28tbc8tga8 0 191862 1230155 2026-05-17T14:37:45Z Drewes 2754 wurk 1230155 wikitext text/x-wiki {{wurk}} {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = Amrita Sher-Gil in sari.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = [[30 jannewaris]] [[1913]] | berteplak = [[Boedapest]] ([[Eastenryk-Hongarije]]) | stoarn = [[5 desimber]] [[1941]] (28 jier) | stjerplak = [[Lahore]] ([[Britsk-Yndia]]) | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = skilder, portretskilder | perioade = | streaming = [[Modernisme]] | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Fartists%2F97564 RKD-profyl] }} [[Ofbyld:Painting Sleep 1932.jpg|thumb|''Sliep'', 1932, National Gallery of Modern Art, Delhi]] '''Amrita Sher-Gil''' ([[30 jannewaris]] [[1913]] - [[5 desimber]] [[1941]]) wie in Hongaarsk-Yndiaaske skilderes. Sy wurdt wol "ien fan 'e grutste avant-garde froulike keunstners fan 'e iere 20e iuw" neamd en in pionier yn 'e moderne Yndiaaske keunst. <ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.christies.com/features/Amrita-Sher-Gil-6132-1.aspx |titel=Amrita Sher-Gil: Revolution personified |datum=26 maaie 2015 |bezochtdatum=2023-02-07 |werk=Christies |taal=en}}</ref> Sher-Gil waard al fan jongs ôf oan oanlutsen ta skilderjen en begûn mei acht jier mei formele lessen. Sy krige earst erkenning doe't se 19 jier wie, foar har oaljeferveskilderij ''Jonge Famkes'' út 1932. Sher-Gil portrettearre it deistich libben fan 'e minsken yn har skilderijen. == Galery == <gallery mode="packed" widths="180" heights="180"> File:Young Girls.jpg|Jonge famkes, 1932 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait.jpg|''Selsportret'', 1930 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait, untitled.jpg|[[Amrita Sher-Gil self portrait (1931)|''Selspotret'' (sûnder titel), 1931 File:Amrita Sger-Gil Klarra Szepessy.jpg|''Klára Szepessy'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Hungarian-gypsy-girl.jpg|''Hongaarsk sigeunerfamke'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Group of Three Girls.jpg|''Trije famkes'', 1935 File:Sumair 1936.png|''Simmer,'' 1936 File:Amrita Sger-Gil Bride's Toilet.jpg|''Bride's Toilet'', 1937 File:Village-scene-1938.jpg|''Doarpssêne'', 1938 </gallery> == Earbetoan == Sûnt 2008 is in krater op 'e planeet [[Merkuerius (planeet)|Merkuerius]] nei har neamd, Sher-Gil. == Literatuer == * Ananth, Deepak (2007). ''Amrita Sher-Gil: An Indian Artist Family of the Twentieth Century''. Munich: Schirmer/Mosel. {{ISBN|978-3-8296-0270-9}}. * Singh, Narayan Iqbal (1984). ''Amrita Sher-Gil: A Biography''. New Delhi: Vikas. {{ISBN|978-0-7069-2474-9}}. {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Sher-Gil, Amrita}} [[Kategory:Yndiaask keunstskilder]] [[Kategory:Persoan berne yn 1913]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1941]] svgl26grf5dwx3zurjo6qkvpxqdtxui 1230156 1230155 2026-05-17T14:53:10Z Drewes 2754 faaks letter mear 1230156 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = Amrita Sher-Gil in sari.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = [[30 jannewaris]] [[1913]] | berteplak = [[Boedapest]] ([[Eastenryk-Hongarije]]) | stoarn = [[5 desimber]] [[1941]] (28 jier) | stjerplak = [[Lahore]] ([[Britsk-Yndia]]) | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = skilder, portretskilder | perioade = | streaming = [[Modernisme]] | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Fartists%2F97564 RKD-profyl] }} [[Ofbyld:Painting Sleep 1932.jpg|thumb|''Sliep'', 1932, National Gallery of Modern Art, Delhi]] '''Amrita Sher-Gil''' ([[30 jannewaris]] [[1913]] - [[5 desimber]] [[1941]]) wie in Hongaarsk-Yndiaaske skilderes. Sy wurdt wol "ien fan 'e grutste avant-garde froulike keunstners fan 'e iere 20e iuw" neamd en in pionier yn 'e moderne Yndiaaske keunst. <ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.christies.com/features/Amrita-Sher-Gil-6132-1.aspx |titel=Amrita Sher-Gil: Revolution personified |datum=26 maaie 2015 |bezochtdatum=2023-02-07 |werk=Christies |taal=en}}</ref> Sher-Gil waard al fan jongs ôf oan oanlutsen ta skilderjen en begûn mei acht jier mei formele lessen. Sy krige earst erkenning doe't se 19 jier wie, foar har oaljeferveskilderij ''Jonge Famkes'' út 1932. Sher-Gil portrettearre it deistich libben fan 'e minsken yn har skilderijen. Sher-Gil reizge har hiele libben nei ferskate lannen, dêr't [[Turkije]], [[Frankryk]] en [[Yndia]] by wiene, en hat dêrby swiere inspiraasje krigen fan prekoloniale Yndiaanske keunststilen en ek fan 'e hjoeddeiske kultuer. Sher-Gil wurdt beskôge as in wichtige skilder fan it 20e-ieuske Yndia, waans neilittenskip op itselde nivo stiet as dy fan 'e pioniers út 'e [[Bengaalske Renêssânse]]. Se mocht ek graach lêze en piano spylje. De skilderijen fan Sher-Gil binne hjoed-de-dei ûnder de djoerste fan Yndiaanske froulike skilders, hoewol't mar in pear minsken de kwaliteit fan har wurk erkenden doe't se noch libbe. == Galery == <gallery mode="packed" widths="180" heights="180"> File:Young Girls.jpg|Jonge famkes, 1932 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait.jpg|''Selsportret'', 1930 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait, untitled.jpg|[[Amrita Sher-Gil self portrait (1931)|''Selspotret'' (sûnder titel), 1931 File:Amrita Sger-Gil Klarra Szepessy.jpg|''Klára Szepessy'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Hungarian-gypsy-girl.jpg|''Hongaarsk sigeunerfamke'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Group of Three Girls.jpg|''Trije famkes'', 1935 File:Sumair 1936.png|''Simmer,'' 1936 File:Amrita Sger-Gil Bride's Toilet.jpg|''Bride's Toilet'', 1937 File:Village-scene-1938.jpg|''Doarpssêne'', 1938 </gallery> == Earbetoan == Sûnt 2008 is in krater op 'e planeet [[Merkuerius (planeet)|Merkuerius]] nei har neamd, Sher-Gil. == Literatuer == * Ananth, Deepak (2007). ''Amrita Sher-Gil: An Indian Artist Family of the Twentieth Century''. Munich: Schirmer/Mosel. {{ISBN|978-3-8296-0270-9}}. * Singh, Narayan Iqbal (1984). ''Amrita Sher-Gil: A Biography''. New Delhi: Vikas. {{ISBN|978-0-7069-2474-9}}. {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Sher-Gil, Amrita}} [[Kategory:Hongaarsk keunstskilder]] [[Kategory:Yndiaask keunstskilder]] [[Kategory:Persoan berne yn 1913]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1941]] d74iyiwap9k4yqt4yit8gc948c87l0w 1230160 1230156 2026-05-17T18:14:02Z Drewes 2754 /* Galery */ lytser 1230160 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = Amrita Sher-Gil in sari.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = [[30 jannewaris]] [[1913]] | berteplak = [[Boedapest]] ([[Eastenryk-Hongarije]]) | stoarn = [[5 desimber]] [[1941]] (28 jier) | stjerplak = [[Lahore]] ([[Britsk-Yndia]]) | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = skilder, portretskilder | perioade = | streaming = [[Modernisme]] | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Fartists%2F97564 RKD-profyl] }} [[Ofbyld:Painting Sleep 1932.jpg|thumb|''Sliep'', 1932, National Gallery of Modern Art, Delhi]] '''Amrita Sher-Gil''' ([[30 jannewaris]] [[1913]] - [[5 desimber]] [[1941]]) wie in Hongaarsk-Yndiaaske skilderes. Sy wurdt wol "ien fan 'e grutste avant-garde froulike keunstners fan 'e iere 20e iuw" neamd en in pionier yn 'e moderne Yndiaaske keunst. <ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.christies.com/features/Amrita-Sher-Gil-6132-1.aspx |titel=Amrita Sher-Gil: Revolution personified |datum=26 maaie 2015 |bezochtdatum=2023-02-07 |werk=Christies |taal=en}}</ref> Sher-Gil waard al fan jongs ôf oan oanlutsen ta skilderjen en begûn mei acht jier mei formele lessen. Sy krige earst erkenning doe't se 19 jier wie, foar har oaljeferveskilderij ''Jonge Famkes'' út 1932. Sher-Gil portrettearre it deistich libben fan 'e minsken yn har skilderijen. Sher-Gil reizge har hiele libben nei ferskate lannen, dêr't [[Turkije]], [[Frankryk]] en [[Yndia]] by wiene, en hat dêrby swiere inspiraasje krigen fan prekoloniale Yndiaanske keunststilen en ek fan 'e hjoeddeiske kultuer. Sher-Gil wurdt beskôge as in wichtige skilder fan it 20e-ieuske Yndia, waans neilittenskip op itselde nivo stiet as dy fan 'e pioniers út 'e [[Bengaalske Renêssânse]]. Se mocht ek graach lêze en piano spylje. De skilderijen fan Sher-Gil binne hjoed-de-dei ûnder de djoerste fan Yndiaanske froulike skilders, hoewol't mar in pear minsken de kwaliteit fan har wurk erkenden doe't se noch libbe. == Galery == <gallery mode="packed" widths="150" heights="150"> File:Young Girls.jpg|Jonge famkes, 1932 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait.jpg|''Selsportret'', 1930 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait, untitled.jpg|[[Amrita Sher-Gil self portrait (1931)|''Selspotret'' (sûnder titel), 1931 File:Amrita Sger-Gil Klarra Szepessy.jpg|''Klára Szepessy'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Hungarian-gypsy-girl.jpg|''Hongaarsk sigeunerfamke'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Group of Three Girls.jpg|''Trije famkes'', 1935 File:Sumair 1936.png|''Simmer,'' 1936 File:Amrita Sger-Gil Bride's Toilet.jpg|''Bride's Toilet'', 1937 File:Village-scene-1938.jpg|''Doarpssêne'', 1938 </gallery> == Earbetoan == Sûnt 2008 is in krater op 'e planeet [[Merkuerius (planeet)|Merkuerius]] nei har neamd, Sher-Gil. == Literatuer == * Ananth, Deepak (2007). ''Amrita Sher-Gil: An Indian Artist Family of the Twentieth Century''. Munich: Schirmer/Mosel. {{ISBN|978-3-8296-0270-9}}. * Singh, Narayan Iqbal (1984). ''Amrita Sher-Gil: A Biography''. New Delhi: Vikas. {{ISBN|978-0-7069-2474-9}}. {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Sher-Gil, Amrita}} [[Kategory:Hongaarsk keunstskilder]] [[Kategory:Yndiaask keunstskilder]] [[Kategory:Persoan berne yn 1913]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1941]] q0jw53zs6luv61u5bf1kgaw4tek6av8 1230165 1230160 2026-05-17T23:34:35Z Ieneach fan 'e Esk 13292 komôf útlein 1230165 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = Amrita Sher-Gil in sari.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = [[30 jannewaris]] [[1913]] | berteplak = [[Boedapest]] ([[Eastenryk-Hongarije]]) | stoarn = [[5 desimber]] [[1941]] (28 jier) | stjerplak = [[Lahore]] ([[Britsk-Yndia]]) | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = skilder, portretskilder | perioade = | streaming = [[Modernisme]] | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Fartists%2F97564 RKD-profyl] }} [[Ofbyld:Painting Sleep 1932.jpg|thumb|''Sliep'', 1932, National Gallery of Modern Art, Delhi]] '''Amrita Sher-Gil''' ([[30 jannewaris]] [[1913]] - [[5 desimber]] [[1941]]) wie in Hongaarsk-Yndiaaske skilderes. Sy wurdt wol "ien fan 'e grutste avant-garde froulike keunstners fan 'e iere 20e iuw" neamd en in pionier yn 'e moderne Yndiaaske keunst. <ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.christies.com/features/Amrita-Sher-Gil-6132-1.aspx |titel=Amrita Sher-Gil: Revolution personified |datum=26 maaie 2015 |bezochtdatum=2023-02-07 |werk=Christies |taal=en}}</ref> ==Biografy== Amrita Sher-Gil wie de dochter fan [[Umrao Singh Sher-Gil Majithia]], in [[Sikh]]-[[aristokraat]] út 'e [[Pûndjaab (Britsk-Ynje)|Pûndjaab]], en [[Marie Antoinette Gottesman]], in [[Hongarije|Hongaarsk]] [[opera]]sjongster út in rike [[Joaden|Joadske]] famylje. Sher-Gil waard al fan jongs ôf oan oanlutsen ta skilderjen en begûn mei acht jier mei formele lessen. Sy krige earst erkenning doe't se 19 jier wie, foar har oaljeferveskilderij ''Jonge Famkes'' út 1932. Sher-Gil portrettearre it deistich libben fan 'e minsken yn har skilderijen. Sher-Gil reizge har hiele libben nei ferskate lannen, dêr't [[Turkije]], [[Frankryk]] en [[Yndia]] by wiene, en hat dêrby swiere inspiraasje krigen fan prekoloniale Yndiaanske keunststilen en ek fan 'e hjoeddeiske kultuer. Sher-Gil wurdt beskôge as in wichtige skilder fan it 20e-ieuske Yndia, waans neilittenskip op itselde nivo stiet as dy fan 'e pioniers út 'e [[Bengaalske Renêssânse]]. Se mocht ek graach lêze en piano spylje. De skilderijen fan Sher-Gil binne hjoed-de-dei ûnder de djoerste fan Yndiaanske froulike skilders, hoewol't mar in pear minsken de kwaliteit fan har wurk erkenden doe't se noch libbe. == Galery == <gallery mode="packed" widths="150" heights="150"> File:Young Girls.jpg|Jonge famkes, 1932 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait.jpg|''Selsportret'', 1930 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait, untitled.jpg|[[Amrita Sher-Gil self portrait (1931)|''Selspotret'' (sûnder titel), 1931 File:Amrita Sger-Gil Klarra Szepessy.jpg|''Klára Szepessy'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Hungarian-gypsy-girl.jpg|''Hongaarsk sigeunerfamke'', 1932 File:Amrita Sher-Gil Group of Three Girls.jpg|''Trije famkes'', 1935 File:Sumair 1936.png|''Simmer,'' 1936 File:Amrita Sger-Gil Bride's Toilet.jpg|''Bride's Toilet'', 1937 File:Village-scene-1938.jpg|''Doarpssêne'', 1938 </gallery> == Earbetoan == Sûnt 2008 is in krater op 'e planeet [[Merkuerius (planeet)|Merkuerius]] nei har neamd, Sher-Gil. == Literatuer == * Ananth, Deepak (2007). ''Amrita Sher-Gil: An Indian Artist Family of the Twentieth Century''. Munich: Schirmer/Mosel. {{ISBN|978-3-8296-0270-9}}. * Singh, Narayan Iqbal (1984). ''Amrita Sher-Gil: A Biography''. New Delhi: Vikas. {{ISBN|978-0-7069-2474-9}}. {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Sher-Gil, Amrita}} [[Kategory:Hongaarsk keunstskilder]] [[Kategory:Yndiaask keunstskilder]] [[Kategory:Hongaarsk persoan fan Joadsk komôf]] [[Kategory:Hongaarsk persoan fan Yndiaask komôf]] [[Kategory:Yndiaask persoan fan Joadsk komôf]] [[Kategory:Yndiaask persoan fan Hongaarsk komôf]] [[Kategory:Persoan berne yn 1913]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1941]] 1pwyisc1yl6r4qxvml3iaskvrj16qe7 14 191863 1230157 2026-05-17T14:54:13Z Drewes 2754 Side makke mei "[[Kategory:Yndiaask keunstner|Keunstskilder]] [[Kategory:Keunstskilder]]" 1230157 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Yndiaask keunstner|Keunstskilder]] [[Kategory:Keunstskilder]] 2aie193felpf3ss9przlp8gvygqguq3 14 191864 1230158 2026-05-17T14:55:30Z Drewes 2754 Side makke mei "[[Kategory:Keunstner nei nasjonaliteit]] [[Kategory:Yndiaask persoan|Keunstner]]" 1230158 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Keunstner nei nasjonaliteit]] [[Kategory:Yndiaask persoan|Keunstner]] sw816giyxg1zw5xsmvdcjp4puf2lyzo 14 191865 1230166 2026-05-17T23:35:19Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1230166 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Hongaarsk persoan nei etnisiteit|Indiaask]] [[Kategory:Yndiaask persoan om utens]] hc64ke8t22otfdmnz4gge0tq5qft214 14 191866 1230167 2026-05-17T23:36:43Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1230167 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Yndiaask persoan nei etnisiteit|Joadsk]] [[Kategory:Joadsk persoan|Indiaask]] [[Kategory:Mizrahyske Joaden]] 3c31ja0o9hexo78bfjczp6knkt4utld 14 191867 1230168 2026-05-17T23:37:26Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1230168 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Yndiaask persoan nei etnisiteit|Hongaarsk]] [[Kategory:Hongaarsk persoan om utens|Indiaask]] 8agsaj60t9byvzn39hztq6l75cl8ekf 0 191868 1230169 2026-05-18T06:23:59Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | namme = Echte pongmiezen | ôfbylding = Teixidor - Pájaro moscón adulto - Penduline Tit - Remiz pendulinus.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = [[Pongmies]] (''Remiz pendulinus'') | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | taks..." 1230169 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk | namme = Echte pongmiezen | ôfbylding = Teixidor - Pájaro moscón adulto - Penduline Tit - Remiz pendulinus.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = [[Pongmies]] (''Remiz pendulinus'') | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') | takson4 = [[skift]]: | namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') | takson5 = [[famylje]]: | namme5 = [[pongmiezen]] (''Remizidae'') | takson6 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: | namme6 = '''echte pongmiezen''' (''Remiz'') | beskriuwer, jier = [[Feliks Paweł Jarocki|Jarocki]], 1819 }} '''Echte pongmiezen''' (''Remiz'') foarmje in [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pongmiezen]] (''Remizidae''). It skaai waard yn 1819 wittenskiplik beskreaun troch de Poalske [[soölooch]] [[Feliks Paweł Jarocki]]. De fûgels steane bekend om harren briedkeunst, wêrby't se yngewikkelde, pongfoarmige nêsten weevje. == Skaaimerken == De echte pongmiezen binne tige lytse fûgeltsjes mei in lingte fan likernôch 10 oant 11 sm. Se hawwe in fine, skerpe, koanyske snaffel dy't hiel geskikt is foar it sykjen nei ynsekten en it losmeitsjen fan pluzige planterizels. In opfallend skaaimerk fan 'e measte soarten yn it skaai is it donkere, maskereftige streekje oer de eagen, dat as in soarte fan "Zorro-masker" fan 'e snaffelbasis oant de earstreek rint. == Fersprieding en habitat == It ferspriedingsgebiet fan it skaai rint oer in grut part fan [[Euraazje]], fan [[West-Europa]] oant it easten fan [[Sina]] en [[Sibearje]]. Se hâlde harren foaral op yn wetterrike gebieten mei reidseames, sompen en wylgebosken. Se binne sterk bûn oan beamsoarten lykas wylgen en popels, dy't net allinne beskerming biede, mar ek it nedige nêstmateriaal leverje. == Ekology == It dieet bestiet yn it briedseizoen foar de helte út lytse ynsekten en foar de oare helte út spinnen en harren larven. Winterdeis geane se faak op sied oer, lykas dat fan reid of de pluzen fan 'e [[rûchkop]] (''Carex riparia''). De [[ekology]] fan 'e echte pongmiezen is bysûnder troch harren nêstbou. It mantsje begjint mei it weevjen fan in hingjend nêst oan 'e útein fan in tinne, trochbûgjende tûke (faak boppe it wetter). Hja brûke hjirfoar hier, spinreach en rizels. It resultaat is in ticht, pûde-eftich nêst mei in lytse tunnel as yngong oan 'e sydkant. De fûgels hawwe in yngewikkeld briedsysteem dat faak [[polyandry]]sk is. It mantsje of it wyfke ferlit it nêst healwei it brieden om mei in nije partner in twadde nêst te begjinnen, wêrtroch't ien fan 'e âlden de folsleine soarch foar de jongen op him nimt. == Soarten == It skaai telt fjouwer erkende soarten, dy't allegear nau besibbe binne. De bekendste soarte yn Europa is de "gewoane" [[pongmies]]. {| class="wikitable" ! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status |- | [[Ofbyld:Remiz pendulinus 3 (Martin Mecnarowski).jpg|100px]] || [[Pongmies]] || ''Remiz pendulinus'' || [[Europa]] oant yn [[Sintraal-Aazje]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/eurasian-penduline-tit-remiz-pendulinus ''Remiz pendulinus'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Remiz macronyx - James Eaton - 351030806.jpeg|100px]] || [[Swartkoppongmies]] || ''Remiz macronyx'' || Súdeast-[[Europa]] en Sintraal-[[Aazje]] ([[Aralmar]], streamgebiet [[Amu Darja]]) || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/bhptit1/cur/introduction ''Remiz macronyx'' op ''Birds of the World'']</ref> |- | [[Ofbyld:White-crowned Pendulin Tit - Uzbekistan S4E6533.jpg|100px]] || [[Wytkrúnpongmies]] || ''Remiz coronatus'' || Sintraal-[[Aazje]] (fan [[Kazachstan]] oant [[Pakistan]]) || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-crowned-penduline-tit-remiz-coronatus ''Remiz coronatus'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Remiz consobrinus southern Japan (cropped).jpg|100px]] || [[Sineeske pongmies]] || ''Remiz consobrinus'' || East-[[Aazje]] ([[Sina]], [[Koreä]] en [[Japan]]) || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chinese-penduline-tit-remiz-consobrinus ''Remiz consobrinus'' op ''BirdLife'']</ref> |} == Status == De measte soarten binnen it skaai hawwe in grut ferspriedingsgebiet. De soarten wurde alle fjouwer troch de [[IUCN]] klassifisearre as net bedrige (''Least Concern''). Dochs kinne lokale populaasjes kwetsber wêze foar it ferdrûchjen fan sompegebieten of it ferdwinen fan natuerlike rivierbosken. {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Remiz|Pongmiezen}} }} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Pongmies| ]] fv7sc7qw0rgq756nabksydzk94ezl5o 0 191869 1230170 2026-05-18T06:24:41Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Echte pongmiezen]] 1230170 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Echte pongmiezen]] s4w03f8tpd07pzz69hok3l30zilvjjh 0 191870 1230171 2026-05-18T06:39:27Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | namme = Ape-earnen | ôfbylding = Pamarayeg III.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = [[Ape-earn]] (''Pithecophaga jefferyi'') | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme..." 1230171 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk | namme = Ape-earnen | ôfbylding = Pamarayeg III.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = [[Ape-earn]] (''Pithecophaga jefferyi'') | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme5 = [[fûgels]] (''Aves'') | takson7 = [[boppeskift]]: | namme7 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'') | takson8 = ''rangleas'': | namme8 = [[bitterfûgels]] (''Afroaves'') | takson9 = [[skift]]: | namme9 = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') | takson11 = [[famylje]]: | namme11 = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') | takson13 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: | namme13 = '''ape-earnen''' (''Pithecophaga'') | beskriuwer, jier = [[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1896 }} De '''Ape-earnen''' (''Pithecophaga'') foarmje in [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). It skaai waard yn 1896 wittenskiplik beskreaun troch de Skotske soölooch William Robert Ogilvie-Grant. It is in [[monotypysk]] skaai, itjinge betsjut dat der mar ien soarte ta it skaai heart: de [[ape-earn]] (''Pithecophaga jefferyi''). == Taksonomy en sibskip == Binnen de famylje fan 'e haukfûgels waard it skaai fanwegen de grutte en it uterlik lang as in nauwe sibbe fan 'e [[Harpij (rôffûgel)|harpij]] (''Harpia harpyja'') behannele. Nijer wittenskiplik ûndersyk nei it [[DNA]] hat lykwols útwiisd dat ''Pithecophaga'' genetysk sjoen folle nauwer besibbe is oan 'e [[slange-earnen]] (''Circaetinae''). == Fersprieding en status == It skaai is [[Endemisme|endemysk]] op 'e [[Filipinen]], dêr't er yn 'e oarspronklike, tropyske reinwâlden libbet. Fanwegen grutskalige houtkap en habitatferlies wurdt it skaai tige bedrige. De iennige soarte yn it skaai wurdt troch de [[IUCN]] dan ek klassifisearre as krityk bedrige (''Critically Endangered''). == Soarte == {| class="wikitable" ! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status |- | [[Ofbyld:Inbound9197685917307947885.jpg|100px]] || [[Ape-earn]] || ''Pithecophaga jefferyi'' || [[Filipinen]] ([[Luzon]], [[Samar]], [[Leyte]] en [[Mindanao]]) || <span style="color:red;">'''krityk'''<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/philippine-eagle-pithecophaga-jefferyi ''Pithecophaga jefferyi'' op ''BirdLife'']</ref> |} {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Pithecophaga jefferyi|Ape-earn}} }} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Ape-earn| ]] [[Kategory:Haukfûgel]] gz95eshn0d3im1ovvhpztl47sg1ctpo 14 191871 1230172 2026-05-18T07:38:09Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Commonscat|Pithecophaga jefferyi|''Pithecophaga''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Haukfûgel]]" 1230172 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Pithecophaga jefferyi|''Pithecophaga''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Haukfûgel]] bqegb5av7fwxc3c649z8c9gnxcrqarv 0 191872 1230173 2026-05-18T08:02:35Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "[[Ofbyld:Coupe.cathedrale.Amiens.png|thumb|De pinakel op in steunbear fan 'e [[katedraal fan Amiens]].]] In '''pinakel''' is in term dy't al yn 'e lette [[midsiuwen]] yn gebrûk wie en ferwiist nei lytse fjouwerkante of achthoekige stiennen tuorkes dy't op [[steunbear]]en en [[loftbôge]]n steane. Njonken fersiering tsjinnet de pinakel ek om it gewicht fan 'e steunbear te fergrutsjen, sadat dy mear druk fan 'e loftbôgen opfange kin. De pinakel bestiet út in foet, in skac..." 1230173 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Coupe.cathedrale.Amiens.png|thumb|De pinakel op in steunbear fan 'e [[katedraal fan Amiens]].]] In '''pinakel''' is in term dy't al yn 'e lette [[midsiuwen]] yn gebrûk wie en ferwiist nei lytse fjouwerkante of achthoekige stiennen tuorkes dy't op [[steunbear]]en en [[loftbôge]]n steane. Njonken fersiering tsjinnet de pinakel ek om it gewicht fan 'e steunbear te fergrutsjen, sadat dy mear druk fan 'e loftbôgen opfange kin. De pinakel bestiet út in foet, in skacht of liif mei dêrboppe in spits. It liif is faak fjouwer- of achthoekich en fersierd mei ûndjippe of bline niskes. De spits wurdt fersierd mei [krúsblom]]men. As in pinakel op 'e hoeke fan in toer set wurdt, hjit dat in hoekpinakel. De pinakel komt in soad foar yn 'e [[Gotyk|goatyske]] tsjerkebou. Letter waard de pinakel ek allinnich dekoratyf brûkt, lykas yn tsjerkemeubilêr (bygelyks oargelkassen, heechalters, koerbanken). {{CommonsBalke|Pinnacles|Pinakels}} [[Kategory:Arsjitektuer]] [[Kategory:Tsjerkegebou]] 2zv8eqng4oj0aack5givwc9hcrcvjo4 1230180 1230173 2026-05-18T09:12:28Z Drewes 2754 [ 1230180 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Coupe.cathedrale.Amiens.png|thumb|De pinakel op in steunbear fan 'e [[katedraal fan Amiens]].]] In '''pinakel''' is in term dy't al yn 'e lette [[midsiuwen]] yn gebrûk wie en ferwiist nei lytse fjouwerkante of achthoekige stiennen tuorkes dy't op [[steunbear]]en en [[loftbôge]]n steane. Njonken fersiering tsjinnet de pinakel ek om it gewicht fan 'e steunbear te fergrutsjen, sadat dy mear druk fan 'e loftbôgen opfange kin. De pinakel bestiet út in foet, in skacht of liif mei dêrboppe in spits. It liif is faak fjouwer- of achthoekich en fersierd mei ûndjippe of bline niskes. De spits wurdt fersierd mei [[krúsblom]]men. As in pinakel op 'e hoeke fan in toer set wurdt, hjit dat in hoekpinakel. De pinakel komt in soad foar yn 'e [[Gotyk|goatyske]] tsjerkebou. Letter waard de pinakel ek allinnich dekoratyf brûkt, lykas yn tsjerkemeubilêr (bygelyks oargelkassen, heechalters, koerbanken). {{CommonsBalke|Pinnacles|Pinakels}} [[Kategory:Arsjitektuer]] [[Kategory:Tsjerkegebou]] 88ead5bq443t5o8i8tnalwm5j5plzjy 0 191873 1230174 2026-05-18T08:58:01Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Michaeltsjerke<br><small>''Sint-Michielskerk''</small> | ôfbylding = Gent Michiels 012.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Michaeltsjerke | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= East-Flaanderen..." 1230174 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Michaeltsjerke<br><small>''Sint-Michielskerk''</small> | ôfbylding = Gent Michiels 012.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Michaeltsjerke | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] | adres = Sint-Michielsplein | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = [[Michael (aartsingel)|Michael]] | wijd oan = | status = Dekenale parochytsjerke | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = Tsjerkegebou | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 1440–1825 | sloopjier = | boustyl = [[gotyk]] | hichte = 24 m (toer net foltôge) | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://mkgent.be/kerk/sint-michielskerk/ mkgent.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 13 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 43 | lon_sec = 09 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Sint-Michaeltsjerke }} De '''Sint-Michaeltsjerke''' ([[Nederlânsk]]: ''Sint-Michielskerk'') is in tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]], de haadstêd fan 'e provinsje [[East-Flaanderen]]. De tsjerke is de dekenale tsjerke fan it dekenaat Gint-stêd. == Bouwskiednis == Al yn [[1105]] stie op itselde plak oan 'e [[Leie (rivier)|Leie]] in kapel, dy't stifte wie troch de Sint-Bavo-abdij. Dizze abdij meunstere yn dy tiid mei de Sint-Pitersabdij, de oare Gintske abdij dy't yn it stedssintrum de doetiidske Sint-Jânstsjerke (no de [[Sint-Baafskatedraal (Gint)|Sint-Baafskatedraal]]) en de [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)|Sint-Niklaastsjerke]] bouwe litten hie. De kapel wie yn 't earstoan ferbûn oan 'e [[Sint-Martinustsjerke (Gint)|Sint-Martinustsjerke]] yn [[Ekkergem]] (in wyk fan Gint), mar waard yn [[1147]] in selsstannige [[parochytsjerke]]. [[Ofbyld:Sint michielskerk Gent.jpg|thumb|left|De tsjerke yn 'e earste helte fan 'e 17e iuw.]] Fan 'e [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke, dy't hjir oan 'e ein fan 'e 11e iuw ûntstie, binne gjin dúdlike oerbliuwsels mear te finen. De 13e iuw wie tige jammerdearlik mei ferskate brannen, wêrtroch't de tsjerke meardere kearen ferboud wurde moast. Yn 1440 waard besletten om in folslein nije, letgoatyske tsjerke te bouwen. De bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke einige yn feite pas yn [[1825]]. Yn it begjin fan 'e 16e iuw wiene it [[Skip (tsjerke)|haadskip]] en it [[dwersskip]] foltôge. Yn [[1623]] waard it iergoatyske [[Koer (tsjerke)|koer]] ferfongen troch in Brabânsk-goatysk koer mei in [[koeromgong]] en in [[Kapellekrâns|krâns fan fiif kapellen]]. Skaaimerkend foar de Brabânske letgotyk is it gebrûk fan kalksânstien, de fantasyrike [[Krúsribferwulft|krúsrib-]], [[Netferwulft|net-]] en [[Stjerferwulft|stjerferwulften]] en de hege, brede [[spitsbôge]]ramen. Opmerklik oan 'e tsjerke is hoe't de goatyske boukeunst trochlibbe yn in tiidrek fan [[renêssânse]] en [[Barok (styl)|barok]]. === Goatyske westtoer === Yn [[1566]] ûnderbriek de [[Byldestoarm]] de bou fan 'e westlike toer. Earst yn [[1658]] waard it wurk oan 'e toer wer oppakt. It ûntwerp út [[1662]] fan Livinus Cruyl hie in 134 meter hege en tige ryk fersierde toer yn Brabânske gotyk foar eagen (om te ferlykjen: de toer fan [[Katedraal fan Antwerpen|Us-Leaffrouwekatedraal]] yn [[Antwerpen (stêd)|Antwerpen]] is 123 meter, dy fan 'e [[Katedraal fan Gint|Sint-Baafskatedraal]] mar 89 meter). Om finansjele redenen waard dy tige ambisjeuze toer nea ôfmakke. Yn [[1909]] waard de westkant restaurearre ûnder lieding fan Modeste de Noyette. Hy foege ek de neobarokke [[sakristy]] ta. By de oanlis fan 'e Sint-Michielsbrug (om-en-de-by [[1905]]) moast in part fan 'e âlde sakristy ôfbrutsen wurde. == Ynterieur == [[Ofbyld:Gent Sint-Michielskerk-PM 05205.jpg|thumb|left|Ynterieur.]] It ynterieur is ferrike mei ferskate monumintale alterstikken fan Flaamske masters, wêrûnder in doek fan [[Antoon van Dyck]], ''Kristus oan it krús'', út 1628–1630. De tsjerke hat in rike samling roubuorden fan Gintske pommeranten. == Oargel == It oargel giet werom op in ynstrumint dat yn [[1817]] boud waard troch oargelbouwer Pierre Jean De Volder. De styl fan it front is hielendal yn [[neogotyk|neogoatyske styl]] útfierd. Yn [[1951]] waard it ynstrumint ferboud en útwreide troch oargelbouwer Paul Anneessens. It oargel hat 47 registers op trije manualen en in pedaal. Der binne ferskate registers dy't net set binne, mar dêr't wol romte foar is op 'e wynlade. === Tsjerkekat === * ûnder de wichtige samling reliken is de Hillige Toarne (in stikje toarne fan 'e toarnekroan fan Kristus) en in stikje fan it [[Helena fan Konstantinopel#It Wiere Krús en de Tsjerke fan it Hillich Grêf|Wiere Krús]]. * de âlde samling liturgyske paraminten datearret út de 16e oant 19e iuw. It neamen wurdich is in grut paramint dat skonken is troch jonkfrou Amelie Borluut. * in koperen [[antependium]] fan Frans Pilsen út [[1729]]. == Oars == Yn [[1648]] waard hjir in bruorskip fan 'e hillige Dorothea oprjochte. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Michielskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Michielskerk (Gent)|Sint-Michaeltsjerke, Gint}} }} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 15e iuw]] s8xrs57tf46lpddx8e8628vk4x8reto 1230181 1230174 2026-05-18T09:19:50Z RomkeHoekstra 10582 1230181 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Michaeltsjerke<br><small>''Sint-Michielskerk''</small> | ôfbylding = Gent Michiels 012.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Michaeltsjerke | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] | adres = Sint-Michielsplein | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = [[Michael (aartsingel)|Michael]] | wijd oan = | status = Dekenale parochytsjerke | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = Tsjerkegebou | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 1440–1825 | sloopjier = | boustyl = [[gotyk]] | hichte = 24 m (toer net foltôge) | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://mkgent.be/kerk/sint-michielskerk/ mkgent.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 13 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 43 | lon_sec = 09 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Sint-Michaeltsjerke }} De '''Sint-Michaeltsjerke''' ([[Nederlânsk]]: ''Sint-Michielskerk'') is in tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]], de haadstêd fan 'e provinsje [[East-Flaanderen]]. De tsjerke is de dekenale tsjerke fan it dekenaat Gint-stêd. == Bouwskiednis == Al yn [[1105]] stie op itselde plak oan 'e [[Leie (rivier)|Leie]] in kapel, dy't stifte wie troch de Sint-Bavo-abdij. Dizze abdij meunstere yn dy tiid mei de Sint-Pitersabdij, de oare Gintske abdij dy't yn it stedssintrum de doetiidske Sint-Jânstsjerke (no de [[Sint-Baafskatedraal (Gint)|Sint-Baafskatedraal]]) en de [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)|Sint-Niklaastsjerke]] bouwe litten hie. De kapel wie yn 't earstoan ferbûn oan 'e [[Sint-Martinustsjerke (Gint)|Sint-Martinustsjerke]] yn [[Ekkergem]] (in wyk fan Gint), mar waard yn [[1147]] in selsstannige [[parochytsjerke]]. [[Ofbyld:Sint michielskerk Gent.jpg|thumb|left|De tsjerke yn 'e earste helte fan 'e 17e iuw.]] Fan 'e [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke, dy't hjir oan 'e ein fan 'e 11e iuw ûntstie, binne gjin dúdlike oerbliuwsels mear te finen. De 13e iuw wie tige jammerdearlik mei ferskate brannen, wêrtroch't de tsjerke meardere kearen ferboud wurde moast. Yn 1440 waard besletten om in folslein nije, letgoatyske tsjerke te bouwen. De bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke einige yn feite pas yn [[1825]]. Yn it begjin fan 'e 16e iuw wiene it [[Skip (tsjerke)|haadskip]] en it [[dwersskip]] foltôge. Yn [[1623]] waard it iergoatyske [[Koer (tsjerke)|koer]] ferfongen troch in Brabânsk-goatysk koer mei in [[koeromgong]] en in [[Kapellekrâns|krâns fan fiif kapellen]]. Skaaimerkend foar de Brabânske letgotyk is it gebrûk fan kalksânstien, de fantasyrike [[Krúsribferwulft|krúsrib-]], [[Netferwulft|net-]] en [[Stjerferwulft|stjerferwulften]] en de hege, brede [[spitsbôge]]ramen. Opmerklik oan 'e tsjerke is hoe't de goatyske boukeunst trochlibbe yn in tiidrek fan [[renêssânse]] en [[Barok (styl)|barok]]. === Goatyske westtoer === Yn [[1566]] ûnderbriek de [[Byldestoarm]] de bou fan 'e westlike toer. Earst yn [[1658]] waard it wurk oan 'e toer wer oppakt. It ûntwerp út [[1662]] fan Livinus Cruyl hie in 134 meter hege en tige ryk fersierde toer yn Brabânske gotyk foar eagen (om te ferlykjen: de toer fan [[Katedraal fan Antwerpen|Us-Leaffrouwekatedraal]] yn [[Antwerpen (stêd)|Antwerpen]] is 123 meter, dy fan 'e [[Katedraal fan Gint|Sint-Baafskatedraal]] mar 89 meter). Om finansjele redenen waard dy tige ambisjeuze toer nea ôfmakke. Yn [[1909]] waard de westkant restaurearre ûnder lieding fan Modeste de Noyette. Hy foege ek de neobarokke [[sakristy]] ta. By de oanlis fan 'e Sint-Michielsbrug (om-en-de-by [[1905]]) moast in part fan 'e âlde sakristy ôfbrutsen wurde. == Ynterieur == [[Ofbyld:Gent Sint-Michielskerk-PM 05205.jpg|thumb|left|Ynterieur.]] It ynterieur is ferrike mei ferskate monumintale alterstikken fan Flaamske masters, wêrûnder in doek fan [[Antoon van Dyck]], ''Kristus oan it krús'', út 1628–1630. De tsjerke hat in rike samling roubuorden fan Gintske pommeranten. == Oargel == It oargel giet werom op in ynstrumint dat yn [[1817]] boud waard troch oargelbouwer Pierre Jean De Volder. De styl fan it front is hielendal yn [[neogotyk|neogoatyske styl]] útfierd. Yn [[1951]] waard it ynstrumint ferboud en útwreide troch oargelbouwer Paul Anneessens. It oargel hat 47 registers op trije manualen en in pedaal. Der binne ferskate registers dy't net set binne, mar dêr't wol romte foar is op 'e wynlade. === Tsjerkeskat === * ûnder de wichtige samling reliken is de Hillige Toarne (in stikje toarne fan 'e toarnekroan fan Kristus) en in stikje fan it [[Helena fan Konstantinopel#It Wiere Krús en de Tsjerke fan it Hillich Grêf|Wiere Krús]]. * de âlde samling liturgyske paraminten datearret út de 16e oant 19e iuw. It neamen wurdich is in grut paramint dat skonken is troch jonkfrou Amelie Borluut. * in koperen [[antependium]] fan Frans Pilsen út [[1729]]. == Oars == Yn [[1648]] waard hjir in bruorskip fan 'e hillige Dorothea oprjochte. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Michielskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Michielskerk (Gent)|Sint-Michaeltsjerke, Gint}} }} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 15e iuw]] 6p2tkvzs2cfxjcny5rf62p7df6ysk2a 1230184 1230181 2026-05-18T11:26:58Z RomkeHoekstra 10582 + def. 1230184 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Michaeltsjerke<br><small>''Sint-Michielskerk''</small> | ôfbylding = Gent Michiels 012.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Michaeltsjerke | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] | adres = Sint-Michielsplein | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = [[Michael (aartsingel)|Michael]] | wijd oan = | status = Dekenale parochytsjerke | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = Tsjerkegebou | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 1440–1825 | sloopjier = | boustyl = [[gotyk]] | hichte = 24 m (toer net foltôge) | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://mkgent.be/kerk/sint-michielskerk/ mkgent.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 13 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 43 | lon_sec = 09 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Sint-Michaeltsjerke }} De '''Sint-Michaeltsjerke''' ([[Nederlânsk]]: ''Sint-Michielskerk'') is in tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]], de haadstêd fan 'e provinsje [[East-Flaanderen]]. De tsjerke is de dekenale tsjerke fan it dekenaat Gint-stêd. == Bouwskiednis == Al yn [[1105]] stie op itselde plak oan 'e [[Leie (rivier)|Leie]] in kapel, dy't stifte wie troch de Sint-Bavo-abdij. Dizze abdij meunstere yn dy tiid mei de Sint-Pitersabdij, de oare Gintske abdij dy't yn it stedssintrum de doetiidske Sint-Jânstsjerke (no de [[Sint-Baafskatedraal (Gint)|Sint-Baafskatedraal]]) en de [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)|Sint-Niklaastsjerke]] bouwe litten hie. De kapel wie yn 't earstoan ferbûn oan 'e [[Sint-Martinustsjerke (Gint)|Sint-Martinustsjerke]] yn [[Ekkergem]] (in wyk fan Gint), mar waard yn [[1147]] in selsstannige [[parochytsjerke]]. [[Ofbyld:Sint michielskerk Gent.jpg|thumb|left|De tsjerke yn 'e earste helte fan 'e 17e iuw.]] Fan 'e [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke, dy't hjir oan 'e ein fan 'e 11e iuw ûntstie, binne gjin dúdlike oerbliuwsels mear te finen. De 13e iuw wie tige jammerdearlik mei ferskate brannen, wêrtroch't de tsjerke meardere kearen ferboud wurde moast. Yn 1440 waard besletten om in folslein nije, letgoatyske tsjerke te bouwen. De bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke einige yn feite pas yn [[1825]]. Yn it begjin fan 'e 16e iuw wiene it [[Skip (tsjerke)|haadskip]] en it [[dwersskip]] foltôge. Yn [[1623]] waard it iergoatyske [[Koer (tsjerke)|koer]] ferfongen troch in Brabânsk-goatysk koer mei in [[koeromgong]] en in [[Kapellekrâns|krâns fan fiif kapellen]]. Skaaimerkend foar de Brabânske letgotyk is it gebrûk fan kalksânstien, de fantasyrike [[Krúsribferwulft|krúsrib-]], [[Netferwulft|net-]] en [[Stjerferwulft|stjerferwulften]] en de hege, brede [[spitsbôge]]ramen. Opmerklik oan 'e tsjerke is hoe't de goatyske boukeunst trochlibbe yn in tiidrek fan [[renêssânse]] en [[Barok (styl)|barok]]. === Goatyske westtoer === Yn [[1566]] ûnderbriek de [[Byldestoarm]] de bou fan 'e westlike toer. Earst yn [[1658]] waard it wurk oan 'e toer wer oppakt. It ûntwerp út [[1662]] fan Livinus Cruyl hie in 134 meter hege en tige ryk fersierde toer yn Brabânske gotyk foar eagen (om te ferlykjen: de toer fan [[Katedraal fan Antwerpen|Us-Leaffrouwekatedraal]] yn [[Antwerpen (stêd)|Antwerpen]] is 123 meter, dy fan 'e [[Katedraal fan Gint|Sint-Baafskatedraal]] mar 89 meter). Om finansjele redenen waard dy tige ambisjeuze toer nea ôfmakke. Yn [[1909]] waard de westkant restaurearre ûnder lieding fan Modeste de Noyette. Hy foege ek de neobarokke [[sakristy]] ta. By de oanlis fan 'e Sint-Michielsbrug (om-en-de-by [[1905]]) moast in part fan 'e âlde sakristy ôfbrutsen wurde. == Ynterieur == [[Ofbyld:Gent Sint-Michielskerk-PM 05205.jpg|thumb|left|Ynterieur.]] It ynterieur is ferrike mei ferskate monumintale alterstikken fan Flaamske masters, wêrûnder in doek fan [[Antoon van Dyck]], ''Kristus oan it krús'', út 1628–1630. De tsjerke hat in rike samling roubuorden fan Gintske pommeranten. == Oargel == It oargel giet werom op in ynstrumint dat yn [[1817]] boud waard troch oargelbouwer Pierre Jean De Volder. De styl fan it front is hielendal yn [[neogotyk|neogoatyske styl]] útfierd. Yn [[1951]] waard it ynstrumint ferboud en útwreide troch oargelbouwer Paul Anneessens. It oargel hat 47 registers op trije manualen en in pedaal. Der binne ferskate registers dy't net set binne, mar dêr't wol romte foar is op 'e wynlade. === Tsjerkeskat === * ûnder de wichtige samling reliken is de Hillige Toarne (in stikje toarne fan 'e toarnekroan fan Kristus) en in stikje fan it [[Helena fan Konstantinopel#It Wiere Krús en de Tsjerke fan it Hillich Grêf|Wiere Krús]]. * de âlde samling liturgyske paraminten datearret út de 16e oant 19e iuw. It neamen wurdich is in grut paramint dat skonken is troch jonkfrou Amelie Borluut. * in koperen [[antependium]] fan Frans Pilsen út [[1729]]. == Oars == Yn [[1648]] waard hjir in bruorskip fan 'e hillige Dorothea oprjochte. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Michielskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Michielskerk (Gent)|Sint-Michaeltsjerke, Gint}} }} {{DEFAULTSORT:Michaeltsjerke, Gint}} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 15e iuw]] 4z93ta2ioi19ywz92ylf5y23nfi2r33 0 191874 1230175 2026-05-18T08:59:44Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Ape-earn |Ofbyld = [[Ofbyld:Pamarayeg IIIx2.jpg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') |Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') |Skaai = [[ape-earnen]] (''Pithecophaga'') |Wittenskiplike namme = Pithecophaga jefferyi |Beskriuwer, jier = [[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]],..." 1230175 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Ape-earn |Ofbyld = [[Ofbyld:Pamarayeg IIIx2.jpg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') |Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') |Skaai = [[ape-earnen]] (''Pithecophaga'') |Wittenskiplike namme = Pithecophaga jefferyi |Beskriuwer, jier = [[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1896 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: <span style="color:red;">'''krityk'''</span> |lânkaart = [[Ofbyld:Phileagle rangemap.png|250px]] }} De '''ape-earn''', ek wol '''Filipynske ape-earn''' neamd (''Pithecophaga jefferyi''), is in grutte, krêftige rôffûgel dy't libbet yn 'e tropyske reinwâlden fan 'e [[Filipinen]]. De fûgel libbet foar it grutste part yn 'e kroanen fan 'e beammen en sweeft tusken de beamtoppen op syk nei syn proai. It is de nasjonale fûgel fan 'e Filipinen, dêr't er yn it Filipynsk ''Haring Ibon'' ('Kening fan 'e Fûgels') neamd wurdt. De soarte wurdt yn syn bestean earnstich bedrige. Dat de fûgel tige ferburchen libbet, docht wol bliken út it feit dat it alderearste nêst earst yn 1963 ûntdutsen waard. == Nammejouwing == De soarte waard yn 1896 ûntdutsen troch de Britske [[ornitology|ornitolooch]] John Whitehead. Hy stjoerde de fûgel mei in koarte beskriuwing nei it Natural History Museum mei it fersyk om de earn nei syn heit, Jeffery, te ferneamen (wat de soartnamme jefferyi ferklearret). De earste jildige wittenskiplike beskriuwing waard opsteld troch de Britske museumkonservator [[William Robert Ogilvie-Grant]]. == Beskriuwing == [[Ofbyld:Philippine Eagle an Endangered Species.jpg|thumb|left|Kop.]] De ape-earn is ien fan 'e grutste en machtichste earnen fan 'e wrâld. De fûgel kin, ynklusyf syn sturt, likernôch 1 meter lang wurde en in gewicht fan sa'n 6 kg helje. De spanwiidte is sawat 1,9 meter. Lykas by in soad oare rôffûgels binne wyfkes trochstrings in slach grutter en swierder as mantsjes. It uterlik is tige karakteristyk: de kop is fersierd mei in opfallende túf fan lange, brune fearren. Oan 'e boppekant is de earn brún fan kleur, wylst syn ûnderkant hielendal wyt is. == Ferspriedingsgebiet en biotoop == De ape-earn is in echte boskfûgel mei in beheind ferspriedingsgebiet. Hy komt allinnich noch foar op fjouwer Filipynske eilannen: [[Luzon]], [[Leyte]], [[Samar]] en [[Mindanao]]. Syn biotoop bestiet út it oarspronklike, ûnoantaaste reinwâld mei in soad plankwoartelbeammen (''Dipterocarpaceae''). De fûgel hâldt him sawol yn it leechlân as op steile hellings op, oant op in hichte fan wol 1800 meter boppe de seespegel. == Ekology en hâlden en dragen == Hoewol't de namme oars tinken docht, libbet de fûgel net allinnich fan apen. Syn wichtichste fiedselboarne bestiet út [[hûdfleaners]], lykas de Filipynske fleanende kat. Dêrnjonken jaget er op sivetkateftigen en apen, en pakt er bytiden ek slangen of grutte fûgels lykas noashoarnfûgels en krieën. Ofhinklik fan it oantal proaien yn in gebiet hat in pearke yn it wyld likernôch 4000-11000 hektare bosk nedich. [[Ofbyld:Philippine Eagle with nest.jpg|thumb|left|Nêst.]] De ape-earn is [[Monogamy|monogaam]]; in pearke bliuwt harren hiele libben byinoar. Se briede mar ienris yn 'e twa jier, meastentiids yn septimber en oktober. It nêst wurdt heech yn in beamtop boud, likernôch 35 meter boppe de grûn. It wyfke briedt it iennichste aai yn 58 oant 60 dagen út. Dêrnjonken wurdt it jong noch fjouwer oant fiif moannen troch de âlden op it nêst fersoarge. Sels nei't it jong útflein is, kin it wol oant 17 moannen ôfhinklik bliuwe fan 'e âlden foardat it pearke oan in nij briedseizoen begjint. It duorret 5 oant 7 jier foardat in jonge fûgel geslachtsryp is. Yn finzenskip kinne de fûgels tige âld wurde. Fan ien eksimplaar is bekend dat dy de âldens fan 42 jier helle. == Status en bedriging == De earnen steane as kritysk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]]. De kâns op útstjerren is grut troch it beheinde ferspriedingsgebiet en de lytse populaasje. Yn 2013 rûsde [[BirdLife International]] it tal fûgels yn it wyld noch mar op 250 oant 750 yndividuen, en de oantallen rinne noch jimmeroan tebek. Der binne gewoanwei te min fûgels oer om in sûne basis te foarmjen. It feit dat in pearke mar ien jong yn 'e twa jier grutbringt, makket werstel fan 'e populaasje tige dreech. De fruchtberens fan 'e fûgel wurdt mooglik noch fierder ferlege troch it brûken fan gemyske bestridingsmiddels dy't troch de proaidieren yn 'e earnen belânje, al is dêr noch gjin hurd wittenskiplik bewiis foar. De wichtichste oarsaak fan 'e delgong is it habitatferlies. It tropysk reinwâld ferdwynt yn heech tempo troch de waaksjende Filipynske befolking en de dêrút folgjende houtkap en lânbou. Dêrnjonken wurde der ek in soad fûgels slachtoffer fan streuperij. Op it eilân Leyte wie de soarte mooglik al hielendal útstoarn, mei't der gjin earnen mear sjoen wiene nei't de swiere orkaan Haiyan (Yolanda) yn 2013 de bosken dêr folslein ferrinnewearre hie. Om de populaasje op Leyte te rêden, hat de Philippine Eagle Foundation yn juny 2024 in projekt opset om nije earnen út te setten. Twa opfangfûgels fan it eilân Mindanao — in mantsje mei de namme "Uswag" en in wyfke mei de namme "Carlito" — waarden mei in stjoerzender útrist en op Leyte loslitten. It projekt krige in swiere tsjinslach doe't it mantsje letter dea yn see fûn waard; ûndersikers tinke dat er troch de wyn út de koers blaasd en ferdronken is. It wyfke Carlito wie letter dat jier (yn oktober 2024) noch wol yn libben en die it goed mei it jeien. == Finzenskip == [[Ofbyld:Davao Trip-6104 (53138245813).jpg|thumb|left|Fûgel yn Davao.]] Der is gjin grutte populaasje fan 'e ape-earn yn Europeeske dieretunen, mar Europeeske saakkundigen fan Zoo Liberec út [[Tsjechje]] (dy't bekend stiet om harren lange ûnderfining mei it fokken fan grutte rôffûgels) en fûgel-eksperts út [[Spanje]] wurkje nau gear mei de Philippine Eagle Foundation (PEF) yn Davao City, dêr't fûgels yn finzenskip fokt wurde. It sintrum besiket mei spesjale fokprogramma's nije piken grut te bringen foar weryntroduksje yn it wyld. It fokken fan 'e grutte ape-earn yn finzenskip is lykwols ekstreem dreech om't de fûgels mar ien aai yn 'e twa jier lizze en it sperma yn it hite, tropyske klimaat hiel fluch stjert. Mei help fan Tsjechyske en Spaanske eksperts, dy't workshops en trainingen organisearren foar it Filippynske personiel, is der begjin 2026 in wichtige trochbraak berikt. Foar it earst yn trettjin jier tiid is der troch keunstmjittige ynseminaasje in pyk (mei de namme Bayani) suksesfol út it aai krûpt en grutbrocht. Europeeske dieretunen leverje in krúsjale bydrage oan 'e medyske en biologyske kennis dy't nedich is om de soarte yn finzenskip te fermannichfâldigjen.<ref>[https://english.radio.cz/how-liberec-zoo-became-a-global-leader-bird-prey-conservation-8858634 Radio Prague International (2026): ''Czech experts help breed Philippine eagle chick for the first time in 13 years'', ]</ref> == Keppeling om utens == * [https://www.philippineeaglefoundation.org/ Phillipine Eagle Foundation] {{boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/verreauxs-eagle-aquila-verreauxii BirdLife International, oproppen 11 maaie 2026.] * [https://ebird.org/species/vereag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 11 maaie 2026.] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/vereag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 11 maaie 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Pithecophaga jefferyi}} }} [[Kategory:Ape-earn]] [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]] dbu7cvzksyb3r90nw7r7sjhekhbo2kt 0 191875 1230176 2026-05-18T09:01:24Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "#REDIRECT Ape-earn" 1230176 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ape-earn] 9n00tjfd6ahsswt3tyry04kcux6oby2 1230177 1230176 2026-05-18T09:01:32Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Ape-earn]] 1230177 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ape-earn]] ocyu31vzc7mmed3ovrc4amj5zc2jomr 0 191876 1230178 2026-05-18T09:02:40Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] 1230178 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] 4ucf5yp1sltvy3gdioss5lxa648s62d 0 191877 1230179 2026-05-18T09:03:25Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Us-Leaffrouwekatedraal (Antwerpen)]] 1230179 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Us-Leaffrouwekatedraal (Antwerpen)]] iwpeigsdy4ka8a6h2dih9hzuyg4k0na 0 191878 1230182 2026-05-18T11:25:59Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Martinustsjerke | ôfbylding = Gent - Sint-Martinuskerk 1.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Martenstsjerke yn Ekkergem mei syn opfallende skeve spits. | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= E..." 1230182 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Martinustsjerke | ôfbylding = Gent - Sint-Martinuskerk 1.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Martenstsjerke yn Ekkergem mei syn opfallende skeve spits. | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] (Ekkergem) | adres = Ekkergemkerkstraat | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]] | wijd oan = | status = Parochytsjerke | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 16e iuw (âldste fûneminten út 10e iuw) | sloopjier = | boustyl = [[gotyk]] | hichte = | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.kerknet.be/organisatie/parochie-de-goede-herder-gent-west www.kerknet.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 12 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 42 | lon_sec = 25 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Sint-Martinustsjerke }} De '''Sint-Martinustsjerke''' is in oan [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]] wijde tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]]. De tsjerke stiet yn 'e wyk Ekkergem en is ien fan 'e âldste [[parochytsjerke]]n fan Gint. De tsjerke wurdt foar it earst neamd yn in oarkonde fan [[Lotarius fan Frankryk|Lotarius]] út [[966]]. == Bouwskiednis == De hjoeddeiske Sint-Martinustsjerke is in goatyske [[halletsjerke]] mei in [[dwersskip]] út de sechstjinde iuw. De foargonger wie in [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke. Resten fan 'e âlde romaanske tsjerke binne noch werom te finen yn 'e basis fan 'e tsjerke, fan it dwersskip yn Doarnikske kalkstien en it ûnderste part fan 'e [[Krusing (tsjerke)|krusingstoer]]. It boppeste part fan 'e toer, boud fan Balegemske stien, en de spits stamme út de jierren 1502–1509. [[Ofbyld:PM 147846 B Gent.jpg|thumb|left|Ynterieur.]] Lykas oare Gintske tsjerken hat ek de Martinustsjerke swier te lijen hân fan 'e [[Byldestoarm]]. Tusken [[1577]] en [[1578]] waard de tsjerke slim skeind. Yn 'e 17e iuw waard it gebou wer opboud. It haadalter is fersierd mei it skilderij ''De Opstanning fan Kristus'' fan [[Gaspar de Crayer]]. Der hingje noch fjouwer oare wurken fan 'e selde skilder yn 'e tsjerke. In houten spits[[ferwulft]] oerdekt it stiennen ferwulft fan it haadskip en stamt út [[1875]]. Fan [[1903]] oant [[1907]] waard de tsjerke yngreven restaurearre troch de Gintske arsjitekt Modeste de Noyette. == De skeve toerspits == Minsken dy't wat oer dizze tsjerke witte, fertelle faak it ferhaal dat de arsjitekt himsels tekoart die troch him fan 'e toer te smiten, om't it him net slagge de toer rjocht te krijen. Nei alle gedachten is dat in [[leginde]], lykas dy ek ûntstien is by de tsjerke fan [[Verchin]] yn [[Frankryk]] om dizze nuverichheid te ferklearjen. In oar ferhaal dat de skeve toerspits ferklearje moat, is dat de abt fan 'e Sint-Bavo-abdij yn Gint balken levere hie dy't net genôch drûge wiene. Dy waarden foar it opknappen fan 'e toer brûkt, wêrtroch't de houten konstruksje by it drûgjen krom lutsen ûnder druk fan 'e meastentiids westewyn. In oar ferhaal ferklearret de skeve spits troch swier waar en it ynslaan fan 'e bliksem op 'e toer. == Oargel == Yn [[1843]] bouden Pierre van Peteghem (jr.) en syn soan út Gint in nij ynstrumint yn in besteande, âlde oargelkas. Yn 'e jierren 1886–1888 waard in nij oargel boud troch Jacobus-Philippus Forrest út [[Roeselare]] yn in nije oargelkas, mar mei it behâld fan in grutte hoemannichte fan it âlde Van Peteghem-piipwurk. Yn [[1904]] waard it oargel opknapt troch J. Deprez út Gint, en yn [[1913]] folge in ferbouwing en restauraasje troch it Doarnikske oargelbedriuw Delmotte. Sûnt [[1926]] waarden it ûnderhâld en de reparaasjes útfierd troch de firma J. Anneessens út [[Menen]]; dat bedriuw sette yn [[1927]] in elektro-fentilator en ûnderhold it ynstrumint oant de [[Twadde Wrâldkriich]]. Yn [[1984]] waarden in pear registers út it oargel helle en troch J. Bruggeman út Marke by [[Kortrijk]] ferwurke yn in nij [[koeroargel]]. Sûnt dy tiid is it oargel op 'e kreake bûten gebrûk. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)]] * [[Sint-Michaeltsjerke (Gint)]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Martinuskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Martinuskerk (Gent)|Sint-Martenstsjerke, Gint}} }} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 16e iuw]] b2igrl47ebdcfz3hij14zr7gko30dad 1230183 1230182 2026-05-18T11:26:24Z RomkeHoekstra 10582 1230183 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Martinustsjerke | ôfbylding = Gent - Sint-Martinuskerk 1.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Martenstsjerke yn Ekkergem mei syn opfallende skeve spits. | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[East-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Gint]] (Ekkergem) | adres = Ekkergemkerkstraat | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | bisdom = [[Bisdom Gint]] | aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]] | patroanhillige = [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]] | wijd oan = | status = Parochytsjerke | ôfstjitten = | hjoeddeiske funksje = | arsjitekt = | yngenieur = | boujier = 16e iuw (âldste fûneminten út 10e iuw) | sloopjier = | boustyl = [[gotyk]] | hichte = | monumintale status = Beskerme monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.kerknet.be/organisatie/parochie-de-goede-herder-gent-west www.kerknet.be] | mapname = Gint | mapwidth = | lat_deg = 51 | lat_min = 03 | lat_sec = 12 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 42 | lon_sec = 25 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Sint-Martinustsjerke }} De '''Sint-Martinustsjerke''' is in oan [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]] wijde tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Gint]]. De tsjerke stiet yn 'e wyk Ekkergem en is ien fan 'e âldste [[parochytsjerke]]n fan Gint. De tsjerke wurdt foar it earst neamd yn in oarkonde fan [[Lotarius fan Frankryk|Lotarius]] út [[966]]. == Bouwskiednis == De hjoeddeiske Sint-Martinustsjerke is in goatyske [[halletsjerke]] mei in [[dwersskip]] út de sechstjinde iuw. De foargonger wie in [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke. Resten fan 'e âlde romaanske tsjerke binne noch werom te finen yn 'e basis fan 'e tsjerke, fan it dwersskip yn Doarnikske kalkstien en it ûnderste part fan 'e [[Krusing (tsjerke)|krusingstoer]]. It boppeste part fan 'e toer, boud fan Balegemske stien, en de spits stamme út de jierren 1502–1509. [[Ofbyld:PM 147846 B Gent.jpg|thumb|left|Ynterieur.]] Lykas oare Gintske tsjerken hat ek de Martinustsjerke swier te lijen hân fan 'e [[Byldestoarm]]. Tusken [[1577]] en [[1578]] waard de tsjerke slim skeind. Yn 'e 17e iuw waard it gebou wer opboud. It haadalter is fersierd mei it skilderij ''De Opstanning fan Kristus'' fan [[Gaspar de Crayer]]. Der hingje noch fjouwer oare wurken fan 'e selde skilder yn 'e tsjerke. In houten spits[[ferwulft]] oerdekt it stiennen ferwulft fan it haadskip en stamt út [[1875]]. Fan [[1903]] oant [[1907]] waard de tsjerke yngreven restaurearre troch de Gintske arsjitekt Modeste de Noyette. == De skeve toerspits == Minsken dy't wat oer dizze tsjerke witte, fertelle faak it ferhaal dat de arsjitekt himsels tekoart die troch him fan 'e toer te smiten, om't it him net slagge de toer rjocht te krijen. Nei alle gedachten is dat in [[leginde]], lykas dy ek ûntstien is by de tsjerke fan [[Verchin]] yn [[Frankryk]] om dizze nuverichheid te ferklearjen. In oar ferhaal dat de skeve toerspits ferklearje moat, is dat de abt fan 'e Sint-Bavo-abdij yn Gint balken levere hie dy't net genôch drûge wiene. Dy waarden foar it opknappen fan 'e toer brûkt, wêrtroch't de houten konstruksje by it drûgjen krom lutsen ûnder druk fan 'e meastentiids westewyn. In oar ferhaal ferklearret de skeve spits troch swier waar en it ynslaan fan 'e bliksem op 'e toer. == Oargel == Yn [[1843]] bouden Pierre van Peteghem (jr.) en syn soan út Gint in nij ynstrumint yn in besteande, âlde oargelkas. Yn 'e jierren 1886–1888 waard in nij oargel boud troch Jacobus-Philippus Forrest út [[Roeselare]] yn in nije oargelkas, mar mei it behâld fan in grutte hoemannichte fan it âlde Van Peteghem-piipwurk. Yn [[1904]] waard it oargel opknapt troch J. Deprez út Gint, en yn [[1913]] folge in ferbouwing en restauraasje troch it Doarnikske oargelbedriuw Delmotte. Sûnt [[1926]] waarden it ûnderhâld en de reparaasjes útfierd troch de firma J. Anneessens út [[Menen]]; dat bedriuw sette yn [[1927]] in elektro-fentilator en ûnderhold it ynstrumint oant de [[Twadde Wrâldkriich]]. Yn [[1984]] waarden in pear registers út it oargel helle en troch J. Bruggeman út Marke by [[Kortrijk]] ferwurke yn in nij [[koeroargel]]. Sûnt dy tiid is it oargel op 'e kreake bûten gebrûk. == Sjoch ek == * [[Sint-Baafskatedraal (Gint)]] * [[Sint-Niklaastsjerke (Gint)]] * [[Sint-Michaeltsjerke (Gint)]] {{boarnen|boarnefernijing= Dizze side is foar in part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:nl:Sint-Martinuskerk (Gent)]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sint-Martinuskerk (Gent)|Sint-Martenstsjerke, Gint}} }} {{DEFAULTSORT:Martinustsjerke, Gint}} [[Kategory:Gint (stêd)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Gint]] [[Kategory:Bouwurk út de 16e iuw]] ss7uvj6r3dg7w0z92buwk2fmuu0pb0l 0 191879 1230189 2026-05-18T11:51:30Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Ynfoboks plak (2026) | namme = Verchin | ôfbylding = Eglise de Verchin - panoramio.jpg | ôfbyldingstekst = De Sint-Omaarstsjerke mei de bekende draaide toerspits | flagge = | wapen = Blason Verchin.svg | lân = {{FR}} | bestjoerlike ienheid 1 = Regio | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Opper-Frankryk]] | bestjoerlike ienheid 2 = Departemint | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Pas-de-Calais]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeentey..." 1230189 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Verchin | ôfbylding = Eglise de Verchin - panoramio.jpg | ôfbyldingstekst = De Sint-Omaarstsjerke mei de bekende draaide toerspits | flagge = | wapen = Blason Verchin.svg | lân = {{FR}} | bestjoerlike ienheid 1 = Regio | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Opper-Frankryk]] | bestjoerlike ienheid 2 = Departemint | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Pas-de-Calais]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = 235 <small>(2023)</small> | oerflak = 10,68 km² | befolkingstichtens = ± 22/km² | stêdekloft = | hichte = 88 – 171 m | stifting = foar it earst neamd yn 638 | ferkearsieren = | postkoade = 62310 | netnûmer = | tiidsône = UTC+1 | simmertiid = UTC+2 | koördinaten = | webside = | mapname = Frankryk | lat_deg = 50 | lat_min = 29 | lat_sec = 42 | lat_dir = N | lon_deg = 2 | lon_min = 11 | lon_sec = 08 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = Lokaasje Verchin in Franryk | ôfbylding99 = 62843-Verchin-Sols.png | ôfbyldingstekst99 = Kaart fan Verchin | ôfingsbreedte99 = }} '''Verchin''' is in [[Frankryk|Frânske]] gemeente yn it [[Departeminten fan Frankryk|departemint]] [[Pas-de-Calais]], likernôch 40 kilometer besuden [[Sint-Omaars]] (Saint-Omer). Verchin leit yn it eardere greefskip Arteezje (Artois). == Toponymy == Yn it jier 638 waard Verchin foar it earst neamd as ''Wereinium''. De namme is ôflaat fan 'e Romeinske persoansnamme Vercinius. == it besjen wurdich == * De Église Saint-Omer is in tsjerkegebou mei in opfallend draaide en bûge toerspits, dêr't in leginde oan ferbûn is. De fersterke toer wie in [[Wartsjerke|wartoer]] oan 'e wei tusken [[Vieil-Hesdin]] en [[Thérouanne]]. * It Kastiel fan Verchin {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Verchin}} }} [[Kategory:Plak yn Frankryk]] [[Kategory:Gemeente yn Frankryk]] [[Kategory:Plak yn Opper-Frankryk]] [[Kategory:Gemeente yn Opper-Frankryk]] 23znq63b0w0rxtrfzd92i5waiy6acir