Wikipedy
fywiki
https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Wiki
Oerlis
Meidogger
Meidogger oerlis
Wikipedy
Wikipedy oerlis
Ofbyld
Ofbyld oerlis
MediaWiki
MediaWiki oerlis
Berjocht
Berjocht oerlis
Hulp
Hulp oerlis
Kategory
Kategory oerlis
Tema
Tema oerlis
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Fiskearn
0
5108
1230537
1212982
2026-05-22T22:30:04Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Fuortplanting */ kt
1230537
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme=fiskearn
|Ofbyld= [[File:OspreyNASA.jpg|250px]]
|lûd=[[File:Pandion haliaetus.ogg|250px]]
|Ryk= [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme= [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse= [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift= [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')
|Famylje= [[fiskearnfûgels]] (''Pandionidae'')
|Skaai= [[fiskearnen]] (''Pandion'')
|Wittenskiplike namme= Pandion haliaetus
|Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: net bedrige
----
|lânkaart=[[File:Pandion global range.svg|center|250px]]
}}
De '''fiskearn''' (Pandion haliaetus) is in fûgel út it skift fan de [[rôffûgels]]. Om't hy op in tal skaaimerken dúdlik fan de rest fan de [[haukeftigen]] ferskilt is der yn in aparte famylje set.
== Foarkommen ==
De fiskearn is sa'n 56-60 sm grut. It mantsje wagen sa'n 1,4 kg, it wyfke is wat swierder mei om en by 2 kg. De fiskearn is oan de boppekant donkerbrún en oan de ûnderkant meast wyt fan kleur. Oan de wjukken sitte ek noch wol donkerbrune stikken en streken. De kop is wyt mei in donkerbrune maskerstreek op 'e hichte fan de eagen. De wjukspanwiidte is sa'n 1,60 m. Foar it fangen fan fisk hat de fiskearn lange krûme klauwen, ek kin hy syn bûtenste tean nei efteren bûge sadat er fisken better pakke kin.
[[File:Fischadler Nest.jpg|thumb|250px|left|Jonge fiskearnen op it nêst]]
== Fersprieding ==
De fiskearn komt hast oer de hiele wrâld foar. Hy briedt allinnich net yn [[Súd-Amearika]] en yn parten fan [[Afrika]] hoewol't er dêr winterdeis wol hinnelûkt. Yn [[Europa]] komt der it meast foar yn it noarden en easten. Yn Nederlân is de fiskearn as briedfûgel ferdwün, mar yn de [[Biisbosk]] binne yn 2019 twa briedpearen waarnommen. As trekfûgel binne der yn maitiid en hjerst sa'n 100-200 fiskearnen yn Nederlân te sjen, ek yn Fryslân. Dizze fûgels briede meast in Skandinaavje. <br />
De Europeeske fiskearnen oerwinterje yn Afrika. De fûgels út [[Noard-Amearika]] oerwinterje yn Súd-Amearika wylst de fûgels yn Aazje en Austraalje it hiele jier op itselde plak bliuwe.
[[File:Pandion haliaetus MHNT.ZOO.2010.11.93.9.jpg|thumb|left|Fiskearne-aai.]]
== Iten ==
De fiskearn is hielenal spesjalisearre yn it fangen fan [[fisk]]. By it fangen fan syn proai stoart de earn him mei de poaten nei foarren yn it wetter wêrby't er syn klauwen yn de fisk slacht. Hy kin hjirby fisken fange dy't oant in meter under wetter swimme. At der in fisk yn syn klauwen hat lit der net maklik wer los. It komt sels foar dat fiskearnen fersûpe at se in fisk pakke wolle dy't te swier is om út it wetter te tillen.
== Fuortplanting ==
De fiskearnen binne net sa sinnich by it bouwen fan in nêst. Meastentiids meitsje se in horst fan takken yn beammen of op in rotsrichel. Mar yn it easten fan Noard-Amearika en yn noardeast-Afrika briede se sels yn koloanjes mei nêsten op de grûn. Wol sykje se altyd in plak wêrwei se harren fiskwetter sjen kinne. De fûgels brûke meast itselde nêst har hiele libben lang en hâlde ek deselde partner. <br />
It wyfke leit meast yn april 3-4 [[aai (bist)|aaien]]. De aaien binne ûngefear sa grut as hinne-aaien. Meast nei 5 wike komme de aaien út, wêrnei de jonge fûgels sa'n acht wike nedich hawwe oant se fleane kinne.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.sovon.nl/nl/soort/3010 Sovon - oer de fiskearn op sovon.nl]
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Fiskearn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Amerikaanske Famme-eilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Anguilla]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bonêre]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Britske Famme-eilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Sint-Marten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Grenada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kurasau]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Saba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Bartelemy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Eustasius]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Marten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Lesoto]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Niger]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Andamanen en Nikobaren]]
4qghr5loj5nbz7rp552tn42z7j9t5lv
Tip Marugg
0
25577
1230512
1224326
2026-05-22T14:48:28Z
Drewes
2754
+ webside
1230512
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| oar pseudonym =
| echte namme = Silvio Alberto Marugg
| nasjonaliteit = {{Flagge_NL}} [[Nederlân]]sk
| berne = [[16 desimber]] [[1923]]
| berteplak = Willemstêd, [[Kurasau]]
| stoarn = [[22 april]] [[2006]]
| stjerplak = Willemstêd
| etnisiteit =
| taal = [[Nederlânsk]], [[Papiamintsk]]
| sjenre =
| perioade =
| streaming =
| tema's =
| bekendste wurk(en) = ''Weekendpelgrimage'', ''De morgen loeit weer aan''
| útjouwer =
| prizen = [[Cola Debrotpriis]]
| jierren aktyf = 1957-2006
| webside = [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=maru001 DBNL-profyl]
}}
'''Silvio Alberto (Tip) Marugg''' ([[Willemstêd (Curaçao)|Willemstêd]], [[16 desimber]] [[1923]] - dêre, [[22 april]] [[2006]]) wie in [[Nederlânske Antillen| Antilliaansk]] [[skriuwer]] en [[dichter]].
== Libben en wurk ==
Hoewol't syn âlden beide [[Roomsk-Katolike Tsjerke|Roomsk-Katolyk]] wiene, waard er RK én [[protestantsk]] opbrocht. Yn 1942 helle er syn [[ULO|mulo]]-diploma en dêrnei siet er fiif jier yn militêre tsjinst. Inkelde desennia lang hie er syn wurk by de [[Royal Dutch Shell]].
Marugg skreau wolris stikjes yn it [[personielsblêd]] fan Shell, ''Passaat'' en ûntduts doe dat er nocht en wille oan 't skriuwen hie. Hy debutearre yn [[1958]] mei de [[roman]] ''Weekendpelgrimage''. Yn [[1967]] seach ''In de straten van Tepalka'' it ljocht. ''De morgen loeit weer aan'' ferskynde yn [[1988]] en waard nominearre foar de [[AKO-Literatuerpriis]]. Syn boeken binne ûnder oaren yn it [[Ingelsk]] en [[Russysk]] oerset.
Yn Marugg's wurk spilet it eilânlibben in sintrale rol. Hy siket dêryn nei de paradoksen fan it yndividuele bestean en de lytse mienskip. Sels hinget er oer nei it yndividualistyske. Om it libben oan te kinnen hawwe syn haadpersoanen nochalris ferlet fan [[etanol|alkohol]]. Marugg syn styl is helder, ynbannich en mankelyk. Hoewol kristelik opbrocht wie Marugg net leauwich. Troch it skriuwen besocht er syn libben sin te jaan
Yn de lêste jierren fan syn libben gie it sjen efterút en woe it lêzen en skriuwen net bêst mear. In jier foar syn dea is him in skonk ôfset, nedich fanwege in slimme ynfeksje.
Yn 1970 gie er mei pinsjoen. In man tige op himsels, allinnich yn in grut hûs mei in fertutearze tún, is it byld dat der sûnt fan him bestiet, mar yn de omgong wie Marugg hertlik en ynteresseare er him foar syn peteargenoat.
== Bibliografy ==
* 1957 - ''Weekendpelgrimage'' ([[roman]]) (1e printinge yn de ''Antilliaanse Cahiers'', 1958)
* 1967 - ''In de straten van Tepalka'' (roman)
* 1976 - ''Afschuw van licht; gedichten 1946-1951'' ([[poëzy]])
* 1988 - ''De morgen loeit weer aan'' (roman)
* 2009 - ''De hemel is van korte duur'' (Samle wurk, besoarge troch Aart Broek en Wim Rutgers)
* ''Dikshonario Erotiko'', [[wurdboek]] fan alle wurden yn it [[Papiamintsk]] mei in eroatyske betsjutting.
=== Sekundêre literatuer ===
* [https://www.dbnl.org/tekst/rutg014drie01_01/ ''Drie Curaçaose schrijvers in veelvoud: Boeli van Leeuwen, Tip Marugg, Frank Martinus Arion.'' Redaksje Maritza Coomans-Eustatia, Wim Rutgers, Henny E. Coomans. Sutfen: Walburg Pers, 1991.]
* [[Petra Possel]], ''Niemand is een eiland. Het leven van Tip Marugg in gesprekken''. [[De Bezige Bij]], Amsterdam, 2009. ISBN 978-90-234-2885-5
* [[Michiel van Kempen]], 'De verbeelding van de kluizenaar'. Yn: Rasit Elibol, ''De nieuwe koloniale leeslijst''. Amsterdam: Das Mag/De Groene Amsterdammer, 2021, siden 197-203
* Michiel van Kempen, ''Protestant-blanku - De Apocalyps van Tip Marugg'' yn: Zwarte pracht; Cultuur uit de voormalige Nederlandse koloniën. Amsterdam: Uitgeverij Van Oorschot, 2025, s. 181-186, ISBN 9789745242326.
== Keppelingen om utens ==
*[https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=maru001 Tip Marugg 1923-2006] DBNL.
*[http://www.nrc.nl/kunst/article1676440.ece Drank, dromen en de dood] NRC, 24 april 2006
*[http://www.schrijversinfo.nl/maruggtip.html Tip Marugg], ynformaasje oer de skriuwer
{{DEFAULTSORT:Marugg, Tip}}
[[Kategory:Kurasausk dichter]]
[[Kategory:Kurasausk romanskriuwer]]
[[Kategory:Kurasausk publisist]]
[[Kategory:Skriuwer yn it Papiamintsk]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1923]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2006]]
rmauosc7n0gapel809lp7gtj40kzs84
Elba
0
42605
1230487
1230453
2026-05-22T13:48:25Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Dizze wie der ek noch. Dy haw ik justerjûn blykber oer de holle sjoen.
1230487
wikitext
text/x-wiki
{{Of|it Italjaanske eilân|de buorskip yn it eardere Dongeradiel|Elba (buorskip)}}
'''Elba''' is in [[Itaalje|Italjaansk]] [[eilân]] yn de [[Tyrreenske See]], in ûnderdiel fan de [[Toskaanske Arsjipel]]. It eilân leit foar de westkust fan [[Toskane]] en hat in oerflak fan sa'n 224 km². De haadstêd is [[Portoferraio]]. Elba heart ta de provinsje [[Livorno (provinsje)|Livorno]] yn de Italjaanske regio Toskane en hat sa'n 32.000 ynwenners.
==Skiednis==
Elba is yn de skiednis benammen bekend wurden troch de [[ballingskip]] fan [[Napoleon Bonaparte]]. Nei't Napoleon yn april 1814 [[abdikaasje|ôfstân die fan 'e troan]] fan [[Frankryk]], waard er nei Elba ferballe. Hy wenne dêr fan 4 maaie 1814 oant 26 febrewaris 1815. Op dy datum ûntsnapte er fan it eilân en begûn er syn koarte weromkear oan de macht, letter bekend as de [[Hûndert Dagen fan Napoleon|Hûndert Dagen]].
==Toerisme==
Elba is in populêre fakânsjebestimming fanwegen de moaie strannen en it heldere wetter fan de see. It eilân is berikber fia in fearboat fanút it kustplak [[Piombino]].
{{Stobbe|geografy}}
[[Kategory:Eilân yn Itaalje]]
[[Kategory:Eilân yn de Middellânske See]]
[[Kategory:Geografy fan Toskane]]
mossdglfp55c7xpwhbrhwgotqtjbdzv
Rosa Parks
0
71503
1230489
1230476
2026-05-22T13:56:31Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
red
1230489
wikitext
text/x-wiki
{{Persoan algemien
| ôfbylding = Rosa Parks Portrait, 1955.jpg
| ôfbyldingstekst = Rosa Parks yn [[1955]], mei op 'e eftergrûn <br>[[Martin Luther King]].
| ôfbyldingsbreedte = 220px
| echte namme = Rosa Louise McCauley Parks
| oare namme(n) =
| nasjonaliteit = [[File:Flag of the United States.svg|20px]] [[Feriene Steaten|Amerikaansk]]
| berne = [[4 febrewaris]] [[1913]]
| berteplak = [[Tuskegee (Alabama)|Tuskegee]] ([[Alabama]])
| stoarn = [[24 oktober]] [[2005]]
| stjerplak = [[Detroit]] ([[Michigan]])
| etnisiteit = [[File:Flag of the UNIA.svg|20px]] [[Afro-Amerikanen|Afro-Amerikaansk]] <br>[[File:Ulster Banner.svg|20px]] [[Ulstersen|Ulstersk]] <br>[[File:Flagge fan de Sjeroky Naasje fan Oklahoma.PNG|20px]] [[Sjeroky (folk)|Sjeroky]]
| berop/amt = naaister, siktaresse
| aktyf as = [[minskerjochten|minskerjochte-aktiviste]]
| jierren aktyf = [[1943]] – [[1957]] <small>(as aktiviste)</small>
| reden bekendheid = wegere har plak yn it iepenbier<br> ferfier ôf te stean oan in blanke
| bekendste wurk(en) = ''Rosa Parks: My Story'' ([[autobiografy|autobiogr.]])
| prizen = [[Presidinsjele Frijheidsmedalje|Pres. Frijheidsmedalje]] 1996
| webside =
}}
'''Rosa Parks''' (berne as: '''Rosa Louise McCauley'''; [[Tuskegee (Alabama)|Tuskegee]] ([[Alabama]]), [[4 febrewaris]] [[1913]] – [[Detroit]] ([[Michigan]]), [[24 oktober]] [[2005]]), wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] [[polityk|polityk aktiviste]] en [[minskerjochten|minskerjochte-aktiviste]] fan mingd [[Afro-Amerikanen|Afro-Amerikaansk]] [[komôf]]. Hja waard ferneamd doe't hja yn [[1955]] wegere om har plak yn in [[autobus|bus]] yn it [[rasseskieding|segregearre]] [[Amerikaanske Suden]] ôf te stean oan in [[jeropide ras|blanke]] mei-passazjier, wat late ta har [[arrestaasje]] en [[rjochtsaak|berjochting]] foar [[boargerlike oerhearrigens]]. Parks wie jierrenlang belutsen by de [[Amerikaanske Boargerrjochtebeweging]], wêrfan't sy as de wichtichste [[frou]]like lieder beskôge wurdt. It [[Amerikaanske Kongres]] hat har útroppen ta "de ''[[first lady]]'' fan 'e boargerrjochten" en ta "de mem fan 'e frijheidsbeweging". Nei har [[ferstjerren]] yn [[2005]] waard har op oerweldigjende wize eare betoand troch it Amerikaanske [[regear]] en [[folk]].
==Libben==
===Jonkheid en oplieding===
Parks waard yn [[1913]] berne as Rosa Louise McCauley yn it stedsje [[Tuskegee (Alabama)|Tuskegee]], yn 'e súdlike [[Amerikaanske steaten|steat]] [[Alabama]]. Har heit, James McCauley, wie [[timmerman]], en har mem, Leona Edwards, wie [[skoaljuffer]]. Se wie foar it meastepart fan [[Afro-Amerikanen|Afro-Amerikaansk]] komôf, hoewol't ien fan har oerpakes in blanke wie dy't ôfstamme fan [[Ulstersen|Noardierske protestanten]], en ien fan har oerbeppes in [[slavernij|slavinne]] mei [[Sjeroky (folk)|Sjeroky]]-bloed wie. Parks wie in lyts en swak bern, dat geregeldwei oanhelle wie mei [[amandel (klier)|amandel]]ûntstekking.
Doe't har âlden útinoar giene, ferfear se mei har mem nei [[Pine Level (Montgomery County, Alabama)|Pine Level]], in stedsje krekt bûten [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]], de steatshaadstêd fan Alabama. Dêr groeide se op it boerespultsje fan har pake en beppe oan memmekant op mei har jongere broer Sylvester. Nei de [[legere skoalle]] learde Parks troch oan 'e ''Industrial School for Girls'', yn Montgomery, in [[húshâldskoalle]], en dêrnei oan 'e [[kweekskoalle]] fan it ''Alabama State Teachers College for Negroes''. Se joech har oplieding der lykwols oan om 'e fersoarging fan har beppe en letter fan har mem op har te nimmen, doe't dy siik waarden.
===De rasseskieding===
Om 'e iuwwiksel hinne wiene yn Alabama, krekt as oeral yn it [[Amerikaanske Suden]], nije [[grûnwet]]ten en [[kiesrjocht]]wetten oannommen dy't fia snoade maatregels it federaal opleine algemien kiesrjocht foar manlju omsylden, troch bygelyks te easkjen dat kiezers lêze en skriuwe koene. Dêrmei waard de hiele Afro-Amerikaanske mienskip en teffens in grut part fan 'e earme blanken op elektoraal mêd bûtenspul set. Fierders wiene wetten ynfierd dy't de blanken en swarten op safolle mooglik maatskiplike terreinen [[rasseskieding|faninoar skaten]]. Sa wiene der bygelyks aparte [[iepenbier húske|iepenbiere húske]]s, aparte [[drinkfonteintsje]]s en aparte [[skoalle (ynstelling)|skoalle]]n en [[tsjerke]]n foar de beide groepen, en teffens wiene der ferskillende ôfdielings yn it [[iepenbier ferfier]]. Dy [[apartheid]] utere him net inkeld yn skate fasiliteiten, mar ek yn 'e steat fan dy fasiliteiten. De skoallen foar blanke bern, bygelyks, waarden goed ûnderholden en fan learnedichheden foarsjoen, wylst de skoallen foar swarte bern willensmoeds fertutearzje litten waarden en de nedichheden foar it ûnderwiis dêre foar de helsdoarren weisleept wurde moasten.
[[File:Rosa Parks Bus.jpg|left|thumb|250px|De eigentlike bus wêryn't Rosa Parks wegere te fersitten en arrestearre waard, no in museumstik yn it [[Henry Ford Museum]].]]
Yn har [[autobiografy]] helle Parks letter oantinkens op oan dy tiid. Dêrby fertelde se dat se altyd de [[skoalbus]] riden seach, doe't se nei de legere skoalle yn Pine Level gie. Dy bus helle lykwols inkeld de blanke bern op om se nei har moaie nije skoalgebou te bringen. Foar swarte skoalbern wie skoalbusferfier yn it hiele Suden yn gjin inkele foarm te besetten. Dat Parks en de oare swarte bern moasten nei skoalle rinne. Se skreau dêroer: ''"Eltse dei seach ik de bus foarbykommen [...] Mar foar my wie dat gewoan sa't it libben wie; we moasten ús wol dellizze by wat no ien kear wenst wie. Dy bus wie ien fan 'e earste dingen dy't my it besef bybrochten dat der in swarte wrâld en in blanke wrâld bestie."''
Hoewol't Parks yn har boek ek oantinkens beskriuwt dêr't de freonlikheid fan blanke frjemden út blykt, wie it ynherinte [[rasisme]] yn 'e maatskippij fan it doetiidske Suden dochs net te negearjen. As de ''[[Ku Klux Klan]]'' troch de strjitte marsearre, foar de doar fan har pake' hûs lâns, dan stie pake midden yn 'e keamer mei it jachtgewear op 'e foardoar rjochte oant de optocht foarby wie. De húshâldskoalle yn Montgomery, dêr't Parks letter fierder learde, wie foar betelle troch blanke noarderlingen, en baarnde twaris oan 'e grûn ta ôf troch [[brânstifting]]. En de blanke [[learaar]]s dy't dêr lesjoegen, waarden troch de rest fan 'e pleatslike blanke mienskip mei de nekke oansjoen.
[[File:Barack Obama in the Rosa Parks bus.jpg|right|thumb|250px|Presidint [[Barack Obama]] yn 'e bus wêryn't Rosa Parks yn [[1955]] har die stelde. (Hy sit yn deselde rige, mar oan 'e foaroerlizzende sydkant as dêr't Parks dy deis siet.)]]
===Aktivisme===
Yn [[1932]] troude Parks mei Raymond Parks, in swarte [[hierknipper]] út Montgomery. Hy wie lid fan 'e boargerrjochte-organisaasje [[NAACP]], en behelle har yn 'e aktiviteiten dêrfan. Parks hie in grut tal ferskillende banen, fan [[húshâldster]] oant [[ferpleechster]]. Op oanstean fan har man makke se yn [[1933]] dochs noch de middelbere skoalle ôf, yn in tiid wêryn't minder as 7% fan 'e Afro-Amerikanen in skoaldiploma hie. Nettsjinsteande de wetjouwing om soks foar te kommen, slagge it har om har as kiezer te registrearjen doe't se dat foar de trêde kear besocht.
Yn [[1943]] waard Parks op eigen namme lid fan 'e NAACP-ôfdieling yn Montgomery en doe waard se fuort oansteld as [[siktaresse]] fan 'e pleatslike foarsitter, [[Edgar Nixon]], in funksje dy't se oant [[1957]] útoefenje soe njonken har betelle wurk as [[naaister]]. Sels sei se dêr letter oer: ''"Ik wie dêr de iennichste frou, en se hiene ferlet fan in siktaresse, en ik wie te bleu om fan nee te sizzen."'' Fia de NAACP rekke Parks wat langer wat mear belutsen by de [[Amerikaanske Boargerrjochtebeweging]]. Sa spile se yn [[1944]] in rol by it ûndersyk nei de [[groepsferkrêfting]] fan [[Recy Taylor]], in swarte frou út [[Abbeville (Alabama)|Abbeville]], en by de kampanje foar gerjochtichheid yn dy saak dy't út dat ûndersyk fuortkaam, en spriek se yn [[1955]] op 'e begraffenis fan [[Emmett Till]], in swarte tiner dy't op brute wize [[moard|fermoarde]] wie nei't er beskuldige wie fan it flirten mei in blanke frou. Fierders folge se yn 'e earste helte fan 'e fyftiger jierren in kursus oan 'e ''Highlander Folk School'', in trainingssintrum foar boargerrjochte-aktivisten yn [[Tennessee]].
Op tongersdei [[1 desimber]] [[1955]] naam Parks oan 'e ein fan 'e dei de bus werom nei hûs. Dy bus waard bestjoerd troch bussjauffeur [[James F. Blake]], in man dy't har al earder nuver te fiter hân hie. Yn [[1943]] wie Parks nammentlik ris by him yn 'e bus kommen, hie se foar de rit betelle en soe se nei har sitplak gean, doe't Blake har hiet dat se útstappe moast om fia de efterdoar nei de sitplakken foar swarten efteryn 'e bus te gean. Dat Parks stapte wer út, mar ear't hja der troch de efterdoar wer yngean koe, ried Blake fuort en liet har yn 'e rein stean, sadat se nei hûs ta rinne moast. Dy deis yn desimber [[1955]] koe Parks de man dy't har tolve jier earder bestellen hie, net daliks werom. Se betelle foar de busrit en gie sitten op 'e foarste rige fan 'e stuollen efteryn dy't foar swarten bedoeld wiene. Geandewei de rit kamen der al mar mear passazjiers, oant it diel dat foar blanken bestimd wie, fol rekke. Doe't Blake seach dat der blanken stean moasten, ferhong er it buordsje dat it begjin fan it diel foar swarten oanjoech nei de rige efter Parks, en sommearre er Parks en de trije Afro-Amerikaanske passazjiers dy't mei har op dy earste rige sieten om har sitplakken op te jaan oan 'e blanken. Parks har trije swarte mei-passazjiers foldiene dêroan, mar Parks wegere. Dêrop skille Blake de plysje, dy't har, doe't se yn har wegering folhurde, arrestearre foar [[boargerlike oerhearrigens]] en meinaam nei it plysjeburo.
[[File:Rosaparks policereport.jpg|left|thumb|200px|It plysjerapport fan 'e arrestaasje fan Rosa Parks.]]
Oars as dat faak tocht wurdt, wie Rosa Parks net de earste persoan dy't har fersette tsjin 'e rasseskieding yn it Súdlike iepenbier ferfier. Oaren hiene soartgelikense aksjes ûndernommen, te witten: [[Irene Morgan]] yn [[1946]], [[Sarah Louise Keys]] earder yn [[1955]] en de leden fan 'e ''[[Browder v. Gayle]]''-rjochtsaak ([[Aurelia Browder]], [[Claudette Colvin]], [[Susie McDonald]] en [[Mary Louise Smith]]) dy't mar in pear moanne foàr Parks har ynsidint yn Montgomery oppakt wiene. De lieding fan 'e NAACP miende lykwols dat Parks de bêste kandidate wie foar it beheljen fan in geunstige útkomst by in rjochtsaak, mei't sy in ferantwurdlike folwoeksen frou fan ûnbelekke reputaasje wie, en dêrom waard har saak út alle macht buorkundich makke. Dêrby moat trouwens opmurken wurde dat Parks it spul net útlokke foar de NAACP, mar die wat se die as in priveepersoan dy't der har nocht fan hie om altyd mar wer ta te jaan oan ûnrjocht. Se waard letter dy jûns frijlitten, doe't Edgar Nixon en [[Clifford Durr]], in blanke freon fan harres, it jild foar har [[boarchtocht (strafrjocht)|boarchtocht]] op it plysjeburo brochten.
Parks waard op [[5 desimber]] by in rjochtsaak fan in healoere skuldich befûn oan [[fersteuring fan de iepenbiere oarder]], hoewol't se net yn it blanke busdiel sitten gien wie, mar yn dat foar swarten, en se dus eins gjin wet oertrêde hie. Likegoed waard har in [[boete (jild)|boete]] oplein fan $10 plus $4 proseskosten. Hja gie yn heger berop, mar úteinlik kaam har saak fêst te sitten yn 'e [[burokrasy]] fan 'e steatsrjochtbanken fan Alabama, wylst de Boargerrjochtebeweging mei ''Browder v. Gayle'' ûnferwachts in oerwinning boekte.
Nei oanlieding fan 'e arrestaasje fan Parks besleaten de lieders fan 'e Afro-Amerikaanske mienskip yn Montgomery, wêrûnder Edgar Nixon en de jonge [[predikant]] [[Martin Luther King]], dat der in boykot komme moast fan it iepenbier ferfier yn 'e stêd. Dêr waard op moandei [[5 desimber]] mei úteinset. Uteinlik duorre dy [[Busboykot fan Montgomery]] 381 dagen, in perioade wêryn't 40.000 swarte forinzen fan har hûs nei har wurk en werom rûnen, foar guon in ôfstân fan wol 32 km, wylst party carpoolden of mei swarte [[taksy]]s giene. Dêrmei hellen se har gelyk, en op [[21 desimber]] [[1956]] waard it iepenbier ferfier yn Montgomery einlings desegregearre.
[[File:RosaParks-BillClinton.jpg|right|thumb|250px|Parks nimt de [[Presidinsjele Frijheidsmedalje|Presidinsjele Frijheids-<br>medalje]] yn ûntfangst fan presidint [[Bill Clinton]], yn [[1996]].]]
===Lettere jierren en dea===
Neitiid bleau Parks ferskate jierren belutsen by de striid foar gelykberjochtiging fan Afro-Amerikanen, en groeide se út ta in ynternasjonaal ikoan fan 'e Boargerrjochtebeweging. It wie lykwols net allegear roazegeur en moanneskyn. Se waard fanwegen it busynsidint ûntslein as naaister, en koe yn Montgomery nearne mear wurk fine. Yn [[1957]] ferfearen Parks en har man sadwaande nei [[Hampton (Firginia)|Hampton]], yn 'e steat [[Firginia]]. Ek spile dêrby in rol dat se tsjin dy tiid spul krigen hie mei Martin Luther King oer wat kant oft it út moast mei de beweging. Yn Hampton wurke se in pear moanne as gastfrou yn in herberch fan it [[Hampton Ynstitút]], in histoaryske Afro-Amerikaanske [[universiteit]]. Letter datselde jiers ferhuzen de Parks' nochris, no nei [[Detroit]], yn [[Michigan]], op oantrúnjen fan har broer Sylvester McCauley en dy syn frou Daisy, dy't har dêr al nei wenjen set hiene. Ek Parks har mem joech har dêr by harren.
Oant [[1965]] wurke Parks wer as naaister, en doe waard se oannommen as siktaresse troch [[John Conyers]], in Afro-Amerikaansk lid fan it [[Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]]. Dy baan hold se oant se yn [[1988]] mei pinsjoen gie. Op [[19 augustus]] [[1977]] kaam Parks har man Raymond Parks te ferstjerren oan [[kielkanker]], wylst ek har iennichste broer Sylvester dat jiers oan [[kanker]] ferstoar. Parks sels glied út op in beïze trotwaar en briek twa bonken, in ferwûning dêr't se de rest fan har libben lêst fan hold. Mei't se gjin bern hie, besleat se om by har mem yn te lûken, dy't se doe de lêste jierren fersoarge doe't it minske al mar fierder yn 'e minnichte rekke mei kanker en [[demintens]], oant se yn [[1979]] yn 'e âlderdom fan 92 jier kaam te ferstjerren.
[[File:Stânbyld fan Rosa Parks yn Dallas.jpg|left|250px|thumb|[[Stânbyld]] fan Rosa Parks, sittend ôfbylde op har bankje yn 'e bus, yn [[Dallas (Teksas)]].]]
Nei har pinsjonearring skreau Parks har [[autobiografy]], ''Rosa Parks: My Story'', dy't yn [[1992]] publisearre waard. Yn [[1994]] waard se berôve en mishannele troch in [[ynbrekker]], de jonge swarte drugsferslaafde Joseph Skipper, wat yn 'e Feriene Steaten in weach fan lulkens oprôp. Om't se har neitiid net mear feilich fielde yn har âlde buert, ferhuze Parks doe nei in appartemintegebou dêr't se de rest fan har libben wenje soe. Yn [[1996]] krige se út 'e hannen fan presidint [[Bill Clinton]] de [[Presidinsjele Frijheidsmedalje]] útrikt, de heechste Amerikaanske net-militêre ûnderskieding.
Tsjin 'e iuwwiksel wie Parks lykwols troch sûnensswierrichheden en begjinnende [[demintens]] oan hûs bûn rekke, en yn [[2002]] wie se net mear by steat om har finânsjes te regeljen. Yn [[2004]], doe't se 91 jier wie en in tige minne sûnens hie, drige se fanwegen ûnbetelle [[hier (jild)|hier]] út har appartemint set te wurden. Doe't dêr omtinken oan jûn waard yn 'e [[media]], besleat de ferhierder lykwols om har sawol de efterstallige as alle takomstige hier kwyt te skellen, wat betsjutte dat se de rest fan har libben fergees yn har appartemint bliuwe mocht. Rosa Parks ferstoar op [[24 oktober]] [[2005]], yn 'e âlderdom fan 92 jier.
==Earbewiis==
Op [[27 oktober]] [[2005]] kundigen de stedsbestjoeren fan Detroit en Montgomery oan dat de foarste sitplakken yn 'e stedsbussen oant Parks har begraffenis mei roulinten ôfset wurde soene. Parks har deakiste waard nei Montgomery ta flein en dêr mei hynder-en-wein nei de [[Afrikaanske Metodistysk-Episkopaalske Tsjerke|Afrikaanske Metodistysk-Episkopaalske]] Tsjerke fan Sint-Paulus brocht, dêr't se oant [[29 oktober]] by it alter opbiere lei, en dêr't op 'e moarn fan [[30 oktober]] in routsjinst foar har holden waard.
Letter dy deis waard se oerbrocht nei de Amerikaanske haadstêd [[Washington, D.C.]], dêr't se as earste frou en 31ste persoan ea opbiere waard yn 'e [[rotonde]] fan it [[Amerikaanske Kapitoal]]. Foar har lei dêr âld-presidint [[Ronald Reagan]] opbiere, en nei har âld-presidint [[Gerald Ford]]. Op [[31 oktober]] brochten nei skatting 50.000 minsken Parks dêr de lêste eare. Nei in nije routsjinst waard se weromflein nei Detroit, dêr't se noch twa dagen opbiere lei yn it [[Charles H. Wright Museum fan Afro-Amerikaanske Skiednis]]. Har úteinlik begraffenistsjinst waard holden op [[2 novimber]] yn 'e ''Greater Grace Temple Church'', en duorre sân oeren. Neitiid waard har stoflike omskot ûnder begelieding fan in earewacht fan 'e [[Nasjonale Garde fan Michigan]] mei hynder-en-wein troch de stêd ferfierd nei it ''Woodlawn Cemetery'', dêr't Parks byset waard yn it famyljegrêf, tusken har mem en har man yn.
It [[Amerikaanske Kongres]] rôp Parks út ta "de ''[[first lady]]'' fan 'e boargerrjochten" en ta "de mem fan 'e frijheidsbeweging". Har bertedei, [[4 jannewaris]], is ûnder de namme [[Rosa Parks Day]] in offisjele betinkingsdei yn [[Kalifornje]], wylst de dei fan har arrestaasje, [[1 desimber]], (ûnder deselde namme) dat is yn 'e steat [[Ohio]].
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Rosa_Parks ''References'' en ''Further reading'', op dizze side].
----
{{commonscat|Rosa Parks}}
}}
{{DEFAULTSORT:Parks, Rosa}}
[[Kategory:Amerikaansk administratyf meiwurker]]
[[Kategory:Amerikaansk polityk aktivist]]
[[Kategory:Amerikaansk boargerrjochte-aktivist]]
[[Kategory:Amerikaansk minskerjochte-aktivist]]
[[Kategory:Amerikaansk pasifist]]
[[Kategory:Amerikaansk autobiograaf]]
[[Kategory:Winner fan de Presidinsjele Frijheidsmedalje]]
[[Kategory:Amerikaansk aktivist fan Afro-Amerikaansk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk skriuwer fan Afro-Amerikaansk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk aktivist fan Yndiaansk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk skriuwer fan Yndiaansk komôf]]
[[Kategory:Persoan fan Sjeroky-komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Ulstersk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1913]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2005]]
ng1nhbnidwyd19uxk7n6xjnza2cuey8
Tatjana Šimić
0
80631
1230508
1045166
2026-05-22T14:31:33Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Filmografy */ +
1230508
wikitext
text/x-wiki
{{Akteur
| ôfbylding = Tatjana Šimić.png
| ôfbyldingstekst = Tatjana Šimić yn [[1992]].
| ôfbyldingsbreedte = 190px
| echte namme = Tatjana Šimić
| nasjonaliteit = [[File:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Kroaasje|Kroätysk]] <br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]sk
| berne = [[9 juny]] [[1963]]
| berteplak = [[Zagreb]] ([[Kroaasje]])
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = [[File:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Kroäten|Kroätysk]]
| regionale identiteit =
| jierren aktyf = [[1986]] – no
| prizen =
| webside = [https://web.archive.org/web/20130128103154/http://www.tatjana.nl/ www.tatjana.nl] <small>(argivearre)</small>
}}
'''Tatjana Šimić''' ([[Zagreb]], [[9 juny]] [[1963]]), ek faak koartwei '''Tatjana''' neamd, is in [[Nederlân]]sk [[model]], [[aktrise]] en [[sjongster]] fan [[Kroaasje|Kroätysk]] [[komôf]]. Se begûn har [[karriêre]] as [[neakenmodel]] en krige mids [[1980-er jierren]] yn Nederlân bekendheid troch har [[rol]] as [[dochter]] Kees yn 'e [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]''. Dy rol spile se ek yn 'e twa [[ferfolchfilm]]s fan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]] en de [[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Letter wie se aktyf as sjongster en hie se súkses mei [[hit (muzyk)|hits]] as ''Chica Cubana'' en ''Awaka Boy''. Sûnt [[2000]] is Tatjana benammen noch yn [[realitytillefyzjeprogramma's]] te sjen.
==Namme==
Šimić har [[efternamme]] heart [[útsprutsen]] te wurden as ['ʃimiʧ] ("<u>sji</u>-mytsj"), mar wurdt yn [[Nederlân]] ornaris sûnder [[diakritysk teken|diakrityske tekens]] skreaun (as Simic). De útspraak wurdt dan almeast [[ferbastere]] ta ['simɪk] ("<u>si</u>-mik").
==Libben en karriêre==
===Jonkheid en oplieding===
Tatjana waard yn [[1963]] [[berne]] yn 'e [[Kroaasje|Kroätyske]] haadstêd [[Zagreb]], dêr't se ek [[jonkheid|opgroeide]]. Mei sechstjin jier [[emigraasje|emigrearre]] hja yn [[1979]] mei har [[âlden]] nei [[Nederlân]] ta, dêr't it [[gesin]] him nei wenjen sette yn [[Rotterdam]]. Tatjana makke sadwaande har [[oplieding]] yn Nederlân ôf en learde [[aksint (útspraak)|aksintleas]] [[Nederlânsk]] te [[spraak|sprekken]].
===Karriêre===
Har [[karriêre]] begûn Tatjana doe't se yn 'e earste helte fan 'e [[1980-er jierren]] in [[model (berop)|modelle]]wedstryd fan it [[tydskrift]] ''[[Panorama (tydskrift)|Panorama]]'' wûn. Hja makke yndruk mei har grutte [[boarsten]] en har [[blondearjen|perokside]]-[[blond hier|blonde]] [[hier (begroeiïng)|hier]]. Neitiid makke se namme mei [[neakenfotografy]]ske [[fotoshoot|reportaazjes]] yn 'e Nederlânske (12 kear) en de [[Dútslân|Dútske]] edysje (4 kear) fan 'e ''[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]''. Teffens posearre se fan [[1994]] oant [[2003]] as [[neakenmodel]] foar har eigen [[wandkalinder|kalinders]]. Yn [[2009]] stie se mei 45 jier noch mei in [[sensualiteit|sensuele]] fotoreportaazje yn it [[tydskrift]] ''[[FHM]]''.
By it grutte [[publyk]] briek Tatjana yn [[1986]] troch mei har [[rol]] as de [[promiskuïteit|sletterige]] [[dochter]] Kees yn 'e [[satirysk]]e [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', oer de asosjale [[húshâlding]] mei deselde namme. Dat waard in daverjend súkses, en sadwaande koe hja deselde rol op 'e nij fertolkje yn 'e [[ferfolchfilm]]s ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]) en ''[[Flodder 3]]'' ([[1995]]), en teffens yn 'e [[spin-off]]-[[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'', dy't yn [[1993]] begûn. Oan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]] kaam yn [[1997]] lykwols definityf in ein troch it hommelse [[ferstjerren]] fan akteur [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] (dy't de rol fan Johnnie Flodder spile) yn it bywêzen fan Tatjana en [[Stefan de Walle]] (soan Kees Flodder). Dêrtroch waard de lêste "nije" [[ôflevering]] yn [[1998]] útstjoerd, al wurdt de hiele searje (anno [[2021]]) noch altyd geregeldwei op 'e Nederlânske en [[Flaanderen|Flaamske]] [[tillefyzje]] werhelle.
Njonken har [[aktearjen|aktearkarriêre]] wie Tatjana ek aktyf as [[sjongster]] en [[dûnseresse]]. Yn [[1987]] brocht se, nei ferskate jierren [[sjongen|sjonglessen]] nommen te hawwen, har earste [[single (muzyk)|single]] út, mei as [[titel (namme)|titel]] ''Baby Love''. Har twadde [[liet]], ''Chica Cubana'', waard yn in grut diel fan [[Jeropa]] in top 10-hit, en yn [[1989]] skoarde se op 'e nij in [[hit (muzyk)|hit]] mei ''Awaka Boy''. Nei't yn [[1997]] har earste [[album (muzyk)|album]] ''New Look'' útkommen wie, gie Tatjana op [[toernee]], net inkeld yn Nederlân en oanbuorjende lannen, mar sels yn [[Súd-Amearika]] en it [[Fiere Easten]]. Yn [[2000]] ferskynde har twadde album, ''Baila Baila''. Neitiid brocht se noch ferskate singles út, lykas ''Ik Laat Je Gaan'', út [[2007]], dat in ''[[cover (muzyk)|cover]]'' wie fan it [[Kroätysk]]e ''Blago Onom Ko Te Ima'', fan [[Tony Četinski]], mar se behelle nea wer itselde soarte súkses.
Tatjana hat fierders meidien oan ferskate [[tillefyzjeprogramma's]], lykas de [[realitytelefyzje|reality]][[dûns]]wedstryd ''Dancing with the Stars'' yn [[2005]], en de [[tillefyzkekwis|kwis]] ''Ranking the Stars'' yn [[2008]]. Teffens siet se yn [[2009]] en [[2010]] yn 'e [[sjuery (kompetysje)|faksjuery]] fan it [[Nasjonaal Songfestival]]. Fanôf [[2011]] wie se mei [[Patty Brard]] en [[Patricia Paay]] ien fan 'e [[haadpersoan]]en yn it realityprogramma ''Diva's Draaien Door''. Yn [[2006]] publisearre se fierders in [[itensiedersboek]] mei Kroätyske [[resept]]en en [[anekdoate]]s út har libben, ûnder de titel ''Tatjana's Studentenkookboek''.
===Priveelibben===
Yn [[2007]] kaam Tatjana yn it [[nijs]] fanwegen in koarte [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei [[miljardêr]] en [[sakeman]] [[Marcel Boekhoorn]]. Begjin [[2008]] krige hja in relaasje mei [[miljonêr]] [[Ronny Rosenbaum]], in [[ûndernimmer]] út 'e [[tekstyl]]- en [[ûnreplik goed]]-sektor, mei wa't hja úteinlik in hoart [[gearwenjen|gearwenne]] en ek in skoftke [[ferloving|ferloofd]] wie. Yn [[septimber]] [[2010]] waard lykwols bekendmakke dat se de relaasje ôfbrutsen hiene. Yn [[2011]] die Tatjana mei oan it tillefyzjeprogramma ''Wie Kiest Tatjana?'', wêryn't se út in stikmannich gadingmakkers in man keas om in relaasje mei oan te gean. Dat waard in Peter Mijnen, mar ein [[febrewaris]] [[2012]] waard bekend dat ek dy relaasje foarby wie.
==Filmografy==
{{Filmografy|as=aktrise}}
|-
{{Filmografy/Titel|titel=films}}
|-
|align="center"| 1986 || ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' || dochter Kees Flodder ||
|-
|align="center"| 1988 || ''Starke Zeiten'' || [[ferpleechster]] Hanna || [[Dútslân|Dútske]] film
|-
|align="center"| 1990 || ''My Blue Heaven'' || Suzy || [[Nederlân]]ske film
|-
|align="center"| 1992 || ''Zlantne Godine'' || [[tillefyzje]][[ferslachjouster]] || [[Kroaasje|Kroätyske]] film
|-
|align="center"| 1992 || ''[[Flodder in Amerika!]]'' || dochter Kees Flodder ||
|-
|align="center"| 1993 || ''Hoeksteen & Groenstrook'' || [[enkête|enkêtrise]] ||
|-
|align="center"| 1995 || ''[[Flodder 3]]'' || dochter Kees Flodder ||
|-
{{Filmografy/Titel|titel=tillefyzje}}
|-
|align="center"| 1988 || ''Im Schatten der Angst'' || Sonja || Dútske [[tillefyzjefilm]]
|-
|align="center"| 1992 || ''Waku Waku'' || n.f.t. || dielnimmer oan [[tillefyzjekwis]]
|-
|align="center"| 1993–1995 & 1998 || ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'' || dochter Kees Flodder || 62 [[ôfl.]]; lêste ôfl. opnommen yn 1997
|-
|align="center"| 2005 || ''Dancing with the Stars'' || harsels || [[realityprogramma]]
|-
|align="center"| 2008 || ''Ranking the Stars'' || harsels || realityprogramma
|-
|align="center"| 2011 || ''Diva's Draaien Door'' || harsels || realityprogramma
|-
|align="center"| 2011 || ''Wie Kiest Tatjana?'' || harsels || realityprogramma
|-
|align="center"| 2026 || ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]'' || dochter/mem Kees Flodder|| 6 ôfl.
|-
|}
==Diskografy==
;albums
* 1997 – ''New Look''
* 2000 – ''Tatjana Baila Baila''
;singles
* 1987 – ''Baby Love''
* 1988 – ''Chica Cubana''
* 1988 – ''Awaka Boy''
* 1992 – ''Can't Take My Eyes Off You'' (duët mei [[Gerard Joling]])
* 1993 – ''Feel Good''
* 1995 – ''Santa Maria''
* 1996 – ''Calendar Girl''
* 1997 – ''The First Time''
* 1999 – ''Wait and Wonder''
* 2000 – ''Baila Baila''
* 2000 – ''Be There in Time''
* 2000 – ''Beautiful''
* 2007 – ''Ik Laat Je Gaan''
* 2010 – ''Ga Nu Maar''
==Keppelings om utens==
*{{nl}}[https://web.archive.org/web/20130128103154/http://www.tatjana.nl/ Offisjele webside fan Tatjana Šimić] (argivearre)
*{{en}}[http://www.imdb.com/name/nm0799513/ Biografy en filmografy fan Tatjana Šimić yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Tatjana_Šimić ''Voetnoten'', op dizze side].
}}
{{DEFAULTSORT:Simic, Tatjana}}
[[Kategory:Kroätysk model]]
[[Kategory:Kroätysk neakenmodel]]
[[Kategory:Playboy Playmate]]
[[Kategory:Kroätysk filmakteur]]
[[Kategory:Kroätysk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Kroätysk sjonger]]
[[Kategory:Kroätysk dûnser]]
[[Kategory:Kroätysk itensiedersboekeskriuwer]]
[[Kategory:Kroätysk societystjer]]
[[Kategory:Nederlânsk model]]
[[Kategory:Nederlânsk neakenmodel]]
[[Kategory:Nederlânsk filmakteur]]
[[Kategory:Nederlânsk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Nederlânsk sjonger]]
[[Kategory:Nederlânsk dûnser]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Nederlânsk itensiedersboekeskriuwer]]
[[Kategory:Nederlânsk societystjer]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Kroätysk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1963]]
qm7v7cgohbru5hofn0vi5y1592urhac
1230509
1230508
2026-05-22T14:35:17Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Karriêre */ by de tiid
1230509
wikitext
text/x-wiki
{{Akteur
| ôfbylding = Tatjana Šimić.png
| ôfbyldingstekst = Tatjana Šimić yn [[1992]].
| ôfbyldingsbreedte = 190px
| echte namme = Tatjana Šimić
| nasjonaliteit = [[File:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Kroaasje|Kroätysk]] <br>[[File:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]sk
| berne = [[9 juny]] [[1963]]
| berteplak = [[Zagreb]] ([[Kroaasje]])
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = [[File:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Kroäten|Kroätysk]]
| regionale identiteit =
| jierren aktyf = [[1986]] – no
| prizen =
| webside = [https://web.archive.org/web/20130128103154/http://www.tatjana.nl/ www.tatjana.nl] <small>(argivearre)</small>
}}
'''Tatjana Šimić''' ([[Zagreb]], [[9 juny]] [[1963]]), ek faak koartwei '''Tatjana''' neamd, is in [[Nederlân]]sk [[model]], [[aktrise]] en [[sjongster]] fan [[Kroaasje|Kroätysk]] [[komôf]]. Se begûn har [[karriêre]] as [[neakenmodel]] en krige mids [[1980-er jierren]] yn Nederlân bekendheid troch har [[rol]] as [[dochter]] Kees yn 'e [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]''. Dy rol spile se ek yn 'e twa [[ferfolchfilm]]s fan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]] en de [[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Letter wie se aktyf as sjongster en hie se súkses mei [[hit (muzyk)|hits]] as ''Chica Cubana'' en ''Awaka Boy''. Sûnt [[2000]] is Tatjana benammen noch yn [[realitytillefyzjeprogramma's]] te sjen.
==Namme==
Šimić har [[efternamme]] heart [[útsprutsen]] te wurden as ['ʃimiʧ] ("<u>sji</u>-mytsj"), mar wurdt yn [[Nederlân]] ornaris sûnder [[diakritysk teken|diakrityske tekens]] skreaun (as Simic). De útspraak wurdt dan almeast [[ferbastere]] ta ['simɪk] ("<u>si</u>-mik").
==Libben en karriêre==
===Jonkheid en oplieding===
Tatjana waard yn [[1963]] [[berne]] yn 'e [[Kroaasje|Kroätyske]] haadstêd [[Zagreb]], dêr't se ek [[jonkheid|opgroeide]]. Mei sechstjin jier [[emigraasje|emigrearre]] hja yn [[1979]] mei har [[âlden]] nei [[Nederlân]] ta, dêr't it [[gesin]] him nei wenjen sette yn [[Rotterdam]]. Tatjana makke sadwaande har [[oplieding]] yn Nederlân ôf en learde [[aksint (útspraak)|aksintleas]] [[Nederlânsk]] te [[spraak|sprekken]].
===Karriêre===
Har [[karriêre]] begûn Tatjana doe't se yn 'e earste helte fan 'e [[1980-er jierren]] in [[model (berop)|modelle]]wedstryd fan it [[tydskrift]] ''[[Panorama (tydskrift)|Panorama]]'' wûn. Hja makke yndruk mei har grutte [[boarsten]] en har [[blondearjen|perokside]]-[[blond hier|blonde]] [[hier (begroeiïng)|hier]]. Neitiid makke se namme mei [[neakenfotografy]]ske [[fotoshoot|reportaazjes]] yn 'e Nederlânske (12 kear) en de [[Dútslân|Dútske]] edysje (4 kear) fan 'e ''[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]''. Teffens posearre se fan [[1994]] oant [[2003]] as [[neakenmodel]] foar har eigen [[wandkalinder|kalinders]]. Yn [[2009]] stie se mei 45 jier noch mei in [[sensualiteit|sensuele]] fotoreportaazje yn it [[tydskrift]] ''[[FHM]]''.
By it grutte [[publyk]] briek Tatjana yn [[1986]] troch mei har [[rol]] as de [[promiskuïteit|sletterige]] [[dochter]] Kees yn 'e [[satirysk]]e [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', oer de asosjale [[húshâlding]] mei deselde namme. Dat waard in daverjend súkses, en sadwaande koe hja deselde rol op 'e nij fertolkje yn 'e [[ferfolchfilm]]s ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]) en ''[[Flodder 3]]'' ([[1995]]), en teffens yn 'e [[spin-off]]-[[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'', dy't yn [[1993]] begûn. Oan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]] kaam yn [[1997]] lykwols definityf in ein troch it hommelse [[ferstjerren]] fan akteur [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] (dy't de rol fan Johnnie Flodder spile) yn it bywêzen fan Tatjana en [[Stefan de Walle]] (soan Kees Flodder). Dêrtroch waard de lêste "nije" [[ôflevering]] yn [[1998]] útstjoerd, al wurdt de hiele searje (anno [[2021]]) noch altyd geregeldwei op 'e Nederlânske en [[Flaanderen|Flaamske]] [[tillefyzje]] werhelle. Yn [[2026]] waard der in nije komeedzjesearje oer de Flodders makke: ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]''. Dêrfoar kroep Tatjana op 'e nij yn 'e hûd fan dochter Kees Flodder, fjirtich jier nei't se dat foar it earst dien hie.
Njonken har [[aktearjen|aktearkarriêre]] wie Tatjana ek aktyf as [[sjongster]] en [[dûnseresse]]. Yn [[1987]] brocht se, nei ferskate jierren [[sjongen|sjonglessen]] nommen te hawwen, har earste [[single (muzyk)|single]] út, mei as [[titel (namme)|titel]] ''Baby Love''. Har twadde [[liet]], ''Chica Cubana'', waard yn in grut diel fan [[Jeropa]] in top 10-hit, en yn [[1989]] skoarde se op 'e nij in [[hit (muzyk)|hit]] mei ''Awaka Boy''. Nei't yn [[1997]] har earste [[album (muzyk)|album]] ''New Look'' útkommen wie, gie Tatjana op [[toernee]], net inkeld yn Nederlân en oanbuorjende lannen, mar sels yn [[Súd-Amearika]] en it [[Fiere Easten]]. Yn [[2000]] ferskynde har twadde album, ''Baila Baila''. Neitiid brocht se noch ferskate singles út, lykas ''Ik Laat Je Gaan'', út [[2007]], dat in ''[[cover (muzyk)|cover]]'' wie fan it [[Kroätysk]]e ''Blago Onom Ko Te Ima'', fan [[Tony Četinski]], mar se behelle nea wer itselde soarte súkses.
Tatjana hat fierders meidien oan ferskate [[tillefyzjeprogramma's]], lykas de [[realitytelefyzje|reality]][[dûns]]wedstryd ''Dancing with the Stars'' yn [[2005]], en de [[tillefyzkekwis|kwis]] ''Ranking the Stars'' yn [[2008]]. Teffens siet se yn [[2009]] en [[2010]] yn 'e [[sjuery (kompetysje)|faksjuery]] fan it [[Nasjonaal Songfestival]]. Fanôf [[2011]] wie se mei [[Patty Brard]] en [[Patricia Paay]] ien fan 'e [[haadpersoan]]en yn it realityprogramma ''Diva's Draaien Door''. Yn [[2006]] publisearre se fierders in [[itensiedersboek]] mei Kroätyske [[resept]]en en [[anekdoate]]s út har libben, ûnder de titel ''Tatjana's Studentenkookboek''. Fan [[2012]] oant en mei [[2014]] wie Tatjana it gesicht fan [[sportskoalle]]keatling [[Basic-Fit]].
===Priveelibben===
Yn [[2007]] kaam Tatjana yn it [[nijs]] fanwegen in koarte [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei [[miljardêr]] en [[sakeman]] [[Marcel Boekhoorn]]. Begjin [[2008]] krige hja in relaasje mei [[miljonêr]] [[Ronny Rosenbaum]], in [[ûndernimmer]] út 'e [[tekstyl]]- en [[ûnreplik goed]]-sektor, mei wa't hja úteinlik in hoart [[gearwenjen|gearwenne]] en ek in skoftke [[ferloving|ferloofd]] wie. Yn [[septimber]] [[2010]] waard lykwols bekendmakke dat se de relaasje ôfbrutsen hiene. Yn [[2011]] die Tatjana mei oan it tillefyzjeprogramma ''Wie Kiest Tatjana?'', wêryn't se út in stikmannich gadingmakkers in man keas om in relaasje mei oan te gean. Dat waard in Peter Mijnen, mar ein [[febrewaris]] [[2012]] waard bekend dat ek dy relaasje foarby wie.
==Filmografy==
{{Filmografy|as=aktrise}}
|-
{{Filmografy/Titel|titel=films}}
|-
|align="center"| 1986 || ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' || dochter Kees Flodder ||
|-
|align="center"| 1988 || ''Starke Zeiten'' || [[ferpleechster]] Hanna || [[Dútslân|Dútske]] film
|-
|align="center"| 1990 || ''My Blue Heaven'' || Suzy || [[Nederlân]]ske film
|-
|align="center"| 1992 || ''Zlantne Godine'' || [[tillefyzje]][[ferslachjouster]] || [[Kroaasje|Kroätyske]] film
|-
|align="center"| 1992 || ''[[Flodder in Amerika!]]'' || dochter Kees Flodder ||
|-
|align="center"| 1993 || ''Hoeksteen & Groenstrook'' || [[enkête|enkêtrise]] ||
|-
|align="center"| 1995 || ''[[Flodder 3]]'' || dochter Kees Flodder ||
|-
{{Filmografy/Titel|titel=tillefyzje}}
|-
|align="center"| 1988 || ''Im Schatten der Angst'' || Sonja || Dútske [[tillefyzjefilm]]
|-
|align="center"| 1992 || ''Waku Waku'' || n.f.t. || dielnimmer oan [[tillefyzjekwis]]
|-
|align="center"| 1993–1995 & 1998 || ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'' || dochter Kees Flodder || 62 [[ôfl.]]; lêste ôfl. opnommen yn 1997
|-
|align="center"| 2005 || ''Dancing with the Stars'' || harsels || [[realityprogramma]]
|-
|align="center"| 2008 || ''Ranking the Stars'' || harsels || realityprogramma
|-
|align="center"| 2011 || ''Diva's Draaien Door'' || harsels || realityprogramma
|-
|align="center"| 2011 || ''Wie Kiest Tatjana?'' || harsels || realityprogramma
|-
|align="center"| 2026 || ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]'' || dochter/mem Kees Flodder|| 6 ôfl.
|-
|}
==Diskografy==
;albums
* 1997 – ''New Look''
* 2000 – ''Tatjana Baila Baila''
;singles
* 1987 – ''Baby Love''
* 1988 – ''Chica Cubana''
* 1988 – ''Awaka Boy''
* 1992 – ''Can't Take My Eyes Off You'' (duët mei [[Gerard Joling]])
* 1993 – ''Feel Good''
* 1995 – ''Santa Maria''
* 1996 – ''Calendar Girl''
* 1997 – ''The First Time''
* 1999 – ''Wait and Wonder''
* 2000 – ''Baila Baila''
* 2000 – ''Be There in Time''
* 2000 – ''Beautiful''
* 2007 – ''Ik Laat Je Gaan''
* 2010 – ''Ga Nu Maar''
==Keppelings om utens==
*{{nl}}[https://web.archive.org/web/20130128103154/http://www.tatjana.nl/ Offisjele webside fan Tatjana Šimić] (argivearre)
*{{en}}[http://www.imdb.com/name/nm0799513/ Biografy en filmografy fan Tatjana Šimić yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Tatjana_Šimić ''Voetnoten'', op dizze side].
}}
{{DEFAULTSORT:Simic, Tatjana}}
[[Kategory:Kroätysk model]]
[[Kategory:Kroätysk neakenmodel]]
[[Kategory:Playboy Playmate]]
[[Kategory:Kroätysk filmakteur]]
[[Kategory:Kroätysk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Kroätysk sjonger]]
[[Kategory:Kroätysk dûnser]]
[[Kategory:Kroätysk itensiedersboekeskriuwer]]
[[Kategory:Kroätysk societystjer]]
[[Kategory:Nederlânsk model]]
[[Kategory:Nederlânsk neakenmodel]]
[[Kategory:Nederlânsk filmakteur]]
[[Kategory:Nederlânsk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Nederlânsk sjonger]]
[[Kategory:Nederlânsk dûnser]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Nederlânsk itensiedersboekeskriuwer]]
[[Kategory:Nederlânsk societystjer]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Kroätysk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1963]]
9wemoyfzkjbo16pfmrloddzyq18g4gr
Hûneftigen
0
94480
1230545
1216134
2026-05-22T23:04:44Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Famylje-opbou */ red
1230545
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding =Familia Canidae.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| takson1 =
| namme1 =
| takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4 = [[ûnderstamme]]:
| namme4 = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5 = [[sûchdieren]] (''Mammalia'')
| takson6 = [[skift]]:
| namme6 = [[rôfdieren]] (''Carnivora'')
| takson7 = [[ûnderskift]]:
| namme7 = [[hûndieren]] (''Caniformia'')
| takson8 = [[tuskenskift]]:
| namme8 = [[echte hûndieren]] (''Cynoidea'')
| takson9 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme9 = '''hûneftigen''' (''Canidae'')
| takson11 =
| namme11 =
| takson12 =
| namme12 =
| takson13 =
| namme13 =
| takson14 =
| namme14 =
| takson15 =
| namme15 =
| takson16 =
| namme16 =
| takson17 =
| namme17 =
| takson18 =
| namme18 =
| takson19 =
| namme19 =
| beskriuwer, jier = Fischer de Waldheim, 1817
}}
De '''hûneftigen''' ([[wittenskiplike namme]]: ''Canidae'') foarmje in [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[klasse (taksonomy)|klasse]] fan 'e [[sûchdieren]] (''Mammalia''), it [[skift]] fan 'e [[rôfdieren]] (''Carnivora''), it [[ûnderskift]] fan 'e [[hûndieren]] (''Caniformia'') en it [[tuskenskift]] fan 'e [[echte hûndieren]] (''Cynoidea''). Dizze [[taksonomy]]ske groep omfettet de [[hûn]], [[wolf]], [[foks]], [[jakhals]], [[prêrjewolf]] en in grut tal oare, minder bekende [[soarte|bistesoarten]]. De hûneftigen kinne ûnderferdield wurde yn 'e libbene [[ûnderfamylje]] fan 'e [[echte hûneftigen]] (''Caninae'') en de [[útstjerren (biology)|útstoarne]] ûnderfamyljes fan 'e ''[[Borophaginae]]'' en de ''[[Hesperocyoninae]]''. De echte hûneftigen wurde fierder opspjalten yn 'e [[tûke (taksonomy)|tûken]] fan 'e [[echte hûnen]] (''Canini''), de [[echte foksen]] (''Vulpini'') en de [[grize foksen]] (''Urocyonini'').
==Taksonomyske skiednis en fersprieding==
De hûneftigen hawwe in lange [[skiednis]], dy't weromgiet oant it [[Eoseen]], sa'n 50 miljoen jier lyn, doe't de [[rôfdieren]] (''Carnivora'') har opspjalten yn 'e [[hûndieren]] (''Caniformia'') en de [[katdieren]] (''Feliformia''). De earste wiere hûneftigen ûntjoegen har ûnder it [[Oligoseen]], sa'n tsien miljoen jier letter. Tsjin dy tiid wie ek de skieding tusken de echte hûneftigen, de ''Borophaginae'' en de ''Hesperocyoninae'' ta stân kommen. Hûneftigen binne lânseigen op alle [[wrâlddiel]]en, mei útsûndering fan [[Antarktika]].
[[File:Canidae Species Divesity.png|left|thumb|200px|De fluktuaasje fan it tal libbene [[soarte]]n hûneftigen yn 'e lêste 40 miljoen jier.]]
==Lichaamlike eigenskippen==
Hûneftigen fariëarje yn grutte fan 'e [[grize wolf]], dy't 2 [[meter|m]] lang wêze kin, oant de [[fennek]], in [[Afrika]]anske foksesoart, fan mar 24 [[sintimeter|sm]] lang. [[Lichem (biology)|Lichaamlik]] wurde se karakterisearre troch in lange, foarútstykjende [[snút]], rjochtopsteande [[ear (lichemsdiel)|earen]] dy't likernôch boppe-op 'e [[kop]] pleatst binne, [[tosk]]en dy't har ûntjûn hawwe foar it brekken fan [[bonke]]n en it snijen fan [[fleis]], en in [[plomsturt|plommige]] [[sturt]]. Mei harren relatyf lange [[skonk]]en en grutte [[úthâldingsfermogen]] binne se treflik oanpast oan 'e jacht op [[proai]]dieren op 'e iepen [[flakte]]n. De measte hûneftigen hawwe fiif [[tean]]nen oan 'e [[foarpoat]]en en fjouwer oan 'e [[efterpoat]]en. Harren [[klau]]wen kinne, oars as by [[kateftigen]], net ynlutsen wurde. De [[mantsje]]s beskikke oer in útskobere [[penisbonke]].
==Hâlden en dragen==
Oer it algemien binne hûneftigen sosjale bisten, dy't gearlibje yn famyljetroepen of yn lytse [[ridel]]s fan ûnderling net drekt besibbe eksimplaren. Hja wurkje almeast gear by de [[jacht (aktiviteit)|jacht]], it grutbringen fan 'e jongen en oare aktiviteiten, en [[kommunikaasje|kommunisearje]] mei-inoar troch it ôfsetten fan [[geur]]synjalen en mei [[stim|fokalisaasjes]] lykas [[spûkgûlen]]. Ien hûneftige, de [[hûn]], eins in [[ûndersoarte]] fan 'e [[grize wolf]], is lang lyn al troch de [[minske]] [[húsdier|domestisearre]], en is hjoed de dei ien fan 'e meast foarkommende [[húsdier]]en.
{{wrapper}}
|[[File:07-03-23RedWolfAlbanyGAChehaw.jpg|right|thumb|200px|De [[reade wolf]] (''Canis rufus'').]]
|-
|[[File:Canis latrans.jpg|right|thumb|200px|De [[prêrjewolf]] (''Canis latrans'').]]
|-
|[[File:ZooManedWolf.jpg|right|thumb|200px|De [[moannewolf]] (''Chrysocyon brachyurus'').]]
|-
|[[File:Canis simensis.jpg|right|thumb|200px|De [[Abessynske wolf]] (''Canis simensis'').]]
|-
|[[File:Alone Ranger (cropped).jpg|right|thumb|200px|De [[goudjakhals]] (''Canis aureus'').]]
|-
|[[File:Cuon.alpinus-cut.jpg|right|thumb|200px|De [[Aziatyske wylde hûn]] of dhole (''Cuon alpinus'').]]
|-
|[[File:Lycaon pictus pg.jpg|right|thumb|200px|De [[hyenahûn]] (''Lycaon pictus'').]]
|-
|[[File:Bush dog.JPG|right|thumb|200px|De [[boskhûn]] (''Speothos venaticus'').]]
|-
|[[File:Polarfuchs 1 2004-11-17.jpg|right|thumb|200px|De [[poalfoks]] (''Vulpes lagopus'').]]
|-
|[[File:Urocyon cinereoargenteus.jpg|right|thumb|200px|De [[grize foks]] (''Urocyon cinereoargenteus'').]]
|-
|[[File:10 Month Old Fennec Fox.jpg|right|thumb|200px|De [[fennek]] (''Vulpes zerda'').]]
|-
|[[File:Nyctereutes_procyonoides_4_(Piotr_Kuczynski).jpg|right|thumb|220px|De [[waskbearhûn]] (''Nyctereutes procyonoides'').]]
|-
|}
==Famylje-opbou==
{| class="wikitable" style="width: 600px;"
|- style="vertical-align: top;"
| scope="row" style="width: 50%; background-color: Honeydew;" | {{Stambeam2}}
* famylje '''hûneftigen''' (''Canidae'')
** ûnderfamylje [[oerhûneftigen]] (''Hesperocyoninae'') †
*** skaai ''[[Caedocyon]]'' †
*** skaai ''[[Cynodesmus]]'' †
*** skaai ''[[Ectopocynus]]'' †
*** skaai ''[[Enhydrocyon]]'' †
*** skaai ''[[Hesperocyon]]'' †
*** skaai ''[[Mesocyon]]'' †
*** skaai ''[[Osbornodon]]'' †
*** skaai ''[[Paraenhydrocyon]]'' †
*** skaai ''[[Philotrox]]'' †
*** skaai ''[[Prohesperocyon]]'' †
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Sunkahetanka]]'' †
** ûnderfamylje [[bienkreakers]] (''Borophaginae'') †
*** skaai ''[[Archaeocyon]]'' †
*** skaai ''[[Otarocyon]]'' †
*** skaai ''[[Oxetocyon]]'' †
*** skaai ''[[Rhizocyon]]'' †
*** tûke ''[[Phlaocyonini]]'' †
**** skaai ''[[Cynarctoides]]'' †
**** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Phlaocyon]]'' †
*** {{Stambeam2/ein tûke}}tûke ''[[Borophagini]]'' †
**** skaai ''[[Cormocyon]]'' †
**** skaai ''[[Desmocyon]]'' †
**** skaai ''[[Eulopocyon]]'' †
**** skaai ''[[Metatomarctus]]'' †
**** skaai ''[[Microtomarctus]]'' †
**** skaai ''[[Protomarctus]]'' †
**** skaai ''[[Psalidocyon]]'' †
**** skaai ''[[Tephrocyon]]'' †
**** ûndertûke ''[[Aelurodontina]]'' †
***** skaai ''[[Aelurodon]]'' †
***** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Tomarctus]]'' †
**** ûndertûke ''[[Borophagina]]'' †
***** skaai ''[[Borophagus]]'' †
***** skaai ''[[Carpocyon]]'' †
***** skaai ''[[Epicyon]]'' †
***** skaai ''[[Paratomarctus]]'' †
***** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Protepicyon]]'' †
**** {{Stambeam2/ein tûke}}ûndertûke ''[[Cynarctina]]'' †
***** skaai ''[[Cynarctus]]'' †
***** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Paracynarctus]]'' †
** {{Stambeam2/ein tûke}}ûnderfamylje [[echte hûneftigen]] (''Caninae'')
*** ''incertae sedis'' <small>(yndieling ûnwis)</small>
**** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Leptocyon]]'' †
*** tûke [[echte foksen]] (''Vulpini'')
**** skaai [[foksen]] (''Vulpes'')
***** [[Afgaanske foks]] (''Vulpes cana'')
***** [[Bingaalske foks]] (''Vulpes bengalensis'')
***** [[feale foks]] (''Vulpes pallida'')
***** [[fennek]] of woastynfoks (''Vulpes zerda'')
***** [[foks]] of reade foks (''Vulpes vulpes'')
***** [[grutearkitfoks]] (''Vulpes macrotis'')
***** [[Kaapske foks]] (''Vulpes chama'')
***** [[kitfoks]] (''Vulpes velox'')
***** [[poalfoks]] (''Vulpes lagopus'')
***** [[sânfoks]] (''Vulpes rueppellii'')
***** [[steppefoks]] (''Vulpes corsac'')
***** {{Stambeam2/ein tûke}}[[Tibetaanske sânfoks]] (''Vulpes ferrilata'')
**** skaai [[grutearfoksen]] (''Otocyon'')
***** {{Stambeam2/ein tûke}}[[grutearfoks]] (''Otocyon megalotis'')
**** skaai ''[[Prototocyon]]'' †
**** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[waskbearhûnen]] (''Nyctereutes'')
***** [[Japanske waskbearhûn]] (''Nyctereutes viverrinus'')
***** {{Stambeam2/ein tûke}}[[waskbearhûn]] of gewoane waskbearhûn (''Nyctereutes procyonoides'')
*** tûke [[echte hûnen]] (''Canini'')
**** ûndertûke [[Súdamerikaanske hûneftigen]] (''Cerdocyonina'')
***** skaai [[boskhûnen]] (''Speothos'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[boskhûn]] (''Speothos venaticus'')
***** skaai [[koartearfoksen]] (''Atelocynus'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[koartearfoks]] (''Atelocynus microtis'')
***** skaai [[krabbefrettende foksen]] of savannefoksen (''Cerdocyon'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[krabbefrettende foks]] of savannefoks (''Cerdocyon thous'')
***** skaai [[moannewolven]] of moanjeswolven (''Chrysocyon'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[moannewolf]] of moanjeswolf (''Chrysocyon brachyurus'')
***** skaai ''[[Nurocyon]]'' †
***** skaai ''[[Protocyon]]'' †
***** skaai [[Súdamerikaanske foksen]] (''Lycalopex'')
****** [[Andesfoks]] (''Lycalopex culpaeus'')
****** [[Brazyljaanske fjildfoks]] (''Lycalopex vetulus'')
****** [[darwinfoks]] of Darwins foks (''Lycalopex fulvipes'')
****** [[pampafoks]] (''Lycalopex gymnocercus'')
****** [[Patagoanyske foks]] (''Lycalopex griseus'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[Perûviaanske woastynfoks]] (''Lycalopex sechurae'')
***** skaai ''[[Theriodictis]]'' †
***** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[warrah's]] (''Dusicyon'') †
****** [[Falklânwolf]], Falklânfoks of warrah (''Dusicyon australis'') †
****** {{Stambeam2/ein tûke}} [[Patagoanyske warrah]] (''Dusicyon avus'') †
**** {{Stambeam2/ein tûke}}ûndertûke [[wolfeftigen]] (''Canina'')
***** skaai [[Afrikaanske jakhalzen]] (''Lupulella'')
****** [[sealjakhals]] (''Lupulella mesomelas'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[streekte jakhals]] (''Lupulella adusta'')
***** skaai [[Aziatyske wylde hûnen]] (''Cuon'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[Aziatyske wylde hûn]], reade hûn of dhole (''Cuon alpinus'')
***** skaai [[hyenahûnen]] of Afrikaanske wylde hûnen (''Lycaon'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[hyenahûn]], Afrikaanske wylde hûn of Kaapske jachthûn (''Lycaon pictus'')
***** skaai [[hûnen]] (''Canis'')
****** [[Abessynske wolf]] of Etiopyske wolf (''Canis simensis'')
****** [[Afrikaanske goudwolf]] (''Canis lupaster'' of ''Canis anthus'')
****** [[armbrusterwolf]] of Armbrusters wolf (''Canis armbrusteri'') †
****** [[Arnowolf]] (''Canis arnensis'') †
****** [[Cedazowolf]] (''Canis cedazoensis'') †
****** [[edwardwolf]] of Edwards wolf (''Canis edwardii'') †
****** [[Etruskyske wolf]] (''Canis etruscus'') †
****** [[goudjakhals]], gewoane jakhals of goudwolf (''Canis aureus'')
****** [[grize wolf]] (''Canis lupus'')
******* [[dingo]] (''Canis lupus dingo'')
******* {{Stambeam2/ein tûke}}[[hûn]] (''Canis lupus familiaris'')
****** [[Mosbachwolf]] (''Canis mosbachensis'') †
****** [[prêrjewolf]] of coyote (''Canis latrans'')
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[reade wolf]] (''Canis rufus'')
***** skaai ''[[Mececyon]]'' †
***** skaai ''[[Megacyon]]'' †
***** skaai [[oerhûnen]] (''Eucyon'') †
****** [[Hottentothûn]] (''Eucyon khoikhoi'') †
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[woeste wolf]] (''Eucyon ferox'') †
***** skaai [[reuzewolven]] (''Aenocyon'') †
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[reuzewolf]] (''Aenocyon dirus'') †
***** skaai [[Sardynske wylde hûnen]] of Sardyske dholes (''Cynotherium'') †
****** {{Stambeam2/ein tûke}}[[Sardynske wylde hûn]] of Sardynske dhole (''Cynotherium sardous'') †
***** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai ''[[Xenocyon]]'' †
*** {{Stambeam2/ein tûke}}tûke [[grize foksen]] (''Urocyonini'')
**** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[grize foksen]] (''Urocyon'')
***** [[Cozumelfoks]] (''Urocyon ?''; <small>noch net beskreaun</small>)
***** [[eilânfoks]] (''Urocyon littoralis'')
***** {{Stambeam2/ein tûke}}[[grize foks]] (''Urocyon cinereoargenteus'')
{{Stambeam2/ein}}
|-
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Canidae ''References'' en ''General references'', op dizze side].
----
{{commonscat|Canidae}}
}}
{{DEFAULTSORT:huneftigen}}
[[Kategory:Hûneftige| ]]
[[Kategory:Rôfdier (skift)]]
[[Kategory:Sûchdierefamylje]]
2kos8cqexoijmbzl8v3gf41z1lgeilg
2026
0
141801
1230507
1229177
2026-05-22T14:29:54Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Films */ +
1230507
wikitext
text/x-wiki
{{JiersideBoppe}}
{{Kalinders}}{{Kalinderjier}}
== Foarfallen ==
;jannewaris
* [[1 jannewaris|1]] - [[Bulgarije]] fiert de [[euro]] yn as nasjonale [[muntienheid]], en wurdt dêrmei it 21e lân yn 'e [[Eurosône]].
* [[1 jannewaris|1]] - Yn de [[Nederlân]]ske haadstêd [[Amsterdam]] rekket de [[Vondeltsjerke]] slim skansearre by in grutte brân.
* [[1 jannewaris|1]] - By de saneamde [[Nijjiersbrân fan Crans-Montana]] komme by in brân yn in [[kafee]], yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Crans-Montana]], in plak yn it kanton [[Wallis]], 41 minsken om it libben en reitsje nochris 115 oaren [[ferwûne]].
* [[3 jannewaris|3]] - De [[Feriene Steaten]] fiere oanfallen út op ferskate plakken yn it noarden fan [[Fenezuëla]]. Tagelyk wurde de Fenezolaanske [[presidint]] [[Nicolás Maduro]] en syn [[oarehelte|frou]] [[Cilia Flores]] fan har bêd lichten troch Amerikaanske [[kommando's]] en [[ûntfierd]] nei de Feriene Steaten ta, dêr't se yn it [[tichthûs (finzenis)|tichthús]] ferdwine.
* [[3 jannewaris|3]] - [[Ekwatoriaal Guinee]] ferpleatst syn [[haadstêd]] fan [[Malabo]] op it eilân [[Bioko]] nei [[Ciudad de la Paz]] op it [[fêstelân]] fan [[Afrika]].
* [[6 jannewaris|6]] - It westen fan [[Japan]] wurdt troffen troch in [[ierdbeving]] fan 6,2 op 'e [[skaal fan Richter]]. It epysk sintrum lei yn it [[Prefektueren fan Japan|prefektuer]] [[Shimane (Prefektuer)|Shimane]], it eilân [[Honshu]].
* [[7 jannewaris|7]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrante]] [[Moard op Renée Good|Renée Good]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE).
* [[8 jannewaris|8]]-[[9 jannewaris|9]] - De [[protesten yn Iran (jannewaris 2026)|massale protesten]] yn [[Iraan]] wurde yn bloed smoard troch de [[plysje]] en de [[feilichheidstsjinst]]en, wêrby't neffens de berjochten tsientûzenen [[demonstraasje (protest)|demonstranten]] deamakke wurde.
* [[14 jannewaris|14]] - Yn it [[Tailân|Taiske]] distrikt [[Sikhio (distrikt)|Sikhio]] falt in kraan op in passazjierstrein, wêrby't 30 minsken omkomme en 64 oaren [[ferwûne]] reitsje.
* [[14 jannewaris|14]] - Nei [[Grienlânkrisis|oanhâldende drigeminten]] fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]], begjint [[Denemark]], dêr't Grienlân ta heart, de [[militêre oefening]] [[Operaasje Artic Endurance]]. Sân [[Jeropa|Jeropeeske]] bûnsgenoaten, wêrûnder [[Nederlân]], stjoere troepen.
* [[17 jannewaris|17]] - Yn 'e [[Paraguay]]aanske [[haadstêd]] [[Asunción]] ûndertekenje fertsjintwurdigers fan 'e [[Jeropeeske Uny]] en [[Mercosur]], in [[ekonomy]]sk ferbûn besteande út [[Argentynje]], [[Brazylje]], [[Oerûguay]] en Paraguay, in [[Partnerskipsoerienkomst tusken de Jeropeeske Uny en Mercosur|frijhannelsoerienkomst]].
* [[18 jannewaris|18]] - Yn [[Spanje]] fynt benoarden it plak [[Kordoba (Spanje)|Kordoba]], yn de [[Spaanske autonome mienskippen|autonome mienskip]] [[Andalûsje]], [[Treinramp by Kordoba|in treinramp]] plak. Dêrby komm 46 minsken om en reitsje 291 oaren [[ferwûne]].
* [[18 jannewaris|18]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] bedriget [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Sweden]], [[Finlân]], [[Dútslân]], [[Frankryk]], it [[Feriene Keninkryk]] en [[Nederlân]] mei in ferheging fan 'e [[hannelstaryf|hannelstariven]], om't dy lannen it weage hawwe en stjoer troepen nei [[Grienlân]] ta om diel te nimmen oan 'e [[militêre oefening]] [[Operaasje Arctic Endurance]]. Dêrtroch komt de [[Grienlânkrisis]] ta in hichtepunt. [[Iislân]], [[Sloveenje]], [[Estlân]] en [[Belgje]] beslute yn reäksje op Trump syn drigeminten om ek noch troepen te stjoeren, hoewol't se dat earst net fan doel wiene.
* [[20 jannewaris|20]] - Yn 'e [[Twadde Keamer]] spjalte 7 leden fan 'e [[PVV]]-fraksje har ôf en foarmje de [[Groep Markuszower]]. De PVV giet dêrtroch yn it [[parlemint]] fan 26 nei 19 sitten en is net mear de grutste [[politike partij|partij]].
* [[21 jannewaris|21]] - Op it [[World Economic Forum]] yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Davos]] wurdt de [[Grienlânkrisis]] (foarearst) besward nei't de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] syn plan ûntpraat is om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]].
* [[22 jannewaris|22]] - De [[Feriene Steaten]] ferlitte (nei in opsistermyn fan 1 jier) formeel de [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO).
* [[24 jannewaris|24]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrant]] [[Moard op Alex Pretti|Alex Pretti]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE).
* [[27 jannewaris|27]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Yndia]] slute in [[Yndiaask-Jeropeeske Frijhanneloerienkomst|fiergeande frijhannelsoerienkomst]].
;febrewaris
* [[3 febrewaris|3]] - By [[oanfallen fan Boko Haram yn Kwara (2026)|oanfallen]] fan 'e [[islamisme|islamistyske]] [[terrorisme|terreurgroep]] [[Boko Haram]] yn 'e [[Nigearia|Nigeriaanske]] steat [[Kwara]] falle teminsten 162 deaden.
* [[4 febrewaris|4]] - Foar [[Noard-Nederlân]] kundiget it [[KNMI]] yn 'e iere moarn in [[waaralaarm]] ôf fanwegen [[izel]].
* [[6 febrewaris|6]]-[[22 febrewaris|22]] - Yn noardlik [[Itaalje]] wurde de [[Olympyske Winterspullen 2026|Olympyske Winterspullen]] fan [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]] holden.
* [[9 febrewaris|9]] - By [[sjitpartij yn Tumbler Ridge|in sjitpartij]] yn it ôfhandige [[Tumbler Ridge (Britsk-Kolumbia)|Tumbler Ridge]], yn 'e [[Kanada|Kanadeeske]] [[Kanadeeske provinsjes|provinsje]] [[Britsk-Kolumbia]], komme teminsten 9 persoanen om (de skutter ynbegrepen) en reitsje nochris 27 oare [[ferwûne]].
* [[20 febrewaris|20]] - It [[Amerikaansk Heechgerjochtshôf]] docht de [[fûnis|útspraak]] dat de [[Amerikaanske presidint]] [[Donald Trump]] ûnder de besteande [[wet]]jouwing net it rjocht hat om [[ynfierheffing]]s op te lizzen yn 'e mjitte wêryn't er dat dien hat. Dêrmei wurde de measte ynfierheffings fan Trump neatich ferklearre.
* [[22 febrewaris|22]] - By [[militêre operaasje yn Jalisco (2026)|in operaasje]] yn 'e steat [[Jalisco]] deadet it [[Meksikaanske Leger]] 62 leden fan it [[drugskartel]] [[Cartél Jalisco Nuevo Generación|CJNG]], ûnder wa de kartelbaas [[El Mencho]]. De leden fan it kartel rjochtsje neitiid by in opskuor grutskalige skea en [[fersteuring fan 'e iepenbiere oarder]] oan.
* [[23 febrewaris|23]] - Yn [[Nederlân]] wurdt nei in [[kabinetsformaasje|formaasje]] fan 117 [[dagen]] it [[Kabinet-Jetten]] ynstallearre.
* [[26 febrewaris|26]] - It sûnt [[2024]] slommerjende konflikt tusken [[Pakistan]] en [[Afganistan]] lôget op ta [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch|in iepen oarloch]], wêrby't de [[Pakistaanske Loftmacht]] de Afgaanske [[haadstêd]] [[Kabûl]] [[bombardemint|bombardearret]].
* [[28 febrewaris|28]] - De [[Iraanoarloch]] brekt út wannear't [[Israel]] en de [[Feriene Steaten]] úteinsette mei grutskalige [[bombardemint]]en fan 'e [[Iraan]]ske [[haadstêd]] [[Teheran]] en oare stêden. [[Kritisy]] wize derop dat it ûnder it [[ynternasjonaal rjocht]] om in yllegale [[oarloch]] giet. De Iraanske opperste lieder, [[grutajatollah]] [[Ali Chamenei]], wurdt troch de Israeeljers doelbewust [[fermoarde]]. Dat liedt ta in grutte eskalaasje fan it konflikt, wêrby't Iraan net inkeld ferjildingsoanfallen útfiert op Israel, mar ek op Amerikaanske [[legerbasis|militêre fasiliteiten]] en [[ambassade|diplomatike fertsjintwurdigings]] yn [[Irak]], [[Jordaanje]], [[Koeweit]], [[Saûdy-Araabje]], [[Bachrein]], [[Katar]], de [[Feriene Arabyske Emiraten]] en [[Omaan]].
;maart
* [[1 maart|1]] - By it [[Bloedbad fan Abiemnom]] wurde yn [[Abiemnom]], yn it noarden fan [[Súd-Sûdaan]], teminsten 169 [[Dinka (folk)|Dinka]] [[fermoarde]] by in oanfal troch leden fan in oare [[etnyske groep]], de [[Nûer (folk)|Nûer]].
* [[2 maart|2]] - De [[Libanon|Libaneeske]] [[milysje]] [[Hezbollah]] ynterveniëarret oan 'e kant fan [[Iraan]] yn 'e [[Iraanoarloch]] troch it noarden fan [[Israel]] te besjitten mei [[raket]]ten. Israel reägearret mei bûtenproporsjoneel swiere [[bombardemint]]en fan net inkeld [[militêr]]e, mar ek [[boarger]]like doelen yn hiel Libanon.
* [[6 maart|6]]-[[7 maart|7]] - By [[oerstreamings yn Kenia (2026)|oerstreamings]] yn [[Kenia]] komme teminsten 66 minsken om.
* [[6 maart|6]]-[[15 maart|15]] - Yn [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]], yn noardlik [[Itaalje]], wurde de [[Paralympyske Winterspullen 2026|Paralympyske Winterspullen]] holden. It [[evenemint]] is omstriden, mei't it [[Ynternasjonaal Paralympysk Komitee]] [[Ruslân]] en [[Wyt-Ruslân]] wer tastiet om ûnder eigen [[flagge]] diel te nimmen, wylst de [[Russysk-Oekraynske Oarloch]], wêrfoar't de beide lannen fan ynternasjonale sporteveneminten ferballe wiene, noch altyd trochgiet.
* [[8 maart|8]] - Yn [[Iraan]] folget [[Mozjtaba Chameneï]], de [[soan]] fan 'e troch [[Israel]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Iraanoarloch]] [[fermoarde]] [[ajatollah]] [[Ali Chameneï]], syn [[heit]] op as [[opperste lieder (Iraan)|opperste lieder]].
* [[16 maart|16]] - By [[klinykbombardemint yn Kabûl (2026)|in bombardemint]], útfierd troch [[Pakistan]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch]], op in [[ôfkickklinyk]] yn 'e [[Afganistan|Afgaanske]] [[haadstêd]] [[Kabûl]] komme teminsten 400 minsken om.
* [[24 maart|24]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Austraalje (lân)|Austraalje]] slute in [[frijhannel]]sferdrach, [[AEUFTA]].
* [[25 maart|25]] - By in [[rjochtsaak]] yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde [[Meta (bedriuw)|Meta]] (de [[memme-ûndernimming]] fan [[Facebook]] en [[Instagram]]) en [[YouTube]] ferantwurdlik holden foar it moedwillich feroarsaakjen fan [[ferslaving]] oan [[sosjale media]], en feroardiele ta it beteljen fan [[$]]6 miljoen oan [[boete (jild)|boetes]] en [[skeafergoeding]].
* [[25 maart|25]] - Mei [[Sarah Mullally]] wurdt yn [[Ingelân]] foar it earst in [[frou]] ynstallearre as [[aartsbiskop fan Canterbury]] en aldendeisk haad fan 'e [[Anglikaanske Tsjerke]].
;april
* [[1 april|1]]-[[11 april|11]] - De [[Artemis II]]-misje fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[romtefeart]]organisaasje [[NASA]] makket in rûntsje om 'e [[moanne (byplaneet fan 'e Ierde)|moanne]] en keart ûnskansearre werom op 'e [[Ierde (planeet)|Ierde]]. It is de earste bemanne romtefeartmisje bûten in [[baan (astronomy)|baan]] om 'e Ierde sûnt [[Apollo 17]] yn [[1972]].
* [[7 april|7]] - Yn 'e oangeande [[Iraanoarloch]] komme de [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ûnder bemiddeling fan [[Pakistan]] in [[sjitferbod]] fan fjirtjin [[dagen]] oerien. De trêde partij yn 'e [[oarloch]], [[Israel]], leit him dêr ûnder Amerikaanske druk mei tsjinnichheid by del.
* [[12 april|12]] - By de [[Hongaarske parlemintsferkiezings (2026)|Hongaarske parlemintsferkiezings]] wurdt de [[politike partij]] [[FIDESZ]] fan 'e langjierrige [[premier]] [[Viktor Orbán]] ferslein troch [[Tisza (partij)|Tisza]] fan [[opposysje (polityk)|opposysjelieder]] [[Péter Magyar]]. Hoewol't it ferskil yn stimmen net iens sa mâle grut is, wint Tisza, troch it [[kiesdistrikt]]estelsel dat Orbán ynfierd hat, de grutte mearderheid fan 'e parlemintssitten.
* [[13 april|13]] - Yn 'e [[Iraanoarloch]] begjinne de [[Feriene Steaten]] mei in eigen blokkade fan 'e [[Iraan]]ske blokkade fan 'e [[Strjitte fan Hormûz]].
* [[16 april|16]] - Under druk fan 'e [[Feriene Steaten]] stimt [[Israel]] yn mei in [[sjitferbod]] oan it [[Libanon|Libaneeske]] front fan 'e [[Iraanoarloch]].
* [[19 april|19]] - By de [[Bulgaarske parlemintsferkiezings (2026)|parlemintsferkiezings]] yn [[Bulgarije]] wint [[Progresivna Bălgarija|PB]], de [[politike partij|partij]] fan 'e pro-[[Ruslân|Russyske]] âld-[[presidint]] [[Rumen Radev]] de mearderheid fan 'e sitten.
* [[21 april|21]] - It [[sjitferbod]] yn 'e [[Iraanoarloch]] wurdt ferlinge.
* [[25 april|25]] - By [[offinsyf yn Noard-Maly (april-maaie 2026)|in offinsyf]] fan it [[Befrijingsfront fan Azawad]] (in [[nasjonalist]]yske groepearring stribjend nei in eigen steat foar de [[Tûareks]]) y.g.m. [[Islamityske Steat|IS]] wurde de stêd [[Tikal]] en in diel fan 'e stêd [[Gao]] ferovere op it [[Maly|Malineeske]] [[kriichsmacht|leger]].
* [[27 april|27]] - [[Kening]] [[Willem-Alexander fan de Nederlannen|Willem-Alexander]], [[keninginne]] [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] en oare leden fan 'e [[Hûs Oranje-Nassau|keninklike famylje]] fiere [[Keningsdei]] yn [[Dokkum]].
== Berne ==
== Ferstoarn ==
;jannewaris
* [[6 jannewaris|6]] - [[Jaap Pop]], Nederlânsk boargemaster en fotograaf (* [[1941]])
* [[12 jannewaris|12]] - [[Robert Jensen]], Nederlânsk telefyzjepresintator (* [[1973]])
* [[13 jannewaris|13]] - [[Annemarie Prins]], Nederlânsk aktrise (* [[1932]])
* 13 - [[Claudette Colvin]], Amerikaansk minskerjochte-aktiviste (* [[1939]])
* [[26 jannewaris|26]] - [[Sly Dunbar]], Jamaikaanske drummer en produsint (* [[1952]])
* [[30 jannewaris|30]] - [[Catherine O'Hara]], Kanadeesk-Amerikaansk aktrise (* [[1954]])
;febrewaris
* [[3 febrewaris|3]] - [[Remco Heite]], Frysk boargemaster (* [[1946]])
* [[7 febrewaris|7]] - [[Brad Arnold]], Amerikaansk sjonger (* [[1978]])
* [[11 febrewaris|11]] - [[James Van Der Beek]], Amerikaansk akteur (* [[1977]])
* [[17 febrewaris|17]] - [[Jesse Jackson]], Amerikaansk aktivist en politikus (* [[1941]])
* [[23 febrewaris|23]] - [[Peter Karstkarel]], Frysk publisist, (keunst)histoarikus, neerlandikus, arsjitektuerkenner (* [[1945]])
* [[28 febrewaris|28]] - [[Ali Chamenei]], Iraansk presidint en [[grutajatollah]] (* [[1939]])
;maart
* [[10 maart|10]] - [[IJf Blokker]], Nederlânske akteur, sjonger, komyk, presintator. (* [[1930]])
;april
* [[18 april|18]] - [[Géjanna Buma]], Frysk keatster (* [[1978]])
==Films==
* ''[[Lulk (film)|Lulk]]''
==Tillefyzje==
* ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]''
{{JiersideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
<references/>
----
{{Commonscat}}
}}
[[Kategory:2026| ]]
[[Kategory:21e iuw]]
gjoiwx4f1ctz40vz7uq3wj994mnqg5b
Wikipedy oerlis:Bots
5
145508
1230488
1230471
2026-05-22T13:49:32Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Bewiisstikken */
1230488
wikitext
text/x-wiki
== Important: maintenance operation on September 1st ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will be testing its secondary data centre. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems.
They will switch all traffic to the secondary data centre on '''Tuesday, September 1st 2020'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, September 1st. The test will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200901T14 14:00 UTC] (15:00 BST, 16:00 CEST, 10:00 EDT, 19:30 IST, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday September 2).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
*There will be code freezes for the week of September 1st, 2020. Non-essential code deployments will not happen.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch Datacenter#Schedule for 2020 switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. '''Please share this information with your community.'''
</div></div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|User:Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]])</span> 31 aug 2020, 12.30 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=20410849 -->
== Important: maintenance operation on October 27 ==
{{int:please-translate}} {{int:thank-you}}
This is a reminder of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2020|a message]] already sent to your wiki.
On Tuesday, October 27 2020, all wikis will be in read-only mode for a short period of time.
You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, October 27. The test will start at 14:00 UTC (14:00 WET, 15:00 CET, 10:00 EDT, 19:30 IST, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 03:00 NZDT on Wednesday October 28).
Background jobs will be slower and some may be dropped. This may have an impact on some bots work.
[[m:Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2020|Know more about this operation.]]
-- <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|User:Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]])</span> 26 okt 2020, 10.25 (CET)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=20578077 -->
== Server switch ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2020|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch+2020&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. <!--
They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, October 27 2020'''. -->
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, 29 June 2021. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1624975200 14:00 UTC] (07:00 PDT, 10:00 EDT, 15:00 WEST/BST, 16:00 CEST, 19:30 IST, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday 30 June).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
*There will be code freezes for the week of June 28. Non-essential code deployments will not happen.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter#Schedule_for_2021_switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div></div> [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] 27 jun 2021, 03.23 (CEST)
<!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Bots&oldid=20746915 -->
== Server switch ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems.
They will switch all traffic back to the primary data center on '''Tuesday, 14 September 2021'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on Tuesday, 14 September 2021. The test will start at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628049 14:00 UTC] (07:00 PDT, 10:00 EDT, 15:00 WEST/BST, 16:00 CEST, 19:30 IST, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Wednesday, 15 September).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div></div> [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User:SGrabarczuk (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 11 sep 2021, 03.10 (CEST)
<!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Bots&oldid=20746915 -->
== Bots need to upgrade to Pywikibot 6.6.1 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Dear bot operators, bots running [[mw:Pywikibot|Pywikibot]] must upgrade to [https://doc.wikimedia.org/pywikibot/stable/changelog.html version 6.6.1] otherwise they will break when [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|deprecated API parameters]] are removed. If you have any questions or need help in upgrading, please reach out using one of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Communication|Pywikibot communication channels]].
Thanks, [[m:User:Legoktm|Legoktm]] ([[m:User talk:Legoktm|talk]]) 22 sep 2021, 20.02 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:Legoktm@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Bots&oldid=22004738 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read only soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
<span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 27 feb 2023, 22.24 (CET)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Bots&oldid=24337896 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-04-26|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-04-26T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-04-26T14:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-04-26|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 apr 2023, 03.21 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Bots&oldid=24903511 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-09-20|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-09-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-09-20T14:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-09-20|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
[[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]]) 15 sep 2023, 11.30 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Bots&oldid=25086542 -->
== Fersyk botstatus FryskaBot ==
Hallo, ik bin [[Meidogger:AukeDH|AukeDH]] en freegje hjirmei botstatus oan foar [[Meidogger:FryskaBot|FryskaBot]].
=== Wat docht de bot? ===
FryskaBot oersettet artikels fan de Nederlânske of Ingelske Wikipedy nei it Frysk. De bot brûkt in lokaal fine-tuned Frysk taalmodel (frisian-llm, basearre op Qwen2.5-3B). Alle oersette artikels wurde earst troch in automatyske hallusinaasjekontrôle gien (ferliking fan sifers, jierren en seksjetal mei de boarne). Artikels dy't de kontrôle net trochjouwe wurde apart bewarre foar minslike beoardieling foardat se publisearre wurde.
=== Technologysk ===
* Software: [[pywikibot]]
* Taalmodel: frisian-llm (lokaal, Qwen2.5-3B fine-tuned op Frysk)
* Maksimum tempo: 30 bewurkings per oere
* CC BY-SA attributysje: eltse bewurking hat in resumé mei ferwizing nei de boarne
=== Bewiisstikken ===
Meidogger AukeDH hat 7 manuele bewurkings dien op de Fryske Wikipedy om de wurkwize te testen: [[Ylst]], [[Alve stêden fan Fryslân]], [[Waddensee]], [[Alde Fryske Tsjerken]], [[FNP (partij)]], [[Kulturele Haadstêd 2018]] en [[Fryske literatuer]].
Tige tank foar jo oerweging. -- [[Meidogger:AukeDH|AukeDH]] [[Meidogger:AukeDH|AukeDH]] ([[Meidogger oerlis:AukeDH|oerlis]]) 21 mai 2026, 23.24 (CEST)
:Goeie, AukeDH. Dat moat mar net. Jo "bewiisstikken" lieken nearne nei. Ylst, Waddensee, Sneekermeer en Lauwersmeer binne gjin Fryske nammen. Wy hawwe al lang artikels oer Drylts, de Waadsee, de Snitsermar en de Lauwersmar. Dy siden hiene jo mei in bytsje ynspanning fan jo kant ek wol fine kinnen. Ek oer alle oare troch jo oanmakke ûnderwerpen bestiene al lang artikels. Foar in diel soe it wêze kinne dat jo dy siden net fine kinnen hawwe, bgl. yn it gefal fan de "Alve stêden fan Fryslân", dêr't jo foar wêze moatte by it artikel Fryske stêden. Mar yn it gefal fan "FNP (partij)" meitsje jo my net wiis dat jo de side FNP net fine koene, en by "Fryske literatuer" hawwe jo sels in goede trochwizing nei Frysktalige literatuer wiske om moedwillich in dûbele side oan te meitsjen. Dat komt al hiel ticht yn 'e buert fan fandalisme. It wiskjen fan twatrêdepart fan it besteande artikel by De Kameleon is gewoan fandalisme. As jo soks nochris dogge, dan sille wy jo útslute moatte. De iennichste bydrage fan jowes dy't stean bliuwt is it stikje oer Elba en de útwreiding fan it artikel [[mangrove]]. En de tafoege tekst stie dêr grôtfol staverings- en grammatikaflaters. As jo it Frysk net better behearskje as sa, dan kinne jo spitigernôch net oan 'e Fryske Wikipedy bydrage. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 22 mai 2026, 02.40 (CEST)
t39fmcfdt1hm703ecl0xxcazqx19zdd
De Koning (Middelburch)
0
146409
1230560
1160279
2026-05-23T11:06:15Z
Kees 1959
54575
{{CommonsBalke}} aangepast (maak gebruik van wikidata). De Hoop is een andere molen.
1230560
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks mûne
| namme = De Kening
| ôfbylding = Korenmolen "De Koning", exterieur - Middelburg - 20158382 - RCE.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| lân =
| bestjoerlike ienheid 1 = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|border|20px]] [[Seelân]]
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| plak = [[Ofbyld:Middelburg vlag.svg|20px]] [[Middelburch]]
| adres = Veerseweg 80
| koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|51_29_58_N_3_36_12.7_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|51° 29' N 3° 36' E}}
| type mûne = [[stellingmûne]]
| funksje = [[nôtmûne]]
| oarspronklik gebrûk =
| flecht = 26,00/26,15 m
| boujier = 1728
| sloopjier =
| eigner =
| monumintale status = [[ryksmonumint]]
| monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/29611 29611]
| webside =
| mapname = Middelburch-Sintrum
| mapwidth =
| lat_deg = 51
| lat_min = 29
| lat_sec = 58
| lat_dir = N
| lon_deg = 3
| lon_min = 36
| lon_sec = 12.7
| lon_dir = E
| tekst =
}}
'''De Koning''' is in [[nôtmûne]] oan 'e Veerseweg yn e [[Seelân|Siuwske]] stêd [[Middelburch (stêd)|Middelburch]].
De foargonger fan 'e hjoeddeiske mûne stie eartiids oan 'e ein fan 'e Winterstraat en moast yn 1867 ôfbrutsen wurde fanwegen de oanlis fan it [[Kanaal troch Walcheren]]. De mûne ferhûze doe nei de Veerseweg, mar baarnde nei it ynslaan fan 'e bliksem yn 1882 foar it measte ôf. In diel fan 'e ûnderbou bleau bestean, mar yn stee fan it houten achtkant dat de mûne eartiids hie, krige de nije mûne in rûne boppebou.
De mûne bleau oant 1938 op wynkrêft yn bedriuw. Yn 1951 rekke de ferrinnewearre en fersakke mûne syn wjukken en stelling kwyt, mar yn 1956 folge in restauraasje mei in nije stelling en roeden dy't ôfkomstich wiene fan in oare mûne en waard de nôtmûne wer yn bedriuw nommen. Yn 1993 ferkocht de mûndersfamylje de mûne oan 'e gemeente.
De yntusken jimmeroan mear fersakke mûne waard ûnttakele, better fundearre en wer rjochtset. Dy restauraasje waard yn 1995 foltôge. Sûnt 1998 is it [[ryksmonumint]] op frijwillige basis yn bedriuw.
== Sjoch ek de oare wynmûnen yn de stêd ==
* [[De Seismole|De Seismûne]] (Baarnselaan 22)
* [[De Hoop (Middelburch)|De Hoop]] (Vlissingsbolwerk 2)
* [[Ons Genoegen (Middelburch)|Ons Genoegen]] (J.H. Huyssenstraat)
== Keppeling om utens ==
* {{nl}} [https://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=892 Mûnedatabase]
* {{nl}} [https://rijksmonumenten.nl/monument/29611/de-koning/middelburg/ Monumentenregister]
* {{nl}} [https://www.molens.nl/ontdek-molens/alle-molens/de-koning-te-middelburg feriening De Hollânske Mûne]
{{clear}}
{{CommonsBalke}}
{{DEFAULTSORT:Koning, Midddelburch}}
[[Kategory:Bouwurk yn Middelburch]]
[[Kategory:Ryksmonumint yn Middelburch]]
[[Kategory:Mole yn Seelân]]
[[Kategory:Bouwurk út 1882]]
[[Kategory:Nôtmole]]
[[Kategory:Stellingmole]]
e02uhtgsvtt2e1l9ha0szopwvq6s4ey
Janko Krist
0
150629
1230551
1220519
2026-05-23T05:13:30Z
Hurkonides
5270
1230551
wikitext
text/x-wiki
{{Regisseur of produsint
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| echte namme = Janko Krist
| nasjonaliteit =
| berne = 1985
| berteplak =
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| wurksum as =
| bekendste produksje(s) = Hea!
| jierren aktyf =
| prizen =
| webside =
}}
'''Janko Krist''' (1985) is in Fryske film- en telefyzjemakker.
Krist studearre fan 2000 oant 2004 oan de [[NHL Hegeskoalle]] yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]. Troch in staazje kaam er by [[Omrop Fryslân]] telâne. Efter de skermen fan it programma ''Spegels'' seach er dat minsken mei passy en hert foar de saak programma’s makken. Syn earste opdracht wie om in fraachpetear mei in Fryske band te hâlden. Neidat er noch in skoft as ‘runner’ foar [[Dankert & Dankert]] wurke hie en hy akteurs, catering en apparatuer ophelje en fuortbringe moast, waard er frege om it telefyzjeprogramma ''[[Hea!]]'' te meitsjen. Fan 2005 oant 2015 soe er by [[Omrop Fryslân]] dat programma meitsje.
Yn 2013 wie er winner fan de Nederlânske en de Europeeske priis foar de bêste regionale reportaazje. By In2Content makke Krist as korrespondint fideo-items yn opdracht fan de oerheid. Hy die alles sels, fan filmjen en ynterviewen oant de montaazje. In opfallende reportaazje fan him wie 'de lêste fytser' fan de hûnderste Fytsalvestêdetocht. Krist folge fytser Wiebe Idsinga yn syn lêste oerkes fan de tocht troch it tsjustere Fryslân. <ref>[https://www.omropfryslan.nl/nijs/1039434-it-ferhaal-achter-ik-fyts-gewoan-troch ''It ferhaal achter: 'Ik fyts gewoan troch'''], Omrop Fryslân, 5 maart 2021</ref> Yn oktober 2015 makke Krist foar de KRO-NCRV it programma ''Jan rijdt rond'' en yn 2016 wie er ferslachjouwer en regisseur by it telefyzjeprogramma ''Man bijt hond''. Dêrnei wie er noch ynterviewer, presintator en regisseur foar programma’s as ''[[Buorkje foar begjinners]]'', ''Marktplaats'' en ''Heel Holland Handelt''. In tal fan syn dokumintêres waarden ek útstjoerd op Nederland 1.
Fan it [[teäter (keunstfoarm)|teäter]]spektakel ''Bauck!'' fan Sybe Joostema yn it [[Hemmemapark]] yn [[Berltsum]] makke er as spin-off yn 2018 in dokufilm oer Bauck van Hemmema, de earste Fryske frijheidsstrydster. <ref>[http://bauck.nl/docufilm-bauck-over-de-eerste-friese-vrijheidsstrijdster/ ''Docufilm BAUCK! over de eerste Friese vrijheidsstrijdster''], bauck.nl</ref> Yn 2021 makke Krist mei [[Emiel Stoffers]] de earste Fryske [[aksjekomeedzje]] ''[[Stjer (film)|Stjer]]''. Yn [[2026]] ferskynde syn twadde film, it [[misdiefilm|misdiedrama]] ''[[Lulk (film)|Lulk]].
== Prizen ==
* Prix Circom Regional Award (2013)
* Gouden NL-Award, Stichting ROOS (2013)
{{Boarnen|boarnefernijing=
<references/>
}}
{{DEFAULTSORT:Krist, Janko}}
[[Kategory:Frysk filmprodusint]]
[[Kategory:Frysk filmregisseur]]
[[Kategory:Nederlânsk filmregisseur]]
[[Kategory:Nederlânsk filmprodusint]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Omrop Fryslân-wurknimmer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1985]]
3oq6e57lsc0albok6lfj9hh80m227f0
Flodder (franchise)
0
151527
1230495
1045008
2026-05-22T14:08:16Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ berj
1230495
wikitext
text/x-wiki
{{Mediafranchise
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| namme = ''Flodder''
| betinker = [[Dick Maas]]
| eigner = [[First Floor Features]]
| lân = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| begjinjier = [[1986]]
| einjier = [[1998]]
| langspylfilms = ● ''[[Flodder (film)|Flodder]]''<br>● ''[[Flodder in Amerika!]]''<br>● ''[[Flodder 3]]''
| koarte films =
| dokumintêres =
| tillefyzjefilms =
| searjes = ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]''
| tekenfilmsearjes =
| specials =
| toanielstikken =
| fideospultsjes =
| boerdspullen =
| kaartspullen =
| romans =
| ferhalen =
| ferhalebondels =
| companionboeken =
| strips = sjoch [[#Strips|hjirre]]
| soundtracks =
| webside = [http://www.flodder.tv/ www.flodder.tv]
}}
'''''Flodder''''' is in tige súksesfolle [[Nederlân]]ske [[mediafranchise]] oer de asosjale [[húshâlding]] Flodder. De franchise begûn yn [[1986]] mei de [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', dêr't letter twa [[ferfolchfilm]]s op makke waarden. Yn 'e [[1990-er jierren]] waard der ek in [[tillefyzjesearje]] oer it gesin makke, dêr't anno [[2021]] noch altyd werhellings fan op 'e Nederlânske [[tillefyzje]] útstjoerd wurde. De franchise waard betocht troch [[regisseur]] en [[filmprodusint]] [[Dick Maas]] en wie eigendom fan 'e (no [[fallismint|fallite]]) [[tillefyzjestudio|studio]] [[First Floor Features]] fan Maas en [[Laurens Geels]]. ''Flodder'' kin beskôge wurde as in [[satire]] op 'e Nederlânske [[wolfeart]]steat en op [[politike korrektens]]. De [[titel (namme)|titel]] hat in dûbele betsjutting: oan 'e iene kant tsjut dy op 'e 'flodderige' steat fan 'e portrettearre húshâlding, mar oan 'e oare kant wiist de assosjaasje mei de term '[[losse flodder]]' derop dat de Flodders, nettsjinsteande alle opskuor dy't se feroarsaakje, yn 'e grûn dochs frij ûnskuldich binne.
==Personaazjes==
===De Flodders===
Oan it haad fan 'e húshâlding Flodder stiet Ma Flodder ([[Nelly Frijda]]), in [[sigaar]]smokend, yllegale [[alkohol]] stokend, op [[lears|learzens]] mei in [[skelk]] foar omrinnend manwiif. Al har [[bern (persoan)|bern]] hawwe ferskillende [[heit]]en. Aldste [[soan]] Johnnie is in [[idelens|idele]] mar [[snoadens|snoade]] [[keapman|sjacherer]] mei in flotte babbel, dy't allegeduerigen behelle is yn lichtlik [[kriminaliteit|kriminele]] aktiviteiten om oan [[jild]] te kommen. (Yn 'e earste beide [[film]]s waard Johnnie spile troch [[Huub Stapel]], mar yn 'e [[tillefyzjesearje]] en de lêste film naam [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] de rol oer.)
Soan Kees is dêrfoaroer in omkoal dy't faak Johnnie syn plantsjes yn it hûndert rinne lit. Ek hat er de gewoante om [[neaken]]e [[famke]]s (of [[klean|oanklaaide]] famkes oer wa't er [[seksuele fantasij|fantasearret]] dat se neaken binne) te begluorkjen, wat him eltse kear wer yn 'e swierrichheden bringt. (Yn 'e earste beide films waard dizze rol fertolke troch [[René fan 't Hof]], mar yn 'e searje en de lêste film troch [[Stefan de Walle]].) De âldste [[dochter]] hjit ek Kees ([[Tatjana Šimić]]). Sy is in [[stereotype|stereotypysk]] [[dom blondsje]], mei in [[skientme|kreas]] foarkommen en grutte [[boarsten]], dy't net fiis is fan wat [[ynsest]] of [[prostitúsje]].
De beide jongste [[bern (persoan)|bern]], dochter Toet fan alve en soan Henkie fan tsien, komme minder yn byld, hoewol't wol dúdlik is dat se folslein [[opfieding|yn it wyld opgroeie]]. Om't de [[akteur]]s dizze rollen gau ûntgroeiden, waarden Toet en Henkie spile troch in opienfolging fan fertolkers. Yn it gefal fan Toet wiene dat [[Nani Lehnhausen]] ([[1986]]), [[Mandy Negerman]] ([[1992]]-[[1993]]), [[Scarlett Heuer]] ([[1994]]-[[1995]]) en [[Djune-Ann van Asten]] ([[1998]]). Yn it gefal fan Henkie gie it om [[Horace Cohen]] ([[1986]]), [[Melle de Boer]] ([[1992]]-[[1993]]), [[Sander Swart]] ([[1994]]-[[1995]]) en [[Rogier van de Weerd]] ([[1998]]).
[[Pake]] Flodder is in oan syn [[rolstoel]] bûne, [[pinsjonearre]] meiwurker fan 'e [[Nederlânske Spoarwegen]], dy't altyd klaaid yn it [[unifoarm]] fan in [[treinstasjon|stasjonssjef]]. Ma en de bern binne der eins net alhiel wis fan oft er wol echt [[famylje (besibskip)|famylje]] fan harren is. (Pake waard yn 'e earste film spile troch [[Jan Willem Hees]], en dêrnei troch [[Herman Passchier]]). De húshâlding wurdt folslein makke troch [[húsdier]] Whiskey, in grutte swarte [[bouvier des Flandres|bouvier]], waans krewearjen om 'e Flodders te helpen oer it algemien troch de gesinsleden net op priis steld wurdt.
===Oaren===
In oare [[haadpersoan]] yn 'e franchise is Sjakie, folút: Jacques van Kooten ([[Lou Landré]]), in [[sosjaal wurker]] dy't yn 'e tsjinst is by de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]], en de asosjale Flodders begeliede moat by harren yntegraasje yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Hy is sûnder ein [[naïviteit|nayf]] en bliuwt solidêr nei de húshâlding ta, ek al wurdt er oanhâldend de dupe fan 'e eksploaten fan 'e Flodders. Ek as er op eigen manneboet op 'en paad is, lykas yn 'e film ''[[Flodder in Amerika!]]'', blykt Sjakie in ûntychlike pechfûgel te wêzen, dy't fan it iene probleem yn it oare bedarret.
Wichtige en weromkearende [[byrol]]len yn 'e franchise binne:
*Kareltje ([[Miguel Stigter]]), in kriminele [[freonskip|maat]] fan Johnnie;
*[[buorman]] Neuteboom ([[Bert André]]), dy't in eachje op dochter Kees hat en allegeduerigen besiket har te begluorkjen;
*[[buorfrou]] Neuteboom ([[Lettie Oosthoek]]), in [[waanwizens|waanwiis]] frommes dat har fier boppe har asosjale buorlju ferheft fielt en har [[argewaasje|dea ergeret]] oan alles dat de Flodders dogge;
*de [[wethâlder]] ([[Frans Kokshoorn]] yn [[1986]]; [[Jurg Molenaar]] yn [[1992]]; [[Edmond Classen]] yn [[1993]]-[[1998]]), oan wa't Sjakie rapportearje moat, en dy't de Flodders leaver kwyt as ryk is.
==Films==
===''Flodder'' (film)===
{{Apart|Flodder (film)}}
Yn ''Flodder'' docht bliken dat de wente fan 'e asosjale probleemhúshâlding Flodder op [[fersmoarging|fersmoarge]] [[grûn]] stiet. Op inisjatyf fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten ([[Lou Landré]]) wurdt harren dêrop by wize fan sojsaal eksperimint in nij wenplak tawiisd yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better wenfermidden liede sil ta in positive feroaring yn it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders. Dat blykt lykwols net sa te wêzen. Krektoarsom, de húshâlding sleept hiel Zonnedael mei omleech nei harren nivo, in proses dat kulminearret yn 'e folsleine ferwoastging fan harren filla.
''Flodder'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]] nei in [[senario]] dat er sels skreaun hie. De film gie op [[17 desimber]] [[1986]] yn [[premiêre]], en wûn in [[Gouden Keal (priis)|Gouden Keal]] foar bêste rezjy. De film waard makke foar in [[budget]] fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]4 miljoen en loek yn 'e [[bioskopen]] 2,3 miljoen besikers.
===''Flodder in Amerika!''===
{{Apart|Flodder in Amerika!}}
Yn ''Flodder in Amerika!'' jout de [[wethâlder]] ([[Jurg Molenaar]]}, om fan 'e asosjale Flodders ôf te kommen, harren op foar in [[kultureel]] [[útwikselingsprojekt]] yn it ramt wêrfan't se nei de [[Feriene Steaten]] stjoerd wurde. Sjakie (Lou Landré) moat mei om harren te begelieden, mar hy rekket harren fuort nei oankomst al kwyt en fynt harren nea werom wylst him it ien ûngelok nei it oare oerkomt. Underwilens binne de Flodders los yn [[New York (stêd)|New York]], dêr't se binnen de koartste kearen de hiele stêd op stelten sette, om úteinlik as [[persona non grata]] de Feriene Steaten [[lânútsetting|útset]] te wurden en werom te kearen nei Zonnedael.
''Flodder in Amerika!'' waard wer regissearre troch Dick Maas nei in senario fan himsels. De film gie op [[3 july]] [[1992]] yn premiêre, en waard makke tsjin in budget fan ƒ12 miljoen. Yn 'e Nederlânske bioskopen waard de film besjoen troch krapoan 1,5 miljoen minsken.
===''Flodder 3''===
{{Apart|Flodder 3}}
Yn ''Flodder 3'' besykje de [[rykdom|rike]] bewenners fan 'e fillawyk Zonnedael út alle macht om harren asosjale [[buorlju]], de Flodders, [[hûsútsetting|út har hûs set te krijen]] foar't se it [[feest]] foar it 25-jierrich bestean fan Zonnedael bedjerre kinne. Trije plannen om dat foarinoar te krijen, rinne lykwols ien foar ien op 'e non. De oare bewenners krije op 't langelêst har nocht fan 'e [[obsesje]] dy't [[foarsitter]] Van Brandwijk ([[Alfred van den Heuvel]]) fan it buertkomitee foar it ferdriuwen fan 'e Flodders hat en sette him út 'e organisaasje, wêrnei't it feest ta ferieniging liedt tusken de Flodders en harren buorlju. Van Brandwijk lit it der lykwols net by sitte en besiket op 'e [[jûn]] fan it feest in [[tankwein]] mei [[brânstof]] by de filla fan 'e Flodders nei binnen te riden om dy [[ûntploffing|op te blazen]]. Hy rekket lykwols it ferkearde hûs, wêrnei't in keatlingreäksje, feroarsake troch de feestdekoraasjes dy't alle filla's mei-inoar ferbine, derfoar soarget dat hiel Zonnedael ôfbaarnt. Utsein de filla fan 'e Flodders, dy't net fersierd wie.
''Flodder 3'' is eins gjin ferfolch op 'e oare beide films, mar mear in fuortsetting fan 'e tillefyzjesearje. De film waard wer regissearre troch Dick Maas, diskear nei in senario fan himsels en [[Wijo Koek]], dat eins bestie út in gearfoeging fan 'e skripten foar trije [[ôflevering]]s út 'e tillefyzjesearje. De film gie op [[29 juny]] [[1995]] yn premiêre, en waard makke tsjin in budget fan $7,5 miljoen. ''Flodder 3'' stiet ek wol bekend as ''Flodder Forever'' of ''Flodder: The Final Story''.
==Tillefyzje==
===''Flodder'' (tillefyzjesearje)===
{{Apart|Flodder (tillefyzjesearje)}}
''Flodder'' is in Nederlânske [[komeedzjesearje]] dy't basearre wie op 'e [[Flodder (film)|earste film]], mar wêrfan't de ferhalen los steane fan dy film. De searje waard makke troch [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]] fan Dick Maas en [[Laurens Geels]], mei yn 'e haadrollen, krekt as yn 'e earste beide films, [[Nelly Frijda]] as Ma Flodder, [[Tatjana Šimić]] as dochter Kees en [[Lou Landré]] as Sjakie. [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]], dy't yn 'e earste beide films Johnnie Flodder en soan Kees spilen, kearden net werom en waarden ferfongen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]].
Yn earste ynstânsje waarden der fan [[1993]] oant en mei [[1995]] foar [[Veronica (tillefyzjestjoerder)|Veronica]] trije [[seizoen (omrop)|seizoenen]] makke mei yn totaal 36 [[ôflevering]]s. De film ''[[Flodder 3]]'' wie in fuortsetting fan it trêde seizoen fan 'e searje. Yn [[1998]] waarden nochris twa seizoenen mei 26 nije ôfleverings makke, sadat it totaal op 62 ôfleverings fan elts 25 [[minuten]] kaam. ''Flodder'' de tillefyzjesearje wie in grut [[kommersje]]el súkses, en anno [[2021]] wurde noch altyd werhellings fan 'e rige útstjoerd op sawol de [[Nederlân]]ske as de [[Belgje|Belgyske]] tillefyzje.
==Strips==
Yn it ramt fan 'e ''Flodder''-franchise waarden ek twa [[strip]]boeken útbrocht mei nije, oarspronklike ferhalen skreaun troch [[Dick Maas]] en [[Wijo Koek]]. Dat wiene ''Het Mysterie van de Dode Blondjes'' út [[2015]] en ''Dochter Kees en de Opgewonden Standjes'' út [[2017]]. Dêrnjonken ferskynde yn [[1992]] ek in stripbewurking fan 'e film ''[[Flodder in Amerika!]]''
==Keppelings om utens==
* {{en}}[http://www.flodder.tv/ Offisjele webside fan ''Flodder'']
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (franchise)}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske mediafranchise]]
[[Kategory:Nederlânske filmsearje]]
[[Kategory:Nederlânsktalige filmsearje]]
[[Kategory:Komeedzjefilmsearje]]
[[Kategory:Filmsearje út 1986]]
[[Kategory:Mediafranchise út 1986]]
1bdgnfui3eznleo2cabh2w9iupo3x0i
1230511
1230495
2026-05-22T14:44:27Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
by de tiid brocht
1230511
wikitext
text/x-wiki
{{Mediafranchise
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| namme = ''Flodder''
| betinker = [[Dick Maas]]
| eigner = [[First Floor Features]]
| lân = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| begjinjier = [[1986]]
| einjier = [[1998]]
| langspylfilms = ● ''[[Flodder (film)|Flodder]]''<br>● ''[[Flodder in Amerika!]]''<br>● ''[[Flodder 3]]''
| koarte films =
| dokumintêres =
| tillefyzjefilms =
| searjes = ● ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]''<br>● ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]''
| tekenfilmsearjes =
| specials =
| toanielstikken =
| fideospultsjes =
| boerdspullen =
| kaartspullen =
| romans =
| ferhalen =
| ferhalebondels =
| companionboeken =
| strips = sjoch [[#Strips|hjirre]]
| soundtracks =
| webside = [http://www.flodder.tv/ www.flodder.tv]
}}
'''''Flodder''''' is in tige súksesfolle [[Nederlân]]ske [[mediafranchise]] oer de asosjale [[húshâlding]] Flodder. De franchise begûn yn [[1986]] mei de [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', dêr't letter twa [[ferfolchfilm]]s op makke waarden. Der binne neitiid ek twa [[tillefyzjesearje]]s oer it gesin makke. De franchise waard betocht troch [[regisseur]] en [[filmprodusint]] [[Dick Maas]] en wie eigendom fan 'e (no [[fallismint|fallite]]) [[tillefyzjestudio|studio]] [[First Floor Features]] fan Maas en [[Laurens Geels]]. ''Flodder'' kin beskôge wurde as in [[satire]] op 'e Nederlânske [[wolfeart]]steat en op [[politike korrektens]]. De [[titel (namme)|titel]] hat in dûbele betsjutting: oan 'e iene kant tsjut dy op 'e 'flodderige' steat fan 'e portrettearre húshâlding, mar oan 'e oare kant wiist de assosjaasje mei de term '[[losse flodder]]' derop dat de Flodders, nettsjinsteande alle opskuor dy't se feroarsaakje, yn 'e grûn dochs frij ûnskuldich binne.
==Personaazjes==
===De Flodders===
Oan it haad fan 'e húshâlding Flodder stiet Ma Flodder ([[Nelly Frijda]]), in [[sigaar]]smokend, yllegale [[alkohol]] stokend, op [[lears|learzens]] mei in [[skelk]] foar omrinnend manwiif. Al har [[bern (persoan)|bern]] hawwe ferskillende [[heit]]en. Aldste [[soan]] Johnnie is in [[idelens|idele]] mar [[snoadens|snoade]] [[keapman|sjacherer]] mei in flotte babbel, dy't allegeduerigen behelle is yn lichtlik [[kriminaliteit|kriminele]] aktiviteiten om oan [[jild]] te kommen. (Yn 'e earste beide [[film]]s waard Johnnie spile troch [[Huub Stapel]], mar yn 'e [[tillefyzjesearje]] en de lêste film naam [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] de rol oer.)
Soan Kees is dêrfoaroer in omkoal dy't faak Johnnie syn plantsjes yn it hûndert rinne lit. Ek hat er de gewoante om [[neaken]]e [[famke]]s (of [[klean|oanklaaide]] famkes oer wa't er [[seksuele fantasij|fantasearret]] dat se neaken binne) te begluorkjen, wat him eltse kear wer yn 'e swierrichheden bringt. (Yn 'e earste beide films waard dizze rol fertolke troch [[René fan 't Hof]], mar yn 'e searje en de lêste film troch [[Stefan de Walle]].) De âldste [[dochter]] hjit ek Kees ([[Tatjana Šimić]]). Sy is in [[stereotype|stereotypysk]] [[dom blondsje]], mei in [[skientme|kreas]] foarkommen en grutte [[boarsten]], dy't net fiis is fan wat [[ynsest]] of [[prostitúsje]].
De beide jongste [[bern (persoan)|bern]], dochter Toet fan alve en soan Henkie fan tsien, komme minder yn byld, hoewol't wol dúdlik is dat se folslein [[opfieding|yn it wyld opgroeie]]. Om't de [[akteur]]s dizze rollen gau ûntgroeiden, waarden Toet en Henkie spile troch in opienfolging fan fertolkers. Yn it gefal fan Toet wiene dat [[Nani Lehnhausen]] ([[1986]]), [[Mandy Negerman]] ([[1992]]-[[1993]]), [[Scarlett Heuer]] ([[1994]]-[[1995]]) en [[Djune-Ann van Asten]] ([[1998]]). Yn it gefal fan Henkie gie it om [[Horace Cohen]] ([[1986]]), [[Melle de Boer]] ([[1992]]-[[1993]]), [[Sander Swart]] ([[1994]]-[[1995]]) en [[Rogier van de Weerd]] ([[1998]]).
[[Pake]] Flodder is in oan syn [[rolstoel]] bûne, [[pinsjonearre]] meiwurker fan 'e [[Nederlânske Spoarwegen]], dy't altyd klaaid yn it [[unifoarm]] fan in [[treinstasjon|stasjonssjef]]. Ma en de bern binne der eins net alhiel wis fan oft er wol echt [[famylje (besibskip)|famylje]] fan harren is. (Pake waard yn 'e earste film spile troch [[Jan Willem Hees]], en dêrnei troch [[Herman Passchier]]). De húshâlding wurdt folslein makke troch [[húsdier]] Whiskey, in grutte swarte [[bouvier des Flandres|bouvier]], waans krewearjen om 'e Flodders te helpen oer it algemien troch de gesinsleden net op priis steld wurdt.
===Oaren===
In oare [[haadpersoan]] yn 'e franchise is Sjakie, folút: Jacques van Kooten ([[Lou Landré]]), in [[sosjaal wurker]] dy't yn 'e tsjinst is by de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]], en de asosjale Flodders begeliede moat by harren yntegraasje yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Hy is sûnder ein [[naïviteit|nayf]] en bliuwt solidêr nei de húshâlding ta, ek al wurdt er oanhâldend de dupe fan 'e eksploaten fan 'e Flodders. Ek as er op eigen manneboet op 'en paad is, lykas yn 'e film ''[[Flodder in Amerika!]]'', blykt Sjakie in ûntychlike pechfûgel te wêzen, dy't fan it iene probleem yn it oare bedarret.
Wichtige en weromkearende [[byrol]]len yn 'e franchise binne:
*Kareltje ([[Miguel Stigter]]), in kriminele [[freonskip|maat]] fan Johnnie;
*[[buorman]] Neuteboom ([[Bert André]]), dy't in eachje op dochter Kees hat en allegeduerigen besiket har te begluorkjen;
*[[buorfrou]] Neuteboom ([[Lettie Oosthoek]]), in [[waanwizens|waanwiis]] frommes dat har fier boppe har asosjale buorlju ferheft fielt en har [[argewaasje|dea ergeret]] oan alles dat de Flodders dogge;
*de [[wethâlder]] ([[Frans Kokshoorn]] yn [[1986]]; [[Jurg Molenaar]] yn [[1992]]; [[Edmond Classen]] yn [[1993]]-[[1998]]), oan wa't Sjakie rapportearje moat, en dy't de Flodders leaver kwyt as ryk is.
==Films==
===''Flodder'' (film)===
{{Apart|Flodder (film)}}
Yn ''Flodder'' docht bliken dat de wente fan 'e asosjale probleemhúshâlding Flodder op [[fersmoarging|fersmoarge]] [[grûn]] stiet. Op inisjatyf fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten ([[Lou Landré]]) wurdt harren dêrop by wize fan sojsaal eksperimint in nij wenplak tawiisd yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better wenfermidden liede sil ta in positive feroaring yn it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders. Dat blykt lykwols net sa te wêzen. Krektoarsom, de húshâlding sleept hiel Zonnedael mei omleech nei harren nivo, in proses dat kulminearret yn 'e folsleine ferwoastging fan harren filla.
''Flodder'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]] nei in [[senario]] dat er sels skreaun hie. De film gie op [[17 desimber]] [[1986]] yn [[premiêre]], en wûn in [[Gouden Keal (priis)|Gouden Keal]] foar bêste rezjy. De film waard makke foar in [[budget]] fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]4 miljoen en loek yn 'e [[bioskopen]] 2,3 miljoen besikers.
===''Flodder in Amerika!''===
{{Apart|Flodder in Amerika!}}
Yn ''Flodder in Amerika!'' jout de [[wethâlder]] ([[Jurg Molenaar]]}, om fan 'e asosjale Flodders ôf te kommen, harren op foar in [[kultureel]] [[útwikselingsprojekt]] yn it ramt wêrfan't se nei de [[Feriene Steaten]] stjoerd wurde. Sjakie (Lou Landré) moat mei om harren te begelieden, mar hy rekket harren fuort nei oankomst al kwyt en fynt harren nea werom wylst him it ien ûngelok nei it oare oerkomt. Underwilens binne de Flodders los yn [[New York (stêd)|New York]], dêr't se binnen de koartste kearen de hiele stêd op stelten sette, om úteinlik as [[persona non grata]] de Feriene Steaten [[lânútsetting|útset]] te wurden en werom te kearen nei Zonnedael.
''Flodder in Amerika!'' waard wer regissearre troch Dick Maas nei in senario fan himsels. De film gie op [[3 july]] [[1992]] yn premiêre, en waard makke tsjin in budget fan ƒ12 miljoen. Yn 'e Nederlânske bioskopen waard de film besjoen troch krapoan 1,5 miljoen minsken.
===''Flodder 3''===
{{Apart|Flodder 3}}
Yn ''Flodder 3'' besykje de [[rykdom|rike]] bewenners fan 'e fillawyk Zonnedael út alle macht om harren asosjale [[buorlju]], de Flodders, [[hûsútsetting|út har hûs set te krijen]] foar't se it [[feest]] foar it 25-jierrich bestean fan Zonnedael bedjerre kinne. Trije plannen om dat foarinoar te krijen, rinne lykwols ien foar ien op 'e non. De oare bewenners krije op 't langelêst har nocht fan 'e [[obsesje]] dy't [[foarsitter]] Van Brandwijk ([[Alfred van den Heuvel]]) fan it buertkomitee foar it ferdriuwen fan 'e Flodders hat en sette him út 'e organisaasje, wêrnei't it feest ta ferieniging liedt tusken de Flodders en harren buorlju. Van Brandwijk lit it der lykwols net by sitte en besiket op 'e [[jûn]] fan it feest in [[tankwein]] mei [[brânstof]] by de filla fan 'e Flodders nei binnen te riden om dy [[ûntploffing|op te blazen]]. Hy rekket lykwols it ferkearde hûs, wêrnei't in keatlingreäksje, feroarsake troch de feestdekoraasjes dy't alle filla's mei-inoar ferbine, derfoar soarget dat hiel Zonnedael ôfbaarnt. Utsein de filla fan 'e Flodders, dy't net fersierd wie.
''Flodder 3'' is eins gjin ferfolch op 'e oare beide films, mar mear in fuortsetting fan 'e tillefyzjesearje. De film waard wer regissearre troch Dick Maas, diskear nei in senario fan himsels en [[Wijo Koek]], dat eins bestie út in gearfoeging fan 'e skripten foar trije [[ôflevering]]s út 'e tillefyzjesearje. De film gie op [[29 juny]] [[1995]] yn premiêre, en waard makke tsjin in budget fan $7,5 miljoen. ''Flodder 3'' stiet ek wol bekend as ''Flodder Forever'' of ''Flodder: The Final Story''.
==Tillefyzje==
===''Flodder'' (tillefyzjesearje)===
{{Apart|Flodder (tillefyzjesearje)}}
''Flodder'' is in Nederlânske [[komeedzjesearje]] dy't basearre wie op 'e [[Flodder (film)|earste film]], mar wêrfan't de ferhalen los steane fan dy film. De searje waard makke troch [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]] fan Dick Maas en [[Laurens Geels]], mei yn 'e haadrollen, krekt as yn 'e earste beide films, [[Nelly Frijda]] as Ma Flodder, [[Tatjana Šimić]] as dochter Kees en [[Lou Landré]] as Sjakie. [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]], dy't yn 'e earste beide films Johnnie Flodder en soan Kees spilen, kearden net werom en waarden ferfongen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]].
Yn earste ynstânsje waarden der fan [[1993]] oant en mei [[1995]] foar [[Veronica (tillefyzjestjoerder)|Veronica]] trije [[seizoen (omrop)|seizoenen]] makke mei yn totaal 36 [[ôflevering]]s. De film ''[[Flodder 3]]'' wie in fuortsetting fan it trêde seizoen fan 'e searje. Yn [[1998]] waarden nochris twa seizoenen mei 26 nije ôfleverings makke, sadat it totaal op 62 ôfleverings fan elts 25 [[minuten]] kaam. ''Flodder'' de tillefyzjesearje wie in grut [[kommersje]]el súkses, en anno [[2021]] wurde noch altyd werhellings fan 'e rige útstjoerd op sawol de [[Nederlân]]ske as de [[Belgje|Belgyske]] tillefyzje.
===''Kees Flodder''===
{{Apart|Kees Flodder (tillefyzjesearje)}}
''Kees Flodder'' is in komeedzjesearje dy't makke waard by wize fan ferfolch op benammen de eardere searje ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Dizze nije searje wie it earste part fan 'e mediafranchise dêr't betinker [[Dick Maas]] net anneks mei wie, hoewol't er der wol syn tastimming foar joech. ''Kees Flodder'' waard makke troch [[tillefyzjeprodusint]] [[Jeroen Koopmans]] foar syn [[tillefyzjestudio]] [[NewBe]], yn opdracht fan [[RTL Nederlân]]. De searje konsintrearret him op it [[personaazje]] fan dochter Kees Flodder, op 'e nij spile troch Tatjana Šimić. Dy hat no sels in [[folwoeksen]] dochter, dy't ek Kees hjit. Kees jr., spile troch [[Ghislaine van IJperen]], trout mei in [[miljonêr]] en erft in [[filla]] yn in oare sjike wyk, dêr't him it ferhaal fan 'e Flodders neitiid werhellet. ''Kees Flodder'' waard yn [[2026]] útbrocht fia de [[streamingtsjinst]] [[Videoland]].
==Strips==
Yn it ramt fan 'e ''Flodder''-franchise waarden ek twa [[strip]]boeken útbrocht mei nije, oarspronklike ferhalen skreaun troch [[Dick Maas]] en [[Wijo Koek]]. Dat wiene ''Het Mysterie van de Dode Blondjes'' út [[2015]] en ''Dochter Kees en de Opgewonden Standjes'' út [[2017]]. Dêrnjonken ferskynde yn [[1992]] ek in stripbewurking fan 'e film ''[[Flodder in Amerika!]]''
==Keppelings om utens==
* {{en}}[http://www.flodder.tv/ Offisjele webside fan ''Flodder'']
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (franchise)}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske mediafranchise]]
[[Kategory:Nederlânske filmsearje]]
[[Kategory:Nederlânsktalige filmsearje]]
[[Kategory:Komeedzjefilmsearje]]
[[Kategory:Filmsearje út 1986]]
[[Kategory:Mediafranchise út 1986]]
sdoc541gh65i6lhdx07zugk3j2at1y2
Flodder (film)
0
151569
1230492
1171087
2026-05-22T14:07:30Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ berj
1230492
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing = '''(''[[:en:File:Flodder (1986 film).jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme = ''Flodder''
| regisseur = [[Dick Maas]]
| produsint = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| senario = [[Dick Maas]]
| basearre op =
| kamerarezjy = [[Marc Felperlaan]]
| muzyk = [[Dick Maas]]
| filmstudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[First Floor Features]]
| haadrollen = [[Huub Stapel]]<br> [[Nelly Frijda]]<br> [[Tatjana Šimić]]<br>[[René van 't Hof]]
| voice-over =
| byrollen = [[Lou Landré]]<br> [[Apollonia van Ravenstein]]<br>[[Herbert Flack]]<br> [[Nani Lehnhausen]]<br> [[Horace Cohen]]<br> [[Jan Willem Hees]]<br> [[Bert André]]<br> [[Lettie Oosthoek]]
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| premiêre = [[17 desimber]] [[1986]]
| direkt op fideo =
| foarm = [[langspylfilm]]
| sjenre = [[komeedzjefilm]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| spyltiid = 111 minuten
| budget = ƒ4 miljoen
| opbringst = ûnbekend
| prizen = 1 × [[Gouden Keal (priis)|Gouden Keal]]
| filmsearje = ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]''
| foarich diel =
| folgjend diel = ''[[Flodder in Amerika!]]''
}}
'''''Flodder''''' is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjefilm]] út [[1986]] ûnder [[rezjy]] fan [[Dick Maas]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Huub Stapel]], [[Nelly Frijda]], [[Tatjana Šimić]] en [[René van 't Hof]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer de asosjale [[húshâlding]] Flodder, dy't [[ferhúzje]] moat út in [[hûs]] yn in [[efterstânswyk|efterbuert]] dat op [[gif|fergiftige]] [[grûn]] blykt te stean. De [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] beslút om harren by wize fan [[sosjaal eksperimint]] in nije [[wente]] ta te wizen yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Dat liedt ta gaos as de Flodders wegerje om har oan it nije fermidden oan te passen. De [[titel (namme)|titel]] fan 'e [[film]] ferwiist sawol nei de [[namme]] fan it gesin as nei in [[losse flodder]], mei it efterlizzende idee dat de Flodders nettsjinsteande har foarkommen eins net botte gefaarlik binne. ''Flodder'' kin mei syn absurde sitewaasjes en [[politike korrektheid|polityk ynkorrekte]] [[humor]] sjoen wurde as in [[satire]] op 'e Nederlânske [[wolfeartssteat]]. De film krige fan 'e [[filmkritisy]] mingde [[resinsje]]s, mar wie in ûnbidich súkses yn 'e [[bioskopen]]. Dat joech oanlieding ta de [[mediafranchise]] ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]'', mei't der oer deselde húshâlding noch twa [[ferfolchfilm]]s en in [[tillefyzjesearje]] makke waarden.
==Plot==
As ûntdutsen wurdt dat harren [[hûs]] yn in [[efterstânswyk]] op in [[gif]]bulte stiet, moat it asosjale [[probleemgesin]] Flodder [[ferhúzje]]. Op inisjatyf fan [[maatskiplik wurker]] Sjakie van Kooten beslút de ferantwurdlik [[wethâlder]] om 'e [[húshâlding]] by wize fan [[sosjaal eksperimint]] yn in leechsteande [[wente]] yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael te pleatsen. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better [[maatskiplik]] fermidden it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders posityf beynfloedzje sil. Sadwaande ferfarre de Flodders nei Zonnedael, dêr't se har ta [[konsternaasje]] fan 'e [[buorlju]] nei wenjen sette yn 'e [[filla]] dy't harren tawiisd is.
De húshâlding bestiet út Ma Flodder, in [[sigaar|sigare]]smokend, op [[lears|learzens]] omrinnend manwiif, en har fiif [[bern (persoan)|bern]]: de [[snoadens|snoade]] [[keapman|sjacherer]] Johnnie, de [[gleiens|gleie]] domkop soan Kees, de [[boarsten|boarstige]] [[blond]]e dochter Kees, dy't net fiis is fan wat [[prostitúsje]] of sels [[ynsest]] mei har lyknammige [[broer]] (al leit Ma dêr gau it near op), en de [[opfieding|yn 't wyld opgroeiende]] Toet en Henkie. Ta einbeslút binne der ek noch [[pake]] Flodder, in troch in [[oerhaal (oandwaning)|oerhaal]] troffen âldman dy't yn in [[rolstoel]] sit en net mear [[spraak|prate]] kin, en Whiskey, in grutte swarte [[bouvier des Flandres|bouvier]].
De ferwachting fan Sjakie dat de Flodders har oan harren bettere wenmiljeu oplûke sille, komt net út. De leden fan 'e húshâlding geane allegearre op 'e âlde foet fierder, al hat dat der ek mei te krijen dat se troch de buorlju en oare Zonnedaelsters no net bepaald mei jûchhei ferwolkomme wurde. Ma Flodder begjint yn 'e [[kelder]] fan 'e filla in yllegale [[distillearderij|stokerij]] fan eigenmakke [[sterke drank]] en kriget letter yn 'e pleatslike [[SRV-wein]] [[slaanderij]] mei in trije buorfroulju, wêrby't de SRV-man [[bewusteleas]] rekket, de wein op 'e rin giet en nei in [[ramp]]sillige [[spûkriden]]de rit oer de [[autosnelwei]] folslein ferrinnewearre einiget yn in [[wenweinkamp]].
As Toet, de iennichste dy't pake ferstean kin, mei de âldman út te [[kuierjen]] is, wurde se lestichfallen troch in trijetal [[jonge]]s op [[crossfyts]]en. Toet lost de konfrontaasje op troch in [[stiletto]] te lûken en dy ien fan 'e jonges op 'e [[kiel]] te setten. Henkie kringt in hûs binnen dat folstiet mei [[antyk]], mar ferriedt himsels as er it net litte kin en spylje in rideltsje op 'e [[piano]]. Aldergeloks treft hy krekt in eksintrike buorman dy't de [[humor]] fan 'e sitewaasje wol ynsjen kin. In oare buertbewenner, de rjochtlinige fantasijleaze Wim Kruisman, dy't [[kolonel]] by de [[Keninklike Lânmacht]] is, giet op ûndersyk út om 'e Flodders yn [[kamûflaazje]]klean te observearjen, mar Whiskey, dy't op syn [[noas]] fertrout, lit him dêrtroch net foar de gek hâlde en byt him in stik út 'e [[broek]]. Neitiid rekket Kruisman derfan oertsjûge dat de Flodders gefaarlike [[psychopaat|psychopaten]] binne.
Underwilens giet dochter Kees yn [[bikiny]] by it [[swimbad]] fan 'e filla lizzen te [[sinnebaaien]], dêr't se har begluorke wit troch [[buorman]] Neuteboom. Soan Kees begluorket by de [[tennis]]klub sels de [[famke]]s dy't dêr oan it [[tennis]]sen binne, wêrby't er [[seksuele fantasij|fantasearret]] dat se [[neaken]] binne. Syn [[deidream]] wurdt rou fersteurd as er troch trije jonges fan 'e tennisklub trappearre en [[mishanneling|yninoar slein]] wurdt. As Johnnie dat te witten komt, set dy nei de tennisklub ta om ferhaal te heljen, wat liedt ta in efterfolging mei [[auto's]] op hege [[faasje]] troch de wyk. Op 't langelêst riidt Johnnie de tennisjonges fan 'e dyk ôf, dy't dêrnei mei auto en al yn in [[eftertún]] yn in swimbad bedarje.
{{Plotbedjer film}}
De deis nei in wyld [[feest]] by de Flodders dat de buorlju oant djip yn 'e [[nacht]] wekker holden hat mei lûde [[muzyk]], hat Johnnie in grouwéligen [[kater]]. Dat is der debet oan dat er in [[ferkearsûngemak|oanriding]] kriget mei Yolanda Kruisman, de [[seksuele oantrekking|oantreklike]], [[ferfeling|ferfeelde]] [[oarehelte|frou]] fan kolonel Kruisman. Hja lost de skeakwestje op troch mei Johnnie te [[flirt]]en en him út te nûgjen ris by har thús del te kommen. Letter dy deis komt Sjakie del om te sjen hoe't it de Flodders yn har nije hûs fergiet. Krekt as hy dêr is, wurdt troch de tennisjonges út in foarbyridende auto in [[molotovcocktail]] nei Johnnie syn grutte [[rôze]] Amerikaanske slide goaid, dy't yn flammen opgiet. Sjakie, pechfûgel dat er is, stiet op dat stuit fuort njonken de auto en rint [[brânwûne]]n oan syn [[skonken]] op.
De oare deis giet Johnnie yn op 'e útnûging fan Yolanda Kruisman, ek al docht de skea oan syn auto der net mear ta no't dy dochs al [[total loss]] is. Hja nimt him likegoed mei yn 'e hûs om [[seks]] mei him te hawwen. Underwilens folget dochter Kees buorman Neuteboom yn 'e [[garaazje (berging)|garaazje]] fan syn hûs as er dy deis thúskomt fan syn [[wurk]] as eigner fan in [[Citroën]]-[[autodealership]]. Se [[ferlieding|ferliedt]] him mei gemak oant er him suver boppe-op har smyt (wêrnei't sy de sabeare ûnskuldige útspraak docht: "''Buurman, wat doet u nu?''"). Broer Kees stiet foar it [[rútsje]] fan 'e garaazje en nimt [[foto's]] fan Neuteboom en syn [[suster]] yn aksje. De deis dêrnei bringe Johnnie en soan Kees in besyk oan Neuteboom op syn wurk, en [[sjantaazje|sjantearje]] him mei it fotografysk bewiis fan syn [[oerhoer]] om harren fergees in nije auto te jaan.
Pake Flodder, dy't sljocht nei [[trein]]en is en altyd it [[unifoarm]] fan in [[stasjonssjef]] fan 'e [[Nederlandse Spoorwegen|NS]] draacht, set op in dei op eigen manneboet yn 'e rolstoel nei de neiste [[spoarwei-oergong]]. Dêr komt er lykwols mei ien fan 'e [[tsjil]]len fan 'e rolstoel fêst te sitten yn 'e [[rail]]s, wêrnei't er deariden wurdt troch in passearjende trein. Ma Flodder ûntdekt letter by it fuortgoaien fan it spul dat syn [[boartersguod]]treintsjes folsitte mei rôltsje fan [[bankbiljet|bryfkes]] fan tûzen [[Nederlânske gûne|gûne]]. Alles mei-inoar blykt pake ƒ825.000 ferstoppe holden te hawwen.
Tusken Johnnie en Yolanda Kruisman bliuwt it net by ien kear. As kolonel Kruisman har oerhoer ûntdekt, [[dronkenskip|bedrinkt]] er him en ferkeapet er har by thúskomst in [[húslik geweld|klap yn it gesicht]]. Yolanda, dy't der dochs al oer tocht om [[skieding (houlik)|by him wei te gean]], pakt fuortendaliks har [[koffer]]s en jout har noch dyselde nachts by [[tsjuster]] en [[rein (delslach)|stjalprein]] ôf om har taflecht by de Flodders te sykjen. Kruisman kin dat net ferkropje. Ma Flodder is earst ek twifeleftich oer Yolanda, mar as se sjocht dat se mishannele is, nûget se har der fuort yn. Soan Kees, dy't nei syn eigen mishanneling troch de tennisjonges neat mear fan 'e buertbewenners hawwe moat, is it iennichste gesinslid dat Yolanda wegeret te akseptearjen. As er lykwols in streek mei har úthellet, betellet se him fuortendaliks mei gelikense munt werom, wat him leart om har tenei gewurde te litten.
Under lieding fan Max Bredero, de [[foarsitter]] fan 'e tennisklub, begjinne de Zonnedaelsters harren te organisearjen om 'e Flodders út harren wyk te krijen. De measte buertbewenners hawwe skjin har nocht fan it ûnoanpaste [[hâlden en dragen]] fan it gesin, mei buorman Neuteboom foarop, no't se him yn 'e [[beurs]] rekke hawwe. Der wurdt in grutte [[gearkomste]] op 'e tennisklub belein, dêr't Sjakie en de eksintrike buorman mei de piano de iennichsten binne dy't it foar de Flodders opnimme. Underwilens hawwe Johnnie en Yolanda lucht krigen fan 'e gearkomste, hoewol net fan it ûnderwerp. Se sette dêrhinne om harren [[ferloving]] oan te kundigjen en alle buertbewenners dy jûns út te nûgjen foar in [[feest]] by de Flodders, om alles goed te meitsjen. Yn earste ynstânsje fiele de Zonnedaelsters dêr neat foar, mar as Sjakie oppenearret dat it ôfwizen fan dit besykjen ta [[fermoedsoening]] wolris konsekwinsjes hawwe kinne soe foar de gemeentlike [[subsydzje]] fan 'e tennisklub, beslute de buertbewenners dat it gjin kwea kin om eefkes harren gesichten op it feest sjen te litten.
Behalven de Zonnedaelsters hawwe de Flodders ek harren [[freonskip|freonen]] en [[kunde|bekenden]] út harren âlde [[buert]] útnûge. It mei-inoar yn 'e kunde kommen fan 'e beide [[maatskiplike klasse]]n giet earst wat stroef, mar as de eigenstookte sterke drank fan Ma Flodder rynsk omparte wurdt, rint it feest dochs út op in grut súkses. Dochter Kees wit der op har eigen manear fan te profitearjen troch [[prostitúsje|de hoer te spyljen]] foar in lange rige tennisjonges en buormanlju dy't foar har [[sliepkeamer]]doar stiet en foar talitting betellet by Henkie. Soan Kees leit it skeel mei ien fan 'e tennisfamkes by, dy't har [[skuldgefoel|skuldich]] fielt oer syn mishanneling en har yn 'e eftertún troch him [[tút]]sje en [[fingerjen|fingerje]] lit. Sjakie stelt Ma Flodder foar oan 'e [[wethâlder]] mei de meidieling dat dy goed nijs hat. It docht bliken dat de gemeente dochs noch in geskiktere wente foar de Flodders fûn hat. Ma wiuwt dat oanbod fuort, mei't se de filla dêr't se no wenje krekt oankocht hat mei it [[beërf]] fan pake.
It feest einiget yn gaos as kolonel Kruisman ferskynt yn in [[dieverij|stellen]] [[tank (wapen)|tank]], dêr't er de filla fan 'e Flodders mei yn pún sjit. De hiele húshâlding en alle feestgongers witte op 'e tiid it hûs te ûntflechtsjen, behalven fansels Sjakie wer, dy't slim [[ferwûne]] rekket. It is dúdlik dat de Flodders net yn 'e [[ruïne]] wenjen bliuwe kinne dy't harren fille no wurden is. Om't Sjakie dochs noch lange tiid yn it [[sikehûs]] bliuwe moat, lûke se foarearst yn syn [[fakânsjehûs|fakânsjehúske]] yn [[Frankryk|Súd-Frankryk]].
==Rolferdieling==
[[File:Huub Stapel 2015.jpg|right|thumb|180px|[[Huub Stapel]] ([[2015]]).]]
[[File:Tatjana Šimić.png|right|thumb|180px|[[Tatjana Šimić]] ([[1992]]).]]
;haadrollen
{| height="100px" width="430px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Huub Stapel]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[René van 't Hof]]
|-
|}
<br>
;byrollen
{| height="100px" width="430px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Yolanda Kruisman
| [[Apollonia van Ravenstein]]*
|-
| [[kolonel]] Wim Kruisman
| [[Herbert Flack]]
|-
| Toet Flodder
| [[Nani Lehnhausen]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Horace Cohen]]
|-
| [[pake]] Flodder
| [[Jan Willem Hees]]
|-
| [[buorman]] Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| buorman Wijnberg
| [[Egbert van Paridon]]
|-
| buorfrou Wijnberg
| [[Gerrie van der Klei]]
|-
| buorman Fröbel
| [[Hennie Zwanenburg]]
|-
| buorfrou Fröbel
| [[Barbara Barendrecht]]
|-
| Van Putten, de [[SRV]]-man
| [[Dick Scheffer]]
|-
| Max Bredero, [[foarsitter]] [[tennis]]klub
| [[Tom van Been]]
|-
| de [[wethâlder]]
| [[Frans Kokshoorn]]
|-
| Laura (freondinne fan Yolanda)
| [[Liz Snoyink]]
|-
| tennisfamke #1
| [[Tatjana van Zanten]]
|-
| tennisfamke #2
| [[Natascia Paolucci]]
|-
| tennisjonge #1
| [[Jasper de Moor]]
|-
| tennisjonge #2
| [[Edward Montie]]
|-
| tennisjonge #3
| [[Rolf Wouters]]
|-
| [[brigadier]]
| [[Lex de Regt]]
|-
| [[haadagint]]
| [[Peter Lusse]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| [[barkeeper]]
| [[Robbe de Hert]]
|-
| [[hierknipper]]
| [[Serge-Henri Valcke]]
|-
| eksintrike buorman
| [[Cas Enklaar]]
|-
| [[reklassearring]]samtner
| [[Annemarie Grewel]]
|-
| [[sekretaresse]] fan 'e wethâlder
| [[Agnes Schuch]]
|-
| [[psycholooch]]
| [[Tob de Bordes]]
|-
| amtner werhúsfêsting
| [[Cees Heyne]]
|-
| [[famke]] mei [[nuete knyn]]
| [[Jantine Schoemaker]]
|-
| [[mem]] fan famke mei knyn
| [[Cecile van der Poel]]
|-
| [[generaal]]
| [[Hans Veerman]]
|-
| jonge [[ofsier]]
| [[Bert Kruisenga]]
|-
| [[skyldwacht|soldaat op wacht]] #1
| [[Norbert Kaart]]
|-
| soldaat op wacht #2
| [[Oncko Grader]]
|-
| [[sjoernalist]] Peters
| [[Pollo Hamburger]]
|-
| [[fotograaf]]
| [[Christiaan Lippens]]
|-
| [[stripper]]
| [[Tina Shaw]]
|-
| famke yn [[kroech]] #1
| [[Wikje Zelisse]]
|-
| famke yn kroech #2
| [[Lydia Blijd]]
|-
| man by [[swimbad]]
| [[Simon van Collem]] <small>([[cameo]])</small>
|-
| frou by swimbad
| [[Inge Beekman]]
|-
| man mei [[tatoeaazje]]s
| [[Henk Schiffmacher]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[sjauffeur]] fan 'e wethâlder
| [[Harry Slinger]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[dronken]] [[feest]]gonger
| [[Frans Lodewijks]]
|-
| foluptueuze dame
| [[Nora Mullens]]
|-
| [[crossfyts]]jonge #1
| [[David Kweksilber]]
|-
| crossfytsjonge #2
| [[Marn van Delft]]
|-
| crossfytsjonge #3
| [[Edwin Bakker (akteur)|Edwin Bakker]]
|-
| [[strjitfager]]
| [[Anton Semmoh]]
|-
| [[krantejonge]]
| [[Vincent Vosse]]
|-
| Whiskey
| Boris en Wodan
|-
| Pepita
| Sacha en Pita
|-
|}
<small><nowiki>*)</nowiki> Fanwegen it [[Brabânsk]]e [[aksint (útspraak)|aksint]] fan Apollonia van Ravenstein waard har [[dialooch]] yn 'e [[postproduksje]] [[neisyngronisearre]] mei de [[stim]] fan [[Tanneke Hartzuiker]].</small>
==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Flodder'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]], dy't ek it [[senario]] skreau en de [[filmmuzyk]] komponearre. As [[filmprodusint|produsinten]] wiene Maas en [[Laurens Geels]] by it projekt belutsen foar harren eigen [[filmstudio]] [[First Floor Features]]. Geels funksjonearre ek as [[útfierend produsint]]. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]4 miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Marc Felperlaan]].
===Opnamen===
De [[opnamen (film)|opnamen]] setten op [[7 maaie]] [[1986]] útein en duorren oant ein [[augustus]] fan dat jier. Oarspronklik soe it filmjen mids [[july]], nei fyftich dagen, al klear wêze moatten hawwe, mar it draaiskema rûn fertraging op. De [[wente]] fan 'e Flodders en de omlizzende huzen waarden spesjaal foar de film neiboud op 'e [[hurdfytsen|hurdfytsbaan]] by [[Spaarndam]]. Fierdere opnamen yn [[filla]]wyk Zonnedael waarden dien yn in echte fillawyk op 'e [[Kollenberch]] yn it [[Limburch (Nederlân)|Limburchske]] [[Sittard]] (benammen op 'e Ross van Lenneplaan). Ien fan 'e begjinsênes fan 'e film, wêryn't de Flodders nei Zonnedael ride yn in gammele âld [[frachtwein]], waard opnommen yn [[Brussel]] (dêrby binne û.m. de [[Tervurentunnel]] en de grutte [[rotonde]] fan it [[Montgomeryplein]] te sjen).
Ferskate bekende Nederlanners hiene in [[cameo]] yn ''Flodder'', eat wat doe in noviteit yn 'e Nederlânske [[sinema]] wie. Sa is [[Simon van Collem]], doedestiden de bekendste [[filmkritikus]] fan Nederlân, te sjen as in man dy't by it [[swimbad]] yn syn [[eftertún]] sit as de Flodders de tennisjonges fan 'e dyk ride, dy't mei auto en al yn it swimbad telâne komme. De [[oarehelte|frou]] fan it [[personaazje]] fan Van Collem waard spile troch [[Inge Beekman]], de mem fan [[regisseur]] Dick Maas. Fierders is [[tatoeaazje|tatoeëarder]] [[Henk Schiffmacher]] te sjen as ien fan 'e gasten op it [[feest]] fan 'e Flodders oan 'e ein fan 'e film, wylst [[sjonger]] [[Harry Slinger]] fan 'e [[band]] [[Drukwerk]] de [[sjauffeur]] fan 'e [[wethâlder]] spilet. Ek is de [[oarehelte|libbenspartner]] fan [[Nelly Frijda]], [[Annemaire Grewel]], yn 'e film te sjen as in [[reklassearring]]samtner.
[[File:Ross van Lennep Laan Sittard Niederlande.jpg|right|thumb|250px|De Ross van Lenneplaan yn [[Sittard]], dy't yn 'e film trochgiet foar Zonnedael.]]
===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Flodder'' waard fersoarge troch [[First Floor Features]]. De film gie op [[17 desimber]] [[1986]] yn 'e [[Nederlân]]ske [[bioskopen]] yn [[premiêre]].
==Untfangst==
Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Flodder'' mingde [[resinsje]]s. De absurde sitewaasjes, [[satirysk]]e toan en [[politike korrektheid|polityk ynkorrekte]] [[humor]] makken dat der by it útkommen fan 'e film wat kontroverse ûntstie. Tsjintwurdich wurdt ''Flodder'' yn Nederlân lykwols beskôge as in [[cultfilm|cultklassiker]] fan eigen boaiem.
==Resultaat==
===Yn Nederlân===
''Flodder'' wie in grut [[kommersje]]el súkses, al is ûnbekend persiis hoe grut, mei't de [[opbringst (jild)|opbringst]] net bekendmakke is. De film loek yn 'e Nederlânske [[bioskopen]] goed 2.314.000 besikers, en wie dêrmei de bêst besochte Nederlânske film fan it jier en de op fiif nei bêst besochte Nederlânske film aller tiden. Yn [[1987]] wûn ''Flodder'' in [[Gouden Keal (priis)|Gouden Keal]] (de wichtichste Nederlânske filmpriis) yn 'e [[kategory]] bêste [[artdirection]]. Yn [[2007]] krige de film in plak yn 'e ''Filmcanon Top 16''.
===Om utens===
Yn 'e [[Frânsk]]talige [[Kanada|Kanadeeske]] [[Kanadeeske provinsje|provinsje]] [[Kebek (provinsje)|Kebek]], dêr't de film [[neisyngronisearre]] waard yn it [[Joual]], in [[dialekt]] fan 'e [[arbeidersklasse]], waard ''Flodder'' ek útbrocht, ûnder de titel ''Les Lavigueur Déménagent'' ("De Lavigueurs Ferhúzje"). De Lavigueurs wiene in echte asosjale húshâlding út [[Montreal]] dy't yn [[1986]] yn Kebek oanhâldend yn it [[nijs]] wie, sadat harren namme suver sprekwurdlik waard foar sokke lju (ferlykber mei de [[Tokkie]]s yn Nederlân). De film die it goed yn Kebek en hat dêr noch altyd in grutte skare [[fan (persoan)|fans]].
==Franchise==
It grutte [[kommersje]]le súkses fan ''Flodder'' joech oanlieding ta it ûntstean fan 'e [[mediafranchise]] ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]'', dy't fierder gie mei de [[ferfolchfilm]] ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]), de [[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'' ([[1993]]-[[1995]], [[1998]]), en de op dy searje basearre film ''[[Flodder 3]]'' ([[1995]]). Yn 'e searje en de trêde film waarden de rollen fan [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]] oernommen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]]. Nei it ûntidich [[ferstjerren]] fan Van Vrijberghe de Coningh, yn [[novimber]] [[1997]], kaam der in ein oan 'e franchise (it lêste [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan 'e searje wie doe al opnommen en waard [[postúm]] útstjoerd).
==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0091060/ Ynformaasje oer ''Flodder'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Fodder_(film) ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (film)}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjefilm]]
[[Kategory:Nederlânske satiryske film]]
[[Kategory:Nederlânsktalige film]]
[[Kategory:Film fan First Floor Features]]
[[Kategory:Film fan Dick Maas]]
[[Kategory:Film út 1986]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Film oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Film oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Film oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Film oer ynsest]]
[[Kategory:Film oer oerhoer]]
m1gg2p2btwhtaeywgebcg7d3u7jm1ce
1230503
1230492
2026-05-22T14:15:41Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ kt
1230503
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing = '''(''[[:en:File:Flodder (1986 film).jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme = ''Flodder''
| regisseur = [[Dick Maas]]
| produsint = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| senario = [[Dick Maas]]
| basearre op =
| kamerarezjy = [[Marc Felperlaan]]
| muzyk = [[Dick Maas]]
| filmstudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[First Floor Features]]
| haadrollen = [[Huub Stapel]]<br> [[Nelly Frijda]]<br> [[Tatjana Šimić]]<br>[[René van 't Hof]]
| voice-over =
| byrollen = [[Lou Landré]]<br> [[Apollonia van Ravenstein]]<br>[[Herbert Flack]]<br> [[Nani Lehnhausen]]<br> [[Horace Cohen]]<br> [[Jan Willem Hees]]<br> [[Bert André]]<br> [[Lettie Oosthoek]]
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| premiêre = [[17 desimber]] [[1986]]
| direkt op fideo =
| foarm = [[langspylfilm]]
| sjenre = [[komeedzjefilm]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| spyltiid = 111 minuten
| budget = ƒ4 miljoen
| opbringst = ûnbekend
| prizen = 1 × [[Gouden Keal (priis)|Gouden Keal]]
| filmsearje = ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]''
| foarich diel =
| folgjend diel = ''[[Flodder in Amerika!]]''
}}
'''''Flodder''''' is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjefilm]] út [[1986]] ûnder [[rezjy]] fan [[Dick Maas]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Huub Stapel]], [[Nelly Frijda]], [[Tatjana Šimić]] en [[René van 't Hof]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer de asosjale [[húshâlding]] Flodder, dy't [[ferhúzje]] moat út in [[hûs]] yn in [[efterstânswyk|efterbuert]] dat op [[gif|fergiftige]] [[grûn]] blykt te stean. De [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] beslút om harren by wize fan [[sosjaal eksperimint]] in nije [[wente]] ta te wizen yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Dat liedt ta gaos as de Flodders wegerje om har oan it nije fermidden oan te passen. De [[titel (namme)|titel]] fan 'e [[film]] ferwiist sawol nei de [[namme]] fan it gesin as nei in [[losse flodder]], mei it efterlizzende idee dat de Flodders nettsjinsteande har foarkommen eins net botte gefaarlik binne. ''Flodder'' kin mei syn absurde sitewaasjes en [[politike korrektheid|polityk ynkorrekte]] [[humor]] sjoen wurde as in [[satire]] op 'e Nederlânske [[wolfeartssteat]]. De film krige fan 'e [[filmkritisy]] mingde [[resinsje]]s, mar wie in ûnbidich súkses yn 'e [[bioskopen]]. Dat joech oanlieding ta de [[mediafranchise]] ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]'', mei't der oer deselde húshâlding noch twa [[ferfolchfilm]]s en in [[tillefyzjesearje]] makke waarden.
==Plot==
As ûntdutsen wurdt dat harren [[hûs]] yn in [[efterstânswyk]] op in [[gif]]bulte stiet, moat it asosjale [[probleemgesin]] Flodder [[ferhúzje]]. Op inisjatyf fan [[maatskiplik wurker]] Sjakie van Kooten beslút de ferantwurdlik [[wethâlder]] om 'e [[húshâlding]] by wize fan [[sosjaal eksperimint]] yn in leechsteande [[wente]] yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael te pleatsen. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better [[maatskiplik]] fermidden it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders posityf beynfloedzje sil. Sadwaande ferfarre de Flodders nei Zonnedael, dêr't se har ta [[konsternaasje]] fan 'e [[buorlju]] nei wenjen sette yn 'e [[filla]] dy't harren tawiisd is.
De húshâlding bestiet út Ma Flodder, in [[sigaar|sigare]]smokend, op [[lears|learzens]] omrinnend manwiif, en har fiif [[bern (persoan)|bern]]: de [[snoadens|snoade]] [[keapman|sjacherer]] Johnnie, de [[gleiens|gleie]] domkop soan Kees, de [[boarsten|boarstige]] [[blond]]e dochter Kees, dy't net fiis is fan wat [[prostitúsje]] of sels [[ynsest]] mei har lyknammige [[broer]] (al leit Ma dêr gau it near op), en de [[opfieding|yn 't wyld opgroeiende]] Toet en Henkie. Ta einbeslút binne der ek noch [[pake]] Flodder, in troch in [[oerhaal (oandwaning)|oerhaal]] troffen âldman dy't yn in [[rolstoel]] sit en net mear [[spraak|prate]] kin, en Whiskey, in grutte swarte [[bouvier des Flandres|bouvier]].
De ferwachting fan Sjakie dat de Flodders har oan harren bettere wenmiljeu oplûke sille, komt net út. De leden fan 'e húshâlding geane allegearre op 'e âlde foet fierder, al hat dat der ek mei te krijen dat se troch de buorlju en oare Zonnedaelsters no net bepaald mei jûchhei ferwolkomme wurde. Ma Flodder begjint yn 'e [[kelder]] fan 'e filla in yllegale [[distillearderij|stokerij]] fan eigenmakke [[sterke drank]] en kriget letter yn 'e pleatslike [[SRV-wein]] [[slaanderij]] mei in trije buorfroulju, wêrby't de SRV-man [[bewusteleas]] rekket, de wein op 'e rin giet en nei in [[ramp]]sillige [[spûkriden]]de rit oer de [[autosnelwei]] folslein ferrinnewearre einiget yn in [[wenweinkamp]].
As Toet, de iennichste dy't pake ferstean kin, mei de âldman út te [[kuierjen]] is, wurde se lestichfallen troch in trijetal [[jonge]]s op [[crossfyts]]en. Toet lost de konfrontaasje op troch in [[stiletto]] te lûken en dy ien fan 'e jonges op 'e [[kiel]] te setten. Henkie kringt in hûs binnen dat folstiet mei [[antyk]], mar ferriedt himsels as er it net litte kin en spylje in rideltsje op 'e [[piano]]. Aldergeloks treft hy krekt in eksintrike buorman dy't de [[humor]] fan 'e sitewaasje wol ynsjen kin. In oare buertbewenner, de rjochtlinige fantasijleaze Wim Kruisman, dy't [[kolonel]] by de [[Keninklike Lânmacht]] is, giet op ûndersyk út om 'e Flodders yn [[kamûflaazje]]klean te observearjen, mar Whiskey, dy't op syn [[noas]] fertrout, lit him dêrtroch net foar de gek hâlde en byt him in stik út 'e [[broek]]. Neitiid rekket Kruisman derfan oertsjûge dat de Flodders gefaarlike [[psychopaat|psychopaten]] binne.
Underwilens giet dochter Kees yn [[bikiny]] by it [[swimbad]] fan 'e filla lizzen te [[sinnebaaien]], dêr't se har begluorke wit troch [[buorman]] Neuteboom. Soan Kees begluorket by de [[tennis]]klub sels de [[famke]]s dy't dêr oan it [[tennis]]sen binne, wêrby't er [[seksuele fantasij|fantasearret]] dat se [[neaken]] binne. Syn [[deidream]] wurdt rou fersteurd as er troch trije jonges fan 'e tennisklub trappearre en [[mishanneling|yninoar slein]] wurdt. As Johnnie dat te witten komt, set dy nei de tennisklub ta om ferhaal te heljen, wat liedt ta in efterfolging mei [[auto's]] op hege [[faasje]] troch de wyk. Op 't langelêst riidt Johnnie de tennisjonges fan 'e dyk ôf, dy't dêrnei mei auto en al yn in [[eftertún]] yn in swimbad bedarje.
{{Plotbedjer film}}
De deis nei in wyld [[feest]] by de Flodders dat de buorlju oant djip yn 'e [[nacht]] wekker holden hat mei lûde [[muzyk]], hat Johnnie in grouwéligen [[kater]]. Dat is der debet oan dat er in [[ferkearsûngemak|oanriding]] kriget mei Yolanda Kruisman, de [[seksuele oantrekking|oantreklike]], [[ferfeling|ferfeelde]] [[oarehelte|frou]] fan kolonel Kruisman. Hja lost de skeakwestje op troch mei Johnnie te [[flirt]]en en him út te nûgjen ris by har thús del te kommen. Letter dy deis komt Sjakie del om te sjen hoe't it de Flodders yn har nije hûs fergiet. Krekt as hy dêr is, wurdt troch de tennisjonges út in foarbyridende auto in [[molotovcocktail]] nei Johnnie syn grutte [[rôze]] Amerikaanske slide goaid, dy't yn flammen opgiet. Sjakie, pechfûgel dat er is, stiet op dat stuit fuort njonken de auto en rint [[brânwûne]]n oan syn [[skonken]] op.
De oare deis giet Johnnie yn op 'e útnûging fan Yolanda Kruisman, ek al docht de skea oan syn auto der net mear ta no't dy dochs al [[total loss]] is. Hja nimt him likegoed mei yn 'e hûs om [[seks]] mei him te hawwen. Underwilens folget dochter Kees buorman Neuteboom yn 'e [[garaazje (berging)|garaazje]] fan syn hûs as er dy deis thúskomt fan syn [[wurk]] as eigner fan in [[Citroën]]-[[autodealership]]. Se [[ferlieding|ferliedt]] him mei gemak oant er him suver boppe-op har smyt (wêrnei't sy de sabeare ûnskuldige útspraak docht: "''Buurman, wat doet u nu?''"). Broer Kees stiet foar it [[rútsje]] fan 'e garaazje en nimt [[foto's]] fan Neuteboom en syn [[suster]] yn aksje. De deis dêrnei bringe Johnnie en soan Kees in besyk oan Neuteboom op syn wurk, en [[sjantaazje|sjantearje]] him mei it fotografysk bewiis fan syn [[oerhoer]] om harren fergees in nije auto te jaan.
Pake Flodder, dy't sljocht nei [[trein]]en is en altyd it [[unifoarm]] fan in [[stasjonssjef]] fan 'e [[Nederlandse Spoorwegen|NS]] draacht, set op in dei op eigen manneboet yn 'e rolstoel nei de neiste [[spoarwei-oergong]]. Dêr komt er lykwols mei ien fan 'e [[tsjil]]len fan 'e rolstoel fêst te sitten yn 'e [[rail]]s, wêrnei't er deariden wurdt troch in passearjende trein. Ma Flodder ûntdekt letter by it fuortgoaien fan it spul dat syn [[boartersguod]]treintsjes folsitte mei rôltsje fan [[bankbiljet|bryfkes]] fan tûzen [[Nederlânske gûne|gûne]]. Alles mei-inoar blykt pake ƒ825.000 ferstoppe holden te hawwen.
Tusken Johnnie en Yolanda Kruisman bliuwt it net by ien kear. As kolonel Kruisman har oerhoer ûntdekt, [[dronkenskip|bedrinkt]] er him en ferkeapet er har by thúskomst in [[húslik geweld|klap yn it gesicht]]. Yolanda, dy't der dochs al oer tocht om [[skieding (houlik)|by him wei te gean]], pakt fuortendaliks har [[koffer]]s en jout har noch dyselde nachts by [[tsjuster]] en [[rein (delslach)|stjalprein]] ôf om har taflecht by de Flodders te sykjen. Kruisman kin dat net ferkropje. Ma Flodder is earst ek twifeleftich oer Yolanda, mar as se sjocht dat se mishannele is, nûget se har der fuort yn. Soan Kees, dy't nei syn eigen mishanneling troch de tennisjonges neat mear fan 'e buertbewenners hawwe moat, is it iennichste gesinslid dat Yolanda wegeret te akseptearjen. As er lykwols in streek mei har úthellet, betellet se him fuortendaliks mei gelikense munt werom, wat him leart om har tenei gewurde te litten.
Under lieding fan Max Bredero, de [[foarsitter]] fan 'e tennisklub, begjinne de Zonnedaelsters harren te organisearjen om 'e Flodders út harren wyk te krijen. De measte buertbewenners hawwe skjin har nocht fan it ûnoanpaste [[hâlden en dragen]] fan it gesin, mei buorman Neuteboom foarop, no't se him yn 'e [[beurs]] rekke hawwe. Der wurdt in grutte [[gearkomste]] op 'e tennisklub belein, dêr't Sjakie en de eksintrike buorman mei de piano de iennichsten binne dy't it foar de Flodders opnimme. Underwilens hawwe Johnnie en Yolanda lucht krigen fan 'e gearkomste, hoewol net fan it ûnderwerp. Se sette dêrhinne om harren [[ferloving]] oan te kundigjen en alle buertbewenners dy jûns út te nûgjen foar in [[feest]] by de Flodders, om alles goed te meitsjen. Yn earste ynstânsje fiele de Zonnedaelsters dêr neat foar, mar as Sjakie oppenearret dat it ôfwizen fan dit besykjen ta [[fermoedsoening]] wolris konsekwinsjes hawwe kinne soe foar de gemeentlike [[subsydzje]] fan 'e tennisklub, beslute de buertbewenners dat it gjin kwea kin om eefkes harren gesichten op it feest sjen te litten.
Behalven de Zonnedaelsters hawwe de Flodders ek harren [[freonskip|freonen]] en [[kunde|bekenden]] út harren âlde [[buert]] útnûge. It mei-inoar yn 'e kunde kommen fan 'e beide [[maatskiplike klasse]]n giet earst wat stroef, mar as de eigenstookte sterke drank fan Ma Flodder rynsk omparte wurdt, rint it feest dochs út op in grut súkses. Dochter Kees wit der op har eigen manear fan te profitearjen troch [[prostitúsje|de hoer te spyljen]] foar in lange rige tennisjonges en buormanlju dy't foar har [[sliepkeamer]]doar stiet en foar talitting betellet by Henkie. Soan Kees leit it skeel mei ien fan 'e tennisfamkes by, dy't har [[skuldgefoel|skuldich]] fielt oer syn mishanneling en har yn 'e eftertún troch him [[tút]]sje en [[fingerjen|fingerje]] lit. Sjakie stelt Ma Flodder foar oan 'e [[wethâlder]] mei de meidieling dat dy goed nijs hat. It docht bliken dat de gemeente dochs noch in geskiktere wente foar de Flodders fûn hat. Ma wiuwt dat oanbod fuort, mei't se de filla dêr't se no wenje krekt oankocht hat mei it [[beërf]] fan pake.
It feest einiget yn gaos as kolonel Kruisman ferskynt yn in [[dieverij|stellen]] [[tank (wapen)|tank]], dêr't er de filla fan 'e Flodders mei yn pún sjit. De hiele húshâlding en alle feestgongers witte op 'e tiid it hûs te ûntflechtsjen, behalven fansels Sjakie wer, dy't slim [[ferwûne]] rekket. It is dúdlik dat de Flodders net yn 'e [[ruïne]] wenjen bliuwe kinne dy't harren fille no wurden is. Om't Sjakie dochs noch lange tiid yn it [[sikehûs]] bliuwe moat, lûke se foarearst yn syn [[fakânsjehûs|fakânsjehúske]] yn [[Frankryk|Súd-Frankryk]].
==Rolferdieling==
[[File:Huub Stapel 2015.jpg|right|thumb|180px|[[Huub Stapel]] ([[2015]]).]]
[[File:Tatjana Šimić.png|right|thumb|180px|[[Tatjana Šimić]] ([[1992]]).]]
;haadrollen
{| height="100px" width="430px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Huub Stapel]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[René van 't Hof]]
|-
|}
<br>
;byrollen
{| height="100px" width="430px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Yolanda Kruisman
| [[Apollonia van Ravenstein]]*
|-
| [[kolonel]] Wim Kruisman
| [[Herbert Flack]]
|-
| Toet Flodder
| [[Nani Lehnhausen]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Horace Cohen]]
|-
| [[pake]] Flodder
| [[Jan Willem Hees]]
|-
| [[buorman]] Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| buorman Wijnberg
| [[Egbert van Paridon]]
|-
| buorfrou Wijnberg
| [[Gerrie van der Klei]]
|-
| buorman Fröbel
| [[Hennie Zwanenburg]]
|-
| buorfrou Fröbel
| [[Barbara Barendrecht]]
|-
| Van Putten, de [[SRV]]-man
| [[Dick Scheffer]]
|-
| Max Bredero, [[foarsitter]] [[tennis]]klub
| [[Tom van Been]]
|-
| de [[wethâlder]]
| [[Frans Kokshoorn]]
|-
| Laura (freondinne fan Yolanda)
| [[Liz Snoyink]]
|-
| tennisfamke #1
| [[Tatjana van Zanten]]
|-
| tennisfamke #2
| [[Natascia Paolucci]]
|-
| tennisjonge #1
| [[Jasper de Moor]]
|-
| tennisjonge #2
| [[Edward Montie]]
|-
| tennisjonge #3
| [[Rolf Wouters]]
|-
| [[brigadier]]
| [[Lex de Regt]]
|-
| [[haadagint]]
| [[Peter Lusse]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| [[barkeeper]]
| [[Robbe de Hert]]
|-
| [[hierknipper]]
| [[Serge-Henri Valcke]]
|-
| eksintrike buorman
| [[Cas Enklaar]]
|-
| [[reklassearring]]samtner
| [[Annemarie Grewel]]
|-
| [[sekretaresse]] fan 'e wethâlder
| [[Agnes Schuch]]
|-
| [[psycholooch]]
| [[Tob de Bordes]]
|-
| amtner werhúsfêsting
| [[Cees Heyne]]
|-
| [[famke]] mei [[nuete knyn]]
| [[Jantine Schoemaker]]
|-
| [[mem]] fan famke mei knyn
| [[Cecile van der Poel]]
|-
| [[generaal]]
| [[Hans Veerman]]
|-
| jonge [[ofsier]]
| [[Bert Kruisenga]]
|-
| [[skyldwacht|soldaat op wacht]] #1
| [[Norbert Kaart]]
|-
| soldaat op wacht #2
| [[Oncko Grader]]
|-
| [[sjoernalist]] Peters
| [[Pollo Hamburger]]
|-
| [[fotograaf]]
| [[Christiaan Lippens]]
|-
| [[stripper]]
| [[Tina Shaw]]
|-
| famke yn [[kroech]] #1
| [[Wikje Zelisse]]
|-
| famke yn kroech #2
| [[Lydia Blijd]]
|-
| man by [[swimbad]]
| [[Simon van Collem]] <small>([[cameo]])</small>
|-
| frou by swimbad
| [[Inge Beekman]]
|-
| man mei [[tatoeaazje]]s
| [[Henk Schiffmacher]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[sjauffeur]] fan 'e wethâlder
| [[Harry Slinger]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[dronken]] [[feest]]gonger
| [[Frans Lodewijks]]
|-
| foluptueuze dame
| [[Nora Mullens]]
|-
| [[crossfyts]]jonge #1
| [[David Kweksilber]]
|-
| crossfytsjonge #2
| [[Marn van Delft]]
|-
| crossfytsjonge #3
| [[Edwin Bakker (akteur)|Edwin Bakker]]
|-
| [[strjitfager]]
| [[Anton Semmoh]]
|-
| [[krantejonge]]
| [[Vincent Vosse]]
|-
| Whiskey
| Boris en Wodan
|-
| Pepita
| Sacha en Pita
|-
|}
<small><nowiki>*)</nowiki> Fanwegen it [[Brabânsk]]e [[aksint (útspraak)|aksint]] fan Apollonia van Ravenstein waard har [[dialooch]] yn 'e [[postproduksje]] [[neisyngronisearre]] mei de [[stim]] fan [[Tanneke Hartzuiker]].</small>
==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Flodder'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]], dy't ek it [[senario]] skreau en de [[filmmuzyk]] komponearre. As [[filmprodusint|produsinten]] wiene Maas en [[Laurens Geels]] by it projekt belutsen foar harren eigen [[filmstudio]] [[First Floor Features]]. Geels funksjonearre ek as [[útfierend produsint]]. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]4 miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Marc Felperlaan]].
===Opnamen===
De [[opnamen (film)|opnamen]] setten op [[7 maaie]] [[1986]] útein en duorren oant ein [[augustus]] fan dat jier. Oarspronklik soe it filmjen mids [[july]], nei fyftich dagen, al klear wêze moatten hawwe, mar it draaiskema rûn fertraging op. De [[wente]] fan 'e Flodders en de omlizzende huzen waarden spesjaal foar de film neiboud op 'e [[hurdfytsen|hurdfytsbaan]] by [[Spaarndam]]. Fierdere opnamen yn [[filla]]wyk Zonnedael waarden dien yn in echte fillawyk op 'e [[Kollenberch]] yn it [[Limburch (Nederlân)|Limburchske]] [[Sittard]] (benammen op 'e Ross van Lenneplaan). Ien fan 'e begjinsênes fan 'e film, wêryn't de Flodders nei Zonnedael ride yn in gammele âld [[frachtwein]], waard opnommen yn [[Brussel]] (dêrby binne û.m. de [[Tervurentunnel]] en de grutte [[rotonde]] fan it [[Montgomeryplein]] te sjen).
Ferskate bekende Nederlanners hiene in [[cameo]] yn ''Flodder'', eat wat doe in noviteit yn 'e Nederlânske [[sinema]] wie. Sa is [[Simon van Collem]], doedestiden de bekendste [[filmkritikus]] fan Nederlân, te sjen as in man dy't by it [[swimbad]] yn syn [[eftertún]] sit as de Flodders de tennisjonges fan 'e dyk ride, dy't mei auto en al yn it swimbad telâne komme. De [[oarehelte|frou]] fan it [[personaazje]] fan Van Collem waard spile troch [[Inge Beekman]], de mem fan [[regisseur]] Dick Maas. Fierders is [[tatoeaazje|tatoeëarder]] [[Henk Schiffmacher]] te sjen as ien fan 'e gasten op it [[feest]] fan 'e Flodders oan 'e ein fan 'e film, wylst [[sjonger]] [[Harry Slinger]] fan 'e [[band]] [[Drukwerk]] de [[sjauffeur]] fan 'e [[wethâlder]] spilet. Ek is de [[oarehelte|libbenspartner]] fan [[Nelly Frijda]], [[Annemaire Grewel]], yn 'e film te sjen as in [[reklassearring]]samtner.
[[File:Ross van Lennep Laan Sittard Niederlande.jpg|right|thumb|250px|De Ross van Lenneplaan yn [[Sittard]], dy't yn 'e film trochgiet foar Zonnedael.]]
===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Flodder'' waard fersoarge troch [[First Floor Features]]. De film gie op [[17 desimber]] [[1986]] yn 'e [[Nederlân]]ske [[bioskopen]] yn [[premiêre]].
==Untfangst==
Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Flodder'' mingde [[resinsje]]s. De absurde sitewaasjes, [[satirysk]]e toan en [[politike korrektheid|polityk ynkorrekte]] [[humor]] makken dat der by it útkommen fan 'e film wat kontroverse ûntstie. Tsjintwurdich wurdt ''Flodder'' yn Nederlân lykwols beskôge as in [[cultfilm|cultklassiker]] fan eigen boaiem.
==Resultaat==
===Yn Nederlân===
''Flodder'' wie in grut [[kommersje]]el súkses, al is ûnbekend persiis hoe grut, mei't de [[opbringst (jild)|opbringst]] net bekendmakke is. De film loek yn 'e Nederlânske [[bioskopen]] goed 2.314.000 besikers, en wie dêrmei de bêst besochte Nederlânske film fan it jier en de op fiif nei bêst besochte Nederlânske film aller tiden. Yn [[1987]] wûn ''Flodder'' in [[Gouden Keal (priis)|Gouden Keal]] (de wichtichste Nederlânske filmpriis) yn 'e [[kategory]] bêste [[artdirection]]. Yn [[2007]] krige de film in plak yn 'e ''Filmcanon Top 16''.
===Om utens===
Yn 'e [[Frânsk]]talige [[Kanada|Kanadeeske]] [[Kanadeeske provinsje|provinsje]] [[Kebek (provinsje)|Kebek]], dêr't de film [[neisyngronisearre]] waard yn it [[Joual]], in [[dialekt]] fan 'e [[arbeidersklasse]], waard ''Flodder'' ek útbrocht, ûnder de titel ''Les Lavigueur Déménagent'' ("De Lavigueurs Ferhúzje"). De Lavigueurs wiene in echte asosjale húshâlding út [[Montreal]] dy't yn [[1986]] yn Kebek oanhâldend yn it [[nijs]] wie, sadat harren namme suver sprekwurdlik waard foar sokke lju (ferlykber mei de [[Tokkie]]s yn Nederlân). De film die it goed yn Kebek en hat dêr noch altyd in grutte skare [[fan (persoan)|fans]].
==Franchise==
It grutte [[kommersje]]le súkses fan ''Flodder'' joech oanlieding ta it ûntstean fan 'e [[mediafranchise]] ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]'', dy't fierder gie mei de [[ferfolchfilm]] ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]), de [[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'' ([[1993]]-[[1995]], [[1998]]), en de op dy searje basearre film ''[[Flodder 3]]'' ([[1995]]). Yn 'e searje en de trêde film waarden de rollen fan [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]] oernommen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]]. Nei it ûntidich [[ferstjerren]] fan Van Vrijberghe de Coningh, yn [[novimber]] [[1997]], kaam der in ein oan 'e franchise (it lêste [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan 'e searje wie doe al opnommen en waard [[postúm]] útstjoerd).
==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0091060/ Ynformaasje oer ''Flodder'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Fodder_(film) ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (film)}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjefilm]]
[[Kategory:Nederlânske satiryske film]]
[[Kategory:Nederlânsktalige film]]
[[Kategory:Film fan First Floor Features]]
[[Kategory:Film fan Dick Maas]]
[[Kategory:Film út 1986]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Film oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Film oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Film oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Film oer ynsest]]
[[Kategory:Film oer oerhoer]]
[[Kategory:Film oer ferskil yn maatskiplike klasse]]
i27u0pyjir0fdbreh22vz0j9a6vl50w
Flodder in Amerika!
0
152151
1230493
1048510
2026-05-22T14:07:46Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ berj
1230493
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding = Flodder in Amerika! logo.png
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing =
| namme = ''Flodder in Amerika!''
| regisseur = [[Dick Maas]]
| produsint = [[Laurens Geels]]<br>[[Dick Maas]]
| útfierend produsint =
| senario = [[Dick Maas]]
| basearre op =
| kamerarezjy = [[Marc Felperlaan]]
| muzyk = [[Dick Maas]]
| filmstudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[First Floor Features]]
| haadrollen = [[Huub Stapel]]<br> [[Tatjana Šimić]]<br> [[Nelly Frijda]]<br>[[René van 't Hof]]
| voice-over =
| byrollen = [[Lou Landré]]<br> [[Jon Polito]]<br> [[Lonny Price]]<br> [[Roger Robinson]]<br> [[Amanda Redington]]<br>[[Mandy Negerman]]<br>[[Melle de Boer]]
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| premiêre = [[3 july]] [[1992]]
| direkt op fideo =
| foarm = [[langspylfilm]]
| sjenre = [[komeedzjefilm]]
| taal = [[Nederlânsk]] en [[Ingelsk]]
| spyltiid = 114 minuten
| budget = ƒ12 miljoen
| opbringst = ûnbekend
| prizen =
| filmsearje = ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]''
| foarich diel = ''[[Flodder (film)|Flodder]]''
| folgjend diel = ''[[Flodder 3]]''
}}
'''''Flodder in Amerika!''''' is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjefilm]] út [[1992]] ûnder [[rezjy]] fan [[Dick Maas]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Huub Stapel]], [[Tatjana Šimić]], [[Nelly Frijda]] en [[René van 't Hof]]. It wie de twadde [[langspylfilm]] út 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]], en folge as sadanich op ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', út [[1986]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer de asosjale [[famylje (besibskip)|famylje]] Flodder, dy't diskear fia in [[kultureel]] [[útwikselingsprojekt]] nei de [[Feriene Steaten]] stjoerd wurdt en binnen de koartste kearen hiel [[New York (stêd)|New York]] op stelten set. De [[filmkritisy]] wiene tuskenbeiden posityf oer de film. ''Flodder in Amerika!'' wie [[kommersje]]el súksesfol yn 'e [[bioskopen]].
==Plot==
It [[gemeentebestjoer]], dat allinne mar en allegeduerigen lêst hat fan 'e Flodders, sjocht yn in [[kultureel]] [[útwikselingsprogramma]] mei de [[Feriene Steaten]] in útlêzen kâns om fan 'e asosjale [[famylje (besibskip)|famylje]] ôf te kommen. It is de bedoeling dat in Amerikaanske famylje in jier yn [[Nederlân]] komt te wenjen en dat in Nederlânske famylje in jier nei Amearika giet. De [[wethâlder]] is der alles oan gelegen dat dy Nederlânske famylje de Flodders wurde sil, sadat er teminsten in jier lang fan harren ferlost is. En wa wit befalt it harren yn 'e Feriene Steaten wol sa goed dat se der bliuwe. Hy makket de Amerikanen dêrom wiis dat de Flodders in typysk Nederlânske famylje binne. Ma Flodder en har [[bern (persoan)|bern]] Johnnie, soan Kees, dochter Kees, Toet en Henkie en [[bouvier]] Whiskey sette sadwaande ôf nei it Lân fan Dreamen en Winsken, en de [[naïviteit|naïve]] [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten moat mei om in eachje yn it seil te hâlden.
Nei't se yn it [[fleantúch]] dêrhinne al alles nei harren hân set hawwe, arrivearje de Flodders yn [[New York (stêd)|New York]]. Sjakie rekket op 'e [[lofthaven]] fuort al de famylje kwyt, en dêrmei ek syn eigen [[bagaazje]]. Tagelyk is der sprake fan [[persoansferwikseling]] as de Flodders oansjoen wurde foar in groep [[Ruslân|Russyske]] [[wittenskipper]]s. Sa bedarje se yn it [[lúkse]] [[Plaza Hotel (New York)|Plaza Hotel]], dêr't se fuortendaliks de boel op stelten sette: Whiskey [[biten|byt]] in [[pikkolo (berop)|pikkolo]] yn 'e [[skonk]], Ma sûpt binnen de koartste kearen de [[minybar]] leech, Toet en Henkie [[fandalisme|fandalisearje]] de [[hotelkeamer]] en [[broer]] en [[suster]] Kees en Kees geane tegearre [[neaken]] yn it [[bad]] en litte harren dêr troch de hotelstêf betsjinje. It misferstân oangeande harren identiteit wurdt oanboaze trochdat fan allegear allinne Johnnie in bytsje [[Ingelsk]] sprekt. De Flodders geane der simpelwei fan út dat Sjakie dit allegear foar harren regele hat.
Underwilens rekket Sjakie, dy't sels ek net sa bêst Ingelsk ken, it [[bestelbus]]ke dat er [[autoferhier|hierd hat]], kwyt as it by de lofthaven fuortsleept wurdt wylst er de Flodders siket. Hy nimt kontakt op mei syn Amerikaanske kollega's, mar as er in [[taksy]] nei harren [[kantoar]] nimt, komt er fêst te sitten yn it [[ferkear]] mei as gefolch dat er pas arrivearret as it kantoar al sletten is. It goedkeape hoteltsje dêr't er foar himsels en de Flodders keamers besprutsen hie, hat dy weijûn oan oaren om't er de [[reservearring]]s net op 'e tiid befêstige hat, dat hy is twongen de [[nacht]] troch te bringen yn in suterich trêderangs hotel dêr't [[hoer]]en iepentlik harren [[klant]]en mei nei ta nimme.
{{Plotbedjer film}}
Underwilens geane de Flodders út te [[sightseeing|sightseeën]] en besykje se û.m. [[Wall Street]] en it [[Frijheidsbyld (New York)|Frijheidsbyld]]. Dyselde [[jûn]]s geane se op útnûging (en noch altyd sûnder euvelmoed fan 'e persoansferwikseling) nei in [[feest]] dat ta eare fan 'e Russyske wittenskippers holden wurdt. Dêr wurdt dochter Kees opmurken troch in wat glûperich oandwaande man, in Geoffrey, dy't bewekke wurdt troch in pear reuseftige [[liifwacht]]en. Hy rekket [[smoarfereale]] op har sadree't er har sjocht en besiket it mei har oan te lizzen, mar Kees moat neat fan him hawwe. Likegoed jout er har syn [[fisitekaartsje]]. Underwilens binne de Amerikanen der einlings en te'n lêsten efter kommen dat de Flodders net de Russen binne, dat as se weromkomme by it hotel wurde se der dêr ûnseremonieel útbonsjoerd. Fan gefolgen binne se twongen en bring de nacht troch yn [[Central Park (Manhattan)|Central Park]], al litte se har dêr net troch út it fjild slaan. Se eigenje har in stik as wat [[sitbank (strjitmeubilêr)|sitbankjes]] ta, [[toskpoetsen|toskpoetse]] mei wetter út 'e [[fiver]] en naaie út mei in [[hotdog]]karre om oan [[iten]] te kommen.
As Johnnie de [[koffer]] fan Sjakie iepenet, fynt er yn dy syn [[aginda]] in [[tillefoannûmer]] yn New York. It blykt fan Sjakie syn Amerikaanske kollega's te wêzen, by wa't Sjakie him ûnderwilens melden hat. Sjakie hjit de Flodders te bliuwen dêr't se binne en hastiget him nei bûten om nei Central Park ta. As er einlings in taksy oanholden hat, wurdt er lykwols fansiden treaun troch in New Yorker dy't de taksy stelt. Sjakie komt ûngelokkich telâne en ferliest syn [[bril]] troch it [[roaster (ramtwurk)|roaster]] fan in [[rioelput]]sje. As er him besiket werom te krijen, komt er mei de [[earm]] fêst te sitten. Foarbygongers slane gjin acht op syn fersiken om help of goaie him wat losjild ta om't se him foar in [[bidler]] hâlde. Nei dêr oerenlang lein te hawwen, wurdt Sjakie ek noch troch twa [[dieven]] [[dieverij|berôve]] fan syn [[beurs]] en syn [[skuon]]. Pas tsjin 'e jûn wurdt er losholpen troch in âlde [[swerver]], dy't him foar in [[diner|waarm miel]] meinimt nei in skûle fan it [[Leger des Heils]]. As dêr [[slaanderij]] tusken de oare [[dakleazens|dakleazen]] útbrekt, ferberge Sjakie en de swerver harren ûnder har [[tafel]], dêr't se net folle letter oantroffen wurde troch de tahastige [[plysje]]. Om't alle oare dakleazen útnaaid binne foar't de plysje arrivearre, wurde sy beiden foar dejingen holden dy't de boel koart en klien slein hawwe, dat se ferdwine foar fjouwer dagen efter de traaljes.
Underwilens sitte de Flodders mar te wachtsjen yn it [[park]], dêr't se jûns nei [[tsjuster]] immen razen hearre en in man oantreffe dy't [[mishannele]] wurdt troch trije [[dief|oerfallers]]. Se weve handich ôf mei de oerfallers, en út [[tankberens]] biedt de mishannele man, Larry Rosenbaum, harren in dak boppe de holle oan. Hy blykt de eigner te wêzen fan 'e suterige [[stripklub]] ''Moulin Rouge'', dêr't syn [[seksuele oantrekking|oantreklike]] [[oarehelte|frou]] Dorothy as [[stripper]] wurket. De folgjende dagen helpe de Flodders de Rosenbaums by de [[renovaasje]] fan 'e ''Moulin Rouge''. Underwilens nimt Dorothy dochter Kees ûnder har hoede. Johnnie hat in eachje op Dorothy, mar Ma warskôget him dat Rosenbaum har immen taliket dy't je better net [[lulkens|lulk]] meitsje kinne; ûnder de fasade fan freonlikens blykt er in tige opljeppend karakter te ferbergjen. Rosenbaum jout Johnnie in Amerikaanske [[auto]], dêr't Johnnie en soan Kees de deis fan 'e weriepening fan 'e stripklub mei de stêd yn sette. By in [[benzinestasjon]] wurde se opmurken troch Sjakie, dy't mei de freonlike swerver krekt dy deis wer frijlitten is. Sjakie stekt sûnder út te sjen de [[strjitte]] oer, [[ferkearsûngemak|wurdt oanriden]] en bedarret yn it [[sikehûs]] mei in swiere [[harsensskodding]]. Dêr wurdt er lykwols oansjoen foar in oare [[pasjint]], mei as gefolch dat er by fersin in [[geslachtsferoaring]]soperaasje ûndergiet.
Dy jûns fynt de grutte weriepening fan 'e ''Moulin Rouge'' plak, dy't in Nederlânsk [[tema (ûnderwerp)|tema]] krigen hat: der wurde [[bitterbal]]len optsjinne en dochter Kees fiert in [[striptease]] út yn in [[Frau Antje]]-[[kostúm]]. Dat wurdt in grut súkses. Underwilens hat soan Kees opmurken dat de [[benzine]] yn 'e Feriene Steaten healwize goedkeap is yn ferhâlding ta Nederlân. Dat hy stelt út 'e auto's fan alle oanwêzigen benzine, dy't er opslacht yn in reuseftige mar net mear brûkte [[wetter|drinkwetter]]tank op it dak fan 'e stripklub. Hy hat it idee dat er in reuseftige [[winst (ûndernimming)|winst]] meitsje sil as er de benzine yn Nederlân ferkeapet, mar beseft net dat der gjin mooglikheid bestiet om 'e wettertank nei Nederlân te krijen.
In pear dagen letter dwaalt soan Kees yn 'e buert fan 'e stripklub troch de stêd as er yn in [[basketbal]]arena yn 'e [[iepen loft]] fjouwer [[skientme|tsjeppe]] [[negroïde|swarte]] [[famke]]s oan it [[sport]]en sjocht. Wylst er him oerjout oan in [[seksuele fantasij]] wêrby't de famkes hielendal [[neaken]] binne en hysels meidwaan mei oant harren potsje [[basketbal]] op wat oars útrint, wurdt er opmurken troch de trije oerfallers út it park. Hy naait út en springt by de foarbykommende Johnnie en dochter Kees efteryn 'e auto. De oerfallers pakke harren eigen auto, wêrnei't in efterfolging mei hege [[faasje]] troch it hert fan New York ûntstiet. Dy einiget as de oerfallers út 'e bocht fleane en mei harren auto de [[New York Stock Exchange]] ynride. Sy wurde [[arrestearre]], mar de Flodders, dy't stilholden hawwe om harren [[útlaitsjen|út te laitsjen]], ek. Op it [[plysjeburo]] wurdt it fisitekaartsje fan Geoffrey tusken de besittings fan 'e Flodders oantroffen, wêrnei't se fuortendaliks frijlitten wurde. Bûtendoar wachtet de troch de plysje warskôge Geoffrey de Flodders op en besiket dochter Kees safier te krijen dat se mei him [[útgean|útgiet]]. Kees fielt dêr neat foar, mar nei't Geoffrey Johnnie $5.000 tastoppe hat, bepraat dy Kees om it dochs te dwaan.
Hoewol't foar eltsenien dy't se tegearre sjocht, dúdlik is dat Geoffrey syn ferealens op Kees in gefal fan [[ûnbeäntwurde leafde]] is, rekket ien fan Geoffrey syn oppassers [[senuweftigens|senuweftich]] en docht wat ûndersyk nei de Flodders. Fan wat er dan oan 'e weet komt, skrikt er sà, dat der daliks nei de [[presidint fan 'e Feriene Steaten]] giet, dy't de [[heit]] fan Geoffrey blykt te wêzen. De presidint beslút om ynkognito yn in momkape de ''Moulin Rouge'' te besykjen om dochter Kees dúdlik te meitsjen dat se har [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei Geoffrey beëinigje moat.
Krekt op 'e jûn dat de presidint syn besykje ôfleit en dochter Kees nei har [[klaaikeamer]] folget om har te wurd, eskalearret de sitewaasje yn 'e stripklub as der ûnder de besikers algemiene [[slaanderij]] útbrekt. Ta oermjitte fan ramp trappearret Rosenbaum Johnnie wylst er yn 'e [[foarriedkast]] [[seks]] hat mei syn frou Dorothy. De wize rie fan Ma Flodder oer Rosenbaum komt út as de man sa [[breinroer]] wurdt dat er in [[ôfseage jachtgewear]] pakt dêr't er Johnnie mei deasjitte wol. Johnnie flechtet keamer yn, keamer út troch de stripklub en komt dêrby ek troch de klaaikeamer, dêr't hy, Rosenbaum en letter de alarmearre [[plysje]]s de presidint fan 'e Feriene Steaten mei in [[topless]] Kees oantreffe. Tsjin dy tiid hat Ma Flodder Rosenbaum al tsjinholden troch him by de [[kraach]] te pakken en mei de holle yn in [[goatstien]] fol [[ôfwask]]wetter te triuwen. As se oanholden wurdt, spuit se har [[sigaar|sigarepeuk]] lykwols by fersin yn 'e [[frituerpanne]], dy't yn flammen útbarst en in [[brân]] feroarsaket dy't de benzine yn 'e wettertank op it dak oanstekt. De wettertank wurdt dêrtroch lansearre en fljocht oer [[Manhattan (New York)|Manhattan]] hinne om it [[Frijheidsbyld (New York)|Frijheidsbyld]] yn 'e [[mûle]] te reitsjen, wêrnei't er [[ûntploffing|ûntploft]] en it Frijheidsbyld [[ûnthalzing|ûnthollet]].
De oare deis sprekke de Amerikaanske [[krante]]n fan in [[ramp]] en in [[terroristyske oanslach]]. De Flodders wurde de Feriene Steaten útset en ta [[persona non grata]] ferklearre. Om't it Amerikaanske regear der alles oan gelegen is en kom foar dat de presidint sels yn it [[skandaal]] behelle rekket, wit Johnnie fia de Nederlânske [[ambassadeur]] flink wat [[swijjild]] los te krijen. Oerladen mei djoere [[klean]] en oare [[lúkse]] [[artikel (foarwerp)|artikels]] en einlings weriene mei Sjakie, foar wa't de hiele reis nei Amearika ien grutte oanienskeakeling fan ellinde west hat, reizgje de Flodders op in earsteklas flecht werom nei Nederlân.
==Rolferdieling==
[[File:Huub Stapel 2015.jpg|right|thumb|180px|[[Huub Stapel]] ([[2015]]).]]
[[File:Tatjana Šimić.png|right|thumb|180px|[[Tatjana Šimić]] ([[1992]]).]]
;haadrollen
{| height="100px" width="500px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Huub Stapel]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[René van 't Hof]]
|-
|}
<br>
;byrollen
{| height="100px" width="500px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Larry Rosenbaum
| [[Jon Polito]]
|-
| Geoffrey
| [[Lonny Price]]
|-
| [[swerver]]
| [[Roger Robinson]]
|-
| Dorothy Rosenbaum
| [[Amanda Redington]]
|-
| Toet Flodder
| [[Mandy Negerman]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Melle de Boer]]
|-
| de [[presidint fan 'e Feriene Steaten]]
| [[Dan Frazer]]
|-
| Edwards
| [[Reathel Bean]]
|-
| Jack
| [[Colin Stinton]]
|-
| Jacky
| [[Deirdre Harrison]]
|-
| [[dief|oerfaller]] yn it [[park]] #1
| [[Andy Duppin]]
|-
| oerfaller yn it park #2
| [[Chuck Jeffreys]]
|-
| oerfaller yn it park #3
| [[David Lomax]]
|-
| [[wethâlder]]
| [[Jurg Molenaar]]
|-
| [[ferslachjouwer]]
| [[Toine van Benthem]]
|-
| [[taksysjauffeur]]
| [[Hans van Hechten]]
|-
| [[piloat]]
| [[Dick Rienstra]]
|-
| [[buorman]] Neuteboom
| [[Bert André]] <small>([[cameo]])</small>
|-
| [[buorfrou]] Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[piloat|ko-piloat]]
| [[Gerard Joling]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[dûanier]] op [[Skiphol]]
| [[Hans Beijer]]
|-
| [[ober]] yn 'e ''Moulin Rouge''
| [[Victor Reinier]]
|-
| [[ambassadeur]] fan [[Nederlân]] yn 'e [[Feriene Steaten]]
| [[Bram van der Vlugt]]
|-
|}
==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Flodder in Amerika!'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]] nei in [[senario]] dat er sels skreaun hie. Hy makke ek sels de [[filmmuzyk]] en wie mei [[Laurens Geels]] as [[filmprodusint|produsint]] by it filmprojekt belutsen foar harren mienskiplike [[filmstudio|studio]] [[First Floor Features]]. Der wie foar ''Flodder in Amerika!'' in [[budget]] beskikber fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]12 miljoen, wat omrekkene likernôch [[€]]5,5 miljoen is. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Marc Felperlaan]], de [[filmmontaazje]] waard dien troch [[Hans van Dongen]], en [[Peter Jansen (produksje-ûntwerper)|Peter Jansen]] wie ferantwurdlik foar it [[produksje-ûntwerp]]. De [[kostúm]]s waarden ûntwurpen troch [[Anne Verhoeven]].
De [[opnamen (film)|opnamen]] fan ''Flodder in Amerika!'' giene op [[28 septimber]] [[1991]] fan start yn 'e First Floor Factory, de [[tillefyzjestudio|studio]] fan First Floor Features yn [[Almeare]]. Op [[2 oktober]] waard der filme yn 'e Ross van Lenneplaan yn [[Sittard]], dy't trochgie foar de [[filla]]wyk Zonnedael. De opnamen yn [[New York (stêd)|New York]] namen fiif [[wike]]n yn beslach. Oare opnamelokaasjes wiene [[Brussel]] en [[Rotterdam]]. Der waarden eins trije ferzjes fan 'e film makke: de orizjinele ferzje, in [[sensuer|sensurearre]] ferzje en in nea fertoande folslein [[Ingelsk]]talige (net Ingelsk [[neisyngronisearre]]) ferzje.
===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Flodder in Amerika!'' waard fersoarge troch [[First Floor Features]]. De film gie op [[3 july]] [[1992]] yn [[Nederlân]] yn [[premiêre]]. Op [[8 oktober]] [[2016]] waard er útbrocht op [[dvd]] en [[blu-ray]].
==Untfangst==
De [[filmkritisy]] wiene tuskenbeiden posityf oer de ''Flodder in Amerika!''.
==Resultaat==
It is ûnbekend hoefolle oft ''Flodder in Amerika!'' [[opbringst (jild)|opbrocht]]. Yn elts gefal waard de film yn 'e [[Nederlân]]ske [[bioskopen]] sjoen troch krapoan 1,5 miljoen minsken. Dêrmei stiet de film yn 'e top 20 fan 'e bêst besochte Nederlânske films aller tiden.
==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0104279/ Ynformaasje oer ''Flodder in Amerika!'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder_in_Amerika! ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjefilm]]
[[Kategory:Nederlânsktalige film]]
[[Kategory:Ingelsktalige film]]
[[Kategory:Film fan First Floor Features]]
[[Kategory:Film fan Dick Maas]]
[[Kategory:Film út 1992]]
[[Kategory:Film oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Film oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Film oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Film oer persoansferwikseling]]
[[Kategory:Film oer ymmigraasje yn de Feriene Steaten]]
jfivrci9m8woygq2z6a3jguv4vmmxto
1230499
1230493
2026-05-22T14:12:32Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ kt
1230499
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding = Flodder in Amerika! logo.png
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing =
| namme = ''Flodder in Amerika!''
| regisseur = [[Dick Maas]]
| produsint = [[Laurens Geels]]<br>[[Dick Maas]]
| útfierend produsint =
| senario = [[Dick Maas]]
| basearre op =
| kamerarezjy = [[Marc Felperlaan]]
| muzyk = [[Dick Maas]]
| filmstudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[First Floor Features]]
| haadrollen = [[Huub Stapel]]<br> [[Tatjana Šimić]]<br> [[Nelly Frijda]]<br>[[René van 't Hof]]
| voice-over =
| byrollen = [[Lou Landré]]<br> [[Jon Polito]]<br> [[Lonny Price]]<br> [[Roger Robinson]]<br> [[Amanda Redington]]<br>[[Mandy Negerman]]<br>[[Melle de Boer]]
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| premiêre = [[3 july]] [[1992]]
| direkt op fideo =
| foarm = [[langspylfilm]]
| sjenre = [[komeedzjefilm]]
| taal = [[Nederlânsk]] en [[Ingelsk]]
| spyltiid = 114 minuten
| budget = ƒ12 miljoen
| opbringst = ûnbekend
| prizen =
| filmsearje = ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]''
| foarich diel = ''[[Flodder (film)|Flodder]]''
| folgjend diel = ''[[Flodder 3]]''
}}
'''''Flodder in Amerika!''''' is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjefilm]] út [[1992]] ûnder [[rezjy]] fan [[Dick Maas]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Huub Stapel]], [[Tatjana Šimić]], [[Nelly Frijda]] en [[René van 't Hof]]. It wie de twadde [[langspylfilm]] út 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]], en folge as sadanich op ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', út [[1986]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer de asosjale [[famylje (besibskip)|famylje]] Flodder, dy't diskear fia in [[kultureel]] [[útwikselingsprojekt]] nei de [[Feriene Steaten]] stjoerd wurdt en binnen de koartste kearen hiel [[New York (stêd)|New York]] op stelten set. De [[filmkritisy]] wiene tuskenbeiden posityf oer de film. ''Flodder in Amerika!'' wie [[kommersje]]el súksesfol yn 'e [[bioskopen]].
==Plot==
It [[gemeentebestjoer]], dat allinne mar en allegeduerigen lêst hat fan 'e Flodders, sjocht yn in [[kultureel]] [[útwikselingsprogramma]] mei de [[Feriene Steaten]] in útlêzen kâns om fan 'e asosjale [[famylje (besibskip)|famylje]] ôf te kommen. It is de bedoeling dat in Amerikaanske famylje in jier yn [[Nederlân]] komt te wenjen en dat in Nederlânske famylje in jier nei Amearika giet. De [[wethâlder]] is der alles oan gelegen dat dy Nederlânske famylje de Flodders wurde sil, sadat er teminsten in jier lang fan harren ferlost is. En wa wit befalt it harren yn 'e Feriene Steaten wol sa goed dat se der bliuwe. Hy makket de Amerikanen dêrom wiis dat de Flodders in typysk Nederlânske famylje binne. Ma Flodder en har [[bern (persoan)|bern]] Johnnie, soan Kees, dochter Kees, Toet en Henkie en [[bouvier]] Whiskey sette sadwaande ôf nei it Lân fan Dreamen en Winsken, en de [[naïviteit|naïve]] [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten moat mei om in eachje yn it seil te hâlden.
Nei't se yn it [[fleantúch]] dêrhinne al alles nei harren hân set hawwe, arrivearje de Flodders yn [[New York (stêd)|New York]]. Sjakie rekket op 'e [[lofthaven]] fuort al de famylje kwyt, en dêrmei ek syn eigen [[bagaazje]]. Tagelyk is der sprake fan [[persoansferwikseling]] as de Flodders oansjoen wurde foar in groep [[Ruslân|Russyske]] [[wittenskipper]]s. Sa bedarje se yn it [[lúkse]] [[Plaza Hotel (New York)|Plaza Hotel]], dêr't se fuortendaliks de boel op stelten sette: Whiskey [[biten|byt]] in [[pikkolo (berop)|pikkolo]] yn 'e [[skonk]], Ma sûpt binnen de koartste kearen de [[minybar]] leech, Toet en Henkie [[fandalisme|fandalisearje]] de [[hotelkeamer]] en [[broer]] en [[suster]] Kees en Kees geane tegearre [[neaken]] yn it [[bad]] en litte harren dêr troch de hotelstêf betsjinje. It misferstân oangeande harren identiteit wurdt oanboaze trochdat fan allegear allinne Johnnie in bytsje [[Ingelsk]] sprekt. De Flodders geane der simpelwei fan út dat Sjakie dit allegear foar harren regele hat.
Underwilens rekket Sjakie, dy't sels ek net sa bêst Ingelsk ken, it [[bestelbus]]ke dat er [[autoferhier|hierd hat]], kwyt as it by de lofthaven fuortsleept wurdt wylst er de Flodders siket. Hy nimt kontakt op mei syn Amerikaanske kollega's, mar as er in [[taksy]] nei harren [[kantoar]] nimt, komt er fêst te sitten yn it [[ferkear]] mei as gefolch dat er pas arrivearret as it kantoar al sletten is. It goedkeape hoteltsje dêr't er foar himsels en de Flodders keamers besprutsen hie, hat dy weijûn oan oaren om't er de [[reservearring]]s net op 'e tiid befêstige hat, dat hy is twongen de [[nacht]] troch te bringen yn in suterich trêderangs hotel dêr't [[hoer]]en iepentlik harren [[klant]]en mei nei ta nimme.
{{Plotbedjer film}}
Underwilens geane de Flodders út te [[sightseeing|sightseeën]] en besykje se û.m. [[Wall Street]] en it [[Frijheidsbyld (New York)|Frijheidsbyld]]. Dyselde [[jûn]]s geane se op útnûging (en noch altyd sûnder euvelmoed fan 'e persoansferwikseling) nei in [[feest]] dat ta eare fan 'e Russyske wittenskippers holden wurdt. Dêr wurdt dochter Kees opmurken troch in wat glûperich oandwaande man, in Geoffrey, dy't bewekke wurdt troch in pear reuseftige [[liifwacht]]en. Hy rekket [[smoarfereale]] op har sadree't er har sjocht en besiket it mei har oan te lizzen, mar Kees moat neat fan him hawwe. Likegoed jout er har syn [[fisitekaartsje]]. Underwilens binne de Amerikanen der einlings en te'n lêsten efter kommen dat de Flodders net de Russen binne, dat as se weromkomme by it hotel wurde se der dêr ûnseremonieel útbonsjoerd. Fan gefolgen binne se twongen en bring de nacht troch yn [[Central Park (Manhattan)|Central Park]], al litte se har dêr net troch út it fjild slaan. Se eigenje har in stik as wat [[sitbank (strjitmeubilêr)|sitbankjes]] ta, [[toskpoetsen|toskpoetse]] mei wetter út 'e [[fiver]] en naaie út mei in [[hotdog]]karre om oan [[iten]] te kommen.
As Johnnie de [[koffer]] fan Sjakie iepenet, fynt er yn dy syn [[aginda]] in [[tillefoannûmer]] yn New York. It blykt fan Sjakie syn Amerikaanske kollega's te wêzen, by wa't Sjakie him ûnderwilens melden hat. Sjakie hjit de Flodders te bliuwen dêr't se binne en hastiget him nei bûten om nei Central Park ta. As er einlings in taksy oanholden hat, wurdt er lykwols fansiden treaun troch in New Yorker dy't de taksy stelt. Sjakie komt ûngelokkich telâne en ferliest syn [[bril]] troch it [[roaster (ramtwurk)|roaster]] fan in [[rioelput]]sje. As er him besiket werom te krijen, komt er mei de [[earm]] fêst te sitten. Foarbygongers slane gjin acht op syn fersiken om help of goaie him wat losjild ta om't se him foar in [[bidler]] hâlde. Nei dêr oerenlang lein te hawwen, wurdt Sjakie ek noch troch twa [[dieven]] [[dieverij|berôve]] fan syn [[beurs]] en syn [[skuon]]. Pas tsjin 'e jûn wurdt er losholpen troch in âlde [[swerver]], dy't him foar in [[diner|waarm miel]] meinimt nei in skûle fan it [[Leger des Heils]]. As dêr [[slaanderij]] tusken de oare [[dakleazens|dakleazen]] útbrekt, ferberge Sjakie en de swerver harren ûnder har [[tafel]], dêr't se net folle letter oantroffen wurde troch de tahastige [[plysje]]. Om't alle oare dakleazen útnaaid binne foar't de plysje arrivearre, wurde sy beiden foar dejingen holden dy't de boel koart en klien slein hawwe, dat se ferdwine foar fjouwer dagen efter de traaljes.
Underwilens sitte de Flodders mar te wachtsjen yn it [[park]], dêr't se jûns nei [[tsjuster]] immen razen hearre en in man oantreffe dy't [[mishannele]] wurdt troch trije [[dief|oerfallers]]. Se weve handich ôf mei de oerfallers, en út [[tankberens]] biedt de mishannele man, Larry Rosenbaum, harren in dak boppe de holle oan. Hy blykt de eigner te wêzen fan 'e suterige [[stripklub]] ''Moulin Rouge'', dêr't syn [[seksuele oantrekking|oantreklike]] [[oarehelte|frou]] Dorothy as [[stripper]] wurket. De folgjende dagen helpe de Flodders de Rosenbaums by de [[renovaasje]] fan 'e ''Moulin Rouge''. Underwilens nimt Dorothy dochter Kees ûnder har hoede. Johnnie hat in eachje op Dorothy, mar Ma warskôget him dat Rosenbaum har immen taliket dy't je better net [[lulkens|lulk]] meitsje kinne; ûnder de fasade fan freonlikens blykt er in tige opljeppend karakter te ferbergjen. Rosenbaum jout Johnnie in Amerikaanske [[auto]], dêr't Johnnie en soan Kees de deis fan 'e weriepening fan 'e stripklub mei de stêd yn sette. By in [[benzinestasjon]] wurde se opmurken troch Sjakie, dy't mei de freonlike swerver krekt dy deis wer frijlitten is. Sjakie stekt sûnder út te sjen de [[strjitte]] oer, [[ferkearsûngemak|wurdt oanriden]] en bedarret yn it [[sikehûs]] mei in swiere [[harsensskodding]]. Dêr wurdt er lykwols oansjoen foar in oare [[pasjint]], mei as gefolch dat er by fersin in [[geslachtsferoaring]]soperaasje ûndergiet.
Dy jûns fynt de grutte weriepening fan 'e ''Moulin Rouge'' plak, dy't in Nederlânsk [[tema (ûnderwerp)|tema]] krigen hat: der wurde [[bitterbal]]len optsjinne en dochter Kees fiert in [[striptease]] út yn in [[Frau Antje]]-[[kostúm]]. Dat wurdt in grut súkses. Underwilens hat soan Kees opmurken dat de [[benzine]] yn 'e Feriene Steaten healwize goedkeap is yn ferhâlding ta Nederlân. Dat hy stelt út 'e auto's fan alle oanwêzigen benzine, dy't er opslacht yn in reuseftige mar net mear brûkte [[wetter|drinkwetter]]tank op it dak fan 'e stripklub. Hy hat it idee dat er in reuseftige [[winst (ûndernimming)|winst]] meitsje sil as er de benzine yn Nederlân ferkeapet, mar beseft net dat der gjin mooglikheid bestiet om 'e wettertank nei Nederlân te krijen.
In pear dagen letter dwaalt soan Kees yn 'e buert fan 'e stripklub troch de stêd as er yn in [[basketbal]]arena yn 'e [[iepen loft]] fjouwer [[skientme|tsjeppe]] [[negroïde|swarte]] [[famke]]s oan it [[sport]]en sjocht. Wylst er him oerjout oan in [[seksuele fantasij]] wêrby't de famkes hielendal [[neaken]] binne en hysels meidwaan mei oant harren potsje [[basketbal]] op wat oars útrint, wurdt er opmurken troch de trije oerfallers út it park. Hy naait út en springt by de foarbykommende Johnnie en dochter Kees efteryn 'e auto. De oerfallers pakke harren eigen auto, wêrnei't in efterfolging mei hege [[faasje]] troch it hert fan New York ûntstiet. Dy einiget as de oerfallers út 'e bocht fleane en mei harren auto de [[New York Stock Exchange]] ynride. Sy wurde [[arrestearre]], mar de Flodders, dy't stilholden hawwe om harren [[útlaitsjen|út te laitsjen]], ek. Op it [[plysjeburo]] wurdt it fisitekaartsje fan Geoffrey tusken de besittings fan 'e Flodders oantroffen, wêrnei't se fuortendaliks frijlitten wurde. Bûtendoar wachtet de troch de plysje warskôge Geoffrey de Flodders op en besiket dochter Kees safier te krijen dat se mei him [[útgean|útgiet]]. Kees fielt dêr neat foar, mar nei't Geoffrey Johnnie $5.000 tastoppe hat, bepraat dy Kees om it dochs te dwaan.
Hoewol't foar eltsenien dy't se tegearre sjocht, dúdlik is dat Geoffrey syn ferealens op Kees in gefal fan [[ûnbeäntwurde leafde]] is, rekket ien fan Geoffrey syn oppassers [[senuweftigens|senuweftich]] en docht wat ûndersyk nei de Flodders. Fan wat er dan oan 'e weet komt, skrikt er sà, dat der daliks nei de [[presidint fan 'e Feriene Steaten]] giet, dy't de [[heit]] fan Geoffrey blykt te wêzen. De presidint beslút om ynkognito yn in momkape de ''Moulin Rouge'' te besykjen om dochter Kees dúdlik te meitsjen dat se har [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei Geoffrey beëinigje moat.
Krekt op 'e jûn dat de presidint syn besykje ôfleit en dochter Kees nei har [[klaaikeamer]] folget om har te wurd, eskalearret de sitewaasje yn 'e stripklub as der ûnder de besikers algemiene [[slaanderij]] útbrekt. Ta oermjitte fan ramp trappearret Rosenbaum Johnnie wylst er yn 'e [[foarriedkast]] [[seks]] hat mei syn frou Dorothy. De wize rie fan Ma Flodder oer Rosenbaum komt út as de man sa [[breinroer]] wurdt dat er in [[ôfseage jachtgewear]] pakt dêr't er Johnnie mei deasjitte wol. Johnnie flechtet keamer yn, keamer út troch de stripklub en komt dêrby ek troch de klaaikeamer, dêr't hy, Rosenbaum en letter de alarmearre [[plysje]]s de presidint fan 'e Feriene Steaten mei in [[topless]] Kees oantreffe. Tsjin dy tiid hat Ma Flodder Rosenbaum al tsjinholden troch him by de [[kraach]] te pakken en mei de holle yn in [[goatstien]] fol [[ôfwask]]wetter te triuwen. As se oanholden wurdt, spuit se har [[sigaar|sigarepeuk]] lykwols by fersin yn 'e [[frituerpanne]], dy't yn flammen útbarst en in [[brân]] feroarsaket dy't de benzine yn 'e wettertank op it dak oanstekt. De wettertank wurdt dêrtroch lansearre en fljocht oer [[Manhattan (New York)|Manhattan]] hinne om it [[Frijheidsbyld (New York)|Frijheidsbyld]] yn 'e [[mûle]] te reitsjen, wêrnei't er [[ûntploffing|ûntploft]] en it Frijheidsbyld [[ûnthalzing|ûnthollet]].
De oare deis sprekke de Amerikaanske [[krante]]n fan in [[ramp]] en in [[terroristyske oanslach]]. De Flodders wurde de Feriene Steaten útset en ta [[persona non grata]] ferklearre. Om't it Amerikaanske regear der alles oan gelegen is en kom foar dat de presidint sels yn it [[skandaal]] behelle rekket, wit Johnnie fia de Nederlânske [[ambassadeur]] flink wat [[swijjild]] los te krijen. Oerladen mei djoere [[klean]] en oare [[lúkse]] [[artikel (foarwerp)|artikels]] en einlings weriene mei Sjakie, foar wa't de hiele reis nei Amearika ien grutte oanienskeakeling fan ellinde west hat, reizgje de Flodders op in earsteklas flecht werom nei Nederlân.
==Rolferdieling==
[[File:Huub Stapel 2015.jpg|right|thumb|180px|[[Huub Stapel]] ([[2015]]).]]
[[File:Tatjana Šimić.png|right|thumb|180px|[[Tatjana Šimić]] ([[1992]]).]]
;haadrollen
{| height="100px" width="500px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Huub Stapel]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[René van 't Hof]]
|-
|}
<br>
;byrollen
{| height="100px" width="500px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Larry Rosenbaum
| [[Jon Polito]]
|-
| Geoffrey
| [[Lonny Price]]
|-
| [[swerver]]
| [[Roger Robinson]]
|-
| Dorothy Rosenbaum
| [[Amanda Redington]]
|-
| Toet Flodder
| [[Mandy Negerman]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Melle de Boer]]
|-
| de [[presidint fan 'e Feriene Steaten]]
| [[Dan Frazer]]
|-
| Edwards
| [[Reathel Bean]]
|-
| Jack
| [[Colin Stinton]]
|-
| Jacky
| [[Deirdre Harrison]]
|-
| [[dief|oerfaller]] yn it [[park]] #1
| [[Andy Duppin]]
|-
| oerfaller yn it park #2
| [[Chuck Jeffreys]]
|-
| oerfaller yn it park #3
| [[David Lomax]]
|-
| [[wethâlder]]
| [[Jurg Molenaar]]
|-
| [[ferslachjouwer]]
| [[Toine van Benthem]]
|-
| [[taksysjauffeur]]
| [[Hans van Hechten]]
|-
| [[piloat]]
| [[Dick Rienstra]]
|-
| [[buorman]] Neuteboom
| [[Bert André]] <small>([[cameo]])</small>
|-
| [[buorfrou]] Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[piloat|ko-piloat]]
| [[Gerard Joling]] <small>(cameo)</small>
|-
| [[dûanier]] op [[Skiphol]]
| [[Hans Beijer]]
|-
| [[ober]] yn 'e ''Moulin Rouge''
| [[Victor Reinier]]
|-
| [[ambassadeur]] fan [[Nederlân]] yn 'e [[Feriene Steaten]]
| [[Bram van der Vlugt]]
|-
|}
==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Flodder in Amerika!'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]] nei in [[senario]] dat er sels skreaun hie. Hy makke ek sels de [[filmmuzyk]] en wie mei [[Laurens Geels]] as [[filmprodusint|produsint]] by it filmprojekt belutsen foar harren mienskiplike [[filmstudio|studio]] [[First Floor Features]]. Der wie foar ''Flodder in Amerika!'' in [[budget]] beskikber fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]12 miljoen, wat omrekkene likernôch [[€]]5,5 miljoen is. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Marc Felperlaan]], de [[filmmontaazje]] waard dien troch [[Hans van Dongen]], en [[Peter Jansen (produksje-ûntwerper)|Peter Jansen]] wie ferantwurdlik foar it [[produksje-ûntwerp]]. De [[kostúm]]s waarden ûntwurpen troch [[Anne Verhoeven]].
De [[opnamen (film)|opnamen]] fan ''Flodder in Amerika!'' giene op [[28 septimber]] [[1991]] fan start yn 'e First Floor Factory, de [[tillefyzjestudio|studio]] fan First Floor Features yn [[Almeare]]. Op [[2 oktober]] waard der filme yn 'e Ross van Lenneplaan yn [[Sittard]], dy't trochgie foar de [[filla]]wyk Zonnedael. De opnamen yn [[New York (stêd)|New York]] namen fiif [[wike]]n yn beslach. Oare opnamelokaasjes wiene [[Brussel]] en [[Rotterdam]]. Der waarden eins trije ferzjes fan 'e film makke: de orizjinele ferzje, in [[sensuer|sensurearre]] ferzje en in nea fertoande folslein [[Ingelsk]]talige (net Ingelsk [[neisyngronisearre]]) ferzje.
===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Flodder in Amerika!'' waard fersoarge troch [[First Floor Features]]. De film gie op [[3 july]] [[1992]] yn [[Nederlân]] yn [[premiêre]]. Op [[8 oktober]] [[2016]] waard er útbrocht op [[dvd]] en [[blu-ray]].
==Untfangst==
De [[filmkritisy]] wiene tuskenbeiden posityf oer de ''Flodder in Amerika!''.
==Resultaat==
It is ûnbekend hoefolle oft ''Flodder in Amerika!'' [[opbringst (jild)|opbrocht]]. Yn elts gefal waard de film yn 'e [[Nederlân]]ske [[bioskopen]] sjoen troch krapoan 1,5 miljoen minsken. Dêrmei stiet de film yn 'e top 20 fan 'e bêst besochte Nederlânske films aller tiden.
==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0104279/ Ynformaasje oer ''Flodder in Amerika!'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder_in_Amerika! ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjefilm]]
[[Kategory:Nederlânsktalige film]]
[[Kategory:Ingelsktalige film]]
[[Kategory:Film fan First Floor Features]]
[[Kategory:Film fan Dick Maas]]
[[Kategory:Film út 1992]]
[[Kategory:Film oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Film oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Film oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Film oer persoansferwikseling]]
[[Kategory:Film oer ymmigraasje yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Film oer ferskil yn maatskiplike klasse]]
4ucyjz3hicc7wu9z7l5gexsi2kn2z93
Flodder 3
0
152286
1230494
1049102
2026-05-22T14:08:02Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ berj
1230494
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding = Flodder 3 logo.png
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing = '''(''[[:en:File:Flodder3.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme = ''Flodder 3''
| regisseur = [[Dick Maas]]
| produsint = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| senario = [[Dick Maas]]<br>[[Wijo Koek]]
| basearre op =
| kamerarezjy = [[Philip Hering]]
| muzyk = [[Dick Maas]]
| filmstudio = [[First Floor Features]]<br>[[Veronica TV (HMG)]]
| distribúsje = [[First Floor Features]]
| haadrollen = [[Nelly Frijda]]<br> [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]<br>[[Stefan de Walle]]<br>[[Tatjana Šimić]]
| voice-over =
| byrollen = [[Lou Landré]]<br> [[Alfred van den Heuvel]]<br> [[Marloes van den Heuvel]]<br> [[Herman Passchier]]<br> [[Caya de Groot]]
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| premiêre = [[29 juny]] [[1995]]
| direkt op fideo =
| foarm = [[langspylfilm]]
| sjenre = [[komeedzjefilm]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| spyltiid = 125 minuten
| budget = ƒ7,5 miljoen
| opbringst = ûnbekend
| prizen =
| filmsearje = ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]''
| foarich diel = ''[[Flodder in Amerika!]]''
| folgjend diel =
}}
'''''Flodder 3''''', soms stilearre as '''''Flodder III''''', en ek wol bekend as '''''Flodder Forever''''' en '''''Flodder: The Final Story''''', is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjefilm]] út [[1995]] ûnder [[rezjy]] fan [[Dick Maas]]. De [[haadrol]]len waarden fertolke troch [[Nelly Frijda]], [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], [[Stefan de Walle]] en [[Tatjana Šimić]]. It is de trêde en lêste film oer de asosjale [[húshâlding]] Flodder út 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]], mar it is net sasear in [[ferfolch]] op 'e foargeande beide [[film]]s, mar mear in fuortsetting fan 'e [[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Sterker noch, it [[senario]] fan 'e film waard gearstald út 'e skripten foar trije [[ôflevering]]s út 'e tillefyzjesearje dy't nea makke wiene. De film folget de famylje Flodder as se it slachtoffer wurde fan in kampanje fan it wykkomitee om harren út har [[filla]] te ferdriuwen. ''Flodder 3'' wie lang net sa [[kommersje]]el súksesfol as de foargeande beide films.
==Plot==
De asosjale [[húshâlding]] Flodder wennet al inkele jierren yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael, dêr't se by wize fan [[sosjaal eksperimint]] bedarre binne. De Flodders steane ûnder begelieding fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten, dy't mient dat se yn harren [[hâlden en dragen]] mei stappen en sprongen foarút gien binne, mar eins sette de Flodders harren wenstige libbensstyl yn Zonnedael gewoan fuort. Sa is it ferskate [[jûn]]en yn 'e [[wike]] [[feest]] yn Huize Flodder, wêrby't al harren [[freonskip|freonen]] út 'e [[folksbuert]] dêr't se oarspronklik wennen, op besite komme en oant neare [[nacht]] de boel op stelten sette. De hiele [[wyk]] hat te lijen ûnder de [[lûdsoerlêst]] dy't dat opsmyt.
Fierders rekket Ma Flodder geregeldwei [[slaande deilis]] mei de skiteldeftige [[buorfrou]]lju. [[Soan]] Johnnie betinkt it iene nei it oare [[snoadens|snoade]] plan om troch [[lytse kriminaliteit]] [[jild]] te 'fertsjinjen', hoewol't dy plantsjes faker al as net op 'e non rinne. Ien fan 'e redens dêrfoar is dat Johnnie syn ûnnoazele jongere [[broer]] Kees as syn assistint ynset. As Kees Johnnie net hoecht te helpen, is er faak by de pleatslike [[tennis]]klub te finen, dêr't er troch it iepenslaande [[rút]] fan 'e [[klaaikeamer|klaairomte]] by it [[dûs]]en de [[neaken]]e tennisfamkes begluorket. [[Dochter]] Kees sit tsjintwurdich op [[karate]], wat har by steat stelt om har lyknammige broer te beskermjen tsjin in [[mishanneling|wan bruien]] fan 'e tennisjonges as er by syn [[strúnjeien|strúnjeierij]] trappearre wurdt. De beide jongste [[bern (persoan)|bern]], Toet en Henkie [[dieverij|stelle]] ûnderdielen fan [[gersmeaner]]s en [[bromfyts]]en om dêrmei de [[rolstoel]] fan [[pake]] Flodder fan eigen oandriuwing te foarsjen, sadat se net hieltyd mear mei him in blokje om hoege. En [[hûn]] Whisky oefenet yn 'e hiele [[strjitte]] in wier skrikbewâld út foar [[postrinder]]s en [[krantejonge]]s.
Om't Zonnedael mei gauwens syn 25-jierrich bestean fiere sil, siket it feestkomitee iverich nei in manear om fan 'e Flodders ôf te kommen foar't dy it [[feest]] bedjerre sille, sa't se dat mei alles dogge. Fral de [[foarsitter]], Ruud van Brandwijk, hat der tige by tige bestek op om 'e Flodders fuort te krijen, ek al is er net ien fan harren neiste [[buorlju]]. Hy freget in [[freonskip|maat]] fan him om help, de [[abbekaat]] Reinoud de Graaff. Dyselde lit syn [[dochter]] Mirjam ynfiltrearje by de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] om ynsjoch te krijen yn it [[dossier]] oer de Flodders. Op dy manear ûntdekke Van Brandwijk-en-dy dat der beskate betingsten steld binne by it tawizen fan 'e leechsteande filla oan 'e Flodders: sa is it begean fan in [[misdriuw]] troch ien lid fan it gesin al reden foar de útsetting fan 'e hiele húshâlding.
{{Plotbedjer film}}
It is fansels mar in kwestje fan tiid foar't ien fan 'e Flodders wer ris earne foar [[arrestearre]] wurdt, mar Van Brandwijk beslút it lot in hantsje te helpen. Hy lit ien fan 'e leden fan it [[komitee]] [[oanjefte]] dwaan fan it stellen fan syn [[auto]]. Neitiid betellet er in lûsje figuer om mei de auto nei de Flodders ta te riden en Johnnie te freegjen oft dy helpe kin mei de [[heling]] fan it [[fiertúch]]. Johnnie hat dêr gjin beswier tsjin, en de auto wurdt by de Flodders efterlitten. As Johnnie him yn 'e [[garaazje (berging)|garaazje]] ride wol, sadat er wat út it sicht is, blykt dy lykwols fol te stean mei troep. Dat, ynstee lit er syn broer Kees, dy't dat sa stomme graach wol, in ritsje yn 'e auto meitsje. Underweis komt Kees de [[plysje]] tsjin, rekket yn [[panyk]] en [[parkearjen|parkearret]] de auto earne yn 'e wyk op in willekeurige [[oprit]]. De plysje komt by de Flodders oan om't der in tip binnenkommen is dat Johnnie in stellen auto yn besit hawwe soe, mar dat blykt net sa te wêzen. Letter sjogge de plysjes de stellen auto earne op in oprit stean, by it hûs dat (tafalligerwize) fan 'e eigner is. Dy kriget dêrnei in warskôging foar it dwaan fan in [[falske oanjefte]].
Van Brandwijk moat sadwaande werom nei de tekentafel en hy rekket almar mear [[obsesje|obsedearre]] troch it idee dat er de Flodders tsjin eltse priis fuort sjen moat te krijen. Underwilens begjinne syn nuvere opstigings de oare leden fan it feestkomitee, mei foaroan Liesbeth Vonk, tsjin te stean. Om't neffens it [[hierkontrakt]] fan 'e Flodders ek [[skeining fan 'e iepenbiere earberens]] al genôch is om se út harren wente te setten, besiket Van Randwijk no om dochter Kees safier te krijen dat it liket as docht se oan [[strjitteprostitúsje]]. Hy lit in lid fan it komitee har opskilje mei it oanbod om yn in [[film]] te spyljen yn 'e rol fan in [[prostituee]]. As se dêrop yngiet, wurdt se thús (yn [[kostúm]]) ôfhelle. Har [[sjauffeur]] lit har lykwols efter by in [[tippelsône]], dêr't Van Brandwijk en Vonk fierderop mei in [[kamera]] yn 'e oanslach de boel yn 'e rekken hâlde. De strâne Kees hâldt in auto oan om in [[lift (reizgjen)|lift]] nei hûs te krijen, mar it liket op 'e [[foto's]] fan Van Brandwijk as stapt se as prostituee by in [[hoererinder|klant]] yn. Van Brandwijk mient dat er no it wapen tsjin 'e Flodders yn 'e hannen hat dat er socht, mar dan blykt de man dy't Kees in lift jûn hat in oar lid fan it komitee te wêzen dy't krekt in nije auto kocht hie en neat fan 'e lytse '[[undercoveroperaasje]]' fan Van Brandwijk ôfwist.
Behalven kriminele aktiviteiten en skeining fan 'e iepenbiere earberens blykt ek gesinsútwreiding reden te wêzen om 'e Flodders harren wente te ûntnimmen. Dat Van Randwijk spoart de [[biologyske heit]] fan dochter Kees op, dy't er [[omkeaping|omkeapet]] om it wer oan te lizzen mei Ma Flodder en by de Flodders yn te lûken. As de man dat lykwols besiket, wâdet Ma Flodder him fuortendaliks it hûs wer út, om't se him net luchtsje of sjen kin. Boppedat hat se al [[romantyk (leafde)|romantyske]] [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei de âld [[swerver]] Robbie. It mislearjen fan syn trêde plan is in rare ôfdijer foar Van Brandwijk, mar as er heart fan 'e leafde fan Ma Flodder foar Robbie, kriget er foar it ferstân dat dat op itselde delkomt. Ma lit der gjin gers oer groeie en wol daliks [[trouwe]], en Robbie hat dêr gjin beswier tsjin.
Underwilens ûntdekt sosjaal wurker Sjakie, dy't [[smoarfereale]] rekke is op Mirjam de Graaff, har wiere bedoelings as er sjocht dat sy in (yllegale) [[kopiëarjen|kopy]] makke hat fan it hierkontrakt fan 'e Flodders. Dêrtroch sjitte him ynienen de betingsten fan it hierkontrakt wer te binnen. Hy hastiget him nei de [[trouwerij]] ta om dy tsjin te hâlden, mar Ma Flodder wegeret nei him te harkjen en wol dochs trochsette, ek al soe se dêrtroch har hûs kwytreitsje. As lykwols de [[bern (persoan)|bern]] fan Robbie opdaagjen komme, dy't de trouwerij ek tsjinkeare wolle, docht bliken dat swerver Robbie eins [[miljonêr]] Robert is, dy't foar syn eigen famylje [[ûnderdûken|ûnderdûkt]] wie om wer ris in skoftke in 'normaal' libben te lieden. Johnnie, dy't in houlik fan syn mem mei in swerver alhiel net sitten seach, fleuret hielendal op, mar Ma fielt har [[bedroch|besoademitere]] en set Robbie/Robert oan 'e dyk, sadat de trouwerij op it lêste stuit noch ôflast wurdt, ta grutte [[argewaasje]] fan Van Brandwijk.
De oare deis docht lykwols bliken dat de hierferlinging net op 'e tiid regele is: Sjakie hie dy wol op 'e tiid oanfrege, mar it [[brief]] dêr't dat yn stie, hied er oan Mirjam jûn om op 'e [[posterijen|post]] te dwaan. Dêrtroch ferlieze de Flodders dochs noch harren wente. Se lizze har dêr lykwols net by del en negearje de moannings ta ûntromming. Dêrop arrivearret in [[plysje]]macht mei stipe fan 'e [[mobile ienheid]], mar de Flodders hawwe al harren poatige freonen út 'e folksbuert optromme, dy't it oer it algemien dochs al net sa op 'e lange earm der wet stean hawwe. De [[hûsútsetting]] rint sadwaande út op in wiere fjildslach yn 'e [[foartún]] fan 'e Flodders, dêr't ek ferskate buorfroulju harren, oan 'e kant fan 'e plysje, yn minge. De striid hâldt pas op as Sjakie arrivearret, dy't bewurkmastere hat dat de Flodders der wenjen bliuwe meie oant de filla op in [[feiling]] [[buolguod|by opbod ferkocht]] wurdt. En hy hat de [[wethâlder]] ek safier krigen dat er út namme fan 'e gemeente besykje mei de filla te keapjen.
Foarôfgeande oan 'e feiling fiert Van Brandwijk in ferheging fan 'e [[kontribúsje]] fan 'e wykferiening troch mei [[Nederlânske gûne|ƒ]]10.000 de persoan. Sa sammelet er ƒ685.000 yn om 'e Flodders útkeapje te kinnen. Op 'e feiling biede Van Brandwijk en Sjakie tsjin inoar op, mar Sjakie hat tastimming krigen om oant ƒ800.000 te gean. Mei syn lêste bod fan ƒ750.000 sit Van Brandwijk al ƒ65.000 boppe it ynsammele bedrach, mar hy kin him net ynhâlde en oerbiedt Sjakie op 'e nij, mei ƒ850.000. Dat ropt de [[ôfgriis]] op fan 'e oare leden fan it feestkomitee, dy't witte dat er dat jild hielendal net hat en dat de buertbewenners der aansten foar opdraaie sille. Sjakie biedt de Flodders syn [[ûntskuldiging]]s oan, mei't er net heger gean kin, mar dan arrivearret in keurige âldere hear dy't ƒ1.000.000 biedt. Dat is in priis dêr't nimmen oerhinne kin, dat de [[feilingmaster]] ferkeapet him de filla. Van Brandwijk en de oare Zonnedaelsters binne tefreden, mei't immen dy't sûnder te ferblikken sa'n bedrach deltelt, perfoarst in persoan wêze moat dy't se graach yn 'e wyk te wenjen hawwe.
Bûtendoar docht lykwols bliken dat de âldere hear de [[sekretaresse|sekretaris]] fan miljonêr Robert is, dy't de filla foar Ma Flodder kocht hat by wize fan [[tankberens|betankje]] foar de geweldige tiid dy't se tegearre hân hawwe. Van Brandwijk rekket alhiel oerémis en ferliest eltse [[selsbehearsking]] as er dat heart, wat noch oanboazet as Johnnie Flodder by him komt om it ferlies noch eefkes yn te wriuwen. Ma kundiget foar dy jûns in grut feest yn Huize Flodder oan om te fieren dat se net hoege te [[ferhúzjen]]. Dêr nûget se Robert ek foar út. Letter dy deis komme Liesbeth Vonk en de oare leden fan it feestkomitee by Van Brandwijk oan 'e doar om him te fertellen dat er út syn funksje as foarsitter setten is. Mei't it foarsitterskip fan it komitee syn lust en syn libben wie, draait er dan alhiel troch. Hy jout de Flodders de skuld fan al syn tsjinrampen.
Dy jûns fiere de Flodders feest. Sjakie ferskynt dêre mei Mirjam de Graaff by him, mei wa't er it bylein en in relaasje krigen hat. Underwilens stelt Van Brandwijk in [[tankwein]] mei [[branje]], dy't er nei Zonnedael riidt. Dêrnei rjochtet er it ding op 'e filla fan 'e Flodders, set it [[stjoer (tsjil)|stjoer]] en it [[gaspedaal]] fêst en springt derút. De tankwein dinderet troch [[skud]]den, [[hage]]n en [[tunen]] hinne en by [[wente]]n en [[swimbad]]en lâns, wêrby't er in ravaazje efterlit. As er roerdelings by in [[sinnewizer]] lâns riidt, skrabet de [[pylk (projektyl)|pylk]] fan dat ding by de [[tank (reservoir)|tank]] lâns en slacht dy lek. Fan dat stuit ôf lit de tankwein in spoar fan [[benzine]] efter troch de hiele wyk. As er de strjitte mei de filla fan 'e Flodders berikt, fljocht er rjocht op pake Flodder ôf, waans rolstoel fêst kommen is te sitten yn 'e naad tusken twa [[stoeptegel]]s. Op it lêste momint springt pake út 'e rolstoel en draaft fansiden, ta [[ferbjustering]] fan 'e tasjende Johnnie, dy't beseft dat de âldman it hiele gesin al dy jierren besoademitere hat.
De tankwein raamt de rolstoel, en troch de skok komt it stjoer los. Dêrop makket de tankwein in abrupte draai nei rjochts, giet kreas by de filla fan 'e Flodders lâns en riidt troch de [[gevel]] nei binnen yn it hûs fan buorman en buorfrou Neuteboom, dy't op [[fakânsje]] binne. De tankwein komt ta ûntploffing en it [[fjoer]] ferpriedt him mei kûgelsfeart werom fia it spoar fan benzine. Dat soarget foar in keatlingreäksje, wêrby't it iene hûs nei it oare yn [[brân|ljochte lôge]] komt te stean. De brân ferspriedt him fierder trochdat alle huzen mei-inoar ferbûn binne troch de fersierings foar it oankommende feest. De Neutebooms komme krekt dy jûns werom fan fakânsje en hawwe net troch dat se it benzinespoar kruse krekt op it stuit dat it fjoer op dat punt arrivearret. It gefolch is dat harren [[caravan]] yn 'e brân rekket. De Neutebooms merke dêr lykwols neat fan en ride sûnder euvelmoed troch, wêrby't se it fjoer fierder ferspriede. As se úteinlik de brânende caravan ûntdekke, bliuwt buorman Neuteboom net stean, mar trapet er krekt yn [[panyk]] it gas yn. By it nimmen fan in bocht rekket de caravan los fan 'e auto en riidt op eigen manneboet fierder nei de garaazje fan Van Brandwijk, dêr't alle [[fjoerwurk]] foar it 25-jierrich bestean fan Zonnedael opslein leit. Dat wurdt troch it fjoer ta ûntploffing brocht en soarget foar noch mear brân en teffens foar algehiele panyk mank de Zonnedaelster befolking. Underwilens miene de Flodders en harren gasten mar dat it fjoerwurk ta eare fan harren ûntstutsen wurdt, by wize fan hânrikking fan 'e wyk nei harren ta.
De oare [[moarn (deidiel)|moarn]], as alle brannen dwêstge binne, docht bliken dat (yn in spegeling fan 'e ein fan 'e [[Flodder (film)|earste film]]) hiel Zonnedael oan 'e grûn ta ôfbrând is, útsein de filla fan 'e Flodders, om't dy net fersierd wie foar it oankommende feest. Ma Flodder fynt it wol ferfelend dat se no yn in soarte fan rikjend nimmenslân wenje. As Johnnie dêrnei trochfreget, antwurdet se "’t Blijven toch je buren, hè?" Fan in fierhinne swartbleakere boerd mei dêrop de [[tekst]] "''WELKOM IN ZONNEDAEL''" falle de measte [[letter]]s ôf, sadat inkeld de letters oerbliuwe dy't it wurd "''EINDE''" foarmje.
==Rolferdieling==
[[File:Coen van Vrijberghe de Coningh.jpg|right|thumb|180px|[[Coen van Vrijberghe de Coningh]].]]
[[File:Tatjana Šimić.png|right|thumb|180px|[[Tatjana Šimić]].]]
;haadrollen
{| height="100px" width="450px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| Johnnie Flodder
| [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[Stefan de Walle]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
|}
<br>
;byrollen
{| height="100px" width="450px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Ruud van Brandwijk
| [[Alfred van den Heuvel]]
|-
| Liesbeth Vonk
| [[Marloes van den Heuvel]]
|-
| [[pake]] Flodder
| [[Herman Passchier]]
|-
| Mirjam de Graaff
| [[Caya de Groot]]
|-
| Toet Flodder
| [[Scarlett Heuer]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Sander Swart]]
|-
| Robbie de [[swerver]] / Robert de [[miljonêr]]
| [[Gees Linnebank]]
|-
| Reinoud de Graaff
| [[François Beukelaers]]*
|-
| frou Van Brandwijk
| [[Trudy de Jong]]
|-
| lid komitee mei auto
| [[Wim van den Heuvel]]
|-
| [[wethâlder]]
| [[Edmond Classen]]
|-
| [[buorman]] Ed Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Tilly Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| [[heit]] fan dochter Kees
| [[Hugo Metsers III]]
|-
| Hennie
| [[Laus Steenbeeke]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| kalm komiteelid
| [[Hans Leendertse]]
|-
| [[plysje]]frou by [[hûsútsetting]]
| [[Petra van Hartskamp]]
|-
| [[opsichter]] [[pakhûs]] [[haven]]
| [[Rik Hoogendoorn]]
|-
| [[kosmetika]]ferkeapster
| [[Marjolein Keuning]]
|-
| gastfrou kosmetikaferkeap
| [[Karin Meerman]]
|-
| buorfrou #1
| [[Hanneke Riemer]]
|-
| buorfrou #2
| [[Lucie de Lange]]
|-
| buorfrou #3
| [[Paula Majoor]]
|-
| [[mr.]] Van As
| [[Wil van der Meer]]
|-
| Daniël ([[soan]] fan Robert)
| [[Erik de Vogel]]
|-
| aaklike [[omkesizzer]]
| [[René van Zinnicq Bergmann]]
|-
| Theo Ruyter
| [[Rob van de Meeberg]]
|-
| erchtinkende plysjeman
| [[Freark Smink]]
|-
| [[amtner fan de boargerlike stân|amtner boargerlike stân]]
| [[Peer Mascini]]
|-
| Hendrik
| [[Serge-Henri Valcke]]
|-
|}
<small><nowiki>*)</nowiki> Fanwegen it [[aksint (útspraak)|aksint]] fan François Beukelaers waard syn [[dialooch]] yn 'e [[postproduksje]] [[neisyngronisearre]] mei de [[stim]] fan [[Arnold Gelderman]].</small>
==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Flodder 3'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]] nei in [[senario]] fan himsels en [[Wijo Koek]]. Dat wie eins in gearfoeging fan 'e senario's foar trije noch ûnferfilme [[ôflevering]]s fan 'e [[komeedzjetillefyzjesearje]] ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Dy searje wie basearre op 'e meast súksesfolle, earste film ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', út [[1986]]. ''Flodder 3'' wie dan ek net sasear in [[ferfolch]] op dy earste film en it dêropfolgjende ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]), mar mear in fuortsetting fan 'e tillefyzjesearje. Sadwaande waarden de [[rol]]len fan Johnnie en soan Kees Flodder yn ''Flodder 3'', krekt as yn 'e searje, mar oars as yn beide eardere films, fertolke troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]] (ynstee fan [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]]).
As [[filmprodusint|produsinten]] wiene Maas en syn doetiidske sakepartner [[Laurens Geels]] by ''Flodder 3'' belutsen foar harren [[filmstudio|studio]] [[First Floor Features]] en [[tillefyzjestjoerder]] [[Veronica TV (HMG)|Veronica]]. Geels wie ek [[útfierend produsint]], wylst Maas teffens de [[filmmuzyk]] fersoarge. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]7,5 miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Philip Hering]], en de [[filmmontaazje]] waard dien troch [[Hans van Dongen]].
De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Flodder 3'' setten oanslutend op it trêde [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan 'e tillefyzjesearje útein op [[21 septimber]] [[1994]] en duorren oant yn [[novimber]] fan dat jier. Der waard û.o. filme yn it [[stedhûs fan Rotterdam]] (de [[sêne]]s op it [[stedhûs]]), it [[stedhûs fan Utert]] (de sêne yn it [[feiling]]hûs) en [[Huize De Paauw]], it [[gemeentehûs]] fan [[Wassenaar (plak)|Wassenaar]] (de sêne mei de [[trouwerij]]). Yn 'e film is ek in koart stikje te sjen fan in [[fuotbal]]wedstryd; dat wie de echte fuotbalwedstryd [[AFC Ajax|Ajax]]-[[Roda JC]], dy't op [[15 febrewaris]] [[1995]] ferspile waard yn [[Stadion De Meer]] yn [[Amsterdam]].
Yn [[jannewaris]] [[2014]] publisearre Dick Maas op [[YouTube]] nea earder fertoand byldmateriaal fan Coen van Vrijberghe de Coningh, wêryn't dyselde ferslach die fan 'e gong fan saken op 'e [[filmset]] fan ''Flodder 3''. It filmke mei in spyldoer fan in healoere hie oarspronklik bedoeld west foar de [[marketing]] fan ''Flodder 3'', mar wie nea brûkt. Nei't it op YouTube beskikber kaam, waard it in grutte [[sjochsifer]]hit.
===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Flodder 3'' waard fersoarge troch [[First Floor Features]]. De film gie op [[29 juny]] [[1995]] yn 'e [[Nederlân]]ske [[bioskopen]] yn [[premiêre]], mar wie lang net sa'n grut [[kommersje]]el súkses as de earste beide [[Flodder (franchise)|''Flodder''-films]].
==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0113081/ Ynformaasje oer ''Flodder 3'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Flodder_3 ''References'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjefilm]]
[[Kategory:Nederlânsktalige film]]
[[Kategory:Film fan First Floor Features]]
[[Kategory:Film fan Dick Maas]]
[[Kategory:Film út 1995]]
[[Kategory:Film oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Film oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Film oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
maqn6jh4m1bov16ploroavj908hauol
1230500
1230494
2026-05-22T14:12:48Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ kt
1230500
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding = Flodder 3 logo.png
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing = '''(''[[:en:File:Flodder3.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme = ''Flodder 3''
| regisseur = [[Dick Maas]]
| produsint = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| senario = [[Dick Maas]]<br>[[Wijo Koek]]
| basearre op =
| kamerarezjy = [[Philip Hering]]
| muzyk = [[Dick Maas]]
| filmstudio = [[First Floor Features]]<br>[[Veronica TV (HMG)]]
| distribúsje = [[First Floor Features]]
| haadrollen = [[Nelly Frijda]]<br> [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]<br>[[Stefan de Walle]]<br>[[Tatjana Šimić]]
| voice-over =
| byrollen = [[Lou Landré]]<br> [[Alfred van den Heuvel]]<br> [[Marloes van den Heuvel]]<br> [[Herman Passchier]]<br> [[Caya de Groot]]
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| premiêre = [[29 juny]] [[1995]]
| direkt op fideo =
| foarm = [[langspylfilm]]
| sjenre = [[komeedzjefilm]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| spyltiid = 125 minuten
| budget = ƒ7,5 miljoen
| opbringst = ûnbekend
| prizen =
| filmsearje = ''[[Flodder (franchise)|Flodder]]''
| foarich diel = ''[[Flodder in Amerika!]]''
| folgjend diel =
}}
'''''Flodder 3''''', soms stilearre as '''''Flodder III''''', en ek wol bekend as '''''Flodder Forever''''' en '''''Flodder: The Final Story''''', is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjefilm]] út [[1995]] ûnder [[rezjy]] fan [[Dick Maas]]. De [[haadrol]]len waarden fertolke troch [[Nelly Frijda]], [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], [[Stefan de Walle]] en [[Tatjana Šimić]]. It is de trêde en lêste film oer de asosjale [[húshâlding]] Flodder út 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]], mar it is net sasear in [[ferfolch]] op 'e foargeande beide [[film]]s, mar mear in fuortsetting fan 'e [[tillefyzjesearje]] ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Sterker noch, it [[senario]] fan 'e film waard gearstald út 'e skripten foar trije [[ôflevering]]s út 'e tillefyzjesearje dy't nea makke wiene. De film folget de famylje Flodder as se it slachtoffer wurde fan in kampanje fan it wykkomitee om harren út har [[filla]] te ferdriuwen. ''Flodder 3'' wie lang net sa [[kommersje]]el súksesfol as de foargeande beide films.
==Plot==
De asosjale [[húshâlding]] Flodder wennet al inkele jierren yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael, dêr't se by wize fan [[sosjaal eksperimint]] bedarre binne. De Flodders steane ûnder begelieding fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten, dy't mient dat se yn harren [[hâlden en dragen]] mei stappen en sprongen foarút gien binne, mar eins sette de Flodders harren wenstige libbensstyl yn Zonnedael gewoan fuort. Sa is it ferskate [[jûn]]en yn 'e [[wike]] [[feest]] yn Huize Flodder, wêrby't al harren [[freonskip|freonen]] út 'e [[folksbuert]] dêr't se oarspronklik wennen, op besite komme en oant neare [[nacht]] de boel op stelten sette. De hiele [[wyk]] hat te lijen ûnder de [[lûdsoerlêst]] dy't dat opsmyt.
Fierders rekket Ma Flodder geregeldwei [[slaande deilis]] mei de skiteldeftige [[buorfrou]]lju. [[Soan]] Johnnie betinkt it iene nei it oare [[snoadens|snoade]] plan om troch [[lytse kriminaliteit]] [[jild]] te 'fertsjinjen', hoewol't dy plantsjes faker al as net op 'e non rinne. Ien fan 'e redens dêrfoar is dat Johnnie syn ûnnoazele jongere [[broer]] Kees as syn assistint ynset. As Kees Johnnie net hoecht te helpen, is er faak by de pleatslike [[tennis]]klub te finen, dêr't er troch it iepenslaande [[rút]] fan 'e [[klaaikeamer|klaairomte]] by it [[dûs]]en de [[neaken]]e tennisfamkes begluorket. [[Dochter]] Kees sit tsjintwurdich op [[karate]], wat har by steat stelt om har lyknammige broer te beskermjen tsjin in [[mishanneling|wan bruien]] fan 'e tennisjonges as er by syn [[strúnjeien|strúnjeierij]] trappearre wurdt. De beide jongste [[bern (persoan)|bern]], Toet en Henkie [[dieverij|stelle]] ûnderdielen fan [[gersmeaner]]s en [[bromfyts]]en om dêrmei de [[rolstoel]] fan [[pake]] Flodder fan eigen oandriuwing te foarsjen, sadat se net hieltyd mear mei him in blokje om hoege. En [[hûn]] Whisky oefenet yn 'e hiele [[strjitte]] in wier skrikbewâld út foar [[postrinder]]s en [[krantejonge]]s.
Om't Zonnedael mei gauwens syn 25-jierrich bestean fiere sil, siket it feestkomitee iverich nei in manear om fan 'e Flodders ôf te kommen foar't dy it [[feest]] bedjerre sille, sa't se dat mei alles dogge. Fral de [[foarsitter]], Ruud van Brandwijk, hat der tige by tige bestek op om 'e Flodders fuort te krijen, ek al is er net ien fan harren neiste [[buorlju]]. Hy freget in [[freonskip|maat]] fan him om help, de [[abbekaat]] Reinoud de Graaff. Dyselde lit syn [[dochter]] Mirjam ynfiltrearje by de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] om ynsjoch te krijen yn it [[dossier]] oer de Flodders. Op dy manear ûntdekke Van Brandwijk-en-dy dat der beskate betingsten steld binne by it tawizen fan 'e leechsteande filla oan 'e Flodders: sa is it begean fan in [[misdriuw]] troch ien lid fan it gesin al reden foar de útsetting fan 'e hiele húshâlding.
{{Plotbedjer film}}
It is fansels mar in kwestje fan tiid foar't ien fan 'e Flodders wer ris earne foar [[arrestearre]] wurdt, mar Van Brandwijk beslút it lot in hantsje te helpen. Hy lit ien fan 'e leden fan it [[komitee]] [[oanjefte]] dwaan fan it stellen fan syn [[auto]]. Neitiid betellet er in lûsje figuer om mei de auto nei de Flodders ta te riden en Johnnie te freegjen oft dy helpe kin mei de [[heling]] fan it [[fiertúch]]. Johnnie hat dêr gjin beswier tsjin, en de auto wurdt by de Flodders efterlitten. As Johnnie him yn 'e [[garaazje (berging)|garaazje]] ride wol, sadat er wat út it sicht is, blykt dy lykwols fol te stean mei troep. Dat, ynstee lit er syn broer Kees, dy't dat sa stomme graach wol, in ritsje yn 'e auto meitsje. Underweis komt Kees de [[plysje]] tsjin, rekket yn [[panyk]] en [[parkearjen|parkearret]] de auto earne yn 'e wyk op in willekeurige [[oprit]]. De plysje komt by de Flodders oan om't der in tip binnenkommen is dat Johnnie in stellen auto yn besit hawwe soe, mar dat blykt net sa te wêzen. Letter sjogge de plysjes de stellen auto earne op in oprit stean, by it hûs dat (tafalligerwize) fan 'e eigner is. Dy kriget dêrnei in warskôging foar it dwaan fan in [[falske oanjefte]].
Van Brandwijk moat sadwaande werom nei de tekentafel en hy rekket almar mear [[obsesje|obsedearre]] troch it idee dat er de Flodders tsjin eltse priis fuort sjen moat te krijen. Underwilens begjinne syn nuvere opstigings de oare leden fan it feestkomitee, mei foaroan Liesbeth Vonk, tsjin te stean. Om't neffens it [[hierkontrakt]] fan 'e Flodders ek [[skeining fan 'e iepenbiere earberens]] al genôch is om se út harren wente te setten, besiket Van Randwijk no om dochter Kees safier te krijen dat it liket as docht se oan [[strjitteprostitúsje]]. Hy lit in lid fan it komitee har opskilje mei it oanbod om yn in [[film]] te spyljen yn 'e rol fan in [[prostituee]]. As se dêrop yngiet, wurdt se thús (yn [[kostúm]]) ôfhelle. Har [[sjauffeur]] lit har lykwols efter by in [[tippelsône]], dêr't Van Brandwijk en Vonk fierderop mei in [[kamera]] yn 'e oanslach de boel yn 'e rekken hâlde. De strâne Kees hâldt in auto oan om in [[lift (reizgjen)|lift]] nei hûs te krijen, mar it liket op 'e [[foto's]] fan Van Brandwijk as stapt se as prostituee by in [[hoererinder|klant]] yn. Van Brandwijk mient dat er no it wapen tsjin 'e Flodders yn 'e hannen hat dat er socht, mar dan blykt de man dy't Kees in lift jûn hat in oar lid fan it komitee te wêzen dy't krekt in nije auto kocht hie en neat fan 'e lytse '[[undercoveroperaasje]]' fan Van Brandwijk ôfwist.
Behalven kriminele aktiviteiten en skeining fan 'e iepenbiere earberens blykt ek gesinsútwreiding reden te wêzen om 'e Flodders harren wente te ûntnimmen. Dat Van Randwijk spoart de [[biologyske heit]] fan dochter Kees op, dy't er [[omkeaping|omkeapet]] om it wer oan te lizzen mei Ma Flodder en by de Flodders yn te lûken. As de man dat lykwols besiket, wâdet Ma Flodder him fuortendaliks it hûs wer út, om't se him net luchtsje of sjen kin. Boppedat hat se al [[romantyk (leafde)|romantyske]] [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei de âld [[swerver]] Robbie. It mislearjen fan syn trêde plan is in rare ôfdijer foar Van Brandwijk, mar as er heart fan 'e leafde fan Ma Flodder foar Robbie, kriget er foar it ferstân dat dat op itselde delkomt. Ma lit der gjin gers oer groeie en wol daliks [[trouwe]], en Robbie hat dêr gjin beswier tsjin.
Underwilens ûntdekt sosjaal wurker Sjakie, dy't [[smoarfereale]] rekke is op Mirjam de Graaff, har wiere bedoelings as er sjocht dat sy in (yllegale) [[kopiëarjen|kopy]] makke hat fan it hierkontrakt fan 'e Flodders. Dêrtroch sjitte him ynienen de betingsten fan it hierkontrakt wer te binnen. Hy hastiget him nei de [[trouwerij]] ta om dy tsjin te hâlden, mar Ma Flodder wegeret nei him te harkjen en wol dochs trochsette, ek al soe se dêrtroch har hûs kwytreitsje. As lykwols de [[bern (persoan)|bern]] fan Robbie opdaagjen komme, dy't de trouwerij ek tsjinkeare wolle, docht bliken dat swerver Robbie eins [[miljonêr]] Robert is, dy't foar syn eigen famylje [[ûnderdûken|ûnderdûkt]] wie om wer ris in skoftke in 'normaal' libben te lieden. Johnnie, dy't in houlik fan syn mem mei in swerver alhiel net sitten seach, fleuret hielendal op, mar Ma fielt har [[bedroch|besoademitere]] en set Robbie/Robert oan 'e dyk, sadat de trouwerij op it lêste stuit noch ôflast wurdt, ta grutte [[argewaasje]] fan Van Brandwijk.
De oare deis docht lykwols bliken dat de hierferlinging net op 'e tiid regele is: Sjakie hie dy wol op 'e tiid oanfrege, mar it [[brief]] dêr't dat yn stie, hied er oan Mirjam jûn om op 'e [[posterijen|post]] te dwaan. Dêrtroch ferlieze de Flodders dochs noch harren wente. Se lizze har dêr lykwols net by del en negearje de moannings ta ûntromming. Dêrop arrivearret in [[plysje]]macht mei stipe fan 'e [[mobile ienheid]], mar de Flodders hawwe al harren poatige freonen út 'e folksbuert optromme, dy't it oer it algemien dochs al net sa op 'e lange earm der wet stean hawwe. De [[hûsútsetting]] rint sadwaande út op in wiere fjildslach yn 'e [[foartún]] fan 'e Flodders, dêr't ek ferskate buorfroulju harren, oan 'e kant fan 'e plysje, yn minge. De striid hâldt pas op as Sjakie arrivearret, dy't bewurkmastere hat dat de Flodders der wenjen bliuwe meie oant de filla op in [[feiling]] [[buolguod|by opbod ferkocht]] wurdt. En hy hat de [[wethâlder]] ek safier krigen dat er út namme fan 'e gemeente besykje mei de filla te keapjen.
Foarôfgeande oan 'e feiling fiert Van Brandwijk in ferheging fan 'e [[kontribúsje]] fan 'e wykferiening troch mei [[Nederlânske gûne|ƒ]]10.000 de persoan. Sa sammelet er ƒ685.000 yn om 'e Flodders útkeapje te kinnen. Op 'e feiling biede Van Brandwijk en Sjakie tsjin inoar op, mar Sjakie hat tastimming krigen om oant ƒ800.000 te gean. Mei syn lêste bod fan ƒ750.000 sit Van Brandwijk al ƒ65.000 boppe it ynsammele bedrach, mar hy kin him net ynhâlde en oerbiedt Sjakie op 'e nij, mei ƒ850.000. Dat ropt de [[ôfgriis]] op fan 'e oare leden fan it feestkomitee, dy't witte dat er dat jild hielendal net hat en dat de buertbewenners der aansten foar opdraaie sille. Sjakie biedt de Flodders syn [[ûntskuldiging]]s oan, mei't er net heger gean kin, mar dan arrivearret in keurige âldere hear dy't ƒ1.000.000 biedt. Dat is in priis dêr't nimmen oerhinne kin, dat de [[feilingmaster]] ferkeapet him de filla. Van Brandwijk en de oare Zonnedaelsters binne tefreden, mei't immen dy't sûnder te ferblikken sa'n bedrach deltelt, perfoarst in persoan wêze moat dy't se graach yn 'e wyk te wenjen hawwe.
Bûtendoar docht lykwols bliken dat de âldere hear de [[sekretaresse|sekretaris]] fan miljonêr Robert is, dy't de filla foar Ma Flodder kocht hat by wize fan [[tankberens|betankje]] foar de geweldige tiid dy't se tegearre hân hawwe. Van Brandwijk rekket alhiel oerémis en ferliest eltse [[selsbehearsking]] as er dat heart, wat noch oanboazet as Johnnie Flodder by him komt om it ferlies noch eefkes yn te wriuwen. Ma kundiget foar dy jûns in grut feest yn Huize Flodder oan om te fieren dat se net hoege te [[ferhúzjen]]. Dêr nûget se Robert ek foar út. Letter dy deis komme Liesbeth Vonk en de oare leden fan it feestkomitee by Van Brandwijk oan 'e doar om him te fertellen dat er út syn funksje as foarsitter setten is. Mei't it foarsitterskip fan it komitee syn lust en syn libben wie, draait er dan alhiel troch. Hy jout de Flodders de skuld fan al syn tsjinrampen.
Dy jûns fiere de Flodders feest. Sjakie ferskynt dêre mei Mirjam de Graaff by him, mei wa't er it bylein en in relaasje krigen hat. Underwilens stelt Van Brandwijk in [[tankwein]] mei [[branje]], dy't er nei Zonnedael riidt. Dêrnei rjochtet er it ding op 'e filla fan 'e Flodders, set it [[stjoer (tsjil)|stjoer]] en it [[gaspedaal]] fêst en springt derút. De tankwein dinderet troch [[skud]]den, [[hage]]n en [[tunen]] hinne en by [[wente]]n en [[swimbad]]en lâns, wêrby't er in ravaazje efterlit. As er roerdelings by in [[sinnewizer]] lâns riidt, skrabet de [[pylk (projektyl)|pylk]] fan dat ding by de [[tank (reservoir)|tank]] lâns en slacht dy lek. Fan dat stuit ôf lit de tankwein in spoar fan [[benzine]] efter troch de hiele wyk. As er de strjitte mei de filla fan 'e Flodders berikt, fljocht er rjocht op pake Flodder ôf, waans rolstoel fêst kommen is te sitten yn 'e naad tusken twa [[stoeptegel]]s. Op it lêste momint springt pake út 'e rolstoel en draaft fansiden, ta [[ferbjustering]] fan 'e tasjende Johnnie, dy't beseft dat de âldman it hiele gesin al dy jierren besoademitere hat.
De tankwein raamt de rolstoel, en troch de skok komt it stjoer los. Dêrop makket de tankwein in abrupte draai nei rjochts, giet kreas by de filla fan 'e Flodders lâns en riidt troch de [[gevel]] nei binnen yn it hûs fan buorman en buorfrou Neuteboom, dy't op [[fakânsje]] binne. De tankwein komt ta ûntploffing en it [[fjoer]] ferpriedt him mei kûgelsfeart werom fia it spoar fan benzine. Dat soarget foar in keatlingreäksje, wêrby't it iene hûs nei it oare yn [[brân|ljochte lôge]] komt te stean. De brân ferspriedt him fierder trochdat alle huzen mei-inoar ferbûn binne troch de fersierings foar it oankommende feest. De Neutebooms komme krekt dy jûns werom fan fakânsje en hawwe net troch dat se it benzinespoar kruse krekt op it stuit dat it fjoer op dat punt arrivearret. It gefolch is dat harren [[caravan]] yn 'e brân rekket. De Neutebooms merke dêr lykwols neat fan en ride sûnder euvelmoed troch, wêrby't se it fjoer fierder ferspriede. As se úteinlik de brânende caravan ûntdekke, bliuwt buorman Neuteboom net stean, mar trapet er krekt yn [[panyk]] it gas yn. By it nimmen fan in bocht rekket de caravan los fan 'e auto en riidt op eigen manneboet fierder nei de garaazje fan Van Brandwijk, dêr't alle [[fjoerwurk]] foar it 25-jierrich bestean fan Zonnedael opslein leit. Dat wurdt troch it fjoer ta ûntploffing brocht en soarget foar noch mear brân en teffens foar algehiele panyk mank de Zonnedaelster befolking. Underwilens miene de Flodders en harren gasten mar dat it fjoerwurk ta eare fan harren ûntstutsen wurdt, by wize fan hânrikking fan 'e wyk nei harren ta.
De oare [[moarn (deidiel)|moarn]], as alle brannen dwêstge binne, docht bliken dat (yn in spegeling fan 'e ein fan 'e [[Flodder (film)|earste film]]) hiel Zonnedael oan 'e grûn ta ôfbrând is, útsein de filla fan 'e Flodders, om't dy net fersierd wie foar it oankommende feest. Ma Flodder fynt it wol ferfelend dat se no yn in soarte fan rikjend nimmenslân wenje. As Johnnie dêrnei trochfreget, antwurdet se "’t Blijven toch je buren, hè?" Fan in fierhinne swartbleakere boerd mei dêrop de [[tekst]] "''WELKOM IN ZONNEDAEL''" falle de measte [[letter]]s ôf, sadat inkeld de letters oerbliuwe dy't it wurd "''EINDE''" foarmje.
==Rolferdieling==
[[File:Coen van Vrijberghe de Coningh.jpg|right|thumb|180px|[[Coen van Vrijberghe de Coningh]].]]
[[File:Tatjana Šimić.png|right|thumb|180px|[[Tatjana Šimić]].]]
;haadrollen
{| height="100px" width="450px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| Johnnie Flodder
| [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[Stefan de Walle]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
|}
<br>
;byrollen
{| height="100px" width="450px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:gold"| '''personaazje'''
| style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Ruud van Brandwijk
| [[Alfred van den Heuvel]]
|-
| Liesbeth Vonk
| [[Marloes van den Heuvel]]
|-
| [[pake]] Flodder
| [[Herman Passchier]]
|-
| Mirjam de Graaff
| [[Caya de Groot]]
|-
| Toet Flodder
| [[Scarlett Heuer]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Sander Swart]]
|-
| Robbie de [[swerver]] / Robert de [[miljonêr]]
| [[Gees Linnebank]]
|-
| Reinoud de Graaff
| [[François Beukelaers]]*
|-
| frou Van Brandwijk
| [[Trudy de Jong]]
|-
| lid komitee mei auto
| [[Wim van den Heuvel]]
|-
| [[wethâlder]]
| [[Edmond Classen]]
|-
| [[buorman]] Ed Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Tilly Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| [[heit]] fan dochter Kees
| [[Hugo Metsers III]]
|-
| Hennie
| [[Laus Steenbeeke]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| kalm komiteelid
| [[Hans Leendertse]]
|-
| [[plysje]]frou by [[hûsútsetting]]
| [[Petra van Hartskamp]]
|-
| [[opsichter]] [[pakhûs]] [[haven]]
| [[Rik Hoogendoorn]]
|-
| [[kosmetika]]ferkeapster
| [[Marjolein Keuning]]
|-
| gastfrou kosmetikaferkeap
| [[Karin Meerman]]
|-
| buorfrou #1
| [[Hanneke Riemer]]
|-
| buorfrou #2
| [[Lucie de Lange]]
|-
| buorfrou #3
| [[Paula Majoor]]
|-
| [[mr.]] Van As
| [[Wil van der Meer]]
|-
| Daniël ([[soan]] fan Robert)
| [[Erik de Vogel]]
|-
| aaklike [[omkesizzer]]
| [[René van Zinnicq Bergmann]]
|-
| Theo Ruyter
| [[Rob van de Meeberg]]
|-
| erchtinkende plysjeman
| [[Freark Smink]]
|-
| [[amtner fan de boargerlike stân|amtner boargerlike stân]]
| [[Peer Mascini]]
|-
| Hendrik
| [[Serge-Henri Valcke]]
|-
|}
<small><nowiki>*)</nowiki> Fanwegen it [[aksint (útspraak)|aksint]] fan François Beukelaers waard syn [[dialooch]] yn 'e [[postproduksje]] [[neisyngronisearre]] mei de [[stim]] fan [[Arnold Gelderman]].</small>
==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Flodder 3'' waard [[regissearre]] troch [[Dick Maas]] nei in [[senario]] fan himsels en [[Wijo Koek]]. Dat wie eins in gearfoeging fan 'e senario's foar trije noch ûnferfilme [[ôflevering]]s fan 'e [[komeedzjetillefyzjesearje]] ''[[Flodder (tillefyzjesearje)|Flodder]]''. Dy searje wie basearre op 'e meast súksesfolle, earste film ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', út [[1986]]. ''Flodder 3'' wie dan ek net sasear in [[ferfolch]] op dy earste film en it dêropfolgjende ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]), mar mear in fuortsetting fan 'e tillefyzjesearje. Sadwaande waarden de [[rol]]len fan Johnnie en soan Kees Flodder yn ''Flodder 3'', krekt as yn 'e searje, mar oars as yn beide eardere films, fertolke troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]] (ynstee fan [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]]).
As [[filmprodusint|produsinten]] wiene Maas en syn doetiidske sakepartner [[Laurens Geels]] by ''Flodder 3'' belutsen foar harren [[filmstudio|studio]] [[First Floor Features]] en [[tillefyzjestjoerder]] [[Veronica TV (HMG)|Veronica]]. Geels wie ek [[útfierend produsint]], wylst Maas teffens de [[filmmuzyk]] fersoarge. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[Nederlânske gûne|ƒ]]7,5 miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Philip Hering]], en de [[filmmontaazje]] waard dien troch [[Hans van Dongen]].
De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Flodder 3'' setten oanslutend op it trêde [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan 'e tillefyzjesearje útein op [[21 septimber]] [[1994]] en duorren oant yn [[novimber]] fan dat jier. Der waard û.o. filme yn it [[stedhûs fan Rotterdam]] (de [[sêne]]s op it [[stedhûs]]), it [[stedhûs fan Utert]] (de sêne yn it [[feiling]]hûs) en [[Huize De Paauw]], it [[gemeentehûs]] fan [[Wassenaar (plak)|Wassenaar]] (de sêne mei de [[trouwerij]]). Yn 'e film is ek in koart stikje te sjen fan in [[fuotbal]]wedstryd; dat wie de echte fuotbalwedstryd [[AFC Ajax|Ajax]]-[[Roda JC]], dy't op [[15 febrewaris]] [[1995]] ferspile waard yn [[Stadion De Meer]] yn [[Amsterdam]].
Yn [[jannewaris]] [[2014]] publisearre Dick Maas op [[YouTube]] nea earder fertoand byldmateriaal fan Coen van Vrijberghe de Coningh, wêryn't dyselde ferslach die fan 'e gong fan saken op 'e [[filmset]] fan ''Flodder 3''. It filmke mei in spyldoer fan in healoere hie oarspronklik bedoeld west foar de [[marketing]] fan ''Flodder 3'', mar wie nea brûkt. Nei't it op YouTube beskikber kaam, waard it in grutte [[sjochsifer]]hit.
===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Flodder 3'' waard fersoarge troch [[First Floor Features]]. De film gie op [[29 juny]] [[1995]] yn 'e [[Nederlân]]ske [[bioskopen]] yn [[premiêre]], mar wie lang net sa'n grut [[kommersje]]el súkses as de earste beide [[Flodder (franchise)|''Flodder''-films]].
==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0113081/ Ynformaasje oer ''Flodder 3'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Flodder_3 ''References'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}
{{Berjocht:Flodder}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjefilm]]
[[Kategory:Nederlânsktalige film]]
[[Kategory:Film fan First Floor Features]]
[[Kategory:Film fan Dick Maas]]
[[Kategory:Film út 1995]]
[[Kategory:Film oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Film oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Film oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Film oer ferskil yn maatskiplike klasse]]
enobsl60vjv79wvedfipu7prbo8wfdp
Flodder (telefyzjesearje)
0
152297
1230497
1049080
2026-05-22T14:09:41Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ berj
1230497
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks telefyzjesearje
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing =
| namme = ''Flodder''
| betocht troch = [[Dick Maas]]
| ûntwikkele troch =
| produsint(en) = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| regisseur(s) = ferskaat, sjoch tekst
| senario = [[Dick Maas]]<br>[[Wijo Koek]]
| basearre op = [[Flodder (film)|''Flodder'' (film)]]
| kamerarezjy =
| muzyk = [[Dick Maas]]<br>[[Peter Schon]]
| tillefyzjestudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[Veronica TV (HMG)]]
| haadrollen = [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] <br>[[Nelly Frijda]] <br>[[Tatjana Šimić]] <br>[[Stefan de Walle]] <br>[[Lou Landré]] <br>[[Herman Passchier]]
| voice-over =
| foarm = [[live action]]-[[tillefyzjesearje]]
| sjenre = [[komeedzjesearje]]
| seizoenen = 5
| jierren = [[1993]] – [[1995]] en [[1998]]
| tal ôfl. = 62
| spyltiid (de ôfl.) = 25 min.
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| prizen =
| webside = [http://www.imdb.com/title/tt0105999/ ''Flodder''] yn 'e [[Internet Movie Database|IMDb]]
| besibbe searjes =
}}
'''''Flodder''''' wie in tige súksesfolle [[Nederlân]]ske [[komeedzjesearje]] dy't yn [[1993]] foar it earst op 'e [[tillefyzje]] kaam. De searje, nei in idee fan [[tillefyzjeprodusint|produsint]] [[Dick Maas]], wie basearre op 'e súksesfolle [[film]] mei [[Flodder (film)|deselde namme]] út [[1986]]. De searje folget de eksploaten fan 'e asosjale [[húshâlding]] Flodder, dy't by wize fan [[sosjaal eksperimint]] troch de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] in [[wente]] yn in [[lúkse|lúksueuze]] [[filla]]wyk tawiisd krigen hat. De dêrút fuortkommende en [[satirysk]] yn byld brochte botsing tusken twa folslein ferskillende [[maatskiplik]]e fermiddens foarmet it útgongspunt fan 'e searje. ''Flodder'' rûn yn 't earstoan trije [[seizoen (omrop)|seizoenen]], fan [[1993]] oant [[1995]]. Yn [[1997]] waarden noch twa ekstra seizoenen [[opnamen (film)|opnommen]], dy't yn [[1998]] op 'e tillefyzje kamen. It hommels [[ferstjerren]], yn [[novimber]] [[1997]], fan [[akteur]] [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], dy't ien fan 'e [[haadrol]]len spile, makke foargoed in ein oan 'e searje. Anno [[2021]] wurdt ''Flodder'' noch altyd geregeldwei werhelle op sawol de [[Nederlân]]ske as de [[Flaanderen|Flaamske]] tillefyzje.
==Untstean==
De searje ''Flodder'' kaam fuort út 'e [[film]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', dy't yn [[1986]] in daverjend [[kommersje]]el súkses wie. Yn [[1992]] waard in [[ferfolchfilm]] makke, ''[[Flodder in Amerika!]]'', dy't ek tige súksesfol wie. [[Filmprodusint|Produsinten]] [[Dick Maas]] en [[Laurens Geels]] besleaten dêrop fierder fan harren súksesformule te profitearjen troch in [[komeedzjesearje]] foar op 'e [[tillefyzje]] te meitsjen. De produksje dêrfan waard yn [[novimber]] [[1992]] oankundige. Harren [[filmstudio|film]]- en [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]] hie dêr doe in oerienkomst oer sletten mei [[Veronica TV (HMG)|Veronica]], dat doedestiden ûnderdiel wie fan 'e [[Holland Media Groep]].
==Produksje==
===Crew===
''Flodder'' waard makke troch [[tillefyzjeprodusint]]en [[Dick Maas]] en [[Laurens Geels]] foar harren [[filmstudio|film]]- en [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]]. Geels hie as [[útfierend produsint]] ek it tafersjoch oer de hiele produksje, wylst Maas ek de [[titelmuzyk]] en de [[soundtrack]] [[komponist|komponearre]] (mei bydragen fan [[Peter Schon]]), as [[regisseur]] aktyf wie en tegearre mei [[Wijo Koek]] it meastepart fan 'e [[senario's]] skreau. Guon [[ôflevering]]s waarden regissearre troch Wijo Koek, [[Pieter Walther de Boer]], [[Martin Lagestee]], [[Myrna van Gilst]], [[Hans Scheepmaker]], [[Ine Schenkkan]], [[Marc Nelissen]], [[Joram Lürsen]] en [[Allard Bekker]]. Oan 'e senario's waarden ek bydragen levere troch [[Esmé Lammers]], [[Frank Ketelaar]], [[Hanco Kolk]] en [[Robert Alberdingk Thijm]], wylst [[Mike van Diem]], [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], [[Stefan de Walle]] en [[Willem Wertwijn]] ideeën foar senario's oanleveren. De [[filmmontaazje|montaazje]] wie yn 'e hannen fan [[Bert Rijkelijkhuizen]].
===Cast===
Ferskate [[akteur]]s dy't yn 'e films ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' en ''[[Flodder in Amerika!]]'' spile hiene, waarden ree befûn om ek yn 'e searje deselde rollen te fertolkjen. Dêrby gie it om [[Nelly Frijda]] (Ma Flodder), [[Tatjana Šimić]] (dochter Kees Flodder), [[Lou Landré]] (Sjakie van Kooten) en ferskate [[byrol]]spilers, lykas [[Bert André]] en [[Lettie Oosthoek]] ([[buorman]] en [[buorfrou]] Neuteboom). [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]], dy't yn 'e beide films Johnnie Flodder, resp. soan Kees Flodder spile hiene, wiene beducht foar [[typecasting]] en heakken dêrom ôf. Hja waarden ferfongen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]]. [[Herman Passchier]], dy't yn ''Flodder in Amerika!'' de rol fan pake Flodder oernommen hie fan 'e yn [[1989]] [[ferstoarn]]e [[Jan Willem Hees]], spile deselde rol yn 'e searje.
De beide jongste [[bern (persoan)|bern]] út 'e Flodder-húshâlding, dochter Toet fan alve en soan Henkie fan tsien, waarden yn it earste [[seizoen (omrop)|seizoen]] spile troch [[Mandy Negerman]] en [[Melle de Boer]], dy't dy rollen yn ''Flodder in Amerika!'' ek fertolke hiene. Omreden fan 'e [[leeftyd]] fan 'e [[personaazje]]s ûntgroeiden de akteurs dizze rollen lykwols al fluch. Sadwaande waarden de rollen fan Toet en Henkie yn seizoen 2 en 3 spile troch [[Scarlett Heuer]] en [[Sander Swart]], en yn seizoen 4 en 5 troch [[Djune-Ann van Asten]] en [[Rogier van de Weerd]]
===Seizoen 1===
Yn [[febrewaris]] en [[maart]] [[1993]] waard de [[fiktive]] [[wyk]] Zonnedael neiboud by de First Floor Factory, it [[haadkantoar]] fan First Floor Features yn [[Almeare]]. De [[filmset|set]] bestie út acht [[filla|filla's]], kompleet mei [[oprit]]ten, [[garaazje (berging)|garaazjes]], [[gazon]]s en [[brievebus (postbus)|brievebussen]]. It ynterieur fan 'e filla fan 'e Flodders waard lykwols binnendoar yn 'e [[tillefyzjestudio]] boud. Allinne foar de [[ôflevering]] ''Goed Gedrag'' waard op [[24 july]] [[1993]] yn [[Sittard]] filme, yn deselde echte fillawyk dêr't ek de film ''Flodder'' yn [[1986]] foar in part opnommen wie. (Dat is de [[sêne]] wêryn't Johnnie, soan Kees en dochter Kees omride yn Johnnie syn [[rôze]] [[Chevrolet]].) De [[opnamen (film)|opnamen]] foar it earste [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan ''Flodder'' rûnen fan [[29 april]] [[1993]] oant en mei [[24 july]] fan dat jier. Oars as de measte oare [[komeedzjesearje]]s út 'e [[1990-er jierren]] waard ''Flodder'' net op [[fideo]] (tape), mar op [[16 mm-film]] draaid.
===Seizoen 2 en 3===
Nei't it earste seizoen fan trettjin [[ôflevering]]s fan elts 25 [[minuten]] net inkeld yn [[Nederlân]] (by [[Veronica TV (HMG)|Veronica]]), mar ek yn [[Dútslân]] (yn [[neisyngronisearre]] foarm), in grut súkses wurden wie, waard besletten ta it meitsjen fan noch twa seizoenen. De opnamen fan it twadde seizoen (ek fan trettjin ôfleverings) rûnen fan [[6 april]] oant en mei [[3 july]] [[1994]], en de opnamen fan it trêde seizoen (fan tsien ôfleverings) duorren fan [[29 july]] oant en mei [[18 septimber]] [[1995]]. It wie de bedoeling om nei trije seizoenen in ein oan 'e searje te breidzjen. Dick Maas woe nammentlik op it hichtepunt ophâlde om 'e kwaliteit te behâlden. It trêde seizoen wie trije ôfleverings koarter as de earste beide seizoenen, om't Maas besleat om 'e senario's foar de lêste trije plande ôfleverings fan seizoen 3 gear te foegjen ta it skript foar de bioskoopfilm ''[[Flodder 3]]''. Dy waard oanslutend op seizoen 3 mei deselde cast opnommen fan [[21 septimber]] oant [[novimber]] [[1995]].
===Seizoen 4 en 5===
Yn [[desimber]] [[1996]] kaam fan Veronica it fersyk om in nij seizoen fan ''Flodder'' te meitsjen, om't de werhellings fan 'e searje noch altyd tige goed besjoen waarden. Maas en Geels wiene gau om, mar guon leden fan 'e cast, benammen Stefan de Walle en Nelly Frijda, dy't ûnderwilens oare ferplichtings oangien wiene, moasten bepraat wurde. Uteinlik waarden tusken [[maart]] en [[novimber]] [[1997]] efterinoar oan it fjirde en fyfde seizoen fan ''Flodder'' opnommen, mei opteld 26 nije ôfleverings. It totaal oantal ôfleverings fan 'e hiele searje kaam dêrmei op 62.
Maas hie plannen om yn [[1998]] noch in sechsde seizoen te meitsjen, mar in ûnferwachts en tryst barren makke dat ûnmooglik. Op [[15 novimber]] [[1997]], trije dagen nei it foltôgjen fan 'e opnamen fan seizoen 5, sakke nammentlik [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] ynienen yninoar doe't hy, Tatjana Šimić en Stefan de Walle foar in stikmannich [[sponsor]]s fan First Floor Features yn 'e studio yn Almeare in sêne út 'e searje neispilen. Hy bliek in [[hertstilstân]] krige te hawwen. Doe't [[reänimaasje]] net holp, ferstoar er yn 'e [[ambulânse]] ûnderweis nei it [[sikehûs]]. Seizoen 4 en 5 waarden fan [[jannewaris]] oant [[septimber]] [[1998]], mei tastimming fan 'e djipdrôven, [[postúm]] útstjoerd. Noch Maas, noch de rest fan 'e cast seach yn hoe't in oare akteur binnenhelle wurde koe om 'e rol fan Johnnie Flodder oer te nimmen, dy't Van Vrijberghe de Coningh him sa eigen makke hie. Sadwaande kaam der doe definityf in ein oan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]].
==Utgongspunt fan 'e plot==
Yn 'e [[film]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' is te sjen dat de wente fan 'e asosjale probleemhúshâlding Flodder op [[fersmoarging|fersmoarge]] [[grûn]] stiet. Op inisjatyf fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten wurdt harren dêrop by wize fan [[sojsaal eksperimint]] in nij wenplak tawiisd yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better wenfermidden liede sil ta in positive feroaring yn it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders. Dat blykt lykwols net sa te wêzen. Krektoarsom, de húshâlding sleept hiel Zonnedael mei omleech nei harren nivo, in proses dat kulminearret yn 'e folsleine ferwoastging fan harren filla. Neitiid wurde de Flodders yn ''[[Flodder in Amerika!]]'' yn it ramt fan in [[kultureel]] [[útwikslingsprojekt]] troch de gemeente nei [[New York (stêd)|New York]] ta stjoerd.
De searje ''Flodder'' borduerret fuort op it útgongspunt fan 'e earste film, mar negearret de ein fan dy film en alles wat der bart yn ''Flodder in Amerika!'' Yn 'e searje wenje de Flodders nammentlik noch altyd yn 'e filla yn Zonnedael, dy't net ferneatige is. De searje folget de nuvere eksploaten fan 'e húshâlding yn 'e fillawyk, wêrby't de [[satirysk]] yn byld brochte botsing tusken twa folslein ferskillende [[maatskiplik]]e fermiddens de basis fan 'e ferhalen foarmet. De film ''[[Flodder 3]]'' slút oan op seizoen 3. Dêryn rint de sitewaasje wer folslein út 'e hân, mei diskear as útkomst dat hiel Zonnedael ôfbrând, útsein de filla fan 'e Flodders. (Dêroan is dúdlik te merken dat ''Flodder 3'' oarspronklik as it definitive ôfskie fan 'e húshâlding bedoeld wie.) Yn seizoen 4 wurdt ''Flodder 3'' negearre en is de sitewaasje wer weromset nei de ein fan seizoen 3 fan 'e searje.
==Rolferdieling==
===Haadrollen===
{| height="100px" width="400px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[Stefan de Walle]]
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Pake Flodder
| [[Herman Passchier]]
|-
| rowspan="3" style="text-align:top;"| Henkie Flodder
| [[Melle de Boer]] <small>(seiz. 1)</small>
|-
| [[Sander Swart]] <small>(seiz. 2-3)</small>
|-
| [[Rogier van de Weerd]] <small>(seiz. 4-5)</small>
|-
| rowspan="3" style="text-align:top;"| Toet Flodder
| [[Mandy Negerman]] <small>(seiz. 1)</small>
|-
| [[Scarlett Heuer]] <small>(seiz. 2-3)</small>
|-
| [[Djune-Ann van Asten]] <small>(seiz. 4-5)</small>
|-
|}
===Weromkearende rollen===
{| height="100px" width="400px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| [[buorman]] Ed Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Tilly Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| Hennie
| [[Laus Steenbeeke]]
|-
| de [[wethâlder]]
| [[Edmond Classen]]
|-
| [[SRV]]-man Van Putten
| [[Hans van Hechten]]
|-
| buorfrou Els van de Boogerd
| [[Paula Majoor]]
|-
| buorfrou Liesbeth Vonk
| [[Marloes van den Heuvel]]
|-
| buorfrou #4
| [[Lucie de Lange]]
|-
|}
===Gastrollen===
[[Huub Stapel]], dy't yn 'e films ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' ([[1986]]) en ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]) de rol fan Johnnie Flodder fertolke, spile yn 'e ôflevering ''Egotrip'' út seizoen 5 de [[gastrol]] fan Paolo Marquez. [[Horace Cohen]], dy't yn 'e film ''Flodder'' de rol fan Henkie Flodder spile, wie yn 'e ôflevering ''Huisarrest'', út seizoen 4, te sjen as in [[tennis]]jonge en yn 'e ôflevering ''Egotrip'', út seizoen 5, as [[klant]]. [[Mandy Negerman]], dy't de rol fan Toet Flodder fertolke yn seizoen 1, kearde yn 'e ôflevering ''Rijles'' út seizoen 5 werom as [[learling]]e.
Oare bekende persoanen dy't gastrollen yn 'e tillefyzjesearje ''Flodder'' fertolken, wiene û.o. [[Cynthia Abma]], [[Najib Amhali]], [[Ben Cramer]], [[Jules Croiset]], [[Ellen ten Damme]], [[Frans van Deursen]], [[Wendy van Dijk]], [[Porgy Franssen]], [[Theo van Gogh]], [[Bart de Graaff]], [[Frédérique Huydts]], [[Arthur Japin]], [[Frits Lambrechts]], [[Victor Löw]], [[Michiel Romeyn]], [[Leontine Ruiters]] (letter Borsato), [[Ernst-Daniël Smid]], [[Serge-Henri Valcke]] en [[Edwin de Vries]].
==Seizoenen==
{| class="wikitable"
|-
! [[seizoen (omrop)|seizoen]]
! tal [[ôflevering|ôfl.]]
! rûn fan
! rûn oant
! [[omrop]]
|-
| style="text-align:center;"|1
| style="text-align:center;"|13
|7 oktober 1993
|30 desimber 1993
|rowspan="5"|[[Veronica TV (HMG)|Veronica]]
|-
| style="text-align:center;"|2
| style="text-align:center;"|13
|6 oktober 1994
|31 desimber 1994
|-
| style="text-align:center;"|3
| style="text-align:center;"|10
|1 oktober 1995
|3 desimber 1995
|-
| style="text-align:center;"|4
| style="text-align:center;"|13
|23 jannewaris 1998
|17 april 1998
|-
| style="text-align:center;"|5
| style="text-align:center;"|13
|24 april 1998
|4 septimber 1998
|-
|}
==Untfangst en resultaat==
''Flodder'' hie as [[komeedzjesearje]] grut súkses op 'e [[Nederlân]]ske tillefyzje en ek om utens, û.m. yn [[Dútslân]]. Op [[Veronica TV (HMG)|Veronica]] waarden de ôfleverings út 'e searje trochinoar troch 800.000 minsken besjoen, wat foar de [[1990-er jierren]] poerbêste [[sjochsifers]] wiene. Sûnt is de searje suver sûnder ophâlden op 'e Nederlânske tillefyzje werhelle, oant [[2001]] troch Veronica, fan [[2001]] oant [[2005]] troch [[Yorin]], fan [[2005]] oant [[2015]] op [[RTL5]] en fan [[2016]] oant [[2021]] (no) op [[RTL7]]. Yn [[febrewaris]] [[2016]] waard ''Flodder'' troch de lêzers fan ''[[Veronica Magazine]]'' útroppen ta de bêste Nederlânske tillefyzjesearje fan 'e ôfrûne 25 jier. Yn [[Belgje]] waard de searje fan [[2018]] oant [[2020]] werhelle troch de [[Flaanderen|Flaamske]] [[tillefyzjestjoerder]] [[CAZ (tillefyzjestjoerder)|CAZ]].
==Keppelings om utens==
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=hGwY3ykkIlE De titelmuzyk fan ''Flodder'' op YouTube]
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0105999/ Ynformaasje oer ''Flodder'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder_(televisieserie) ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (telefyzjesearje)}}
{{Berjocht:Flodder2}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjesearje]]
[[Kategory:Nederlânsktalige telefyzjesearje]]
[[Kategory:Telefyzjesearje út 1993]]
[[Kategory:Telefyzjesearje fan First Floor Features]]
4c1ql3k7c0uekje1vnnx7gvte39wl7p
1230498
1230497
2026-05-22T14:11:46Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ kt
1230498
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks telefyzjesearje
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing =
| namme = ''Flodder''
| betocht troch = [[Dick Maas]]
| ûntwikkele troch =
| produsint(en) = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| regisseur(s) = ferskaat, sjoch tekst
| senario = [[Dick Maas]]<br>[[Wijo Koek]]
| basearre op = [[Flodder (film)|''Flodder'' (film)]]
| kamerarezjy =
| muzyk = [[Dick Maas]]<br>[[Peter Schon]]
| tillefyzjestudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[Veronica TV (HMG)]]
| haadrollen = [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] <br>[[Nelly Frijda]] <br>[[Tatjana Šimić]] <br>[[Stefan de Walle]] <br>[[Lou Landré]] <br>[[Herman Passchier]]
| voice-over =
| foarm = [[live action]]-[[tillefyzjesearje]]
| sjenre = [[komeedzjesearje]]
| seizoenen = 5
| jierren = [[1993]] – [[1995]] en [[1998]]
| tal ôfl. = 62
| spyltiid (de ôfl.) = 25 min.
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| prizen =
| webside = [http://www.imdb.com/title/tt0105999/ ''Flodder''] yn 'e [[Internet Movie Database|IMDb]]
| besibbe searjes =
}}
'''''Flodder''''' wie in tige súksesfolle [[Nederlân]]ske [[komeedzjesearje]] dy't yn [[1993]] foar it earst op 'e [[tillefyzje]] kaam. De searje, nei in idee fan [[tillefyzjeprodusint|produsint]] [[Dick Maas]], wie basearre op 'e súksesfolle [[film]] mei [[Flodder (film)|deselde namme]] út [[1986]]. De searje folget de eksploaten fan 'e asosjale [[húshâlding]] Flodder, dy't by wize fan [[sosjaal eksperimint]] troch de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] in [[wente]] yn in [[lúkse|lúksueuze]] [[filla]]wyk tawiisd krigen hat. De dêrút fuortkommende en [[satirysk]] yn byld brochte botsing tusken twa folslein ferskillende [[maatskiplik]]e fermiddens foarmet it útgongspunt fan 'e searje. ''Flodder'' rûn yn 't earstoan trije [[seizoen (omrop)|seizoenen]], fan [[1993]] oant [[1995]]. Yn [[1997]] waarden noch twa ekstra seizoenen [[opnamen (film)|opnommen]], dy't yn [[1998]] op 'e tillefyzje kamen. It hommels [[ferstjerren]], yn [[novimber]] [[1997]], fan [[akteur]] [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], dy't ien fan 'e [[haadrol]]len spile, makke foargoed in ein oan 'e searje. Anno [[2021]] wurdt ''Flodder'' noch altyd geregeldwei werhelle op sawol de [[Nederlân]]ske as de [[Flaanderen|Flaamske]] tillefyzje.
==Untstean==
De searje ''Flodder'' kaam fuort út 'e [[film]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', dy't yn [[1986]] in daverjend [[kommersje]]el súkses wie. Yn [[1992]] waard in [[ferfolchfilm]] makke, ''[[Flodder in Amerika!]]'', dy't ek tige súksesfol wie. [[Filmprodusint|Produsinten]] [[Dick Maas]] en [[Laurens Geels]] besleaten dêrop fierder fan harren súksesformule te profitearjen troch in [[komeedzjesearje]] foar op 'e [[tillefyzje]] te meitsjen. De produksje dêrfan waard yn [[novimber]] [[1992]] oankundige. Harren [[filmstudio|film]]- en [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]] hie dêr doe in oerienkomst oer sletten mei [[Veronica TV (HMG)|Veronica]], dat doedestiden ûnderdiel wie fan 'e [[Holland Media Groep]].
==Produksje==
===Crew===
''Flodder'' waard makke troch [[tillefyzjeprodusint]]en [[Dick Maas]] en [[Laurens Geels]] foar harren [[filmstudio|film]]- en [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]]. Geels hie as [[útfierend produsint]] ek it tafersjoch oer de hiele produksje, wylst Maas ek de [[titelmuzyk]] en de [[soundtrack]] [[komponist|komponearre]] (mei bydragen fan [[Peter Schon]]), as [[regisseur]] aktyf wie en tegearre mei [[Wijo Koek]] it meastepart fan 'e [[senario's]] skreau. Guon [[ôflevering]]s waarden regissearre troch Wijo Koek, [[Pieter Walther de Boer]], [[Martin Lagestee]], [[Myrna van Gilst]], [[Hans Scheepmaker]], [[Ine Schenkkan]], [[Marc Nelissen]], [[Joram Lürsen]] en [[Allard Bekker]]. Oan 'e senario's waarden ek bydragen levere troch [[Esmé Lammers]], [[Frank Ketelaar]], [[Hanco Kolk]] en [[Robert Alberdingk Thijm]], wylst [[Mike van Diem]], [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], [[Stefan de Walle]] en [[Willem Wertwijn]] ideeën foar senario's oanleveren. De [[filmmontaazje|montaazje]] wie yn 'e hannen fan [[Bert Rijkelijkhuizen]].
===Cast===
Ferskate [[akteur]]s dy't yn 'e films ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' en ''[[Flodder in Amerika!]]'' spile hiene, waarden ree befûn om ek yn 'e searje deselde rollen te fertolkjen. Dêrby gie it om [[Nelly Frijda]] (Ma Flodder), [[Tatjana Šimić]] (dochter Kees Flodder), [[Lou Landré]] (Sjakie van Kooten) en ferskate [[byrol]]spilers, lykas [[Bert André]] en [[Lettie Oosthoek]] ([[buorman]] en [[buorfrou]] Neuteboom). [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]], dy't yn 'e beide films Johnnie Flodder, resp. soan Kees Flodder spile hiene, wiene beducht foar [[typecasting]] en heakken dêrom ôf. Hja waarden ferfongen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]]. [[Herman Passchier]], dy't yn ''Flodder in Amerika!'' de rol fan pake Flodder oernommen hie fan 'e yn [[1989]] [[ferstoarn]]e [[Jan Willem Hees]], spile deselde rol yn 'e searje.
De beide jongste [[bern (persoan)|bern]] út 'e Flodder-húshâlding, dochter Toet fan alve en soan Henkie fan tsien, waarden yn it earste [[seizoen (omrop)|seizoen]] spile troch [[Mandy Negerman]] en [[Melle de Boer]], dy't dy rollen yn ''Flodder in Amerika!'' ek fertolke hiene. Omreden fan 'e [[leeftyd]] fan 'e [[personaazje]]s ûntgroeiden de akteurs dizze rollen lykwols al fluch. Sadwaande waarden de rollen fan Toet en Henkie yn seizoen 2 en 3 spile troch [[Scarlett Heuer]] en [[Sander Swart]], en yn seizoen 4 en 5 troch [[Djune-Ann van Asten]] en [[Rogier van de Weerd]]
===Seizoen 1===
Yn [[febrewaris]] en [[maart]] [[1993]] waard de [[fiktive]] [[wyk]] Zonnedael neiboud by de First Floor Factory, it [[haadkantoar]] fan First Floor Features yn [[Almeare]]. De [[filmset|set]] bestie út acht [[filla|filla's]], kompleet mei [[oprit]]ten, [[garaazje (berging)|garaazjes]], [[gazon]]s en [[brievebus (postbus)|brievebussen]]. It ynterieur fan 'e filla fan 'e Flodders waard lykwols binnendoar yn 'e [[tillefyzjestudio]] boud. Allinne foar de [[ôflevering]] ''Goed Gedrag'' waard op [[24 july]] [[1993]] yn [[Sittard]] filme, yn deselde echte fillawyk dêr't ek de film ''Flodder'' yn [[1986]] foar in part opnommen wie. (Dat is de [[sêne]] wêryn't Johnnie, soan Kees en dochter Kees omride yn Johnnie syn [[rôze]] [[Chevrolet]].) De [[opnamen (film)|opnamen]] foar it earste [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan ''Flodder'' rûnen fan [[29 april]] [[1993]] oant en mei [[24 july]] fan dat jier. Oars as de measte oare [[komeedzjesearje]]s út 'e [[1990-er jierren]] waard ''Flodder'' net op [[fideo]] (tape), mar op [[16 mm-film]] draaid.
===Seizoen 2 en 3===
Nei't it earste seizoen fan trettjin [[ôflevering]]s fan elts 25 [[minuten]] net inkeld yn [[Nederlân]] (by [[Veronica TV (HMG)|Veronica]]), mar ek yn [[Dútslân]] (yn [[neisyngronisearre]] foarm), in grut súkses wurden wie, waard besletten ta it meitsjen fan noch twa seizoenen. De opnamen fan it twadde seizoen (ek fan trettjin ôfleverings) rûnen fan [[6 april]] oant en mei [[3 july]] [[1994]], en de opnamen fan it trêde seizoen (fan tsien ôfleverings) duorren fan [[29 july]] oant en mei [[18 septimber]] [[1995]]. It wie de bedoeling om nei trije seizoenen in ein oan 'e searje te breidzjen. Dick Maas woe nammentlik op it hichtepunt ophâlde om 'e kwaliteit te behâlden. It trêde seizoen wie trije ôfleverings koarter as de earste beide seizoenen, om't Maas besleat om 'e senario's foar de lêste trije plande ôfleverings fan seizoen 3 gear te foegjen ta it skript foar de bioskoopfilm ''[[Flodder 3]]''. Dy waard oanslutend op seizoen 3 mei deselde cast opnommen fan [[21 septimber]] oant [[novimber]] [[1995]].
===Seizoen 4 en 5===
Yn [[desimber]] [[1996]] kaam fan Veronica it fersyk om in nij seizoen fan ''Flodder'' te meitsjen, om't de werhellings fan 'e searje noch altyd tige goed besjoen waarden. Maas en Geels wiene gau om, mar guon leden fan 'e cast, benammen Stefan de Walle en Nelly Frijda, dy't ûnderwilens oare ferplichtings oangien wiene, moasten bepraat wurde. Uteinlik waarden tusken [[maart]] en [[novimber]] [[1997]] efterinoar oan it fjirde en fyfde seizoen fan ''Flodder'' opnommen, mei opteld 26 nije ôfleverings. It totaal oantal ôfleverings fan 'e hiele searje kaam dêrmei op 62.
Maas hie plannen om yn [[1998]] noch in sechsde seizoen te meitsjen, mar in ûnferwachts en tryst barren makke dat ûnmooglik. Op [[15 novimber]] [[1997]], trije dagen nei it foltôgjen fan 'e opnamen fan seizoen 5, sakke nammentlik [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] ynienen yninoar doe't hy, Tatjana Šimić en Stefan de Walle foar in stikmannich [[sponsor]]s fan First Floor Features yn 'e studio yn Almeare in sêne út 'e searje neispilen. Hy bliek in [[hertstilstân]] krige te hawwen. Doe't [[reänimaasje]] net holp, ferstoar er yn 'e [[ambulânse]] ûnderweis nei it [[sikehûs]]. Seizoen 4 en 5 waarden fan [[jannewaris]] oant [[septimber]] [[1998]], mei tastimming fan 'e djipdrôven, [[postúm]] útstjoerd. Noch Maas, noch de rest fan 'e cast seach yn hoe't in oare akteur binnenhelle wurde koe om 'e rol fan Johnnie Flodder oer te nimmen, dy't Van Vrijberghe de Coningh him sa eigen makke hie. Sadwaande kaam der doe definityf in ein oan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]].
==Utgongspunt fan 'e plot==
Yn 'e [[film]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' is te sjen dat de wente fan 'e asosjale probleemhúshâlding Flodder op [[fersmoarging|fersmoarge]] [[grûn]] stiet. Op inisjatyf fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten wurdt harren dêrop by wize fan [[sojsaal eksperimint]] in nij wenplak tawiisd yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better wenfermidden liede sil ta in positive feroaring yn it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders. Dat blykt lykwols net sa te wêzen. Krektoarsom, de húshâlding sleept hiel Zonnedael mei omleech nei harren nivo, in proses dat kulminearret yn 'e folsleine ferwoastging fan harren filla. Neitiid wurde de Flodders yn ''[[Flodder in Amerika!]]'' yn it ramt fan in [[kultureel]] [[útwikslingsprojekt]] troch de gemeente nei [[New York (stêd)|New York]] ta stjoerd.
De searje ''Flodder'' borduerret fuort op it útgongspunt fan 'e earste film, mar negearret de ein fan dy film en alles wat der bart yn ''Flodder in Amerika!'' Yn 'e searje wenje de Flodders nammentlik noch altyd yn 'e filla yn Zonnedael, dy't net ferneatige is. De searje folget de nuvere eksploaten fan 'e húshâlding yn 'e fillawyk, wêrby't de [[satirysk]] yn byld brochte botsing tusken twa folslein ferskillende [[maatskiplik]]e fermiddens de basis fan 'e ferhalen foarmet. De film ''[[Flodder 3]]'' slút oan op seizoen 3. Dêryn rint de sitewaasje wer folslein út 'e hân, mei diskear as útkomst dat hiel Zonnedael ôfbrând, útsein de filla fan 'e Flodders. (Dêroan is dúdlik te merken dat ''Flodder 3'' oarspronklik as it definitive ôfskie fan 'e húshâlding bedoeld wie.) Yn seizoen 4 wurdt ''Flodder 3'' negearre en is de sitewaasje wer weromset nei de ein fan seizoen 3 fan 'e searje.
==Rolferdieling==
===Haadrollen===
{| height="100px" width="400px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[Stefan de Walle]]
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Pake Flodder
| [[Herman Passchier]]
|-
| rowspan="3" style="text-align:top;"| Henkie Flodder
| [[Melle de Boer]] <small>(seiz. 1)</small>
|-
| [[Sander Swart]] <small>(seiz. 2-3)</small>
|-
| [[Rogier van de Weerd]] <small>(seiz. 4-5)</small>
|-
| rowspan="3" style="text-align:top;"| Toet Flodder
| [[Mandy Negerman]] <small>(seiz. 1)</small>
|-
| [[Scarlett Heuer]] <small>(seiz. 2-3)</small>
|-
| [[Djune-Ann van Asten]] <small>(seiz. 4-5)</small>
|-
|}
===Weromkearende rollen===
{| height="100px" width="400px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| [[buorman]] Ed Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Tilly Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| Hennie
| [[Laus Steenbeeke]]
|-
| de [[wethâlder]]
| [[Edmond Classen]]
|-
| [[SRV]]-man Van Putten
| [[Hans van Hechten]]
|-
| buorfrou Els van de Boogerd
| [[Paula Majoor]]
|-
| buorfrou Liesbeth Vonk
| [[Marloes van den Heuvel]]
|-
| buorfrou #4
| [[Lucie de Lange]]
|-
|}
===Gastrollen===
[[Huub Stapel]], dy't yn 'e films ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' ([[1986]]) en ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]) de rol fan Johnnie Flodder fertolke, spile yn 'e ôflevering ''Egotrip'' út seizoen 5 de [[gastrol]] fan Paolo Marquez. [[Horace Cohen]], dy't yn 'e film ''Flodder'' de rol fan Henkie Flodder spile, wie yn 'e ôflevering ''Huisarrest'', út seizoen 4, te sjen as in [[tennis]]jonge en yn 'e ôflevering ''Egotrip'', út seizoen 5, as [[klant]]. [[Mandy Negerman]], dy't de rol fan Toet Flodder fertolke yn seizoen 1, kearde yn 'e ôflevering ''Rijles'' út seizoen 5 werom as [[learling]]e.
Oare bekende persoanen dy't gastrollen yn 'e tillefyzjesearje ''Flodder'' fertolken, wiene û.o. [[Cynthia Abma]], [[Najib Amhali]], [[Ben Cramer]], [[Jules Croiset]], [[Ellen ten Damme]], [[Frans van Deursen]], [[Wendy van Dijk]], [[Porgy Franssen]], [[Theo van Gogh]], [[Bart de Graaff]], [[Frédérique Huydts]], [[Arthur Japin]], [[Frits Lambrechts]], [[Victor Löw]], [[Michiel Romeyn]], [[Leontine Ruiters]] (letter Borsato), [[Ernst-Daniël Smid]], [[Serge-Henri Valcke]] en [[Edwin de Vries]].
==Seizoenen==
{| class="wikitable"
|-
! [[seizoen (omrop)|seizoen]]
! tal [[ôflevering|ôfl.]]
! rûn fan
! rûn oant
! [[omrop]]
|-
| style="text-align:center;"|1
| style="text-align:center;"|13
|7 oktober 1993
|30 desimber 1993
|rowspan="5"|[[Veronica TV (HMG)|Veronica]]
|-
| style="text-align:center;"|2
| style="text-align:center;"|13
|6 oktober 1994
|31 desimber 1994
|-
| style="text-align:center;"|3
| style="text-align:center;"|10
|1 oktober 1995
|3 desimber 1995
|-
| style="text-align:center;"|4
| style="text-align:center;"|13
|23 jannewaris 1998
|17 april 1998
|-
| style="text-align:center;"|5
| style="text-align:center;"|13
|24 april 1998
|4 septimber 1998
|-
|}
==Untfangst en resultaat==
''Flodder'' hie as [[komeedzjesearje]] grut súkses op 'e [[Nederlân]]ske tillefyzje en ek om utens, û.m. yn [[Dútslân]]. Op [[Veronica TV (HMG)|Veronica]] waarden de ôfleverings út 'e searje trochinoar troch 800.000 minsken besjoen, wat foar de [[1990-er jierren]] poerbêste [[sjochsifers]] wiene. Sûnt is de searje suver sûnder ophâlden op 'e Nederlânske tillefyzje werhelle, oant [[2001]] troch Veronica, fan [[2001]] oant [[2005]] troch [[Yorin]], fan [[2005]] oant [[2015]] op [[RTL5]] en fan [[2016]] oant [[2021]] (no) op [[RTL7]]. Yn [[febrewaris]] [[2016]] waard ''Flodder'' troch de lêzers fan ''[[Veronica Magazine]]'' útroppen ta de bêste Nederlânske tillefyzjesearje fan 'e ôfrûne 25 jier. Yn [[Belgje]] waard de searje fan [[2018]] oant [[2020]] werhelle troch de [[Flaanderen|Flaamske]] [[tillefyzjestjoerder]] [[CAZ (tillefyzjestjoerder)|CAZ]].
==Keppelings om utens==
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=hGwY3ykkIlE De titelmuzyk fan ''Flodder'' op YouTube]
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0105999/ Ynformaasje oer ''Flodder'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder_(televisieserie) ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (telefyzjesearje)}}
{{Berjocht:Flodder2}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjesearje]]
[[Kategory:Nederlânsktalige telefyzjesearje]]
[[Kategory:Telefyzjesearje út 1993]]
[[Kategory:Telefyzjesearje fan First Floor Features]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer ferskil yn maatskiplike klasse]]
q7dz8l4woc1497figsyxsle0em9uboh
1230501
1230498
2026-05-22T14:13:36Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Keppelings om utens */ kt
1230501
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks telefyzjesearje
| ôfbylding = Flodder.JPG
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing =
| namme = ''Flodder''
| betocht troch = [[Dick Maas]]
| ûntwikkele troch =
| produsint(en) = [[Dick Maas]]<br>[[Laurens Geels]]
| útfierend produsint = [[Laurens Geels]]
| regisseur(s) = ferskaat, sjoch tekst
| senario = [[Dick Maas]]<br>[[Wijo Koek]]
| basearre op = [[Flodder (film)|''Flodder'' (film)]]
| kamerarezjy =
| muzyk = [[Dick Maas]]<br>[[Peter Schon]]
| tillefyzjestudio = [[First Floor Features]]
| distribúsje = [[Veronica TV (HMG)]]
| haadrollen = [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] <br>[[Nelly Frijda]] <br>[[Tatjana Šimić]] <br>[[Stefan de Walle]] <br>[[Lou Landré]] <br>[[Herman Passchier]]
| voice-over =
| foarm = [[live action]]-[[tillefyzjesearje]]
| sjenre = [[komeedzjesearje]]
| seizoenen = 5
| jierren = [[1993]] – [[1995]] en [[1998]]
| tal ôfl. = 62
| spyltiid (de ôfl.) = 25 min.
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| prizen =
| webside = [http://www.imdb.com/title/tt0105999/ ''Flodder''] yn 'e [[Internet Movie Database|IMDb]]
| besibbe searjes =
}}
'''''Flodder''''' wie in tige súksesfolle [[Nederlân]]ske [[komeedzjesearje]] dy't yn [[1993]] foar it earst op 'e [[tillefyzje]] kaam. De searje, nei in idee fan [[tillefyzjeprodusint|produsint]] [[Dick Maas]], wie basearre op 'e súksesfolle [[film]] mei [[Flodder (film)|deselde namme]] út [[1986]]. De searje folget de eksploaten fan 'e asosjale [[húshâlding]] Flodder, dy't by wize fan [[sosjaal eksperimint]] troch de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] in [[wente]] yn in [[lúkse|lúksueuze]] [[filla]]wyk tawiisd krigen hat. De dêrút fuortkommende en [[satirysk]] yn byld brochte botsing tusken twa folslein ferskillende [[maatskiplik]]e fermiddens foarmet it útgongspunt fan 'e searje. ''Flodder'' rûn yn 't earstoan trije [[seizoen (omrop)|seizoenen]], fan [[1993]] oant [[1995]]. Yn [[1997]] waarden noch twa ekstra seizoenen [[opnamen (film)|opnommen]], dy't yn [[1998]] op 'e tillefyzje kamen. It hommels [[ferstjerren]], yn [[novimber]] [[1997]], fan [[akteur]] [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], dy't ien fan 'e [[haadrol]]len spile, makke foargoed in ein oan 'e searje. Anno [[2021]] wurdt ''Flodder'' noch altyd geregeldwei werhelle op sawol de [[Nederlân]]ske as de [[Flaanderen|Flaamske]] tillefyzje.
==Untstean==
De searje ''Flodder'' kaam fuort út 'e [[film]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'', dy't yn [[1986]] in daverjend [[kommersje]]el súkses wie. Yn [[1992]] waard in [[ferfolchfilm]] makke, ''[[Flodder in Amerika!]]'', dy't ek tige súksesfol wie. [[Filmprodusint|Produsinten]] [[Dick Maas]] en [[Laurens Geels]] besleaten dêrop fierder fan harren súksesformule te profitearjen troch in [[komeedzjesearje]] foar op 'e [[tillefyzje]] te meitsjen. De produksje dêrfan waard yn [[novimber]] [[1992]] oankundige. Harren [[filmstudio|film]]- en [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]] hie dêr doe in oerienkomst oer sletten mei [[Veronica TV (HMG)|Veronica]], dat doedestiden ûnderdiel wie fan 'e [[Holland Media Groep]].
==Produksje==
===Crew===
''Flodder'' waard makke troch [[tillefyzjeprodusint]]en [[Dick Maas]] en [[Laurens Geels]] foar harren [[filmstudio|film]]- en [[tillefyzjestudio]] [[First Floor Features]]. Geels hie as [[útfierend produsint]] ek it tafersjoch oer de hiele produksje, wylst Maas ek de [[titelmuzyk]] en de [[soundtrack]] [[komponist|komponearre]] (mei bydragen fan [[Peter Schon]]), as [[regisseur]] aktyf wie en tegearre mei [[Wijo Koek]] it meastepart fan 'e [[senario's]] skreau. Guon [[ôflevering]]s waarden regissearre troch Wijo Koek, [[Pieter Walther de Boer]], [[Martin Lagestee]], [[Myrna van Gilst]], [[Hans Scheepmaker]], [[Ine Schenkkan]], [[Marc Nelissen]], [[Joram Lürsen]] en [[Allard Bekker]]. Oan 'e senario's waarden ek bydragen levere troch [[Esmé Lammers]], [[Frank Ketelaar]], [[Hanco Kolk]] en [[Robert Alberdingk Thijm]], wylst [[Mike van Diem]], [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], [[Stefan de Walle]] en [[Willem Wertwijn]] ideeën foar senario's oanleveren. De [[filmmontaazje|montaazje]] wie yn 'e hannen fan [[Bert Rijkelijkhuizen]].
===Cast===
Ferskate [[akteur]]s dy't yn 'e films ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' en ''[[Flodder in Amerika!]]'' spile hiene, waarden ree befûn om ek yn 'e searje deselde rollen te fertolkjen. Dêrby gie it om [[Nelly Frijda]] (Ma Flodder), [[Tatjana Šimić]] (dochter Kees Flodder), [[Lou Landré]] (Sjakie van Kooten) en ferskate [[byrol]]spilers, lykas [[Bert André]] en [[Lettie Oosthoek]] ([[buorman]] en [[buorfrou]] Neuteboom). [[Huub Stapel]] en [[René van 't Hof]], dy't yn 'e beide films Johnnie Flodder, resp. soan Kees Flodder spile hiene, wiene beducht foar [[typecasting]] en heakken dêrom ôf. Hja waarden ferfongen troch [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], resp. [[Stefan de Walle]]. [[Herman Passchier]], dy't yn ''Flodder in Amerika!'' de rol fan pake Flodder oernommen hie fan 'e yn [[1989]] [[ferstoarn]]e [[Jan Willem Hees]], spile deselde rol yn 'e searje.
De beide jongste [[bern (persoan)|bern]] út 'e Flodder-húshâlding, dochter Toet fan alve en soan Henkie fan tsien, waarden yn it earste [[seizoen (omrop)|seizoen]] spile troch [[Mandy Negerman]] en [[Melle de Boer]], dy't dy rollen yn ''Flodder in Amerika!'' ek fertolke hiene. Omreden fan 'e [[leeftyd]] fan 'e [[personaazje]]s ûntgroeiden de akteurs dizze rollen lykwols al fluch. Sadwaande waarden de rollen fan Toet en Henkie yn seizoen 2 en 3 spile troch [[Scarlett Heuer]] en [[Sander Swart]], en yn seizoen 4 en 5 troch [[Djune-Ann van Asten]] en [[Rogier van de Weerd]]
===Seizoen 1===
Yn [[febrewaris]] en [[maart]] [[1993]] waard de [[fiktive]] [[wyk]] Zonnedael neiboud by de First Floor Factory, it [[haadkantoar]] fan First Floor Features yn [[Almeare]]. De [[filmset|set]] bestie út acht [[filla|filla's]], kompleet mei [[oprit]]ten, [[garaazje (berging)|garaazjes]], [[gazon]]s en [[brievebus (postbus)|brievebussen]]. It ynterieur fan 'e filla fan 'e Flodders waard lykwols binnendoar yn 'e [[tillefyzjestudio]] boud. Allinne foar de [[ôflevering]] ''Goed Gedrag'' waard op [[24 july]] [[1993]] yn [[Sittard]] filme, yn deselde echte fillawyk dêr't ek de film ''Flodder'' yn [[1986]] foar in part opnommen wie. (Dat is de [[sêne]] wêryn't Johnnie, soan Kees en dochter Kees omride yn Johnnie syn [[rôze]] [[Chevrolet]].) De [[opnamen (film)|opnamen]] foar it earste [[seizoen (omrop)|seizoen]] fan ''Flodder'' rûnen fan [[29 april]] [[1993]] oant en mei [[24 july]] fan dat jier. Oars as de measte oare [[komeedzjesearje]]s út 'e [[1990-er jierren]] waard ''Flodder'' net op [[fideo]] (tape), mar op [[16 mm-film]] draaid.
===Seizoen 2 en 3===
Nei't it earste seizoen fan trettjin [[ôflevering]]s fan elts 25 [[minuten]] net inkeld yn [[Nederlân]] (by [[Veronica TV (HMG)|Veronica]]), mar ek yn [[Dútslân]] (yn [[neisyngronisearre]] foarm), in grut súkses wurden wie, waard besletten ta it meitsjen fan noch twa seizoenen. De opnamen fan it twadde seizoen (ek fan trettjin ôfleverings) rûnen fan [[6 april]] oant en mei [[3 july]] [[1994]], en de opnamen fan it trêde seizoen (fan tsien ôfleverings) duorren fan [[29 july]] oant en mei [[18 septimber]] [[1995]]. It wie de bedoeling om nei trije seizoenen in ein oan 'e searje te breidzjen. Dick Maas woe nammentlik op it hichtepunt ophâlde om 'e kwaliteit te behâlden. It trêde seizoen wie trije ôfleverings koarter as de earste beide seizoenen, om't Maas besleat om 'e senario's foar de lêste trije plande ôfleverings fan seizoen 3 gear te foegjen ta it skript foar de bioskoopfilm ''[[Flodder 3]]''. Dy waard oanslutend op seizoen 3 mei deselde cast opnommen fan [[21 septimber]] oant [[novimber]] [[1995]].
===Seizoen 4 en 5===
Yn [[desimber]] [[1996]] kaam fan Veronica it fersyk om in nij seizoen fan ''Flodder'' te meitsjen, om't de werhellings fan 'e searje noch altyd tige goed besjoen waarden. Maas en Geels wiene gau om, mar guon leden fan 'e cast, benammen Stefan de Walle en Nelly Frijda, dy't ûnderwilens oare ferplichtings oangien wiene, moasten bepraat wurde. Uteinlik waarden tusken [[maart]] en [[novimber]] [[1997]] efterinoar oan it fjirde en fyfde seizoen fan ''Flodder'' opnommen, mei opteld 26 nije ôfleverings. It totaal oantal ôfleverings fan 'e hiele searje kaam dêrmei op 62.
Maas hie plannen om yn [[1998]] noch in sechsde seizoen te meitsjen, mar in ûnferwachts en tryst barren makke dat ûnmooglik. Op [[15 novimber]] [[1997]], trije dagen nei it foltôgjen fan 'e opnamen fan seizoen 5, sakke nammentlik [[Coen van Vrijberghe de Coningh]] ynienen yninoar doe't hy, Tatjana Šimić en Stefan de Walle foar in stikmannich [[sponsor]]s fan First Floor Features yn 'e studio yn Almeare in sêne út 'e searje neispilen. Hy bliek in [[hertstilstân]] krige te hawwen. Doe't [[reänimaasje]] net holp, ferstoar er yn 'e [[ambulânse]] ûnderweis nei it [[sikehûs]]. Seizoen 4 en 5 waarden fan [[jannewaris]] oant [[septimber]] [[1998]], mei tastimming fan 'e djipdrôven, [[postúm]] útstjoerd. Noch Maas, noch de rest fan 'e cast seach yn hoe't in oare akteur binnenhelle wurde koe om 'e rol fan Johnnie Flodder oer te nimmen, dy't Van Vrijberghe de Coningh him sa eigen makke hie. Sadwaande kaam der doe definityf in ein oan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]].
==Utgongspunt fan 'e plot==
Yn 'e [[film]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' is te sjen dat de wente fan 'e asosjale probleemhúshâlding Flodder op [[fersmoarging|fersmoarge]] [[grûn]] stiet. Op inisjatyf fan [[sosjaal wurker]] Sjakie van Kooten wurdt harren dêrop by wize fan [[sojsaal eksperimint]] in nij wenplak tawiisd yn 'e [[filla]]wyk Zonnedael. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better wenfermidden liede sil ta in positive feroaring yn it [[hâlden en dragen]] fan 'e Flodders. Dat blykt lykwols net sa te wêzen. Krektoarsom, de húshâlding sleept hiel Zonnedael mei omleech nei harren nivo, in proses dat kulminearret yn 'e folsleine ferwoastging fan harren filla. Neitiid wurde de Flodders yn ''[[Flodder in Amerika!]]'' yn it ramt fan in [[kultureel]] [[útwikslingsprojekt]] troch de gemeente nei [[New York (stêd)|New York]] ta stjoerd.
De searje ''Flodder'' borduerret fuort op it útgongspunt fan 'e earste film, mar negearret de ein fan dy film en alles wat der bart yn ''Flodder in Amerika!'' Yn 'e searje wenje de Flodders nammentlik noch altyd yn 'e filla yn Zonnedael, dy't net ferneatige is. De searje folget de nuvere eksploaten fan 'e húshâlding yn 'e fillawyk, wêrby't de [[satirysk]] yn byld brochte botsing tusken twa folslein ferskillende [[maatskiplik]]e fermiddens de basis fan 'e ferhalen foarmet. De film ''[[Flodder 3]]'' slút oan op seizoen 3. Dêryn rint de sitewaasje wer folslein út 'e hân, mei diskear as útkomst dat hiel Zonnedael ôfbrând, útsein de filla fan 'e Flodders. (Dêroan is dúdlik te merken dat ''Flodder 3'' oarspronklik as it definitive ôfskie fan 'e húshâlding bedoeld wie.) Yn seizoen 4 wurdt ''Flodder 3'' negearre en is de sitewaasje wer weromset nei de ein fan seizoen 3 fan 'e searje.
==Rolferdieling==
===Haadrollen===
{| height="100px" width="400px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Johnnie Flodder
| [[Coen van Vrijberghe de Coningh]]
|-
| Ma Flodder
| [[Nelly Frijda]]
|-
| dochter Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| soan Kees Flodder
| [[Stefan de Walle]]
|-
| Sjakie van Kooten
| [[Lou Landré]]
|-
| Pake Flodder
| [[Herman Passchier]]
|-
| rowspan="3" style="text-align:top;"| Henkie Flodder
| [[Melle de Boer]] <small>(seiz. 1)</small>
|-
| [[Sander Swart]] <small>(seiz. 2-3)</small>
|-
| [[Rogier van de Weerd]] <small>(seiz. 4-5)</small>
|-
| rowspan="3" style="text-align:top;"| Toet Flodder
| [[Mandy Negerman]] <small>(seiz. 1)</small>
|-
| [[Scarlett Heuer]] <small>(seiz. 2-3)</small>
|-
| [[Djune-Ann van Asten]] <small>(seiz. 4-5)</small>
|-
|}
===Weromkearende rollen===
{| height="100px" width="400px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| [[buorman]] Ed Neuteboom
| [[Bert André]]
|-
| [[buorfrou]] Tilly Neuteboom
| [[Lettie Oosthoek]]
|-
| Kareltje
| [[Miguel Stigter]]
|-
| Hennie
| [[Laus Steenbeeke]]
|-
| de [[wethâlder]]
| [[Edmond Classen]]
|-
| [[SRV]]-man Van Putten
| [[Hans van Hechten]]
|-
| buorfrou Els van de Boogerd
| [[Paula Majoor]]
|-
| buorfrou Liesbeth Vonk
| [[Marloes van den Heuvel]]
|-
| buorfrou #4
| [[Lucie de Lange]]
|-
|}
===Gastrollen===
[[Huub Stapel]], dy't yn 'e films ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' ([[1986]]) en ''[[Flodder in Amerika!]]'' ([[1992]]) de rol fan Johnnie Flodder fertolke, spile yn 'e ôflevering ''Egotrip'' út seizoen 5 de [[gastrol]] fan Paolo Marquez. [[Horace Cohen]], dy't yn 'e film ''Flodder'' de rol fan Henkie Flodder spile, wie yn 'e ôflevering ''Huisarrest'', út seizoen 4, te sjen as in [[tennis]]jonge en yn 'e ôflevering ''Egotrip'', út seizoen 5, as [[klant]]. [[Mandy Negerman]], dy't de rol fan Toet Flodder fertolke yn seizoen 1, kearde yn 'e ôflevering ''Rijles'' út seizoen 5 werom as [[learling]]e.
Oare bekende persoanen dy't gastrollen yn 'e tillefyzjesearje ''Flodder'' fertolken, wiene û.o. [[Cynthia Abma]], [[Najib Amhali]], [[Ben Cramer]], [[Jules Croiset]], [[Ellen ten Damme]], [[Frans van Deursen]], [[Wendy van Dijk]], [[Porgy Franssen]], [[Theo van Gogh]], [[Bart de Graaff]], [[Frédérique Huydts]], [[Arthur Japin]], [[Frits Lambrechts]], [[Victor Löw]], [[Michiel Romeyn]], [[Leontine Ruiters]] (letter Borsato), [[Ernst-Daniël Smid]], [[Serge-Henri Valcke]] en [[Edwin de Vries]].
==Seizoenen==
{| class="wikitable"
|-
! [[seizoen (omrop)|seizoen]]
! tal [[ôflevering|ôfl.]]
! rûn fan
! rûn oant
! [[omrop]]
|-
| style="text-align:center;"|1
| style="text-align:center;"|13
|7 oktober 1993
|30 desimber 1993
|rowspan="5"|[[Veronica TV (HMG)|Veronica]]
|-
| style="text-align:center;"|2
| style="text-align:center;"|13
|6 oktober 1994
|31 desimber 1994
|-
| style="text-align:center;"|3
| style="text-align:center;"|10
|1 oktober 1995
|3 desimber 1995
|-
| style="text-align:center;"|4
| style="text-align:center;"|13
|23 jannewaris 1998
|17 april 1998
|-
| style="text-align:center;"|5
| style="text-align:center;"|13
|24 april 1998
|4 septimber 1998
|-
|}
==Untfangst en resultaat==
''Flodder'' hie as [[komeedzjesearje]] grut súkses op 'e [[Nederlân]]ske tillefyzje en ek om utens, û.m. yn [[Dútslân]]. Op [[Veronica TV (HMG)|Veronica]] waarden de ôfleverings út 'e searje trochinoar troch 800.000 minsken besjoen, wat foar de [[1990-er jierren]] poerbêste [[sjochsifers]] wiene. Sûnt is de searje suver sûnder ophâlden op 'e Nederlânske tillefyzje werhelle, oant [[2001]] troch Veronica, fan [[2001]] oant [[2005]] troch [[Yorin]], fan [[2005]] oant [[2015]] op [[RTL5]] en fan [[2016]] oant [[2021]] (no) op [[RTL7]]. Yn [[febrewaris]] [[2016]] waard ''Flodder'' troch de lêzers fan ''[[Veronica Magazine]]'' útroppen ta de bêste Nederlânske tillefyzjesearje fan 'e ôfrûne 25 jier. Yn [[Belgje]] waard de searje fan [[2018]] oant [[2020]] werhelle troch de [[Flaanderen|Flaamske]] [[tillefyzjestjoerder]] [[CAZ (tillefyzjestjoerder)|CAZ]].
==Keppelings om utens==
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=hGwY3ykkIlE De titelmuzyk fan ''Flodder'' op YouTube]
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0105999/ Ynformaasje oer ''Flodder'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Flodder_(televisieserie) ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Flodder'' (telefyzjesearje)}}
{{Berjocht:Flodder2}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjesearje]]
[[Kategory:Nederlânsktalige telefyzjesearje]]
[[Kategory:Telefyzjesearje út 1993]]
[[Kategory:Telefyzjesearje fan First Floor Features]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer ferskil yn maatskiplike klasse]]
3i26vqu7o4a475k4giqa63cyn7svp1n
Palestynske kriten
0
164758
1230516
1155662
2026-05-22T15:57:19Z
EasternShah
54123
on various wikis this was identified to be a duplication
1230516
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Palestina]]
qjm59nl4rpp5g45i3sw6vqbn0jhqg4s
1230520
1230516
2026-05-22T19:27:17Z
Drewes
2754
Bewurkings fan "[[Wiki:Contributions/EasternShah|EasternShah]]" ([[Meidogger oerlis:EasternShah|oerlis]]) werom set ta de ferzje fan "PieterJanR".
1155662
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Occupied Palestinian Territories.jpg|thumb|De besette Palestynske kriten en de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]]]]
De '''Palestynske kriten''' of '''Palestynske gebieten''' ([[Arabysk]]: الأراضي الفلسطينية ''al-Arāḍī al-Filasṭīniyya'') binne de twa kriten fan it Britske [[Mandaatgebiet Palestina]] dy't net part fan [[Israel]] binne, mar waarden yn [[1967]] nei de [[Seisdagekriich]] troch Israel beset. Dy twa kriten binne de [[Gazastripe]] en it [[Westjordaanlân]] mei [[East-Jeruzalim]]. De beide kriten wurde sûnt [[2012]] troch de [[Feriene Naasjes]] ferwiisd as de [[steat Palestina]].
== Namme ==
It [[Ynternasjonaal Gerjochtshôf]] (ICJ) ferwiisde yn [[2004]] nei it Westjordaanlân, mei East-Jeruzalim ynbegrepen, as "beset Palestynsk gebiet" en brûkte dy term ek yn wetlike teksten. De [[Feriene Naasjes]] en oare ynternasjonale organisaasjes brûkten dy term tusken oktober [[1999]] en desimber 2012 foar de gebieten dy't troch de [[Palestynske Autoriteit]] bestjoerd waarden. Nei 2012 doe't [[Palestina]] as "waarnimmersteat-net lid" oannommen waard, begûn de Feriene Naasjes de term "steat Palestina" te brûken. De [[Jeropeeske Uny]] brûkt ek de termen "besette Palestynske gebieten" of "Kriten/gebieten fan de Palestynske Autoriteit".
== Geografy ==
De [[Gazastripe]] is in smelle stripe lân oan de [[Middellânske See]]kust yn it súdwesten fan it eardere mandaatgebiet en wurdt begrinzge troch [[Egypte]] en Israel. It [[Westjordaanlân]] is berchgea yn it easten en wurdt troch de rivier de [[Jordaan (rivier)|Jordaan]] en de [[Deade See]] begrinzge mei [[Jordaanje]] en yn t noarden, westen en suden oan Israel.
== Skiednis ==
It gebiet fan Palestina hearde oant [[1917]] ta it [[Osmaanske Ryk]], doe't it troch de Britten beset waarden. It Osmaanske Ryk hearde ta de ferliezers yn de [[Earste Wrâldkriich]] en de [[Alliearden]], de oerwinners, ferparten grutte parten fan dat Ryk. De Britten rjochten yn [[1920]] it [[Mandaatgebiet Palestina]] op. Neffens de [[Balfour-ferklearring]] fan [[1917]] moast der in "nasjonaal thús foar de Joaden" komme. Yn [[1921]] waard [[Abdullah I]] as emir fan [[Transjordaanje]] ferklearre, dy't yn [[1946]] de ûnôfhinklikens útropte. Yn [[1947]] waard Resolúsje 181 fan de Feriene Naasjes oannommen dy't it Mandaatgebiet Palestina ferparte yn in Joadske steat en Arabyske Steat. [[Jeruzalim]] en omkriten soe in enklave wurde mei in ynternasjonaal bestjoer. De Arabieren fielden neat foar it opspjalten fan it gebiet en fersmieten it plan. [[Sionisme|Sionistyske]] [[Joaden]] ropten yn [[1948]] iensidich de ûnôfhinklikens fan Israel út. Dat late ta it útbrekken fan de [[Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948]]. Dêrby besette [[Transjordaanje]] it Westjordaanlân en it easten fan Jeruzalim mei de [[Alde Stêd (Jeruzalim)|Alde Stêd]]. Egypte besette de Gazastripe. Israel besette guon gebieten dy't ynearsten oan de Arabyske steat tawiisd waarden. Yn [[1949]] waard in wapenskoft sletten en waard it militêre front fan dat stuit as in [[demarkaasjeline]], de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]], fêststeld. Jeruzalim waard yn twaen spjalte.
Yn [[1967]] nei de [[Seisdagekriich]] besette Israel it Westjordaanlân en de Gazastripe en stelde in militêr bestjoer oan yn dy gebieten. Yn [[1980]] waard [[East-Jeruzalim]], neffens de [[Jeruzalimwet]] fan 1980 troch Israel anneksearre. Israel ferklearre dat Jeruzalim "folslein en feriene" as haadstêd fan Israel tsjinje soe. Dat waard net troch de ynternasjonale mienskip erkend, dy't East-Jeruzalim as part fan de Palestynske kriten sjocht. Israel sette ek útein mei it bouwen fan [[Israelyske delsetting]]s yn de besette Palestynske kriten, itjinge ek as troch de ynternasjonale mienskip as yllegaal beskôge wurdt en dat boaze it [[Palestynsk-Israelysk konflikt]] allinnich mar oan.
[[Ofbyld:Area A.JPG|thumb|Israelysk warskôgingsboerd dy't Israelyske boargers dêrfoar warskôget dat it yn Gebiet A binnenkommen ferbean en libbensgefaarlik is.]]
Yn [[1988]] ferklearre de [[Palestynske Befrijingsorganisaasje]] (PLO), ûnder lieding fan [[Jasser Arafat]], de Palestynske ûnôfhinklikens út. Jordaanje die doe ôfstân fan syn easken op it Westjordaanlân en East-Jeruzalim. Yn [[1993]] waarden de [[Oslo-akkoarten]] tekene troch Arafat en de Israelyske premier [[Yitzchak Rabin]] ûnder bemiddeljen fan de Amerikaanske presidint [[Bill Clinton]]. Dy akkoarten late ta it oerdragen fan parten fan de Palestynske kriten oan de [[Palestynske Autoriteit]] (Gebieten A en B). Israel bleau folle militêre en boargerlike kontrôle útoefenjen oer 61% fan it Westjordaanlân (Gebiet C). De Oslo-akkoarten makke tagong ta de see foar Gaza mooglik binnen 20 [[seemyl]]. Yn it ramt fan it Gaza-Israelysk konflikt waard dat ta 12 myl tebekbrocht. Yn oktober 2006 lei Israel in limyt fan 6 myl op en nei de Gazakriich fan 2008/2009 ta 3 myl. Dêrbûten is in ferbodsgebiet. Dat late ta dat yn 2015 mear as 3.000 Palestynske fiskers 85% fan de kustline, dy't yn 1995 oerienkaam wie, net brûke koene. Boppedat meie Palestinen it grutste part fan de Deade See ek net brûke.
Yn [[2005]] luts Israel him werom út de Gazastripe wei. Yn [[2007]] wûn terreurorganisaasje [[Hamas]] de ferkiezings yn de Gazastripe en naamit bestjoer dêr oer. Dat late ta it opspjalten fan it Palestynsk bestjoer. De partij [[Fatah]] fan [[Machmûd Abbas]] bestjoert noch hieltyd de parten fan it Westjordaanlân en wurdt ynternasjonaal erkend as de offisjele Palestynske Autoriteit. Yn 2009 beskôgen de Feriene Naasjes noch altyd dat de Palestynske kriten beset gebiet fan Israel wiene.
In soad lannen binne foar in ûnôfhinklike Palestynske steat. De ynternasjonale mienskip, wêrûnder de Feriene Naasjes, de [[Jeropeeske Uny]] en de Amerikaanske presidint [[Barack Obama]] trúnden yn [[2012]] oan op de grinzen, dus de Griene Line, fan foar 1967, fannijs as de skieding tusken Israel en de Palestinen yn te stellen. Israel bestriidt dat lykwols omreden de Joadske delsettings yn it Westjordaanlân en belûkt dy by Israel troch it bouwen fan de [[Israelyske barriêre (Westjordaanlân)|Israelyske barriêre]] dy't neffens harren sizzen Israel beskermet tsjin Palestynske terroristyske oanslaggen. Tsjinstanners dêrfan wize der op dat Israel ornearret de delsettings by Israel anneksearje te wollen. Premier [[Benjamin Netanyahu]] hat ferskate kearen oanjûn net foar in twa steate-oplossing te wêzen.
Op [[29 novimber]] 2012 waard Palestina in "waarnimmende steat net lid" fan de Feriene Naasjes en waarden de Palestynske kriten ferwiisd as de "[[steat Palestina]]". De FN-Feiligensrie behannelet Palestina noch hieltyd net as in sûvereine ienheid, itjinge foarkomt dat Palestina folslein FN-lid wurdt. Sûnt de Palestynske ûnôfhinklikensferklearring fan 1988 hawwe 135 lannen de steat Palestina erkend, wylst it net troch Israel en de measte Westerske lannen, wêrûnder de [[Feriene Steaten]] en [[Nederlân]], erkend wurdt.
== Sjoch ek ==
* [[Palestina (steat)]]
* [[Palestina]]
* [[Palestynske Befrijingsorganisaasje]]
* [[Gazastripe]]
* [[Westjordaanlân]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch [https://en.wikipedia.org/wiki/Palestinian%20territories ''References'' op dizze side].
}}
[[Kategory:Geografy fan Palestina]]
km6j7hl6gusj1zhlvknqzlxs5pi9oeg
1230521
1230520
2026-05-22T19:27:43Z
Drewes
2754
Protected "[[Palestynske kriten]]" ([Bewurkjen=Allinnich behearders] (indefinite) [Omneamen=Allinnich behearders] (indefinite))
1155662
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Occupied Palestinian Territories.jpg|thumb|De besette Palestynske kriten en de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]]]]
De '''Palestynske kriten''' of '''Palestynske gebieten''' ([[Arabysk]]: الأراضي الفلسطينية ''al-Arāḍī al-Filasṭīniyya'') binne de twa kriten fan it Britske [[Mandaatgebiet Palestina]] dy't net part fan [[Israel]] binne, mar waarden yn [[1967]] nei de [[Seisdagekriich]] troch Israel beset. Dy twa kriten binne de [[Gazastripe]] en it [[Westjordaanlân]] mei [[East-Jeruzalim]]. De beide kriten wurde sûnt [[2012]] troch de [[Feriene Naasjes]] ferwiisd as de [[steat Palestina]].
== Namme ==
It [[Ynternasjonaal Gerjochtshôf]] (ICJ) ferwiisde yn [[2004]] nei it Westjordaanlân, mei East-Jeruzalim ynbegrepen, as "beset Palestynsk gebiet" en brûkte dy term ek yn wetlike teksten. De [[Feriene Naasjes]] en oare ynternasjonale organisaasjes brûkten dy term tusken oktober [[1999]] en desimber 2012 foar de gebieten dy't troch de [[Palestynske Autoriteit]] bestjoerd waarden. Nei 2012 doe't [[Palestina]] as "waarnimmersteat-net lid" oannommen waard, begûn de Feriene Naasjes de term "steat Palestina" te brûken. De [[Jeropeeske Uny]] brûkt ek de termen "besette Palestynske gebieten" of "Kriten/gebieten fan de Palestynske Autoriteit".
== Geografy ==
De [[Gazastripe]] is in smelle stripe lân oan de [[Middellânske See]]kust yn it súdwesten fan it eardere mandaatgebiet en wurdt begrinzge troch [[Egypte]] en Israel. It [[Westjordaanlân]] is berchgea yn it easten en wurdt troch de rivier de [[Jordaan (rivier)|Jordaan]] en de [[Deade See]] begrinzge mei [[Jordaanje]] en yn t noarden, westen en suden oan Israel.
== Skiednis ==
It gebiet fan Palestina hearde oant [[1917]] ta it [[Osmaanske Ryk]], doe't it troch de Britten beset waarden. It Osmaanske Ryk hearde ta de ferliezers yn de [[Earste Wrâldkriich]] en de [[Alliearden]], de oerwinners, ferparten grutte parten fan dat Ryk. De Britten rjochten yn [[1920]] it [[Mandaatgebiet Palestina]] op. Neffens de [[Balfour-ferklearring]] fan [[1917]] moast der in "nasjonaal thús foar de Joaden" komme. Yn [[1921]] waard [[Abdullah I]] as emir fan [[Transjordaanje]] ferklearre, dy't yn [[1946]] de ûnôfhinklikens útropte. Yn [[1947]] waard Resolúsje 181 fan de Feriene Naasjes oannommen dy't it Mandaatgebiet Palestina ferparte yn in Joadske steat en Arabyske Steat. [[Jeruzalim]] en omkriten soe in enklave wurde mei in ynternasjonaal bestjoer. De Arabieren fielden neat foar it opspjalten fan it gebiet en fersmieten it plan. [[Sionisme|Sionistyske]] [[Joaden]] ropten yn [[1948]] iensidich de ûnôfhinklikens fan Israel út. Dat late ta it útbrekken fan de [[Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948]]. Dêrby besette [[Transjordaanje]] it Westjordaanlân en it easten fan Jeruzalim mei de [[Alde Stêd (Jeruzalim)|Alde Stêd]]. Egypte besette de Gazastripe. Israel besette guon gebieten dy't ynearsten oan de Arabyske steat tawiisd waarden. Yn [[1949]] waard in wapenskoft sletten en waard it militêre front fan dat stuit as in [[demarkaasjeline]], de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]], fêststeld. Jeruzalim waard yn twaen spjalte.
Yn [[1967]] nei de [[Seisdagekriich]] besette Israel it Westjordaanlân en de Gazastripe en stelde in militêr bestjoer oan yn dy gebieten. Yn [[1980]] waard [[East-Jeruzalim]], neffens de [[Jeruzalimwet]] fan 1980 troch Israel anneksearre. Israel ferklearre dat Jeruzalim "folslein en feriene" as haadstêd fan Israel tsjinje soe. Dat waard net troch de ynternasjonale mienskip erkend, dy't East-Jeruzalim as part fan de Palestynske kriten sjocht. Israel sette ek útein mei it bouwen fan [[Israelyske delsetting]]s yn de besette Palestynske kriten, itjinge ek as troch de ynternasjonale mienskip as yllegaal beskôge wurdt en dat boaze it [[Palestynsk-Israelysk konflikt]] allinnich mar oan.
[[Ofbyld:Area A.JPG|thumb|Israelysk warskôgingsboerd dy't Israelyske boargers dêrfoar warskôget dat it yn Gebiet A binnenkommen ferbean en libbensgefaarlik is.]]
Yn [[1988]] ferklearre de [[Palestynske Befrijingsorganisaasje]] (PLO), ûnder lieding fan [[Jasser Arafat]], de Palestynske ûnôfhinklikens út. Jordaanje die doe ôfstân fan syn easken op it Westjordaanlân en East-Jeruzalim. Yn [[1993]] waarden de [[Oslo-akkoarten]] tekene troch Arafat en de Israelyske premier [[Yitzchak Rabin]] ûnder bemiddeljen fan de Amerikaanske presidint [[Bill Clinton]]. Dy akkoarten late ta it oerdragen fan parten fan de Palestynske kriten oan de [[Palestynske Autoriteit]] (Gebieten A en B). Israel bleau folle militêre en boargerlike kontrôle útoefenjen oer 61% fan it Westjordaanlân (Gebiet C). De Oslo-akkoarten makke tagong ta de see foar Gaza mooglik binnen 20 [[seemyl]]. Yn it ramt fan it Gaza-Israelysk konflikt waard dat ta 12 myl tebekbrocht. Yn oktober 2006 lei Israel in limyt fan 6 myl op en nei de Gazakriich fan 2008/2009 ta 3 myl. Dêrbûten is in ferbodsgebiet. Dat late ta dat yn 2015 mear as 3.000 Palestynske fiskers 85% fan de kustline, dy't yn 1995 oerienkaam wie, net brûke koene. Boppedat meie Palestinen it grutste part fan de Deade See ek net brûke.
Yn [[2005]] luts Israel him werom út de Gazastripe wei. Yn [[2007]] wûn terreurorganisaasje [[Hamas]] de ferkiezings yn de Gazastripe en naamit bestjoer dêr oer. Dat late ta it opspjalten fan it Palestynsk bestjoer. De partij [[Fatah]] fan [[Machmûd Abbas]] bestjoert noch hieltyd de parten fan it Westjordaanlân en wurdt ynternasjonaal erkend as de offisjele Palestynske Autoriteit. Yn 2009 beskôgen de Feriene Naasjes noch altyd dat de Palestynske kriten beset gebiet fan Israel wiene.
In soad lannen binne foar in ûnôfhinklike Palestynske steat. De ynternasjonale mienskip, wêrûnder de Feriene Naasjes, de [[Jeropeeske Uny]] en de Amerikaanske presidint [[Barack Obama]] trúnden yn [[2012]] oan op de grinzen, dus de Griene Line, fan foar 1967, fannijs as de skieding tusken Israel en de Palestinen yn te stellen. Israel bestriidt dat lykwols omreden de Joadske delsettings yn it Westjordaanlân en belûkt dy by Israel troch it bouwen fan de [[Israelyske barriêre (Westjordaanlân)|Israelyske barriêre]] dy't neffens harren sizzen Israel beskermet tsjin Palestynske terroristyske oanslaggen. Tsjinstanners dêrfan wize der op dat Israel ornearret de delsettings by Israel anneksearje te wollen. Premier [[Benjamin Netanyahu]] hat ferskate kearen oanjûn net foar in twa steate-oplossing te wêzen.
Op [[29 novimber]] 2012 waard Palestina in "waarnimmende steat net lid" fan de Feriene Naasjes en waarden de Palestynske kriten ferwiisd as de "[[steat Palestina]]". De FN-Feiligensrie behannelet Palestina noch hieltyd net as in sûvereine ienheid, itjinge foarkomt dat Palestina folslein FN-lid wurdt. Sûnt de Palestynske ûnôfhinklikensferklearring fan 1988 hawwe 135 lannen de steat Palestina erkend, wylst it net troch Israel en de measte Westerske lannen, wêrûnder de [[Feriene Steaten]] en [[Nederlân]], erkend wurdt.
== Sjoch ek ==
* [[Palestina (steat)]]
* [[Palestina]]
* [[Palestynske Befrijingsorganisaasje]]
* [[Gazastripe]]
* [[Westjordaanlân]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch [https://en.wikipedia.org/wiki/Palestinian%20territories ''References'' op dizze side].
}}
[[Kategory:Geografy fan Palestina]]
km6j7hl6gusj1zhlvknqzlxs5pi9oeg
Ideaaloanspraak
0
189533
1230558
1229967
2026-05-23T07:56:10Z
Klaasgroen
50943
synonym
1230558
wikitext
text/x-wiki
De '''ideaaloanspraak''', '''evenredich oanpart''' of '''proporsjoneel''' '''oandiel''', jout yn de polityk oan hoefolle sitten in entiteit takomme soe by in strikt evenredige ferdieling fan stimmen, wêrby’t ek fraksjes fan sitten meirekkene wurde.<ref name=":0">{{Sitearje web |url=https://www.wahlrecht.de/lexikon/idealanspruch.html |titel=Idealansprüche der Parteien |efternamme=Schneider |foarnamme=Andreas |datum=2004-01-11 |opropdatum=2026-05-05 |wurk=www.wahlrecht.de |taal=de}}</ref>
Yn it [[Dútsk|Dútske]] [[taalgebiet]] foarmet it konsept ''Idealanspruch'' it útgongspunt by it berekkenjen fan sitten by [[Ferkiezing|ferkiezings]] mei [[evenredige fertsjintwurdiging]].<ref name=":1">{{Sitearje web |url=https://www.wahlrecht.de/verfahren/anschaulich/index.html |titel=Stimmenverrechnung anschaulich |efternamme=Schneider |foarnamme=Andreas |datum=2004-05-15 |opropdatum=2026-05-05 |wurk=www.wahlrecht.de |taal=de}}</ref> Ynternasjonaal wurdt it konsept yn it [[Ingelsk]] oerset as ''ideal share''.<ref>{{Sitearje tydskrift|efternamme=Schuster |foarnamme=Karsten |titel=Seat biases of apportionment methods for proportional representation |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0261379402000276 |jiergong=22 |tydskrift=Electoral Studies |datum=2003-12-01 |taal=in |nûmer=4 |doi=10.1016/S0261-3794(02)00027-6 |issn=0261-3794 |side=651–676 |last2=Pukelsheim |first2=Friedrich |last3=Drton |first3=Mathias |last4=Draper |first4=Norman R.}}</ref> Binnen it Nederlânsktalige debat bestiet der oant no ta gjin algemien ynboargere ekwifalint.<ref>{{Sitearje web |url=https://medium.com/@grinsgefal/waarom-discussies-over-zetelverdeling-vaak-langs-elkaar-heen-gaan-c276ec808fdb |titel=Waarom discussies over zetelverdeling vaak langs elkaar heen gaan |efternamme=Groen |foarnamme=Klaas |datum=2026-05-05 |opropdatum=2026-05-05 |wurk=[[Medium (online platform)|Medium]] |taal=nl}}</ref>
Yn [[ekonomy]], [[filosofy]] en sosjale karteory ferwiist it nei de totale wearde fan guod, boarnen of aktiva dêr't in persoan of groep rjocht op hat of in oanspraak op makket. It is de wearde fan items dy't in entiteit ideaal fertsjinje of ûntfange soe.
== Earlike ferdieling fan sitten ==
=== Partijen ===
Yn parlemintêre demokrasyen mei proporsjonele fertsjintwurdiging hat elke [[politike partij]] rjocht op sitten yn ferhâlding ta it oantal stimmen dat it krigen hat. Dit probleem, wat ûntstiet as identike, ûndielbere items (sitten) ferdield wurde ûnder entiteiten, wurdt ek wol de sitferdieling neamd.<ref>{{Sitearje tydskrift |efternamme=Pukelsheim |foarnamme=Friedrich |titel=Mandatszuteilungen bei Verhältniswahlen: Idealansprüche der Parteien |url=https://www.jstor.org/stable/24228365 |jiergong=47 |tydskrift=Zeitschrift für Politik |datum=2000 |taal=de |nûmer=3 |issn=0044-3360 |side=239–273}}</ref>
==== Formule ====
Bygelyks, yn evenredige fertsjintwurdiging basearre op in partijlistsysteem, is it evenredige sitoandiel fan in [[politike partij]] gelyk oan har stimmenoandiel fermannichfâldige mei it oantal beskikbere sitten. It ideale oantal sitten dat in partij krije soe is dêrom:
<math> \text{Evenredich oanpart =} \frac{\text{Stimmen}_\text{partij}}{\text{Stimmen}_\text{totaal}} \cdot \text{Sitten}</math>
As der 5 beskikbere sitten binne yn in gebiet mei 300 kiezers, en in partij krijt 106 stimmen, dan is it proporsjonele oandiel foar dy partij likernôch 1,77.
Derneist kin deselde wearde krigen wurde troch it oantal stimmen foar in partij te dielen troch de kiesdieler.
<math> \text{Evenredich oanpart =} \frac{\text{Stimmen}_\text{partij}}{\text{Kiesdieler}_\text{effektive stimmen}}</math>
== Ofrûning==
In proporsjoneel oandiel fan 1,77 moat fansels noch wol ôfrûne wurde om't ûndielber binne. Neffens de [[standertôfruning]] sil dit ornaris 2 wurde. De kwotumrigel seit dat de ôfrûning inkeld nei boppe of nei ûnderen ta plakfine moat. Dit resultearret yn in totaal fan 1 of 2 sitten. Wannear't in partij of regio mear of minder kriit as dat, wurdt de kwotumrigel skeind. Hjirmei komt de proporsjonaliteit fan 'e ferkiezingsútslach ûnder druk te stean om't oare partijen of regio's dan automatysk te min of folle sitten tawezen krije.
== Effektive stimmen ==
De kiesdrompel spilet in wichtige rol by it berekkenjen fan de sitferdieling. Ofhinklik fan de brûkte metoade wurdt bepaald oft stimmen foar partijen dy't de drompel net helje, wol of net meiteld wurde.
=== Praktysk foarbyld ===
By de [[Twadde Keamerferkiezingen 2023|Twadde Keamerferkiezings fan 2023]] berikten 15 partijen de kiesdrompel. Dit resultearre yn in totaal fan 195.254 fergriemde stimmen. De ûndersteande tabel jout in oersjoch fan dizze ferdieling en de gefolgen foar it ideale oanpart fan 'e partijen dy't de kiesdrompel wol helle hawwe. De 2,81 sitten foar de "oare partijen" wurde sa proporsjoneel mooglik werferdield ûnder de oerbleaune tawizingsgerjochtigde stimmen.<ref name=":0" />
{| class="wikitable"
|+Proporsjoneel oandiel yn 2023
! Partij
! Oantal stimmen
! I.O. mei alle stimmen
! I.O. mei effektive stimmen
|-
! PVV
| 2.450.878
| 35,24
| 35,91
|-
! GL-PvdA
| 1.643.073
| 23,62
| 24,07
|-
! VVD
| 1.589.519
| 22,85
| 23,29
|-
! NSC
| 1.343.287
| 19,31
| 19,68
|-
! D66
| 656.292
| 9,44
| 9,62
|-
! BBB
| 485.551
| 6,98
| 7,11
|-
! CDA
| 345.822
| 4,97
| 5,07
|-
! SP
| 328.225
| 4,72
| 4,81
|-
! DENK
| 246.765
| 3,55
| 3,62
|-
! PvdD
| 235.148
| 3,38
| 3,45
|-
! FVD
| 232.963
| 3,35
| 3,41
|-
! SGP
| 217.270
| 3,12
| 3,18
|-
! CU
| 212.532
| 3,06
| 3,11
|-
! Volt
| 178.802
| 2,57
| 2,62
|-
! JA21
| 71.345
| 1,03
| 1,05
|-
! Oaren
| 195.254
| 2,81
| -
|-
! Som
! 10.432.726
! 150
! 150
|}
== Degressive evenredigens ==
Yn in distriktstelsel hat elk [[kiesdistrikt]] rjocht op sitten yn ferhâlding ta syn befolking. Yn it Nederlânske kieskringestelsel is dit basearre op it oantal stimmen. Dit kin derta liede dat lytse regio's (lykas [[Karibysk Nederlân]]) hielendal gjin stim hawwe. Dêrom wurdt somtiden degressive evenredigens brûkt. Dit is it gefal yn 'e [[Jeropeeske Uny]] of de [[Feriene Steaten]]. Dit betsjut dat it stimrjocht net mear evenredich is oan de grutte fan 'e regio's, mar it garandearret wol dat elk lân of steat goed fertsjintwurdige is. Twa foarbylden út 'e EU binne Malta en Lúksemboarch, dy't lytser of like grut as Fryslân binne, mar 6 eigen fertsjintwurdigers krije. Nederlân en België krije bygelyks ek mear sitten as har evenredige oanpart.
== Ferwizings ==
[[Kategory:Kiesstelsel]]
[[Kategory:Ekonomy]]
[[Kategory:Filosofy]]
3pbqvr2s75kgcs9ypvlga441hv3i5au
Fryske Steateferkiezings 2023
0
189671
1230555
1230246
2026-05-23T07:52:32Z
Klaasgroen
50943
/* Utslach de gemeente */ ideaaloanpart as desimaal getål
1230555
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks Ferkiezing
| foarige ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]
| folgjende ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2027|2027]]
| lân = Frisian_flag.svg
| lânlink = Fryslân
| datum = 15 maart 2023
| parlemint = [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]]
| tal sitten = 43
| mearderheid = 22
| oantsjutting = Bewâldslju
| oantal = 5 deputearren
| opkomst = 65,6% {{opgong}} 6,5%
| formaasjewinner = [[BoerBoargerBeweging|BBB]]
| nij kabinet = [[Kolleezje-Brok II|Brok II]]
| earder kabinet = [[Kolleezje-Brok I|Brok I]]
| begjin regearperioade = 19 july 2023
| kaart-ferkiezingsútslaggen = Statenverkiezingen_Nederland_2023.svg
| tekst by kaart = Grutste partij de provinsje
}}
{{Balkendiagram
| width = 275px
| float = right
| title = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| widthl = 60px
| left = Partij
| barwidth = 155px
| middle = Sitten
| widthr = 60px
| right = Ferskil
| caption = Risseltaten fan lofts nei rjochts, ferlike mei [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]|
| bars =
{{Balken Sitferdieling|[[PvdD]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|1|1|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[SP]]|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[GL]]|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|3|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PvdA]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|5|6|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[D66]]|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CU]]|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FNP]]|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|4|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CDA]]|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|4|8|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PBF]]|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[BBB]]|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|14|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[VVD]]|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|3|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[JA21]]|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PVV]]|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FvD]]|#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}|1|6|14}}
}}
De '''Fryske Steateferkiezings 2023''' binne de [[Ferkiezing|ferkiezings]] foar it [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] dy't op woansdei [[15 maart]] [[2023]] holden waarden. Mei dizze ferkiezings waarden de leden keazen fan de [[Provinsjale Steaten]], de [[folksfertsjintwurdiging]] fan [[Fryslân]] en it heechste bestjoerlik orgaan binnen de [[provinsje]].<ref name=":8">[https://www.fryslan.frl/fy/provinsjale-steaten Fryslân.frl - Provinsjale Steaten]</ref>
==Dielnimmende partijen==
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! colspan="2" |List
! Partij
! Listlûker
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 1
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:CDA_logo.svg|40px]]
| [[Kristen Demokratysk Appèl]]
| [[Friso Douwstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 2
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Forum_voor_Democratie_logo.svg|40px]]
| [[Foarum foar Demokrasy]]
| [[Albert van Dijk]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 3
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:PvdA_logo_(2018–present).svg|40px]]
| [[Partij fan de Arbeid]]
| [[Edou Hamstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 4
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:VVD_logo_(2009–2020).svg|40px]]
| [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy]]
| [[Avine Fokkens-Kelder]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 5
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:FNP_logo.png|40px]]
| [[Fryske Nasjonale Partij]]
| [[Sijbe Knol]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 6
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:GroenLinks_logo_(1994–present).svg|40px]]
| [[GrienLinks]]
| [[Charda Kuipers]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 7
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:ChristenUnie_logo.svg|40px]]
| [[KristenUny]]
| [[Matthijs de Vries]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 8
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_Freedom_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Frijheid]]
| [[Max Aardema]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 9
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Socialistische_Partij_(nl_2006)_Logo.svg|40px]]
| [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|Sosjalistyske Partij]]
| [[Hanneke Goede]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 10
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:D66_logo_(2019–present).svg|40px]]
| [[Demokraten 66]]
| [[Danny van der Weijde-Hoogstad]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 11
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_the_Animals_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Bisten]]
| [[Menno Brouwer]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 13
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:JA21_logo.svg|40px]]
| [[JA21|It Júste Antwurd 21]]
| [[Maarten Goudzwaard]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 15
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Provinciaal_Belang_Fryslân_logo.png|40px]]
| [[Provinsjaal Belang Fryslân]]
| [[Sandra de Jong-Snip]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 17
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BoerBurgerBeweging_logo.svg|40px]]
| [[BoerBoargerBeweging]]
| [[Abel Kooistra]]
|-
! colspan="4" |<span class="mw-customtoggle-12 mw-customtoggle-14 mw-customtoggle-16">Partijen sûnder úteinlike fertsjintwurdiging [<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|- id="mw-customcollapsible-12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 12
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:50PLUS_(nl)_Logo.svg|40px]]
| [[50PLUS]]
| [[Herman Nota]]
|- id="mw-customcollapsible-14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 14
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BVNL_logo_(2023–present).svg|40px]]
| [[Belang fan Nederlân]]
| [[Johan Talsma]]
|- id="mw-customcollapsible-16" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 16
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:AWP_logo_2022.png|40px]]
| [[Algemiene Wetterskipspartij]]
| [[Frans de Graaf]]
|}
== Oanrin ==
De oanrin nei dizze ferkiezings waard sterk kleure troch it [[Stikstofkrisis yn Nederlân|stikstofdossier]]. De plannen fan it kabinet om de útstjit drastysk te ferminderjen rekke de agraryske mienskip djip, en yn in provinsje dêr’t boeren in grutte rol spylje, waard dat fuortendaliks field. De [[Boereprotesten yn Nederlân (2019-no)|boereprotesten]] fan de jierren dêrfoar hiene in duorsum spoar lutsen, mei in groeiend gefoel ûnder in part fan de befolking dat de polityk te fier fan it plattelân ôf stie. Dat gefoel waard in wichtige motor yn de politike ferskowingen dy’t yn de oanrin nei de ferkiezings sichtber waarden.<ref name=":9">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1197285/friezen-yn-mearderheid-tsjin-lanlike-stikstofbelied Friezen yn mearderheid tsjin lanlike stikstofbelied - Omrop Fryslân]</ref>
[[Foarum foar Demokrasy]], dat yn 2019 noch in grutte lanlike oerwinning helle hie, rekke yn en nei de [[Koroanafiruspandemy|koronajierren]] yntern fersnipele. Skandalen, ôfskiedingen en ideologyske ferskowingen soargen foar in delgong yn stipe, ek yn Fryslân. It útienfallen fan de partij makke romte foar nije bewegingen om dy kiezers op te fangen, en in grut part fan dy romte waard ynnommen troch de [[BoerBoargerBeweging]]. De BBB koe him profilearje as de stim fan boeren en plattelânsbewenners dy’t har net heard fielden troch de tradisjonele partijen. De partij groeide yn de peilingen moanne nei moanne, en waard yn Fryslân al gau sjoen as de nije rjochtse belofte dy’t de ûnfrede oer it stikstofbelied en it wantrouwen yn de oerheid in politike foarm joech.
Tagelyk bleaunen oare tema's op de aginda stean, lykas de takomst fan it Fryske [[lânskip]], de fraach hoe't sinne- en wynenerzjy in plak krije moasten, de posysje fan it [[Frysk]] yn [[Underwiis|ûnderwiis]] en oerheid, wentebou, kultuerjilden en de ekonomyske útdagings fan in fergriizgjende provinsje. Mar yn de praktyk waarden dy ûnderwerpen faak oerskaad troch de gruttere lanlike diskusjes dy't de ferkiezings dominearren. De kampanje waard dêrom in mjuks fan regionale belangen en lanlike ûnfrede, mei BBB as opkommende krêft.<ref name=":9" />
Op lofts wie der diskusje oer mooglike gearwurking tusken [[GrienLinks]] en [[Partij fan de Arbeid]]. Lanlik waard praat oer fierdere ôfstimming tusken beide partijen, mei it each op de fersnipeling. Yn Fryslân wie der in soad twifel oer sa’n gearwurking: binnen beide partijen waarden sawol strategyske foardielen as neidielen beneamd. Uteinlik keazen de partijen foar aparte listen, mar de diskusje oer gearwurking gong ek nei de ferkiezings ta troch.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1195026/lutz-jacobi-tsjin-fuzje-pvda-en-grienlinks-it-is-top-down-dat-steurt-my-freeslik Lutz Jacobi tsjin fúzje PvdA en GrienLinks: "It is top-down, dat steurt my freeslik" - Omrop Fryslân]</ref>
==Utslach==
{{Sitferdieling
| koptekst = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|PvdD|SP|GL|PvdA|D66|CU|FNP|CDA|PBF|BBB|VVD|JA21|PVV|FVD
| PvdD = 1
| SP = 1
| GL = 3
| PvdA = 5
| D66 = 1
| CU = 2
| FNP = 4
| CDA = 4
| PBF = 1
| BBB = 14
| VVD = 3
| JA21 = 1
| PVV = 2
| FVD = 1
}}
Op 23 maart 2023 waard yn in iepenbiere sitting fan it sintraal stimburo yn Ljouwert de definitive útslach fêststeld.<ref>[https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/adviezen-en-publicaties/proces-verbalen/2023/3/27/proces-verbaal-uitslag-verkiezing-provinciale-staten-fryslan-2023 Proces-verbaal uitslag verkiezing Provinciale Staten Fryslân 2023]</ref> De [[BoerBoargerBeweging|BBB]] waard mei 94.458 stimmen (goed foar 27,86 prosint fan de jildige stimmen) de grutste partij. Dêrmei kaam de partij út it neat yn de Steaten mei 14 sitten. De [[PvdA]] einige as twadde mei 36.023 stimmen en fiif sitten. It [[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]] en de [[Fryske Nasjonale Partij|FNP]] folgen mei respektivelik mei elk fjouwer sitten. De [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]] en [[GL]] behellen elk trije sitten. [[KristenUny|CU]] en [[Partij foar de Frijheid|PVV]] krigen beide twa sitten. [[Foarum foar Demokrasy|FVD]], [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]], [[Partij foar de Dieren|PvdD]], [[D66]], [[JA21]] en [[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]] hellen elk ien sit. [[BVNL]], [[50PLUS|50+]] en [[Algemiene Wetterskipspartij|AWP]] bleaunen ûnder de [[kiesdrompel]] en behellen gjin sit.
Yn ferliking mei de foarige ferkiezings liet benammen BBB in sterke groei sjen, wylst FVD dúdlikerwize fiif sitten ferlear. Ek it CDA helle fjouwer minder sitten as by de foarige ferkiezings.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Ferkiezingsútslach Fryske Steateferkiezings 2023
|-
! colspan="2" | Partij
! Stimmen
! %
!+/-
! style="color: lightgray" | [[Evenredich oanpart|E.O.]]
! style="color: lightgray" | [[D'hondt-metoade|D.H.]]
! Sitten
! +/-
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | BBB
| 94.458
| 27,9%
| align="right" |{{opgong}} 27,9%
| style="color: lightgray" | 12,38
| style="color: lightgray" | 14,00<ref name=":10" />
| 14
| {{opgong}} 14
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PvdA
| 36.023
| 10,6%
| align="right" |{{delgong}} 2,8%
| style="color: lightgray" | 4,72
| style="color: lightgray" | 5,34
| 5
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CDA
| 29.669
| 8,7%
| align="right" |{{delgong}} 7,9%
| style="color: lightgray" | 3,89
| style="color: lightgray" | 4,40
| 4
| {{delgong}} 4
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |FNP
| 27.298
| 8,1%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 3,58
| style="color: lightgray" | 4,05
| 4
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | VVD
| 22.843
| 6,7%
| align="right" |{{delgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 2,99
| style="color: lightgray" | 3,39
| 3
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |GL
| 22.181
| 6,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,1%
| style="color: lightgray" | 2,91
| style="color: lightgray" | 3,29
| 3
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CU
| 17.883
| 5,3%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 2,34
| style="color: lightgray" | 2,65
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PVV
| 15.102
| 4,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 1,98
| style="color: lightgray" | 2,24
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | FVD
| 12.366
| 3,6%
| align="right" |{{delgong}} 9,8%
| style="color: lightgray" | 1,62
| style="color: lightgray" | 1,83
| 1
| {{delgong}} 5
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | SP
| 11.724
| 3,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
| style="color: lightgray" | 1,54
| style="color: lightgray" | 1,74
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PvdD
| 11.402
| 3,4%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 1,49
| style="color: lightgray" | 1,69
| 1
| {{stagnaasje}}
|-
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | D66
| 11.237
| 3,3%
| align="right" |{{delgong}} 0,8%
| style="color: lightgray" | 1,47
| style="color: lightgray" | 1,67
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | JA21
| 9.096
| 2,7%
| align="right" |{{opgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 1,19
| style="color: lightgray" | 1,35
| 1
| {{opgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PBF
| 6.891
| 2,0%
| align="right" |{{opgong}} 0,2%
| style="color: lightgray" | 0,90
| style="color: lightgray" | 1,02
| 1
| {{opgong}} 1
|-
! colspan="2" |Effektive stimmen
!328.173
!96,8%
!-
! style="color: lightgray" | 43
! style="color: lightgray" | 48,64
!43
!0
|- id="mw-customcollapsible-BVNL" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}" |
| align="left" | BVNL
| 6.033
| 1,8%
| align="right" |{{opgong}} 1,8%
|
|
|
|
|- id="mw-customcollapsible-50+" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}" |
| align="left" | 50+
| 2.903
| 0,9%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
|
|
|
| {{delgong}} 1
|- id="mw-customcollapsible-AWP" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}" |
| align="left" | AWP
| 1.971
| 0,6%
| align="right" |{{opgong}} 0,6%
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |Fergriemde stimmen
!10.907
!3,2%
! colspan="5" rowspan="2" |<span class="mw-customtoggle-BVNL mw-customtoggle-50+ mw-customtoggle-AWP">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!100%
|}
=== Metoade ===
De 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân waarden ferdield mei de [[D'Hondt-metoade]]. Dizze metoade hie in fiktive parlemintsgrutte fan 48,64 sitten nedich om de 43 hiele sitten te ferdielen. Troch dizze ferdielmetoade krige de BoerBurgerBeweging 14 sitten tawezen. Dat binne der twa mear as je mei in strikt [[evenredich oanpart|evenredige oanpart]] fan 12,38 sitten ferwachtsje soe. Dit gong ten koste fan Foarum foar Demokrasy (1,62 sitten) en de Sosjalistyske Partij (1,54 sitten) dy't beide ien sit krigen ynstee fan twa.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Oare saken
! colspan="2" |Kiesgerjochtigden
!519.118
!100%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Net-stimmers|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Net opkaam
|178.464
|34,4%
|-
! colspan="2" |Opkomst
!340.654
!65,6%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Oars|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Ûnjildich
|730
|0,14%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Blanko|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Blanko
|844
|0,16%
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!65,3%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdieler'''
|7.885,58<ref>De kiesdieler wurdt bepaald troch it oantal jildige stimmen fan 399.080 te dielen troch it totale oantal fan 43 sitten.</ref>
|1,5%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdrompel'''
|6.747,00<ref name=":10">De lêste en 43e sit neffens de D'Hondt-metoade komt út op de 14e sit fan de BBB. De kiesdrompel wurdt dus fêststeld op 94.458 / 14 = 6.747,00.</ref>
|1,3%
|-
| colspan="2" |'''Foarkarsdrompel'''
|1.971,40<ref name=":0">De foarkarsdrompel wurdt bepaald troch 25% fan de kiesdieler te nimmen.</ref>
|0,38%
|}
== Utslach de gemeente ==
De útslach lit sjen dat de BBB yn alle gemeenten de grutste partij waard. Benammen yn de Stellingwerven wie de stipe grut, mei sa'n 41% fan de effektive stimmen. Ek yn De Fryske Marren, Noardeast-Fryslân, Opsterlân, Dantumadiel, Achtkarspelen en op de Waadeilannen kaam de partij boppe de 30%. Allinnich yn Ljouwert bleau BBB mei 18% dúdlik ûnder it provinsjaal gemiddelde.
Yn de stêd Ljouwert wie it byld sawisa mear ferspraat. Dêr hellen PvdA en GrienLinks relatyf hege persintaazjes fan respektivelik 16 en 12 persint. Ek SP, D66 en PvdD diene it dêr relatyf goed yn ferliking mei oare gemeenten. Ek op de Waadeilannen helle de PvdA mei 18% in relatyf hege skoare. De FNP liet benammen yn Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke in sterke posysje sjen, mei oandielen fan boppe de 10%. It CDA behelle benammen yn de [[Fryske Wâlden|Wâlden]] rûn de 11%, ûnder mear yn Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân.
Opfallend wie fierder it relatyf hege oandiel fan de KristenUny yn Dantumadiel, Achtkarspelen en Smellingerlân, dêr’t de partij minstens 10% fan de stimmen krige. De PVV helle yn guon gemeenten, lykas Achtkarspelen, Dantumadiel en Harns, boppe de 6 persint. Op It Hearrenfean hellen benammen de liberale partijen VVD en D66 in heger oandiel as yn in soad oare gemeenten en de VVD skoarde ek op de Waadeilannen en yn Harns heech.
Oer it generaal is der in ferskil te sjen tusken de mear ferstedske gemeenten en it plattelân. Yn Ljouwert, Smellingerlân ([[Drachten]]), It Hearrenfean en Harns bleau it stimpersintaazje fan BBB efter by dat yn in protte plattelânsgemeenten, wylst oare partijen dêr relatyf sterker foar it ljocht kamen.
{| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center; font-size:90%;"
|+[[Ideaaloanpart]] de gemeente (op folchoarder fan lofts nei rjochts)
! colspan="2" |
{| width="100%"
| width="15" |
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Dieren|PvdD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|[[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|[[GrienLinks|GL]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|[[Partij fan de Arbeid|PvdA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|[[Demokraten 66|D66]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|[[KristenUny|CU]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|[[Fryske Nasjonale Partij|FNP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|[[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|[[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|[[BoerBoargerBeweging|BBB]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|[[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|[[JA21]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Frijheid|PVV]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}|[[Foarum foar Demokrasy|FVD]]}}
|}
|-
| style="width:195px; text-align:left;" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:5.42%%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.71%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:12.06%;" |'''5,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:15.91%;" |'''6,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:5.05%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.16%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:6.85%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.27%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.66%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:18.02%;" |'''7,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.68%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.22%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.40%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.01%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.65%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.70%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:11.07%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.64%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.07%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:5.94%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.89%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:3.18%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:22.67%;" |'''9,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.35%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.39%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.62%;" |'''2,0'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.95%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.18%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.98%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.89%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:6.52%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.81%;" |'''5,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.27%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.44%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:27.72%;" |'''11,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:5.71%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.36%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |<small>'''1,4'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.66%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:7.35%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.60%;" |'''5,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:4.66%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''<
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:7.45%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.10%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.79%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:25.52%;" |'''11,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:9.24%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.64%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.74%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.02%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.03%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.44%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.30%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.87%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.23%;" |'''13,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.59%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''<
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.49%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.34%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.70%;" |'''2,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.61%;" |'''4,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.69%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.87%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.44%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:10.51%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:29.84%;" |'''12,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.59%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.81%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.53%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.51%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.72%;" |'''5,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.26%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.72%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.48%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.76%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:24.61%;" |'''10,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:8.81%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.38%;" |'''1,9'''<
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.06%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.84%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.75%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.02%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.41%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.75%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.90%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:32.56%;" |'''14,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.04%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.94%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.45%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.87%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.90%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.43%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.86%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.63%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:11.55%;" |'''5,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.19%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.46%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.21%;" |<small>''',5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:33.47%;" |'''14,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.51%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.27%;" |'''1,8'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.85%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.55%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.13%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.73%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.76%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:12.26%;" |'''5,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.10%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.27%;" |<small>''',5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:34.66%;" |'''14,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:4.52%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.65%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.68%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.76%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.22%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:17.53%;" |'''7,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.99%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:4.34%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.65%;" |'''13,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.09%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:2.14%;" |<small>''',9'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.56%;" |<small>'''0,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.16%;" |<small>'''0,9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.89%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.21%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.13%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.91%;" |'''13,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.88%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.03%;" |<small>'''0,9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:7.70%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:6.12%;" |'''2,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.52%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.39%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.95%;" |'''2,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.31%;" |'''3,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.62%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.16%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.57%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:35.21%;" |'''15,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.84%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.14%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.12%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.30%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.58;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.44%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.78%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.74%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.18%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.55%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.67%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.82%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.77%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.80%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:2.70%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.11%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.48%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.60%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.91%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.41%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.37%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.65%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
! [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.47%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.57%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.76%;" |2,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.98%;" |4,7
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.42%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |2,3
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:8.32%;" |3,6
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.04%;" |3,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.10%;" |<small>,9</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:28.78%;" |12,4
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.96%;" |3,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.77%;" |<small>1,2</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.60%;" |2,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |<small>1,6</small>
|}
|}
== Formaasje ==
{{Sitferdieling
| koptekst = Deputearre Steaten [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|Lofts|CU|FNP|CDA|BBB|Rjochts
| Lofts = 11
| FNP = 4
| CU = 2
| CDA = 4
| BBB = 14
| Rjochts = 8
}}
De ferkenner wie [[Chris Stoffer]] fan de SGP dy't op 22 maart begûn.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200320/alle-steatefraksjes-akkoart-mei-foardracht-chris-stoffer-as-ferkenner Omrop Fryslân - Alle Steatefraksjes akkoart mei foardracht Chris Stoffer as ferkenner]</ref> De partijleaze [[boargemaster]] fan [[Achtkarspelen|Achterkarspelen]] [[Oebele Brouwer]] waard dêrnei op 5 april foardroegen as formateur.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1201145/oebele-brouwer-formateur-foar-nije-provinsjale-koalysje Omrop Fryslân - Oebele Brouwer formateur foar nije provinsjale koälysje]</ref> De formaasje fan in nij kolleezje fan Deputearre Steaten ferrûn dêrnei net sûnder swierrichheden. Yn earste ynstânsje waard de [[Partij fan de Arbeid]] by de ûnderhannelings behelle, mar dy partij luts har op 20 juni werom út de beëage koälysje.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1211811/formaasje-nije-provinsjebestoer-rint-fest-pvda-stapt-ut-underhannelings Omrop Fryslân - Formaasje nije provinsjebestoer rint fêst; PvdA stapt út ûnderhannelings]</ref> De reden hjirfoar wiene de soargen oer foarnommen besunigings op natoer en kultuer.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212079/pvda-gewest-fryslan-stipet-beslut-hamstra-om-ut-koalysje-te-stappen Omrop Fryslân - PvdA-gewest Fryslân stipet beslút Hamstra om út koälysje te stappen]
</ref> Op 23 juni waard oanjûn dat de PvdA ferfongen waard troch de FNP.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212033/fnp-ferfangt-pvda-by-koalysje-underhannelingen-vvd-bot-teloarsteld Omrop Fryslân - FNP ferfangt PvdA by koälysje-ûnderhannelingen, VVD bot teloarsteld]</ref>
Op 13 july wiene de fiif beëage deputearren bekend.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214199/fryslan-hat-it-jongste-kolleezje-fan-deputearre-steaten-fan-nederlan-dit-binne-se Fryslân hat it jongste kolleezje fan Deputearre Steaten fan Nederlân: dit binne se - Omrop Fryslân]</ref> Nei in formaasje fan rom fjouwer moannen waard der in nij [[Kolleezje fan Deputearre Steaten]] foarme besteande út de [[BoerBoargerBeweging|BoerBurgerBeweging]], it [[CDA]], de [[Fryske Nasjonale Partij]] en de [[KristenUny]]. Dizze sintrum-rjochtse koälysje hie meïnoar in mearderheid fan 24 fan de 43 sitten yn de Fryske Steaten. It koalysje-akkoart mei de titel 'Oparbeidzje foar Fryslân' waard op 19 july 2023 presintearre.<ref name=":2">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214539/romme-mearderheid-foar-de-fiif-deputearren-mar-ek-grutte-soargen-oer-provinsjale-finansjes Omrop Fryslân - Romme mearderheid foar de fiif deputearren, mar ek grutte soargen oer provinsjale finânsjes]
</ref>
== Keazen leden en deputearren ==
De kiesdrompel foar kandidaten waard mei 25% fan de kiesdieler fêststeld op 1.972 stimmen.<ref name=":0" /> Hjirtroch waarden 24 kandidaten mei foarkarsstimmen selektearre en 19 fia de listfolchoarder. Femke Wiersma fan de BBB stie as listtriuwer op in 28e plak, maar waard streekrjocht ferkeazen troch stipe fan 8.206 stimmers. Dochs naam se har sit net yn om't se inkeld kandidaat-deputearre wie.<ref name=":1">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200401/definitive-utslach-steateferkiezingen-bekend-dit-binne-de-43-steateleden Definitive útslach Steateferkiezingen bekend: dit binne de 43 Steateleden - Omrop Fryslân]</ref> Frederique Kosse behelle 2.426 foarkarsstimmen, mar kaam net yn ’e Steaten om't de [[Partij foar de Bisten]] net genôch stimmen helle hie foar in twadde sit.
De earste 43 leden fan de Fryske Steaten waarden op [[29 maart]] [[2023]] ynstallearre.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200722/fryske-steateleden-ynstallearre-harkje-nei-inoar-en-meitsje-ferbining Omrop Fryslân - Fryske Steateleden ynstallearre: "Harkje nei-inoar en meitsje ferbining"]</ref><ref name=":1" /> Op [[19 july]] [[2023]] waarden de fiif deputearren presintearre.<ref name=":2" />
{| class="wikitable sortable" width="100%" style="font-size:95%;"
|+Oersjoch fan de keazen leden op it momint fan beëdigjen
! colspan="3" |Fraksje (#)
!Namme
!Wenplak
!Gemeente
!Stimmen
!Seleksje
!M/F
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" |'''BBB'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|14+2
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|BoerBoargerBeweging
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-BBB1 mw-customtoggle-BBB2 mw-customtoggle-BBB3 mw-customtoggle-BBB4 mw-customtoggle-BBB5 mw-customtoggle-BBB6 mw-customtoggle-BBB7 mw-customtoggle-BBB8 mw-customtoggle-BBB9 mw-customtoggle-BBB10 mw-customtoggle-BBB11 mw-customtoggle-BBB12 mw-customtoggle-BBB13 mw-customtoggle-BBB14 mw-customtoggle-BBB28 mw-customtoggle-BBBNij">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|94.458
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" | 8/8
|- id="mw-customcollapsible-BBB1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |1
|{{SortNamme|Abel|Kooistra}}
|Wergea
|Ljouwert
|54.276
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |2
|{{SortNamme|Auke|Talsma}}
|Dronryp
|Waadhoeke
|4.209
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |3
|{{SortNamme|Dieuwke|Bakker}}
|Menaam
|Waadhoeke
|6.499
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |4
|{{SortNamme|Harm|Wiegersma}}
|Rinsumageast
|Dantumadiel
|2.577
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |5
|{{SortNamme|Robert|Lenes}}
|Rottum
|De Fryske Marren
|1.041
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB6" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |6
|{{SortNamme|Froukje de|Jong-Krap}}
|Sint Anne
|Waadhoeke
|2.132
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB7" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |7
|{{SortNamme|Freerk|Abma}}
|De Gordyk
|Opsterlân
|2.067
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB8" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |8
|{{SortNamme|Natalie|Nauta}}
|Tersoal
|Súdwest-Fryslân
|1.006
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB9" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |9
|{{SortNamme|Ursela|Lolkema}}
|Ousternijegea
|De Fryske Marren
|782
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB10" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |10
|{{SortNamme|Carin|Stam}}
|Aldehaske
|De Fryske Marren
|749
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB11" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |11
|{{SortNamme|Jan|Porsius}}
|Haskerdiken
|It Hearrenfean
|399
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |12
|{{SortNamme|Cor|Keuning}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|1.132
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB13" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |13
|{{SortNamme|Debora|Helfferich-Zijlstra}}
|Jelsum
|Ljouwert
|354
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |14
|{{SortNamme|Oene|Marinus}}
|Bakkefean
|Opsterlân
|1.236
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB28" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|'''BBB'''
| align="right" |'''28'''
|'''{{SortNamme|Femke|Wiersma}}'''
|'''Holwert'''
|'''Noardeast-Fryslân'''
|'''8.206'''
|'''Deputearre'''
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBBNij" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|'''BBB'''
| align="right" |'''Nij'''
|'''{{SortNamme|Eke|Folkerts}}'''
|'''Aldebiltsyl'''
|'''Waadhoeke'''
|'''0'''
|'''Deputearre'''
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |'''PvdA'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |5
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |Partij fan de Arbeid
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PvdA1 mw-customtoggle-PvdA2 mw-customtoggle-PvdA3 mw-customtoggle-PvdA4 mw-customtoggle-PvdA5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |36.023
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-PvdA1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |1
|{{SortNamme|Edou|Hamstra}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|21.347
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Christa|Oosterbaan}}
|West-Skylge
|Skylge
|3.254
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Klaas|Zwart}}
|Snakkerbuorren
|Ljouwert
|774
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Jaap|Stalenburg}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|767
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Daan|Olivier}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|420
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |'''CDA'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |4+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |Kristendemokratysk Appèl
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-CDA1 mw-customtoggle-CDA2 mw-customtoggle-CDA3 mw-customtoggle-CDA4 mw-customtoggle-CDA5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |29.669
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-CDA1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|'''CDA'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Friso|Douwstra}}'''
|'''Ljouwert'''
|'''Ljouwert'''
|'''18.005'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Aebe|Aalberts}}
|Damwâld
|Dantumadiel
|894
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Karin van der|Velde-Ronda}}
|Nyegea
|Smellingerlân
|2.914
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-CDA4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Martin|Kruis}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|546
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Attje|Meekma}}
|Sibrandahûs
|Dantumadiel
|1.168
|Ferfanging<ref name=":7">[https://defryskemarren.nieuws.nl/nieuws/provinciale-staten-in-fryslan-weer-compleet Provinsjale Steaten yn Fryslân wer kompleet - De Fryske Marren Nijs]</ref>
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |'''FNP'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |4+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |Fryske Nasjonale Partij
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-FNP1 mw-customtoggle-FNP2 mw-customtoggle-FNP3 mw-customtoggle-FNP4 mw-customtoggle-FNP5 mw-customtoggle-FNP6">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |27.298
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-FNP1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|'''FNP'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Sijbe|Knol}}'''
|'''Sint Anne'''
|'''Waadhoeke'''
|'''11.623'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-FNP2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |2
|{{SortNamme|Dinie|Visser}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|4.767
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-FNP3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |3
|<s>{{SortNamme|Fedde|Breeuwsma}}</s>
|<s>Dokkum</s>
|<s>Noardeast-Fryslân</s>
|<s>649</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":3" />
|<s>♂️</s>
|- id="mw-customcollapsible-FNP4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |4
|{{SortNamme|Sita|Land-Dotinga}}
|Surhuzum
|Achtkarspelen
|1.050
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-FNP5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |5
|{{SortNamme|Gerben van der|Mei}}
|Tsjummearum
|Waadhoeke
|260
|Ferfanging<ref name=":3">[https://www.fnp.frl/blog/nijs/steatelid-fedde-breeuwsma-makket-plak-foar-gerben-van-der-mei/ Steatelid Fedde Breeuwsma makket plak foar Gerben van der Mei - FNP]</ref>
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-FNP6" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |6
|{{SortNamme|Tjitte|Hemstra}}
|Wytgaard
|Ljouwert
|168
|Ferfanging<ref name=":5" />
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |'''VVD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |3
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |Folkspartij fan Frijheid en Demokrasy
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-VVD1 mw-customtoggle-VVD2 mw-customtoggle-VVD3 mw-customtoggle-VVD4">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |22.843
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" | 2/1
|- id="mw-customcollapsible-VVD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |1
|<s>{{SortNamme|Avine|Fokkens-Kelder}}</s>
|<s>Ljouwert</s>
|<s>Ljouwert</s>
|<s>15.882</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":4">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1213511/avine-fokkens-foardroegen-as-nije-boargemaster-fan-gemeente-hearrenfean Avine Fokkens foardroegen as nije boargemaster fan gemeente Hearrenfean - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-VVD2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |2
|{{SortNamme|Eric ter|Keurs}}
|Drachten
|Smellingerlân
|1.319
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-VVD3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |3
|{{SortNamme|Martijn|Brands}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|578
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-VVD4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |4
|{{SortNamme|Gerda|Bos-Jonkman}}
|De Falom
|Dantumadiel
|589
|Ferfanging<ref name=":5">[https://www.jouregio.nl/2023/07/22/gedeputeerden-benoemd-statenleden-beedigd/ Gedeputeerden benoemd, Statenleden beëdigd – Jouregio]</ref>
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |'''GL'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |3
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |GrienLinks
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-GL1 mw-customtoggle-GL2 mw-customtoggle-GL3">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |22.181
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" | 1/2
|- id="mw-customcollapsible-GL1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |1
|{{SortNamme|Charda|Kuipers}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|13.820
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-GL2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |2
|{{SortNamme|Jochem|Knol}}
|Beetstersweach
|Opsterlân
|794
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-GL3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |3
|{{SortNamme|Elsa van der|Hoek}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|1.726
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |'''CU'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |2+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |KristenUny
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-CU1 mw-customtoggle-CU2 mw-customtoggle-CU3 mw-customtoggle-CU4 mw-customtoggle-CU5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |17.883
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" align="right" | 2/1
|- id="mw-customcollapsible-CU1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|'''CU'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Matthijs de|Vries}}'''
|'''Ljouwert'''
|'''Ljouwert'''
|'''10.615'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CU2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |2
|<s>{{SortNamme|Margreet|Jonker}}</s>
|<s>Westergeast</s>
|<s>Noardeast-Fryslân</s>
|<s>2.024</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1216008/partijbestjoer-christenunie-skorst-steatelid-margreet-jonker-fanwege-klacht Partijbestjoer ChristenUnie skorst Steatelid Margreet Jonker fanwege klacht - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-CU3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |3
|<s>{{SortNamme|Jantsje van der|Veen-Zeilstra}}</s>
|<s>Eastermar</s>
|<s>Tytsjerksteradiel</s>
|<s>949</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":6">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1225107/folsleine-steatefraksje-christenunie-fryslan-wurdt-tydlik-ferfongen Folsleine steatefraksje ChristenUnie Fryslân wurdt tydlik ferfongen - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-CU4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |4
|{{SortNamme|Petra|Ellens}}
|Aldlemmer
|Weststellingwerf
|235
|Ferfanging<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1216109/kommisjelid-ellens-ferfangt-skorste-margreet-jonker-yn-steatefraksje-christenunie Kommisjelid Ellens ferfangt skorste Margreet Jonker yn Steatefraksje ChristenUnie - Omrop Fryslân]</ref>
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-CU5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |5
|{{SortNamme|Douwe van|Oosten}}
|Bûtenpost
|Achtkarspelen
|156
|Ferfanging<ref name=":6" />
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |'''PVV'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |2
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |Partij foar de Frijheid
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PVV1 mw-customtoggle-PVV2">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |15.102
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" | 2/0
|- id="mw-customcollapsible-PVV1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |1
|{{SortNamme|Max|Aardema}}
|Drachten
|Smellingerlân
|11.960
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PVV2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |2
|{{SortNamme|Harrie|Graansma}}
|Boelensloane
|Achtkarspelen
|643
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |'''FVD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |Foarum foar Demokrasy
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-FVD1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |12.366
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-FVD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
|FVD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Albert van|Dijk}}
|Stroobos
|Achtkarspelen
|6.980
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |'''SP'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |Sosjalistyske Partij
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-SP1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |11.724
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" | 0/1
|- id="mw-customcollapsible-SP1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
|SP
| align="right" |1
|{{SortNamme|Hanneke|Goede}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|8.081
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |'''PvdD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |Partij foar de Bisten
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PvdD1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |11.402
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-PvdD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
|PvdD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Menno|Brouwer}}
|Burgum
|Tytsjerksteradiel
|5.147
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |'''D66'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |Demokraten 66
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-D661">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |11.237
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-D661" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
|D66
| align="right" |1
|{{SortNamme|Danny van der|Weijde-Hoogstad}}
|Lippenhuzen
|Opsterlân
|5.555
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |'''JA21'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |It Júste Antwurd 21
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-JA211">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |9.096
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-JA211" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
|JA21
| align="right" |1
|{{SortNamme|Maarten|Goudzwaard}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|6.182
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |'''PBF'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |Provinsjaal Belang Fryslân
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PBF1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |6.891
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" | 0/1
|- id="mw-customcollapsible-PBF1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
|PBF
| align="right" |1
|{{SortNamme|Sandra de|Jong-Snip}}
|Drachten
|Smellingerlân
|4.123
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
! colspan="3" |[[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!Man-frouferhâlding
! colspan="4" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#56A3F4; width:{{#expr:100*28/48}}%;" |♂️ 28 (58%)
| style="background:#F765BF; width:{{#expr:100*20/48}}%;" |♀️ 20 (42%)
|}
!48
|}
=== Ferfangers ===
FNP'er Fedde Breeuwsma luts him op 17 april werom om plak te meitsjen foar Gerben van der Mei.<ref name=":3" /> Op 29 juny waard [[Avine Fokkens|Avine Fokkens-Kelder]] fan de VVD foardroegen as boargemaster fan It Hearrenfean.<ref name=":4" /> Sy waard op 22 july ferfongen troch Gerda Bos-Jonkman. Jantsje van der Veen-Zeilstra luts har fanwege sûnens werom en waard ferfongen troch Douwe van Oosten.<ref name=":6" />
Deputearre Sijbe Knol waard ferfongen troch Tjitte Hemstra en deputearre Matthijs de Vries troch Jantsje van der Veen-Zeilstra.<ref name=":5" /> Deputearre Friso Douwstra waard ferfongen troch Attje Meekma.<ref name=":7" /> De lêste ferfangers fan de deputearren binne op [[27 septimber]] [[2023]] beëdige.<ref name=":7" /> It oantal ferkeazen froulju kaam op dat momint op 20 (42%) en it oantal manlju op 28 (58%).
== Regionale ferdieling ==
Op basis fan komôf fan de steateleden en deputearren binne de gemeenten Dantumadiel, Achtkarspelen, Opsterlân, Waadhoeke (ynklusyf Harns) en Ljouwert relatyf sterk fertsjintwurdige yn de Provinsjale Staten. Ut dizze gebieten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, mear leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
De Waadeilannen, It Hearrenfean en Smellingerlân komme sawat oerien mei in evenredige fertsjintwurdiging.
De Fryske Marren, Súdwest-Fryslân, Tytsjerksteradiel, Noardeast-Fryslân, en de Stellingwerven binne relatyf minder fertsjintwurdige. Ut dizze gemeenten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, minder leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+Ferdieling fan sitten en deputearren de regio<ref>[https://data.overheid.nl/dataset/be8b7869-4a12-4446-abab-5cd0a436dc4f Overheid.nl - Dataset Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten 2023]</ref>
!Gemeente(n)
!Stimmen
![[Evenredich oanpart|E.O.]]
!Sitten
!Deputearren
!Totaal
!+/-
!% E.O.
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
|10.309
|1,46
|4
|
|4
| {{Opgong}} 3
|274%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
|14.629
|2,07
|4
|
|4
| {{Opgong}} 2
|193%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
|16.554
|2,34
|4
|
|4
| {{Opgong}} 2
|171%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]] + [[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
|32.109
|4,55
|4
|2
|6
| {{Opgong}} 1
|132%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
|59.326
|8,40
|9
|2
|11
| {{Opgong}} 3
|131%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
|6.117
|0,87
|1
|
|1
|{{Stagnaasje}}
|115%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
|26.210
|3,71
|4
|
|4
|{{Stagnaasje}}
|108%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
|27.625
|3,91
|4
|
|4
|{{Stagnaasje}}
|102%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
|28.658
|4,06
|3
|
|3
| {{Delgong}} 1
|74%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
|47.241
|6,69
|4
|
|4
| {{Delgong}} 3
|60%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
|17.829
|2,52
|1
|
|1
| {{Delgong}} 2
|40%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
|24.259
|3,43
|
|1
|1
| {{Delgong}} 2
|29%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]][[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Stellingwerven]]
|28.214
|3,99
|1
|
|1
| {{Delgong}} 3
|25%
|-
![[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!339.080
!48
!43
!5
!48
!0
!100%
|}
== Boarnen ==
<references />
== Navigaasje ==
{{Navigaasje Fryske Ferkiezings}}
[[Kategory:Barren yn 2023]]
[[Kategory:Ferkiezings yn Fryslân]]
[[Kategory:Steaten fan Fryslân]]
f4ws18x74htokfkuy20tfvbq1fqt77y
1230556
1230555
2026-05-23T07:53:32Z
Klaasgroen
50943
/* Utslach de gemeente */ flaters der út helle
1230556
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks Ferkiezing
| foarige ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]
| folgjende ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2027|2027]]
| lân = Frisian_flag.svg
| lânlink = Fryslân
| datum = 15 maart 2023
| parlemint = [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]]
| tal sitten = 43
| mearderheid = 22
| oantsjutting = Bewâldslju
| oantal = 5 deputearren
| opkomst = 65,6% {{opgong}} 6,5%
| formaasjewinner = [[BoerBoargerBeweging|BBB]]
| nij kabinet = [[Kolleezje-Brok II|Brok II]]
| earder kabinet = [[Kolleezje-Brok I|Brok I]]
| begjin regearperioade = 19 july 2023
| kaart-ferkiezingsútslaggen = Statenverkiezingen_Nederland_2023.svg
| tekst by kaart = Grutste partij de provinsje
}}
{{Balkendiagram
| width = 275px
| float = right
| title = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| widthl = 60px
| left = Partij
| barwidth = 155px
| middle = Sitten
| widthr = 60px
| right = Ferskil
| caption = Risseltaten fan lofts nei rjochts, ferlike mei [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]|
| bars =
{{Balken Sitferdieling|[[PvdD]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|1|1|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[SP]]|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[GL]]|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|3|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PvdA]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|5|6|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[D66]]|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CU]]|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FNP]]|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|4|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CDA]]|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|4|8|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PBF]]|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[BBB]]|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|14|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[VVD]]|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|3|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[JA21]]|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PVV]]|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FvD]]|#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}|1|6|14}}
}}
De '''Fryske Steateferkiezings 2023''' binne de [[Ferkiezing|ferkiezings]] foar it [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] dy't op woansdei [[15 maart]] [[2023]] holden waarden. Mei dizze ferkiezings waarden de leden keazen fan de [[Provinsjale Steaten]], de [[folksfertsjintwurdiging]] fan [[Fryslân]] en it heechste bestjoerlik orgaan binnen de [[provinsje]].<ref name=":8">[https://www.fryslan.frl/fy/provinsjale-steaten Fryslân.frl - Provinsjale Steaten]</ref>
==Dielnimmende partijen==
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! colspan="2" |List
! Partij
! Listlûker
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 1
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:CDA_logo.svg|40px]]
| [[Kristen Demokratysk Appèl]]
| [[Friso Douwstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 2
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Forum_voor_Democratie_logo.svg|40px]]
| [[Foarum foar Demokrasy]]
| [[Albert van Dijk]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 3
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:PvdA_logo_(2018–present).svg|40px]]
| [[Partij fan de Arbeid]]
| [[Edou Hamstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 4
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:VVD_logo_(2009–2020).svg|40px]]
| [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy]]
| [[Avine Fokkens-Kelder]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 5
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:FNP_logo.png|40px]]
| [[Fryske Nasjonale Partij]]
| [[Sijbe Knol]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 6
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:GroenLinks_logo_(1994–present).svg|40px]]
| [[GrienLinks]]
| [[Charda Kuipers]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 7
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:ChristenUnie_logo.svg|40px]]
| [[KristenUny]]
| [[Matthijs de Vries]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 8
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_Freedom_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Frijheid]]
| [[Max Aardema]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 9
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Socialistische_Partij_(nl_2006)_Logo.svg|40px]]
| [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|Sosjalistyske Partij]]
| [[Hanneke Goede]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 10
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:D66_logo_(2019–present).svg|40px]]
| [[Demokraten 66]]
| [[Danny van der Weijde-Hoogstad]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 11
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_the_Animals_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Bisten]]
| [[Menno Brouwer]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 13
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:JA21_logo.svg|40px]]
| [[JA21|It Júste Antwurd 21]]
| [[Maarten Goudzwaard]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 15
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Provinciaal_Belang_Fryslân_logo.png|40px]]
| [[Provinsjaal Belang Fryslân]]
| [[Sandra de Jong-Snip]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 17
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BoerBurgerBeweging_logo.svg|40px]]
| [[BoerBoargerBeweging]]
| [[Abel Kooistra]]
|-
! colspan="4" |<span class="mw-customtoggle-12 mw-customtoggle-14 mw-customtoggle-16">Partijen sûnder úteinlike fertsjintwurdiging [<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|- id="mw-customcollapsible-12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 12
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:50PLUS_(nl)_Logo.svg|40px]]
| [[50PLUS]]
| [[Herman Nota]]
|- id="mw-customcollapsible-14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 14
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BVNL_logo_(2023–present).svg|40px]]
| [[Belang fan Nederlân]]
| [[Johan Talsma]]
|- id="mw-customcollapsible-16" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 16
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:AWP_logo_2022.png|40px]]
| [[Algemiene Wetterskipspartij]]
| [[Frans de Graaf]]
|}
== Oanrin ==
De oanrin nei dizze ferkiezings waard sterk kleure troch it [[Stikstofkrisis yn Nederlân|stikstofdossier]]. De plannen fan it kabinet om de útstjit drastysk te ferminderjen rekke de agraryske mienskip djip, en yn in provinsje dêr’t boeren in grutte rol spylje, waard dat fuortendaliks field. De [[Boereprotesten yn Nederlân (2019-no)|boereprotesten]] fan de jierren dêrfoar hiene in duorsum spoar lutsen, mei in groeiend gefoel ûnder in part fan de befolking dat de polityk te fier fan it plattelân ôf stie. Dat gefoel waard in wichtige motor yn de politike ferskowingen dy’t yn de oanrin nei de ferkiezings sichtber waarden.<ref name=":9">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1197285/friezen-yn-mearderheid-tsjin-lanlike-stikstofbelied Friezen yn mearderheid tsjin lanlike stikstofbelied - Omrop Fryslân]</ref>
[[Foarum foar Demokrasy]], dat yn 2019 noch in grutte lanlike oerwinning helle hie, rekke yn en nei de [[Koroanafiruspandemy|koronajierren]] yntern fersnipele. Skandalen, ôfskiedingen en ideologyske ferskowingen soargen foar in delgong yn stipe, ek yn Fryslân. It útienfallen fan de partij makke romte foar nije bewegingen om dy kiezers op te fangen, en in grut part fan dy romte waard ynnommen troch de [[BoerBoargerBeweging]]. De BBB koe him profilearje as de stim fan boeren en plattelânsbewenners dy’t har net heard fielden troch de tradisjonele partijen. De partij groeide yn de peilingen moanne nei moanne, en waard yn Fryslân al gau sjoen as de nije rjochtse belofte dy’t de ûnfrede oer it stikstofbelied en it wantrouwen yn de oerheid in politike foarm joech.
Tagelyk bleaunen oare tema's op de aginda stean, lykas de takomst fan it Fryske [[lânskip]], de fraach hoe't sinne- en wynenerzjy in plak krije moasten, de posysje fan it [[Frysk]] yn [[Underwiis|ûnderwiis]] en oerheid, wentebou, kultuerjilden en de ekonomyske útdagings fan in fergriizgjende provinsje. Mar yn de praktyk waarden dy ûnderwerpen faak oerskaad troch de gruttere lanlike diskusjes dy't de ferkiezings dominearren. De kampanje waard dêrom in mjuks fan regionale belangen en lanlike ûnfrede, mei BBB as opkommende krêft.<ref name=":9" />
Op lofts wie der diskusje oer mooglike gearwurking tusken [[GrienLinks]] en [[Partij fan de Arbeid]]. Lanlik waard praat oer fierdere ôfstimming tusken beide partijen, mei it each op de fersnipeling. Yn Fryslân wie der in soad twifel oer sa’n gearwurking: binnen beide partijen waarden sawol strategyske foardielen as neidielen beneamd. Uteinlik keazen de partijen foar aparte listen, mar de diskusje oer gearwurking gong ek nei de ferkiezings ta troch.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1195026/lutz-jacobi-tsjin-fuzje-pvda-en-grienlinks-it-is-top-down-dat-steurt-my-freeslik Lutz Jacobi tsjin fúzje PvdA en GrienLinks: "It is top-down, dat steurt my freeslik" - Omrop Fryslân]</ref>
==Utslach==
{{Sitferdieling
| koptekst = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|PvdD|SP|GL|PvdA|D66|CU|FNP|CDA|PBF|BBB|VVD|JA21|PVV|FVD
| PvdD = 1
| SP = 1
| GL = 3
| PvdA = 5
| D66 = 1
| CU = 2
| FNP = 4
| CDA = 4
| PBF = 1
| BBB = 14
| VVD = 3
| JA21 = 1
| PVV = 2
| FVD = 1
}}
Op 23 maart 2023 waard yn in iepenbiere sitting fan it sintraal stimburo yn Ljouwert de definitive útslach fêststeld.<ref>[https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/adviezen-en-publicaties/proces-verbalen/2023/3/27/proces-verbaal-uitslag-verkiezing-provinciale-staten-fryslan-2023 Proces-verbaal uitslag verkiezing Provinciale Staten Fryslân 2023]</ref> De [[BoerBoargerBeweging|BBB]] waard mei 94.458 stimmen (goed foar 27,86 prosint fan de jildige stimmen) de grutste partij. Dêrmei kaam de partij út it neat yn de Steaten mei 14 sitten. De [[PvdA]] einige as twadde mei 36.023 stimmen en fiif sitten. It [[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]] en de [[Fryske Nasjonale Partij|FNP]] folgen mei respektivelik mei elk fjouwer sitten. De [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]] en [[GL]] behellen elk trije sitten. [[KristenUny|CU]] en [[Partij foar de Frijheid|PVV]] krigen beide twa sitten. [[Foarum foar Demokrasy|FVD]], [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]], [[Partij foar de Dieren|PvdD]], [[D66]], [[JA21]] en [[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]] hellen elk ien sit. [[BVNL]], [[50PLUS|50+]] en [[Algemiene Wetterskipspartij|AWP]] bleaunen ûnder de [[kiesdrompel]] en behellen gjin sit.
Yn ferliking mei de foarige ferkiezings liet benammen BBB in sterke groei sjen, wylst FVD dúdlikerwize fiif sitten ferlear. Ek it CDA helle fjouwer minder sitten as by de foarige ferkiezings.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Ferkiezingsútslach Fryske Steateferkiezings 2023
|-
! colspan="2" | Partij
! Stimmen
! %
!+/-
! style="color: lightgray" | [[Evenredich oanpart|E.O.]]
! style="color: lightgray" | [[D'hondt-metoade|D.H.]]
! Sitten
! +/-
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | BBB
| 94.458
| 27,9%
| align="right" |{{opgong}} 27,9%
| style="color: lightgray" | 12,38
| style="color: lightgray" | 14,00<ref name=":10" />
| 14
| {{opgong}} 14
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PvdA
| 36.023
| 10,6%
| align="right" |{{delgong}} 2,8%
| style="color: lightgray" | 4,72
| style="color: lightgray" | 5,34
| 5
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CDA
| 29.669
| 8,7%
| align="right" |{{delgong}} 7,9%
| style="color: lightgray" | 3,89
| style="color: lightgray" | 4,40
| 4
| {{delgong}} 4
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |FNP
| 27.298
| 8,1%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 3,58
| style="color: lightgray" | 4,05
| 4
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | VVD
| 22.843
| 6,7%
| align="right" |{{delgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 2,99
| style="color: lightgray" | 3,39
| 3
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |GL
| 22.181
| 6,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,1%
| style="color: lightgray" | 2,91
| style="color: lightgray" | 3,29
| 3
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CU
| 17.883
| 5,3%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 2,34
| style="color: lightgray" | 2,65
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PVV
| 15.102
| 4,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 1,98
| style="color: lightgray" | 2,24
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | FVD
| 12.366
| 3,6%
| align="right" |{{delgong}} 9,8%
| style="color: lightgray" | 1,62
| style="color: lightgray" | 1,83
| 1
| {{delgong}} 5
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | SP
| 11.724
| 3,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
| style="color: lightgray" | 1,54
| style="color: lightgray" | 1,74
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PvdD
| 11.402
| 3,4%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 1,49
| style="color: lightgray" | 1,69
| 1
| {{stagnaasje}}
|-
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | D66
| 11.237
| 3,3%
| align="right" |{{delgong}} 0,8%
| style="color: lightgray" | 1,47
| style="color: lightgray" | 1,67
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | JA21
| 9.096
| 2,7%
| align="right" |{{opgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 1,19
| style="color: lightgray" | 1,35
| 1
| {{opgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PBF
| 6.891
| 2,0%
| align="right" |{{opgong}} 0,2%
| style="color: lightgray" | 0,90
| style="color: lightgray" | 1,02
| 1
| {{opgong}} 1
|-
! colspan="2" |Effektive stimmen
!328.173
!96,8%
!-
! style="color: lightgray" | 43
! style="color: lightgray" | 48,64
!43
!0
|- id="mw-customcollapsible-BVNL" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}" |
| align="left" | BVNL
| 6.033
| 1,8%
| align="right" |{{opgong}} 1,8%
|
|
|
|
|- id="mw-customcollapsible-50+" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}" |
| align="left" | 50+
| 2.903
| 0,9%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
|
|
|
| {{delgong}} 1
|- id="mw-customcollapsible-AWP" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}" |
| align="left" | AWP
| 1.971
| 0,6%
| align="right" |{{opgong}} 0,6%
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |Fergriemde stimmen
!10.907
!3,2%
! colspan="5" rowspan="2" |<span class="mw-customtoggle-BVNL mw-customtoggle-50+ mw-customtoggle-AWP">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!100%
|}
=== Metoade ===
De 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân waarden ferdield mei de [[D'Hondt-metoade]]. Dizze metoade hie in fiktive parlemintsgrutte fan 48,64 sitten nedich om de 43 hiele sitten te ferdielen. Troch dizze ferdielmetoade krige de BoerBurgerBeweging 14 sitten tawezen. Dat binne der twa mear as je mei in strikt [[evenredich oanpart|evenredige oanpart]] fan 12,38 sitten ferwachtsje soe. Dit gong ten koste fan Foarum foar Demokrasy (1,62 sitten) en de Sosjalistyske Partij (1,54 sitten) dy't beide ien sit krigen ynstee fan twa.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Oare saken
! colspan="2" |Kiesgerjochtigden
!519.118
!100%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Net-stimmers|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Net opkaam
|178.464
|34,4%
|-
! colspan="2" |Opkomst
!340.654
!65,6%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Oars|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Ûnjildich
|730
|0,14%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Blanko|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Blanko
|844
|0,16%
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!65,3%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdieler'''
|7.885,58<ref>De kiesdieler wurdt bepaald troch it oantal jildige stimmen fan 399.080 te dielen troch it totale oantal fan 43 sitten.</ref>
|1,5%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdrompel'''
|6.747,00<ref name=":10">De lêste en 43e sit neffens de D'Hondt-metoade komt út op de 14e sit fan de BBB. De kiesdrompel wurdt dus fêststeld op 94.458 / 14 = 6.747,00.</ref>
|1,3%
|-
| colspan="2" |'''Foarkarsdrompel'''
|1.971,40<ref name=":0">De foarkarsdrompel wurdt bepaald troch 25% fan de kiesdieler te nimmen.</ref>
|0,38%
|}
== Utslach de gemeente ==
De útslach lit sjen dat de BBB yn alle gemeenten de grutste partij waard. Benammen yn de Stellingwerven wie de stipe grut, mei sa'n 41% fan de effektive stimmen. Ek yn De Fryske Marren, Noardeast-Fryslân, Opsterlân, Dantumadiel, Achtkarspelen en op de Waadeilannen kaam de partij boppe de 30%. Allinnich yn Ljouwert bleau BBB mei 18% dúdlik ûnder it provinsjaal gemiddelde.
Yn de stêd Ljouwert wie it byld sawisa mear ferspraat. Dêr hellen PvdA en GrienLinks relatyf hege persintaazjes fan respektivelik 16 en 12 persint. Ek SP, D66 en PvdD diene it dêr relatyf goed yn ferliking mei oare gemeenten. Ek op de Waadeilannen helle de PvdA mei 18% in relatyf hege skoare. De FNP liet benammen yn Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke in sterke posysje sjen, mei oandielen fan boppe de 10%. It CDA behelle benammen yn de [[Fryske Wâlden|Wâlden]] rûn de 11%, ûnder mear yn Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân.
Opfallend wie fierder it relatyf hege oandiel fan de KristenUny yn Dantumadiel, Achtkarspelen en Smellingerlân, dêr’t de partij minstens 10% fan de stimmen krige. De PVV helle yn guon gemeenten, lykas Achtkarspelen, Dantumadiel en Harns, boppe de 6 persint. Op It Hearrenfean hellen benammen de liberale partijen VVD en D66 in heger oandiel as yn in soad oare gemeenten en de VVD skoarde ek op de Waadeilannen en yn Harns heech.
Oer it generaal is der in ferskil te sjen tusken de mear ferstedske gemeenten en it plattelân. Yn Ljouwert, Smellingerlân ([[Drachten]]), It Hearrenfean en Harns bleau it stimpersintaazje fan BBB efter by dat yn in protte plattelânsgemeenten, wylst oare partijen dêr relatyf sterker foar it ljocht kamen.
{| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center; font-size:90%;"
|+[[Ideaaloanpart]] de gemeente (op folchoarder fan lofts nei rjochts)
! colspan="2" |
{| width="100%"
| width="15" |
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Dieren|PvdD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|[[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|[[GrienLinks|GL]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|[[Partij fan de Arbeid|PvdA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|[[Demokraten 66|D66]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|[[KristenUny|CU]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|[[Fryske Nasjonale Partij|FNP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|[[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|[[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|[[BoerBoargerBeweging|BBB]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|[[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|[[JA21]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Frijheid|PVV]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}|[[Foarum foar Demokrasy|FVD]]}}
|}
|-
| style="width:195px; text-align:left;" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:5.42%%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.71%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:12.06%;" |'''5,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:15.91%;" |'''6,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:5.05%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.16%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:6.85%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.27%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.66%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:18.02%;" |'''7,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.68%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.22%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.40%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.01%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.65%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.70%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:11.07%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.64%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.07%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:5.94%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.89%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:3.18%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:22.67%;" |'''9,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.35%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.39%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.62%;" |'''2,0'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.95%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.18%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.98%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.89%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:6.52%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.81%;" |'''5,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.27%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.44%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:27.72%;" |'''11,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:5.71%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.36%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |<small>'''1,4'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.66%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:7.35%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.60%;" |'''5,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:4.66%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:7.45%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.10%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.79%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:25.52%;" |'''11,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:9.24%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.64%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.74%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.02%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.03%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.44%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.30%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.87%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.23%;" |'''13,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.59%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.49%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.34%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.70%;" |'''2,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.61%;" |'''4,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.69%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.87%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.44%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:10.51%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:29.84%;" |'''12,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.59%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.81%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.53%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.51%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.72%;" |'''5,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.26%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.72%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.48%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.76%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:24.61%;" |'''10,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:8.81%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.38%;" |'''1,9'''<
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.06%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.84%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.75%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.02%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.41%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.75%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.90%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:32.56%;" |'''14,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.04%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.94%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.45%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.87%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.90%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.43%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.86%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.63%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:11.55%;" |'''5,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.19%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.46%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.21%;" |<small>''',5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:33.47%;" |'''14,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.51%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.27%;" |'''1,8'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.85%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.55%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.13%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.73%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.76%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:12.26%;" |'''5,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.10%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.27%;" |<small>''',5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:34.66%;" |'''14,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:4.52%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.65%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.68%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.76%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.22%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:17.53%;" |'''7,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.99%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:4.34%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.65%;" |'''13,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.09%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:2.14%;" |<small>''',9'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.56%;" |<small>'''0,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.16%;" |<small>'''0,9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.89%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.21%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.13%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.91%;" |'''13,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.88%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.03%;" |<small>'''0,9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:7.70%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:6.12%;" |'''2,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.52%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.39%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.95%;" |'''2,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.31%;" |'''3,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.62%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.16%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.57%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:35.21%;" |'''15,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.84%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.14%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.12%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.30%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.58;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.44%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.78%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.74%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.18%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.55%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.67%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.82%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.77%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.80%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:2.70%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.11%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.48%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.60%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.91%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.41%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.37%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.65%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
! [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.47%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.57%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.76%;" |2,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.98%;" |4,7
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.42%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |2,3
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:8.32%;" |3,6
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.04%;" |3,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.10%;" |<small>,9</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:28.78%;" |12,4
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.96%;" |3,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.77%;" |<small>1,2</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.60%;" |2,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |<small>1,6</small>
|}
|}
== Formaasje ==
{{Sitferdieling
| koptekst = Deputearre Steaten [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|Lofts|CU|FNP|CDA|BBB|Rjochts
| Lofts = 11
| FNP = 4
| CU = 2
| CDA = 4
| BBB = 14
| Rjochts = 8
}}
De ferkenner wie [[Chris Stoffer]] fan de SGP dy't op 22 maart begûn.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200320/alle-steatefraksjes-akkoart-mei-foardracht-chris-stoffer-as-ferkenner Omrop Fryslân - Alle Steatefraksjes akkoart mei foardracht Chris Stoffer as ferkenner]</ref> De partijleaze [[boargemaster]] fan [[Achtkarspelen|Achterkarspelen]] [[Oebele Brouwer]] waard dêrnei op 5 april foardroegen as formateur.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1201145/oebele-brouwer-formateur-foar-nije-provinsjale-koalysje Omrop Fryslân - Oebele Brouwer formateur foar nije provinsjale koälysje]</ref> De formaasje fan in nij kolleezje fan Deputearre Steaten ferrûn dêrnei net sûnder swierrichheden. Yn earste ynstânsje waard de [[Partij fan de Arbeid]] by de ûnderhannelings behelle, mar dy partij luts har op 20 juni werom út de beëage koälysje.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1211811/formaasje-nije-provinsjebestoer-rint-fest-pvda-stapt-ut-underhannelings Omrop Fryslân - Formaasje nije provinsjebestoer rint fêst; PvdA stapt út ûnderhannelings]</ref> De reden hjirfoar wiene de soargen oer foarnommen besunigings op natoer en kultuer.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212079/pvda-gewest-fryslan-stipet-beslut-hamstra-om-ut-koalysje-te-stappen Omrop Fryslân - PvdA-gewest Fryslân stipet beslút Hamstra om út koälysje te stappen]
</ref> Op 23 juni waard oanjûn dat de PvdA ferfongen waard troch de FNP.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212033/fnp-ferfangt-pvda-by-koalysje-underhannelingen-vvd-bot-teloarsteld Omrop Fryslân - FNP ferfangt PvdA by koälysje-ûnderhannelingen, VVD bot teloarsteld]</ref>
Op 13 july wiene de fiif beëage deputearren bekend.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214199/fryslan-hat-it-jongste-kolleezje-fan-deputearre-steaten-fan-nederlan-dit-binne-se Fryslân hat it jongste kolleezje fan Deputearre Steaten fan Nederlân: dit binne se - Omrop Fryslân]</ref> Nei in formaasje fan rom fjouwer moannen waard der in nij [[Kolleezje fan Deputearre Steaten]] foarme besteande út de [[BoerBoargerBeweging|BoerBurgerBeweging]], it [[CDA]], de [[Fryske Nasjonale Partij]] en de [[KristenUny]]. Dizze sintrum-rjochtse koälysje hie meïnoar in mearderheid fan 24 fan de 43 sitten yn de Fryske Steaten. It koalysje-akkoart mei de titel 'Oparbeidzje foar Fryslân' waard op 19 july 2023 presintearre.<ref name=":2">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214539/romme-mearderheid-foar-de-fiif-deputearren-mar-ek-grutte-soargen-oer-provinsjale-finansjes Omrop Fryslân - Romme mearderheid foar de fiif deputearren, mar ek grutte soargen oer provinsjale finânsjes]
</ref>
== Keazen leden en deputearren ==
De kiesdrompel foar kandidaten waard mei 25% fan de kiesdieler fêststeld op 1.972 stimmen.<ref name=":0" /> Hjirtroch waarden 24 kandidaten mei foarkarsstimmen selektearre en 19 fia de listfolchoarder. Femke Wiersma fan de BBB stie as listtriuwer op in 28e plak, maar waard streekrjocht ferkeazen troch stipe fan 8.206 stimmers. Dochs naam se har sit net yn om't se inkeld kandidaat-deputearre wie.<ref name=":1">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200401/definitive-utslach-steateferkiezingen-bekend-dit-binne-de-43-steateleden Definitive útslach Steateferkiezingen bekend: dit binne de 43 Steateleden - Omrop Fryslân]</ref> Frederique Kosse behelle 2.426 foarkarsstimmen, mar kaam net yn ’e Steaten om't de [[Partij foar de Bisten]] net genôch stimmen helle hie foar in twadde sit.
De earste 43 leden fan de Fryske Steaten waarden op [[29 maart]] [[2023]] ynstallearre.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200722/fryske-steateleden-ynstallearre-harkje-nei-inoar-en-meitsje-ferbining Omrop Fryslân - Fryske Steateleden ynstallearre: "Harkje nei-inoar en meitsje ferbining"]</ref><ref name=":1" /> Op [[19 july]] [[2023]] waarden de fiif deputearren presintearre.<ref name=":2" />
{| class="wikitable sortable" width="100%" style="font-size:95%;"
|+Oersjoch fan de keazen leden op it momint fan beëdigjen
! colspan="3" |Fraksje (#)
!Namme
!Wenplak
!Gemeente
!Stimmen
!Seleksje
!M/F
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" |'''BBB'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|14+2
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|BoerBoargerBeweging
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-BBB1 mw-customtoggle-BBB2 mw-customtoggle-BBB3 mw-customtoggle-BBB4 mw-customtoggle-BBB5 mw-customtoggle-BBB6 mw-customtoggle-BBB7 mw-customtoggle-BBB8 mw-customtoggle-BBB9 mw-customtoggle-BBB10 mw-customtoggle-BBB11 mw-customtoggle-BBB12 mw-customtoggle-BBB13 mw-customtoggle-BBB14 mw-customtoggle-BBB28 mw-customtoggle-BBBNij">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|94.458
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" | 8/8
|- id="mw-customcollapsible-BBB1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |1
|{{SortNamme|Abel|Kooistra}}
|Wergea
|Ljouwert
|54.276
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |2
|{{SortNamme|Auke|Talsma}}
|Dronryp
|Waadhoeke
|4.209
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |3
|{{SortNamme|Dieuwke|Bakker}}
|Menaam
|Waadhoeke
|6.499
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |4
|{{SortNamme|Harm|Wiegersma}}
|Rinsumageast
|Dantumadiel
|2.577
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |5
|{{SortNamme|Robert|Lenes}}
|Rottum
|De Fryske Marren
|1.041
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB6" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |6
|{{SortNamme|Froukje de|Jong-Krap}}
|Sint Anne
|Waadhoeke
|2.132
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB7" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |7
|{{SortNamme|Freerk|Abma}}
|De Gordyk
|Opsterlân
|2.067
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB8" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |8
|{{SortNamme|Natalie|Nauta}}
|Tersoal
|Súdwest-Fryslân
|1.006
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB9" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |9
|{{SortNamme|Ursela|Lolkema}}
|Ousternijegea
|De Fryske Marren
|782
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB10" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |10
|{{SortNamme|Carin|Stam}}
|Aldehaske
|De Fryske Marren
|749
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB11" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |11
|{{SortNamme|Jan|Porsius}}
|Haskerdiken
|It Hearrenfean
|399
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |12
|{{SortNamme|Cor|Keuning}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|1.132
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB13" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |13
|{{SortNamme|Debora|Helfferich-Zijlstra}}
|Jelsum
|Ljouwert
|354
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |14
|{{SortNamme|Oene|Marinus}}
|Bakkefean
|Opsterlân
|1.236
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB28" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|'''BBB'''
| align="right" |'''28'''
|'''{{SortNamme|Femke|Wiersma}}'''
|'''Holwert'''
|'''Noardeast-Fryslân'''
|'''8.206'''
|'''Deputearre'''
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBBNij" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|'''BBB'''
| align="right" |'''Nij'''
|'''{{SortNamme|Eke|Folkerts}}'''
|'''Aldebiltsyl'''
|'''Waadhoeke'''
|'''0'''
|'''Deputearre'''
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |'''PvdA'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |5
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |Partij fan de Arbeid
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PvdA1 mw-customtoggle-PvdA2 mw-customtoggle-PvdA3 mw-customtoggle-PvdA4 mw-customtoggle-PvdA5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |36.023
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-PvdA1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |1
|{{SortNamme|Edou|Hamstra}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|21.347
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Christa|Oosterbaan}}
|West-Skylge
|Skylge
|3.254
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Klaas|Zwart}}
|Snakkerbuorren
|Ljouwert
|774
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Jaap|Stalenburg}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|767
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Daan|Olivier}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|420
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |'''CDA'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |4+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |Kristendemokratysk Appèl
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-CDA1 mw-customtoggle-CDA2 mw-customtoggle-CDA3 mw-customtoggle-CDA4 mw-customtoggle-CDA5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |29.669
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-CDA1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|'''CDA'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Friso|Douwstra}}'''
|'''Ljouwert'''
|'''Ljouwert'''
|'''18.005'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Aebe|Aalberts}}
|Damwâld
|Dantumadiel
|894
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Karin van der|Velde-Ronda}}
|Nyegea
|Smellingerlân
|2.914
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-CDA4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Martin|Kruis}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|546
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Attje|Meekma}}
|Sibrandahûs
|Dantumadiel
|1.168
|Ferfanging<ref name=":7">[https://defryskemarren.nieuws.nl/nieuws/provinciale-staten-in-fryslan-weer-compleet Provinsjale Steaten yn Fryslân wer kompleet - De Fryske Marren Nijs]</ref>
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |'''FNP'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |4+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |Fryske Nasjonale Partij
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-FNP1 mw-customtoggle-FNP2 mw-customtoggle-FNP3 mw-customtoggle-FNP4 mw-customtoggle-FNP5 mw-customtoggle-FNP6">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |27.298
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-FNP1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|'''FNP'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Sijbe|Knol}}'''
|'''Sint Anne'''
|'''Waadhoeke'''
|'''11.623'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-FNP2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |2
|{{SortNamme|Dinie|Visser}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|4.767
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-FNP3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |3
|<s>{{SortNamme|Fedde|Breeuwsma}}</s>
|<s>Dokkum</s>
|<s>Noardeast-Fryslân</s>
|<s>649</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":3" />
|<s>♂️</s>
|- id="mw-customcollapsible-FNP4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |4
|{{SortNamme|Sita|Land-Dotinga}}
|Surhuzum
|Achtkarspelen
|1.050
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-FNP5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |5
|{{SortNamme|Gerben van der|Mei}}
|Tsjummearum
|Waadhoeke
|260
|Ferfanging<ref name=":3">[https://www.fnp.frl/blog/nijs/steatelid-fedde-breeuwsma-makket-plak-foar-gerben-van-der-mei/ Steatelid Fedde Breeuwsma makket plak foar Gerben van der Mei - FNP]</ref>
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-FNP6" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |6
|{{SortNamme|Tjitte|Hemstra}}
|Wytgaard
|Ljouwert
|168
|Ferfanging<ref name=":5" />
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |'''VVD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |3
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |Folkspartij fan Frijheid en Demokrasy
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-VVD1 mw-customtoggle-VVD2 mw-customtoggle-VVD3 mw-customtoggle-VVD4">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |22.843
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" | 2/1
|- id="mw-customcollapsible-VVD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |1
|<s>{{SortNamme|Avine|Fokkens-Kelder}}</s>
|<s>Ljouwert</s>
|<s>Ljouwert</s>
|<s>15.882</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":4">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1213511/avine-fokkens-foardroegen-as-nije-boargemaster-fan-gemeente-hearrenfean Avine Fokkens foardroegen as nije boargemaster fan gemeente Hearrenfean - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-VVD2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |2
|{{SortNamme|Eric ter|Keurs}}
|Drachten
|Smellingerlân
|1.319
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-VVD3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |3
|{{SortNamme|Martijn|Brands}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|578
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-VVD4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |4
|{{SortNamme|Gerda|Bos-Jonkman}}
|De Falom
|Dantumadiel
|589
|Ferfanging<ref name=":5">[https://www.jouregio.nl/2023/07/22/gedeputeerden-benoemd-statenleden-beedigd/ Gedeputeerden benoemd, Statenleden beëdigd – Jouregio]</ref>
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |'''GL'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |3
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |GrienLinks
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-GL1 mw-customtoggle-GL2 mw-customtoggle-GL3">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |22.181
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" | 1/2
|- id="mw-customcollapsible-GL1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |1
|{{SortNamme|Charda|Kuipers}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|13.820
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-GL2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |2
|{{SortNamme|Jochem|Knol}}
|Beetstersweach
|Opsterlân
|794
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-GL3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |3
|{{SortNamme|Elsa van der|Hoek}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|1.726
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |'''CU'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |2+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |KristenUny
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-CU1 mw-customtoggle-CU2 mw-customtoggle-CU3 mw-customtoggle-CU4 mw-customtoggle-CU5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |17.883
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" align="right" | 2/1
|- id="mw-customcollapsible-CU1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|'''CU'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Matthijs de|Vries}}'''
|'''Ljouwert'''
|'''Ljouwert'''
|'''10.615'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CU2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |2
|<s>{{SortNamme|Margreet|Jonker}}</s>
|<s>Westergeast</s>
|<s>Noardeast-Fryslân</s>
|<s>2.024</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1216008/partijbestjoer-christenunie-skorst-steatelid-margreet-jonker-fanwege-klacht Partijbestjoer ChristenUnie skorst Steatelid Margreet Jonker fanwege klacht - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-CU3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |3
|<s>{{SortNamme|Jantsje van der|Veen-Zeilstra}}</s>
|<s>Eastermar</s>
|<s>Tytsjerksteradiel</s>
|<s>949</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":6">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1225107/folsleine-steatefraksje-christenunie-fryslan-wurdt-tydlik-ferfongen Folsleine steatefraksje ChristenUnie Fryslân wurdt tydlik ferfongen - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-CU4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |4
|{{SortNamme|Petra|Ellens}}
|Aldlemmer
|Weststellingwerf
|235
|Ferfanging<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1216109/kommisjelid-ellens-ferfangt-skorste-margreet-jonker-yn-steatefraksje-christenunie Kommisjelid Ellens ferfangt skorste Margreet Jonker yn Steatefraksje ChristenUnie - Omrop Fryslân]</ref>
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-CU5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |5
|{{SortNamme|Douwe van|Oosten}}
|Bûtenpost
|Achtkarspelen
|156
|Ferfanging<ref name=":6" />
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |'''PVV'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |2
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |Partij foar de Frijheid
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PVV1 mw-customtoggle-PVV2">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |15.102
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" | 2/0
|- id="mw-customcollapsible-PVV1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |1
|{{SortNamme|Max|Aardema}}
|Drachten
|Smellingerlân
|11.960
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PVV2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |2
|{{SortNamme|Harrie|Graansma}}
|Boelensloane
|Achtkarspelen
|643
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |'''FVD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |Foarum foar Demokrasy
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-FVD1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |12.366
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-FVD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
|FVD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Albert van|Dijk}}
|Stroobos
|Achtkarspelen
|6.980
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |'''SP'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |Sosjalistyske Partij
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-SP1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |11.724
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" | 0/1
|- id="mw-customcollapsible-SP1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
|SP
| align="right" |1
|{{SortNamme|Hanneke|Goede}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|8.081
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |'''PvdD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |Partij foar de Bisten
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PvdD1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |11.402
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-PvdD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
|PvdD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Menno|Brouwer}}
|Burgum
|Tytsjerksteradiel
|5.147
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |'''D66'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |Demokraten 66
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-D661">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |11.237
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-D661" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
|D66
| align="right" |1
|{{SortNamme|Danny van der|Weijde-Hoogstad}}
|Lippenhuzen
|Opsterlân
|5.555
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |'''JA21'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |It Júste Antwurd 21
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-JA211">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |9.096
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-JA211" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
|JA21
| align="right" |1
|{{SortNamme|Maarten|Goudzwaard}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|6.182
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |'''PBF'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |Provinsjaal Belang Fryslân
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PBF1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |6.891
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" | 0/1
|- id="mw-customcollapsible-PBF1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
|PBF
| align="right" |1
|{{SortNamme|Sandra de|Jong-Snip}}
|Drachten
|Smellingerlân
|4.123
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
! colspan="3" |[[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!Man-frouferhâlding
! colspan="4" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#56A3F4; width:{{#expr:100*28/48}}%;" |♂️ 28 (58%)
| style="background:#F765BF; width:{{#expr:100*20/48}}%;" |♀️ 20 (42%)
|}
!48
|}
=== Ferfangers ===
FNP'er Fedde Breeuwsma luts him op 17 april werom om plak te meitsjen foar Gerben van der Mei.<ref name=":3" /> Op 29 juny waard [[Avine Fokkens|Avine Fokkens-Kelder]] fan de VVD foardroegen as boargemaster fan It Hearrenfean.<ref name=":4" /> Sy waard op 22 july ferfongen troch Gerda Bos-Jonkman. Jantsje van der Veen-Zeilstra luts har fanwege sûnens werom en waard ferfongen troch Douwe van Oosten.<ref name=":6" />
Deputearre Sijbe Knol waard ferfongen troch Tjitte Hemstra en deputearre Matthijs de Vries troch Jantsje van der Veen-Zeilstra.<ref name=":5" /> Deputearre Friso Douwstra waard ferfongen troch Attje Meekma.<ref name=":7" /> De lêste ferfangers fan de deputearren binne op [[27 septimber]] [[2023]] beëdige.<ref name=":7" /> It oantal ferkeazen froulju kaam op dat momint op 20 (42%) en it oantal manlju op 28 (58%).
== Regionale ferdieling ==
Op basis fan komôf fan de steateleden en deputearren binne de gemeenten Dantumadiel, Achtkarspelen, Opsterlân, Waadhoeke (ynklusyf Harns) en Ljouwert relatyf sterk fertsjintwurdige yn de Provinsjale Staten. Ut dizze gebieten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, mear leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
De Waadeilannen, It Hearrenfean en Smellingerlân komme sawat oerien mei in evenredige fertsjintwurdiging.
De Fryske Marren, Súdwest-Fryslân, Tytsjerksteradiel, Noardeast-Fryslân, en de Stellingwerven binne relatyf minder fertsjintwurdige. Ut dizze gemeenten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, minder leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+Ferdieling fan sitten en deputearren de regio<ref>[https://data.overheid.nl/dataset/be8b7869-4a12-4446-abab-5cd0a436dc4f Overheid.nl - Dataset Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten 2023]</ref>
!Gemeente(n)
!Stimmen
![[Evenredich oanpart|E.O.]]
!Sitten
!Deputearren
!Totaal
!+/-
!% E.O.
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
|10.309
|1,46
|4
|
|4
| {{Opgong}} 3
|274%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
|14.629
|2,07
|4
|
|4
| {{Opgong}} 2
|193%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
|16.554
|2,34
|4
|
|4
| {{Opgong}} 2
|171%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]] + [[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
|32.109
|4,55
|4
|2
|6
| {{Opgong}} 1
|132%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
|59.326
|8,40
|9
|2
|11
| {{Opgong}} 3
|131%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
|6.117
|0,87
|1
|
|1
|{{Stagnaasje}}
|115%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
|26.210
|3,71
|4
|
|4
|{{Stagnaasje}}
|108%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
|27.625
|3,91
|4
|
|4
|{{Stagnaasje}}
|102%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
|28.658
|4,06
|3
|
|3
| {{Delgong}} 1
|74%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
|47.241
|6,69
|4
|
|4
| {{Delgong}} 3
|60%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
|17.829
|2,52
|1
|
|1
| {{Delgong}} 2
|40%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
|24.259
|3,43
|
|1
|1
| {{Delgong}} 2
|29%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]][[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Stellingwerven]]
|28.214
|3,99
|1
|
|1
| {{Delgong}} 3
|25%
|-
![[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!339.080
!48
!43
!5
!48
!0
!100%
|}
== Boarnen ==
<references />
== Navigaasje ==
{{Navigaasje Fryske Ferkiezings}}
[[Kategory:Barren yn 2023]]
[[Kategory:Ferkiezings yn Fryslân]]
[[Kategory:Steaten fan Fryslân]]
6ftjv751axokae8jh8cyj5ifxj9zmfw
1230557
1230556
2026-05-23T07:54:26Z
Klaasgroen
50943
/* Utslach de gemeente */ harns flater
1230557
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks Ferkiezing
| foarige ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]
| folgjende ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2027|2027]]
| lân = Frisian_flag.svg
| lânlink = Fryslân
| datum = 15 maart 2023
| parlemint = [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]]
| tal sitten = 43
| mearderheid = 22
| oantsjutting = Bewâldslju
| oantal = 5 deputearren
| opkomst = 65,6% {{opgong}} 6,5%
| formaasjewinner = [[BoerBoargerBeweging|BBB]]
| nij kabinet = [[Kolleezje-Brok II|Brok II]]
| earder kabinet = [[Kolleezje-Brok I|Brok I]]
| begjin regearperioade = 19 july 2023
| kaart-ferkiezingsútslaggen = Statenverkiezingen_Nederland_2023.svg
| tekst by kaart = Grutste partij de provinsje
}}
{{Balkendiagram
| width = 275px
| float = right
| title = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| widthl = 60px
| left = Partij
| barwidth = 155px
| middle = Sitten
| widthr = 60px
| right = Ferskil
| caption = Risseltaten fan lofts nei rjochts, ferlike mei [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]|
| bars =
{{Balken Sitferdieling|[[PvdD]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|1|1|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[SP]]|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[GL]]|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|3|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PvdA]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|5|6|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[D66]]|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CU]]|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FNP]]|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|4|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CDA]]|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|4|8|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PBF]]|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[BBB]]|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|14|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[VVD]]|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|3|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[JA21]]|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PVV]]|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FvD]]|#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}|1|6|14}}
}}
De '''Fryske Steateferkiezings 2023''' binne de [[Ferkiezing|ferkiezings]] foar it [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] dy't op woansdei [[15 maart]] [[2023]] holden waarden. Mei dizze ferkiezings waarden de leden keazen fan de [[Provinsjale Steaten]], de [[folksfertsjintwurdiging]] fan [[Fryslân]] en it heechste bestjoerlik orgaan binnen de [[provinsje]].<ref name=":8">[https://www.fryslan.frl/fy/provinsjale-steaten Fryslân.frl - Provinsjale Steaten]</ref>
==Dielnimmende partijen==
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! colspan="2" |List
! Partij
! Listlûker
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 1
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:CDA_logo.svg|40px]]
| [[Kristen Demokratysk Appèl]]
| [[Friso Douwstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 2
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Forum_voor_Democratie_logo.svg|40px]]
| [[Foarum foar Demokrasy]]
| [[Albert van Dijk]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 3
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:PvdA_logo_(2018–present).svg|40px]]
| [[Partij fan de Arbeid]]
| [[Edou Hamstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 4
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:VVD_logo_(2009–2020).svg|40px]]
| [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy]]
| [[Avine Fokkens-Kelder]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 5
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:FNP_logo.png|40px]]
| [[Fryske Nasjonale Partij]]
| [[Sijbe Knol]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 6
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:GroenLinks_logo_(1994–present).svg|40px]]
| [[GrienLinks]]
| [[Charda Kuipers]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 7
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:ChristenUnie_logo.svg|40px]]
| [[KristenUny]]
| [[Matthijs de Vries]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 8
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_Freedom_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Frijheid]]
| [[Max Aardema]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 9
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Socialistische_Partij_(nl_2006)_Logo.svg|40px]]
| [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|Sosjalistyske Partij]]
| [[Hanneke Goede]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 10
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:D66_logo_(2019–present).svg|40px]]
| [[Demokraten 66]]
| [[Danny van der Weijde-Hoogstad]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 11
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_the_Animals_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Bisten]]
| [[Menno Brouwer]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 13
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:JA21_logo.svg|40px]]
| [[JA21|It Júste Antwurd 21]]
| [[Maarten Goudzwaard]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 15
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Provinciaal_Belang_Fryslân_logo.png|40px]]
| [[Provinsjaal Belang Fryslân]]
| [[Sandra de Jong-Snip]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 17
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BoerBurgerBeweging_logo.svg|40px]]
| [[BoerBoargerBeweging]]
| [[Abel Kooistra]]
|-
! colspan="4" |<span class="mw-customtoggle-12 mw-customtoggle-14 mw-customtoggle-16">Partijen sûnder úteinlike fertsjintwurdiging [<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|- id="mw-customcollapsible-12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 12
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:50PLUS_(nl)_Logo.svg|40px]]
| [[50PLUS]]
| [[Herman Nota]]
|- id="mw-customcollapsible-14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 14
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BVNL_logo_(2023–present).svg|40px]]
| [[Belang fan Nederlân]]
| [[Johan Talsma]]
|- id="mw-customcollapsible-16" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 16
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:AWP_logo_2022.png|40px]]
| [[Algemiene Wetterskipspartij]]
| [[Frans de Graaf]]
|}
== Oanrin ==
De oanrin nei dizze ferkiezings waard sterk kleure troch it [[Stikstofkrisis yn Nederlân|stikstofdossier]]. De plannen fan it kabinet om de útstjit drastysk te ferminderjen rekke de agraryske mienskip djip, en yn in provinsje dêr’t boeren in grutte rol spylje, waard dat fuortendaliks field. De [[Boereprotesten yn Nederlân (2019-no)|boereprotesten]] fan de jierren dêrfoar hiene in duorsum spoar lutsen, mei in groeiend gefoel ûnder in part fan de befolking dat de polityk te fier fan it plattelân ôf stie. Dat gefoel waard in wichtige motor yn de politike ferskowingen dy’t yn de oanrin nei de ferkiezings sichtber waarden.<ref name=":9">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1197285/friezen-yn-mearderheid-tsjin-lanlike-stikstofbelied Friezen yn mearderheid tsjin lanlike stikstofbelied - Omrop Fryslân]</ref>
[[Foarum foar Demokrasy]], dat yn 2019 noch in grutte lanlike oerwinning helle hie, rekke yn en nei de [[Koroanafiruspandemy|koronajierren]] yntern fersnipele. Skandalen, ôfskiedingen en ideologyske ferskowingen soargen foar in delgong yn stipe, ek yn Fryslân. It útienfallen fan de partij makke romte foar nije bewegingen om dy kiezers op te fangen, en in grut part fan dy romte waard ynnommen troch de [[BoerBoargerBeweging]]. De BBB koe him profilearje as de stim fan boeren en plattelânsbewenners dy’t har net heard fielden troch de tradisjonele partijen. De partij groeide yn de peilingen moanne nei moanne, en waard yn Fryslân al gau sjoen as de nije rjochtse belofte dy’t de ûnfrede oer it stikstofbelied en it wantrouwen yn de oerheid in politike foarm joech.
Tagelyk bleaunen oare tema's op de aginda stean, lykas de takomst fan it Fryske [[lânskip]], de fraach hoe't sinne- en wynenerzjy in plak krije moasten, de posysje fan it [[Frysk]] yn [[Underwiis|ûnderwiis]] en oerheid, wentebou, kultuerjilden en de ekonomyske útdagings fan in fergriizgjende provinsje. Mar yn de praktyk waarden dy ûnderwerpen faak oerskaad troch de gruttere lanlike diskusjes dy't de ferkiezings dominearren. De kampanje waard dêrom in mjuks fan regionale belangen en lanlike ûnfrede, mei BBB as opkommende krêft.<ref name=":9" />
Op lofts wie der diskusje oer mooglike gearwurking tusken [[GrienLinks]] en [[Partij fan de Arbeid]]. Lanlik waard praat oer fierdere ôfstimming tusken beide partijen, mei it each op de fersnipeling. Yn Fryslân wie der in soad twifel oer sa’n gearwurking: binnen beide partijen waarden sawol strategyske foardielen as neidielen beneamd. Uteinlik keazen de partijen foar aparte listen, mar de diskusje oer gearwurking gong ek nei de ferkiezings ta troch.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1195026/lutz-jacobi-tsjin-fuzje-pvda-en-grienlinks-it-is-top-down-dat-steurt-my-freeslik Lutz Jacobi tsjin fúzje PvdA en GrienLinks: "It is top-down, dat steurt my freeslik" - Omrop Fryslân]</ref>
==Utslach==
{{Sitferdieling
| koptekst = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|PvdD|SP|GL|PvdA|D66|CU|FNP|CDA|PBF|BBB|VVD|JA21|PVV|FVD
| PvdD = 1
| SP = 1
| GL = 3
| PvdA = 5
| D66 = 1
| CU = 2
| FNP = 4
| CDA = 4
| PBF = 1
| BBB = 14
| VVD = 3
| JA21 = 1
| PVV = 2
| FVD = 1
}}
Op 23 maart 2023 waard yn in iepenbiere sitting fan it sintraal stimburo yn Ljouwert de definitive útslach fêststeld.<ref>[https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/adviezen-en-publicaties/proces-verbalen/2023/3/27/proces-verbaal-uitslag-verkiezing-provinciale-staten-fryslan-2023 Proces-verbaal uitslag verkiezing Provinciale Staten Fryslân 2023]</ref> De [[BoerBoargerBeweging|BBB]] waard mei 94.458 stimmen (goed foar 27,86 prosint fan de jildige stimmen) de grutste partij. Dêrmei kaam de partij út it neat yn de Steaten mei 14 sitten. De [[PvdA]] einige as twadde mei 36.023 stimmen en fiif sitten. It [[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]] en de [[Fryske Nasjonale Partij|FNP]] folgen mei respektivelik mei elk fjouwer sitten. De [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]] en [[GL]] behellen elk trije sitten. [[KristenUny|CU]] en [[Partij foar de Frijheid|PVV]] krigen beide twa sitten. [[Foarum foar Demokrasy|FVD]], [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]], [[Partij foar de Dieren|PvdD]], [[D66]], [[JA21]] en [[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]] hellen elk ien sit. [[BVNL]], [[50PLUS|50+]] en [[Algemiene Wetterskipspartij|AWP]] bleaunen ûnder de [[kiesdrompel]] en behellen gjin sit.
Yn ferliking mei de foarige ferkiezings liet benammen BBB in sterke groei sjen, wylst FVD dúdlikerwize fiif sitten ferlear. Ek it CDA helle fjouwer minder sitten as by de foarige ferkiezings.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Ferkiezingsútslach Fryske Steateferkiezings 2023
|-
! colspan="2" | Partij
! Stimmen
! %
!+/-
! style="color: lightgray" | [[Evenredich oanpart|E.O.]]
! style="color: lightgray" | [[D'hondt-metoade|D.H.]]
! Sitten
! +/-
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | BBB
| 94.458
| 27,9%
| align="right" |{{opgong}} 27,9%
| style="color: lightgray" | 12,38
| style="color: lightgray" | 14,00<ref name=":10" />
| 14
| {{opgong}} 14
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PvdA
| 36.023
| 10,6%
| align="right" |{{delgong}} 2,8%
| style="color: lightgray" | 4,72
| style="color: lightgray" | 5,34
| 5
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CDA
| 29.669
| 8,7%
| align="right" |{{delgong}} 7,9%
| style="color: lightgray" | 3,89
| style="color: lightgray" | 4,40
| 4
| {{delgong}} 4
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |FNP
| 27.298
| 8,1%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 3,58
| style="color: lightgray" | 4,05
| 4
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | VVD
| 22.843
| 6,7%
| align="right" |{{delgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 2,99
| style="color: lightgray" | 3,39
| 3
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |GL
| 22.181
| 6,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,1%
| style="color: lightgray" | 2,91
| style="color: lightgray" | 3,29
| 3
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CU
| 17.883
| 5,3%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 2,34
| style="color: lightgray" | 2,65
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PVV
| 15.102
| 4,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 1,98
| style="color: lightgray" | 2,24
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | FVD
| 12.366
| 3,6%
| align="right" |{{delgong}} 9,8%
| style="color: lightgray" | 1,62
| style="color: lightgray" | 1,83
| 1
| {{delgong}} 5
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | SP
| 11.724
| 3,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
| style="color: lightgray" | 1,54
| style="color: lightgray" | 1,74
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PvdD
| 11.402
| 3,4%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 1,49
| style="color: lightgray" | 1,69
| 1
| {{stagnaasje}}
|-
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | D66
| 11.237
| 3,3%
| align="right" |{{delgong}} 0,8%
| style="color: lightgray" | 1,47
| style="color: lightgray" | 1,67
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | JA21
| 9.096
| 2,7%
| align="right" |{{opgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 1,19
| style="color: lightgray" | 1,35
| 1
| {{opgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PBF
| 6.891
| 2,0%
| align="right" |{{opgong}} 0,2%
| style="color: lightgray" | 0,90
| style="color: lightgray" | 1,02
| 1
| {{opgong}} 1
|-
! colspan="2" |Effektive stimmen
!328.173
!96,8%
!-
! style="color: lightgray" | 43
! style="color: lightgray" | 48,64
!43
!0
|- id="mw-customcollapsible-BVNL" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}" |
| align="left" | BVNL
| 6.033
| 1,8%
| align="right" |{{opgong}} 1,8%
|
|
|
|
|- id="mw-customcollapsible-50+" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}" |
| align="left" | 50+
| 2.903
| 0,9%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
|
|
|
| {{delgong}} 1
|- id="mw-customcollapsible-AWP" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}" |
| align="left" | AWP
| 1.971
| 0,6%
| align="right" |{{opgong}} 0,6%
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |Fergriemde stimmen
!10.907
!3,2%
! colspan="5" rowspan="2" |<span class="mw-customtoggle-BVNL mw-customtoggle-50+ mw-customtoggle-AWP">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!100%
|}
=== Metoade ===
De 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân waarden ferdield mei de [[D'Hondt-metoade]]. Dizze metoade hie in fiktive parlemintsgrutte fan 48,64 sitten nedich om de 43 hiele sitten te ferdielen. Troch dizze ferdielmetoade krige de BoerBurgerBeweging 14 sitten tawezen. Dat binne der twa mear as je mei in strikt [[evenredich oanpart|evenredige oanpart]] fan 12,38 sitten ferwachtsje soe. Dit gong ten koste fan Foarum foar Demokrasy (1,62 sitten) en de Sosjalistyske Partij (1,54 sitten) dy't beide ien sit krigen ynstee fan twa.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Oare saken
! colspan="2" |Kiesgerjochtigden
!519.118
!100%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Net-stimmers|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Net opkaam
|178.464
|34,4%
|-
! colspan="2" |Opkomst
!340.654
!65,6%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Oars|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Ûnjildich
|730
|0,14%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Blanko|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Blanko
|844
|0,16%
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!65,3%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdieler'''
|7.885,58<ref>De kiesdieler wurdt bepaald troch it oantal jildige stimmen fan 399.080 te dielen troch it totale oantal fan 43 sitten.</ref>
|1,5%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdrompel'''
|6.747,00<ref name=":10">De lêste en 43e sit neffens de D'Hondt-metoade komt út op de 14e sit fan de BBB. De kiesdrompel wurdt dus fêststeld op 94.458 / 14 = 6.747,00.</ref>
|1,3%
|-
| colspan="2" |'''Foarkarsdrompel'''
|1.971,40<ref name=":0">De foarkarsdrompel wurdt bepaald troch 25% fan de kiesdieler te nimmen.</ref>
|0,38%
|}
== Utslach de gemeente ==
De útslach lit sjen dat de BBB yn alle gemeenten de grutste partij waard. Benammen yn de Stellingwerven wie de stipe grut, mei sa'n 41% fan de effektive stimmen. Ek yn De Fryske Marren, Noardeast-Fryslân, Opsterlân, Dantumadiel, Achtkarspelen en op de Waadeilannen kaam de partij boppe de 30%. Allinnich yn Ljouwert bleau BBB mei 18% dúdlik ûnder it provinsjaal gemiddelde.
Yn de stêd Ljouwert wie it byld sawisa mear ferspraat. Dêr hellen PvdA en GrienLinks relatyf hege persintaazjes fan respektivelik 16 en 12 persint. Ek SP, D66 en PvdD diene it dêr relatyf goed yn ferliking mei oare gemeenten. Ek op de Waadeilannen helle de PvdA mei 18% in relatyf hege skoare. De FNP liet benammen yn Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke in sterke posysje sjen, mei oandielen fan boppe de 10%. It CDA behelle benammen yn de [[Fryske Wâlden|Wâlden]] rûn de 11%, ûnder mear yn Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân.
Opfallend wie fierder it relatyf hege oandiel fan de KristenUny yn Dantumadiel, Achtkarspelen en Smellingerlân, dêr’t de partij minstens 10% fan de stimmen krige. De PVV helle yn guon gemeenten, lykas Achtkarspelen, Dantumadiel en Harns, boppe de 6 persint. Op It Hearrenfean hellen benammen de liberale partijen VVD en D66 in heger oandiel as yn in soad oare gemeenten en de VVD skoarde ek op de Waadeilannen en yn Harns heech.
Oer it generaal is der in ferskil te sjen tusken de mear ferstedske gemeenten en it plattelân. Yn Ljouwert, Smellingerlân ([[Drachten]]), It Hearrenfean en Harns bleau it stimpersintaazje fan BBB efter by dat yn in protte plattelânsgemeenten, wylst oare partijen dêr relatyf sterker foar it ljocht kamen.
{| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center; font-size:90%;"
|+[[Ideaaloanpart]] de gemeente (op folchoarder fan lofts nei rjochts)
! colspan="2" |
{| width="100%"
| width="15" |
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Dieren|PvdD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|[[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|[[GrienLinks|GL]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|[[Partij fan de Arbeid|PvdA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|[[Demokraten 66|D66]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|[[KristenUny|CU]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|[[Fryske Nasjonale Partij|FNP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|[[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|[[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|[[BoerBoargerBeweging|BBB]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|[[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|[[JA21]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Frijheid|PVV]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}|[[Foarum foar Demokrasy|FVD]]}}
|}
|-
| style="width:195px; text-align:left;" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:5.42%%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.71%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:12.06%;" |'''5,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:15.91%;" |'''6,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:5.05%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.16%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:6.85%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.27%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.66%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:18.02%;" |'''7,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.68%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.22%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.40%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.01%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.65%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.70%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:11.07%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.64%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.07%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:5.94%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.89%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:3.18%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:22.67%;" |'''9,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.35%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.39%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.62%;" |'''2,0'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.95%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.18%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.98%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.89%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:6.52%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.81%;" |'''5,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.27%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.44%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:27.72%;" |'''11,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:5.71%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.36%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |<small>'''1,4'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.66%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:7.35%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.60%;" |'''5,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:4.66%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:7.45%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.10%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.79%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:25.52%;" |'''11,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:9.24%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.64%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.74%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.02%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.03%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.44%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.30%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.87%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.23%;" |'''13,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.59%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.49%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.34%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.70%;" |'''2,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.61%;" |'''4,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.69%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.87%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.44%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:10.51%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:29.84%;" |'''12,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.59%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.81%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.53%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.51%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.72%;" |'''5,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.26%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.72%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.48%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.76%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:24.61%;" |'''10,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:8.81%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.38%;" |'''1,9'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.06%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.84%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.75%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.02%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.41%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.75%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.90%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:32.56%;" |'''14,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.04%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.94%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.45%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.87%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.90%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.43%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.86%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.63%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:11.55%;" |'''5,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.19%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.46%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.21%;" |<small>''',5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:33.47%;" |'''14,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.51%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.27%;" |'''1,8'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.85%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.55%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.13%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.73%;" |<small>''',7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.76%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:12.26%;" |'''5,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.10%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.27%;" |<small>''',5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:34.66%;" |'''14,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:4.52%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.65%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.68%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.76%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.22%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:17.53%;" |'''7,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.99%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:4.34%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.65%;" |'''13,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.09%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:2.14%;" |<small>''',9'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.56%;" |<small>'''0,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.16%;" |<small>'''0,9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.89%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.21%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.13%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |<small>''',6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.91%;" |'''13,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.88%;" |<small>'''1,7'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.03%;" |<small>'''0,9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:7.70%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:6.12%;" |'''2,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.52%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.39%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.95%;" |'''2,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.31%;" |'''3,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |<small>'''1,3'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.62%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.16%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.57%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |<small>''',8'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:35.21%;" |'''15,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.84%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.14%;" |<small>'''1,4'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.12%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.30%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.58;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.44%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.78%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.74%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.18%;" |<small>''',9'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.55%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |<small>'''1,5'''</small>
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.67%;" |<small>'''1,6'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.82%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.77%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.80%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:2.70%;" |<small>'''1,2'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |<small>'''1,0'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.11%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.48%;" |<small>'''1,1'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.60%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.91%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.41%;" |<small>'''1,5'''</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.37%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.65%;" |<small>'''1,6'''</small>
|}
|-
! [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.47%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.57%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.76%;" |2,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.98%;" |4,7
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.42%;" |<small>1,5</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |2,3
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:8.32%;" |3,6
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.04%;" |3,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.10%;" |<small>,9</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:28.78%;" |12,4
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.96%;" |3,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.77%;" |<small>1,2</small>
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.60%;" |2,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |<small>1,6</small>
|}
|}
== Formaasje ==
{{Sitferdieling
| koptekst = Deputearre Steaten [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|Lofts|CU|FNP|CDA|BBB|Rjochts
| Lofts = 11
| FNP = 4
| CU = 2
| CDA = 4
| BBB = 14
| Rjochts = 8
}}
De ferkenner wie [[Chris Stoffer]] fan de SGP dy't op 22 maart begûn.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200320/alle-steatefraksjes-akkoart-mei-foardracht-chris-stoffer-as-ferkenner Omrop Fryslân - Alle Steatefraksjes akkoart mei foardracht Chris Stoffer as ferkenner]</ref> De partijleaze [[boargemaster]] fan [[Achtkarspelen|Achterkarspelen]] [[Oebele Brouwer]] waard dêrnei op 5 april foardroegen as formateur.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1201145/oebele-brouwer-formateur-foar-nije-provinsjale-koalysje Omrop Fryslân - Oebele Brouwer formateur foar nije provinsjale koälysje]</ref> De formaasje fan in nij kolleezje fan Deputearre Steaten ferrûn dêrnei net sûnder swierrichheden. Yn earste ynstânsje waard de [[Partij fan de Arbeid]] by de ûnderhannelings behelle, mar dy partij luts har op 20 juni werom út de beëage koälysje.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1211811/formaasje-nije-provinsjebestoer-rint-fest-pvda-stapt-ut-underhannelings Omrop Fryslân - Formaasje nije provinsjebestoer rint fêst; PvdA stapt út ûnderhannelings]</ref> De reden hjirfoar wiene de soargen oer foarnommen besunigings op natoer en kultuer.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212079/pvda-gewest-fryslan-stipet-beslut-hamstra-om-ut-koalysje-te-stappen Omrop Fryslân - PvdA-gewest Fryslân stipet beslút Hamstra om út koälysje te stappen]
</ref> Op 23 juni waard oanjûn dat de PvdA ferfongen waard troch de FNP.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212033/fnp-ferfangt-pvda-by-koalysje-underhannelingen-vvd-bot-teloarsteld Omrop Fryslân - FNP ferfangt PvdA by koälysje-ûnderhannelingen, VVD bot teloarsteld]</ref>
Op 13 july wiene de fiif beëage deputearren bekend.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214199/fryslan-hat-it-jongste-kolleezje-fan-deputearre-steaten-fan-nederlan-dit-binne-se Fryslân hat it jongste kolleezje fan Deputearre Steaten fan Nederlân: dit binne se - Omrop Fryslân]</ref> Nei in formaasje fan rom fjouwer moannen waard der in nij [[Kolleezje fan Deputearre Steaten]] foarme besteande út de [[BoerBoargerBeweging|BoerBurgerBeweging]], it [[CDA]], de [[Fryske Nasjonale Partij]] en de [[KristenUny]]. Dizze sintrum-rjochtse koälysje hie meïnoar in mearderheid fan 24 fan de 43 sitten yn de Fryske Steaten. It koalysje-akkoart mei de titel 'Oparbeidzje foar Fryslân' waard op 19 july 2023 presintearre.<ref name=":2">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214539/romme-mearderheid-foar-de-fiif-deputearren-mar-ek-grutte-soargen-oer-provinsjale-finansjes Omrop Fryslân - Romme mearderheid foar de fiif deputearren, mar ek grutte soargen oer provinsjale finânsjes]
</ref>
== Keazen leden en deputearren ==
De kiesdrompel foar kandidaten waard mei 25% fan de kiesdieler fêststeld op 1.972 stimmen.<ref name=":0" /> Hjirtroch waarden 24 kandidaten mei foarkarsstimmen selektearre en 19 fia de listfolchoarder. Femke Wiersma fan de BBB stie as listtriuwer op in 28e plak, maar waard streekrjocht ferkeazen troch stipe fan 8.206 stimmers. Dochs naam se har sit net yn om't se inkeld kandidaat-deputearre wie.<ref name=":1">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200401/definitive-utslach-steateferkiezingen-bekend-dit-binne-de-43-steateleden Definitive útslach Steateferkiezingen bekend: dit binne de 43 Steateleden - Omrop Fryslân]</ref> Frederique Kosse behelle 2.426 foarkarsstimmen, mar kaam net yn ’e Steaten om't de [[Partij foar de Bisten]] net genôch stimmen helle hie foar in twadde sit.
De earste 43 leden fan de Fryske Steaten waarden op [[29 maart]] [[2023]] ynstallearre.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200722/fryske-steateleden-ynstallearre-harkje-nei-inoar-en-meitsje-ferbining Omrop Fryslân - Fryske Steateleden ynstallearre: "Harkje nei-inoar en meitsje ferbining"]</ref><ref name=":1" /> Op [[19 july]] [[2023]] waarden de fiif deputearren presintearre.<ref name=":2" />
{| class="wikitable sortable" width="100%" style="font-size:95%;"
|+Oersjoch fan de keazen leden op it momint fan beëdigjen
! colspan="3" |Fraksje (#)
!Namme
!Wenplak
!Gemeente
!Stimmen
!Seleksje
!M/F
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" |'''BBB'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|14+2
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|BoerBoargerBeweging
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-BBB1 mw-customtoggle-BBB2 mw-customtoggle-BBB3 mw-customtoggle-BBB4 mw-customtoggle-BBB5 mw-customtoggle-BBB6 mw-customtoggle-BBB7 mw-customtoggle-BBB8 mw-customtoggle-BBB9 mw-customtoggle-BBB10 mw-customtoggle-BBB11 mw-customtoggle-BBB12 mw-customtoggle-BBB13 mw-customtoggle-BBB14 mw-customtoggle-BBB28 mw-customtoggle-BBBNij">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|94.458
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}"|Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|ljocht|NL}}" | 8/8
|- id="mw-customcollapsible-BBB1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |1
|{{SortNamme|Abel|Kooistra}}
|Wergea
|Ljouwert
|54.276
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |2
|{{SortNamme|Auke|Talsma}}
|Dronryp
|Waadhoeke
|4.209
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |3
|{{SortNamme|Dieuwke|Bakker}}
|Menaam
|Waadhoeke
|6.499
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |4
|{{SortNamme|Harm|Wiegersma}}
|Rinsumageast
|Dantumadiel
|2.577
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |5
|{{SortNamme|Robert|Lenes}}
|Rottum
|De Fryske Marren
|1.041
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB6" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |6
|{{SortNamme|Froukje de|Jong-Krap}}
|Sint Anne
|Waadhoeke
|2.132
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB7" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |7
|{{SortNamme|Freerk|Abma}}
|De Gordyk
|Opsterlân
|2.067
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB8" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |8
|{{SortNamme|Natalie|Nauta}}
|Tersoal
|Súdwest-Fryslân
|1.006
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB9" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |9
|{{SortNamme|Ursela|Lolkema}}
|Ousternijegea
|De Fryske Marren
|782
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB10" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |10
|{{SortNamme|Carin|Stam}}
|Aldehaske
|De Fryske Marren
|749
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB11" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |11
|{{SortNamme|Jan|Porsius}}
|Haskerdiken
|It Hearrenfean
|399
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |12
|{{SortNamme|Cor|Keuning}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|1.132
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB13" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |13
|{{SortNamme|Debora|Helfferich-Zijlstra}}
|Jelsum
|Ljouwert
|354
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBB14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |14
|{{SortNamme|Oene|Marinus}}
|Bakkefean
|Opsterlân
|1.236
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-BBB28" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|'''BBB'''
| align="right" |'''28'''
|'''{{SortNamme|Femke|Wiersma}}'''
|'''Holwert'''
|'''Noardeast-Fryslân'''
|'''8.206'''
|'''Deputearre'''
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-BBBNij" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|'''BBB'''
| align="right" |'''Nij'''
|'''{{SortNamme|Eke|Folkerts}}'''
|'''Aldebiltsyl'''
|'''Waadhoeke'''
|'''0'''
|'''Deputearre'''
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |'''PvdA'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |5
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |Partij fan de Arbeid
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PvdA1 mw-customtoggle-PvdA2 mw-customtoggle-PvdA3 mw-customtoggle-PvdA4 mw-customtoggle-PvdA5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |36.023
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-PvdA1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |1
|{{SortNamme|Edou|Hamstra}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|21.347
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Christa|Oosterbaan}}
|West-Skylge
|Skylge
|3.254
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Klaas|Zwart}}
|Snakkerbuorren
|Ljouwert
|774
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Jaap|Stalenburg}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|767
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PvdA5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Daan|Olivier}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|420
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |'''CDA'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |4+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |Kristendemokratysk Appèl
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-CDA1 mw-customtoggle-CDA2 mw-customtoggle-CDA3 mw-customtoggle-CDA4 mw-customtoggle-CDA5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |29.669
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-CDA1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|'''CDA'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Friso|Douwstra}}'''
|'''Ljouwert'''
|'''Ljouwert'''
|'''18.005'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Aebe|Aalberts}}
|Damwâld
|Dantumadiel
|894
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Karin van der|Velde-Ronda}}
|Nyegea
|Smellingerlân
|2.914
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-CDA4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Martin|Kruis}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|546
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CDA5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Attje|Meekma}}
|Sibrandahûs
|Dantumadiel
|1.168
|Ferfanging<ref name=":7">[https://defryskemarren.nieuws.nl/nieuws/provinciale-staten-in-fryslan-weer-compleet Provinsjale Steaten yn Fryslân wer kompleet - De Fryske Marren Nijs]</ref>
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |'''FNP'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |4+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |Fryske Nasjonale Partij
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-FNP1 mw-customtoggle-FNP2 mw-customtoggle-FNP3 mw-customtoggle-FNP4 mw-customtoggle-FNP5 mw-customtoggle-FNP6">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |27.298
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|ljocht|NL}}" |3/2
|- id="mw-customcollapsible-FNP1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|'''FNP'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Sijbe|Knol}}'''
|'''Sint Anne'''
|'''Waadhoeke'''
|'''11.623'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-FNP2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |2
|{{SortNamme|Dinie|Visser}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|4.767
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-FNP3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |3
|<s>{{SortNamme|Fedde|Breeuwsma}}</s>
|<s>Dokkum</s>
|<s>Noardeast-Fryslân</s>
|<s>649</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":3" />
|<s>♂️</s>
|- id="mw-customcollapsible-FNP4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |4
|{{SortNamme|Sita|Land-Dotinga}}
|Surhuzum
|Achtkarspelen
|1.050
|Listfolchoarder
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-FNP5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |5
|{{SortNamme|Gerben van der|Mei}}
|Tsjummearum
|Waadhoeke
|260
|Ferfanging<ref name=":3">[https://www.fnp.frl/blog/nijs/steatelid-fedde-breeuwsma-makket-plak-foar-gerben-van-der-mei/ Steatelid Fedde Breeuwsma makket plak foar Gerben van der Mei - FNP]</ref>
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-FNP6" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |6
|{{SortNamme|Tjitte|Hemstra}}
|Wytgaard
|Ljouwert
|168
|Ferfanging<ref name=":5" />
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |'''VVD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |3
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |Folkspartij fan Frijheid en Demokrasy
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-VVD1 mw-customtoggle-VVD2 mw-customtoggle-VVD3 mw-customtoggle-VVD4">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |22.843
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|ljocht|NL}}" | 2/1
|- id="mw-customcollapsible-VVD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |1
|<s>{{SortNamme|Avine|Fokkens-Kelder}}</s>
|<s>Ljouwert</s>
|<s>Ljouwert</s>
|<s>15.882</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":4">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1213511/avine-fokkens-foardroegen-as-nije-boargemaster-fan-gemeente-hearrenfean Avine Fokkens foardroegen as nije boargemaster fan gemeente Hearrenfean - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-VVD2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |2
|{{SortNamme|Eric ter|Keurs}}
|Drachten
|Smellingerlân
|1.319
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-VVD3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |3
|{{SortNamme|Martijn|Brands}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|578
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-VVD4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |4
|{{SortNamme|Gerda|Bos-Jonkman}}
|De Falom
|Dantumadiel
|589
|Ferfanging<ref name=":5">[https://www.jouregio.nl/2023/07/22/gedeputeerden-benoemd-statenleden-beedigd/ Gedeputeerden benoemd, Statenleden beëdigd – Jouregio]</ref>
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |'''GL'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |3
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |GrienLinks
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-GL1 mw-customtoggle-GL2 mw-customtoggle-GL3">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |22.181
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|ljocht|NL}}" | 1/2
|- id="mw-customcollapsible-GL1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |1
|{{SortNamme|Charda|Kuipers}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|13.820
|Foarkarsstimmen
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-GL2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |2
|{{SortNamme|Jochem|Knol}}
|Beetstersweach
|Opsterlân
|794
|Listfolchoarder
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-GL3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |3
|{{SortNamme|Elsa van der|Hoek}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|1.726
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |'''CU'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |2+1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |KristenUny
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-CU1 mw-customtoggle-CU2 mw-customtoggle-CU3 mw-customtoggle-CU4 mw-customtoggle-CU5">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |17.883
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" |Koälysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|ljocht|NL}}" align="right" | 2/1
|- id="mw-customcollapsible-CU1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|'''CU'''
| align="right" |'''1'''
|'''{{SortNamme|Matthijs de|Vries}}'''
|'''Ljouwert'''
|'''Ljouwert'''
|'''10.615'''
|'''Deputearre'''
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-CU2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |2
|<s>{{SortNamme|Margreet|Jonker}}</s>
|<s>Westergeast</s>
|<s>Noardeast-Fryslân</s>
|<s>2.024</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1216008/partijbestjoer-christenunie-skorst-steatelid-margreet-jonker-fanwege-klacht Partijbestjoer ChristenUnie skorst Steatelid Margreet Jonker fanwege klacht - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-CU3" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |3
|<s>{{SortNamme|Jantsje van der|Veen-Zeilstra}}</s>
|<s>Eastermar</s>
|<s>Tytsjerksteradiel</s>
|<s>949</s>
|<s>Weromlutsen</s><ref name=":6">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1225107/folsleine-steatefraksje-christenunie-fryslan-wurdt-tydlik-ferfongen Folsleine steatefraksje ChristenUnie Fryslân wurdt tydlik ferfongen - Omrop Fryslân]</ref>
|<s>♀️</s>
|- id="mw-customcollapsible-CU4" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |4
|{{SortNamme|Petra|Ellens}}
|Aldlemmer
|Weststellingwerf
|235
|Ferfanging<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1216109/kommisjelid-ellens-ferfangt-skorste-margreet-jonker-yn-steatefraksje-christenunie Kommisjelid Ellens ferfangt skorste Margreet Jonker yn Steatefraksje ChristenUnie - Omrop Fryslân]</ref>
|♀️
|- id="mw-customcollapsible-CU5" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |5
|{{SortNamme|Douwe van|Oosten}}
|Bûtenpost
|Achtkarspelen
|156
|Ferfanging<ref name=":6" />
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |'''PVV'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |2
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |Partij foar de Frijheid
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PVV1 mw-customtoggle-PVV2">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |15.102
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|ljocht|NL}}" | 2/0
|- id="mw-customcollapsible-PVV1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |1
|{{SortNamme|Max|Aardema}}
|Drachten
|Smellingerlân
|11.960
|Foarkarsstimmen
|♂️
|- id="mw-customcollapsible-PVV2" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |2
|{{SortNamme|Harrie|Graansma}}
|Boelensloane
|Achtkarspelen
|643
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |'''FVD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |Foarum foar Demokrasy
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-FVD1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |12.366
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FVD|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-FVD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
|FVD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Albert van|Dijk}}
|Stroobos
|Achtkarspelen
|6.980
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |'''SP'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |Sosjalistyske Partij
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-SP1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |11.724
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|ljocht|NL}}" | 0/1
|- id="mw-customcollapsible-SP1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
|SP
| align="right" |1
|{{SortNamme|Hanneke|Goede}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|8.081
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |'''PvdD'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |Partij foar de Bisten
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PvdD1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |11.402
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-PvdD1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
|PvdD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Menno|Brouwer}}
|Burgum
|Tytsjerksteradiel
|5.147
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |'''D66'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |Demokraten 66
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-D661">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |11.237
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-D661" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
|D66
| align="right" |1
|{{SortNamme|Danny van der|Weijde-Hoogstad}}
|Lippenhuzen
|Opsterlân
|5.555
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |'''JA21'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |It Júste Antwurd 21
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-JA211">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |9.096
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|ljocht|NL}}" | 1/0
|- id="mw-customcollapsible-JA211" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
|JA21
| align="right" |1
|{{SortNamme|Maarten|Goudzwaard}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|6.182
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |'''PBF'''
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |1
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |Provinsjaal Belang Fryslân
! colspan="2" style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |<span class="mw-customtoggle-PBF1">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |6.891
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" |Opposysje
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|ljocht|NL}}" | 0/1
|- id="mw-customcollapsible-PBF1" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
|PBF
| align="right" |1
|{{SortNamme|Sandra de|Jong-Snip}}
|Drachten
|Smellingerlân
|4.123
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
! colspan="3" |[[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!Man-frouferhâlding
! colspan="4" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#56A3F4; width:{{#expr:100*28/48}}%;" |♂️ 28 (58%)
| style="background:#F765BF; width:{{#expr:100*20/48}}%;" |♀️ 20 (42%)
|}
!48
|}
=== Ferfangers ===
FNP'er Fedde Breeuwsma luts him op 17 april werom om plak te meitsjen foar Gerben van der Mei.<ref name=":3" /> Op 29 juny waard [[Avine Fokkens|Avine Fokkens-Kelder]] fan de VVD foardroegen as boargemaster fan It Hearrenfean.<ref name=":4" /> Sy waard op 22 july ferfongen troch Gerda Bos-Jonkman. Jantsje van der Veen-Zeilstra luts har fanwege sûnens werom en waard ferfongen troch Douwe van Oosten.<ref name=":6" />
Deputearre Sijbe Knol waard ferfongen troch Tjitte Hemstra en deputearre Matthijs de Vries troch Jantsje van der Veen-Zeilstra.<ref name=":5" /> Deputearre Friso Douwstra waard ferfongen troch Attje Meekma.<ref name=":7" /> De lêste ferfangers fan de deputearren binne op [[27 septimber]] [[2023]] beëdige.<ref name=":7" /> It oantal ferkeazen froulju kaam op dat momint op 20 (42%) en it oantal manlju op 28 (58%).
== Regionale ferdieling ==
Op basis fan komôf fan de steateleden en deputearren binne de gemeenten Dantumadiel, Achtkarspelen, Opsterlân, Waadhoeke (ynklusyf Harns) en Ljouwert relatyf sterk fertsjintwurdige yn de Provinsjale Staten. Ut dizze gebieten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, mear leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
De Waadeilannen, It Hearrenfean en Smellingerlân komme sawat oerien mei in evenredige fertsjintwurdiging.
De Fryske Marren, Súdwest-Fryslân, Tytsjerksteradiel, Noardeast-Fryslân, en de Stellingwerven binne relatyf minder fertsjintwurdige. Ut dizze gemeenten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, minder leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+Ferdieling fan sitten en deputearren de regio<ref>[https://data.overheid.nl/dataset/be8b7869-4a12-4446-abab-5cd0a436dc4f Overheid.nl - Dataset Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten 2023]</ref>
!Gemeente(n)
!Stimmen
![[Evenredich oanpart|E.O.]]
!Sitten
!Deputearren
!Totaal
!+/-
!% E.O.
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
|10.309
|1,46
|4
|
|4
| {{Opgong}} 3
|274%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
|14.629
|2,07
|4
|
|4
| {{Opgong}} 2
|193%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
|16.554
|2,34
|4
|
|4
| {{Opgong}} 2
|171%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]] + [[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
|32.109
|4,55
|4
|2
|6
| {{Opgong}} 1
|132%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
|59.326
|8,40
|9
|2
|11
| {{Opgong}} 3
|131%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
|6.117
|0,87
|1
|
|1
|{{Stagnaasje}}
|115%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
|26.210
|3,71
|4
|
|4
|{{Stagnaasje}}
|108%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
|27.625
|3,91
|4
|
|4
|{{Stagnaasje}}
|102%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
|28.658
|4,06
|3
|
|3
| {{Delgong}} 1
|74%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
|47.241
|6,69
|4
|
|4
| {{Delgong}} 3
|60%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
|17.829
|2,52
|1
|
|1
| {{Delgong}} 2
|40%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
|24.259
|3,43
|
|1
|1
| {{Delgong}} 2
|29%
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]][[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Stellingwerven]]
|28.214
|3,99
|1
|
|1
| {{Delgong}} 3
|25%
|-
![[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!339.080
!48
!43
!5
!48
!0
!100%
|}
== Boarnen ==
<references />
== Navigaasje ==
{{Navigaasje Fryske Ferkiezings}}
[[Kategory:Barren yn 2023]]
[[Kategory:Ferkiezings yn Fryslân]]
[[Kategory:Steaten fan Fryslân]]
rvl4jvt7ku70vf6vnoq7a3y0jbmso6s
Keizerearn
0
191985
1230490
1230479
2026-05-22T13:59:25Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status */ kt
1230490
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = keizerearn
|Ofbyld = [[Ofbyld:Imperial Eagle in Tal Chhapar Sanctuary November 2025 by Tisha Mukherjee 02.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[echte earnen]] (''Aquila'')
|Wittenskiplike namme= Aquila heliaca
|Beskriuwer, jier= [[Marie Jules César Savigny|Savigny]], 1809
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: <span style="color:orange;">'''kwetsber'''</span>
|lânkaart = [[Ofbyld:AquilaHeliacaIUCNver2019 1.png|250px]]<small>{{Color box|#00FF00}} [[simmerfûgel]] (briedgebiet)<br>{{Color box|#007FFF}} [[wintergast]] <br>{{Color box|#00FFFF}} [[trekfûgel]]<br>{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]</small> </small>
}}
De '''keizerearn''' (''Aquila heliaca'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). Sûnt de ôfspjalting fan 'e yn [[Spanje]] briedende [[Spaanske keizerearn]] (''Aquila adalberti'') wurdt dizze earn ek wol de eastlike keizerearn neamd.
== Uterlik ==
[[Ofbyld:Kaiseradler Aquila heliaca e amk.jpg|thumb|left|Kop fan 'e (eastlike) keizerearn]]
De keizerearn is in grutte earn dy't 70 oant 83 sentimeter lang wurdt mei in wjukspanne fan 175 oant 205 sm. Wyfkes binne wat grutter as mantsjes. In folwoeksen keizerearn is swartbrún mei in ljochte, gielbrune kop en nekke. Opfallend is it wite plak op it skouder (mar net op 'e wjuk lykas by de Spaanske keizerearn). De sturt is bandearre en hat in brede, donkere einbân. In keizerearn kriget nei fiif jier it folwoeksen fearrekleed. As juvenyl hat de soarte yn 'e ferskillende stadia fan it fearrekleed in soad fan 'e [[keningsearn]] (''Aquila chrysaetos''). Trochstrings hat de keizerearn in koartere sturt.
== Fersprieding en biotoop ==
Keizerearnen briede fan Súdeast-[[Europa]] oant en mei [[Mongoalje]] en oerwinterje fan 'e [[Nyl]]delling ôf oant yn streken yn Súd- en East-[[Aazje]].
It biotoop bestiet út in iepen agrarysk lânskip mei beamgroepen, ôfwiksele troch steppegebieten yn it leechlân. Troch ferfolging is dizze earn yn it easten fan syn ferspriedingsgebiet weromkrongen oant yn berchgebieten oant op 1000 meter boppe de seespegel mei montaan bosk. Yn Nederlân is de fûgel in tige seldsume swalker.
== Status ==
De hjoeddeistige trend fan dizze wiidfersprate soarte is net wis, mar der wurdt fan útgien dat er stadichoan efterútgiet. Tusken 1970 en 1990 naam de populaasje troch habitatferlies en ferfolging rap ôf, wêrnei't de ôfname yn 'e jierren 1990 en iere jierren 2000 wat belune. De soarte hat in lange generaasjedoer (sawat 18 jier) en de populaasje (neffens rûzing fan 2020 sawat 16.000 oant 20.000 folwoeksen bisten) bliuwt in stik lytser as trije generaasjes lyn. Fanwegen de rappe ôfname tusken 1970 en 2000, wurdt der tocht dat de totale ôfname fan 1971 oant 2025 30 oant 49% west hat.
Yn Jeropa wurdt de populaasje rûsd op 1.900 oant 3.000 briedpearen. Dat komt oerien mei 3.900 oant 6.000 folwoeksen bisten (BirdLife International 2021). Europa foarmet likernôch 30% fan it totale briedgebiet. De hiele wrâldpopulaasje wurdt op 16.000 oant 20.000 folwoeksen bisten rûsd.
Bedrigingen binne feroarings yn syn libbensgebiet, lykas it ferdwinen fan grutte, âlde beammen en it oergean op yntinsivere lânbou, wêrtroch't ek it bestân oan proaidieren, lykas de sisel (''Spermophilus citellus''), ôfnimt. Dêrnjonken stjerre fûgels troch botsings mei elektrisiteitstriedden en is der yllegale jacht op en hannel yn dizze grutte rôffûgels. Dêrfandinne hat de keizerearn de status kwetsber op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/eastern-imperial-eagle-aquila-heliaca BirdLife International, oproppen 19 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/impeag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 19 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/impeag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aquila heliaca}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte earn]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje]]
ir9ea4430ebvvds41dydmrs0cg6tm62
Berjocht:Flodder
10
191993
1230491
2026-05-22T14:07:00Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1230491
wikitext
text/x-wiki
{|class=toccolours style="font-size:85%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both;" width="100%"
! align="center" style="background:#FFD700" width="100%" | <div style="float:left;width:0px;"> </div> [[Flodder (franchise)|Flodder]] ||
|-
! align="center" style="background:#FFFF33" width="100%" | <div style="float:left;width:0px;"> </div> films ||
|-
| align="center" style="font-size: 90%;" | [[Flodder (film)|Flodder]] (1986) • [[Flodder in Amerika!]] (1992) • [[Flodder 3]] (1995)<br>
|-
! align="center" style="background:#FFFF33" width="100%" | <div style="float:left;width:0px;"> </div> telefyzjesearjes ||
|-
| align="center" style="font-size: 90%;" | [[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]] (1993–1995, 1998) • [[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]] (2026)<br>
|}
ld3tpfc0jdpr96opg4uxd4obw6afx2m
Berjocht:Flodder2
10
191994
1230496
2026-05-22T14:09:14Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1230496
wikitext
text/x-wiki
{|class=toccolours style="font-size:85%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both;" width="100%"
! align="center" style="background:#FFA500" width="100%" | <div style="float:left;width:0px;"> </div> [[Flodder (franchise)|Flodder]] ||
|-
! align="center" style="background:#FFBB00" width="100%" | <div style="float:left;width:0px;"> </div> films ||
|-
| align="center" style="font-size: 90%;" | [[Flodder (film)|Flodder]] (1986) • [[Flodder in Amerika!]] (1992) • [[Flodder 3]] (1995)<br>
|-
! align="center" style="background:#FFBB00" width="100%" | <div style="float:left;width:0px;"> </div> telefyzjesearjes ||
|-
| align="center" style="font-size: 90%;" | [[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]] (1993–1995, 1998) • [[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]] (2026)<br>
|}
7we50039jah8xrrps7pywhebqsxzv51
Kategory:Telefyzjesearje oer ferskil yn maatskiplike klasse
14
191995
1230502
2026-05-22T14:14:12Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1230502
wikitext
text/x-wiki
[[Kategory:Telefyzjesearje nei ûnderwerp|Maatskiplike klasse]]
[[Kategory:Maatskiplike klasse]]
n25bxvhwnkdtyuc517anmf8tth3e59i
Kees Flodder
0
191996
1230504
2026-05-22T14:17:11Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
betsj
1230504
wikitext
text/x-wiki
{{foarbetsjuttings}}
*[[Kees Flodder (dochter)]], in personaazje út 'e ''Flodder''-franchise, de dochter fan Ma Flodder en de suster fan Johnnie en soan Kees Flodder
*[[Kees Flodder (soan)]], in personaazje út 'e ''Flodder''-franchise, in soan fan Ma Flodder en in broer fan Johnnie en dochter Kees Flodder
*[[Kees Flodder jr.]], in personaazje út 'e ''Flodder''-franchise, de dochter fan 'e oarspronklike dochter Kees Flodder
*[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|''Kees Flodder'' (tillefyzjesearje)]], in Nederlânske tillefyzjesearje út 2026
{{neibetsjuttings}}
nhsfjrgzgwtlococtv911jlq5v8ic1k
Kees Flodder (telefyzjesearje)
0
191997
1230505
2026-05-22T14:27:18Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nije side
1230505
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks telefyzjesearje
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| ferwizing =
| namme = ''Kees Flodder''
| betocht troch = [[Jeroen Koopman]]
| ûntwikkele troch =
| produsint(en) = [[Jeroen Koopman]]
| útfierend produsint =
| regisseur(s) = [[Jon Karthaus]]<br>[[Erwin van den Eshof]]
| senario = [[Jeroen Koopman]]<br>[[Wijo Koek]]
| basearre op = ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' fan [[Dick Maas]]
| kamerarezjy =
| muzyk =
| tillefyzjestudio = [[NewBe]]
| distribúsje = [[RTL Nederlân]]<br>[[Videoland]]
| haadrollen = [[Tatjana Šimić]] <br>[[Ghislaine van IJperen]] <br>[[Tibor Lúkács]] <br>[[Dylan Jongejans]] <br>[[Jack Koren]] <br>[[Saskia van Iterson]] <br>[[Robbert Bleij]] <br>[[Isa Hoes]]
| voice-over =
| foarm = [[live-action]]
| sjenre = [[komeedzjesearje]]
| seizoenen = 1
| jierren = [[2026]]
| tal ôfl. = 6
| spyltiid (de ôfl.) = 25 min.
| lân/lannen = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| taal = [[Nederlânsk]]
| prizen =
| webside = [https://www.imdb.com/title/tt38141577/ ''Kees Flodder''] yn 'e [[IMDb]]
| besibbe searjes = ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]''
}}
'''''Kees Flodder''''' is in [[Nederlân]]ske [[komeedzjesearje]] dy't yn [[2026]] útbrocht waard fia [[streamingtsjinst]] [[Videoland]]. De rige is in [[spin-off]]searje fan en in [[ferfolch]] op 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]] út 'e [[1980-er jierren|1980-er]] en [[1990-er jierren]], en spesifyk de eardere komeezjesearje ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'', dy't fan [[1993]] oant [[1998]] makke waard. ''Kees Flodder'' folget dochter Kees Flodder, spile troch [[Tatjana Šimić]], dy't ûnderwilens in [[folwoeksen]] [[dochter]] hat, dy't ek Kees hjit. Mei guon oare [[famyljeleden]] bedarje [[mem]] en dochter yn in nije [[filla]]wyk, dêr't de asosjale [[húshâlding]] wer foar de nedige opskuor soarget.
==Untstean==
De troch [[regisseur|filmmakker]] [[Dick Maas]] betochte [[Flodder (franchise)|''Flodder''-mediafranchise]] sette yn [[1986]] útein mei de [[satirysk]]e [[komeedzjefilm]] ''[[Flodder (film)|Flodder]]''. Op basis fan it súkses fan dy film waarden neitiid twa [[ferfolchfilm|ferfolgen]] makke en fan [[1993]] ôf waard der ek in [[komeedzjesearje]] produsearre, dy't ek ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'' hiet. Nei trije [[seizoen (omrop)|seizoenen]] kaam dêr yn [[1995]] foarearst in ein oan, mar yn [[1997]] waarden nochris twa seizoenen makke (dy't yn [[1998]] foar it earst op 'e tillefyzje kamen). Maas hie plannen foar teminsten noch in sechsde seizoen, mar it hommels [[ferstjerren]] fan [[akteur]] [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], dy't yn 'e searje de [[haadrol]] fan Johnnie Flodder spile, makke dêr in ein oan.
It bliuwende súkses fan 'e films en ek fan 'e searje ''Flodder'', dy't anno [[2026]] noch altyd geregeldwei werhelle wurdt op [[RTL5]], makke dat der in goed fearnsiuw nei dato neitocht waard oer in nije searje. [[Tillefyzjeprodusint]] [[Jeroen Koopmans]] wie de driuwende krêft efter it projekt, dêr't Dick Maas net by belutsen wie. Dyselde joech lykwols al tastimming foar it brûken fan syn konsept. Der waard al ier yn 'e tarieding foar de nije searje besletten om it personaazje fan Johnnie Flodder út earbetoan oan Van Vrijberghe de Coningh net werom te bringen. It koe dêrom net in identike [[remake]] fan 'e earste searje wurde. [[Tatjana Šimić]] waard ree befûn om op 'e nij yn 'e hûd fan dochter Kees Flodder te krûpen, fjirtich jier nei't se dat foar it earst dien hie. Om har [[personaazje]] hinne waard doe in nij ferhaal betocht.
==Produksje==
''Kees Flodder'' waard produsearre troch [[Jeroen Koopmans]] foar dyn eigen [[tillefyzjestudio]] [[NewBe]]. Hy wurke yn opdracht fan [[RTL Nederlân]] y.g.m. mei [[RTL Dútslân]]. [[Jon Karthaus]] fierde de [[rezjy]] en waard dêrby ûnderstipe troch [[Erwin van den Eshof]]. De [[senario's]] waarden skreaun troch Koopmans sels en [[Wijo Koek]]. Dy lêste skreau yn 'e [[1990-er jierren]] yn 'e mande mei [[Dick Maas]] ek de senario's foar de searje ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]''. De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Kees Flodder'' setten yn [[septimber]] [[2025]] útein en duorren oant [[15 novimber]] fan dat jier. De wichtichste filmlokaasje wie, krekt as by de films en de foargeande searje, de [[wyk]] [[Kollenberg]] yn it [[Limburch (Nederlân)|Limburchske]] [[Sittard]]. Dêrnjonken waard der ek filme yn [[Beverwyk]] en yn it [[World Fashion Centre]] yn [[Amsterdam]].
==Casting==
[[Tatjana Šimić]] keart yn ''Kees Flodder'' werom yn 'e [[titelrol]], dy't se yn 'e [[1980-er jierren|1980-er]] en [[1990-er jierren]] ek yn alle oare dielen fan 'e [[Flodder (franchise)|''Flodder''-franchise]] spile. [[Horace Cohen]], dy't yn 'e oarspronklike film ''[[Flodder (film)|Flodder]]'' út [[1986]] de rol fan Henkie Flodder spile, komt yn ''Kees Flodder'' yn dy rol werom. De oare Flodders út 'e nije searje wurde troch nije [[akteur]]s spile. Dêrby waard [[Ghislaine van IJperen]] [[cast]] as Kees jr. In oare gadingmakker foar dy rol wie [[Sylvana IJsselmuiden]] út [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]].
Der waard yn 'e nije searje in rol oanbean oan [[Stefan de Walle]], dy't yn 'e film ''[[Flodder 3]]'' en yn 'e searje ''[[Flodder (telefyzjesearje)|Flodder]]'' de rol fan soan Kees Flodder spile, mar hy betanke foar de ear om't foar him ''Flodder'' in ôfsletten haadstik wie en ek om't er romte meitsje woe foar in nije [[generaasje]] akteurs. [[René van 't Hof]], dy't deselde rol yn 'e earste beide films fertolke, wegere krektlyk in rol yn ''Kees Flodder''. [[Nelly Frijda]], dy't yn 'e hiele eardere franchise de rol fan Ma Flodder hie, waard útnûge om in dei op 'e [[filmset|set]] fan 'e nije searje te kommen, mar besleat dêrfan ôf te sjen.
==Distribúsje==
De searje ''Kees Flodder'' hie seis [[ôflevering]]s. Dy waarden yn [[Nederlân]] fan [[18 maaie]] [[2026]] ôf útbrocht fia [[Videoland]], de eigen [[streamingtsjinst]] fan RTL Nederlân. In yn it [[Dútsk]] [[neisyngronisearre]] ferzje fan 'e searje kaam ûnder de [[titel (namme)|titel]] ''Die Flodders'' tagelyk út op 'e [[Dútslân|Dútske]] streamingtsjinst [[RTL+]].
==Utgongspunt fan 'e plot==
De searje folget Kees Flodder jr., de [[folwoeksen]] [[dochter]] fan 'e oarspronklike dochter Kees Flodder. Hja moetet en [[trouwen|trout]] mei de [[miljonêr]] op jierren Lodewijk, en as dyselde koarte tiid letter [[ferstjerren|ferstjert]], [[erf]]t se syn [[filla]]. Dy stiet yn 'e sjike [[wyk]] Eyckendael, dy't grinzget oan 'e wyk Zonnedael dêr't de Flodders oant dan ta wennen. Kees jr. [[ferhúzjen|ferhuzet]] nei har nije hûs en nimt in grut diel fan har [[famylje]] mei, ûnder wa har [[omke]] Donnie, har [[neef (famyljelid)|neef]] Paultje, har [[nicht (famyljelid)|nicht]] Priscilla ("Pris") en Donnie syn mem, dy't bekend stiet as Oma Flodder.
De komst fan 'e Flodders soarget al rillegau foar ûnrêst ûnder de oarspronklike bewenners fan it nette Eyckendael. [[Buorman]] J.P., dy't tsjin 'e Flodders [[wrok]]ket om't er ferwachte hie dat hý de filla fan Lodewijk ervje soe, stokelet de oare buertbewenners tsjin 'e famylje op. Yn 'e mande mei [[buorfrou]] Charlotte besiket er ek ferskate kearen iepentlik en set de Flodders út harren wente. Dat liedt ta in oanboazjend konflikt mei beskate leden fan 'e Flodder-famylje. Kees jr. besiket de sitewaasje del te bêdzjen, mar de tastân eskalearret fierder as har mem Kees sr. ûnferwachts arrivearret.
==Rolferdieling==
;haadrollen
{| height="100px" width="350px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| Kees Flodder
| [[Tatjana Šimić]]
|-
| Kees Flodder jr.
| [[Ghislaine van IJperen]]
|-
| Donnie Flodder
| [[Tibor Lúkács]]
|-
| Pris Flodder
| [[Dylan Jongejans]]
|-
| Paultje Flodder
| [[Jack Koren]]
|-
| Oma Flodder
| [[Saskia van Iterson]]
|-
| buorman J.P.
| [[Robbert Bleij]]
|-
| buorfrou Charlotte
| [[Isa Hoes]]
|-
|}
<br>
;wichtichste byrollen
{| height="100px" width="350px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa"
| style="background:orange"| '''personaazje'''
| style="background:orange"| '''akteur/aktrise'''
|-
| buorman Menno
| [[André Dongelmans]]
|-
| buorman Bert-Jan
| [[Ferdi Stofmeel]]
|-
| buorman Alexander
| [[Sidar Toksöz]]
|-
| buorfrou Mirthe
| [[Laura Bakker]]
|-
| Lodewijk
| [[Serge-Henri Valcke]]
|-
| Stu Sterling
| [[Ronn Moss]]
|-
| Henkie Flodder
| [[Horace Cohen]]
|-
| Jeremy
| [[Oscar Aerts]]
|-
|}
==Seizoenen==
{| class="wikitable"
|-
! [[seizoen (omrop)|seizoen]]
! tal [[ôflevering|ôfl.]]
! rûn fan
! rûn oant
! [[tillefyzjenetwurk|netwurk]]
|-
| style="text-align:center;"|1
| style="text-align:center;"|6
|18 maaie 2026
|22 maaie 2026
| [[Videoland]]
|-
|}
==Keppelings om utens==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt38141577/ Ynformaasje oer ''Kees Flodder'' yn 'e Internet Movie Database]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Kees_Flodder_(televisieserie) ''Bronnen, Noten en/of Referenties'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''Kees Flodder'' (telefyzjesearje)}}
{{Berjocht:Flodder2}}
[[Kategory:Nederlânske komeedzjesearje]]
[[Kategory:Nederlânsktalige telefyzjesearje]]
[[Kategory:Telefyzjesearje út 2026]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer memmen en soannen]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer memmen en dochters]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer bruorren en susters]]
[[Kategory:Telefyzjesearje oer ferskil yn maatskiplike klasse]]
8cdch97ubm39q045ecfchv9bdwoh37a
Kategory:Telefyzjesearje út 2026
14
191998
1230506
2026-05-22T14:28:35Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1230506
wikitext
text/x-wiki
[[Kategory:Telefyzjesearje nei begjinjier|2026]]
[[Kategory:2026]]
4no2t6vzoozbh0zbif5y2re8wskbhsh
Kees Flodder (tillefyzjesearje)
0
191999
1230510
2026-05-22T14:43:21Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ferwiist troch nei [[Kees Flodder (telefyzjesearje)]]
1230510
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Kees Flodder (telefyzjesearje)]]
eph9ek4f7jnpgz57naaycq1jne4pgcy
Oerlis:Rosa Parks
1
192000
1230513
2026-05-22T15:02:46Z
Drewes
2754
/* Hja en sa */ nije seksje
1230513
wikitext
text/x-wiki
== Hja en sa ==
{{Ping|Hurkonides}} Goeie. Jo hawwe in pear kear 'hja' yn 'se' en 'belutsen' yn 'behelle' feroare. Wêrom? Neffens Frysker binne beide goed. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 mai 2026, 17.02 (CEST)
b1ol60crpzg2n1thksmx9h0nki5izcv
1230530
1230513
2026-05-22T22:26:04Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Hja en sa */ dat soe ik ek wolris witte wolle
1230530
wikitext
text/x-wiki
== Hja en sa ==
{{Ping|Hurkonides}} Goeie. Jo hawwe in pear kear 'hja' yn 'se' en 'belutsen' yn 'behelle' feroare. Wêrom? Neffens Frysker binne beide goed. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 mai 2026, 17.02 (CEST), [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 23 mai 2026, 00.25 (CEST)
975uh76pzi0ji6yvqc8fi62p5pccppz
1230552
1230530
2026-05-23T05:25:32Z
Hurkonides
5270
/* Hja en sa */ Antwurd
1230552
wikitext
text/x-wiki
== Hja en sa ==
{{Ping|Hurkonides}} Goeie. Jo hawwe in pear kear 'hja' yn 'se' en 'belutsen' yn 'behelle' feroare. Wêrom? Neffens Frysker binne beide goed. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 mai 2026, 17.02 (CEST), [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 23 mai 2026, 00.25 (CEST)
:Hja en se binne yndie beide goed mar yn de saneamde "enclise" (sûnder klam) brûke je yn it Frysk gjin "hja" en "hy" mar "se" en "er". Foar "hy" en "er"is dat minsken folle bekinder omdat dat noch gewoan brûkt wurdt. Mar itselde jildt dus foar "hja" en "se".
:Atst it Wurdboek fan de Fryske Taal derby pakst, blykt "belutsen" in hiel oare betsjutting te hawwen. Frysker.nl makket spitigernôch in soad fouten, mar is ek noch yn ûntwikkeling.
:Foar alle dúdlikheid, ik bin ôfstudearre yn it Frysk mei neidruk op taalkunde en grammatika. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 23 mai 2026, 07.25 (CEST)
5r6fm9ibk80ylgnp5pq5yuoqlr51hz9
Molukkenearn
0
192001
1230514
2026-05-22T15:44:49Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Molukkenearn |Ofbyld = [[Ofbyld:AquilaGurneyiWolf.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') |Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') |Skaai = [[echte earnen]] (''Aquila'') |Wittenskiplike namme= Aquila gurneyi |Beskriuwer, jier= George Robert G..."
1230514
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Molukkenearn
|Ofbyld = [[Ofbyld:AquilaGurneyiWolf.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[echte earnen]] (''Aquila'')
|Wittenskiplike namme= Aquila gurneyi
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1860
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: <span style="color:#2E8B57;">'''hast bedrige'''</span>
|lânkaart =
}}
De '''Molukkenearn''' (''Aquila gurneyi'') is in grutte rôffûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze earn is ferneamd nei de Britske bankier en amateur-[[ornitolooch]] [[John Henry Gurney]] (1819-1890).
== Uterlik ==
De Molukkenearn is in grutte, slanke earn mei in kop-sturtlingte fan 66 oant 86 sentimeter en in wjukspanne fan 170 oant 190 sm. Lykas by de measte earnen binne de wyfkes in slach grutter en swierder as de mantsjes.
It fearrekleed fan in folwoeksen fûgel is hast hielendal donkerbrún oant swartich fan kleur. Syn wjukken binne lang en breed, en as er se yn 'e flecht útsprraat docht syn silhûet tige tinken oan dat fan 'e nau besibbe [[keizerearn]], al binne syn wjukken oan 'e úteinen wat rûner. De sturt is relatyf lang en rûn, mei fine, ûndúdlike donkere bannen. In dúdlik skaaimerk binne de krêftige, giele poaten dy't oant de teannen ta befearre binne. De snaffel is griisgiel mei in donkere punt, en de iris is ljochtbrún oant gielich. Jonge fûgels hawwe in folle ljochter, spikkelich kleed mei in ljochtbrune kop en búk.
== Fersprieding en biotoop ==
Dizze earn hat in relatyf beheind en isolearre ferspriedingsgebiet yn [[Yndoneezje]] en [[Papoea Nij-Guineä]]. Hy komt foar op 'e [[Molukken]] (lykas Halmahera, Ceram en Buru), de [[Raja Ampat-eilannen]] (lykas Waigeo en Misool) en it haadeilân [[Nij-Guineä]]. De Molukkenearn is in typyske [[stânfûgel]] dy't it hiele jier troch yn syn egen territoarium bliuwt.
Syn biotoop bestiet benammen út ticht tropyske reinwâld, sawol yn it leechlân as yn 'e legere berchbosken oant op in hichte fan sawat 1000 meter boppe de seespegel. De fûgel wurdt ek wolris sjoen boppe sekundêre bosk, sompebosk en yn 'e kustsône by mangroves, mar hy mijt grutskalich kapte en iepen agraryske gebieten.
== Ekology en hâlden en dragen ==
Oer de ekology fan 'e Molukkenearn is yn ferhâlding ta oare ''Aquila''-soarten relatyf min bekend, om't er in skou libben liedt djip yn 'e tichte tropyske wâlden.
It is in jager dy't syn proaien meastentiids fanút in hege útsjochpost yn 'e beamkrunen of yn in stadige flecht krekt boppe it blêdetek spot. Syn dieet bestiet foar in grut part út [[sûchdieren]] dy't yn beammen libje, lykas [[kûskûzen]] (Phalangeridae) en grutte rotten of [[kjifdieren]]. Dêrnjonken jaget er op grutte hagedissen, ferskate soarten fûgels en gruttere ynsekten.
Oer it briedgedrach binne de wittenskiplike gegevens ek noch hiel skraal. It nêst wurdt fan tûken boud, heech yn 'e kroan fan in grutte, dominante wâldbeam.
== Status ==
De Molukkenearn wurdt troch de [[IUCN]] klassifisearre as [[IUCN-status]] gefoelig (''Near Threatened''). De totale wrâldpopulaasje wurdt frij lyts rûsd, mooglik mar tusken hûnderten en in pear tûzen briedpearen en de oantallen rinne stadichoan tebek.
De grutste bedriging foar de soarte is de grutskalige ûntbosking yn Yndoneezje en Papoea-Nij Guineä. Troch houtkap, mynbou en de oanlis fan palmoalje-plantaazjes ferliest de fûgel syn natuerlike leefgebiet. Om't de Molukkenearn hiel ôfhinklik is fan grutte, âlde en ûnoantaaste bosken, is er tige gefoelig foar dit soarte fan habitatfragminetaasje.
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/gurneys-eagle-aquila-gurneyi BirdLife International, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/gureag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gureag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 maaie 2026.]
* Coates, B.J. (1985). ''The Birds of Papua New Guinea. Volume 1: Non-Passerines''. Dove Publications, Alderley, Australia.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aquila gurneyi}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte earn]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea-Nij Guineä]]
nlyyusn7gvjtqxm16dv278fqi8x5nj1
1230531
1230514
2026-05-22T22:26:56Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
red
1230531
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Molukkenearn
|Ofbyld = [[Ofbyld:AquilaGurneyiWolf.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[echte earnen]] (''Aquila'')
|Wittenskiplike namme= Aquila gurneyi
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1860
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: <span style="color:#2E8B57;">'''hast bedrige'''</span>
|lânkaart =
}}
De '''Molukkenearn''' of '''Molukske earn''' (''Aquila gurneyi'') is in grutte rôffûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze earn is ferneamd nei de Britske bankier en amateur-[[ornitolooch]] [[John Henry Gurney]] (1819-1890).
== Uterlik ==
De Molukkenearn is in grutte, slanke earn mei in kop-sturtlingte fan 66 oant 86 sentimeter en in wjukspanne fan 170 oant 190 sm. Lykas by de measte earnen binne de wyfkes in slach grutter en swierder as de mantsjes.
It fearrekleed fan in folwoeksen fûgel is hast hielendal donkerbrún oant swartich fan kleur. Syn wjukken binne lang en breed, en as er se yn 'e flecht útsprraat docht syn silhûet tige tinken oan dat fan 'e nau besibbe [[keizerearn]], al binne syn wjukken oan 'e úteinen wat rûner. De sturt is relatyf lang en rûn, mei fine, ûndúdlike donkere bannen. In dúdlik skaaimerk binne de krêftige, giele poaten dy't oant de teannen ta befearre binne. De snaffel is griisgiel mei in donkere punt, en de iris is ljochtbrún oant gielich. Jonge fûgels hawwe in folle ljochter, spikkelich kleed mei in ljochtbrune kop en búk.
== Fersprieding en biotoop ==
Dizze earn hat in relatyf beheind en isolearre ferspriedingsgebiet yn [[Yndoneezje]] en [[Papoea Nij-Guineä]]. Hy komt foar op 'e [[Molukken]] (lykas Halmahera, Ceram en Buru), de [[Raja Ampat-eilannen]] (lykas Waigeo en Misool) en it haadeilân [[Nij-Guineä]]. De Molukkenearn is in typyske [[stânfûgel]] dy't it hiele jier troch yn syn egen territoarium bliuwt.
Syn biotoop bestiet benammen út ticht tropyske reinwâld, sawol yn it leechlân as yn 'e legere berchbosken oant op in hichte fan sawat 1000 meter boppe de seespegel. De fûgel wurdt ek wolris sjoen boppe sekundêre bosk, sompebosk en yn 'e kustsône by mangroves, mar hy mijt grutskalich kapte en iepen agraryske gebieten.
== Ekology en hâlden en dragen ==
Oer de ekology fan 'e Molukkenearn is yn ferhâlding ta oare ''Aquila''-soarten relatyf min bekend, om't er in skou libben liedt djip yn 'e tichte tropyske wâlden.
It is in jager dy't syn proaien meastentiids fanút in hege útsjochpost yn 'e beamkrunen of yn in stadige flecht krekt boppe it blêdetek spot. Syn dieet bestiet foar in grut part út [[sûchdieren]] dy't yn beammen libje, lykas [[kûskûzen]] (Phalangeridae) en grutte rotten of [[kjifdieren]]. Dêrnjonken jaget er op grutte hagedissen, ferskate soarten fûgels en gruttere ynsekten.
Oer it briedgedrach binne de wittenskiplike gegevens ek noch hiel skraal. It nêst wurdt fan tûken boud, heech yn 'e kroan fan in grutte, dominante wâldbeam.
== Status ==
De Molukkenearn wurdt troch de [[IUCN]] klassifisearre as [[IUCN-status]] gefoelig (''Near Threatened''). De totale wrâldpopulaasje wurdt frij lyts rûsd, mooglik mar tusken hûnderten en in pear tûzen briedpearen en de oantallen rinne stadichoan tebek.
De grutste bedriging foar de soarte is de grutskalige ûntbosking yn Yndoneezje en Papoea-Nij Guineä. Troch houtkap, mynbou en de oanlis fan palmoalje-plantaazjes ferliest de fûgel syn natuerlike leefgebiet. Om't de Molukkenearn hiel ôfhinklik is fan grutte, âlde en ûnoantaaste bosken, is er tige gefoelig foar dit soarte fan habitatfragminetaasje.
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/gurneys-eagle-aquila-gurneyi BirdLife International, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/gureag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gureag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 maaie 2026.]
* Coates, B.J. (1985). ''The Birds of Papua New Guinea. Volume 1: Non-Passerines''. Dove Publications, Alderley, Australia.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aquila gurneyi}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte earn]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn PapoeaNij-Guineä]]
16nago17ps8ki9z5ixthtmrvz5xj96d
1230532
1230531
2026-05-22T22:27:19Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status */ hast bedrige is net bedrige
1230532
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Molukkenearn
|Ofbyld = [[Ofbyld:AquilaGurneyiWolf.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[echte earnen]] (''Aquila'')
|Wittenskiplike namme= Aquila gurneyi
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1860
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: <span style="color:#2E8B57;">'''hast bedrige'''</span>
|lânkaart =
}}
De '''Molukkenearn''' of '''Molukske earn''' (''Aquila gurneyi'') is in grutte rôffûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze earn is ferneamd nei de Britske bankier en amateur-[[ornitolooch]] [[John Henry Gurney]] (1819-1890).
== Uterlik ==
De Molukkenearn is in grutte, slanke earn mei in kop-sturtlingte fan 66 oant 86 sentimeter en in wjukspanne fan 170 oant 190 sm. Lykas by de measte earnen binne de wyfkes in slach grutter en swierder as de mantsjes.
It fearrekleed fan in folwoeksen fûgel is hast hielendal donkerbrún oant swartich fan kleur. Syn wjukken binne lang en breed, en as er se yn 'e flecht útsprraat docht syn silhûet tige tinken oan dat fan 'e nau besibbe [[keizerearn]], al binne syn wjukken oan 'e úteinen wat rûner. De sturt is relatyf lang en rûn, mei fine, ûndúdlike donkere bannen. In dúdlik skaaimerk binne de krêftige, giele poaten dy't oant de teannen ta befearre binne. De snaffel is griisgiel mei in donkere punt, en de iris is ljochtbrún oant gielich. Jonge fûgels hawwe in folle ljochter, spikkelich kleed mei in ljochtbrune kop en búk.
== Fersprieding en biotoop ==
Dizze earn hat in relatyf beheind en isolearre ferspriedingsgebiet yn [[Yndoneezje]] en [[Papoea Nij-Guineä]]. Hy komt foar op 'e [[Molukken]] (lykas Halmahera, Ceram en Buru), de [[Raja Ampat-eilannen]] (lykas Waigeo en Misool) en it haadeilân [[Nij-Guineä]]. De Molukkenearn is in typyske [[stânfûgel]] dy't it hiele jier troch yn syn egen territoarium bliuwt.
Syn biotoop bestiet benammen út ticht tropyske reinwâld, sawol yn it leechlân as yn 'e legere berchbosken oant op in hichte fan sawat 1000 meter boppe de seespegel. De fûgel wurdt ek wolris sjoen boppe sekundêre bosk, sompebosk en yn 'e kustsône by mangroves, mar hy mijt grutskalich kapte en iepen agraryske gebieten.
== Ekology en hâlden en dragen ==
Oer de ekology fan 'e Molukkenearn is yn ferhâlding ta oare ''Aquila''-soarten relatyf min bekend, om't er in skou libben liedt djip yn 'e tichte tropyske wâlden.
It is in jager dy't syn proaien meastentiids fanút in hege útsjochpost yn 'e beamkrunen of yn in stadige flecht krekt boppe it blêdetek spot. Syn dieet bestiet foar in grut part út [[sûchdieren]] dy't yn beammen libje, lykas [[kûskûzen]] (Phalangeridae) en grutte rotten of [[kjifdieren]]. Dêrnjonken jaget er op grutte hagedissen, ferskate soarten fûgels en gruttere ynsekten.
Oer it briedgedrach binne de wittenskiplike gegevens ek noch hiel skraal. It nêst wurdt fan tûken boud, heech yn 'e kroan fan in grutte, dominante wâldbeam.
== Status ==
De Molukkenearn wurdt troch de [[IUCN]] klassifisearre as [[IUCN-status]] gefoelig (''Near Threatened''). De totale wrâldpopulaasje wurdt frij lyts rûsd, mooglik mar tusken hûnderten en in pear tûzen briedpearen en de oantallen rinne stadichoan tebek.
De grutste bedriging foar de soarte is de grutskalige ûntbosking yn Yndoneezje en Papoea-Nij Guineä. Troch houtkap, mynbou en de oanlis fan palmoalje-plantaazjes ferliest de fûgel syn natuerlike leefgebiet. Om't de Molukkenearn hiel ôfhinklik is fan grutte, âlde en ûnoantaaste bosken, is er tige gefoelig foar dit soarte fan habitatfragminetaasje.
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/gurneys-eagle-aquila-gurneyi BirdLife International, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/gureag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gureag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 maaie 2026.]
* Coates, B.J. (1985). ''The Birds of Papua New Guinea. Volume 1: Non-Passerines''. Dove Publications, Alderley, Australia.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aquila gurneyi}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte earn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn PapoeaNij-Guineä]]
l6tpcd01ciuzjn15wfabeyjzcnhx0jj
1230533
1230532
2026-05-22T22:27:34Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status */ hoe kin dat no wer?
1230533
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Molukkenearn
|Ofbyld = [[Ofbyld:AquilaGurneyiWolf.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[echte earnen]] (''Aquila'')
|Wittenskiplike namme= Aquila gurneyi
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1860
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: <span style="color:#2E8B57;">'''hast bedrige'''</span>
|lânkaart =
}}
De '''Molukkenearn''' of '''Molukske earn''' (''Aquila gurneyi'') is in grutte rôffûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze earn is ferneamd nei de Britske bankier en amateur-[[ornitolooch]] [[John Henry Gurney]] (1819-1890).
== Uterlik ==
De Molukkenearn is in grutte, slanke earn mei in kop-sturtlingte fan 66 oant 86 sentimeter en in wjukspanne fan 170 oant 190 sm. Lykas by de measte earnen binne de wyfkes in slach grutter en swierder as de mantsjes.
It fearrekleed fan in folwoeksen fûgel is hast hielendal donkerbrún oant swartich fan kleur. Syn wjukken binne lang en breed, en as er se yn 'e flecht útsprraat docht syn silhûet tige tinken oan dat fan 'e nau besibbe [[keizerearn]], al binne syn wjukken oan 'e úteinen wat rûner. De sturt is relatyf lang en rûn, mei fine, ûndúdlike donkere bannen. In dúdlik skaaimerk binne de krêftige, giele poaten dy't oant de teannen ta befearre binne. De snaffel is griisgiel mei in donkere punt, en de iris is ljochtbrún oant gielich. Jonge fûgels hawwe in folle ljochter, spikkelich kleed mei in ljochtbrune kop en búk.
== Fersprieding en biotoop ==
Dizze earn hat in relatyf beheind en isolearre ferspriedingsgebiet yn [[Yndoneezje]] en [[Papoea Nij-Guineä]]. Hy komt foar op 'e [[Molukken]] (lykas Halmahera, Ceram en Buru), de [[Raja Ampat-eilannen]] (lykas Waigeo en Misool) en it haadeilân [[Nij-Guineä]]. De Molukkenearn is in typyske [[stânfûgel]] dy't it hiele jier troch yn syn egen territoarium bliuwt.
Syn biotoop bestiet benammen út ticht tropyske reinwâld, sawol yn it leechlân as yn 'e legere berchbosken oant op in hichte fan sawat 1000 meter boppe de seespegel. De fûgel wurdt ek wolris sjoen boppe sekundêre bosk, sompebosk en yn 'e kustsône by mangroves, mar hy mijt grutskalich kapte en iepen agraryske gebieten.
== Ekology en hâlden en dragen ==
Oer de ekology fan 'e Molukkenearn is yn ferhâlding ta oare ''Aquila''-soarten relatyf min bekend, om't er in skou libben liedt djip yn 'e tichte tropyske wâlden.
It is in jager dy't syn proaien meastentiids fanút in hege útsjochpost yn 'e beamkrunen of yn in stadige flecht krekt boppe it blêdetek spot. Syn dieet bestiet foar in grut part út [[sûchdieren]] dy't yn beammen libje, lykas [[kûskûzen]] (Phalangeridae) en grutte rotten of [[kjifdieren]]. Dêrnjonken jaget er op grutte hagedissen, ferskate soarten fûgels en gruttere ynsekten.
Oer it briedgedrach binne de wittenskiplike gegevens ek noch hiel skraal. It nêst wurdt fan tûken boud, heech yn 'e kroan fan in grutte, dominante wâldbeam.
== Status ==
De Molukkenearn wurdt troch de [[IUCN]] klassifisearre as [[IUCN-status]] gefoelig (''Near Threatened''). De totale wrâldpopulaasje wurdt frij lyts rûsd, mooglik mar tusken hûnderten en in pear tûzen briedpearen en de oantallen rinne stadichoan tebek.
De grutste bedriging foar de soarte is de grutskalige ûntbosking yn Yndoneezje en Papoea-Nij Guineä. Troch houtkap, mynbou en de oanlis fan palmoalje-plantaazjes ferliest de fûgel syn natuerlike leefgebiet. Om't de Molukkenearn hiel ôfhinklik is fan grutte, âlde en ûnoantaaste bosken, is er tige gefoelig foar dit soarte fan habitatfragminetaasje.
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/gurneys-eagle-aquila-gurneyi BirdLife International, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/gureag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gureag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 maaie 2026.]
* Coates, B.J. (1985). ''The Birds of Papua New Guinea. Volume 1: Non-Passerines''. Dove Publications, Alderley, Australia.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aquila gurneyi}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte earn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]]
h1bhjqhc7ut8fsgryiugaea342h566s
Aquila gurneyi
0
192002
1230515
2026-05-22T15:45:09Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Molukkenearn]]
1230515
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Molukkenearn]]
ausqcgl9bphrzq5iolzofuq3wbtftsl
Fiskearnen
0
192003
1230517
2026-05-22T19:24:54Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = OspreyNASA.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De fiskearn (''Pandion haliaetus'') | takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme2 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme5 = [[fûgels]] (''Aves'') | t..."
1230517
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = OspreyNASA.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = De fiskearn (''Pandion haliaetus'')
| takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson9 = [[skift]]:
| namme9 = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')
| takson11 = [[famylje]]:
| namme11 = [[Fiskearnfûgles]] (''Pandionidae'')
| takson12 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme12 = '''Fiskearnen''' (''Pandion'')
| beskriuwer, jier = [[Marie Jules César Savigny|Savigny]], [[1809]]
}}
De '''fiskearnen''' (''Pandion'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan [[rôffûgel]]s. It is it iennige skaai yn 'e [[Monotypysk takson|monotypyske]] [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[fiskearnfûgels]] (''Pandionidae''). De fûgels út dit skaai binne folslein spesjalisearre yn it fangen fan libbene fisk.
== Taksonomy ==
De wittenskiplike namme ''Pandion'' ferwiist nei de mytyske kening Pandion fan [[Atene]].
Wat de libbene fauna oanbelanget is it skaai [[Monotypysk takson|monotypysk]]; it bestiet út mar ien soarte: de [[fiskearn]] (''Pandion haliaetus''). Hoewol't de Australyske of Easterske fiskearn (''P. h. cristatus'') troch guon autoriteiten lykas [[IOC World Bird List]] en [[BirdLife International]]/[[IUCN]] in skoft as in aparte soarte beskôge is, wurdt dizze hjoed-de-dei troch de IOC World Bird List en oare grutte checklisten wer algemien as in [[ûndersoarte]] beskôge.
Dêrnjonken is der út it fossile ferline noch ien útstoarne soarte bekend: ''Pandion homalopterus''.
== Skaaimerken ==
Fiskearnen hawwe unike oanpassingen foar it libben by it wetter. Harren fearren binne tige ticht en fet, sadat se net maklik wiet wurde as de fûgel yn it wetter dûkt. De poaten hawwe rûge, skobbige kessens ûnder de teannen en de klauwen binne hiel rûn en skerp om glêde fisken fêst te hâlden. In oar skaaimerk is dat de bûtenste tean nei efteren draaid wurde kin, sadat de fûgel in fisk mei twa teannen nei foaren en twa nei efteren fêsthâlde kin.
== Soarten ==
It skaai omfettet de folgjende twa libbene soarten:
{| class="wikitable"
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Osprey Fledgling (43122990015).jpg|100px]] || [[Fiskearn]] || ''Pandion haliaetus'' || Oer de hiele wrâld útsein [[Antarktika]] en [[Austraalje]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/osprey-pandion-haliaetus ''Pandion haliaetus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| (Fossyl) || † ''Pandion homalopterus'' || † ''Pandion homalopterus'' || Utstoarn (fûn yn Noard-[[Amearika]]) || '''útstoarn'''
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Pandion}}
}}
{{DEFAULTSORT:Fiskearnen}}
[[Kategory:Fiskearn| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
l6gdvn2ni5yuqbs4wguf15i2azwlhq4
1230518
1230517
2026-05-22T19:25:10Z
RomkeHoekstra
10582
1230518
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = OspreyNASA.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = De fiskearn (''Pandion haliaetus'')
| takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson9 = [[skift]]:
| namme9 = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')
| takson11 = [[famylje]]:
| namme11 = [[Fiskearnfûgels]] (''Pandionidae'')
| takson12 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme12 = '''Fiskearnen''' (''Pandion'')
| beskriuwer, jier = [[Marie Jules César Savigny|Savigny]], [[1809]]
}}
De '''fiskearnen''' (''Pandion'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan [[rôffûgel]]s. It is it iennige skaai yn 'e [[Monotypysk takson|monotypyske]] [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[fiskearnfûgels]] (''Pandionidae''). De fûgels út dit skaai binne folslein spesjalisearre yn it fangen fan libbene fisk.
== Taksonomy ==
De wittenskiplike namme ''Pandion'' ferwiist nei de mytyske kening Pandion fan [[Atene]].
Wat de libbene fauna oanbelanget is it skaai [[Monotypysk takson|monotypysk]]; it bestiet út mar ien soarte: de [[fiskearn]] (''Pandion haliaetus''). Hoewol't de Australyske of Easterske fiskearn (''P. h. cristatus'') troch guon autoriteiten lykas [[IOC World Bird List]] en [[BirdLife International]]/[[IUCN]] in skoft as in aparte soarte beskôge is, wurdt dizze hjoed-de-dei troch de IOC World Bird List en oare grutte checklisten wer algemien as in [[ûndersoarte]] beskôge.
Dêrnjonken is der út it fossile ferline noch ien útstoarne soarte bekend: ''Pandion homalopterus''.
== Skaaimerken ==
Fiskearnen hawwe unike oanpassingen foar it libben by it wetter. Harren fearren binne tige ticht en fet, sadat se net maklik wiet wurde as de fûgel yn it wetter dûkt. De poaten hawwe rûge, skobbige kessens ûnder de teannen en de klauwen binne hiel rûn en skerp om glêde fisken fêst te hâlden. In oar skaaimerk is dat de bûtenste tean nei efteren draaid wurde kin, sadat de fûgel in fisk mei twa teannen nei foaren en twa nei efteren fêsthâlde kin.
== Soarten ==
It skaai omfettet de folgjende twa libbene soarten:
{| class="wikitable"
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Osprey Fledgling (43122990015).jpg|100px]] || [[Fiskearn]] || ''Pandion haliaetus'' || Oer de hiele wrâld útsein [[Antarktika]] en [[Austraalje]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/osprey-pandion-haliaetus ''Pandion haliaetus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| (Fossyl) || † ''Pandion homalopterus'' || † ''Pandion homalopterus'' || Utstoarn (fûn yn Noard-[[Amearika]]) || '''útstoarn'''
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Pandion}}
}}
{{DEFAULTSORT:Fiskearnen}}
[[Kategory:Fiskearn| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
gxm74bpbicd6e1exsyvfyqxlr7q5xj5
1230535
1230518
2026-05-22T22:28:58Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Soarten */ kt
1230535
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = OspreyNASA.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = De fiskearn (''Pandion haliaetus'')
| takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson9 = [[skift]]:
| namme9 = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')
| takson11 = [[famylje]]:
| namme11 = [[Fiskearnfûgels]] (''Pandionidae'')
| takson12 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme12 = '''Fiskearnen''' (''Pandion'')
| beskriuwer, jier = [[Marie Jules César Savigny|Savigny]], [[1809]]
}}
De '''fiskearnen''' (''Pandion'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan [[rôffûgel]]s. It is it iennige skaai yn 'e [[Monotypysk takson|monotypyske]] [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[fiskearnfûgels]] (''Pandionidae''). De fûgels út dit skaai binne folslein spesjalisearre yn it fangen fan libbene fisk.
== Taksonomy ==
De wittenskiplike namme ''Pandion'' ferwiist nei de mytyske kening Pandion fan [[Atene]].
Wat de libbene fauna oanbelanget is it skaai [[Monotypysk takson|monotypysk]]; it bestiet út mar ien soarte: de [[fiskearn]] (''Pandion haliaetus''). Hoewol't de Australyske of Easterske fiskearn (''P. h. cristatus'') troch guon autoriteiten lykas [[IOC World Bird List]] en [[BirdLife International]]/[[IUCN]] in skoft as in aparte soarte beskôge is, wurdt dizze hjoed-de-dei troch de IOC World Bird List en oare grutte checklisten wer algemien as in [[ûndersoarte]] beskôge.
Dêrnjonken is der út it fossile ferline noch ien útstoarne soarte bekend: ''Pandion homalopterus''.
== Skaaimerken ==
Fiskearnen hawwe unike oanpassingen foar it libben by it wetter. Harren fearren binne tige ticht en fet, sadat se net maklik wiet wurde as de fûgel yn it wetter dûkt. De poaten hawwe rûge, skobbige kessens ûnder de teannen en de klauwen binne hiel rûn en skerp om glêde fisken fêst te hâlden. In oar skaaimerk is dat de bûtenste tean nei efteren draaid wurde kin, sadat de fûgel in fisk mei twa teannen nei foaren en twa nei efteren fêsthâlde kin.
== Soarten ==
It skaai omfettet de folgjende twa libbene soarten:
{| class="wikitable"
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Osprey Fledgling (43122990015).jpg|100px]] || [[Fiskearn]] || ''Pandion haliaetus'' || Oer de hiele wrâld útsein [[Antarktika]] en [[Austraalje]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/osprey-pandion-haliaetus ''Pandion haliaetus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| (Fossyl) || † ''Pandion homalopterus'' || † ''Pandion homalopterus'' || Utstoarn (fûn yn Noard-[[Amearika]]) || '''útstoarn'''
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Pandion}}
}}
{{DEFAULTSORT:Fiskearnen}}
[[Kategory:Fiskearn| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Fiskearnfûgel]]
5gfquh4h6qtjyaxn2krfo4c9ucrzjq8
Pandion (skaai)
0
192004
1230519
2026-05-22T19:25:37Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Fiskearnen]]
1230519
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Fiskearnen]]
p8ql7p00dnd7c0ak4tvj5dsg61my49j
Sint-Martenskatedraal (Iper)
0
192005
1230522
2026-05-22T20:26:26Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Martenskatedraal | ôfbylding = Ieper - Sint-Maartenskathedraal 1.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= [[West-Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme..."
1230522
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme = Sint-Martenskatedraal
| ôfbylding = Ieper - Sint-Maartenskathedraal 1.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| lân = {{BE}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Gewest
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[West-Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| plak = [[Iper]]
| adres = Sint-Martinusplein
| koördinaten =
| tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| bisdom = [[Bisdom Brugge]] (earder bisdom Iper)
| aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]]
| patroanhillige = [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]]
| wijd oan =
| status = Parochytsjerke; earder katedraal
| ôfstjitten =
| hjoeddeiske funksje =
| arsjitekt =
| yngenieur =
| boujier = 13e iuw<br>weropbou foltôge yn 1930
| sloopjier =
| boustyl = [[Gotyk]]
| hichte = 102 m
| monumintale status = Beskerme monumint
| monumintnûmer =
| webside = [https://www.kerknet.be/organisatie/olv-van-vrede-ieper www.kerknet.be]
| mapname = Belgje
| mapwidth =
| lat_deg = 50
| lat_min = 51
| lat_sec = 07
| lat_dir = N
| lon_deg = 2
| lon_min = 53
| lon_sec = 07
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart = Sint-Martinustsjerke
}}
De '''Sint-Martenstsjerke''' (ek bekend as de '''Sint-Martenskatedraal''') is in tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Iper]] yn 'e provinsje [[West-Flaanderen]]. De tsjerke wie fan [[1561]] oant [[1801]] de [[katedraal]] fan it âlde [[bisdom Iper]]. Troch it konkordaat tusken [[Napoleon Bonaparte]] en [[Pius VII|paus Pius VII]] waard it bisdom yn 1801 opheft en kamen de parochys ûnder it [[bisdom Gint]] te fallen. Sûnt de weroprjochting fan it [[bisdom Brugge]] yn [[1833]] heart Iper dêrby. Yn 'e folksmûle wurdt de tsjerke hjoed-de-dei noch altiten katedraal neamd.
== Bouwskiednis ==
[[Ofbyld:Ieper Sint-Maarten R01.jpg|thumb|left|Ynterieur.]]
De bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke yn letgoatyske styl sette om [[1221]] hinne útein, wêrby't earst it [[Koer (tsjerke)|koer]] boud waard. De tsjerke ferfong in âldere, [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke út de 10e of 11e iuw. Yn 'e rin fan 'e 13e en 14e iuw waarden it [[dwersskip]] en it [[Skip (tsjerke)|haadskip]] foltôge.
De tsjerke hat in lang koer mei in [[koeromgong]]. De westlike toer mei in hichte fan mear as 100 meter, waard pas yn 'e 15e iuw tafoege. Foar de [[Earste Wrâldkriich]] hie dizze toer in smellere en legere spits as de hjoeddeiske.
=== De Earste Wrâldkriich en de weropbou ===
[[Ofbyld:Ruins of St. Martin's Church in Ypres, Belgium, circa 1918, ca. 1919 - ca. 1919 - NARA - 533166.tif|thumb|left|De ferneatiging fan 'e Sint-Martenstsjerke.]]
Yn 'e Earste Wrâldkriich waard de stêd Iper folslein yn pún sketten troch de Dútske artillery. Ek de Sint-Martenstsjerke waard tusken 1914 en 1918 folslein ferneatige; oan it ein fan 'e oarloch stiene der allinnich noch in skansearre stik fan 'e toer en in pear muorren foar in part oerein.
Nei de oarloch waard besletten om de tsjerke lykas ek de ferneamde [[Lekkenhal fan Iper]] folslein neffens de âlde plannen wer op te bouwen. Dizze monumintale weropbou stie ûnder lieding fan 'e arsjitekt Jules Coomans en waard yn [[1930]] foltôge.
== Ynterieur en keunstwurken ==
Ek al is in grut part fan 'e oarspronklike tsjerkeskat yn 'e Earste Wrâldkriich ferlern gien, de tsjerke hat hjoed-de-dei wer in ryk ynterieur mei mear as tweintich skilderijen en ferskate keunstskatten.
It meast ferneamde skilderij is in grut doek fan Joris Liebaert út [[1657]] dat it Belis fan Iper yn 1383 ôfbyldet. Fierder hinget der wurk fan wichtige masters út de Flaamske skoalle en lettere tiid, wêrûnder:
* Jozef Beke (De Dea fan Marije, 1768)
* Joseph-Benoît Suvée (trije doeken út 1772-1777)
* Matthijs De Visch
* Victor Boucquet
* Niklaas van de Velde (De Hillige Famylje by Sint-Anne, It Doopsel fan Klovis en De Krúsdraging)
* Ernest Wante (It Lêste Jûnsmiel, 1931)
<br>
<center>
[[Ofbyld:Joris Liebaert, Het Beleg van Ieper in 1383 (1657).jpg|450px|Belis fan Iper (1383)]]<small><br>Belis fan Iper (1383)</small>
</center>
<br>
In bysûnder keunstwurk is it grutte [[roasfinster]] yn it suderdwersskip, dat tusken 1935 en 1938 makke waard troch de Ierske glêsskilder Wilhelmina Geddes. Dit finster, mei as tema de Godloovjende hymne ''Te Deum'', wie in geskink fan 'e Britske troepen oan kening [[Albert I fan Belgje|Albert I]].
=== Byldhouwurk en grêfmonuminten ===
Yn it ynterieur falle ferskate grêfmonuminten op, benammen fan Iperske biskoppen út de 16e en 17e iuw.
De meast ferneamde biskop dy't hjir begroeven leit is [[Cornelius Jansenius]] († 1638), de grûnlizzer fan it [[jansenisme]]. Syn grêf yn it twadde koer[[travee]] is hiel ienfâldich markearre mei in nammeleaze flierstien dy't allinnich syn stjerjier oanjout.
De widdo fan kânsler Willem Hugonet, Louise de Laye († 1506), hat in grêfmonumint fan swart moarmer.
Foar de tombe fan deken Camille Delaere, dy't yn 'e Earste Wrâldkriich syn bêst die om safolle mooglik tsjerkeskatten te rêden, binne 17e-iuwske skulptueren fan Artus Quellinus de Jonge brûkt.
It koer en de kapellen binne fierder oanklaaid fykwurk en koperen Brabânske keunstwurken dy't nei de oarloch oanskaft of restaurearre binne.
== Ofbylden ==
<gallery>
PM 127353 B Ieper.jpg|"Jezus en de Samaritaanske frou" (Matthijs De Visch)
Ieper Kathedraal Sint Maarten Innen Lettner 3.jpg|[[Doksaal]]
PM 127327 B Ieper.jpg|"Oanbidding fan 'e Keningen"
Ieper Kathedraal Sint Maarten Innen Kanzel 3.jpg|Kânsel
</gallery>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânske wikipedyside, sjoch foar boarnen: [[:nl:Sint-Maartenskerk (Ieper)]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Sint-Maartenskathedraal (Ieper)|Sint-Martensrtsjerke (Iper)}}
}}
{{DEFAULTSORT:Martinustsjerke, Iper}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Brugge]]
[[Kategory:Iper]]
[[Kategory:Katedraal yn Belgje]]
[[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]]
40smcb4bvmvdhz2827hmp21aub7ungt
1230524
1230522
2026-05-22T20:32:35Z
RomkeHoekstra
10582
+ Berjocht.
1230524
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme = Sint-Martenskatedraal
| ôfbylding = Ieper - Sint-Maartenskathedraal 1.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| lân = {{BE}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Gewest
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[West-Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| plak = [[Iper]]
| adres = Sint-Martinusplein
| koördinaten =
| tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| bisdom = [[Bisdom Brugge]] (earder bisdom Iper)
| aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]]
| patroanhillige = [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]]
| wijd oan =
| status = Parochytsjerke; earder katedraal
| ôfstjitten =
| hjoeddeiske funksje =
| arsjitekt =
| yngenieur =
| boujier = 13e iuw<br>weropbou foltôge yn 1930
| sloopjier =
| boustyl = [[Gotyk]]
| hichte = 102 m
| monumintale status = Beskerme monumint
| monumintnûmer =
| webside = [https://www.kerknet.be/organisatie/olv-van-vrede-ieper www.kerknet.be]
| mapname = Belgje
| mapwidth =
| lat_deg = 50
| lat_min = 51
| lat_sec = 07
| lat_dir = N
| lon_deg = 2
| lon_min = 53
| lon_sec = 07
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart = Sint-Martinustsjerke
}}
De '''Sint-Martenstsjerke''' (ek bekend as de '''Sint-Martenskatedraal''') is in tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Iper]] yn 'e provinsje [[West-Flaanderen]]. De tsjerke wie fan [[1561]] oant [[1801]] de [[katedraal]] fan it âlde [[bisdom Iper]]. Troch it konkordaat tusken [[Napoleon Bonaparte]] en [[Pius VII|paus Pius VII]] waard it bisdom yn 1801 opheft en kamen de parochys ûnder it [[bisdom Gint]] te fallen. Sûnt de weroprjochting fan it [[bisdom Brugge]] yn [[1833]] heart Iper dêrby. Yn 'e folksmûle wurdt de tsjerke hjoed-de-dei noch altiten katedraal neamd.
== Bouwskiednis ==
[[Ofbyld:Ieper Sint-Maarten R01.jpg|thumb|left|Ynterieur.]]
De bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke yn letgoatyske styl sette om [[1221]] hinne útein, wêrby't earst it [[Koer (tsjerke)|koer]] boud waard. De tsjerke ferfong in âldere, [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke út de 10e of 11e iuw. Yn 'e rin fan 'e 13e en 14e iuw waarden it [[dwersskip]] en it [[Skip (tsjerke)|haadskip]] foltôge.
De tsjerke hat in lang koer mei in [[koeromgong]]. De westlike toer mei in hichte fan mear as 100 meter, waard pas yn 'e 15e iuw tafoege. Foar de [[Earste Wrâldkriich]] hie dizze toer in smellere en legere spits as de hjoeddeiske.
=== De Earste Wrâldkriich en de weropbou ===
[[Ofbyld:Ruins of St. Martin's Church in Ypres, Belgium, circa 1918, ca. 1919 - ca. 1919 - NARA - 533166.tif|thumb|left|De ferneatiging fan 'e Sint-Martenstsjerke.]]
Yn 'e Earste Wrâldkriich waard de stêd Iper folslein yn pún sketten troch de Dútske artillery. Ek de Sint-Martenstsjerke waard tusken 1914 en 1918 folslein ferneatige; oan it ein fan 'e oarloch stiene der allinnich noch in skansearre stik fan 'e toer en in pear muorren foar in part oerein.
Nei de oarloch waard besletten om de tsjerke lykas ek de ferneamde [[Lekkenhal fan Iper]] folslein neffens de âlde plannen wer op te bouwen. Dizze monumintale weropbou stie ûnder lieding fan 'e arsjitekt Jules Coomans en waard yn [[1930]] foltôge.
== Ynterieur en keunstwurken ==
Ek al is in grut part fan 'e oarspronklike tsjerkeskat yn 'e Earste Wrâldkriich ferlern gien, de tsjerke hat hjoed-de-dei wer in ryk ynterieur mei mear as tweintich skilderijen en ferskate keunstskatten.
It meast ferneamde skilderij is in grut doek fan Joris Liebaert út [[1657]] dat it Belis fan Iper yn 1383 ôfbyldet. Fierder hinget der wurk fan wichtige masters út de Flaamske skoalle en lettere tiid, wêrûnder:
* Jozef Beke (De Dea fan Marije, 1768)
* Joseph-Benoît Suvée (trije doeken út 1772-1777)
* Matthijs De Visch
* Victor Boucquet
* Niklaas van de Velde (De Hillige Famylje by Sint-Anne, It Doopsel fan Klovis en De Krúsdraging)
* Ernest Wante (It Lêste Jûnsmiel, 1931)
<br>
<center>
[[Ofbyld:Joris Liebaert, Het Beleg van Ieper in 1383 (1657).jpg|450px|Belis fan Iper (1383)]]<small><br>Belis fan Iper (1383)</small>
</center>
<br>
In bysûnder keunstwurk is it grutte [[roasfinster]] yn it suderdwersskip, dat tusken 1935 en 1938 makke waard troch de Ierske glêsskilder Wilhelmina Geddes. Dit finster, mei as tema de Godloovjende hymne ''Te Deum'', wie in geskink fan 'e Britske troepen oan kening [[Albert I fan Belgje|Albert I]].
=== Byldhouwurk en grêfmonuminten ===
Yn it ynterieur falle ferskate grêfmonuminten op, benammen fan Iperske biskoppen út de 16e en 17e iuw.
De meast ferneamde biskop dy't hjir begroeven leit is [[Cornelius Jansenius]] († 1638), de grûnlizzer fan it [[jansenisme]]. Syn grêf yn it twadde koer[[travee]] is hiel ienfâldich markearre mei in nammeleaze flierstien dy't allinnich syn stjerjier oanjout.
De widdo fan kânsler Willem Hugonet, Louise de Laye († 1506), hat in grêfmonumint fan swart moarmer.
Foar de tombe fan deken Camille Delaere, dy't yn 'e Earste Wrâldkriich syn bêst die om safolle mooglik tsjerkeskatten te rêden, binne 17e-iuwske skulptueren fan Artus Quellinus de Jonge brûkt.
It koer en de kapellen binne fierder oanklaaid fykwurk en koperen Brabânske keunstwurken dy't nei de oarloch oanskaft of restaurearre binne.
== Ofbylden ==
<gallery>
PM 127353 B Ieper.jpg|"Jezus en de Samaritaanske frou" (Matthijs De Visch)
Ieper Kathedraal Sint Maarten Innen Lettner 3.jpg|[[Doksaal]]
PM 127327 B Ieper.jpg|"Oanbidding fan 'e Keningen"
Ieper Kathedraal Sint Maarten Innen Kanzel 3.jpg|Kânsel
</gallery>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânske wikipedyside, sjoch foar boarnen: [[:nl:Sint-Maartenskerk (Ieper)]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Sint-Maartenskathedraal (Ieper)|Sint-Martensrtsjerke (Iper)}}
}}
{{DEFAULTSORT:Martinustsjerke, Iper}}
{{KatedralenBelgje}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Brugge]]
[[Kategory:Iper]]
[[Kategory:Katedraal yn Belgje]]
[[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]]
5fhycujm66xo7h2wl73t51ws1cb5ky9
1230538
1230524
2026-05-22T22:32:47Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Ofbylden */ kt
1230538
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme = Sint-Martenskatedraal
| ôfbylding = Ieper - Sint-Maartenskathedraal 1.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| lân = {{BE}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Gewest
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[West-Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| plak = [[Iper]]
| adres = Sint-Martinusplein
| koördinaten =
| tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| bisdom = [[Bisdom Brugge]] (earder bisdom Iper)
| aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]]
| patroanhillige = [[Martinus fan Tours|Sint-Marten]]
| wijd oan =
| status = Parochytsjerke; earder katedraal
| ôfstjitten =
| hjoeddeiske funksje =
| arsjitekt =
| yngenieur =
| boujier = 13e iuw<br>weropbou foltôge yn 1930
| sloopjier =
| boustyl = [[Gotyk]]
| hichte = 102 m
| monumintale status = Beskerme monumint
| monumintnûmer =
| webside = [https://www.kerknet.be/organisatie/olv-van-vrede-ieper www.kerknet.be]
| mapname = Belgje
| mapwidth =
| lat_deg = 50
| lat_min = 51
| lat_sec = 07
| lat_dir = N
| lon_deg = 2
| lon_min = 53
| lon_sec = 07
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart = Sint-Martinustsjerke
}}
De '''Sint-Martenstsjerke''' (ek bekend as de '''Sint-Martenskatedraal''') is in tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Iper]] yn 'e provinsje [[West-Flaanderen]]. De tsjerke wie fan [[1561]] oant [[1801]] de [[katedraal]] fan it âlde [[bisdom Iper]]. Troch it konkordaat tusken [[Napoleon Bonaparte]] en [[Pius VII|paus Pius VII]] waard it bisdom yn 1801 opheft en kamen de parochys ûnder it [[bisdom Gint]] te fallen. Sûnt de weroprjochting fan it [[bisdom Brugge]] yn [[1833]] heart Iper dêrby. Yn 'e folksmûle wurdt de tsjerke hjoed-de-dei noch altiten katedraal neamd.
== Bouwskiednis ==
[[Ofbyld:Ieper Sint-Maarten R01.jpg|thumb|left|Ynterieur.]]
De bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke yn letgoatyske styl sette om [[1221]] hinne útein, wêrby't earst it [[Koer (tsjerke)|koer]] boud waard. De tsjerke ferfong in âldere, [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] tsjerke út de 10e of 11e iuw. Yn 'e rin fan 'e 13e en 14e iuw waarden it [[dwersskip]] en it [[Skip (tsjerke)|haadskip]] foltôge.
De tsjerke hat in lang koer mei in [[koeromgong]]. De westlike toer mei in hichte fan mear as 100 meter, waard pas yn 'e 15e iuw tafoege. Foar de [[Earste Wrâldkriich]] hie dizze toer in smellere en legere spits as de hjoeddeiske.
=== De Earste Wrâldkriich en de weropbou ===
[[Ofbyld:Ruins of St. Martin's Church in Ypres, Belgium, circa 1918, ca. 1919 - ca. 1919 - NARA - 533166.tif|thumb|left|De ferneatiging fan 'e Sint-Martenstsjerke.]]
Yn 'e Earste Wrâldkriich waard de stêd Iper folslein yn pún sketten troch de Dútske artillery. Ek de Sint-Martenstsjerke waard tusken 1914 en 1918 folslein ferneatige; oan it ein fan 'e oarloch stiene der allinnich noch in skansearre stik fan 'e toer en in pear muorren foar in part oerein.
Nei de oarloch waard besletten om de tsjerke lykas ek de ferneamde [[Lekkenhal fan Iper]] folslein neffens de âlde plannen wer op te bouwen. Dizze monumintale weropbou stie ûnder lieding fan 'e arsjitekt Jules Coomans en waard yn [[1930]] foltôge.
== Ynterieur en keunstwurken ==
Ek al is in grut part fan 'e oarspronklike tsjerkeskat yn 'e Earste Wrâldkriich ferlern gien, de tsjerke hat hjoed-de-dei wer in ryk ynterieur mei mear as tweintich skilderijen en ferskate keunstskatten.
It meast ferneamde skilderij is in grut doek fan Joris Liebaert út [[1657]] dat it Belis fan Iper yn 1383 ôfbyldet. Fierder hinget der wurk fan wichtige masters út de Flaamske skoalle en lettere tiid, wêrûnder:
* Jozef Beke (De Dea fan Marije, 1768)
* Joseph-Benoît Suvée (trije doeken út 1772-1777)
* Matthijs De Visch
* Victor Boucquet
* Niklaas van de Velde (De Hillige Famylje by Sint-Anne, It Doopsel fan Klovis en De Krúsdraging)
* Ernest Wante (It Lêste Jûnsmiel, 1931)
<br>
<center>
[[Ofbyld:Joris Liebaert, Het Beleg van Ieper in 1383 (1657).jpg|450px|Belis fan Iper (1383)]]<small><br>Belis fan Iper (1383)</small>
</center>
<br>
In bysûnder keunstwurk is it grutte [[roasfinster]] yn it suderdwersskip, dat tusken 1935 en 1938 makke waard troch de Ierske glêsskilder Wilhelmina Geddes. Dit finster, mei as tema de Godloovjende hymne ''Te Deum'', wie in geskink fan 'e Britske troepen oan kening [[Albert I fan Belgje|Albert I]].
=== Byldhouwurk en grêfmonuminten ===
Yn it ynterieur falle ferskate grêfmonuminten op, benammen fan Iperske biskoppen út de 16e en 17e iuw.
De meast ferneamde biskop dy't hjir begroeven leit is [[Cornelius Jansenius]] († 1638), de grûnlizzer fan it [[jansenisme]]. Syn grêf yn it twadde koer[[travee]] is hiel ienfâldich markearre mei in nammeleaze flierstien dy't allinnich syn stjerjier oanjout.
De widdo fan kânsler Willem Hugonet, Louise de Laye († 1506), hat in grêfmonumint fan swart moarmer.
Foar de tombe fan deken Camille Delaere, dy't yn 'e Earste Wrâldkriich syn bêst die om safolle mooglik tsjerkeskatten te rêden, binne 17e-iuwske skulptueren fan Artus Quellinus de Jonge brûkt.
It koer en de kapellen binne fierder oanklaaid fykwurk en koperen Brabânske keunstwurken dy't nei de oarloch oanskaft of restaurearre binne.
== Ofbylden ==
<gallery>
PM 127353 B Ieper.jpg|"Jezus en de Samaritaanske frou" (Matthijs De Visch)
Ieper Kathedraal Sint Maarten Innen Lettner 3.jpg|[[Doksaal]]
PM 127327 B Ieper.jpg|"Oanbidding fan 'e Keningen"
Ieper Kathedraal Sint Maarten Innen Kanzel 3.jpg|Kânsel
</gallery>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânske wikipedyside, sjoch foar boarnen: [[:nl:Sint-Maartenskerk (Ieper)]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Sint-Maartenskathedraal (Ieper)|Sint-Martensrtsjerke (Iper)}}
}}
{{DEFAULTSORT:Martinustsjerke, Iper}}
{{KatedralenBelgje}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Brugge]]
[[Kategory:Iper]]
[[Kategory:Katedraal yn Belgje]]
[[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]]
[[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1914]]
[[Kategory:Bouwurk út 1930]]
2nmpulh2mcatzy2tulb4niwrnzadsef
Sint-Martinuskatedraal (Iper)
0
192006
1230523
2026-05-22T20:28:10Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Sint-Martenskatedraal (Iper)]]
1230523
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Sint-Martenskatedraal (Iper)]]
ckl3q0urvs06uuzn36r0vqqngf8xkei
Jeroen van Inkel
0
192007
1230525
2026-05-22T20:48:19Z
Roelandfransen
58202
Side makke mei "'''Jeroen van Inkel''' (Amsterdam, 7 july 1961) is in Nederlânske radio-dj. Syn echte namme is Jeroen Hendrik Donderwinkel. Hy waard bekend mei it radioprogramma ''Curry en Van Inkel'', dat er makke mei [[Adam Curry]]. It programma wie yn de jierren 80 hiel populêr op Hilversum 3. Jeroen van Inkel wurke letter by ferskate radiostjoerders lykas Radio Veronica, Radio 538 en [[NPO Radio 5]]. Sûnt 2020 makket er it programma ''Rinkeldekinkel'' op [[NPO Radio 2]]. Dêrby wur..."
1230525
wikitext
text/x-wiki
'''Jeroen van Inkel''' (Amsterdam, 7 july 1961) is in Nederlânske radio-dj. Syn echte namme is Jeroen Hendrik Donderwinkel. Hy waard bekend mei it radioprogramma ''Curry en Van Inkel'', dat er makke mei [[Adam Curry]]. It programma wie yn de jierren 80 hiel populêr op Hilversum 3.
Jeroen van Inkel wurke letter by ferskate radiostjoerders lykas Radio Veronica, Radio 538 en [[NPO Radio 5]]. Sûnt 2020 makket er it programma ''Rinkeldekinkel'' op [[NPO Radio 2]]. Dêrby wurket er gear mei [[Jesse Sprikkelman]].
Ek hat Van Inkel stimwurk dien foar films. By de film ''Cars'' spruts er de stim yn fan kommentator Bob Cutlass.
[[Kategory:Nederlânsk radiopresintator]]
hh2v98vw6cpgmwy0i0fsg1tu7ml07n1
1230526
1230525
2026-05-22T20:48:29Z
Roelandfransen
58202
1230526
wikitext
text/x-wiki
'''Jeroen van Inkel''' (Amsterdam, 7 july 1961) is in Nederlânske radio-dj. Syn echte namme is Jeroen Hendrik Donderwinkel. Hy waard bekend mei it radioprogramma ''Curry en Van Inkel'', dat er makke mei Adam Curry. It programma wie yn de jierren 80 hiel populêr op Hilversum 3.
Jeroen van Inkel wurke letter by ferskate radiostjoerders lykas Radio Veronica, Radio 538 en [[NPO Radio 5]]. Sûnt 2020 makket er it programma ''Rinkeldekinkel'' op [[NPO Radio 2]]. Dêrby wurket er gear mei Jesse Sprikkelman.
Ek hat Van Inkel stimwurk dien foar films. By de film ''Cars'' spruts er de stim yn fan kommentator Bob Cutlass.
[[Kategory:Nederlânsk radiopresintator]]
6k7dvotnphtyfgg25wfolwzr4l8sfwl
1230527
1230526
2026-05-22T20:48:41Z
Roelandfransen
58202
1230527
wikitext
text/x-wiki
'''Jeroen van Inkel''' ([[Amsterdam]], 7 july 1961) is in Nederlânske radio-dj. Syn echte namme is Jeroen Hendrik Donderwinkel. Hy waard bekend mei it radioprogramma ''Curry en Van Inkel'', dat er makke mei Adam Curry. It programma wie yn de jierren 80 hiel populêr op Hilversum 3.
Jeroen van Inkel wurke letter by ferskate radiostjoerders lykas Radio Veronica, Radio 538 en [[NPO Radio 5]]. Sûnt 2020 makket er it programma ''Rinkeldekinkel'' op [[NPO Radio 2]]. Dêrby wurket er gear mei Jesse Sprikkelman.
Ek hat Van Inkel stimwurk dien foar films. By de film ''Cars'' spruts er de stim yn fan kommentator Bob Cutlass.
[[Kategory:Nederlânsk radiopresintator]]
9csdlklbnwuizox5t2vcfstzz57tacj
1230539
1230527
2026-05-22T22:37:20Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
wikipedisearre
1230539
wikitext
text/x-wiki
'''Jeroen van Inkel''' (echte namme: '''Jeroen Hendrik Donderwinkel'''; [[Amsterdam]], [[7 july]] [[1961]]) is in [[Nederlânsk]] [[radio-discjockey|radio-dj]]. Hy waard bekend mei it [[radioprogramma]] ''Curry en Van Inkel'', dat er makke mei [[Adam Curry]]. It programma wie yn de jierren 80 hiel populêr op [[Hilversum 3]].
Jeroen van Inkel wurke letter by ferskate [[radiostjoerder]]s, lykas [[Radio Veronica]], [[Radio 538]] en [[NPO Radio 5]]. Sûnt 2020 makket er it programma ''Rinkeldekinkel'' op [[NPO Radio 2]]. Dêrby wurket er gear mei [[Jesse Sprikkelman]].
Ek hat Van Inkel stimwurk dien foar films. By de film ''Cars'' spruts er de stim yn fan kommentator Bob Cutlass.
{{Stobbe|in biografy}}
{{DEFAULTSORT:Inkel, Jeroan van}}
[[Kategory:Nederlânsk radiopresintator]]
[[Kategory:Nederlânsk telefyzjepresintator]]
[[Kategory:Nederlânsk stimakteur]]
[[Kategory:Veronica-wurknimmer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1961]]
s9y7nis3ml5bg6kqwbg99et20yxev1c
Met het Oog op Morgen
0
192008
1230528
2026-05-22T21:15:01Z
Roelandfransen
58202
Side makke mei "'''Met Het Oog Op Morgen''' is in Nederlânsk radioprogramma dat te hearren is op NPO Radio 1 en Omrop Fryslân. It programma wurdt alle dagen útstjoerd tusken 23.00 en 00.00 oere en giet oer nijs, polityk, sport en oare wichtige ûnderwerpen. De earste útstjoering wie yn 1976. It programma begjint alle dagen op deselde wize mei in oersjoch fan it nijs fan de ôfrûne dei. Dêrby binne faak fragminten fan telefyzje en sosjale media te hearren. Dêrnei folget in oersjoch..."
1230528
wikitext
text/x-wiki
'''Met Het Oog Op Morgen''' is in Nederlânsk radioprogramma dat te hearren is op NPO Radio 1 en Omrop Fryslân. It programma wurdt alle dagen útstjoerd tusken 23.00 en 00.00 oere en giet oer nijs, polityk, sport en oare wichtige ûnderwerpen. De earste útstjoering wie yn 1976.
It programma begjint alle dagen op deselde wize mei in oersjoch fan it nijs fan de ôfrûne dei. Dêrby binne faak fragminten fan telefyzje en sosjale media te hearren. Dêrnei folget in oersjoch fan wat de oare moarns yn de kranten stiet. Ek wurde der ynterviews holden oer ûnderwerpen út it nijs.
''Met Het Oog Op Morgen'' is ien fan de bekendste radioprogramma’s fan Nederlân.
[[Kategory:Radioprogramma]]
h0a6juztwwryv7kc7opk3jnfeuv1k0d
1230529
1230528
2026-05-22T21:15:15Z
Roelandfransen
58202
1230529
wikitext
text/x-wiki
'''Met Het Oog Op Morgen''' is in Nederlânsk radioprogramma dat te hearren is op [[NPO Radio 1]] en [[Omrop Fryslân]]. It programma wurdt alle dagen útstjoerd tusken 23.00 en 00.00 oere en giet oer nijs, polityk, sport en oare wichtige ûnderwerpen. De earste útstjoering wie yn 1976.
It programma begjint alle dagen op deselde wize mei in oersjoch fan it nijs fan de ôfrûne dei. Dêrby binne faak fragminten fan telefyzje en sosjale media te hearren. Dêrnei folget in oersjoch fan wat de oare moarns yn de kranten stiet. Ek wurde der ynterviews holden oer ûnderwerpen út it nijs.
''Met Het Oog Op Morgen'' is ien fan de bekendste radioprogramma’s fan Nederlân.
[[Kategory:Radioprogramma]]
bjgguapthy0cuu4v73roitt1sb5lxtu
1230540
1230529
2026-05-22T22:38:22Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Met Het Oog Op Morgen]] omneamd ta [[Met het Oog op Morgen]]: red
1230529
wikitext
text/x-wiki
'''Met Het Oog Op Morgen''' is in Nederlânsk radioprogramma dat te hearren is op [[NPO Radio 1]] en [[Omrop Fryslân]]. It programma wurdt alle dagen útstjoerd tusken 23.00 en 00.00 oere en giet oer nijs, polityk, sport en oare wichtige ûnderwerpen. De earste útstjoering wie yn 1976.
It programma begjint alle dagen op deselde wize mei in oersjoch fan it nijs fan de ôfrûne dei. Dêrby binne faak fragminten fan telefyzje en sosjale media te hearren. Dêrnei folget in oersjoch fan wat de oare moarns yn de kranten stiet. Ek wurde der ynterviews holden oer ûnderwerpen út it nijs.
''Met Het Oog Op Morgen'' is ien fan de bekendste radioprogramma’s fan Nederlân.
[[Kategory:Radioprogramma]]
bjgguapthy0cuu4v73roitt1sb5lxtu
1230542
1230540
2026-05-22T22:40:21Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
wikipedisearre
1230542
wikitext
text/x-wiki
'''Met het Oog op Morgen''' is in [[Nederlân]]sk [[radioprogramma]] dat te hearren is op [[NPO Radio 1]] en [[Omrop Fryslân]]. It programma wurdt alle dagen útstjoerd tusken 23.00 en 00.00 oere en giet oer [[nijs]], [[polityk]], [[sport]] en oare wichtige ûnderwerpen. De earste útstjoering wie yn [[1976]].
It programma begjint alle dagen op deselde wize mei in oersjoch fan it nijs fan de ôfrûne dei. Dêrby binne faak fragminten fan telefyzje en sosjale media te hearren. Dêrnei folget in oersjoch fan wat de oare moarns yn de kranten stiet. Ek wurde der ynterviews holden oer ûnderwerpen út it nijs.
''Met het Oog op Morgen'' is ien fan de bekendste radioprogramma’s fan Nederlân.
[[Kategory:Nederlânsk radioprogramma]]
[[Kategory:Nederlânsktalich radioprogramma]]
[[Kategory:Radioprogramma út 1976]]
jl191ptauirlbxh6cwz2qbm3ywcs5va
1230553
1230542
2026-05-23T05:33:45Z
Kneppelfreed
2013
skean
1230553
wikitext
text/x-wiki
'''''Met het Oog op Morgen''''' is in [[Nederlân]]sk [[radioprogramma]] dat te hearren is op [[NPO Radio 1]] en [[Omrop Fryslân]]. It programma wurdt alle dagen útstjoerd tusken 23.00 en 00.00 oere en giet oer [[nijs]], [[polityk]], [[sport]] en oare wichtige ûnderwerpen. De earste útstjoering wie yn [[1976]].
It programma begjint alle dagen op deselde wize mei in oersjoch fan it nijs fan de ôfrûne dei. Dêrby binne faak fragminten fan telefyzje en sosjale media te hearren. Dêrnei folget in oersjoch fan wat de oare moarns yn de kranten stiet. Ek wurde der ynterviews holden oer ûnderwerpen út it nijs.
''Met het Oog op Morgen'' is ien fan de bekendste radioprogramma’s fan Nederlân.
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}
[[Kategory:Nederlânsk radioprogramma]]
[[Kategory:Nederlânsktalich radioprogramma]]
[[Kategory:Radioprogramma út 1976]]
l2c4e7psvdio4cwqrj2kfm578lig4o5
Molukske earn
0
192009
1230534
2026-05-22T22:28:00Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ferwiist troch nei [[Molukkenearn]]
1230534
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Molukkenearn]]
ausqcgl9bphrzq5iolzofuq3wbtftsl
Kategory:Fiskearn
14
192010
1230536
2026-05-22T22:29:19Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1230536
wikitext
text/x-wiki
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Fiskearnfûgel]]
gtpb3sh96qfayp775oh5s0m7gjrdfru
Met Het Oog Op Morgen
0
192011
1230541
2026-05-22T22:38:22Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Met Het Oog Op Morgen]] omneamd ta [[Met het Oog op Morgen]]: red
1230541
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Met het Oog op Morgen]]
69wii1abwcbknwlyjdb5b2q6bytasa8
Kategory:Radioprogramma út 1976
14
192012
1230543
2026-05-22T22:40:53Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1230543
wikitext
text/x-wiki
[[Kategory:Radioprogramma nei begjinjier|1976]]
[[Kategory:1976]]
owxnhdi4lqe7pi07b3cbkgk63srimuz
Ofbyld:Fersprieding fan de streekte jakhals (Lupulella adusta).png
6
192013
1230544
2026-05-22T22:55:49Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
In lânkaart mei dêrop werjûn de fersprieding fan de streekte jakhals (''Lupulella adusta''). Eigenmakke ôfbylding.
1230544
wikitext
text/x-wiki
== Gearfetting ==
In lânkaart mei dêrop werjûn de fersprieding fan de streekte jakhals (''Lupulella adusta''). Eigenmakke ôfbylding.
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}
q3djb7d4hp6zy4cq5w8uo87x11bg9rq
Streekte jakhals
0
192014
1230546
2026-05-22T23:16:09Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nije side
1230546
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme=streekte jakhals
|Ofbyld= [[File:Lupulella_adusta_in_Kalabo_Zambia_01.jpeg|250px]]
|lûd=
|Ryk= [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme= [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse= [[sûchdieren]] (''Mammalia'')
|Skift= [[rôfdieren]] (''Carnivora'')
|Famylje= [[hûneftigen]] (''Canidae'')
|Skaai= [[Afrikaanske jakhalzen]] (''Lupulella'')
|Wittenskiplike namme= Lupulella adusta
|Beskriuwer, jier= [[Carl Jakob Sundevall|Sundevall]], 1847
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: net bedrige
----
|lânkaart=[[File:Fersprieding fan de streekte jakhals (Lupulella adusta).png|center|250px]]
}}
De '''streekte jakhals''' ([[wittenskiplike namme]]: ''Lupulella adusta'' of miskien ''Schaeffia adusta''; foarhinne: ''Canis adustus'') is in [[sûchdier]] út it [[skift]] fan 'e [[rôfdieren]] (''Carnivora''), de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[hûneftigen]] (''Canidae'') en it [[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[Afrikaanske jakhalzen]] (''Lupulella''). Dit bist komt foar yn grutte dielen fan [[Afrika]] besuden de [[Sahara]]. Oars as de besibbe [[sealjakhals]] (''Lupulella mesomelas''), dy't op 'e iepen [[flakte]]n libbet, is de streekte jakhals yn it foarste plak in bewenner fan ûnticht [[bosk]]lân en kriten mei in protte [[strewelleguod]]. It is in [[nachtdier]] mei in tige adaptyf [[omnivoar]] dieet. De streekte jakhals kin sawol [[solitêr]] libje as foarkomme yn lytse [[ridel|famyljeridels]]. De [[IUCN]] klassifisearret dit bist as net bedrige.
==Taksonomy en evolúsje==
===Taksonomy===
De streekte jakhals waard foar it earst yn [[1847]] [[wittenskip]]lik beskreaun troch de [[Sweden|Sweedske]] [[soölooch]] [[Carl Jakob Sundevall]]. Hy joech it bist de [[wittenskiplike namme]] ''Canis adustus'', dat safolle betsjut as "skroeide hûn", ferwizend nei de streek dy't it bist oer de [[side (anatomy)|siden]] rint. Dêrmei pleatste Sundevall de streekte jakhals yn it [[taksonomy]]ske [[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[hûnen]] (''Canis''), dêr't ek û.o. de [[wolf]] (''Canis lupus'') en de [[hûn]] (''Canis familiaris'') diel fan útmeitsje. Yn [[1906]] sloech de [[Dútslân|Dútske]] soölooch [[Max Hilzheimer]] foar om 'e streekte jakhals ynstee yn it [[monotypyske skaai]] fan 'e streekte jakhalzen (''Schaeffia'') te pleatsen, ûnder de wittenskiplike namme ''Schaeffia adusta''. Dat útstel krige doe gjin neifolging.
[[File:Side-striped_Jackal_(Canis_adustus)-_rare_sighting_of_this_nocturnal_animal_..._(13799182833).jpg|left|thumb|250px|In streekte jakhals yn it [[Nasjonaal Park Kruger]] yn [[Súd-Afrika]].]]
Yn [[2019]] stelde de Spesjalistegroep oangeande Hûneftigen fan 'e gesachhawwende [[Ynternasjonale Uny foar Behâld fan 'e Natoer]] (IUCN) fêst dat de streekte jakhals en de dêr nau mei besibbe [[sealjakhals]] (foarh. ''Canis mesomelas'') [[genetysk]] safolle fan 'e oare hûnen ferskille dat se yn in eigen skaai pleatst wurde moasten. De [[hyenahûn]] (''Lycaon pictus'') en de [[Aziatyske wylde hûn]] (''Cuon alpinus''), dy't al fan âlds yn eigen skaaien pleatst wiene, kamen genetysk nammentlik mear oerien mei de hûnen as dat de streekte jakhals en de sealjakhals mei de hûnen oerienkamen. Dêrom besleat de IUCN om it foarstel fan 'e Spesjalistegroep op te folgjen en dy beide soarten yn it skaai fan 'e [[Afrikaanske jakhalzen]] (''Lupulella'') te pleatsen. (Dat skaai wie yn [[1906]] troch Hilzheimer yntrodusearre foar de sealjakhals.)
Sûnt [[2019]] is út ferskate ûndersiken bleken dat it [[gebit]] fan 'e streekte jakhals oansjenlik ôfwykt fan dat fan 'e sealjakhals. Guon saakkundigen pleitsje der dêrom no wer foar om 'e streekte jakhals yn in eigen monotypysk skaai te pleatsen ûnder de namme ''Schaeffia adusta'', sa't Hilzheimer as yn [[1906]] hawwe woe.
===Evolúsje===
Op basis fan opdobbe [[fossilen]] wurdt ornearre dat de streekte jakhals al bestie yn it [[Plioseen]] (5,3–2,6 miljoen jier lyn). De streekte jakhals is de iennichste oerlibjende [[soarte]] fan in [[klade]], wêrfan't de [[Hottentothûn]] (''Eucyon khoikhoi'') út it [[Plioseen|Ier-Plioseen]] it âldste (bekende) [[Afrika]]anske lid is. De ûntdekking fan 'e Hottentothûn, in mear as 5 miljoen jier âld fossyl wêrfan't de [[wittenskip]]like beskriuwing yn [[2022]] plakhie, ûnderstipet in foarsleine fersprieding fan it [[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[oerhûnen]] (''Eucyon'') mei de âldste, de [[woeste wolf]] (''E. ferox'') yn [[Noard-Amearika]], letter de [[davishûn]] (''E. davisi'') earst yn Noard-Amearika en letter yn [[Sina]], dêrnei de [[debonishûs]] (''E. debonisi'') yn [[West-Jeropa]] en úteinlik de Hottentothûn (''E. khoikhoi'') yn [[Súdlik Afrika]].
[[File:Canis_adustus_Kidepo_National_Park.jpg|right|thumb|250px|In streekte jakhals yn it [[Nasjonaal Park Kidepo]] yn [[Oeganda]].]]
==Fersprieding==
De streekte jakhals hat in útstrutsen [[ferspriedingsgebiet]] yn [[Afrika]] besuden de [[Sahara]], dat begjint mei de [[Sahel]]sône fan súdlik [[Mauretaanje]] oant súdlik [[Sûdaan]]. Dit bist ûntbrekt yn it gebiet súdlik dêrfan inkeld yn it tichtste [[reinwâld]] yn it suden fan [[West-Afrika]] en it [[Kongo (rivier)|Kongobekken]], de [[drûchte|drûchste]] [[woastinen]] yn 'e [[Hoarn fan Afrika]] ([[Ogadenwoastyn|Ogaden]]) en [[Súdlik Afrika]] ([[Kalahary]], [[Namyb]] en [[Karoo]]) en teffens yn 'e koele [[klimaat]]sône yn [[Súd-Afrika]]. Foarhinne kaam de streekte jakhals ek foar yn [[Noard-Afrika]], mar dêr binne no inkeld noch in pear isolearre en hast [[útstjerren (biology)|útstoarne]] [[populaasje (biology)|populaasjes]] yn [[Marokko]] en [[Tuneezje]] fan oer.
==Uterlike skaaimerken==
De streekte jakhals is in middelgrutte [[hûneftige]]. Hy hat trochinoar in kop-romplingte fan 69–81 [[sintimeter|sm]], mei in sturtlingte fan 30–41 sm en in gewicht fan 6<sup><small>1</small></sup>/<sub><small>2</small></sub>–14 [[kg]]. De [[skouder|skofthichte]] bedraacht 35–50 sm. De streekte jakhals hat in ranke lichemsbou, mar is trochinoar justjes grutter as de nau besibbe [[sealjakhals]] (''Lupulella mesomelas''). De [[plasse]] is fierhinne gelikens, mar wat platter as dy fan 'e sealjakhals, mei in langere en smellere [[snút]]. Ek it [[gebit]] fan 'e streekte jakhals wykt ôf fan dat fan 'e sealjakhals; dat wurdt feroarsake troch it mear [[omnivoar]]e dieet fan 'e streekte jakhals en it mear [[karnivoar]]e dieet fan 'e sealjakhals.
De [[pels]] fan 'e streekte jakhals is [[bêzje]]-[[grizich]], mei mear bêzje op 'e ûnderste [[lichemsdiel]]en en mear griis op 'e boppeste. De [[rêch]] is hast [[dûnkergriis]], en de [[sturt]] is [[swart]] mei in grize, suver [[sulver (kleur)|sulverne]] punt. Syn namme tanket dit bist oan 'e [[wite]] streek, mei oan 'e ûnderkant in swarte râne, dy't yn 'e lingterjochting oer de [[side (anatomy)|siden]] rint. De ôftekening dêrfan is dizenich en wurdt nei it efterliif ta wat langer wat ûndúdliker. De sichtberens fan 'e streek ferskilt fan yndividu nei yndividu, mar is by [[folwoeksen]] bisten grutter as by healwoeksen eksimplaren.
[[File:Side-striped Jackals (Canis adustus)- rare sighting of this nocturnal animal ... (13799360203).jpg|left|thumb|250px|In pear streekte jakhalzen.]]
==Biotoop==
De streekte jakhals is in bewenner fan iepen [[bosk]]lân en gebieten mei in protte opgeand [[strewelleguod]]. Oars as de besibbe [[sealjakhals]] (''Lupulella mesomelas''), dy't op 'e iepen [[flakte]]n libbet, is de streekte jakhals sadwaande folle minder faak dúdlik waar te nimmen. Dat sil grif de reden wêze dat dit bist safolste minder bekend is as syn sibbe. Streekte jakhalzen hawwe gjin muoite mei [[berchtme|bercheftich]] terrein en komme bygelyks ek yn it [[Etiopysk Heechlân]] foar. De [[drûchte|drûchste]] [[woastinen]] en ticht [[tropysk reinwâld]] mije se lykwols.
==Hâlden en dragen==
De streekte jakhals is in [[nachtdier]], dat foar it meastepart aktyf is by [[nacht]] en yn 'e [[krepuskulêr]]e perioaden ([[jûnsskimer]] en [[moarnsdage]]). Guon streekte jakhalzen libje in [[solitêr]] bestean, mar it komt ek foar dat se yn in lytse [[ridel]] libje fan 2–7 yndividuën. Sa'n famyljegroep bestiet út in pearke fan in [[mantsje|rikel]] en in [[wyfke|teef]] dy't har [[fuortplanting|fuortplantsje]], oanfolle mei healwoeksen jongen út it foargeande jier. It pearke foarmet in bân foar it libben en bliuwt [[monogaam]].
De [[peartiid]] ferskilt foar de streekte jakhals nei regio. Yn [[Súdlik Afrika]] rint dy perioade fan [[juny]] oant en mei [[novimber]]. De [[draachtiid]] duorret 57–70 [[dagen]], wêrnei't de teef in nêst fan 3–6 jongen smyt. Dy binne yn 't earstoan foar fersoarging folslein ôfhinklik fan 'e [[âlden]]. De jongen wurde mei 56–70 dagen [[ôfwûn]]. Mei 6–8 [[moanne (tiid)|moannen]] binne se [[geslachtsryp]]. Fan 'e [[leeftyd]] fan 11 moannen ôf begjinne se oer it algemien by de âlden wei te gean. De streekte jakhals hat yn it wyld in [[libbensferwachting]] fan 10 [[jier]], hoewol't er yn finzenskip wol 12–14 jier libje kin.
[[File:Lupulella adustus, Mopani, South Africa 2.jpeg|right|thumb|250px|In streekte jakhals.]]
==Fretten==
De streekte jakhals is in [[opportunist]]yske [[omnivoar]], dy't him foar wat syn dieet oangiet, goed oanpasse kin oan feroarjende omstannichheden. Yn ferliking mei de nau besibbe en mear [[karnivoar]]e [[sealjakhals]] (''Lupulella mesomelas'') is de streekte jakhals folle minder ôfhinklik fan [[fleis]]. Dizze soarte fret yn 'e [[reintiid]] in protte [[wringeleas]] [[dierte]], lykas [[termiten]], wylst der yn 'e [[drûge tiid]] mear lytse [[sûchdieren]] op it menu steane, lykas de [[springhazze]] (''Pedetes capensis'') en de [[Eastafrikaanske springhazze]] (''Pedetes surdaster''), en soms nijberne [[antilope]]jongen. Dêrnjonken fret de streekte jakhals ek [[ies (kadaver)|ies]], lykas bisten dy't troch gruttere [[rôfdier]]en deade binne. Fierders foarmje [[plant]]aardige materialen, lykas [[frucht (plant)|fruchten]] in wichtich ûnderdiel fan it dieet.
Typearjend foar it minder rôfsuchtige aard fan 'e streekte jakhals wie in eksimplaar dat op in [[pleats]] in hok binnenkrong dêr't [[nuete ein]]en holden waarden. Dy jakhals negearre de einen en friet ynstee it foar harren klearsette einefretten op.
==Natuerlike fijannen==
De wichtichste [[rôfdier|natuerlike fijannen]] fan 'e streekte jakhals binne gruttere [[rôfdier]]en, lykas de [[liuw]] (''Panthera leo''), de [[bûnte hyena]] (''Crocuta crocuta''), de [[hyenahûn]] (''Lycaon Pictus'') en it [[loaihoars]] (''Panthera pardus''). Dy meitsje oer it algemien gjin jacht op streekte jakhalzen om't se dy as [[proai]] sjogge, mar om't se der in lytser rôfdier yn werkenne en om't se de [[konkurrinsje (biology)|konkurrinsje]] útskeakelje wolle. Jongen binne fierders ek kwetsber foar grutte [[rôffûgels]], lykas de [[fjochtearn]] (''Polemaetus bellicosus'').
[[File:Side-striped jackal in the Masai Mara, Kenya (cropped).jpg|right|thumb|250px|In streekte jakhals op 'e [[Masaï Mara]] yn [[Kenia]].]]
==Status==
De streekte jakhals hat de [[IUCN-status]] fan "net bedrige", mei't er yn syn [[ferspriedingsgebiet]] noch rûnom foarkomt en om't de [[populaasje (biology)|populaasje]] stabyl liket te wêzen.
==Undersoarten==
Der binne 7 <small>(stân fan saken yn 2005)</small> erkende [[ûndersoarte]]n fan 'e streekte jakhals (''Lupulella adusta''):
*''L. a. adusta'' <small>(de [[nominaat]]; [[West-Afrika]] en de westkust fan [[Sintraal-Afrika|Sintraal]]- en [[Súdlik Afrika]])</small>
*''L. a. bweha'' <small>([[Kisumu (Kenia)|Kisumu]] yn [[Kenia]] en omkriten)</small>
*''L. a. centralis'' <small>(Sintraal-Afrika)</small>
*''L. a. grayi'' <small>(de [[Magreb]]: inkele isolearre [[populaasje (biology)|populaasjes]] yn [[Marokko]] en [[Tuneezje]]; hast [[útstjerren (biology)|útstoarn]])</small>
*''L. a. kaffensis'' <small>([[Etiopysk Heechlân]])</small>
*''L. a. lateralis'' <small>(dielen fan [[East-Afrika|East]]- en Sintraal-Afrika)</small>
*''L. a. notatus'' <small>(de [[Loitaflakte]] yn Kenia, en dêrwei súdoan by de eastkust fan Afrika lâns)</small>
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Side-striped_jackal ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Lupulella adusta}}
}}
[[Kategory:Sûchdieresoarte]]
[[Kategory:Afrikaanske jakhals]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Niger]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]]
3oddxbhn9d1lpzs708h4qbvk5fxzk3i
Streke jakhals
0
192015
1230547
2026-05-22T23:16:57Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ferwiist troch nei [[Streekte jakhals]]
1230547
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Streekte jakhals]]
glgtup81vayiuhaqq0255mz3e8lag55
Lupulella adusta
0
192016
1230548
2026-05-22T23:17:11Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ferwiist troch nei [[Streekte jakhals]]
1230548
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Streekte jakhals]]
glgtup81vayiuhaqq0255mz3e8lag55
Schaeffia adusta
0
192017
1230549
2026-05-22T23:17:24Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ferwiist troch nei [[Streekte jakhals]]
1230549
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Streekte jakhals]]
glgtup81vayiuhaqq0255mz3e8lag55
Canis adustus
0
192018
1230550
2026-05-22T23:17:37Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ferwiist troch nei [[Streekte jakhals]]
1230550
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Streekte jakhals]]
glgtup81vayiuhaqq0255mz3e8lag55
Sint-Donatuskatedraal (Brugge)
0
192019
1230554
2026-05-23T07:00:08Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Donatuskatedraal | ôfbylding = Sint Donaas Kathedraal.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Donatuskatedraal yn 'e Flandria illustrata (1641). | lân = {{BE}} | bestjoerlike ienheid 1 = Gewest | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]] | bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 2= West-Flaande..."
1230554
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme = Sint-Donatuskatedraal
| ôfbylding = Sint Donaas Kathedraal.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = De Sint-Donatuskatedraal yn 'e Flandria illustrata (1641).
| lân = {{BE}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Gewest
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[West-Flaanderen]]
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| plak = [[Brugge]]
| adres = De Burg
| koördinaten =
| tsjerkegenoatskip = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| bisdom = it âlde [[bisdom Brugge]]
| aartsbisdom = [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel]]
| patroanhillige = [[Donatus fan Reims|Sint-Donatus]]
| wijd oan =
| status =
| ôfstjitten = 1794
| hjoeddeiske funksje =
| arsjitekt =
| yngenieur =
| boujier = 10e iuw (ferboud yn 12e en 14e iuw)
| sloopjier = 1799–1804
| boustyl = [[Romaanske arsjitektuer|Romaansk]] en [[Gotyk]]
| hichte =
| monumintale status =
| monumintnûmer =
| webside =
| mapname = Brugge
| mapwidth =
| lat_deg = 51
| lat_min = 12
| lat_sec = 31
| lat_dir = N
| lon_deg = 3
| lon_min = 13
| lon_sec = 38
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart = Sint-Donatuskatedraal
}}
De '''Sint-Donatuskatedraal''' ([[Nederlânsk]]: ''Sint-Donaaskathedraal'') wie in foarname tsjerke yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Brugge]]. As hôftsjerke fan 'e greven fan [[Flaanderen]] wie de [[Kapitteltsjerke|kollegiale]] Sint-Donatustsjerke de wichtichste tsjerke fan 'e stêd. It gebou stie op 'e omwâle boarch, foar it stedshûs oer en njonken de residinsje fan 'e greve. De tsjerke waard de Sint-Donatuskatedraal doe't yn [[1559]] it [[bisdom Brugge]] oprjochte waard en hold dy status oant de ein fan it [[ancien régime]] yn [[1795]]. De tsjerke wie ferneamd nei har patroanhillige, [[Donatus fan Reims]]. Nei [[1799]] waard de tsjerke folslein ôfbrutsen.
== Skiednis ==
De earste spoaren fan in tsjerke by it kastiel stamme út [[944]], doe't greve Arnulf I dêr in achthoekige kapel bouwe liet neffens it foarbyld fan 'e [[Dom fan Aken]]. Yn 't earstoan wie de kapel wijd oan [[Marije (mem fan Jezus)|Us-Leaffrou]]. De bonken fan Donatus, dy't oarspronklik begroeven lei yn [[Corbie]] (tichteby [[Amiens]]), waarden letter oerbrocht nei [[Torhout]]. Yn 'e 9e iuw joech [[Karel de Keale]] de [[Relikwy|reliken]] oan greve [[Boudewyn I fan Flaanderen]], dy't se yn [[863]] oerbrocht nei syn kastiel oerbrocht.
Al gau nei de bou, om it jier 950 hinne, stifte de greve in eigen kapittel (in kolleezje fan geastliken) oan 'e kapel, wêrtroch't it de status fan in kollegiale tsjerke krige. Ek de reliken fan Sint-Donatus kamen yn 'e tsjerke fan greve Arnulf telâne en de tsjerke krige de namme Sint-Donatustsjerke.
[[Ofbyld:Interieur van de voormalige Sint-Donaaskerk in Brugge, circa 1696, Groeningemuseum, 0040743000.jpg|thumb|left|Ynterieur fan 'e katedraal.<br><small>([[Jan van Meunincxhove]])</small>]]
Gunhilde fan Wesseks, dy't nei de Normandyske oermastering fan [[Ingelân]] nei Brugge ferhûze, joech kostbere reliken oan 'e Sint-Donatustsjerke, wêrûnder de mantel fan 'e hillige [[Brigitta fan Kildare]]. Yn [[1127]] waard yn dizze tsjerke de greve fan Flaanderen, [[Karel de Goede]], fermoarde.
Oan 'e ein fan 'e 12e iuw waard de tsjerke fan greve Arnulf ferfongen troch in romme [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] [[krústsjerke]] mei in middentoer, in [[kleastergong]] en [[kapittel]]gebouwen. It haadskip en de sydskippen, dy't yn 'e 14e iuw boud waarden, waarden yn 'e [[gotyk|goatyske styl]] boud.
It kapittel behearde de tsjerke en bestie út in proast, in deken en tolve [[kanunnik|kanunniken]] (koarhearen), in oantal dat yn 'e rin fan 'e tiid útwreide waard nei 31. Dêrmei hearde it ta de gruttere sekuliere kapittels yn 'e Nederlannen. Oan it kapittel wiene ferskate komponisten fan 'e Flaamske Skoalle ferbûn (wêrûnder [[Jacobus Vide]]).
Yn 1559 rjochte de paus mei de bul ''Super universas'' fjirtjin nije bisdommen op yn 'e Nederlannen, wêrûnder it bisdom Brugge. Dêrmei waard dizze monumintale tsjerke in katedraal.
== Ôfbraak ==
[[Ofbyld:Sint-Donaaskathedraal - openbare verkoop - Brugge.jpg|thumb|left|Affysje fan 'e iepenbiere ferkeap fan materialen nei de ôfbraak.]]
Yn [[1794]], nei de twadde Frânske ynfal, flechte biskop Felix Brenart de stêd út en waard de katedraal as nasjonaal goed ûnteigene. Op 28 april [[1799]] waard it gebou iepenbier ferkocht en yn 'e jierren dêrnei hielendal ôfbrutsen. De katedraal waard nea wer opboud. In part fan it materiaal waard yn [[1803]] yn opdracht fan Charles Donny brûkt foar de bou fan it Kastiel Leysselbeek yn [[Sint-Michiels]], in dielgemeente fan Brugge.
Yn dy tiid waarden in soad monumintale Frânske en Belgyske tsjerken en abdijen ôfbrutsen, lykas de [[Sint-Michaelabdij (Antwerpen)|Sint-Michaelabdij]] fan [[Antwerpen]], de [[Us-Leaffrouwetsjerke (Gint)|Us-Leaffrouwetsjerke]] yn [[Gint]], de [[Sint-Lambertuskatedraal (Luik)|Sint-Lambertuskatedraal]] yn [[Luik (stêd)|Luik]], de [[Abdij fan Sint-Truiden]] en de [[Abdij fan Villers]]. Yn Brugge ferdwûnen ek de kleasters fan [[karmeliten]], de augustinen, de [[Fransiskanen|minderbruorren]] en de [[dominikanen]] út it stedsbyld. Allinnich fan dy lêste bleau it grutste part fan it kleastergebou bewarre.
Op 4 novimber [[1805]] waard der noch hout ferkocht dat út de dakkonstruksje en oare bygebouwen fan 'e ôfbrutsen tsjerke kaam.
Yn [[1834]] binne de reliken fan Donatianus oerbrocht nei de [[Sint-Salvatorkatedraal|Sint-Salvatortsjerke]], dy't doe ta de nije katedraal fan Brugge ferheven waard. De fûneminten fan 'e âlde Sint-Donatuskatedraal waarden oan 'e ein fan 'e 20e iuw bleatlein en binne hjoed-de-dei foar in part ûndergrûnsk te besichtigjen (û.o. yn 'e kelders fan it Crowne Plaza hotel).
== Sjoch ek ==
* [[Sint-Salvatorkatedraal]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânske wikipedyside, sjoch foar boarnen: [[:nl:Sint-Donaaskathedraal]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Sint-Donaaskathedraal|Sint-Donatuskatedraal (Brugge)}}
}}
{{KatedralenBelgje}}
{{DEFAULTSORT:Donatuskatedraal, Brugge}}
[[Kategory:Brugge]]
[[Kategory:Katedraal yn Belgje]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Brugge]]
[[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1800]]
ry5fvpucvwm7orhd56nz3rsdibcgi8u
Donatus fan Reims
0
192020
1230559
2026-05-23T08:16:46Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks hillige | ôfbylding = Jan van Eyck 060.jpg | ôfbyldingstekst = Donatus fan Reims op it skilderij 'Madonna mei kanunnik Joris van der Paele' (1436) fan Jan van Eyck | ôfbyldingsbreedte = | namme = Donatus fan Reims | bertenamme = Donatianus | nasjonaliteit = Romeinske Ryk | bertedatum = 4e iuw | berteplak = [[Rome]] | stjerdatum..."
1230559
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks hillige
| ôfbylding = Jan van Eyck 060.jpg
| ôfbyldingstekst = Donatus fan Reims op it skilderij 'Madonna mei kanunnik Joris van der Paele' (1436) fan Jan van Eyck
| ôfbyldingsbreedte =
| namme = Donatus fan Reims
| bertenamme = Donatianus
| nasjonaliteit = Romeinske Ryk
| bertedatum = 4e iuw
| berteplak = [[Rome]]
| stjerdatum = 390
| stjerplak = [[Reims]]
| funksje1 = Biskop fan Reims
| amtsperioade1 = 360–390
| foargonger1 = Maternianus
| opfolger1 = Finsintius
| hillich ferklearre = Tradisjoneel
| fereare troch = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| hjeldei = 14 oktober
| hillichdom = [[Sint-Salvatorkatedraal]] (Brugge)
| attributen = Tsjil mei fiif baarnende kearsen, krússtêf, miter
| patroan fan = Bisdom en katedraal fan Brugge, stêd Brugge, stêd Reims, beskermer fan 'e lannen oan 'e see
| tradysje =
| wichtichste wurken =
| webside =
}}
{{Of|Donatus fan Reims|Donatus fan Münstereifel|Donatus fan Münstereifel}}
'''Sint-Donatus''' ([[Rome]], 4e iuw – 390) wie de sânde [[Aartsbisdom Reims|biskop fan Reims]] en beklaaide dat amt tritich jier lang (360–390). Hy is de patroanhillige fan 'e [[Sint-Salvatorkatedraal|katedraal]] en it [[bisdom Brugge]] en fan 'e stêd [[Reims]] ([[Frankryk]]). Syn nammedei falt op 14 oktober, de dei dat de Flamingen him ferearje as beskermer fan 'e lannen oan 'e see.
== Reliken ==
De bonken fan Donatus, dy't in natuerlike dea stoar, waarden oarspronklik begroeven yn [[Corbie]] (tichteby [[Amiens]]) yn [[Frankryk]]. Letter waarden se oerbrocht nei [[Torhout]] yn [[Belgje]].
Yn 'e 9e iuw joech [[Karel de Keale]] de [[Relikwy|reliken]] oan greve [[Boudewyn I fan Flaanderen]]. Dy brocht se yn 863 oer nei syn kastiel yn [[Brugge]]. De oarspronklik oan [[Marije (mem fan Jezus)|Marije]] wijde boarchkapel waard doe fergrutte en de Sint-Donatustsjerke neamd. Sûnt dy tiid is Donatus ek de patroanhillige fan 'e stêd Brugge. Ek yn [[Zeebrugge]] is in tsjerke dy't oan 'e hillige wijd is.
[[Ofbyld:Reliekschrijn Sint Donatius; Brugge.JPG|thumb|left|De relykskryn fan Sint-Donatus, Brugge.]]
By de oprjochting fan it nije bisdom Brugge yn 1559 waard Donatus ek de patroanhillige fan it nije bisdom. Nei de [[Frânske Revolúsje]] (1806) en de ferkeap en ferneatiging fan 'e Sint-Donatuskatedraal (1799), waarden de reliken fan Sint-Donatus yn in nije relikwy[[skryn]] lein yn 'e hjoeddeiske katedraal, de [[Sint-Salvatorkatedraal]].
== Ikonografy en leginde ==
Neffens de tradisjonele leginde foel Donatus op jonge leeftyd yn it wetter. Hy koe rêden wurde meidat syn âlden in weintsjil mei baarnende kearsen op it wetter leinen, dat krekt stilhâlde op it plak dêr't it bern yn it wetter sakke wie.<ref>[https://www.okv.be/archief/jan-gossart-de-heilige-donatius OKV, ''Jan Gossart - De heilige Donatius''.]</ref> In oare, mear fantastyske fariant fan dit ferhaal wol hawwe dat paus Dionysius in tsjil mei fiif kearsen nei him ta smiten hawwe soe om him út de Tiber te rêden, wêrby't de kearsen op wûnderlike wize baarnen bleauwen. Fanwegen dizze legindes wurdt Sint-Donatus yn 'e kristlike keunst faak ôfbylde mei in tsjil dêr't fiif kearsen op brâne.
In ferneamde ôfbylding fan 'e hillige is te finen op it skilderij ''Madonna mei kanunnik Joris van der Paele'' (1436) fan [[Jan van Eyck]], dêr't er as patroanhillige fan 'e doetiidske Sint-Donatuskatedraal yn Brugge stiet.
In oar bekend keunstwurk, in paniel dat yn opdracht fan Jean Carondelet foar de Sint-Donatustsjerke yn Brugge makke waard, toant de hillige yn syn weardichheid as de sânde biskop fan Reims. Hy is dêrop ôfbylde yn in ryk borduere gewaad mei in miter op 'e holle en in krússtêf (yn stee fan in kromstêf) yn 'e rjochterhân.
== Feestdei ==
De feestdei fan Sint-Donatus is op 14 oktober. As de feestdei gearfalt mei in snein, hat dy allinnich yn 'e katedraal fan Brugge foarrang op 'e sneinsliturgy. Op oare plakken yn it bisdom wurdt de feestdei net op 'e sneinen fierd.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânske wikipedyside, sjoch foar boarnen: [[:nl:Donatianus fan Reims]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Saint Donatian of Reims|Donatus fan Reims}}
}}
[[Kategory:Persoan berne yn de 4e iuw]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 390]]
[[Kategory:Frânsk hillige]]
[[Kategory:Roomsk-katolyk biskop]]
01y79nyjunvxxrwhp7033gf8fv8scaf