Wikipedy:Oerlisside

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikipedy:Oerlisside</title>
    <ns>4</ns>
    <id>176</id>
    <revision>
      <id>1230788</id>
      <parentid>1230418</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T10:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* InternetArchiveBot */ Oansette?</comment>
      <origin>1230788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96497" sha1="dhwn0xjlb78tg3riti97m5ykab2ojwm" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Don't place ynterwiki directly on this page; it interferes with the discussion. Interwiki can be found in [[Berjocht:Oerlisside]]. --&gt;
{{Oerlisside}}

== Koördinaten ==
{{Ping|Drewes}} Dy koordinaten hie ik noch efkens litten, om't ús Geohack net wol. {{Ping|Kneppelfreed}} Mar tank foar it kaartsje. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 12 des 2025, 11.00 (CET)
{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk}} Is de reden bekend werom't Geohack net wurket?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 des 2025, 19.48 (CET)

:@[[Meidogger:Mysha|Mysha]], graach dien, hjer. De koördinaten kinne jo ek oernimmen fan de Nederlânske side. @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik begryp net wêrom't Geohack no net wurket. Ik seach it no ek krekt. It wurke foarhinne al. Ik sjoch sa gau it probleem net. Is der immen dy't it wit? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.38 (CET)
:{{Ping|Mysha|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes}} Nee, ikke net. Mar ik dy koördinaten en sa, dat giet my al gau boppe de pet. Is it oeral sa of allinnich op dizze side? As it oeral itselde is, hawwe se by Geohack miskien in ''bug'' en losse se it sels op. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.42 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], it skynt by ús op alle plakken, want ik haw dêr by in stikmannich plakken even neisjoen. By nl wurket er dêrfoaroer wol. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.47 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} As it op nl: wol wurket, dan is der faaks by Geohack wat feroare wêrtroch it koördinateberjocht by ús (dat oars is as it koördinateberjocht op nl:, seach ik) net mear goed wurket. Mar hoe't je dat reparearje kinne sûnder dat je alle siden by del moatte dêr't it berjocht op brûkt wurdt, dat soe ik net witte. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.55 (CET)
:::: {{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] (Ik wit net krekt wêr't der stiet wat it ferskil is tusken &quot;Ping&quot; en &quot;@&quot;.) Is it allinnich by ús in probleem? Of hawwe oare W: dat probleem en hawwe dy it oplost? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::::{{Ping|Mysha}} Neffens my is der gjin ferskil en kinne jo beide brûke, mar earlik sein bin ik dêr net wis fan. Ik ha by de Fryske wiki leard om te pingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 des 2025, 18.45 (CET)

:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} Om't it probleem noch jimmeroan net oplost is, ha ik oan ChatGPT frege wat it probleem wêze kin. Neffens ChatGPT hat de Frysktalige wikipedy gjin eigen konfiguraasje ynsteld om koördinaten fuort troch te stjoeren nei in kaarttsjinst. It hat te krijen mei in ûntbrekkende of oare ynstelling en net mei in bug. Soks soe oankaarte wurde kinne op Phabricator (it bug-/taaksysteem van Wikimedia). Dat kin sa en ik tink dat ien fan 'e behearders dat it bêste dwaan kinne:

*stap 1 gean nei: https://phabricator.wikimedia.org
*stap 2 Log yn (Wikimedia-account)
*stap 3 Klik op Create Task
*stap 4 Plak de ûndersteande tekst
*stap 5 Foegje de tags ta (dat helpt by de sichtberens) 

Tags: 
MediaWiki
Wikis
Maps
GeoHack
Kartographer
fywiki

'''De folgjende tekst tekst kin yn it berjocht plakt wurde.'''

Title: fywiki: Coordinates link to GeoHack instead of opening a primary map service

Description: On the Frisian Wikipedia (fywiki), clicking on coordinates in articles always redirects to GeoHack (toolforge.org), instead of opening a primary map service (e.g. OpenStreetMap) directly.

This differs from other Wikipedias such as nlwiki, where coordinates open a map directly and GeoHack is only used as a secondary tool.

Example:
Article: Abdij fan Cluny (fywiki)
Coordinates link to:
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=fy&amp;params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR

It appears that fywiki does not have a “primary map service” configured for coordinate links, causing the default GeoHack redirect to be used.

Expected behavior: Clicking on coordinates on fywiki should open a primary map service directly (e.g. OpenStreetMap), similar to nlwiki and other Wikipedias.

Possible solution / investigation: Check whether fywiki has a primary map service configured for coordinates (MediaWiki / Kartographer / Wiki configuration).
If missing, align fywiki’s behavior with other Wikipedias by setting a default map service.

Ik hoopje dat hjir wat mei dien wurde kin.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 des 2025, 20.37 (CET)
:: Romke, de lêste berjochten oer  AI, is dat y alle gefallen, in tredde fan de antwurden ferkeard is. Om't by [[Abdij fan Cluny]] de koordinaten net funksjonearje, moat ik oannimme dat it antwurd wat jo hân hawwe yn dy tredde sit.
:: De skoalle giet ticht foar it jier; dat ik winskje eltsenien noflike dagen, en yn [[2026]] hoopje ik werom te kommen om te sjen dat it oplost is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 19 des 2025, 14.00 (CET)
:{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} Ik haw hjir ris even nei sjoen, mar se wolle by Phabricator myn meidoggersnamme net akseptearje om't der in apostrof yn sit. No kin ik foar dizze webside fansels in oare meidoggersnamme betinke, mar ik haw oer dit ûnderwerp sa'n bytsje doel, dat as ik fragen krij, ik dy net beäntwurdzje kinne soe. Ik brûk dy koördinaten noait en ik begryp earlik sein mar heal wat it probleem is. De keppeling wurket blykber net mear goed, dat is alles wat ik oant no ta begrepen haw. {{Ping|Kneppelfreed}}, jo hawwe hjir okkerjiers de hiele programmatuer fan 'e posysjekaarten ynsteld, dat dit seit jo nei alle gedachten mear as my; is dit ek wat dat jo oppakke kinne? As jo net wolle, sil ik it wol dwaan, mar dan taast ik folslein yn it tsjuster. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 12.31 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw it dêre op it aljemint brocht, dus sil sjen wat dêr fierder út komt. Mar earlik sein giet soks mei ek boppe de pet. Ja, ik haw okkerjiers de posysjekaarten oan 'e praat krigen, mar dat wie mear in kwestje om de juste berjochten yn de wikipedy oan te meitsjen, en dat wiene der noch al wat, om dy posysjekaarten oan it wurk te krijen. Dit is in kwestje foar yn 'e Wikimedia dêr't ik fierders alhiel gjin ferstân fan haw. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 des 2025, 20.15 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed}} O. Ik tocht dat dit oanferwante dingen wiene. Safolle wit ik der dus fan. No, yn elts gefal tankjewol dat jo it oppakt hawwe. We sille sjen wat it opsmyt. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 20.48 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Tige tank foar jim krewearjen. Eefkes ôfwachtsje wat der no bart. It soe moai wêze as wy dit wer oan 'e praat krije. Eefkes in fraach: binne der ek kontakten mei wikipedia dat wy harren freegje kinne oer saken dêr't by ús de kennis tekoart komt? Wy binne hjir no ienris in hiel kwetsber klubke.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 des 2025, 22.12 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} In goeie fraach. Dêr moast ik al even djip oer neitinke. Der hat in stikmannich jierren lyn ris wat west mei de haadside, dy't net mear goed werjûn waard. Doe bin ik by Meta-Wiki te rie gien, en dy hawwe doe holpen. Doe moast ik tydlik de befeiliging fan 'e haadside útsette, wit ik noch wol, sadat sy dêrmei oan it pielen koene. Ik leau dat ik dêrfoar dizze link brûkt haw: https://meta.wikimedia.org/wiki/Ask_a_question/Recent_questions , want dy haw ik teminsten opslein. Mar as jo bliuwende kontakten of in spesjale kontaktpersoan foar ús Wikipedy bedoele, nee, dy hawwe wy net. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 23.15 (CET)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ik praat fanút in stik ûnkunde en bin gjin behearder en wit ek net hokker tools jimme ta jim beskikking ha, mar is it dan net handich om earne in dielplak te hawwen dêr't jimme dizze kennis meiïnoar diele kinne? It soe spitich wêze dat de boel hjir op 'e kont leit as ien foar in skoft neat dwaan kin of omfalt of gewoan gjin nocht mear oan it wurk hat en elkenien mar omgriemt om't dêrmei de kennis ferdwûn is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 des 2025, 09.17 (CET)
:::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} No, safolle ''tools'' mear as jo hawwe wy net. Wat wy dogge, ferskilt eins net safolle fan wat josels ek al dogge, allinnich kinne wy as behearder siden wiskje, skoattelje en ûntskoattelje en meidoggers útslute. Mear is it eins net. Wat jo sizze oer it dielen fan kennis, dêr hawwe jo wol in punt. Mar ik soe sa ien, twa, trije net witte wêr't wy sokke dingen krekt opskriuwe kinne dêr't behearders fan letter it weromfine kinne as se der ferlet fan hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 01.29 (CET)

Dit wie it antwurd dat ik fan wikimedia weromkrigen ha:
Hi @Kneppelfreed, thanks for taking the time to report this and welcome to Phabricator!

&quot;koördinaten&quot; in the Infobox in https://fy.wikipedia.org/wiki/Abdij_fan_Cluny links to dead http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=fy&amp;params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR&amp;pagename=Abdij_fan_Cluny&amp;src=Abdij_fan_Cluny. Toolserver.org was switched off in 2014.

https://fy.wikipedia.org/wiki/Berjocht:Koördinaten_yn_tekst needs updating (several outdated links), and https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:Koördinaten&amp;action=edit (after an unneeded redirect) uses https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:MapsServer&amp;action=edit which also needs several links to get updated.

User scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on.
If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding!

{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}}
:Moai, no dan witte wy dat wy dêr net wêze moatte en it sels oplosse moatte. Ik ha fan 'e moarn in hiel skoft mei ChatGPT oan 'e gong west en nei lapen tekst en hinne en wer geskriuw binne wy der tink út (it lestige is dat ChatGPT nochal ris ferkearde folchoarders oanhâldt en somtiden wurden brûkt dy't ik net kin/koe). Mar om koart te kriemen leit neffens ChatGPT de oarsaak fan it probleem by it berjocht, dat streekrjocht nei GeoHack ferwiist. No moat der foar de oplossing earst in systeem- of ynterfaceberjocht oanmakke wurde (dêr ha ik gjin rjochten foar, dus dat sil troch ien fan jimme dien wurde moatte. Sa'n ynterfaceberjocht wurdt as folget oanmakke (mei format MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label):

* stap 1: gean nei: https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label 
* stap 2: klik op bewurkje boppe oan 'e side.
* stap 3: plak dêr de platte tekst: Toant de koördinaten fan dit plak as klikbere kaartlink mei Kartographer.
* stap 4: opslaan.

It berjocht is no beskikber foar alle berjochten of funksjes dy't it Koordinaten-yn-tekst-label brûke. As dat dien is sjoch ik as it berjocht:koördinaten yn tekst oanpast wurde moat (dêr ha'k leau ik wol rjochten foar).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 12.52 (CET)

:{{Ping|RomkeHoekstra}} &quot;No witte wy [... dat wy] it sels oplosse moatte&quot;, skriuwe jo. Uh, dat is net wat der yn 'e reäksje fan Phabricator stiet. Sy sizze: as jimme help nedich binne om dit probleem op te lossen, dan moatte jim net by ús wêze, mar by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech. 
:As jo miene dat jo it sels oplosse kinne, is my dat bêst, mar ik fyn dat jo tefolle fertrouwe op ChatGPT. Sels haw ik earlik sein nul fertrouwen yn sa'n a.i.-programma. &quot;Hallusinearje&quot; is net foar neat ta it wurd fan it jier keazen. As ik nei https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label gean en dêr jo tekst opslaan wol, krij ik de folgjende tekst yn byld: &quot;''Warskôging: Jo bewurkje in side dy't brûkt wurdt yn de tagongstekst foar it wikiprogramma. Feroarings op dizze side feroarje it oansjen fan de tagong foar oare meidoggers.''&quot; Sels haw ik gjin idee wat der barre kin as ik hjirmei ompiel. As de hiele Wikipedy it straks net mear docht, binne wy fierder fan hûs, fansels. Hoe wis binne jo fan jo saak? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 15.05 (CET)
::Ik ha út it andert begrepen dat dit op de lokale wiki korrizjearre wurde moat troch de lokale ynhâld oan te passen en dat wy dus sels oan 'e slach moatte. Mar dan begryp ik dat dus ferkeard.&lt;br&gt;
::Ik wit dat ChatGPT fouten makket en it dus net sa dat ik blyn op dingen yngean (foar de aardichheid moasten jo de hiele diskusje mei ChatGPT ris trochlêze), mar it is ek grutte ûnsin dat ChatGPT neat kin. Wat skriuwt ChatGPT as ik dy warskôging fan jo foarlis: Deze waarschuwing verschijnt altijd bij interfaceberichten. Het is bedoeld om te zeggen: “Denk even na voordat je opslaat.” In jullie geval is de wijziging: één korte zin, zonder code, zonder sjablonen. Dat is zo veilig als het maar kan. Deze waarschuwing is geen signaal dat je “op gevaarlijk terrein” zit — het is MediaWiki dat netjes zegt: “dit is belangrijk”.&lt;br&gt;
::Wat ChatGPT skriuwt as ik de benaudens foar AI-hallusinaasje ferwurdzje: &quot;ik begryp de soarch oer AI-hallusinaasje hiel goed. Yn dit gefal giet it lykwols net om nije logika, mar om it ferienfâldigjen fan in interfaceberjocht nei platte tekst, wat neffens MediaWiki-praktyk is. De wiziging is lyts, direkt werom te draaien en feroaret gjin artikelynhâld.&lt;br&gt;
::Mar goed, jo binne behearder, ik net. As jo nul fertrouwen ha yn ChatGPT, dan soe ik dit mar gewurde litte. Ik wol nimmen wat oplizze. Ik besykje allinnich mei te tinken om't it in probleem is dat wol om in oplossing freget.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 16.08 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} No ja, Romke, ik sil jo fertelle hoe't ik ta myn miening oer A.I. kommen bin. Google jout op 't heden boppe oan 'e side ek in A.I.-berjocht as jo wat freegje. Ik woe fan 'e wike witte wêr't de namme ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam, de wittenskiplike namme fan 'e Rapajufferdo. ''Huttoni'' is dúdlik ôflaat fan 'e Ingelske efternamme Hutton, mar wa wie dy man (want by in frou komt der net ''-i'', mar ''-ae'' efter). Dus ik freegje dat oan Google. Dat A.I.-berjocht seit fan: o, dat is William Hutton, in bekende Nijseelânske samler fan spesimina, mei jierren fan berte en ferstjerren derby. No naam ik al neat oan fan A.I. sûnder dat ik it earnewêr oars befêstigje koe, dat ik sykje nei in William Hutton mei de opjûne jiertallen. Nearne wat te finen. Ik trochsykje en nei in hiel soad gedoch fûn ik út dat de do ferneamd wie nei de Britsk-Nijseelânske biolooch Frederick Wollaston Hutton. Der hat, ynsafier't ik útsykje kin, nea in William Hutton mei dat berop en dy jiertallen bestien. Dêr bin ik earlik sein wol wat fan skrokken. Dat sadwaande. (En dat gong ek net om nije logika, mar om âlde kennis.)
:::Wat it probleem mei de koördinaten oangiet, ik leau dat ik wat yrritaasje by jo opmerk oer myn opstelling (altyd moeilik te sizzen op basis fan skreaune tekst). Ik hoopje dat jo wol foar it ferstân hawwe dat ik jo ynset yn dizze saak tige wurdearje, mar ik hoopje ek dat jo der begrip foar opbringe kinne dat ik huverich bin om om te prutsjen mei programmatuer dêr't ik hielendal gjin ferstân fan haw. Dat ien regel platte tekst it ferskil net meitsje sil, dat wol ik wol oannimme, mar dat makket it ferskil ek net om it probleem mei de koördinaten op te lossen. Jo binne fan doel (of ik moat jo ferkeard begripe) om dêrnei oan 'e programmatuer te sleuteljen. As jo dêr ferstân fan hawwe, bêst genôch. As jo dat poer en allinnich dogge op basis fan 'e oanwizings fan ChatGPT, dan fiel ik my dêr earlik sein net sa noflik by. Ik soe earlik sein wat dit oangiet wol wat ynbring fan 'e oare behearders hawwe wolle. Wat fine {{Ping|Drewes}} en {{Ping|Kneppelfreed}} hjirfan? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 16.40 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Drewes|Kneppelfreed}} No wurket it [Berjocht:Koördinaten yn tekst] sawiesa net. It is de trouwens de fraach of der überhaupt sleutele wurde moat nei it opslaan fan in interfaceberjocht (interface = tagongstekst). Mar dat leart ús it úttesten. Wat ik yn it Berjocht:Koördinaten yn tekst dêrnei ferfange soe, kin ek wersteld wurde, dat liket my net folle oars as mei oare berjochten.
::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}} Wat it gebrûk fan A.I. oanbelanget: A.I. hellet syn ynformaasje fan ynternet en ek ynternet is net altiten korrekt. Sjoch nei wat jo hjoed oer BirdLife by it seerotsje skreaunen en ik hie lykas jo dêr ek myn twifel oer. By fragen oan ChatGPT kinne jo nei boarnen freegje, dy jout er dan by it jaan fan in antwurd en dan kinne jo de ynformaasje fuort by de boarne kontrolearje. Jo fregen oan Google A.I. wêr't de namme ''huttoni'' yn ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam. Ik ha gjin ûnderfining mei Google A.I., mar ik ha foar de aardichheid jo fraach suverkrekt oan ChatGPT frege en krige fuort as andert: &quot;huttoni ferwiist nei Frederick Wollaston Hutton (1836–1905), in Britsk-Nijseelânske natuerûndersiker en geolooch&quot; mei ferwizing nei it Ingelsktalige wikipedylemma (Frederick Hutton (scientist).) ChatGPT makket bêst wol fouten (minsken meitsje dy trouwens ek), mar wat ik yntusken wol wit is wat spesifiker de fraach, namste better de antwurden binne. Ik soe jo oanriede dochs ris ChatGPT te brûken (en altiten om boarnen te freegjen).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 22.46 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Tankjewol foar de tip. Ik sil der ris oer neitinke. Wat de rest oangiet, as jo tinke dat it miskien mei it opslaan fan dy regel platte tekst klear is, dan wol ik dat wol foar jo dwaan. (Dus dat doch no daliks even.) Mar as der mear gebeure moat, wol ik graach dat jo dêr even mei wachtsje oant Drewes en Kneppelfreed ek har sechje oer dit ûnderwerp dwaan kinnen hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 23.09 (CET)
::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ik wol alderearst Romke tige betankje foar jo ynset om dit euveltsje te ferhelpen. Sa't it liket, skynt it allinnich op ús wikipedy net te wurkjen. Ik sjoch by in soad oare wikys wurket it wol. It soe tige moai wêze dat we it hjir ek wer oan it wurk krije kinne. As Romke hjir oan sleutelje wol, dan fyn ik dat poerbêst. Iksels bin in bytsje noedlik om dêr mei om te pielen. As jo, Romke, dat net oan doare, kinne we altyd freegje op dy link dy't Phabricator stjoerd hat: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech]. It liket dat it berjocht feroare wurde moat. By nl brûke se de âlde [https://nl.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Co%C3%B6rdinaten sjabloan koördinaten], dy't praktysk itselde wie as ús [[Berjocht:Koördinaten]]. Wêr't ik bang foar bin, as we it berjocht koördinaten feroarje, we alle siden by del moatte om dy ek te feroarjen. 
::::::En wat ChatGPT oanbelanget, dêr haw ik noch net mei wurke, wol mei Google AI, en ik haw dêr mingde gefoelens oer. It sil yn protte gefallen wol goed wêze, mar it kin it somtiden ek ferkeard ha. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 03.21 (CET)
:::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ieneach hat no in interfaceberjocht oanmakke en der is fierder neat raars bart, lykas ChatGPT al oanjoech. It feroaret lykwols noch neat oan 'e wurking fan 'e koördinaten om't it âlde berjocht noch hieltiten de Geohack-keppeling makket. Der moatte no twa dingen dien wurde: 1. Om't der in lus ûntstiet mei't de namme fan it berjocht en de namme fan it interfaceberjocht meiïnoar botse, moat der A. in nij berjocht oanmakke wurde ûnder de namme Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer. B. Yn it âlde berjocht moat in trochferwizing komme. Dat is alles. Wurket it net, dan kin neffens ChatGPT alles weromdraaid wurde: klikke op skiednis, kies de eardere ferzje en weromsette. Eefkes foar jim ynformaasje: ik ha mei ChatGPT sels in pear saken thús oplosse kind, û.o. it werstellen fan it lint yn Word (dat út it byld ferdwûn wie), mei help fan A.I. in skealike pop-up fan 'e computer ferwidere en in skermprobleem mei de mobyl oplost. It foardiel fan ChatGPT is dat er by problemen alles yn stappen trochjout. Ik wachtsje jim reäksje ôf. It soe moai wêze as [[Meidogger:Drewes]] as behearder ek eefkes reägearret? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 09.05 (CET)
::::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Miskien bin ik wol wat te foarsichtich mei sok spul. Dus, no ja, okee, prebearje it mar ris. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 15.00 (CET)
::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}}  Meidoggers. Ik folgje alles wier wol, mar kin hjir gjin sinnich wurd oer sizze. Interfaceberjocht, ChatGPT of Geohack-keppeling, it seit my neat. Sorry. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 des 2025, 16.07 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Ik haw besocht oft in lokale oanpassing mooglik wie en hie hope dat it hjirmei oplost wie, mar it docht bliken dat de koördinaten djipper yn 'e infoboksstruktuer sitte as ferwachte. Dat soe betsjutte dat der ek yn 'e ynfoboksen sleutele wurde moat en dat giet ek my te fier. Dêrom haw ik de feroaring fan it berjocht Berjocht:Koördinaten yn tekst werom set nei de âlde sitewaasje. It nije Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin ferwidere wurde lykas ek it interfaceberjocht. Dêrmei binne wy wer by de âlde sitewaasje. ChatGPT advisearret ús op 'e nij Phabricator te mailen om't it in struktureel patroanprobleem is dat dêr thús heart en joech my foar de mail de folgjende tekst.   
:::---- 
:::On fy.wikipedia.org we investigated replacing legacy GeoHack-based coordinate links with Kartographer (maplink).
:::While this initially appears to be a local template change, we found that there is no safe local-only migration path due to how coordinate templates are used.
:::Current situation:
:::* A single coordinate template is used both:
:::  - inline in article text, and
:::  - inside multiple infobox templates.
:::* The template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.
:::Problem encountered:
:::* Replacing the GeoHack link with Kartographer maplink causes:
:::  - template loop errors when maplink looks up interface messages, or
:::  - literal parameter output (e.g. {{{3}}}) in infoboxes, because infoboxes expect plain wikitext, not a rendering tag.
:::* Splitting logic into subtemplates avoids loops, but still breaks infobox rendering.
:::* Fixing this would require modifying infobox templates, which makes the change non-local and affects many pages.
:::Conclusion:
:::This suggests a structural limitation: when a coordinate template is embedded in infoboxes, switching from GeoHack (plain link) to Kartographer (rendered maplink) cannot be done safely by editing the coordinate template alone.
:::We reverted all local changes after testing.
:::Question:
:::Is there a recommended migration pattern for wikis where coordinate templates are used both inline and inside infoboxes?
:::Or is GeoHack currently the only viable option in such cases?
:::----
:::Dizze tags kinne tafoege wurde:
:::Kartographer
:::Templates
:::Wikimedia-Site-Requests 
:::&lt;br&gt; [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 17.47 (CET)
::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ja sa't ik al sei, wie ik al bang  dat der folle mear by komt te sjen. Ik haw ek even besocht en feroarje it [[Berjocht:Koördinaten]], mar dat fern**kt alle koördinaten op 'e siden en dêr moat nei alle gedachten folle mear berjochten by oanmakke wurde, tink ik. We kinne wer besykje it by Phabricator op it aljemint te bringen, en sjen wat er ditkear weromstjoerd. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 20.57 (CET)
::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Wat in ellinde, sis. En dat krekt mei de krystdagen... Romke, jo skriuwe hjirboppe dat it ynterfaceberjocht ferwidere wurde kin. Bedoele jo dêrmei dat ik https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label wiskje moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 21.17 (CET)

{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ieneach, jo meie dat interfaceberjocht ek eefkes stean litte, it kin fierder dochs gjin kwea en it kin altiten noch fuort. It Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin fuort en as it nedich is en Phabricator kin neat foar ús betsjutte, dan kinne wy it sa wer oanmeitsje. It âlde Berjocht:Koördinaten yn tekst moat fansels yn alle gefallen stean bliuwe. No earst sjen as Phabricator it foar ús oplosse kin. Sanet, dan kinne jimme in ienmalige ynfoboksfiks oerwege. Yn dat gefal moatte de fjilden fan 'e koördinaten yn 'e ynfoboksen oanpast wurde:

Hjoeddeiske sitewaasje bygelyks:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
{{Ynfoboks abdij
 | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|…}}
}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

De ynfoboks befettet yntern:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
| koördinaten = {{{koördinaten|}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

wy feroarje allinnich de ynfobox sels, bygelyks nei:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
| koördinaten = {{{koördinaten|{{Koördinaten yn tekst|{{{lat|}}}|{{{lon|}}}}}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

Wy ha alletrije ûnderfining mei ynfoboksen en witte dat wy de ynfoboks werom sette kinne as de feroaring gjin resultaat hat. As it al slagget dan hoege wy fansels net de artikels oan te passen en dan is de ynfoboks sa oanpast dat dy in Kartographer-kaartlink toane kin, wylst dy foar dy tiid allinnich mei in platte GeoHack-link omgean koe. 

Hawar, no earst mar wer eefkes Phabricator ôfwachtsje. Noflike jûn mannen!
--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 22.52 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ik ha it wer nei Phabricator stjoerd. Ris sjen wat hy no seit. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 08.34 (CET)

@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is wat ik weromkrigen ha fan Phabricator:

Hi,
user scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on. Phabricator is not a support forum. If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding.

Dus dêr kinne we neat mei. Hy jout dy iene link wer. We soene dêr ris freegje kinne..... --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 20.00 (CET)

@[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Kneppelfreed, jo soene dizze tekst brûke kinne foar de mail:

&lt;blockquote&gt;
Hello,

We would like to ask for technical advice regarding coordinate templates on a smaller Wikipedia (fy.wikipedia.org).

Current situation:
On our wiki, a single coordinate template is used both:
- inline in article text, and
- inside multiple infobox templates.

This template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.

Problem:
We investigated replacing the GeoHack link with Kartographer (maplink). While this initially looks like a local template change, we ran into structural issues:

- Using maplink inside the existing coordinate template leads to template loop errors or broken output.
- Splitting logic into subtemplates avoids loops, but then breaks infobox rendering (infoboxes expect plain wikitext, not a rendered maplink tag).
- Fixing this appears to require modifying infobox templates as well, which makes the change non-local and affects many pages.

We reverted all changes after testing.

Question:
Is there a recommended or established pattern for migrating legacy GeoHack-based coordinate templates to Kartographer on wikis where those templates are also used inside infoboxes?

Or is GeoHack currently still the only viable solution in such mixed-use cases?

Any pointers, examples from other wikis, or general guidance would be very welcome.

Thank you in advance.
&lt;/blockquote&gt;

--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 des 2025, 21.52 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], dien! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 des 2025, 07.43 (CET)

@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is it andert dat ik weromkrigen haw fan https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech oangeande de koördinaten.

Okay, so there are two problems:

:::* GeoHack doesn’t show a map. What GeoHack shows is defined at [[Berjocht:GeoTemplate]], you can copy parts of its Dutch or English (or whichever) counterpart to fix this.
:::* You couldn’t replace the GeoHack link with a Kartographer one. This replacement is probably worth it even if you manage to (or could manage to) add the map to GeoHack, as showing the map without loading a new page is more user-friendly in my opinion. The problem with Kartographer is that it uses a completely different coordinate structure. Currently [[:fy:Berjocht:Koördinaten yn tekst]] gets a parameter with the value &lt;code&gt;53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL&lt;/code&gt;, but Kartographer expects three parameters: &lt;code&gt;latitude=53.050833&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;longitude=5.575556&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;zoom=15&lt;/code&gt; (the latter is optional, &lt;code&gt;type:city&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;region:NL&lt;/code&gt; have no Kartographer equivalents), e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;maplink latitude=&quot;53.050833&quot; longitude=&quot;5.575556&quot; zoom=&quot;15&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (&lt;maplink latitude=&quot;53.050833&quot; longitude=&quot;5.575556&quot; zoom=&quot;15&quot; /&gt;). While it’s probably possible to code the conversion between the two formats in wikitext (with the help of [[:fy:Module:String]]), the result would likely be unreadable wikitext. So you have two options: either convert all calls using a bot, or have a Lua module do the conversion. The Lua solution means less edits in the short term, but I find the current parameter value quite hard to read, so I think a bot conversion would result in a better editor experience in the long term. 

It earste probleem is dus in kwestje fan [[Berjocht:GeoTemplate]] te fiksen. It twadde probleem liket in stik mear yngewikkeld. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 01.27 (CET)

: Dus opsje a is alles omsette mei in bot en opsje b is in konversy yn in Lua-module. Hy advisearret opsje a mar beide opsjes geane fier boppe myn kennis. Wat no? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 des 2025, 10.00 (CET)
::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], hy sei dêr binne twa problemen. Us [[Berjocht:GeoTemplate]] is tink ik út de tiid, want dêr stiet gjin kaart op. We kinne dy side miskien ferhelpe om de fariant fan nl of en of de oer te nimmen. Ik tink dat it probleem dan ek noch net ferholpen is, want [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] sille nei alle gedachten ek oanpast wurde moatte, want yn in soad oare wikys wiene dy jierrenlyn al oanpast neffens nije systemen sa't ik begrepen ha. Dy fan ús is nea oanpast. It simpelste is dy ek fan bgl nl of en of de oer te nimmen.
::It twade probleem is grutter, want as je Kartographer brûke wolle, moatte oare koördinatestruktueren, sa't er hjirboppe neamt, brûkt wurde en dêr binne twa opsjes foar: a: mei in bot of b: mei in Lua-module.
::Wat te dwaan no: ik soe it net witte. It giet my allegear te fier boppe de pet. We kinne besykje it earste probleem op te lossen en sjen oft dat wat helpt. Ik ha earder besocht mei dy Lua-rommel te pielen, mar rekke alhiel fêst. Ik ha lêsten besocht om [[Berjocht:Ofbyld multy]] te meitsjen, dêr't je meardere ôfbylldings sa as yn bygelyks ynfoboksen sette kin, mar doe rûn ik tsjin in betonnen muorre oan, want dêr rûn ik tsjin dy Lua-modulen oan en besocht guon fan dy berjocten oan te meitsjen, mar rûn ahiel fêst. Ik tocht nei it foarinoar krijen fan 'e posysjekaarten, dat ik soks hooplik ek oan 'e praat krije koe, mar dat slagge my dus net. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 20.32 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Tsja, mannen, ik kin hjir ek net folle oan tafoegje. Ik haw de reäksje fannacht trije kear lêzen en ik koe it noch net neikomme. Ik hie sels noch nea fan Lua heard, en wit net wat dat is. Bots hawwe wy ek net. Wat ik wol sjoch is dat GeoHack DMS-koördinaten (degrees, minutes, seconds) brûkt, wylst Kartographer desimale koördinaten brûkt. As we Kartographer brûke wolle soene, betsjut dat dat al dy DMS-koördinaten omrekkene wurde moatte. Wat my oangiet is dat in brêge te fier. Dus we bliuwe by GeoHack. Dan is der noch ien mooglikheid: gewoan hânmjittich side foar side de boel oanpasse. It giet om sa'n 4.500 haw ik lêsten opsocht. As we 50 deis dwaan kinne komt dat út op in fearnsjier. Dat is net leuk, mar it soe te dwaan wêze as we allegearre mei-inoar de hannen út 'e mouwen stekke. Mar dan moat der earst fansels wol in funksjonearjende keppeling yninoar knutsele wurde om 'e âlde mei te ferfangen. Dat is wêr't it by my stûket, want dat kin ik sels net dwaan. Of oars kinne we der ek foar kieze om 'e âlde keppeling net te ferfangen mar gewoan fuort te heljen. We hawwe ommers yn hast alle geografyske artikels ek al in posysjekaart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 des 2025, 21.18 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Hoe dan ek, it wurket no net dus gjin ien hat wat oan dy koördinaten en it jout allinnich mar argewaasje as jo der op drukke en der komt neat. It giet hoe dan ek my ek fier boppe de macht, dus it soe al fan Kneppelfreed komme moatte en oars is it net oars. Faaks is dan de koartste klap om de koördinaten út de ynfoboksen te ferwiderjen. Mar dat lit ik oan jimme oer, ik help wol mei as se side foar side omset wurde moatte (mar dan sil der ek in plan komme moatte hoe't wy dat oanpakke, oars iepenje wy allegear siden dêr't earder al ien oan 'e gong west hat.  

Kinne jo hjir wat mei [[Meidogger:Kneppelfreed]]? Dit ha'k fan ChatGPT, faaks helpt it jo wat.
&lt;blockquote&gt;
'''Stappenplan: starten met een Lua-oplossing (veilig en omkeerbaar)'''

''Doel:
Kartographer gebruiken zonder artikelen of infoboxen aan te passen, en met mogelijkheid tot volledige terugdraai.''

----
'''Stap 1 — Niets wijzigen aan artikelen of infoboxen'''

* Geen enkele artikelpagina aanpassen
* Geen infobox-sjablonen aanpassen
* Alles moet blijven werken met de huidige GeoHack-parameterstring
* Als dit niet haalbaar blijkt → stoppen.
----
'''Stap 2 — Maak één nieuw Lua-module aan (losstaand)'''

Maak een nieuwe module aan, bijvoorbeeld:

&lt;small&gt;Module:Koördinaten&lt;/small&gt;

Deze module doet uitsluitend het volgende:

* input: de bestaande GeoHack-string

&lt;small&gt;53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL&lt;/small&gt;

* output:
** latitude (decimaal)
** longitude (decimaal)
** zoom (optioneel)

'''Belangrijk:'''
*De module rendert géén kaart
*Geen maplink, geen HTML
*Alleen parsing en omrekening
----
'''Stap 3 — Houd de Lua-code minimaal en leesbaar'''

*Gebruik standaard Lua-functies
*Eventueel : &lt;small&gt;Module:String&lt;/small&gt; voor splitsen
*Geen “slimme” trucjes

Commentaar toevoegen bij elke stap (voor onderhoud)

Als de code onleesbaar wordt → heroverwegen.
----
'''Stap 4 — Pas alleen het bestaande sjabloon minimaal aan'''

In &lt;small&gt;Berjocht:Koördinaten yn tekst:&lt;/small&gt;

*Voeg een '''veilige keuze''' toe:
**Als Lua-module geldige coördinaten teruggeeft → gebruik Kartographer
**Anders → toon exact de oude GeoHack-link

Dus altijd een '''fallback'''.

Geen recursie, geen extra sjablonen.
----
'''Stap 5 — Test uitsluitend via voorvertoning'''

*Test op 1 artikel met inline coördinaten
*Test op 1 artikel met infobox
*Alleen voorvertoning gebruiken
*Pas opslaan als:
**geen foutmeldingen
**geen lege waarden
**geen template-lussen
----
'''Stap 6 — Terugdraaien moet triviaal zijn'''

Zorg dat alles terug te draaien is door:

*het sjabloon terug te zetten
*of de module te verwijderen

Geen sporen in artikelen.
----
'''Stopcriteria (heel belangrijk)'''

Direct stoppen als:

*infoboxen {{{3}}} of lege waarden tonen
*template-lus ontstaat
*meerdere sjablonen tegelijk aangepast moeten worden
*extra interfaceberichten nodig lijken

Dan is Lua hier geen goede oplossing.
----
'''Samenvattend'''

*Lua is hier een tussenlaag, geen einddoel
*Veiligheid en leesbaarheid gaan vóór functionaliteit
*Geen bot, geen massabewerkingen
*Bij twijfel: niets doen en GeoHack behouden

----
'''Hjirûnder stiet in minimaal Lua-skelet (raamwurk) dat allinnich de besteande GeoHack-string parsed en omrekkenet. It rendert neat en feroaret neat oan artikels. As dit al net stabyl wurket, moatte wy hjir stopje.'''

It is in minimaal en feilich Lua-skelet en hoe't it brûkt wurdt, sa opset dat:

*er niets aan artikelen of infoboxen verandert
*alles terug te draaien is
*het vooral begrijpelijk blijft voor een volgende beheerder

----
'''Lua-skelet (minimaal en veilig)''' 

Nieuwe pagina aanmaken:

&lt;nowiki&gt;&lt;/pre&gt;Module:Koördinaten&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

Inhoud (voorbeeld, nog zonder Kartographer):

&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
-- Module:Koördinaten
-- Doel: omrekken fan GeoHack-koördinaten nei desimale latitude/longitude
-- LET OP: dizze module rendert GEEN kaart

local p = {}

local function dmsToDecimal(deg, min, sec, hemi)
    local val = deg + (min / 60) + (sec / 3600)
    if hemi == 'S' or hemi == 'W' then
        val = -val
    end
    return val
end

function p.parse(frame)
    local input = frame.args[1]
    if not input or input == '' then
        return nil
    end

    local parts = mw.text.split(input, '_')
    if #parts &lt; 8 then
        return nil
    end

    local lat = dmsToDecimal(
        tonumber(parts[1]),
        tonumber(parts[2]),
        tonumber(parts[3]),
        parts[4]
    )

    local lon = dmsToDecimal(
        tonumber(parts[5]),
        tonumber(parts[6]),
        tonumber(parts[7]),
        parts[8]
    )

    return string.format(
        'latitude=%.6f|longitude=%.6f',
        lat,
        lon
    )
end

return p
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;


'''Belangrijk''':

*Dit doet nog niets zichtbaar
*Geen &lt;maplink&gt;
*Geen HTML
*Alleen rekenen

----

'''Hoe dit later in het sjabloon gebruikt kan worden (concept)'''

In &lt;small&gt;Berjocht:Koördinaten yn tekst&lt;/small&gt;(alleen conceptueel):

&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:Koördinaten|parse|{{{1}}}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

👉 In deze fase alleen testen in voorvertoning, niet opslaan.

----
'''Waarom dit skelet veilig is'''

*Geen recursie
*Geen template-lus mogelijk
*Geen wijziging aan artikelen
*Geen afhankelijkheid van infoboxen

Eén module = één edit om terug te draaien

----
'''Wat nog NIET moet gebeuren'''

❌ Nog geen &lt;maplink&gt;&lt;br&gt;
❌ Nog geen vervanging van GeoHack&lt;br&gt;
❌ Nog geen bot&lt;br&gt;
❌ Nog geen interfaceberichten aanpassen&lt;br&gt;

Eerst alleen vaststellen:

Kinne wy betrouber latitude/longitude út de besteande string helje?

Als dit niet stabiel werkt → direct stoppen.

----
{{Ping|RomkeHoekstra}}, {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}, sorry, mar dit giet my allegear boppe de pet. Ik ha by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech frege as se dêr mei helpe wolle, of immen witte dy't ús helpe wol. It moat as it heal kin al even fikst wurde, want dat soe ek moai wêze foar takomstige meidoggers. As ik nei in wike neat fan harren hear, dan sil ik sels noch even besykje dêr mei om te pielen en as dat net my net slagget, dan moatte we mar in plan meitsje alle siden hânmjittich om te setten. Ik soe it leafste de koördinaten wol op 'e siden hâlde wolle.
:{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} De bêste winsken foar it nije jier! Geweldich Kneppelfreed dat jo dit fierder noch oppakke wolle. As it net slagget, soe'k der mar net te lang mear mei omgrieme. Dan kin de tiid miskien better stutsen wurde yn it omsetten en dan moat er lykas Ieneach skreau noch wol in funksjonearjend einformaat komme. Ik ha der fierder gjin doel oer, it iennige wat ik bydrage kin is wat ChatGPT hjir oer seit. Ik wit dat jimme dêr noch net sa'n soad betrouwen yn ha, mar wy wite ek net alles en meiïnoar ynklusyf ChatGPT witte wy yn alle gefallen mear. 
----
Stappenplan bij handmatige omzetting van alle artikelen – zo pak je het veilig aan:&lt;br&gt;
1️⃣ '''Leg eerst het nieuwe eindformaat vast (zonder uitzonderingen)'''

Nog vóór het eerste artikel:

*exact één manier afspreken om coördinaten te noteren
*vastleggen:
**welke parameters verplicht zijn
**welke optioneel zijn (bijv. zoom)
**hoe het er in infoboxen uitziet

Bijvoorbeeld (alleen illustratief):
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
{{Koördinaten yn tekst
 | latitude = 53.050833
 | longitude = 5.575556
 | zoom = 15
}}
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
----
2️⃣ '''Maak een korte handleiding voor bewerkers'''

Eén simpele pagina is genoeg:

oude vorm → nieuwe vorm

*1 of 2 voorbeelden
*hoe je graden/minuten/seconden omzet naar decimalen
*waar je fouten meldt

Dit voorkomt goedbedoelde, maar verschillende oplossingen.
----
3️⃣ Begin met 3–5 testartikelen

Niet meteen los.

*kies artikelen:
**1 met infobox
**1 zonder infobox

*controleer:
**kaart klopt
**mobiele weergave
**geen foutmeldingen

Pas als dit goed voelt → doorgaan.
----
'''4️⃣ Werk in kleine batches'''

Bijvoorbeeld:

*5–10 artikelen per keer
*tussendoor kijken of alles nog goed gaat
*niet alles in één week willen doen
*Dat houdt het overzichtelijk.
----
5️⃣ '''Verwijder oude GeoHack-specifieke rommel'''

Bij elke omzetting:

*haal type:city, region:NL etc. weg
*zet ze niet om naar iets vaags
*liever minder, maar correct
----
6️⃣ '''Noteer wat al gedaan is'''

Bijvoorbeeld:

*een categorie “Koördinaten omset nei Kartographer”
*of een projectpagina met afgevinkte artikelen
*Zodat niemand dubbel werk doet.
----
7️⃣ '''Accepteer dat het niet perfect hoeft'''

Dit is belangrijk:

*een kaart die 20 meter verschoven is → oké
*een ontbrekende zoom → oké
*later verbeteren kan altijd
----
'''Eerlijk slotwoord'''

Na alles wat jullie geprobeerd hebben, is dit:

*de meest begrijpelijke
*de meest controleerbare
*en de minst stressvolle route

En misschien wel de enige die echt past bij een kleine, zorgvuldige wiki.

Als je wilt, help ik graag met:

*een concreet Fries voorbeeldartikel
*een korte omzettingshandleiding
*of een checklist voor elke bewerking
&lt;/blockquote&gt;

== Uitnodiging ==

--------------

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:WhiteSmoke&quot;
|- 
| &lt;h3&gt;&lt;span style=&quot;color: #000;&quot;&gt;Kom jij ook naar de extra feestelijke nieuwjaarsborrel?&lt;/span&gt;&lt;/h3&gt;
&lt;span style=&quot;color: #000;&quot;&gt;Wikipedia bestaat 25 jaar! De borrel is op 17 januari in Den Bosch. &lt;br&gt;&lt;br&gt;'''[[wmnl:Nieuwjaarsbijeenkomst 2026|Schrijf je uiterlijk 10 januari in]]!'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;De borrel wordt georganiseerd door Wikimedia Nederland voor alle Wikimedianen.
&lt;br&gt;Eventuele partners zijn ook welkom.&lt;/span&gt;
| [[File:Mascot celebratory floating balloons.jpg]]
|}
--------------

Ik hoop dat er Friese Wikipedianen zijn die de reis naar Den Bosch kunnen maken. In elk geval zijn jullie ook van harte welkom. [[Meidogger:Ellywa|Ellywa]] ([[Meidogger oerlis:Ellywa|oerlis]]) 7 jan 2026, 21.40 (CET)

== In goed begjin? ==

Eltsenien dy't ik noch net troffen haw: Folle Lok en Seine.
As immen neat om hannen hat, kin er dan ris op [[Meidogger:Mysha/Kladblok]] sjen hoe't de plaatsjes goed komme? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 15 jan 2026, 10.03 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026, 20.45 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;
: Grif hawwe hja it idee dat it foar eltsenien dúdlik wêze sil, mar ik soe sizze dat it de tante-test (muoike-metoade(?)) net folbringen kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Amateurfuotbalklubs yn Fryslân ==

@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], is der immen dy't de amateurfuotbalklubs yn Fryslân by de tiid bringe/ferbetterje wol? Guon klubs hawwe noch gjin side en in guon klubs binne fusearre. Ek soe it moai wêze as der in navigaasjebalkje komt fan de klubs út Fryslân of sokssawat. Ik yn alle gefallen haw der gjin nocht oan, it seit my net sa folle, mar as in Fryske wikipedy soe it baas wêze en haw soks teminsten by de tiid. Ik haw de lêste tiden dwaande west mei in soad siden en oare dingen oan it ophelpen en dêr haw ik stadichoan in bytsje myn nocht fan, want it begjint wat putsjewurk te wurden. Ik wol meikoarten ris oer dingen skriuwe dêr't ik niget oan haw. Alfêst tige tanke. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 18 jan 2026, 04.45 (CET)
:@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ha we in list om hokker Klubs it giet? [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 18 jan 2026, 11.13 (CET)
::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha|Drewes}}  Gjin idee, ik ha ek al eefkes sjoen mar koe allinnich de Fryske list fine, dy't neffens Kneffelfreed al datearre is. Ik bin earlik sein net sa thús yn 'e sport.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.38 (CET)
::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha}} Ik bin ek net thús yn 'e sport en fiel der gjin sprút foar. En sjoch ek ris nei dy oare siden dy't dy't by de tiid brocht wurde moatte. Totaal in krappe 125 op dit stuit. Wy hawwe ienfâldich te min meidoggers om alles by te hâlden. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 18 jan 2026, 16.26 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Ik bin net fan 'e sport en alhielendal fan it fuotbal. Ik haw yn it ferline wolris in keatsferiening of sa beskreaun, mar dat wie ynsidinteel. It lokket my net oan om hjir struktureel mei oan 'e gong. Wat kin ik sizze? Dit is myn ûnderwerp net. Drewes hat gelyk: we kinne net alles byhâlde. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 jan 2026, 01.46 (CET)

@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], der is dêr fierder gjin list fan dy't by de tiid brocht wurde moatte. It bêste is om se allegear eefkes bylâns te rinnen. Soks binne we ek mei de siden oer doarpen ensfh oan 'e gong. Guon dêrfan wiene sa'n 20 jier net bywurke.&lt;br&gt;
Sa besteane bygelyks [[Bolswardia]] en [[CAB]] net mear en binne se fusearre ta SC Bolsward. De bêste manear soe wêze om dan even nei de Nederlânske ferzje te sjen. Ja Drewes hat wier gelyk dat we net alles byhâlde kinne, mar as it heal kin, soe it moai wêze dat siden, dy't mei Fryslân te krijen hawwe, in bytsje byholden wurde. Ik soe tinke dat sokke siden wol reedlik populêr by de lêzer wêze soene. Mar hawar as it net ien oanlokket om dêr mei oan 'e gong te gean, dat ik wol jimme ek gjin wurk opkringe, it moat wol moai bliuwe fansels. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 jan 2026, 20.49 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Dan moatte we earst mar ris in list sjen te meitsjen, fan wat we ha en wat der efterhelle is. Ik bin al fan de sport mar fan it fuotbal bin ik mear fan de grutte toernoaien en de gruttere klubs. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 19 jan 2026, 09.42 (CET)
::::::{{Ping|FreyaSport}} Jo kinne [[:Kategory:Fryske_fuotbalklup]] as ynvintarisaasjelist brûke. Dat binne alle Fryske fuotbalklubs dêr't wy siden oer hawwe. Dan hoege jo net alle doarpen bylâns om te sjen oft der in artikel oer de pleatslike klub bestiet. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 20 jan 2026, 01.58 (CET)
:::::::{{Ping|FreyaSport|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Moai dat jo dat oppakke wolle Freya. Eefkes in pear opmerkingen foar ús allegear: (1) miskien is it wol goed om der tenei by in bewurking wat konsekwinter om te tinken of der in fermoeden is dat it artikel by de tiid brocht wurde moat en sa ja, dan fuort eefkes dat berjocht ta te foegjen. Ferâldere artikels binne gjin reklame foar de Fryske wikipedy en ik kin my foarstelle dat soks argewaasje jout by in lêzer dêrfan, dus ek hiel moai dat Kneppelfreed dit eefkes oan 'e oarder stselde. Ik bin op it stuit wat mei Frankryk oan 'e gong en dêr kaam ik ek slim ferâldere artikels tsjin fan (grutte) plakken en sa ek mei de regio's dêre, wylst der wol lytse bewurkinkjes dien wurde. Somtiden is it ien yn eachopslach te sjen dat de ynformaasje yn in ynfoboks al aardich datearre is. (2) Sa'n berocht tafoegje is in ding, mar it moat ek dúdlik wêze wêrom&quot;t in berjocht tafoege wurdt. Sa is it handich om - yn guon gefallen - op 'e oerlisside (as it hiel erch nedich is) of teminsten yn 'e gearfetting in regeltsje efter te litten wat der krekt by de tiid brocht wurde moat. Dat hoecht net as dat yn ien eachopslach lykas by doarpen of stêden wol te sjen is, mar by [[Kim Kardashian]] bygelyks stiet noch in berjocht dat it artikel by de tiid brocht wurde moat, wylst dêr nei it oanbringen fan it berjocht noch wol oan wurke is. In regeltsje yn 'e gearfetting lykas &quot;by de tiid bringe&quot; of &quot;update nedich&quot; seit foar in oar net altiten alles. In update yn it artikel fan bygelyks wat? As in klub fusearre is of as der mei in persoan wat feroare is, dan is it handich om dat tagelyk mei de tafoeging fan it berjocht fuort op 'e oerlisside of yn 'e gearfetting del te setten. Sadat de persoan dy't it oppakt fuort ek wit wat der barre moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 jan 2026, 08.45 (CET)
:::::::: Ut dy beskriuwing lês ik dat wy in berjocht {{moatbywurke}} hawwe. Krekt hokfoar berjocht is dat? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
{{Ping|Mysha}} Mysha, dat is it berjocht: {{By de tiid}}.
:::::::: {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Welberry|Wutsje}} Ik ha sakrekt in begjintsje makke, nei efkes neitinken ha ik besletten it wat gestrukturearder ([[Wikipedy:Wikiprojekt/Fryske amateur fuobalklups]]) oan te pakken as wat ik mei de [[PC]] en de grutte Omgongen fan it hurdfytsen dien ha. Ek om't ek ik net alhiel thús bin yn it fuotbal. Ik gean earst de kommende wiken efkes goed de brot troch en dan moat it mar ris los en hooplik komt der wat help fan bûten. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 20 jan 2026, 13.25 (CET)

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.21 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

19 jan 2026, 22.01 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Oranjestêden ==

Wy sizze no op de haadside dat [[Oranjestêd]] de haadstêd is fan [[Arûba]] en fan [[Sint Eustaasjes]]. Dan moat dy keppeling, op de haadside, fansels al nei [[Oranjestêd]]; oars komt de lêzer by mar ien stêd út. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 feb 2026, 14.15 (CET)
: Ik haw [[Berjocht:Wisten jo dat/wike 7]] oanpast dat dy keppelet nei [[Oranjestêd]], mar ik wit net at it berjocht om it berjocht om it bejocht dan ek oanpast wurdt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: It is goedkaam. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Reference Previews – experiment ==

Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Problem ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the &lt;sup&gt;a b&lt;/sup&gt; (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Assumption ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Idea ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.

When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the &quot;x&quot; or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.

&lt;gallery heights=&quot;275&quot; widths=&quot;250&quot;&gt;
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
&lt;/gallery&gt;

When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.

&lt;gallery heights=&quot;275&quot; widths=&quot;250&quot;&gt;
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
&lt;/gallery&gt;

By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Experiment ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.

We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 20 feb 2026, 13.26 (CET)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&amp;diff=prev&amp;oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 9 mrt 2026, 14.31 (CET)

:: Skriuwer wol graach in ekspiriment dwaan; ik haw gjin idee wêrom dat net op En: dien wurdt: It ekspiriment is beheind, dat de beheining op En: koe ienfâldich op mar 1% setten wurde. Mar it nuvere is dat der sein wurdt dat it barre sil; der wurdt net om tastimming frege, mar sûnder fregen wurdt dit oplein. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: Author would like to do an experiment; I have no idea why it isn't done at En:: The experiment is limited, so the restriction on En: could simply be set to only 1%. But the strange thing is that it is SAID to be happening; permission is not asked, this is imposed without asking. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! ==

Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren! 

Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht. 

Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier.

We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan!

Met vriendelijke groet,

Team Wikimedia Nederland [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 12 mrt 2026, 11.36 (CET)

: It is moai dat der romte foar in feestke is foar Nl:. Fansels is Fy: jonger: Wolle wy eat dwaan foar [[2 septimber]] [[2027]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Kaarte? ==

Is it [[Klaverjasse (kaartspul)]] of [[Klaverjassen (kaartspul)]]? Wat wy ek skriuwe, der binne hoe ek lju dy't it der net mei iens binne. Dat, kinne jim der eat oer sizze dêr't wy by bliuwe kinne? Perslot: der binne noch mear spultsjes om te beskriuwen. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 13 mrt 2026, 13.45 (CET)

: [[Meidogger oerlis:Top8]] skreau op dy oerlisside in antwurd dat ik frege hie hjir te skriuwen:
:Ik soe oanslute wolle by wat Popkema yn syn grammatika seit, mei de oanfolling dat in ynfinityf brûkt as haadwurd gjin -n krijt as er sûnder fierdere determinearders foarkomt: 'Fytse is in sûne aktiviteit mar smoke wurde je net better fan.' Datselde jildt dus ek foar ynfinitiven dy't brûkt wurde as kopkes. 
:As der in bywurd by de ynfinityf komt bliuwt dy sûnder -n: 
:'Hurd wurkje is goed foar dy.' 
:Of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.'
:Sagau't der in lidwurd of in oar bepalend wurd foar de ynfinityf komt, komt der wol in -n achter. 
:'Syn fytsen is ta in obsesje wurden.'
:'Dat altyd mar hurde wurkjen is net geod foar dy.' 
:Yn myn optyk is dat de gongbere Fryske noarm. 
:Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart. Dêr woe ik net yn meigean.
:Om de regels krekt op papier te krijen (ik haw grif net alle gefallen goed útbonke) soene je in trochkrûpte grammatikus freegje moatte. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 13 mrt 2026, 17.07 (CET)

::{{Ping|Mysha}} Mar it is net in frije kar, Mysha, of in kwestje fan smaak: dit is grammatika. &quot;Klaverjasse&quot; is yn dit gefal simpelwei fout. &quot;Klaverjasse&quot; is in tiidwurd (''werkwoord''). As in wurd dat fan oarsprong in tiidwurd is, brûkt wurdt as in haadwurd (''zelfstandig naamwoord''), dan kriget it yn it Frysk in -n oan 'e ein. Dus: &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''wy klaverjasse,''&lt;/span&gt; mar &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''.''&lt;/span&gt; 
::Tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden komme yn it Nederlânsk ek foar. Soks wurdt yn it Frysk allinnich mar fout dien (neffens my) om't it Nederlânsk by tiidwurden altyd al in -n oan 'e ein hat, dus yn dy taal sjogge (en hearre) je it ferskil net. 
::Hoe kinne je beide foarmen no útinoar hâlde as je dêr net genôch taalgefoel foar hawwe of as je gjin ''native speaker'' binne? Hiel simpel: as je der in lidwurd (&quot;it&quot;) foar sette kinne, moat der in -n oan 'e ein. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy klaverjasse altyd tiisdeitejûns''&lt;/span&gt; kin der gjin lidwurd foar. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it klaverjasse'''n'''''&lt;/span&gt; stiet it lidwurd der al yn en is it dúdlik dat it net &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it &lt;span style=&quot;text-decoration: line-through;&quot;&gt;klaverjasse&lt;/span&gt;''&lt;/span&gt; wêze kin. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''''&lt;/span&gt; stiet der gjin lidwurd foar, mar kin it ynfoege wurde: &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan '''it''' klaverjassen.''&lt;/span&gt; Yn titels giet it altyd om haadwurdlik brûkt tiidwurd, omdat bgl. &quot;klaverjassen&quot; gjin sin is en dat wurd dus gjin tiidwurdsfunksje hawwe kin. Boppedat: wêr giet dat artikel oer? Oer '''it''' klaverjassen. 
::Ik hoopje dat ik it sa dúdlik útlein haw. Sa net, skromje dan net om my der nochris nei te freegjen. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 14 mrt 2026, 20.06 (CET)


::: {{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}}{{Ping|Top8}}Sjoch: At hjimme beide skriuwe, dan is te sjen dat ik net freegje om't ìk dat aardich fyn, mar om't wy dúdlik hawwe moatte hoe it weze moat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

:@Mysha Ik snap dy wol, in net-memmetaalprater freget om hâldfêst. Mar soms binne de regels net simpel en sels mei dizige grinzen.
:@Ieneach fan 'e Esk Tank foar dyn útlis mar nei myn betinken makkest de saak te simpel (om didaktyske redenen miskien?). De sinnen dy't ik neamde: 'Hurd wurkje is goed foar dy.' of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.' binne perfekt grammatikaal, mar it giet wol om in ynfinityf brûkt as haadwurd dy't gjin -n kriget. Neffens dyn argumint kin dat net. Sjoch ek Popkema syn 'Grammatica Fries', Utert 2006, s. 194. Dêr stiet hiel dúdlik dat yn de gefallen dat de ynfinityf 'zonder bepaaldwoord' stiet der gjin -n by hoecht. En foar kopkes dy't besteane út in ynfinityf sûnder bepaaldwurd jildt dus itselde. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 16 mrt 2026, 11.42 (CET)

::{{Ping|Mysha|Tulp8}} Tulp8, ik ha mei ferheardens jo stikje lêzen. Ik fyn &quot;wurkjen&quot; net sa'n goed foarbyld om't hjir yn myn omkriten troch frijwol eltsenien it hollanisme &quot;werken&quot; brûkt wurdt, en dat fertroebelet myn taalgefoel foar &quot;wurkjen&quot; wat. Mar as we &quot;wurkjen&quot; ferfange troch &quot;fytsen&quot;, dan soe ik altyd sizze: &quot;Hurd fytse'''n''' is goed foar dy&quot; en noait &quot;Hurd fytse is goed foar dy&quot;. Dat lêste doocht foar myn taalgefoel net. Ek: &quot;Fytse'''n''' is in sûne aktiviteit mar smoke'''n''' wurde je net better fan.&quot; Ik wit net wat ik der fierders fan sizze kin, mar dat is neffens mý hoe't it heart. Sa't jo jo beroppe op Popkema, berop ik my op it boekje ''Tiidwurden'', in útjefte fan 'e Afûk, wêryn't op side 22 yn 'e paragraaf ''Nammefoarm + -n'' stiet: &quot;By it brûken fan in tiidwurd as haadwurd kriget de nammefoarm ek in -n, bygelyks: It rinne'''n''' falt him swier; Prate'''n''' hâld ik net fan. Yn jo/Popkema's optyk soe dat twadde foarbyld &quot;Prate hâldt ik net fan&quot; wêze moatte, mar neffens de Afûk is dat net sa. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 17 mrt 2026, 01.15 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}}, der ferskynde in reade melding op myn skerm, mooglik wiene jo wat fan'e kaart en is hjirboppe in betizing mei de brûker {{Ping|Top8}}? [[Meidogger:Tulp8|Tulp8]] ([[Meidogger oerlis:Tulp8|oerlis]]) 20 mrt 2026, 17.32 (CET)
::::{{Ping|Tulp8}} Oeps. Sa siet it presys. Nim my net kwea-ôf. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 15.44 (CET)
:::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]Dat boekje ''Tiidwurden'' fan de Afûk haw ik ek. It jout yn par 2.4. in ferienfâldige werjefte fan it systeem want it gefal dat in ynfinityf brûkt wurdt as haadwurd sûnder determinearder stiet der net yn. Oars, it foarbyldsintsje 'Praten hâld ik net fan' dat jo jouwe stiet net yn it boekje fan de Afûk. Boppedat is dat sintsje net in korrekt foarbyld omdat it ferhâldingswurd 'fan' strâne is. Dat heart eins by 'praten'.
:::::In better foarbyld is 'Prate is goed foar har'. Dêr heart nei myn taalgefoel gjin n achter. Mar ja, as it op yndividueel taalgefoel oankomt, dan is it jowes tsjinoer mines. Noch in foarbyld: Ik fyn 'Hurd fytse is goed foar de lea' (en ek 'Hurdfytse is in moaie sport':-)) grammatikaal korrekte sinnen. Sa't ik earder sei, miskien soene wy hjir in trochkrûpte grammatikus rieplachtsje kinne. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 26 mrt 2026, 00.16 (CET)
::::::{{Ping|Top8}} Jo hawwe blykber in totaal oare útjefte fan ''Tiidwurden'', want yn myn ferzje giet it fan paragraaf 2.2.3. nei 3, dus 2.4 bestiet net. Ik kin foaryn gjin druk fine, mar ik tink dat ik de oarspronklike útjefte út 1989 haw. By my giet ik yn dizze saak om par. 4.5.2. op side 22, dêr't trije foarbylden jûn wurde:
::::::*It rinnen falt him swier.
::::::*It sliepen wol net mear.
::::::*Praten hâld ik net fan.
::::::Dat foarbyldsintsje stiet der dus wol deeglik yn. (It middelste foarbyld hie ik hjirboppe weilitten om't dat op itselde delkomt as foarbyld nû. 1.) As dat is wat jo bedoele mei &quot;haadwurd sûnder determinearder&quot; (en sa haw ik it al begrepen), dan wurdt ek dy foarm yn it boekje beskreaun. Dat en wêr't &quot;fan&quot; yn dy sin stiet, hat neffens my gjin inkele ynfloed op 'e fraach oft it haadwurdlik brûkte tiidwurd in wurdeinige -n kriget of net. Mar om jo foarbyld te nimmen: dat heart dus neffens my (en neffens de Afûk) &quot;Praten is goed foar har&quot; te wêzen. Dêr komme we dan, sa't jo hjirboppe al fêststelden, net fierder mei.
::::::Mar jo skriuwe hjirboppe: &quot;''Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart.''&quot; Dêr woe ik noch al even tsjinyn gean. Neffens my is it krekt oarsom: sa't it my út myn jeugd bystiet, waard doe altyd &quot;Praten is goed foar dy&quot; sein, mei in -n, wylst de foarm &quot;Prate is goed foar dy&quot;, sûnder -n, der letter geandewei ynslûpt is ûnder druk fan it Nederlânsk. Alteast, sa haw ik dat belibbe. Want it Nederlânsk makket gjin ûnderskie tusken skriuwwize en útspraak fan tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden. Friezen ferlieze dêrtroch it besef dat dat ûnderskie bestiet en begjinne nei Nederlânsk foarbyld haadwurdlik brûkte tiidwurden út te sprekken en te skriuwen as gewoane tiidwurden. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.24 (CET)
:::::::@Ieneach fan 'e Esk [1] De útjeften fan ''Tiidwurden'' dy't ik haw binne in 6ste printinge út 2000 en in 11te printinge út 2011. Jo hawwe grif in âldere fersy, sa't jo sels ek al stelle.
:::::::[2] In didaktysk boekje fan de Afûk is foar my minder gesachhawwend as in wiidweidige grammatika.
:::::::[3] Wy moatte earst dúdlik hawwe wêr't wy it ûniens oer binne. It giet om it as haadwurd brûkte tiidwurd sûnder determinearder. Yn de trije foarbylden dy't jo út ''Tiidwurden'' oanhelje hat de ynfinityf wol in determinearder, al is it foarsetsel 'fan' yn nr. 3 nei de ein fan de sin ta skood. 
:::::::[4] It giet my dus allinne om ynfinitiven as substantyf sûnder determinearder. Oer de oare gefallen binne wy it wol iens, liket my.
:::::::Ik haw in pear foarbylden út de skreaune literatuer opdûkt.
:::::::[a] It lidwurd 'it' is in determinearder. Dêrom is it 'It skûtsjesilen is hjoed yn Grou.' Mar Tetman de Vries sjongt: 'Skûtsjesile is myn nocht,/ lavearje en soms foar de wyn.'. Dêr wurdt de ynfinityf 'los' brûkt as haadwurd, sûnder fierdere determinearders, en Tetman sjongt dêr GJIN -n. Dat kinne je goed hearre, want oars hie er wol songen 'Skûtsjesil'n', mei in dúdlike sylabisearring fan it lêste wurdlid. Op Spotify kinne jo hearre hoe't Anneke Douma it sjongt, krekt sa't it hjir boppe stiet, sûnder -n. In parallel is dan: 'Klaverjasse is myn nocht.'
:::::::[b] Yn ''De Reade Boarre'' fan Tr. Riemersma fûn ik ek in moai foarbyld (s. 457): 'Underweis fan de wein ôf springe, dat wie prachtich.'
:::::::Dat is itselde as ien dy't seit: 'De hiele jûn klaverjasse, dat wie prachtich!'
:::::::[5] Jo analyse fan de ynfloed fan it Nederlânsk is nijsgjirrich. It soe kinne dat dy ynfloed sa wurket. Mar ik gean ôf op hoe't de dingen yn it Frysk sein wurde (waarden), en, sa't jo sizze, der is yn de útspraak in dúdlik ferskil, sa't Tetman en Anneke Douma hearre litte. En by harren is de útspraak sûnder n wier gjin ynterferinsje mei it Nederlânsk.  
:::::::[6] Sa't ik earder ek al útstelde, miskien is it better om hjir in trochkrûpte grammatikus te rieplachtsjen. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 12 apr 2026, 22.35 (CEST)
:::::::: Ik moat ris sjen wêr't ik it oersjoch fan de Afûk haw. Mar hoe ek: Sa't it my bystiet is De Reade Boarre net yn de hjoeddeiske stavering. Dat koe ynfloed hawwe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::::::: Ja, en nee: [[De Reade Bwarre]] wie yn in eigen stavering. [[Jetske Bilker]] hat yn [[2022]] in [[wertaling]] makke as [[De reade boarre]]. Wy hawwe der neat oer, núvernoch.
::::::::: Hoe fie wy sa'n trochkrûpte grammatikus? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:SchlurcherBot]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[metawiki:User:SchlurcherBot|meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects:''': [[metawiki:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[:en:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[:en:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[:en:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[:en:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[:en:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[:en:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[metawiki:Special:CentralAuth/SchlurcherBot|sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. [[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 21 mrt 2026, 16.43 (CET)

:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed}} Goeie. Dit liket my wol okee. Sille wy dit mar takenne? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 17.39 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ja dat liket my ek wol goed ta. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 mrt 2026, 21.07 (CET)
:::Ik ha ek gjin beswier. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mrt 2026, 11.24 (CET)
:::: [[File:Symbol neutral vote.svg|18px]] [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) - Ik wit it net: ik gean der fanút dat at immen keazen hat foar &quot;http:&quot;, dat dêr dan in grûn foar is. Mar at der sein wurdt dat der al ferskate tapassings foar binne, dan nim ik oan dat sokke problemen al fûn binne. (Wie der berjocht dêr't ik dat &quot;neutraal&quot; mei dwaan koe?) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::: {{Neutraal}} [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: Ik leau net dat dêr al in berjocht foar bestiet, mar fiel jo frij om it oan te meitsjen. Wat dizze diskusje fierders oangiet: foarstel is oannommen. Ik sil ris sjen oft ik &quot;bot flag&quot; aktivearre krij. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.00 (CET)
:::::{{Ping|Schlurcher}} Hello. We (the aministrators of this Wikipedia) talked it over and decided to grant your request. I believe I have taken care of it, but I've never done this before (we don't get many bot flag requests, in fact almost none). So if there is a problem, please let me know. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.34 (CET)
::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Thanks for confirming, everything looks fine. --[[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 26 mrt 2026, 22.48 (CET)

Ik tocht al; grif hawwe wy dêr wat foar: It wie: &quot;foar&quot; {{foar}}; &quot;tsjin&quot; {{tsjin}} ; en &quot;neutraal&quot; {{neutraal}}. (No opnaam yn de list fan berjochten.) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:Moat dat &quot;Neutraal&quot; net &quot;Unthâlding&quot; wurde? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 28 mrt 2026, 21.02 (CET)

:: Dit is hoe't @[[Meidogger:J'88|J'88]] it makke hat, 15 jier lyn. Fansels kin it ek {{Unthâlde}} wêze, mar dan komme wy wer by de stavering fan it tiidwurd. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 30 mrt 2026, 12.11 (CEST)

== Beursaanvraag Wikimania 2026 geopend ==

Van 21 - 25 juli vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] in Parijs plaats, de jaarlijkse wereldwijde conferentie voor iedereen die betrokken is bij een of meerdere Wikimedia-projecten. 

Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor reis- en verblijfskosten voor het hoofdprogramma van 23–25 juli. Je kunt tot uiterlijk zondag 12 april een beurs aanvragen. 

[[wmnl:Wikimania_2026|Meer informatie over de beursaanvraag vind je op de verenigingswiki]]. [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 23 mrt 2026, 15.06 (CET)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Unsichtber? ==

Is der immen dy sjen kin dat ik dizze bewurking makke haw [[Oerlis:1918]]? Ik kin it sjen at ik der sels hinne gean, en ik sjoch it ek yn myn Bydragen, mar by myn Folchlist stiet it der net by, en by Koartlyn feroare ek net. Immen in idee? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 apr 2026, 12.40 (CEST)

: It is núver: It is no sa'n skoft letter dat net mear te sjen is of Koartlyn feroare it hie, mar oarsom hat der yn de tuskentiid net ien west dy't sei: &quot;Ja it is goed!&quot; of &quot;Nee, wêr prate jo fan?&quot;. Is der no wier net ien dy't sels mar sjen kin at der wat stiet op [[Oerlis:1918]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 3 apr 2026, 19.11 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 26 apr 2026, 02.57 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;
: Ekskuzes foar it skriuwen yn it Ingelsk. Help asjebleaft mei it oersetten nei jo taal. Op it stuit wurdt in fersyk om kommentaar behannele om te besluten oer in wrâldwiid AI-belied. Tankewol. (Neffens Google translate. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]))

== InternetArchiveBot ==
Ik kin net fine dat der ea eat dien is foar [[Wikipedy_oerlis:Ambassade#InternetArchiveBot]]. De man freget om botstatus, en oant no ta is der immen dy't dat in goed idea fûn, mar der bart neat, en wy binne jierren letter.
=== Foarstel: Jou [[Meidogger:InternetArchiveBot]] botstatus ===
{{Neutraal}} - [[Mysha]]. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 11 mai 2026, 16.07 (CEST)&lt;br&gt;
{{Foar}} -[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 mai 2026, 08.45 (CEST)

Dan soe ik sizze dat mei de helte fan de stimmen {{Foar}}, en net ien der op tsjin, dat de foarstel dochs ris oannaam is.
Is der immen dy't de rjochten hat en set te bot-status oan?</text>
      <sha1>dhwn0xjlb78tg3riti97m5ykab2ojwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5351</id>
    <revision>
      <id>1230718</id>
      <parentid>1191267</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T13:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6956" sha1="1b2hnbpwyvja4ha54iia1rim4q27ecv" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Willem Lodewijk van Nassau 1560-1620.jpg|thumb|250px|right|Willem Loadewyk, greve fan Nassau, steedhâlder fan Fryslân en Grinslân]]
'''Willem Loadewyk fan Nassau''', ([[Dillenboarch]], [[13 maart]] [[1560]] - [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[9 juny]] [[1620]]) wie [[greve]] fan [[Nassau]] en [[steedhâlder]] fan [[Fryslân]] en [[Grinslân|Grins]]. Yn Fryslân is er bekend ûnder de [[bynamme]] '''Us Heit'''. Willem Loadewyk wie tagelyk kapitein-generaal fan it leger fan Fryslân en tegearre mei prins [[Maurits fan Oranje]] heechste befelhawwer fan it Steatske Leger yn de striid tsjin de [[Spanje|Spanjerts]].

==Skiednis==
Willem Loadewyk is berne yn Dillenboarch as earste soan fan [[Jan de Alde|Jan fan Nassau]]. Hy wie dêrmei de omkesizzer fan [[Willem fan Oranje]]. Oant [[1577]] libbe er yn Dútslân; dat jier kaam er mei syn heit nei de Nederlannen. Yn [[1579]] waard er [[kolonel]] by it Nederlânske leger. Doe't [[George fan Lalaing|Rennenberch]] mei [[Grins (stêd)|Grins]] yn [[1580]] foar Spanje keas, folge Willem Loadewyk him yn [[1584]] op as steedhâlder fan earst [[Fryslân]] en letter ek [[Grinslân]], [[Drinte]] en [[Oerisel]], en fan 1580 oant [[1594]] focht er yn dêr tsjin Spanje. 

Willem Loadewyk wie in herfoarmer, dy't net allinnich it leger better organisearre, mar ek de maatskippij beynfloede. Hy wie in wichtige faktor yn it hast algemien protestantsk wurden fan it gebiet ûnder syn bestjoer, en ta dat doel soarge er ek foar de stifting fan twa skoallen foar dûmnys, de [[Universiteit fan Frjentsjer]] en de [[Universiteit fan Grins]].

Hy troude op [[25 novimber]] [[1587]] mei de dochter fan Willem fan Oranje, [[Anna fan Nassau]], mar sy ferstoar noch net in jier letter. Nei de dea fan syn heit waard er yn [[1607]] greve fan Nassau. Om't er sels gjin bern hie gong dy titel nei syn dea oer op syn broer, [[Georg fan Nassau-Dietz]]. Syn broer [[Ernst Kasimir fan Nassau-Dietz|Ernst Kasimir]] folge him op as steedhâlder fan Fryslân.

== Oermasterder fan Grins ==
[[File:Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg Bart van Hove Hofplein Leeuwarden.JPG|thumb|Byld fan Willem Loadewyk op it Hofplein, Ljouwert]]
Willem Loadewyk spile yn de jierren foar it [[Tolfjierrich Bestân]], yn de [[Tachtichjierrige  Oarloch]], tegearre mei syn neef en sweager [[Maurits fan Oranje|Maurits fan Nassau]] in wichtige rol. Troch harren waarden wichtige herfoarmingen yn it leger ynfierd. Hja soargen oan de iene kant derfoar dat de soldaten geregeldwei harren soldij krigen, dêr tsjinoer fergen se as tsjinprestaasje uterste dissipline. Fierders wie Willem Loadewyk hiel bot foarstanner fan in oanfalskriich: ynstee fan de opstannige Nederlânske gebieten te beskermjen tsjin [[Spanje|Spaanske]] oanfallen, moasten de opstannelingen aktyf de Spaanske gebieten oanfalle. Dêrby brûkten hy en Maurits oarlogstechniken dy't iuwen earder troch de Romeinen al brûkt waarden. 

Greve Willem Loadewyk is fral bekend wurden om syn taktyk dy't ek wol de &quot;Grinzer Skânsenkriich&quot; neamd wurdt. Grins wie yn Spaanske hannen fallen troch it oerrinnen fan de greve fan [[George fan Lalaing|Rennenberch]] en it gewest Fryslân soe it folgjend doelwyt wurde. Nei inkele (mislearre) besikings yn 1583 en 1587 (de list fan [[Enumatil]]) dêr't er Grins streekrjochts by op de Spanjerts û.l.f. kolonel [[Francisco Verdugo]] feroverje woe, sette er 1589 syn plan útein om de  [[hearwei|hearwegen]] nei de stêd stikje by stikje ôf te sluten, dat it befoarriedzjen nei Grins stopset waard. Yn 1589 waard de tagongswei by it [[Reitdjip (rivier)|Reitdjip]] lâns ôfsletten troch it fersterkjen fan de sterkte &quot;De Opslach&quot;. Twa jier letter waard de fortifikaasje by Delfsyl fersterke en waarden der Steatske troepen legere. Yn 1592 waarden [[Stienwyk]] en [[Koevorden]] foarfêst troch de Steatsen ynnomd en fersterke. Lang om let waard op de lêste pas (dy't nei it Dútske Lingen) op de boeretange de festing [[Bourtange]] boud, dêr't alle hearwegen troch ôfsletten waarden. Fierders waarden û.o de skânsen [[Bellingwolde]]rsyl (it lettere [[Aldeskâns (Grins)|Aldeskâns]]), [[De Like (plak)|de Like]] en de Swartendyksterskâns boud om de keunstmjittich ferhege wegen troch de hege feansompen ûnder kontrôle te krijen. Ek waarden it hús te [[Ruinen]] en de boarch te [[Wedde (Grins)|Wedde]] oermastere op de Spanjerts en fersterke. 
 
Yn 1594 waard it doel fan de kriich yn it noarden berikt. Op [[23 july]] waard de stêd Grins, nei in belis fan dochs noch inkele wiken, op de Spanjerts ferovere en waard it Traktaat fan Reduksje tekene. De stêd Grins makke sûnt dy tiid wer part fan de Republyk út (1579) en Willem Loadewyk waard ek steedhâlder fan it nije gewest: Stad en Lande.

==Oar==
[[File:Us Heit sigarendoos, foto 1.JPG|thumb|''Us Heit''-sigaren]]
As earebetoan oan Willem Loadewyk waard op [[17 septimber]] [[1906]] in byld fan him ûntbleate op it [[Ljouwert (stêd)|Ljouwerter]] Hofplein. By de taspraak fan [[Lútsen Wagenaar]] wiene keninklike gasten oanwêzich. It byld is makke troch [[Bart van Hove (byldhouwer)|Bart van Hove]] en [[Willem Molkenboer|W.B.G. Molkenboer]].&lt;br&gt;De [[Friese Bierbrouwerij]] yn Boalsert hat it biermerk [[Us Heit (bier)|Us Heit]] nei Willem Loadewyk neamd.&lt;br&gt;Ea bestie der ek it sigaremerk Us Heit.

== Literatuer ==
* L.H. Wagenaar, ''Het leven van graaf Willem Lodewijk, een vader des vaderlands''
* W. Bergsma, ''Willem Lodewijk en het Leeuwarder hofleven'', yn: [[It Beaken (tydskrift)|It Beaken]], Tydskrift fan de [[Fryske Akademy]], jiergong 60 (1998), sd. 191-256.

== Keppeling om utens ==
*[http://books.google.nl/books?id=BUgAQnmPbS0C&amp;pg=PA14&amp;lpg=PA14&amp;dq=%22frederik+van+vervou%22&amp;source=bl&amp;ots=1y2Yns-eb9&amp;sig=dzpbHUOD2orDVacEQ_wGEzD56fE&amp;hl=nl&amp;ei=-qOlSorFJYXt-Ab8mIzdDw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=9#v=onepage&amp;q=%22frederik%20van%20vervou%22&amp;f=false {{Aut|Ubbo Emmius}}, Willem Lodewijk, graaf van Nassau. Ut it Latyn oerset troch P. Schoonbeeg]

[[Kategory:Greve fan Nassau-Dillenburg]]
[[Kategory:Greve fan Katzenelnbogen]]
[[Kategory:Steedhâlder fan Fryslân]]
[[Kategory:Steedhâlder fan Grinslân]]
[[Kategory:Steedhâlder fan Drinte]]
[[Kategory:Dútsk politikus]]
[[Kategory:Dútsk generaal]]
[[Kategory:Dútske adel]]
[[Kategory:Frysk politikus]]
[[Kategory:Frysk generaal]]
[[Kategory:Fryske adel]]
[[Kategory:Steatsk militêr yn de Tachtichjierrige Oarloch]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Eastenryksk komôf]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Litousk komôf]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Poalsk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Eastenryksk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Litousk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Poalsk komôf]]
[[Kategory:Hûs Nassau-Dillenburg]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1560]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1620]]</text>
      <sha1>1b2hnbpwyvja4ha54iia1rim4q27ecv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230727</id>
      <parentid>1230718</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T14:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Literatuer */ + 1</comment>
      <origin>1230727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7109" sha1="hcvtcu1disa6c9wsf34bes2ab065chk" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Willem Lodewijk van Nassau 1560-1620.jpg|thumb|250px|right|Willem Loadewyk, greve fan Nassau, steedhâlder fan Fryslân en Grinslân]]
'''Willem Loadewyk fan Nassau''', ([[Dillenboarch]], [[13 maart]] [[1560]] - [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[9 juny]] [[1620]]) wie [[greve]] fan [[Nassau]] en [[steedhâlder]] fan [[Fryslân]] en [[Grinslân|Grins]]. Yn Fryslân is er bekend ûnder de [[bynamme]] '''Us Heit'''. Willem Loadewyk wie tagelyk kapitein-generaal fan it leger fan Fryslân en tegearre mei prins [[Maurits fan Oranje]] heechste befelhawwer fan it Steatske Leger yn de striid tsjin de [[Spanje|Spanjerts]].

==Skiednis==
Willem Loadewyk is berne yn Dillenboarch as earste soan fan [[Jan de Alde|Jan fan Nassau]]. Hy wie dêrmei de omkesizzer fan [[Willem fan Oranje]]. Oant [[1577]] libbe er yn Dútslân; dat jier kaam er mei syn heit nei de Nederlannen. Yn [[1579]] waard er [[kolonel]] by it Nederlânske leger. Doe't [[George fan Lalaing|Rennenberch]] mei [[Grins (stêd)|Grins]] yn [[1580]] foar Spanje keas, folge Willem Loadewyk him yn [[1584]] op as steedhâlder fan earst [[Fryslân]] en letter ek [[Grinslân]], [[Drinte]] en [[Oerisel]], en fan 1580 oant [[1594]] focht er yn dêr tsjin Spanje. 

Willem Loadewyk wie in herfoarmer, dy't net allinnich it leger better organisearre, mar ek de maatskippij beynfloede. Hy wie in wichtige faktor yn it hast algemien protestantsk wurden fan it gebiet ûnder syn bestjoer, en ta dat doel soarge er ek foar de stifting fan twa skoallen foar dûmnys, de [[Universiteit fan Frjentsjer]] en de [[Universiteit fan Grins]].

Hy troude op [[25 novimber]] [[1587]] mei de dochter fan Willem fan Oranje, [[Anna fan Nassau]], mar sy ferstoar noch net in jier letter. Nei de dea fan syn heit waard er yn [[1607]] greve fan Nassau. Om't er sels gjin bern hie gong dy titel nei syn dea oer op syn broer, [[Georg fan Nassau-Dietz]]. Syn broer [[Ernst Kasimir fan Nassau-Dietz|Ernst Kasimir]] folge him op as steedhâlder fan Fryslân.

== Oermasterder fan Grins ==
[[File:Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg Bart van Hove Hofplein Leeuwarden.JPG|thumb|Byld fan Willem Loadewyk op it Hofplein, Ljouwert]]
Willem Loadewyk spile yn de jierren foar it [[Tolfjierrich Bestân]], yn de [[Tachtichjierrige  Oarloch]], tegearre mei syn neef en sweager [[Maurits fan Oranje|Maurits fan Nassau]] in wichtige rol. Troch harren waarden wichtige herfoarmingen yn it leger ynfierd. Hja soargen oan de iene kant derfoar dat de soldaten geregeldwei harren soldij krigen, dêr tsjinoer fergen se as tsjinprestaasje uterste dissipline. Fierders wie Willem Loadewyk hiel bot foarstanner fan in oanfalskriich: ynstee fan de opstannige Nederlânske gebieten te beskermjen tsjin [[Spanje|Spaanske]] oanfallen, moasten de opstannelingen aktyf de Spaanske gebieten oanfalle. Dêrby brûkten hy en Maurits oarlogstechniken dy't iuwen earder troch de Romeinen al brûkt waarden. 

Greve Willem Loadewyk is fral bekend wurden om syn taktyk dy't ek wol de &quot;Grinzer Skânsenkriich&quot; neamd wurdt. Grins wie yn Spaanske hannen fallen troch it oerrinnen fan de greve fan [[George fan Lalaing|Rennenberch]] en it gewest Fryslân soe it folgjend doelwyt wurde. Nei inkele (mislearre) besikings yn 1583 en 1587 (de list fan [[Enumatil]]) dêr't er Grins streekrjochts by op de Spanjerts û.l.f. kolonel [[Francisco Verdugo]] feroverje woe, sette er 1589 syn plan útein om de  [[hearwei|hearwegen]] nei de stêd stikje by stikje ôf te sluten, dat it befoarriedzjen nei Grins stopset waard. Yn 1589 waard de tagongswei by it [[Reitdjip (rivier)|Reitdjip]] lâns ôfsletten troch it fersterkjen fan de sterkte &quot;De Opslach&quot;. Twa jier letter waard de fortifikaasje by Delfsyl fersterke en waarden der Steatske troepen legere. Yn 1592 waarden [[Stienwyk]] en [[Koevorden]] foarfêst troch de Steatsen ynnomd en fersterke. Lang om let waard op de lêste pas (dy't nei it Dútske Lingen) op de boeretange de festing [[Bourtange]] boud, dêr't alle hearwegen troch ôfsletten waarden. Fierders waarden û.o de skânsen [[Bellingwolde]]rsyl (it lettere [[Aldeskâns (Grins)|Aldeskâns]]), [[De Like (plak)|de Like]] en de Swartendyksterskâns boud om de keunstmjittich ferhege wegen troch de hege feansompen ûnder kontrôle te krijen. Ek waarden it hús te [[Ruinen]] en de boarch te [[Wedde (Grins)|Wedde]] oermastere op de Spanjerts en fersterke. 
 
Yn 1594 waard it doel fan de kriich yn it noarden berikt. Op [[23 july]] waard de stêd Grins, nei in belis fan dochs noch inkele wiken, op de Spanjerts ferovere en waard it Traktaat fan Reduksje tekene. De stêd Grins makke sûnt dy tiid wer part fan de Republyk út (1579) en Willem Loadewyk waard ek steedhâlder fan it nije gewest: Stad en Lande.

==Oar==
[[File:Us Heit sigarendoos, foto 1.JPG|thumb|''Us Heit''-sigaren]]
As earebetoan oan Willem Loadewyk waard op [[17 septimber]] [[1906]] in byld fan him ûntbleate op it [[Ljouwert (stêd)|Ljouwerter]] Hofplein. By de taspraak fan [[Lútsen Wagenaar]] wiene keninklike gasten oanwêzich. It byld is makke troch [[Bart van Hove (byldhouwer)|Bart van Hove]] en [[Willem Molkenboer|W.B.G. Molkenboer]].&lt;br&gt;De [[Friese Bierbrouwerij]] yn Boalsert hat it biermerk [[Us Heit (bier)|Us Heit]] nei Willem Loadewyk neamd.&lt;br&gt;Ea bestie der ek it sigaremerk Us Heit.

== Literatuer ==
* L.H. Wagenaar, ''Het leven van graaf Willem Lodewijk, een vader des vaderlands''
* W. Bergsma, ''Willem Lodewijk en het Leeuwarder hofleven'', yn: [[It Beaken (tydskrift)|It Beaken]], Tydskrift fan de [[Fryske Akademy]], jiergong 60 (1998), sd. 191-256.
* Hanno Brand &amp; Joop W. Koopmans, ''Willem Lodewijk: stadhouder en strateeg (1560-1620-2020)'', uitg. Verloren, Hilfertsom, 2020, {{ISBN|9789087048723}}

== Keppeling om utens ==
*[http://books.google.nl/books?id=BUgAQnmPbS0C&amp;pg=PA14&amp;lpg=PA14&amp;dq=%22frederik+van+vervou%22&amp;source=bl&amp;ots=1y2Yns-eb9&amp;sig=dzpbHUOD2orDVacEQ_wGEzD56fE&amp;hl=nl&amp;ei=-qOlSorFJYXt-Ab8mIzdDw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=9#v=onepage&amp;q=%22frederik%20van%20vervou%22&amp;f=false {{Aut|Ubbo Emmius}}, Willem Lodewijk, graaf van Nassau. Ut it Latyn oerset troch P. Schoonbeeg]

[[Kategory:Greve fan Nassau-Dillenburg]]
[[Kategory:Greve fan Katzenelnbogen]]
[[Kategory:Steedhâlder fan Fryslân]]
[[Kategory:Steedhâlder fan Grinslân]]
[[Kategory:Steedhâlder fan Drinte]]
[[Kategory:Dútsk politikus]]
[[Kategory:Dútsk generaal]]
[[Kategory:Dútske adel]]
[[Kategory:Frysk politikus]]
[[Kategory:Frysk generaal]]
[[Kategory:Fryske adel]]
[[Kategory:Steatsk militêr yn de Tachtichjierrige Oarloch]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Eastenryksk komôf]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Litousk komôf]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Dútsk persoan fan Poalsk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Eastenryksk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Litousk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Poalsk komôf]]
[[Kategory:Hûs Nassau-Dillenburg]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1560]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1620]]</text>
      <sha1>hcvtcu1disa6c9wsf34bes2ab065chk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fryske Wâldenpaad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8531</id>
    <revision>
      <id>1230721</id>
      <parentid>1225005</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T13:06:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="hmm4b2ym6v3gdtiq8psafz43wp07t41" xml:space="preserve">[[File:Friese Woudenpad sketch map.png|thumb|It Fryske Wâldenpaad]]
[[Ofbyld:Zevenwoudenpad.JPG|thumb|It Sânwâldenpaad yn de Lindedelling tusken Boekelte en Nijeberkeap.]]
It '''Fryske Wâldenpaad''' (eartiijds it Sânwâldenpaad) is in [[Kuiersport|lange-ôfstân-kuierpaad]] fan 155 km fan [[Stienwyk]] nei [[Lauwerseach]] (en oarsom). It is mei de wênstige wyt-reade merktekens (yn beide rjochtings) oanjûn.&lt;br&gt; Yn Stienwyk slút it paad oan op it [[Pionierspaad]] en it [[Oeriselpaad]]; yn Lauwerseach op it [[Fryske Kustpaad]] (yn westlike rjochting) en it [[Waad- en Wierepaad]] (yn eastlike rjochting). It paad is beskreaun yn in kuiergids.

Benoarden Stienwyk giet it paad troch in boskgebiet, ôfwiksele mei heide en heidemarkes. Noardlik fan [[Vledder (doarp)|Vledder]] komme der hieltyd mear greiden foar. Dêrnei rint de rûte oer [[Boyl]] en [[Nijeberkeap]] nei [[Hoarnstersweach]]. Dêr takket de rûte yn twaen: it eastlike diel giet oer [[Wynjewâld]], it westlike diel fia [[Beetstersweach]].&lt;br&gt;Justjes besuden [[Oerterp]] komme beide rûtes by elkoar. Fan Oerterp giet it oer [[De Harkema]], [[Eastermar]], [[Eastrum]], [[Feanwâlden]] en [[Dokkum]] nei de [[Lauwersmar]]. De rûte folget de kust fan de Lauwersmar en op 't lêst de dyk fan de Lauwersmar.

De rûte giet safolle mooglik oer ûnferhurde diken en giet allinnich troch lytse doarpkes. Dit betsjut lykwols dat kuierders dy't langere ôfstannen rinne der goed oan dogge iten en drinken mei te nimmen: men kin der net op rekkenje dat der op elk doarp in winkel of hoarekagelegenheid is.

Op ferskate plakken is der oansluting op iepenbier ferfier: NS-stasjons Stienwyk en Feanwâlden, en bussen. Foar bussen moat faak foarôf belle wurde: dit is saneamd fraachôfhinklik ferfier. Kempings en oare sliepplakken binne hieltiten mear by de rûte lâns te finen.

===Etappes===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!etappe !! fan !! nei !! lingte (km)
|-
|1||[[Lauwerseach]]||[[Ie (Dongeradiel)|Ie]]||19
|-
|1a||[[Holwert]]||[[Dokkum]]||15
|-
|2||Ie||[[Broeksterwâld]]||16
|-
|3||Broeksterwâld||[[Eastermar]]||20
|-
|4||Eastermar||[[Drachtster Kompenije]]||17
|-
|5||Drachtster Kompenije||[[Beetstersweach]]||19
|-
|5b||[[Oerterp]]||[[Hoarnstersweach]]||19
|-
|6||Beetstersweach||Hoarnstersweach||15
|-
|7||Hoarnstersweach||[[Boyl]]||15
|-
|8||Boijl||[[Wilhelminaoard]]||11
|-
|9||Wilhelminaoard||[[Stienwyk]]||16
|-
|C1||Koloanjefeart||[[De Hoeve]]||16
|-
|C2||De Hoeve||[[Oldemarkt]]||20
|-
|C3||Oldemarkt||Stienwyk||15
|}

It Fryske Wâldenpaad wurdt beheard troch de organisaasje [[Wandelnet]]. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* St. Wandelplatform LAW, ''Friese Woudenpad''. ISBN 978-90-71068-81-2}}

== Keppeling om utens ==
* [https://www.wandelnet.nl/wandelroute/friese-woudenpad Fryske Wâldenpaad op Wandelnet].

[[Kategory:Kuierpaad yn Fryslân]]
[[Kategory:Kuierpaad yn Nederlân]]</text>
      <sha1>hmm4b2ym6v3gdtiq8psafz43wp07t41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Syds Skeltes Tjaerda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8718</id>
    <revision>
      <id>1230726</id>
      <parentid>1177664</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T14:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1230726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1272" sha1="kzxcev724xpmqx9bpgzxahgni9dc4zn" xml:space="preserve">'''Syds Skeltes Tjaerda''' ([[Rinsumageast]], ein [[15e iuw]] - dêre?, [[13 desimber]] [[1546]]) wie in edelman. Hy wenne op [[Tjaarda State]].

Nei [[Jancko Douwama]] wie Syds Tjaerda 25 jier de lieder fan’e plattelâns-Friezen, dy’t tsjin [[Karel V fan it Hillige Roomske Ryk|Karel V]] strieden foar harren âlde rjochten. Hy wie [[âlderman]] fan [[Dokkum]], [[grytman]] fan [[Dantumadiel]] en lid fan [[Deputearre Steaten fan Fryslân]].

Hy fertsjintwurdige de goede Fryske ealman út dy tiid (karakteradel), frommens, earbied foar geleardheid, ôfkar fan idele preal, ienfâld). Tjaerda keart him tsjin de sintralisaasjedrang fan Karel V en easket as fanâlds: de Steaten meie gearkomme, at se dat wolle; de Friezen meie harren eigen geastliken kieze.

{{boarnen|boarnefernijing=
*Brouwer, J.H., J.J. Kalma, W. Kok, en M. Wiegersma, red., Ensyklopedy fan Fryslân, (Amsterdam: Elsevier, 1958) ''Syds Tjaerda''.
}}

{{DEFAULTSORT:Tjaerda, Syds Skeltes}}
[[Kategory:Frysk opstanneling]]
[[Kategory:Frysk politikus]]
[[Kategory:Grytman fan Dantumadiel]]
[[Kategory:Haadling]]
[[Kategory:Fryske adel]]
[[Kategory:Persoan berne yn Rinsumageast]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn Rinsumageast]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 15e iuw]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1546]]</text>
      <sha1>kzxcev724xpmqx9bpgzxahgni9dc4zn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Grits</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9534</id>
    <revision>
      <id>1230724</id>
      <parentid>1137625</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T13:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="902" sha1="7vrtjpkraaeaqeuedctpyqoo1ozpax3" xml:space="preserve">'''De Grits''' is in [[buorskip]] yn de gemeente [[Súdwest-Fryslân]]. De Grits leit besuden [[Kûbaard]]. De [[Kûbaarder Feart]] rint by de buorskip lâns.

== Skiednis == 
De buorskip is op in [[terp]] ûntstien dy't yn de 16e iuw as Laerd foarkomt. Yn de 19e iuw lei dêr súdlik de pleats ''Klein Gretens''. Yn de 20e iuw waard dy ''Klein Gietens'' neamd, mar dy namme ferdwûn ein fyftiger jierren. De terp sels waard doe al oantsjut mei Grits en letter De Grits. 

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen#Buorskippen|Fryske doarpen, buorskippen en delsettings]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* {{Aut|[[Karel F. Gildemacher]]}}, &quot;Friese Plaatsnamen&quot;, Ljouwert, Friese Pers Boekerij 2007, ''De Grits''
* Kadaster Geo-Ynformaasje
}}

{{DEFAULTSORT:Grits, De}}
[[Kategory:Kûbaard]]
[[Kategory:Buorskip yn Hinnaarderadiel]]
[[Kategory:Buorskip yn Littenseradiel]]
[[Kategory:Buorskip yn Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>7vrtjpkraaeaqeuedctpyqoo1ozpax3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Feneesje (stêd)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17500</id>
    <revision>
      <id>1230723</id>
      <parentid>1203077</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T13:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9517" sha1="bq4zv0r4duat75o6gqlf5eys443a4zt" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Feneesje&lt;br /&gt;''Venezia'', ''Venezsia''
| ôfbylding                   = Venedig (Satellitenaufnahme).jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = De âlde stêd
| ynwennertal                 = 261.321 &lt;small&gt;(2018)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 414,6 km²
| befolkingstichtens          = 653 / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 0-1 m
| lân                         = [[Itaalje]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Feneto]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster                = 
| stêdsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]]+1
| simmertiid                  =  UTC+2
| koördinaten                 = 
| webside                     = [http://www.comune.venezia.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/1 Offisjele webside]
}}
'''Feneesje''' of '''Fenesië''' ([[Italjaansk]]: ''Venezia'', [[Fenesjaansk]]: ''Venezsia'') is in [[stêd]] yn it noardeasten fan [[Itaalje]]. It leit oan de noardwestigge fan de [[Adriatyske See]], eastlik fan [[Ferona (Itaalje)|Ferona]], westlik fan [[Triëst (stêd)|Triëst]] en noardeast fan [[Bologna (stêd)|Bologna]]. It is haadstêd fan de regio [[Feneto]] en fan de provinsje mei deselde namme. Feneesje wie eartiids in wichtige stêd dy't in grutte rol spile hat yn de wrâldskiednis. Tsjintwurdich wenje der om-ende-by 271.003 minsken (2003).

== Geografy ==
{{wrapper}}
| [[Ofbyld:Venetie relief.jpg|thumb|200px|Reliëfsatellytfoto fan de [[lagune]] mei Feneesje (griis) links fan it midden, [[NASA]]]]
|-
| [[Ofbyld:Venezia-map 1-1220x900.png|thumb|200px|Kaart fan it histoarysk stedsintrum fan Feneesje]]
|}

=== Topografy ===
Feneesje leit eastlik fan [[Ferona (stêd)|Ferona]], westlik fan [[Triëst (stêd)|Triëst]] en noardeast fan [[Bologna (stêd)|Bologna]], oan de noardwestouwer fan de [[Adriatyske See]].

De [[Lagune fan Feneesje]] is in [[lagune]] mei de eilannen:
* [[Murano]] ''(glasblazerijen)''
* [[Torcello]]
* [[Burano]] mei kleuriger hûzen 
* [[Lido]]
* [[Giudecca]]
* [[San Giorgio Maggiore]]
* [[Pellestrina]]

Fan it skiereilân ôf tsjinoer Feneesje, mei in protte akkommodaasjes yn Ca'Savio, Cavallino en [[Jesolo]] Lido, kin mei de boat oerfearn wurde fan Punta Sabbioni nei Feneesje.

=== Bestjoerlike yndieling ===
De stêd bestiet út seis wiken, dy't ''[[sestiere]]'' (fan ''sesto'', ien-seisde) hieten, te witten:
* [[Santa Croce (Feneesje)|Santa Croce]]
* [[San Polo]]
* [[Cannaregio]]
* [[Dorsoduro]]
* [[Castello (Feneesje)|Castello]]
* [[San Marco (Sestiere)|San Marco]]

== Skiednis ==
It hjoeddeiske Feneesje leit op in kloft eilannen midden yn in lagune (de &quot;Laguna Veneta&quot;) dat al yn de Romeinske tiid &quot;Venetia&quot; neamd waard. Sûnt [[697]], doe't de [[Republyk Feneesje]] stifte waard, wie der sprake fan in delsetting op ien fan dy eilannen, dêr't de bewenners in mienskip foarmen ûnder in ''[[doge]]'' (''dux'', 'hartoch'). Al gau ûntwikkele de stêd him ta in wichtige hannelsstêd oan de Adriatyske See. Rike keaplju hienen it der foar it sizzen, de doge kaam út harren midden wei, lykas de Grutte Rie.

Om-ende-by 1000 besette Feneesje grutte dielen fan [[Dalmaasje (regio)|Dalmaasje]], letter ferwurf it [[Korfû]] foar de kust fan Grikelân. De doge [[Enrico Dandolo]] brûkte it leger fan de [[Fjirde Krústocht]] om [[Konstantinopel]], de haadstêd fan it [[Byzantynske Ryk]] te oermasteren. Hy stelde in keizer nei eigen kar oan, en oant [[1453]] hie de stêd it bewâld oer in part fan dat ryk. Mei in oare hannelsstêd [[Genua (stêd)|Genua]] hat Feneesje mei wikseljend súkses ferskate krigen útfochten (1299, 1353 en 1380). Yn de 14e iuw waard op it fêstelân in grut gebiet ferovere. Doe't der yn de 16e iuw in nije hannelsrûte nei [[Ynje]] ûntdutsen waard, rûn de wolfeart fan Feneesje stadichoan tebek. Yn [[1797]] oermastere [[Napoleon Bonaparte|Bonaparte]] it gebiet en waard de [[Republyk Feneesje]] opheft. Yn 1814 makke Feneesje diel út fan it Lombardysk-Fenesjiaansk keninkryk, ûnder [[Eastenryk]]. Yn 1848-1849 slagge it him him dêr fan frij te meitsjen, mar waard troch Eastenryk werovere en earst yn 1866 by it nije keninkryk Itaalje foege.

== Nijsgjirrichheden ==
=== Bouwurken ===
* De [[Basilyk fan San Marco]], op it [[San Marcoplein|Piazza San Marco]], is de tredde tsjerke op dat stee en datearet út likernôch [[1060]]. It gebou húsmannet û.o. [[romaanske keunst|romaansk]] byldhouwurk, [[mozaïek]]en, [[marmer]], brûnzen beylden en in fan edelstiennen foarsjoen altaarstik: de ''Pala d'Oro''.
* It [[Dogepaleis|Palazzo Ducale]], njonken de [[basilica minor|basilyk]], giet tebek oant de [[9e iuw]] en hat net allinnich tsjinst dien as wente fan de doge, mar ek as gerjochtshôf en as stedhûs. It [[gotyk|gotyske]] masterwurk bestiet foar in diel út roaze marmer. Binnen befine har talrike keunstskatten, wêrûnder wurken fan [[Tintoretto]], [[Paolo Veronese|Veronese]] en [[Vittore Carpaccio|Carpaccio]].
* It San Marcoplein foar de basilyk is it grutste plein, en it ienige dat ''piazza'' hiet. Alle oare pleinen yn Feneesje hjitte in ''campo''. Op it plein stiet sûnt de 12e iuw de [[Campanile (Feneejse)|Campanile]], de toersklokken fan de Basilyk fan San Marco. Oan de noardwand fan it plein befynt him noch de [[Torre dell'Orologio]], boud tusken [[1496]] en [[1499]] troch [[Mauro Codussi]] en is wonder fan technyk.
* De [[Basilica di Santa Maria Gloriosa dei Frari]], in grutte [[Gotyk|gotyske]] tsjerke, befynt him yn it eastlike part fan de ''Sestiere San Polo'', dy't yn de midden fan de [[15e iuw]] ûntstie. It húsmannet ûnder mear skilderijen fan [[Titiaan]] en [[Giovanni Bellini|Bellini]] en it greve fan komponist [[Claudio Monteverdi|Monteverdi]].
* De [[San Zaccaria]]-tsjerke is ien fan meast typyske foarbylden fan de [[Fenetjaanske Renêssânsestyl]].
* De [[Basilyk fan Santa Maria della Salute|Basilica di Santa Maria della Salute]] is i witte, byldbepalende tsjerke oan it súdlike ein fan it [[Canal Grande]]. Ek de mânske kleuren fasade fan de protte paleizen by dat wetter lâns lûke in soad minsken.
* It [[Fondaco dei Tedeschi]] (it magazyn fan de Dútsers) is in histoarysk byldbepalend gebou oan Canal Grande tichtby de Rialtobrêge dat nei ûntwerp fan [[Rem Koolhaas]] ferboud wurde sil ta winkelsintrum.
* De [[Scuola Grande di San Rocco]] stiet bekend om syn muorre- en plafondskilderingen fan de keunstskilder Tintoretto.
* Yn it [[Getto (Feneesje)|Getto]], de Joadske wyk, befine har noch fiif [[synagoge]]n. De âldste is de [[Scuola Grande Tedesca]] út [[1528]].
* De [[Riva degli Schiavoni]] is de kade by it Canale di San Marco lâns dêr't flaneare wurde kin mei in prachtich útsjoch. Oan de eastside befynt him in lytse bosk.
* De [[Bacino Orseolo]], een opstapstee foar gondels.
* De [[Biblioteca Marciana]] op it Piazza San Marco, in bibleteek.

=== Tsjerken ===
Inkele bekende tsjerken binne:
* [[San Zaccaria]]
* [[San Michele (Feneesje)|San Michele]]
* [[Santa Maria dei Miracoli (Venetië)|Santa Maria dei Miracoli]]
* [[Basilyk fan San Marco]]
* [[Basilyk fan Santa Maria della Salute]]
* [[Basilica di Santa Maria Gloriosa dei Frari]]
* [[Santi Giovanni e Paolo (Venetië)|San Zanipolo]]
* [[Ognissanti]]
* [[Il Redentore]]
* [[Chiesa di San Salvador]]
* [[Chiesa di Santo Stefano]]
* [[Chiesa di San Moisè]]

=== Brêgen ===
Inkele bekende brêgen binne:
* [[Brêge fan de Suchten]]
* [[Rialtobrêge]]
* [[Ponte dell'Accademia]]
* [[Ponte degli Scalzi]]
* [[Ponte della Costituzione]]

=== Paleizen ===
Inkele bekende paleizen binne:
* [[Dogepaleis|Palazzo Ducale]]
* [[Ca' Dario]]
* [[Palazzo Vendramin-Calergi]]
* [[Palazzo dei Camerlenghi]]
* [[Ca' Pesaro]]
* [[Ca' d'Oro]]
* [[Ca' Rezzonico]]

=== Musea ===
* [[Accademia di Belli Arti]] húsmannet wurk út de [[14e iuw|14e]] oant en mei de [[18e iuw]]: fan gotyk oant wurk fan [[Giambattista Tiepolo|Tiepolo]]
* [[Gallerie dell'Accademia (Feneesje)|Gallerie dell'Accademia]]
* [[Peggy Guggenheim Collection]]
* [[Fondazione Bevilacqua La Masa]]
* [[Museo Correr]]
* Museo [[Marià Fortuny|Fortuny]]
* [[Palazzo Grassi]]
* It trijehoekige [[Punta della Dogana]] skiedt it Canal Grande en it Giudeccakanaal: it befetsje in permaninte tentoanstelling fan moderne keunst út de Kolleksje François Pinault 
* [[Querini Stampalia Foundation Museum]]
* [[Galleria Internazionale d’Arte Moderna]] en [[Museo d'Arte Orientale]], beide festige yn it Ca' Pesaro

===Eveneminten===
De [[Biënnale fan Feneesje]] is in [[keunst]]festival dat al sûnt [[1895]] om it jier yn 'e stêd organisearre wurdt. It [[Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje]] wurdt elts jier yn [[augustus]]/[[septimber]] organisearre en is ien fan 'e trije meast foaroansteande [[filmfestival]]s fan 'e wrâld. It [[Karnaval fan Feneesje]], dat alle jierren yn it [[maityd|foarjier]] plakfynt, is wiidferneamd.

== Fotogallery ==
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:San Marco (exterior).jpg|&quot;Basilica di San Marco&quot;
Ofbyld:Wenecja_Santa_Maria_della_Salute.JPG|Basilyk fan &quot;Santa Maria della Salute&quot;
Ofbyld:San Marco-00.jpg|&quot;Piazza San Marco&quot;
Ofbyld:Ponte di Rialto Venice 1.jpg|&quot;Canal Grande&quot; en de Rialtobrêge
Ofbyld:Verona - maschera veneziana2.jpg|Karnaval fan Feneesje
&lt;/gallery&gt;

[[Kategory:Feneesje| ]]
[[Kategory:Gemeente yn Veneto]]
[[Kategory:Plak yn Veneto]]
[[Kategory:Plak stifte yn 421]]</text>
      <sha1>bq4zv0r4duat75o6gqlf5eys443a4zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grêfkelder fan de Fryske Nassaus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19155</id>
    <revision>
      <id>1230717</id>
      <parentid>1224107</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T12:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6059" sha1="qlo1skpd90mnaoodtaam0xlp53b07we" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Leeuwarden - Grote- of Jacobijnerkerk.jpg|right|thumb|250px|Grutte of Jakobinertsjerke]]
[[File:Grafmonument Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg, 1634.jpg|thumb|Grêfmonumint fan Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg yn de Jakobinertsjerke, yn 1634.]]

De yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] en [[Grins (stêd)|Grins]] residearjende [[Steedhâlder]]s fan Fryslân en Grinslân hienen sûnt 1591 ûnder it koar fan de [[Grutte of Jakobinertsjerke]] yn Ljouwert in [[grêfkelder]] dy't yn 1640 en 1696 útwreide waard. Yn de '''grêfkelders fan de Fryske Nassaus''', de greven fan [[ Nassau-Dietz]], waarden tusken 1623 en 1765 njoggen lykkisten byset. Yn de kapel boppe de kelder stiene nochris seis kisten.

De earste bysetting wie de frou fan Willem Loadewyk,
* [[Anna fan Nassau (1563-1588)|Anna fan Oranje]], dochter fan [[Willem fan Oranje]] en [[Anna fan Saksen]].
dêrnei folgen
* [[Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg|Willem Loadewyk]] sels
* [[Ernst Kasimir fan Nassau-Dietz|Ernst Casimir]]
* Twa jong ferstoarne dochters fan Ernst Casimir en Sophia Hedwig
* [[Hindrik Kasimir I fan Nassau-Dietz|Hindrik Casimir I]] 
* [[Willem Freark fan Nassau-Dietz|Willem Freark]]
* [[Albertine Agnes fan Nassau|Albertine Agnes]] 
* [[Sophia Hedwig fan Brunswyk-Wolfenbüttel|Sophia Hedwig fan Brunswyk]]

De kelder wie no fol. [[Henriëtte Amalia fan Anhalt-Dessau]], widdo fan Hindrik Casimir II liet de kelder yn 1696 útwreidzje mei in twadde romte. Dy koe net brûkt wurde want hy stie al fol wetter. Dêrom waard yn oerlis mei it gemeentebestjoer keazen foar it boppegrûns bysetten fan Hindrik Casimir II. It koar of &quot;barehock&quot;, yn feite in romte rjochts fan it koar fan de tsjerke, soe no in &quot;choor of sepulture voor de Fürstelijke en Doorluchtige familie&quot; wurde. De kisten waarden boppe de grûn bewarre lykas dat yn [[Denemark]] en Noard-Dútslân wol mear dien waard. Sa waarden de kisten fan 
* [[Hindrik Kasimir II fan Nassau-Dietz|Hindrik Casimir II]]
* Amalia
* Sophia Wilhelmina 
* Johan Willem Georg Friso
* [[Johan Willem Friso fan Nassau-Dietz|Johan Willem Friso]]
* [[Maria Louise fan Hessen-Kassel|Marie Louise fan Hessen-Kassel]]
yn de kapel setten.
[[Image:Volkswoede in 1795. De burgers van Leeuwarden vernielen de graven van het Huis Nassau-Diez.jpg|thumb|Folkswoede yn 1795. De boargers fan Ljouwert ferniele de grêven fan it Hûs Nassau-Diez]]
Yn 1795 waard [[Fryslân]], teminsten yn de eagen fan de [[patriotten]], fan it jok fan de Nassaus en harren aadlike klyk befrijd. It gewest folge no it foarbyld fan it revolúsjonêre Frankryk. It stedsbestjoer fan Ljouwert feroardere dat &quot;alle distinctieve eeretekenen en wapenborden als onbestaandbaar met gelijkheid en vrijheid moeten worden weggenomen&quot;. Op 1 augustus sloegen boumaster Stapert en stienhouwer Feyens it [[Grêfmonumint fan Willem Lodewijk fan Nassau-Diez|grêfmonumint fan Willem Loadewyk fan Nassau-Diez]] en dat fan Anna fan Oranje, in lizzende polygromearde [[gisant]], oan gruzeleminten. Ek de [[rouboerd|roubuord]]en en [[wapenkast]]en waarden fernield.&lt;BR&gt;No wreekte him de opfallende boppegrûnske begraafwize fan de Nassau's. Harren fraaie kisten waarden op [[16 augustus]] troch in fan Stapert oanfierde revolúsjonêre mannichte iepenbrutsen. Se fertrapen de tinnen en leaden kisten en namen it materiaal mei om it om te smelten. Op de troch in foarbygonger opkrige holleplasse fan Marie Louise nei waarden alle bonken yn de wiete kelder smiten.&lt;BR&gt;De kapel waard konsistoarjekeamer en de grêven waarden fergetten. Yn 1841 kaam kening [[Willem II fan de Nederlannen]] nei Ljouwert en ynformearde nei de grêven fan syn foarâlden. Doe waard in ûndersyk ynsteld nei de kelder. Neffens it proses-ferbaal wie it lichem fan Marie Louise yntakt en wienen der ek oare bonken yn de wiete kelder fûn&lt;ref&gt;Tijdschrift voor Geschiedenis, Land- en Volkenkunde, artikel troch H.J.Schouten, 1913.&lt;/ref&gt;. De kelder waard wierre en wite en yn twa nije &quot;groote vorstelijke doodskisten&quot; waarden de oantroffen resten op 'en nij yn de kelder opbierd. 

Frjemdernôch liet yn [[1878]] de Douairière Baron fan Heemstra oan it Nederlânske regear witte dat sy de plasse fan Marie Louise hie. Dy siet by de neilittenskip fan har man yn in swart kistke mei it opskrift ''&quot;Marie Louise Vorstin van Hessen Kassel Douairière van Frislands zesde Stadhouder Johan Willem Friso, Prins van Oranje enz. enz. enz.&quot;''. Op it kistke stiene ek har berte, houliks- en stjerdatum fermeld. De Baron hie de plasse yn 1830 fan in Fries krigen.

Minister [[Jan Heemskerk|Heemskerk]] liet de plasse, wol yn alle stilte, yn de kiste fan Marie Louise sette, mar dêr siet al in holleplasse yn ...

De konsistoarjekeamer wie withoe lang in biezemhok oant it yn 1948 ta gelegenheid fan it jubileum fan [[Wilhelmina fan de Nederlannen|Wilhelmina]] restaurearre waard. It steedhâlderlike poartsje fan it koar waard restaurearre en op de muorre kaam in rekonstruksje, ferve yn [[Grisaille|griisteinten]], fan it monumint fan Willem Loadewyk fan Nassau-Diez. Op de muorren kamen tsien wapenskylden en boppe de kelder waard in grutte houten tombe set. Neffens Emirentia van Heuven-van Nes is dat in earbetoan oan Anna, neffens Cees van Raak is it in senotaaf foar Marie Louise.

== Literatuer ==
* Fons Klinckhamers yn &quot;Vorsten&quot; maaie 1996
* Cees van Raak, &quot;Funeraire geschiedenis van het huis Oranje-Nassau&quot; Bussum 1995
* Emirentia van Heuven-van Nes, &quot;Monumenten voor Nassau en Oranje&quot;, Rotterdam 2004

== Sjoch ek ==
* [[Grêfkelder fan Oranje-Nassau]] yn Delft
* [[Prealgrêf fan Ingelbrecht I fan Nassau]]
* [[Prealgrêf fan Ingelbrecht II fan Nassau]]

== Noaten ==
&lt;references /&gt;

Dit artikel is noch net folslein. Wa't it oan bysettings ferliket mei it tal kisten en wa't it tal jongferstoarne bern fan de Nassau's mei de opjeften hjir ferliket. sil lakunen ûntdekke. R.P.

{{DEFAULTSORT:Grefkelder fan de Fryske Nassaus}}
[[Kategory:Bouwurk yn Ljouwert]]
[[Kategory:Hûs Oranje-Nassau| ]]
[[Kategory:Grêfkelder]]
[[Kategory:Bouwurk út 1591]]
[[Kategory:Bouwurk yn Ljouwert (gemeente)]]</text>
      <sha1>qlo1skpd90mnaoodtaam0xlp53b07we</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grêfkelder</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22029</id>
    <revision>
      <id>1230716</id>
      <parentid>823294</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T12:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1653" sha1="ljvf8w6lzoc4okb697iqy8if9ayee2r" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Zwolle Begraafplaats Meppelerstraatweg Grafkelder Baron van Ittersum.jpg|thumb|Grêfkelder fan baron Fan Ittersum, Swol]]
[[Image:Volkswoede in 1795. De burgers van Leeuwarden vernielen de graven van het Huis Nassau-Diez.jpg|right|200px|thumb|Folkswoede yn 1795. De boargers fan Ljouwert ferniele de grêven fan it Hûs Nassau-Diez]]
In '''grêfkelder''' is in [[kelder]] ûnder de flier fan in tsjerke of ûnder in lyts spesjaal dêrfoar bestimd kapeltsje of monumint op it [[tsjerkhôf]] of yn de bosk fan in lângoed. It bart ek wol, dat de kelder ûnder in plaat sit dy't fuorttakele wurde moat eardat de kelder tagonklik is. 

Grêfkelders binne meastal bedoeld foar leden fan in bepaalde foaroansteande of rike famylje. Keninklike famyljes hawwe faak in eigen grêfkelder, lykas leden fan it keninklik hûs, dy't begroeven wurde yn de grêfkelder fan it [[prielgrêf Willem fan Oranje]] mei de spesjale [[grêfkelder fan de Oranjes]] yn de [[Nije Tsjerke Kerk (Delft)|Nije Tsjerke]] te [[Delft]]. Yn [[Nederlân]] meie sûnt [[1829]] allinnich leden fan dizze famylje yn in tsjerkegebou byset wurde.

== Sjoch ek ==
* [[Grêfkelder fan de Fryske Nassau's]]
* [[Grêfkelder fan Oranje-Nassau]] yn Delft
* [[Prielgrêf fan Ingelbrecht I fan Nassau]]
* [[Prielgrêf fan Ingelbrecht II fan Nassau]]
* [[Prielgrêf]]
* [[Krypt]]
* [[Mausoleum]]

== Keppeling om utens ==
* [http://www.deloodsboot.nl/oranjenassau/koninklijkegrafkelderhuisoranjenassau.htm Grêfkelder fan de Fryske Nassau's]
* [http://www.dodenakkers.nl/plaatsen/oranjewoud.html Grêfkelders yn It Oranjewâld]

{{DEFAULTSORT:Grefkelder}}
[[Kategory:Grêf]]
[[Kategory:Kelder]]</text>
      <sha1>ljvf8w6lzoc4okb697iqy8if9ayee2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>648</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24180</id>
    <revision>
      <id>1230764</id>
      <parentid>791296</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ferstoarn */ kt</comment>
      <origin>1230764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="mxqnsgrce4i9qqj8w8ex30y8w9buuor" xml:space="preserve">{{JiersideBoppe}}

{{Kalinders}}{{Kalinderjier}}
== Foarfallen ==

== Berne ==
* (Om dizze tiid hinne) [[Redbad]], de lêste kening fan Fryslân ( †[[719]] )

== Ferstoarn ==

{{JiersideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat}}
}}
[[Kategory:648| ]]
[[Kategory:7e iuw]]</text>
      <sha1>mxqnsgrce4i9qqj8w8ex30y8w9buuor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>722</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24261</id>
    <revision>
      <id>1230770</id>
      <parentid>791362</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ferstoarn */ kt</comment>
      <origin>1230770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="turb97j7avhp1juvxspjro4imflh9p5" xml:space="preserve">{{JiersideBoppe}}

{{Kalinders}}{{Kalinderjier}}
[[Ofbyld:Flag of Asturias (indoor).svg|thumb|right|100px|''[[Astuerje]]'']] 
== Foarfallen ==
* [[Bonifatius]] wurdt beneamd ta [[biskop]] fan de Germaanske gebieten dy't hy ûnder gesch bringe soe fan de [[Roomsk-katolikeTsjerke|Tsjerke fan Rome]]
* Oarloch tusken [[Wesseks]] en [[keninkryk Susseks|Susseks]]
* It keninkryk [[Astuerje]] krijt fêste foarm as kening [[Pellayo fan Astuerje|Pelayo]] yn de slach by [[Kovadonga]] in [[moslim]] oermacht, dy't Astuerje feroverjen kaam, fan de kaart faget.

== Berne ==
* [[Fruela I fan Astuerje]]
== Ferstoarn ==

{{JiersideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat}}
}}
[[Kategory:722| ]]
[[Kategory:8e iuw]]</text>
      <sha1>turb97j7avhp1juvxspjro4imflh9p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Santiago de Chile</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27552</id>
    <revision>
      <id>1230744</id>
      <parentid>1124630</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T16:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ better</comment>
      <origin>1230744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="b4u9ckxlwl7kyp4uiu360u61dtfr0uo" xml:space="preserve">{{stobbe|plak en as gemeente‎}}
{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Santiago de Chile
| ôfbylding                   = Santiago de chile collage.png
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 5.278.000 &lt;small&gt;(2002)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 641,4  km²
| befolkingstichtens          = 8.407 / km²
| stêdekloft                  = 7.003.122 &lt;small&gt;(Región Metropolitana)&lt;/small&gt;
| hichte                    = 522 m
| lân                       = [[Sily]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1= Región Metropolitana
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = [[12 febrewaris]] [[1541]] troch [[Pedro de Valdivia]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = CLT ([[UTC]]-4)
| simmertiid                =  (UTC-3)
| koördinaten               = 
| webside                   = [http://www.gobiernosantiago.cl/ www.gobiernosantiago.cl]
}}

[[Ofbyld:Locator map of Santiago, Chile.png|thumb|left|250px|Lizzing fan Santiago]]
'''Santiago de Chile''' is de haadstêd fan [[Sily]]. Yn de stêd (areá urbana) wenje 5.392.395 minsken, yn de stêdekloft wenje 6.061.185 (folkstelling 2002). Dêrtroch wennet 40 persint fan alle Silenen yn de haadstêd of de stêdekloft. De stêd leit op 522 meter hichte, tusken de [[Stille Oseaan]] en de [[Andes]].

== Agglomeraasje Santiago ==
Gemeentes yn de agglomeraasje Santiago

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;50%&quot;
|-
|width=5% bgcolor=#ffec80|
|width=28%|[[Cerrillos (Sily)|Cerrillos]]
|width=5% bgcolor=#aa00d4|
|width=28%|[[Las Condes]]
|width=5% bgcolor=#ff7f2a|
|width=28%|[[Pudahuel]]
|-
|bgcolor=#f60|
|[[Cerro Navia]]
|bgcolor=#80a|
|[[Lo Barnechea]]
|bgcolor=&quot;blue&quot;|
|[[Puente Alto]]
|-
|bgcolor=#a40|
|[[Conchalí]]
|bgcolor=#c8ab37|
|[[Lo Espejo]]
|bgcolor=#c87137|
|[[Quilicura]]
|-
|bgcolor=#55d400|
|[[El Bosque (Sily)|El Bosque]]
|bgcolor=#ffb380|
|[[Lo Prado]]
|bgcolor=#ff8080|
|[[Quinta Normal]]
|-
|bgcolor=#fea|
|[[Estación Central]]
|bgcolor=#87cdde|
|[[Macul]]
|bgcolor=#a00|
|[[Recoleta (Sily)|Recoleta]]
|-
|bgcolor=#f59|
|[[Huechuraba]]
|bgcolor=#fc0|
|[[Maipú (Sily)|Maipú]]
|bgcolor=#d45500|
|[[Renca (Sily)|Renca]]
|-
|bgcolor=#a00|
|[[Independencia (Sily)|Independencia]]
|bgcolor=#ff80e5|
|[[Ñuñoa]]
|bgcolor=#4a0|
|[[San Bernardo (Chili)|San Bernardo]]
|-
|bgcolor=#b3ff80|
|[[La Cisterna]]
|bgcolor=&quot;yellow&quot;|
|[[Padre Hurtado (gemeente)|Padre Hurtado]]
|bgcolor=#5fd38d|
|[[San Joaquín (Sily)|San Joaquín]]
|-
|bgcolor=#00aad4|
|[[La Florida (Sily)|La Florida]]
|bgcolor=#d3bc5f|
|[[Pedro Aguirre Cerda (Sily)|Pedro&amp;nbsp;Aguirre&amp;nbsp;Cerda]]
|bgcolor=#efa|
|[[San Miguel (Sily)|San Miguel]]
|-
|bgcolor=#00d4aa|
|[[La Granja (Sily)|La Granja]]
|bgcolor=#59f|
|[[Peñalolén]]
|bgcolor=#aade87|
|[[San Ramón (Sily)|San Ramón]]
|-
|bgcolor=#89a02c|
|[[La Pintana]]
|bgcolor=#3771c8|
|[[Pirque]]
|bgcolor=&quot;red&quot;|
|[[Santiago (gemeente)|Santiago]]
|-
|bgcolor=#8d5fd3|
|[[La Reina]]
|bgcolor=#de87cd|
|[[Providencia (Sily)|Providencia]]
|bgcolor=#a02c89|
|[[Vitacura]]
|}

[[Ofbyld:Comunas de Santiago (nombres).svg|thumb|left|350px|Gemeentes binnen de agglomeraasje Santiago]]
[[Ofbyld:SantiagoSatellite.jpg|thumb|right|260px|Satellytbyld fan Santiago (boarne: [[NASA]])]]

{{clear}}
[[Ofbyld:Sierraderamon.png|thumb|center|800px|&lt;center&gt;Noardeast Santiago, mei op de eftergrûn Apoquindo en Sierra de Ramón]]

== Partnerstêden ==
* {{Flagge_AR}} [[Buenos Aires (stêd)|Buenos Aires]] (Argentynje), sûnt 1992
== Keppeling om utens ==
{{Commonscat|Santiago de Chile}}
* [http://www.misantiago.cl/ www.misantiago.cl, ynteraktive kaart fan Santiago]
{{Koördinaten|33_27_0_S_70_40_0_W_type:city(230000)_region:CL|33° 27' SB, 70° 40' W}}

[[Kategory:Plak yn Sily]]
[[Kategory:Haadstêd yn Súd-Amearika]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1541]]</text>
      <sha1>b4u9ckxlwl7kyp4uiu360u61dtfr0uo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>10 f.Kr.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45800</id>
    <revision>
      <id>1230719</id>
      <parentid>844463</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T13:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1362" sha1="bktxd0z4msv2u9pqr2dogf0no050gns" xml:space="preserve">{{JiersideBoppe|-10}}

{{Kalinders|fK|jier=-10}}
== Foarfallen ==
=== Jeropa ===

* Keizer [[Augustus (keizer)|Augustus]] sticht yn [[Galje]] de Romeinske koloanje: '''''Augustoritum''''' ([[Limoges]]). De stêd sil letter in wichtich knooppunt wurde fan hannelswegen. 
* [[Drusus]] sticht '''''Castellum Bonna''''' ([[Bonn]]) en bout in brêge oer de [[Ryn]]. It [[castra|legerkamp]] foarmet in útfalsbasis tsjin [[Sjatten]] en [[Sjerusken]]. Yn [[Rynlân-Palts]] by de [[Limes]] lâns lit er it Romeinske grinsfort '''''Noviomagnus Nemetum''''' (tsjintwurdich [[Speyer]]) bouwe.

=== Palestina ===
* De [[Joadske timpel]] yn [[Jerusalim]] wurdt nei in grutte restauraasje ynwijd troch [[Herodes I|Herodes de Grutte]].

=== Sina ===
* [[East-Turkestan]] (tsjintwurdich [[Sinkiang]]) werpt it jok fan de [[Han-dynastye]] fan har ôf en ferdriuwe de [[Han-Sinezen|Sinezen]] út it [[Tarimbekken]].

== Berne ==

* [[Aleksander de Alabarch]], lieder fan de Joadske mienskip yn [[Aleksandrje]].
* [[1 augustus]] - [[Klaudius I]], keizer fan it [[Romeinske Ryk]] († [[54]]).
* [[Herodes Agrippa I]], kening fan [[Judeä]] († [[44]]).

== Ferstoarn ==
* [[Titus Statilius Taurus]] (50), Romeinsk konsul en kriichshear. 

{{JiersideUnder|-10}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|10 BC}}
}}
[[Kategory:10 f.Kr.| ]]
[[Kategory:1e iuw f.Kr.]]</text>
      <sha1>bktxd0z4msv2u9pqr2dogf0no050gns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Otterlo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47988</id>
    <revision>
      <id>1230720</id>
      <parentid>1225246</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T13:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <origin>1230720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2384" sha1="rnskc9m41zxasqpsnxjbyw0fhk7ifgn" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Otterlo Waldhoorn 85.JPG|thumb|]]
'''Otterlo''' is in [[esdoarp]]&lt;ref&gt;Bijhouwer J.T.P. (1977). ''Het Nederlandse Landschap.'' Amsterdam: Kosmos.&lt;/ref&gt; yn de [[Nederlân]]ske gemeente [[Ede (gemeente)|Ede]], provinsje [[Gelderlân]]. It doarp en it omlizzende bûtengebiet hat 2380 (2006&lt;ref&gt;[http://statline.cbs.nl/StatWeb/table.asp?TT=2&amp;LA=nl&amp;DM=SLNL&amp;PA=70904ned&amp;D1=9&amp;D2=3388-3467&amp;D3=l CBS Statline, 1 jannewaris 2006]&lt;/ref&gt;) ynwenners.

Yn [[2005]] waard it 1150-jierrich bestean fan Otterlo. It efterheaksel '' loo'' is in âlde benaming foar in bosk. De namme waard eartiids ek wol skreaun as Otterloo. Dizze twa nammen waarden ôfwikseljend brûkt. Dit is noch werom te sjen op âlde [[ansichtkaart]]en.

== It besjen wurdich ==
Tichtby Otterlo leit it [[Nasjonaal Park]] [[Nasjonaal Park De Hege Feluwe|De Hege Feluwe]]. Hjir is ek ien fan de yngongen fan dit park. It yn it park lizzende [[Kröller-Müller Museum]], neamd nei [[Helene Kröller-Müller]], hat in kolleksje skilderijen en byldhoukeunst fan ûnder oare [[Vincent van Gogh]], mar ek in renomearre kolleksje byldhoukeunst yn it Byldenpark fan it [[Kröller-Müller Museum]]. Dêrneist stiet yn Otterlo it [[Nederlânsk Tegelmuseum]] en it [[Reade Krúsmonumint]].

By de Planken Wambuiswei lâns rjochting Ede stiet oan de rjochterkant it [[Utsjochpunt Valenberg]].

== Berne ==
* [[Evert van Milligen]] (1948), registeraccountant, bestjoerder (û.o. fan [[Otterlo's Belang]]) en politikus (wethâlder fan Ede sûnt 2008)

&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Otterlo tsjerke 88.JPG|
Ofbyld:Otterlo tsjerke 87.JPG|
Ofbyld:Otterlo tsjerke 83.JPG|
Ofbyld:Otterlo 86.JPG|
Ofbyld:Ned Herv Kerk Otterlo.JPG|''De Nederlânsk-herfoarme tsjerke''
Ofbyld:Otterlo evacuatie monument.JPG|''Monumint foar de evakuaasje troch it Reade Krús yn 1944''
Ofbyld:Otterlo Monument.JPG|''Monumint foar de befrijing fan de Feluwe troch it Kanadeeske leger''
Ofbyld:Nederlands Tegelmuseum ingang.jpg|''Yngong Tegelmuseum''
&lt;/gallery&gt;

==Keppelings om utens==
* [http://www.otterlo.nl Otterlo.nl]
* [https://www.otterlo.com Otterlo.com]
{{Commons|Otterlo}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.otterlo.nl Otterlo.nl]
* [https://www.otterlo.com Otterlo.com]
----
&lt;references/&gt;}}
----
{{Koördinaten|52_6_1_N_5_46_21_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 6' NB, 5° 46' EL}}

[[Kategory:Plak yn Ede]]
[[Kategory:Eardere gemeente yn Gelderlân]]</text>
      <sha1>rnskc9m41zxasqpsnxjbyw0fhk7ifgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hanga Roa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51035</id>
    <revision>
      <id>1230743</id>
      <parentid>951377</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T16:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1230743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1636" sha1="1rue7pexos4is313ms5pe1o764r6oy6" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Hanga Roa
| ôfbylding                   = Hanga Roa Harbour.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = Haventsje fan hanga Roa
| ynwennertal                 = 3.791 &lt;small&gt;(2002)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 
| stêdekloft                  = 
| hichte                    = 41 m
| lân                       = [[Sily]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1= Valparaíso
| bestjoerlike ienheid 2      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= Peaske-eilân
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = [[9 septimber]] [[1888]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = 
| koördinaten               = {{Koördinaten|27_09_0_S_109_26_0_W_type:city(3300)_region:CL|27° 09' ZB, 109° 26' WL}}
| webside                   = 
}}
[[Ofbyld:Easter Island map-nl.svg|thumb|left|250px|Hanga Roa op Peaske-eilân]]
[[Ofbyld:Hanga Roa Panorama.jpg|thumb|left|250px|Hanga Roa]]
'''Hanga Roa''' is de [[haadstêd]] fan [[Peaske-eilân]]. It is ek it iennichste plak op it eilân. Yn Hanga Roa wennet goed 87% fan de befolking fan it eilân. 

Krekt bûten de stêd leit it fleanfjild fan Peaske-eilân, ''Mataveri International Airport''. Der binne flechten op [[Santiago (Sily)|Santiago]], de haadstêd fan [[Sily]], en [[Papeete]], yn [[Tahity]].

{{Commonscat|Hanga Roa}}

[[Kategory:Plak op Peaske-eilân]]
[[Kategory:Haadstêd yn Oseaanje]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1888]]</text>
      <sha1>1rue7pexos4is313ms5pe1o764r6oy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Topside</title>
    <ns>10</ns>
    <id>52246</id>
    <revision>
      <id>1230728</id>
      <parentid>545698</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T15:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ladsgroup</username>
        <id>9711</id>
      </contributor>
      <comment>Update the top icons to use indicators (see [[phab:T245748]])</comment>
      <origin>1230728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="334" sha1="77lhjic1g6rgn1m7xcbh2m9dmel4acm" xml:space="preserve">&lt;indicator name=&quot;featured_article&quot; id=&quot;tpl_Tw&quot; style=&quot;padding-top: 3px&quot;&gt;[[Ofbyld:Artículo bueno-blue.svg|21px|link=Wikipedy:Topside]]&lt;/indicator&gt;&lt;includeonly&gt;{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategory:Topside{{#if:{{{1|}}}|{{!}}{{{1}}}}}]]}}&lt;/includeonly&gt;

&lt;noinclude&gt;Dit berjocht kin pleatst wurde op [[Wikipedy:Topside|Topsiden]].&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>77lhjic1g6rgn1m7xcbh2m9dmel4acm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Madagaskarslange-earn</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191562</id>
    <revision>
      <id>1230756</id>
      <parentid>1229243</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T19:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>kt feroare</comment>
      <origin>1230756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="jeeou7ejq174dhu4onh96qcqge3vfxw" xml:space="preserve">{{Commonscat|Eutriorchis|Eutriorchis astur}} 
[[Kategory:Fûgelkaai]]
[[Kategory:Haukfûgel]]</text>
      <sha1>jeeou7ejq174dhu4onh96qcqge3vfxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230757</id>
      <parentid>1230756</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T19:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1230757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="33p76c96445qmqcmgrxwdsc2xpyx3u1" xml:space="preserve">{{Commonscat|Eutriorchis|Eutriorchis astur}} 
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Haukfûgel]]</text>
      <sha1>33p76c96445qmqcmgrxwdsc2xpyx3u1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skeakel (sylboat)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191966</id>
    <revision>
      <id>1230786</id>
      <parentid>1230462</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T10:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Dat is wat men kriget troch te betrouwen dat Hollânsk wol goed komme sil</comment>
      <origin>1230786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2524" sha1="2r8gub8sl9iwrp7c1p5q0vqku90z6tt" xml:space="preserve">{{Ynfoboks sylboat
| Boattype     = Skeakel
| Ofbyld       = Ofbyld:FSM-Skeakel.jpg
| Seilteken    = Ofbyld:Schakel zeilteken.svg 
| Lingte       = 4,710 m
| Breedte      = 1,704 m
| Djipgong     = 1,050 m (swurd omleech)
| Gewicht      = 112 kg
| Bemanning    = 2
| Seiloerflak  = likernôch: 7,70 + 4,20 m²
| Untwerp      = G.J.M. Luyten en D.J. Koopmans
| Jier         = 1961
| SW           = 113
}}
&lt;!--
| namme = Schakel
| sw = 113
| organisaasje = [http://www.schakelklasse.com/index.html Schakel Klasse Organisaasje]
--&gt;
De '''Skeakel''' (''Schakel'') is yn [[1961]] ûntwurpen troch Buns-mjitters G.J.M. Luyten en D.J. Koopmans, op inisjatyf fan de [[Keninklike Nederlânske Wettersportferiening]]. Der wie in needsaak foar in nije [[sintrumboerd]]-klasse dy't de ferbining foarmje soe tusken in lytsere jeugdboat en de gruttere raceklassen lykas de [[Frijheidklasse|Frijheid]]. It ûntwerp moast gaadlik wêze foar krús- en racesilers en geskikt foar hûsbou.

Dat is hoe't de Skeakel in V-foarmige boaiem krige en makke is fan wetterdicht [[multipleks]]. De trimmingopsjes binne ienfâldich, mar goed; in [[spinnaker]] is net tastien. Der is lykwols al in [[Trapeze (silen)|trapeze]]. Fan binnen is der romte genôch en jou twa folwoeksenen romte om te sliepen.

Nei it yntsjinjen fan ûntwerpen troch ferskate skipswerven, folgen de bou fan in proefsearje fan 'e nije boaten en in oantal testraces. It ûntwerp fan 'e Skeakel wie de winner. Yn twa jier tiid wiene der al 250 Schakels boud. Sûnt dy tiid hawwe der gjin grutte feroarings oan it ûntwerp west. De grutste feroaring wie yn [[1994]], doe't de foarm fan it roer feroare waard. Fan 2010 ôf binne der mear as 2.600 [[mjitsertifikaat|mjitsertifikaten]] útjûn.

De Schakel hat syn populariteit net yn it minst te tankjen oan de aktive Skeakelorganisaasje. Yn Fryslân is de boat tige populêr ûnder silers dy't de [[Flits]] ûntgroeid binne.

Letter is it ûntwerp min ofte mear replissearre yn polyester ûnder de namme [[Flying Arrow]].

==Eksterne keppelings==
* [https://web.archive.org/web/20201021205537/https://www.watersportverbond.nl/media/unkcnt3c/kv-schakel-v2010.pdf De klasseregels foar de Schakel-klasse]
* [http://www.schakelklasse.com/ Homepage Schakel Klasseorganisaasje]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* J. van Vollenhove, Wat zeilt daar? (Amsterdam, n.d.), s. 54-55
* Elisabeth Spits, Wat zeilt daar? (Eemdijk, 1998), s. 64-65
* Jierboek Fries Scheepvaart Museum 1998, s. 27
}}

[[Kategory:Sylboat]]
[[Kategory:Yntroduksje út 1961]]</text>
      <sha1>2r8gub8sl9iwrp7c1p5q0vqku90z6tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Skeakel (sylboat)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>191968</id>
    <revision>
      <id>1230787</id>
      <parentid>1230574</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T10:41:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Nochris besykje</comment>
      <origin>1230787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="779" sha1="kwxldf2wu03g4eo7a2iq5e1p9gv69k7" xml:space="preserve">{{Ping|Mysha}} Goeie. 'Feriening lânmjitters' wolle jo hawwe? [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 21 mai 2026, 16.49 (CEST)
: Absoluut gjin idee wêr't dit oer is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 22 mai 2026, 13.10 (CEST)
:: {{Ping|Mysha}} No gewoan dit: ''De schakel is in 1961 door Verbondsmeters G.J.M. Luyten en D.J. Koopmans ontworpen, op initiatief van het Koninklijk Nederlands Watersport Verbond'' seit nl.. Jo hawwe it oer in 'Feriening lânmjitters'. Wat moatte lânmjitters by in wettersportbûn? [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mai 2026, 19.03 (CEST)
::: Oeps; men moat net alles leauwe dat der skreaun wurdt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])</text>
      <sha1>kwxldf2wu03g4eo7a2iq5e1p9gv69k7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spinnaker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191992</id>
    <revision>
      <id>1230789</id>
      <parentid>1230486</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T11:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>It is wat at men mei de eksames mar sa koart tiid hat. En wit immen at it skoat is as skoot?</comment>
      <origin>1230789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="09ic2cygoyd3l0axowjotea0qnsyeyh" xml:space="preserve">In '''spinnaker''' is ien fan de mûglike seilen fan in [[seilboat]].


In Spinnaker is in [[fleanend foarseil]]. Dat bestut dat oars as by in [[Fok (seil)|fok]], dy't fêstsit oan de foarstaach en oan in skoat, in fleanend foarseil allinich oan in heech punt fan de mêst fêstsit, en dan op ien punt mei in skoat. Dat binne mar twa punten, dat de wyn is nedich en hâld it foarsyl teplak. 

By in spinnnaker wurdt it seil bûten de ferstaging hyst, dat der in fleanend seil fòàr de boat hinget. It tredde punt wurdt mei teplak hâlden troch in [[spinnakerbeam]]. Lykwols is dy oan de boppenwynske kant, dat at de wyn tefole fan de oar kant komt, dan moat de oare skoat brûkt wurde as de funksjonearrende skoat.
{{werk}}</text>
      <sha1>09ic2cygoyd3l0axowjotea0qnsyeyh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230790</id>
      <parentid>1230789</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T11:35:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wurk</comment>
      <origin>1230790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="abj0pfubkcjwrnp6yyx5k6sc18mhaxe" xml:space="preserve">In '''spinnaker''' is ien fan de mûglike seilen fan in [[seilboat]].


In Spinnaker is in [[fleanend foarseil]]. Dat bestut dat oars as by in [[Fok (seil)|fok]], dy't fêstsit oan de foarstaach en oan in skoat, in fleanend foarseil allinich oan in heech punt fan de mêst fêstsit, en dan op ien punt mei in skoat. Dat binne mar twa punten, dat de wyn is nedich en hâld it foarsyl teplak. 

By in spinnnaker wurdt it seil bûten de ferstaging hyst, dat der in fleanend seil fòàr de boat hinget. It tredde punt wurdt mei teplak hâlden troch in [[spinnakerbeam]]. Lykwols is dy oan de boppenwynske kant, dat at de wyn tefole fan de oar kant komt, dan moat de oare skoat brûkt wurde as de funksjonearrende skoat.
{{Wurk}}</text>
      <sha1>abj0pfubkcjwrnp6yyx5k6sc18mhaxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Rosa Parks</title>
    <ns>1</ns>
    <id>192000</id>
    <revision>
      <id>1230759</id>
      <parentid>1230705</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T22:18:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hja en sa */ Antwurd</comment>
      <origin>1230759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6196" sha1="o8j6qr3xsonzgg0u17yikees4ozwjiy" xml:space="preserve">== Hja en sa  ==

{{Ping|Hurkonides}} Goeie. Jo hawwe in pear kear 'hja' yn 'se' en 'belutsen' yn 'behelle' feroare. Wêrom? Neffens Frysker binne beide goed. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 mai 2026, 17.02 (CEST), [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 mai 2026, 00.25 (CEST)

:Hja en se binne yndie beide goed mar yn de saneamde &quot;enclise&quot; (sûnder klam) brûke je yn it Frysk gjin &quot;hja&quot; en &quot;hy&quot; mar &quot;se&quot; en &quot;er&quot;. Foar &quot;hy&quot; en &quot;er&quot;is dat minsken folle bekinder omdat dat noch gewoan brûkt wurdt. Mar itselde jildt dus foar &quot;hja&quot; en &quot;se&quot;.
:Atst it Wurdboek fan de Fryske Taal derby pakst, blykt &quot;belutsen&quot; in hiel oare betsjutting te hawwen. Frysker.nl makket spitigernôch in soad fouten, mar is ek noch yn ûntwikkeling.
:Foar alle dúdlikheid, ik bin ôfstudearre yn it Frysk mei neidruk op taalkunde en grammatika. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 23 mai 2026, 07.25 (CEST)
{{Ping|Hurkonides}} Goed, ik nim it fan jo oan. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mai 2026, 16.33 (CEST)

:{{Ping|Hurkonides|Drewes}} Dat fan hja en se sil wol sa wêze, dêr wol ik ôf wêze, mar belûke, dêr binne jo mis mei. O, ik leau bêst dat it yn it WFT sa stiet, mar dan mist dêr dus wat. Want ik haw twa oare wurdboeken, ek fan 'e Fryske Akademy, dêr't &quot;belûke by&quot; gewoan as synonym jûn wurdt fan &quot;behelje yn&quot;. Sawol it Frysk-Nederlânsk Wurdboek as it Frysk Hânwurdboek jouwe by it lemma &quot;belûke&quot; 4 betsjuttings:
:# it mei wolken bedutsen reitsjen fan 'e loft
:# it bleek wurden fan in gesicht
:# lytser/minder wurde, krimpe
:# (belûke by/yn) '''behelje yn'''
:[[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 mai 2026, 00.31 (CEST)
::It is net in kwestje fan mis wêzen, mar mear in kwestje fan smaak. &quot;Belutsen&quot; yn dy betsjutting is domwei in letterlike oersetting fan it Hollânske &quot;betrokken&quot; sa't it Frysk dy earder net koe. Yn it wurdboek fan 1985 wurdt dy fariant yn it wurdboek Nederlânsk-Frysk ek noch net neamd. Letter sa't it liket wol. Der mist dus neat yn it WFT. Dêr ha se noch goed oanfield dat it oerset Hollânsk is. Sa fiel ik it sels ek oan. Myn foarkar giet út nei de âlde, mear Fryske farianten, mar elkenien moat it sels witte. Ik hâld nea yn tsjin, mar sil it sels net brûke. Mar it is dus mear in kwestje fan smaak. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 24 mai 2026, 07.24 (CEST)
:::{{Ping|Hurkonides|Drewes}} Tsja, Hurkonides, kwestjes fan smaak binne ynherint subjektyf, dus it hat gjin sin dêroer te tsieren. Feit is dat &quot;belûke&quot; yn dizze sin yn it wurdboek stiet. En it is eins ''not done'' om 'e wurdkar fan oare meidoggers te &quot;ferbetterjen&quot; as dy wurdkar net fout is. Soks ropt argewaasje en wranteligens op en is net befoarderlik foar it skeppen en bewarjen fan in ûntspande en mienriedige wurksfear op 'e Wikipedy. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 25 mai 2026, 00.38 (CEST)
::::At je it WFT as rjochtline oanhâlde, liket it my wol dúdlik ta dat &quot;belutsen&quot; yn dy betsjutting in Hollanisme is en dat is net in kwestje fan smaak. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 25 mai 2026, 20.23 (CEST)
:::::{{Ping|Hurkonides}} Ik sjoch gjin reden om it WFT boppe oare wurdboeken te ferheffen. It binne allegearre útjeften fan 'e Fryske Akademy en wy meie oannimme dat dêr minsken wurkje dy't witte wêr't se it oer hawwe as it om 'e wurdskat fan it Frysk giet. As der yn it WFT wat stiet dat yn oare wurdboeken mist, dan nim ik dy missende ynformaasje grif oan fan it WFT. Mar oarsom jildt itselde: as der yn it WFT wat mist dat yn oare wurdboeken wol fermeld stiet, dan kin dat fansels net samar oan kant reage wurde om't it net yn it WFT stiet. Dat soe te gek foar wurden wêze; dan koene wy alle oare wurdboeken ek wol fuortgoaie. 
:::::Boppedat, jo hâlde hieltyd mar út dat &quot;belûke&quot; in hollanisme is, mar ik leau dêr neat fan. Yn it Frysk Hânwurdboek wurde hollanismen, lykas it alhiel ynboargere &quot;gesin&quot;, dat jo ek hieltyd &quot;ferbetterje&quot;, werjûn mei in haadletter H. Mar der stiet gjin H by de fjirde betsjutting fan it lemma &quot;belûke&quot;. It foarbyld dat dêrby yn it Frysk-Nederlânsk Wurdboek jûn wurdt (&quot;Wy moatte it hiele doarp derby belûke&quot;) liket my folslein geef Frysk ta. Om te sizzen &quot;It hiele doarp is derby belutsen&quot; is dan inkeld it feroarjen fan 'e bedriuwende foarm yn 'e ûndergeande foarm. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mai 2026, 02.15 (CEST)
::::::In oar taalgefoel as my sille we mar sizze. Ik myn jonge jierren haw ik sa'n foarm noait brûken heard. Wy wienen earne yn behelle of mei wat anneks. En dat kloppet ek mei it wurdboek fan 1985 dêr't er noch net yn neamd wurdt. Ek it wurdboek fan Waling Dykstra neamt de foarm net. &quot;Geef&quot; soe ik it dan ek net neame wolle. In &quot;modernisme&quot; earder. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 26 mai 2026, 10.19 (CEST)
:::::::{{Ping|Hurkonides}} Jo binne ek in moaienien, Hurkonides. Jo hawwe in hiel ferhaal oer dat &quot;belûke&quot; yn dizze betsjutting net yn it WFT stean soe. Dus ik gean derfan út dat dat dat sa is en dat jo it checkt hawwe. Hjoed út nijsgjirrigens dochris yn it WFT sjoen, en wat stiet dêr: 
:::::::belûke
:::::::# betrekken; met wolken enz. overtrokken worden (van de lucht). → berinne, betrekke.
:::::::# mager worden; bleek en flets wegtrekken (van gelaat).
:::::::# verbleken; tijdelijk door schrik, kou enz. bleek worden (van gelaat). ferblikke.
:::::::# inkrimpen, slinken. → belúnje.
:::::::# '''betrekken; in een zaak mengen, erin of erbij halen.''' → behelje.
:::::::Sjoch: https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&amp;wdb=WFT&amp;id=5487&amp;lemma=bel%C3%BBke&amp;domein=0&amp;conc=true
:::::::[[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 mai 2026, 00.18 (CEST)</text>
      <sha1>o8j6qr3xsonzgg0u17yikees4ozwjiy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230779</id>
      <parentid>1230759</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T04:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hurkonides</username>
        <id>5270</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hja en sa */ Antwurd</comment>
      <origin>1230779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6601" sha1="d7n13dgw58bsaiqta1blm6my2nnnwov" xml:space="preserve">== Hja en sa  ==

{{Ping|Hurkonides}} Goeie. Jo hawwe in pear kear 'hja' yn 'se' en 'belutsen' yn 'behelle' feroare. Wêrom? Neffens Frysker binne beide goed. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 mai 2026, 17.02 (CEST), [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 mai 2026, 00.25 (CEST)

:Hja en se binne yndie beide goed mar yn de saneamde &quot;enclise&quot; (sûnder klam) brûke je yn it Frysk gjin &quot;hja&quot; en &quot;hy&quot; mar &quot;se&quot; en &quot;er&quot;. Foar &quot;hy&quot; en &quot;er&quot;is dat minsken folle bekinder omdat dat noch gewoan brûkt wurdt. Mar itselde jildt dus foar &quot;hja&quot; en &quot;se&quot;.
:Atst it Wurdboek fan de Fryske Taal derby pakst, blykt &quot;belutsen&quot; in hiel oare betsjutting te hawwen. Frysker.nl makket spitigernôch in soad fouten, mar is ek noch yn ûntwikkeling.
:Foar alle dúdlikheid, ik bin ôfstudearre yn it Frysk mei neidruk op taalkunde en grammatika. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 23 mai 2026, 07.25 (CEST)
{{Ping|Hurkonides}} Goed, ik nim it fan jo oan. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mai 2026, 16.33 (CEST)

:{{Ping|Hurkonides|Drewes}} Dat fan hja en se sil wol sa wêze, dêr wol ik ôf wêze, mar belûke, dêr binne jo mis mei. O, ik leau bêst dat it yn it WFT sa stiet, mar dan mist dêr dus wat. Want ik haw twa oare wurdboeken, ek fan 'e Fryske Akademy, dêr't &quot;belûke by&quot; gewoan as synonym jûn wurdt fan &quot;behelje yn&quot;. Sawol it Frysk-Nederlânsk Wurdboek as it Frysk Hânwurdboek jouwe by it lemma &quot;belûke&quot; 4 betsjuttings:
:# it mei wolken bedutsen reitsjen fan 'e loft
:# it bleek wurden fan in gesicht
:# lytser/minder wurde, krimpe
:# (belûke by/yn) '''behelje yn'''
:[[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 mai 2026, 00.31 (CEST)
::It is net in kwestje fan mis wêzen, mar mear in kwestje fan smaak. &quot;Belutsen&quot; yn dy betsjutting is domwei in letterlike oersetting fan it Hollânske &quot;betrokken&quot; sa't it Frysk dy earder net koe. Yn it wurdboek fan 1985 wurdt dy fariant yn it wurdboek Nederlânsk-Frysk ek noch net neamd. Letter sa't it liket wol. Der mist dus neat yn it WFT. Dêr ha se noch goed oanfield dat it oerset Hollânsk is. Sa fiel ik it sels ek oan. Myn foarkar giet út nei de âlde, mear Fryske farianten, mar elkenien moat it sels witte. Ik hâld nea yn tsjin, mar sil it sels net brûke. Mar it is dus mear in kwestje fan smaak. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 24 mai 2026, 07.24 (CEST)
:::{{Ping|Hurkonides|Drewes}} Tsja, Hurkonides, kwestjes fan smaak binne ynherint subjektyf, dus it hat gjin sin dêroer te tsieren. Feit is dat &quot;belûke&quot; yn dizze sin yn it wurdboek stiet. En it is eins ''not done'' om 'e wurdkar fan oare meidoggers te &quot;ferbetterjen&quot; as dy wurdkar net fout is. Soks ropt argewaasje en wranteligens op en is net befoarderlik foar it skeppen en bewarjen fan in ûntspande en mienriedige wurksfear op 'e Wikipedy. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 25 mai 2026, 00.38 (CEST)
::::At je it WFT as rjochtline oanhâlde, liket it my wol dúdlik ta dat &quot;belutsen&quot; yn dy betsjutting in Hollanisme is en dat is net in kwestje fan smaak. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 25 mai 2026, 20.23 (CEST)
:::::{{Ping|Hurkonides}} Ik sjoch gjin reden om it WFT boppe oare wurdboeken te ferheffen. It binne allegearre útjeften fan 'e Fryske Akademy en wy meie oannimme dat dêr minsken wurkje dy't witte wêr't se it oer hawwe as it om 'e wurdskat fan it Frysk giet. As der yn it WFT wat stiet dat yn oare wurdboeken mist, dan nim ik dy missende ynformaasje grif oan fan it WFT. Mar oarsom jildt itselde: as der yn it WFT wat mist dat yn oare wurdboeken wol fermeld stiet, dan kin dat fansels net samar oan kant reage wurde om't it net yn it WFT stiet. Dat soe te gek foar wurden wêze; dan koene wy alle oare wurdboeken ek wol fuortgoaie. 
:::::Boppedat, jo hâlde hieltyd mar út dat &quot;belûke&quot; in hollanisme is, mar ik leau dêr neat fan. Yn it Frysk Hânwurdboek wurde hollanismen, lykas it alhiel ynboargere &quot;gesin&quot;, dat jo ek hieltyd &quot;ferbetterje&quot;, werjûn mei in haadletter H. Mar der stiet gjin H by de fjirde betsjutting fan it lemma &quot;belûke&quot;. It foarbyld dat dêrby yn it Frysk-Nederlânsk Wurdboek jûn wurdt (&quot;Wy moatte it hiele doarp derby belûke&quot;) liket my folslein geef Frysk ta. Om te sizzen &quot;It hiele doarp is derby belutsen&quot; is dan inkeld it feroarjen fan 'e bedriuwende foarm yn 'e ûndergeande foarm. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mai 2026, 02.15 (CEST)
::::::In oar taalgefoel as my sille we mar sizze. Ik myn jonge jierren haw ik sa'n foarm noait brûken heard. Wy wienen earne yn behelle of mei wat anneks. En dat kloppet ek mei it wurdboek fan 1985 dêr't er noch net yn neamd wurdt. Ek it wurdboek fan Waling Dykstra neamt de foarm net. &quot;Geef&quot; soe ik it dan ek net neame wolle. In &quot;modernisme&quot; earder. [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 26 mai 2026, 10.19 (CEST)
:::::::{{Ping|Hurkonides}} Jo binne ek in moaienien, Hurkonides. Jo hawwe in hiel ferhaal oer dat &quot;belûke&quot; yn dizze betsjutting net yn it WFT stean soe. Dus ik gean derfan út dat dat dat sa is en dat jo it checkt hawwe. Hjoed út nijsgjirrigens dochris yn it WFT sjoen, en wat stiet dêr: 
:::::::belûke
:::::::# betrekken; met wolken enz. overtrokken worden (van de lucht). → berinne, betrekke.
:::::::# mager worden; bleek en flets wegtrekken (van gelaat).
:::::::# verbleken; tijdelijk door schrik, kou enz. bleek worden (van gelaat). ferblikke.
:::::::# inkrimpen, slinken. → belúnje.
:::::::# '''betrekken; in een zaak mengen, erin of erbij halen.''' → behelje.
:::::::Sjoch: https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&amp;wdb=WFT&amp;id=5487&amp;lemma=bel%C3%BBke&amp;domein=0&amp;conc=true
:::::::[[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 mai 2026, 00.18 (CEST)
::::::::Uteraard haw ik it neirûn. Mar moatst it wol goed lêze: der steane twa foarbylden fan &quot;belûke yn&quot; as alternatyf foar &quot;behelje yn&quot; en net it &quot;belûken by&quot; dat gewoan út it Hollânsk komt. En dat iderkear brûkt wurdt. It lêste haw ik &quot;ferbettere&quot; yn &quot;behelje yn&quot;. Dêr ferwize se hjir nei! [[Meidogger:Hurkonides|Hurkonides]] ([[Meidogger oerlis:Hurkonides|oerlis]]) 27 mai 2026, 06.59 (CEST)</text>
      <sha1>d7n13dgw58bsaiqta1blm6my2nnnwov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yndyske túfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192059</id>
    <revision>
      <id>1230741</id>
      <parentid>1230700</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T15:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1230741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4966" sha1="cq4odyiouzef1pjmfsv49brytzv285j" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Yndyske túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:A Crested Hawk Eagle on a Perch (50259238371).jpg|250px]]
|lûd          = [[Ofbyld:Changeable hawk eagle from Parambikulam 1.ogg|250px]]
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus cirrhatus
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Yndyske túfearn''' (''Nisaetus cirrhatus'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') binnen it '[[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). 

== Uterlik ==
De Yndyske túfearn is in middelgrutte earn mei grutte, rûne wjukken yn 'e flecht en in frij lytse kop. De soarte komt foar yn twa ferskillende kleurfoarmen: in ljochte en in donkere foarm. 
[[Ofbyld:Changeable hawk eagle- wlb.jpg|thumb|left|Fûgel yn Nepal.]]
In ljochte, folwoeksen fûgel is fan boppen donkerbrún en hat in wyt, swartstreke boarst. Jonge fûgels (juvenilen) binne in stik ljochter fan kleur, mei in witere ûnderkant en oer it generaal minder streken op it hiele lichem. De donkere foarm is hielendal donker fan kleur, mar hat wol wat ljochtere bûtenste wjukfearren. Dizze foarm kin betize wurde mei in donkere [[huningfalk]], mar de Yndyske túfearn is slanker boud en hat folle langere wjukken.

De sturt is ljochtbrún mei in brede einbân en trije oant fjouwer smelle donkerbrune streken. De brune wjukfearren ha grutte úteinen en swarte streken mei fjouwer oant fiif donkere balken. De eagen en poaten binne giel oant grien. 

== Fersprieding en systematyk ==
De Yndyske túfearn wurdt opdield yn fiif ferskillende [[ûndersoarte]]n:
* ''N. c. limnaeetus'' – komt foar fan it noarden fan [[Yndia]] oant yn [[Yndosina]], it [[Malakka|Malakka-skiereilân]], de [[Grutte Sûnda-eilannen]] en de [[Filipinen]].
* ''N. c. cirrhatus'' – komt foar yn Yndia.
* ''N. c. ceylanensis'' – komt foar op [[Sry Lanka]].
* ''N. c. andamanensis'' – komt foar op 'e [[Andamanen]].
* ''N. c. vanheurni'' – komt foar op it eilân [[Simeulue]] westlik fan [[Sumatra]].

Earder waarden de ûndersoarten ''limnaeetus'', ''andamanensis'' en ''vanheurni'' as in aparte soarte beskôge ûnder de namme ''Nisaetus limnaeetus''. Oan 'e oare kant wurdt de [[Floarestúfearn]] (''N. floris'') troch guon wittenskippers ek as in ûndersoarte fan 'e Yndyske túfearn behannele.

Dy Yndyske túfearn libbet fral yn bosken, oan boskrânen en yn gruttere parken en plantaazjes.

Yndyske túfearnen ite in grut skala oan proaien, lykas sûchdieren, fûgels en reptilen. Hy sit op in plak en wachtet ferduldich op in fûgel, knyn of oar bist.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Status ==
De Yndyske túfearn hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en in grutte wrâldpopulaasje. Hoewol't der fan útgien wurdt dat de oantallen stadichoan tebekrinne as gefolch fan habitatferwoasting, fersteuring troch de minske en somtiden ek troch streuperij, is dy krimp net sa slim om de soarte as bedrige te sjen. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern''). De wrâldpopulaasje is net krekt rûsd, mar de fûgel wurdt yn syn leefgebiet beskreaun as algemien oant frij seldsum.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/changeable-hawk-eagle-nisaetus-cirrhatus BirdLife, oproppen 25 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/javhae1/ID-NU-BA eBird, oproppen 25 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/javhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Indische_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 25 maaie 2026.]

{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus cirrhatus|Yndyske túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Indyske tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Andamanen en Nikobaren]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>cq4odyiouzef1pjmfsv49brytzv285j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdij fan Stavelot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192066</id>
    <revision>
      <id>1230742</id>
      <parentid>1230713</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T15:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>tf</comment>
      <origin>1230742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9990" sha1="kkyty9sxhldiruhn8ioekapgld9wnhu" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kleaster
| namme                       = Abdij fan Stavelot&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''Abbaye de Stavelot''&lt;/small&gt;
| ôfbylding                   = Abbaye de Stavelot 026.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 
| lân                         = {{BE}}
| bestjoerlike ienheid 1      = gewest
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Walloanje]]
| bestjoerlike ienheid 2      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Luik (provinsje)|Luik]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Stavelot]]
| adres                       = Cour de l'Abbaye 1
| koördinaten                 = 
| denominaasje                = [[Roomsk-katolisisme|Roomsk-Katolyk]]
| tsjerkeprovinsje            = 
| bisdom                      = [[Bisdom Luik|Luik]] (histoarysk)
| aartsbisdom                 = 
| oarder                      = [[Benediktinen]]
| kongregaasje                = 
| oprjochting                 = [[648]]
| oprjochter                  = [[Remaklus|Sint-Remaklus]]
| opheffing                   = [[1795]] (troch de Frânske Revolúsje)
| weriepening                 = 
| patroanhillige              = [[Remaklus|Sint-Remaklus]]
| wijd oan                    = 
| status                      = ruïne / monumint
| hjoeddeiske funksje         = Kultureel sintrum en musea
| arsjitekt                   = 
| yngenieur                   = 
| boujier                     = 16e iuw (toer) / 1741-1753 (kleastergebouwen)
| sloopjier                   = [[1798]] (haadtsjerke ôfbrutsen)
| boustyl                     = Maaslânske renêssânse en [[Barok|Luikske barok]]
| hichte                      = 
| monumintale status          = Patrimoine majeur de Wallonie 
| monumintnûmer               = 63073-CLT-0003-01
| oare gegevens               = 
| webside                     = [https://www.abbayedestavelot.be www.abbayedestavelot.be]
| mapname                     = Belgje
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 50
| lat_min                     = 23
| lat_sec                     = 36
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 55
| lon_sec                     = 51
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje fan 'e Abdij fan Stavelot
}}
De '''Abdij fan Stavelot''' is in eardere abdij fan [[Benediktinen|benediktynske]] muontsen yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Stavelot]]. Yn 'e hege [[midsiuwen]] hie de abdij in grutte reputaasje as sintrum fan keunst en wittenskippen. Fan it oars sa ymposante kleasterkompleks binne mar in pear gebouwen oerbleaun. Dêryn binne hjoed-de-dei trije musea ûnderbrocht: it Histoarysk museum fan it foarstedom Stavelot-Malmedy, it Guillaume Apollinairemuseum en it Museum fan it sirkwy Spa-Francorchamps.

== Skiednis ==
De abdij waard yn 648 stifte troch Remaklus, de abt fan it [[kleaster yn Solignac]] ([[Akwitaanje]]). Hy krige fan kening Sigebert III fan [[Austraasje]] in stik bosk yn 'e [[Ardinnen]] om dat diel fan it ryk te kristenjen en stifte de [[dûbelabdij]] fan Stavelot-Malmedy, dy't it begjin foarme fan it [[Abdijfoarstedom Stavelot-Malmedy]]. Dat tsjerklike foarstedom slagge der mear as 1.000 jier yn om frij autonoom te bliuwen yn it [[Hillige Roomske Ryk]]. De rivaliteit tusken de twa abdijen waard yn 980 troch keizer [[Otto II fan it Hillige Roomske Ryk|Otto II]] yn it foardiel fan Stavelot besljochte.

De grutte bloeiperioade fan Stavelot lei tusken de 10e en 12e iuw. De oarspronklike kleasterregel, dy't basearre wie op 'e Ierske wenst, waard doe ferfongen troch de regel fan 'e hillige [[Benediktus fan Nursia|Benediktus]]. Poppo (abt yn 1020) wie in herfoarmer yn 'e tradysje fan 'e [[Abdij fan Cluny]]. Hy krige ek de lieding oer santjin oare abdijen, wêrûnder dy fan [[Abdij fan Echternach|Echternach]] en [[Abdij fan Sankt Gallen|Sankt Gallen]]. Freark fan Lúksemboarch, hartoch fan Neder-Lotharingen yn 'e 11e iuw, waard yn 'e abdij begroeven. 
[[Ofbyld:Liège, Grand Curtius. Dessin de retable de Saint Remacle commandé par l'abbé Wibald à Stavelot (vers 1664).jpg|thumb|left|It ferneamde 
Remaklusretabel.]]
Wibald (abt yn 1130) wie in diplomaat yn tsjinst fan 'e keizers en de opdrachtjouwer fan talrike keunstwurken, wêrûnder it Remaklusretabel: in grut en kostber alterstik fan goud en sulver mei sintraal de [[skryn]] fan 'e hillige stifter Remaklus. Wibald waard letter ek abt fan 'e [[Abdij fan Corvey]]. Syn brieven hearre ta de wichtichste boarnen foar de skiednis fan 'e [[Krústochten|Twadde Krústocht]]. Yn 1147 hie de abdij 43 muontsen.

Sûnt de 12e iuw makke de abdij in lange tiid fan ferfal troch. Yn 1334 wienen der noch mar tolve muontsen en yn 1499 sels mar seis. Oan 'e ein fan 'e 15e iuw brocht abt Willem fan Manderscheid de kleasterdissipline werom troch de regel fan [[Kleaster Bursfelde|Bursfeld]] yn te fieren, wêrby't de nadruk lei op neisteleafde, persoanlike meditaasje en yntellektuele arbeid. Sûnt 1501 waard de abdijtsjerke yn [[Gotyk|goatyske]] styl weropboud. 
[[Ofbyld:Stavelot et Abbaye.JPG|thumb|left|de abdij yn 'e 18e iuw.]]
In iuw letter waard de abdij bedrige troch de godstsjinststriid yn 'e [[Súdlike Nederlannen]]. Yn 'e 16e en 17e iuw foarme it abdijfoarstedom soms in personiele uny mei it [[Prinsbisdom Luik]]. Op 4 oktober 1689 waard de abdij folslein ferneatige troch de troepen fan 'e [[Keninkryk Frankryk|Frânske]] kening [[Loadewyk XIV fan Frankryk|Loadewyk XIV]]. Fan 1741 oant 1753 waard de provisoarysk opknapte abdij hast hielendal op 'e nij boud yn 'e styl fan 'e Luikske barok.

Nei de komst fan 'e [[Frânske Revolúsje|Frânske revolúsjetroepen]] waard it abdijfoarstedom opheft en moasten de muontsen halje-trawalje flechtsje. De abdijtsjerke waard plondere en dêrnei ôfbrutsen. 

Yn 1950 stiften Benediktinen op 'e nij in kleastermienskip en bouden it [[Kleaster fan Wavreumont]], op in plak dat krekt tusken Stavelot en [[Malmedy]] leit.

=== Erfgoed ===
==== Gebouwen ====
[[Ofbyld:Abbaye de Stavelot 09.jpg|thumb|left|Poartegebou.]]
Fan 'e 17e- en 18e-iuwske gebouwen binne it poartegebou en in pear bygebouwen yn 'e Maaslânske renêssansestyl, en it ferbliuw fan 'e abten yn Luikske barokstyl bewarre bleaun. De foarkant fan 'e abdij bestiet út it poartegebou út 1522 en de eardere hynderstâlen, brouwerij en bakkerij út 1717. 

De súdlike fleugel fan it earste part, it saneamde prinsenkertier, waard boud yn 1718. De eastlike fleugel fan it earste part, in foarnaam gebou mei in fronton, wurdt it telhûs neamd. Dit waard boud ûnder abt Jozef de Nollet (1741-1753) en die tsjinst as it finansjeel-bestjoerlik sintrum fan it foarstedom. It twadde part hie ûnder oare de [[refter]] (ytseal). Dizze seal yn 'e súdlike fleugel is 18 meter lang, 10 meter breed en 5 meter heech. It waard ynwijd yn 1778 en hat it oarspronklike ynterieur mei stúkwurk bewarre. De eastlike fleugel fan it twadde part (healwei 18e iuw) wie ferbûn mei de abdijtsjerke en tsjinne as [[Dormitoarium|sliepseal]].

Fan 'e abdijtsjerke, oarspronklik boud yn 'e 11e iuw en oanpast yn 'e 16e iuw, is allinnich it ûnderste diel fan 'e westtoer oerbleaun. De bou fan dizze toer sette yn 1534 útein ûnder abt Willem fan Manderscheid. De toer hie earder in spits en hie in lyts treptuorke dernjonken. Op it eardere kleasterterrein binne de omtrekken fan 'e tsjerke wol goed te sjen om't de fûneminten dêr folslein bleatlein binne.

==== Oar erfskip en tsjerkeskatten ====
[[Ofbyld:Châsse de saint Remacle de Stavelot, KIK-IRPA kn001843.jpg|thumb|Remaklusskryn.]]
De tsjerkeskat, dy't yn it ferline tige ryk wie, is nei it opheffen fan 'e abdij folslein ferspraat rekke oer ferskate musea oer de hiele wrâld:
* Fan it Remaklusretabel fan abt Wibald is hast neat mear oer. In 17e-iuwske tekening fan it 12e-iuwske alterstik is te finen yn 'e kolleksje fan it Grand Curtius yn Luik. Twa medaillons dy't by it retabel hearre, wurde bewarre yn it Museum Angewandte Kunst yn [[Frankfurt am Main]] en it Kunstgewerbemuseum yn [[Berlyn]].
* It Pinksterretabel is in oar bekend retabel en stiet hjoed-de-dei yn it Musée national du Moyen Âge yn [[Parys]].
* De Stauroteek fan Stavelot is in 12e-iuwske krúsrelykhâlder en makket diel út fan 'e keunstsamling fan John Pierpont Morgan yn [[New York]].
* It Draachalter fan Stavelot is in 12e-iuwsk draachalter dat bewarre wurdt yn it Museum Keunst &amp; Skiednis yn [[Brussel]]. Yn itselde museum stiet ek de relikwybuste fan paus [[Aleksander I]] út likernôch 1145.
* De Bibel fan Stavelot is in ferneamd 11e-iuwsk manuskript en wurdt hjoed-de-dei bewarre yn 'e British Library yn [[Londen]].
* De Remaklusskryn is in 13e-iuwsk keunstwurk út dat yn Stavelot sels bewarre bleaun is. It hat in plak krigen yn 'e [[Sint-Sebastiaanstsjerke (Stavelot)|Sint-Sebastiaanstsjerke]], de hjoeddeiske [[parochytsjerke]] fan 'e stêd.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;130&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;&gt;
Fides Baptismus Medaillon aus Stavelot makffm.jpg|Medaillon fan it Remaklusretabel.
Stavelot.Triptych.jpg|Stauroteek fan Stavelot.
Autel portatif de Stavelot, KIK-IRPA km006669.jpg|Draachalter fan Stavelot.
Paris May 2022, Musée de Cluny (52066324641).jpg|Pinksterretabel.
Pope Alexander head reliquary, from Abbey Saint-Remacle de Stavelot, Mosan workshop, c. 1145 AD, silver partially gilt, brass, enamel, precious stones - Cinquantenaire Museum - Brussels, Belgium - DSC08823.jpg|Relykhâlder fan Aleksander I.
Christ in Majesty - Stavelot Bible.png|Bibel fan Stavelot. 
&lt;/gallery&gt;
{{boarnen|boarnefernijing=
Dizze side is foar in part in oersetting fan de Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis [[:nl:Abdij van Stavelot]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Abbaye de Stavelot|Abdij fan Stavelot}} 
}}
{{DEFAULTSORT:Stavelot}}
[[Kategory:Stavelot|Abdij fan Stavelot]]
[[Kategory:Kleaster yn Belgje]]
[[Kategory:Bouwurk út de 16e iuw]]
[[Kategory:Bouwurk út de 18e iuw]]</text>
      <sha1>kkyty9sxhldiruhn8ioekapgld9wnhu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230761</id>
      <parentid>1230742</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oar erfskip en tsjerkeskatten */ kt</comment>
      <origin>1230761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10074" sha1="nhf1d1aygu1ef3fr3zyrwvbwuerqic8" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kleaster
| namme                       = Abdij fan Stavelot&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''Abbaye de Stavelot''&lt;/small&gt;
| ôfbylding                   = Abbaye de Stavelot 026.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 
| lân                         = {{BE}}
| bestjoerlike ienheid 1      = gewest
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Walloanje]]
| bestjoerlike ienheid 2      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Luik (provinsje)|Luik]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Stavelot]]
| adres                       = Cour de l'Abbaye 1
| koördinaten                 = 
| denominaasje                = [[Roomsk-katolisisme|Roomsk-Katolyk]]
| tsjerkeprovinsje            = 
| bisdom                      = [[Bisdom Luik|Luik]] (histoarysk)
| aartsbisdom                 = 
| oarder                      = [[Benediktinen]]
| kongregaasje                = 
| oprjochting                 = [[648]]
| oprjochter                  = [[Remaklus|Sint-Remaklus]]
| opheffing                   = [[1795]] (troch de Frânske Revolúsje)
| weriepening                 = 
| patroanhillige              = [[Remaklus|Sint-Remaklus]]
| wijd oan                    = 
| status                      = ruïne / monumint
| hjoeddeiske funksje         = Kultureel sintrum en musea
| arsjitekt                   = 
| yngenieur                   = 
| boujier                     = 16e iuw (toer) / 1741-1753 (kleastergebouwen)
| sloopjier                   = [[1798]] (haadtsjerke ôfbrutsen)
| boustyl                     = Maaslânske renêssânse en [[Barok|Luikske barok]]
| hichte                      = 
| monumintale status          = Patrimoine majeur de Wallonie 
| monumintnûmer               = 63073-CLT-0003-01
| oare gegevens               = 
| webside                     = [https://www.abbayedestavelot.be www.abbayedestavelot.be]
| mapname                     = Belgje
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 50
| lat_min                     = 23
| lat_sec                     = 36
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 55
| lon_sec                     = 51
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje fan 'e Abdij fan Stavelot
}}
De '''Abdij fan Stavelot''' is in eardere abdij fan [[Benediktinen|benediktynske]] muontsen yn 'e [[Belgje|Belgyske]] stêd [[Stavelot]]. Yn 'e hege [[midsiuwen]] hie de abdij in grutte reputaasje as sintrum fan keunst en wittenskippen. Fan it oars sa ymposante kleasterkompleks binne mar in pear gebouwen oerbleaun. Dêryn binne hjoed-de-dei trije musea ûnderbrocht: it Histoarysk museum fan it foarstedom Stavelot-Malmedy, it Guillaume Apollinairemuseum en it Museum fan it sirkwy Spa-Francorchamps.

== Skiednis ==
De abdij waard yn 648 stifte troch Remaklus, de abt fan it [[kleaster yn Solignac]] ([[Akwitaanje]]). Hy krige fan kening Sigebert III fan [[Austraasje]] in stik bosk yn 'e [[Ardinnen]] om dat diel fan it ryk te kristenjen en stifte de [[dûbelabdij]] fan Stavelot-Malmedy, dy't it begjin foarme fan it [[Abdijfoarstedom Stavelot-Malmedy]]. Dat tsjerklike foarstedom slagge der mear as 1.000 jier yn om frij autonoom te bliuwen yn it [[Hillige Roomske Ryk]]. De rivaliteit tusken de twa abdijen waard yn 980 troch keizer [[Otto II fan it Hillige Roomske Ryk|Otto II]] yn it foardiel fan Stavelot besljochte.

De grutte bloeiperioade fan Stavelot lei tusken de 10e en 12e iuw. De oarspronklike kleasterregel, dy't basearre wie op 'e Ierske wenst, waard doe ferfongen troch de regel fan 'e hillige [[Benediktus fan Nursia|Benediktus]]. Poppo (abt yn 1020) wie in herfoarmer yn 'e tradysje fan 'e [[Abdij fan Cluny]]. Hy krige ek de lieding oer santjin oare abdijen, wêrûnder dy fan [[Abdij fan Echternach|Echternach]] en [[Abdij fan Sankt Gallen|Sankt Gallen]]. Freark fan Lúksemboarch, hartoch fan Neder-Lotharingen yn 'e 11e iuw, waard yn 'e abdij begroeven. 
[[Ofbyld:Liège, Grand Curtius. Dessin de retable de Saint Remacle commandé par l'abbé Wibald à Stavelot (vers 1664).jpg|thumb|left|It ferneamde 
Remaklusretabel.]]
Wibald (abt yn 1130) wie in diplomaat yn tsjinst fan 'e keizers en de opdrachtjouwer fan talrike keunstwurken, wêrûnder it Remaklusretabel: in grut en kostber alterstik fan goud en sulver mei sintraal de [[skryn]] fan 'e hillige stifter Remaklus. Wibald waard letter ek abt fan 'e [[Abdij fan Corvey]]. Syn brieven hearre ta de wichtichste boarnen foar de skiednis fan 'e [[Krústochten|Twadde Krústocht]]. Yn 1147 hie de abdij 43 muontsen.

Sûnt de 12e iuw makke de abdij in lange tiid fan ferfal troch. Yn 1334 wienen der noch mar tolve muontsen en yn 1499 sels mar seis. Oan 'e ein fan 'e 15e iuw brocht abt Willem fan Manderscheid de kleasterdissipline werom troch de regel fan [[Kleaster Bursfelde|Bursfeld]] yn te fieren, wêrby't de nadruk lei op neisteleafde, persoanlike meditaasje en yntellektuele arbeid. Sûnt 1501 waard de abdijtsjerke yn [[Gotyk|goatyske]] styl weropboud. 
[[Ofbyld:Stavelot et Abbaye.JPG|thumb|left|de abdij yn 'e 18e iuw.]]
In iuw letter waard de abdij bedrige troch de godstsjinststriid yn 'e [[Súdlike Nederlannen]]. Yn 'e 16e en 17e iuw foarme it abdijfoarstedom soms in personiele uny mei it [[Prinsbisdom Luik]]. Op 4 oktober 1689 waard de abdij folslein ferneatige troch de troepen fan 'e [[Keninkryk Frankryk|Frânske]] kening [[Loadewyk XIV fan Frankryk|Loadewyk XIV]]. Fan 1741 oant 1753 waard de provisoarysk opknapte abdij hast hielendal op 'e nij boud yn 'e styl fan 'e Luikske barok.

Nei de komst fan 'e [[Frânske Revolúsje|Frânske revolúsjetroepen]] waard it abdijfoarstedom opheft en moasten de muontsen halje-trawalje flechtsje. De abdijtsjerke waard plondere en dêrnei ôfbrutsen. 

Yn 1950 stiften Benediktinen op 'e nij in kleastermienskip en bouden it [[Kleaster fan Wavreumont]], op in plak dat krekt tusken Stavelot en [[Malmedy]] leit.

=== Erfgoed ===
==== Gebouwen ====
[[Ofbyld:Abbaye de Stavelot 09.jpg|thumb|left|Poartegebou.]]
Fan 'e 17e- en 18e-iuwske gebouwen binne it poartegebou en in pear bygebouwen yn 'e Maaslânske renêssansestyl, en it ferbliuw fan 'e abten yn Luikske barokstyl bewarre bleaun. De foarkant fan 'e abdij bestiet út it poartegebou út 1522 en de eardere hynderstâlen, brouwerij en bakkerij út 1717. 

De súdlike fleugel fan it earste part, it saneamde prinsenkertier, waard boud yn 1718. De eastlike fleugel fan it earste part, in foarnaam gebou mei in fronton, wurdt it telhûs neamd. Dit waard boud ûnder abt Jozef de Nollet (1741-1753) en die tsjinst as it finansjeel-bestjoerlik sintrum fan it foarstedom. It twadde part hie ûnder oare de [[refter]] (ytseal). Dizze seal yn 'e súdlike fleugel is 18 meter lang, 10 meter breed en 5 meter heech. It waard ynwijd yn 1778 en hat it oarspronklike ynterieur mei stúkwurk bewarre. De eastlike fleugel fan it twadde part (healwei 18e iuw) wie ferbûn mei de abdijtsjerke en tsjinne as [[Dormitoarium|sliepseal]].

Fan 'e abdijtsjerke, oarspronklik boud yn 'e 11e iuw en oanpast yn 'e 16e iuw, is allinnich it ûnderste diel fan 'e westtoer oerbleaun. De bou fan dizze toer sette yn 1534 útein ûnder abt Willem fan Manderscheid. De toer hie earder in spits en hie in lyts treptuorke dernjonken. Op it eardere kleasterterrein binne de omtrekken fan 'e tsjerke wol goed te sjen om't de fûneminten dêr folslein bleatlein binne.

==== Oar erfskip en tsjerkeskatten ====
[[Ofbyld:Châsse de saint Remacle de Stavelot, KIK-IRPA kn001843.jpg|thumb|Remaklusskryn.]]
De tsjerkeskat, dy't yn it ferline tige ryk wie, is nei it opheffen fan 'e abdij folslein ferspraat rekke oer ferskate musea oer de hiele wrâld:
* Fan it Remaklusretabel fan abt Wibald is hast neat mear oer. In 17e-iuwske tekening fan it 12e-iuwske alterstik is te finen yn 'e kolleksje fan it Grand Curtius yn Luik. Twa medaillons dy't by it retabel hearre, wurde bewarre yn it Museum Angewandte Kunst yn [[Frankfurt am Main]] en it Kunstgewerbemuseum yn [[Berlyn]].
* It Pinksterretabel is in oar bekend retabel en stiet hjoed-de-dei yn it Musée national du Moyen Âge yn [[Parys]].
* De Stauroteek fan Stavelot is in 12e-iuwske krúsrelykhâlder en makket diel út fan 'e keunstsamling fan John Pierpont Morgan yn [[New York]].
* It Draachalter fan Stavelot is in 12e-iuwsk draachalter dat bewarre wurdt yn it Museum Keunst &amp; Skiednis yn [[Brussel]]. Yn itselde museum stiet ek de relikwybuste fan paus [[Aleksander I]] út likernôch 1145.
* De Bibel fan Stavelot is in ferneamd 11e-iuwsk manuskript en wurdt hjoed-de-dei bewarre yn 'e British Library yn [[Londen]].
* De Remaklusskryn is in 13e-iuwsk keunstwurk út dat yn Stavelot sels bewarre bleaun is. It hat in plak krigen yn 'e [[Sint-Sebastiaanstsjerke (Stavelot)|Sint-Sebastiaanstsjerke]], de hjoeddeiske [[parochytsjerke]] fan 'e stêd.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;130&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;&gt;
Fides Baptismus Medaillon aus Stavelot makffm.jpg|Medaillon fan it Remaklusretabel.
Stavelot.Triptych.jpg|Stauroteek fan Stavelot.
Autel portatif de Stavelot, KIK-IRPA km006669.jpg|Draachalter fan Stavelot.
Paris May 2022, Musée de Cluny (52066324641).jpg|Pinksterretabel.
Pope Alexander head reliquary, from Abbey Saint-Remacle de Stavelot, Mosan workshop, c. 1145 AD, silver partially gilt, brass, enamel, precious stones - Cinquantenaire Museum - Brussels, Belgium - DSC08823.jpg|Relykhâlder fan Aleksander I.
Christ in Majesty - Stavelot Bible.png|Bibel fan Stavelot. 
&lt;/gallery&gt;
{{boarnen|boarnefernijing=
Dizze side is foar in part in oersetting fan de Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis [[:nl:Abdij van Stavelot]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Abbaye de Stavelot|Abdij fan Stavelot}} 
}}
{{DEFAULTSORT:Stavelot}}
[[Kategory:Stavelot|Abdij fan Stavelot]]
[[Kategory:Kleaster yn Belgje]]
[[Kategory:Organisaasje oprjochte yn 648]]
[[Kategory:Organisaasje opheft yn 1795]]
[[Kategory:Bouwurk út de 16e iuw]]
[[Kategory:Bouwurk út de 18e iuw]]</text>
      <sha1>nhf1d1aygu1ef3fr3zyrwvbwuerqic8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Remaklus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192067</id>
    <revision>
      <id>1230722</id>
      <timestamp>2026-05-26T13:17:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks hillige | ôfbylding                   = Église Saint-Sébastien (Stavelot) 081.jpg | ôfbyldingstekst             = | ôfbyldingsbreedte           =  | namme                       = Remaklus | bertenamme                  =  | nasjonaliteit               = [[Austraasje]] / [[Frankyske Ryk]] | bertedatum                  = ± begjin fan 'e 7e iuw | berteplak                   = [[Akwitaanje]] | stjerdatum                  = [[3 septimber]] (tusken [[671]] en 67...&quot;</comment>
      <origin>1230722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8227" sha1="nd4o954wzevepc4gnf39y41q771169d" xml:space="preserve">{{Ynfoboks hillige
| ôfbylding                   = Église Saint-Sébastien (Stavelot) 081.jpg
| ôfbyldingstekst             =
| ôfbyldingsbreedte           = 
| namme                       = Remaklus
| bertenamme                  = 
| nasjonaliteit               = [[Austraasje]] / [[Frankyske Ryk]]
| bertedatum                  = ± begjin fan 'e 7e iuw
| berteplak                   = [[Akwitaanje]]
| stjerdatum                  = [[3 septimber]] (tusken [[671]] en [[675]])
| stjerplak                   = [[Stavelot]]
| etnisiteit                  = 
| regionale identiteit        = 
| berop                       = [[Muonts]]
| kleasteroarder              = [[Benediktinen]] (oarder fan de hillige Benediktus)
| funksjes                    = Abt, biskop
| titels                      = 
| prizen                      = 
| funksje1                    = Abt fan 'e [[Abdij fan Solignac]]
| amtsperioade1               = Sûnt [[632]]
| foargonger1                 = 
| opfolger1                   = 
| funksje2                    = Abt fan 'e [[Abdij fan Stavelot]]
| amtsperioade2               = Sûnt ± [[648]] 
| foargonger2                 = 
| opfolger2                   = 
| funksje3                    = [[Bisdom Maastricht|Biskop fan Maastricht]]
| amtsperioade3               = ± [[660]]–[[670]] (tradysje)
| foargonger3                 = [[Amandus fan Maastricht|Sint-Amandus]]
| opfolger3                   = [[Teodardus fan Maastricht|Sint-Teodardus]]
| funksje4                    = 
| amtsperioade4               = 
| foargonger4                 = 
| opfolger4                   = 
| sillich ferklearre          = 
| hillich ferklearre          = [[1042]] 
| fereare troch               = [[Roomsk-katolisisme|Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| hjeldei                     = [[3 septimber]] (haadfeest)&lt;br/&gt;[[15 maaie]] (mei de biskoppen fan Maastricht)
| hillichdom                  = [[Sint-Sebastiaantsjerke (Stavelot)|Sint-Sebastiaanstsjerke]] yn Stavelot
| attributen                  = miter, stêf, tabberd), model fan in tsjerke, in nuete wolf
| patroan fan                 = De [[Ardinnen]] en [[Stavelot]]
| tradysje                    = tsjin ûnfruchtberens by froulju
| wichtichste wurken          = Stifting fan 'e abdijen fan Solignac, Stavelot en Malmedy
| webside                     = 
}}
'''Remaklus''' (berne omtrint it begjin fan 'e 7 iuw yn Akwitaanje, ferstoarn tusken 671 en 675) wie in [[Benediktinen|benediktijnske]] muonts, abt en oarspronklik de achttjinde [[Bisdom Maastricht|biskop fan Maastricht]]. Hy stiet benammen bekend as de stifter en earste abt fan 'e ferneamde [[Abdij fan Stavelot|dûbelabdij fan Stavelot-Malmedy]]. Remaklus wurdt binnen de [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] fereare as hillige.

== Libben ==
Remaklus waard omtrint it begjin fan 'e sânde iuw berne, nei alle gedachten yn 'e Súdfrânske lânstreek Akwitaanje. Hy wie as muonts ferbûn oan it ynfloedrike [[Abdij fan Luxeuil|kleaster fan Luxeuil]], doe't er yn 632 troch de hillige [[Eligius]] beneamd waard as de earste abt fan 'e krekt stifte [[abdij fan Solignac]] by [[Limoges]]. Nei in pear jier die hy lykwols ôfstân fan syn amt en luts him mei syn learling Hadelinus werom as klúzner yn [[Cougnon]], yn 'e [[Ardinnen]]. Hy moat doe om-en-de-by de fiifentritich of fjirtich jier âld west hawwe.

Omtrint 648 (mooglik 650) stifte hy mei de stipe fan kening Sigebert III fan [[Austraasje]] de dûbelabdij fan Stavelot-Malmedy, dêr't er sels ek abt fan waard. Hy joech de kleastermienskip in mingeling fan 'e kleasterregels fan [[Kolumbanus fan Luxeuil|Kolumbanus]] en [[Benediktus fan Nursia|Benediktus]], al ferdwûnen de [[Ierlân|Ierske]] eleminten fan Kolumbanus yn 'e jierren dêrnei hieltyd mear op 'e eftergrûn om't se te strang wienen. 

Yn 'e selde tiid waard Remaklus ta biskop wijd, neffens de oerlevering troch syn foargonger [[Amandus fan Maastricht|Sint-Amandus]]. Hoewol't hy mooglik as misjebiskop aktyf wie, is der in sterke tradysje dy't seit dat er sa'n sân jier lang (likernôch tusken 660 en 670) it bisdom fan Maastricht bestjoerd hat. Nei dy tiid die hy frijwillich ôfstân fan syn biskoplike weardichheid om syn lêste jierren yn alle rêst troch te bringen yn 'e Abdij fan Stavelot. Dêr stoar hy op in tredde septimber, earne tusken de jierren 671 en 675.

== Leginden ==
[[Ofbyld:Stavelot wapen.svg|thumb|left|Wapen fan Stavelot mei de patroanhillige en de wolf, dy't it plak fan 'e ezel ynnimme moast.]] 
De lettere [[hagiografy]] (hilligebeskriuwing) hat it libbensferhaal fan Remaklus mei ferskate leginden ferrike. Sa soe hy net út it suden, mar út [[Besançon]] komme, as soan fan ridder Albutius en in aadlike mem út Savoye. Hy soe in riedsman west hawwe fan kening [[Klovis]] en krige as biskop letter ferneamde learlingen ûnder syn hoede, lykas [[Teodardus]] en [[Lambertus fan Maastricht|Lambertus]], dy't him as biskoppen fan Maastricht opfolgje soenen. 

In oare ferneamde leginde ferhellet oer de stifting fan 'e twa kleasters. Remaklus hie earst [[Malmedy]] stifte, mar doe't bliken die dat de grûn net ûnder syn eigen bisdom mar ûnder dat fan [[Karfoarstedom Keulen|Keulen]] foel, stifte hy tsien kilometer fierderop in nije abdij yn syn eigen territoarium: Stavelot. Ek  soe hy Sint-Trudo oantrune hawwe om de [[abdij fan Sint-Truiden]] te stiftsjen, en ferskynde Remaklus yn in dream fan syn learling Hadelinus om it plak oan te wizen foar in nije tsjerke.

De wolf dy't faak by Remaklus ôfbylde wurdt, ferwiist nei de wolf dy't syn ezel opfretten hie. Remaklus hie dêrnei de wolf opdroegen om it plak fan syn ezel as lêstdier oer te nimmen.  

== Ikonografy ==
Yn 'e kristlike keunst wurdt Remaklus tradisjoneel ôfbylde as in biskop yn fol ornaat, mei in biskopsmantel, in miter en in kromstêf. As attributen draacht er faak in model fan in tsjerkegebou yn 'e hân, dat ferwiist nei syn rol as stifter fan 'e kleasters fan Stavelot en Malmedy. 

In hiel karakteristyk skaaimerk yn syn ikonografy is de wolf dy't faak oan syn side rint. Neffens de leginde hie in wolf de ezel fan Remaklus opfretten, dy't brûkt waard foar de bou fan 'e abdij. As straf hie Remaklus de wolf opdroegen om de taak fan it lêstdier oer te nimen en de swiere stiennen foar de bou te dragen. Dit type ferhaal oer it nuet meitsjen fan wylde bisten (wolven of bearen) komt ek foar by oare ier-midsiuwske hillige kleasterstifters, lykas [[Gallus fan Switserlân|Gallus]] of [[Korbinianus]].

== Ferearing ==
[[Ofbyld:Châsse Saint-Remacle de Stavelot.jpg|thumb|left|Skryn fan Sint-Remaklus yn Stavelot.]]
Likernôch yn it jier 685 waard it omskot fan 'e hillige oerbrocht nei de âlde kleastertsjerke fan Stavelot. Dy [[relikwy]]en waarden yn 1042 offisjeel ferheven (it midsiuwske ekwivalint fan in hilligeklearring). Hjoed-de-dei stiet de midsiuwske Remaklusskryn yn 'e [[Sint-Sebastiaantsjerke (Stavelot)|parochytsjerke fan Sint-Sebastiaan]] yn Stavelot.

Remaklus jildt as de [[beskermhillige]] (patroanhillige) fan Stavelot en fan 'e hiele regio fan 'e Ardinnen. Syn foarspraak wurdt yn it folksleauwe spesifyk ynroppen troch froulju dy't ûnfruchtber binne. 

De Roomsk-Katolike Tsjerke hantearret twa offisjele feestdagen foar Remaklus:
* 15 maaie: De mienskiplike feestdei fan alle hillige biskoppen fan Maastricht.
* 3 septimber: De stjerdei en de haadfeestdei fan 'e hillige sels.

== Neitins ==
De neitins oan 'e hillige Remaklus libbet oant de dei fan hjoed fierder yn 'e regio. Bûten it feit dat de Remaklus[[skryn]] noch jimmeroan it histoaryske hert fan Stavelot foarmet, waard yn 1950 de benediktijnske kleastertradysje yn 'e geast fan 'e âlde stifter nij libben ynblaasd. De muontsen stiften doe it nije [[Kleaster fan Wavreumont]], dat as symboal foar de âlde dûbelabdij krekt op 'e grins tusken Stavelot en Malmedy boud waard.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.heiligen.net/heiligen/09/03/09-03-0675-remaclus.php De hillige op Heiligennet.]
* [https://www.heiligenlexikon.de/BiographienR/Remaclus.htm Heiligenlexicon.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Saint Remaclus|Sint-Remaklus}}
}}

[[Kategory:Roomsk-katolyk hillige]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 7e iuw]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn de 7e iuw]]
[[Kategory:Frânsk hillige]]</text>
      <sha1>nd4o954wzevepc4gnf39y41q771169d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230765</id>
      <parentid>1230722</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Neitins */ kt</comment>
      <origin>1230765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8281" sha1="fukblvnx5u01afcascgt0ofxe2z3ta6" xml:space="preserve">{{Ynfoboks hillige
| ôfbylding                   = Église Saint-Sébastien (Stavelot) 081.jpg
| ôfbyldingstekst             =
| ôfbyldingsbreedte           = 
| namme                       = Remaklus
| bertenamme                  = 
| nasjonaliteit               = [[Austraasje]] / [[Frankyske Ryk]]
| bertedatum                  = ± begjin fan 'e 7e iuw
| berteplak                   = [[Akwitaanje]]
| stjerdatum                  = [[3 septimber]] (tusken [[671]] en [[675]])
| stjerplak                   = [[Stavelot]]
| etnisiteit                  = 
| regionale identiteit        = 
| berop                       = [[Muonts]]
| kleasteroarder              = [[Benediktinen]] (oarder fan de hillige Benediktus)
| funksjes                    = Abt, biskop
| titels                      = 
| prizen                      = 
| funksje1                    = Abt fan 'e [[Abdij fan Solignac]]
| amtsperioade1               = Sûnt [[632]]
| foargonger1                 = 
| opfolger1                   = 
| funksje2                    = Abt fan 'e [[Abdij fan Stavelot]]
| amtsperioade2               = Sûnt ± [[648]] 
| foargonger2                 = 
| opfolger2                   = 
| funksje3                    = [[Bisdom Maastricht|Biskop fan Maastricht]]
| amtsperioade3               = ± [[660]]–[[670]] (tradysje)
| foargonger3                 = [[Amandus fan Maastricht|Sint-Amandus]]
| opfolger3                   = [[Teodardus fan Maastricht|Sint-Teodardus]]
| funksje4                    = 
| amtsperioade4               = 
| foargonger4                 = 
| opfolger4                   = 
| sillich ferklearre          = 
| hillich ferklearre          = [[1042]] 
| fereare troch               = [[Roomsk-katolisisme|Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| hjeldei                     = [[3 septimber]] (haadfeest)&lt;br/&gt;[[15 maaie]] (mei de biskoppen fan Maastricht)
| hillichdom                  = [[Sint-Sebastiaantsjerke (Stavelot)|Sint-Sebastiaanstsjerke]] yn Stavelot
| attributen                  = miter, stêf, tabberd), model fan in tsjerke, in nuete wolf
| patroan fan                 = De [[Ardinnen]] en [[Stavelot]]
| tradysje                    = tsjin ûnfruchtberens by froulju
| wichtichste wurken          = Stifting fan 'e abdijen fan Solignac, Stavelot en Malmedy
| webside                     = 
}}
'''Remaklus''' (berne omtrint it begjin fan 'e 7 iuw yn Akwitaanje, ferstoarn tusken 671 en 675) wie in [[Benediktinen|benediktijnske]] muonts, abt en oarspronklik de achttjinde [[Bisdom Maastricht|biskop fan Maastricht]]. Hy stiet benammen bekend as de stifter en earste abt fan 'e ferneamde [[Abdij fan Stavelot|dûbelabdij fan Stavelot-Malmedy]]. Remaklus wurdt binnen de [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] fereare as hillige.

== Libben ==
Remaklus waard omtrint it begjin fan 'e sânde iuw berne, nei alle gedachten yn 'e Súdfrânske lânstreek Akwitaanje. Hy wie as muonts ferbûn oan it ynfloedrike [[Abdij fan Luxeuil|kleaster fan Luxeuil]], doe't er yn 632 troch de hillige [[Eligius]] beneamd waard as de earste abt fan 'e krekt stifte [[abdij fan Solignac]] by [[Limoges]]. Nei in pear jier die hy lykwols ôfstân fan syn amt en luts him mei syn learling Hadelinus werom as klúzner yn [[Cougnon]], yn 'e [[Ardinnen]]. Hy moat doe om-en-de-by de fiifentritich of fjirtich jier âld west hawwe.

Omtrint 648 (mooglik 650) stifte hy mei de stipe fan kening Sigebert III fan [[Austraasje]] de dûbelabdij fan Stavelot-Malmedy, dêr't er sels ek abt fan waard. Hy joech de kleastermienskip in mingeling fan 'e kleasterregels fan [[Kolumbanus fan Luxeuil|Kolumbanus]] en [[Benediktus fan Nursia|Benediktus]], al ferdwûnen de [[Ierlân|Ierske]] eleminten fan Kolumbanus yn 'e jierren dêrnei hieltyd mear op 'e eftergrûn om't se te strang wienen. 

Yn 'e selde tiid waard Remaklus ta biskop wijd, neffens de oerlevering troch syn foargonger [[Amandus fan Maastricht|Sint-Amandus]]. Hoewol't hy mooglik as misjebiskop aktyf wie, is der in sterke tradysje dy't seit dat er sa'n sân jier lang (likernôch tusken 660 en 670) it bisdom fan Maastricht bestjoerd hat. Nei dy tiid die hy frijwillich ôfstân fan syn biskoplike weardichheid om syn lêste jierren yn alle rêst troch te bringen yn 'e Abdij fan Stavelot. Dêr stoar hy op in tredde septimber, earne tusken de jierren 671 en 675.

== Leginden ==
[[Ofbyld:Stavelot wapen.svg|thumb|left|Wapen fan Stavelot mei de patroanhillige en de wolf, dy't it plak fan 'e ezel ynnimme moast.]] 
De lettere [[hagiografy]] (hilligebeskriuwing) hat it libbensferhaal fan Remaklus mei ferskate leginden ferrike. Sa soe hy net út it suden, mar út [[Besançon]] komme, as soan fan ridder Albutius en in aadlike mem út Savoye. Hy soe in riedsman west hawwe fan kening [[Klovis]] en krige as biskop letter ferneamde learlingen ûnder syn hoede, lykas [[Teodardus]] en [[Lambertus fan Maastricht|Lambertus]], dy't him as biskoppen fan Maastricht opfolgje soenen. 

In oare ferneamde leginde ferhellet oer de stifting fan 'e twa kleasters. Remaklus hie earst [[Malmedy]] stifte, mar doe't bliken die dat de grûn net ûnder syn eigen bisdom mar ûnder dat fan [[Karfoarstedom Keulen|Keulen]] foel, stifte hy tsien kilometer fierderop in nije abdij yn syn eigen territoarium: Stavelot. Ek  soe hy Sint-Trudo oantrune hawwe om de [[abdij fan Sint-Truiden]] te stiftsjen, en ferskynde Remaklus yn in dream fan syn learling Hadelinus om it plak oan te wizen foar in nije tsjerke.

De wolf dy't faak by Remaklus ôfbylde wurdt, ferwiist nei de wolf dy't syn ezel opfretten hie. Remaklus hie dêrnei de wolf opdroegen om it plak fan syn ezel as lêstdier oer te nimmen.  

== Ikonografy ==
Yn 'e kristlike keunst wurdt Remaklus tradisjoneel ôfbylde as in biskop yn fol ornaat, mei in biskopsmantel, in miter en in kromstêf. As attributen draacht er faak in model fan in tsjerkegebou yn 'e hân, dat ferwiist nei syn rol as stifter fan 'e kleasters fan Stavelot en Malmedy. 

In hiel karakteristyk skaaimerk yn syn ikonografy is de wolf dy't faak oan syn side rint. Neffens de leginde hie in wolf de ezel fan Remaklus opfretten, dy't brûkt waard foar de bou fan 'e abdij. As straf hie Remaklus de wolf opdroegen om de taak fan it lêstdier oer te nimen en de swiere stiennen foar de bou te dragen. Dit type ferhaal oer it nuet meitsjen fan wylde bisten (wolven of bearen) komt ek foar by oare ier-midsiuwske hillige kleasterstifters, lykas [[Gallus fan Switserlân|Gallus]] of [[Korbinianus]].

== Ferearing ==
[[Ofbyld:Châsse Saint-Remacle de Stavelot.jpg|thumb|left|Skryn fan Sint-Remaklus yn Stavelot.]]
Likernôch yn it jier 685 waard it omskot fan 'e hillige oerbrocht nei de âlde kleastertsjerke fan Stavelot. Dy [[relikwy]]en waarden yn 1042 offisjeel ferheven (it midsiuwske ekwivalint fan in hilligeklearring). Hjoed-de-dei stiet de midsiuwske Remaklusskryn yn 'e [[Sint-Sebastiaantsjerke (Stavelot)|parochytsjerke fan Sint-Sebastiaan]] yn Stavelot.

Remaklus jildt as de [[beskermhillige]] (patroanhillige) fan Stavelot en fan 'e hiele regio fan 'e Ardinnen. Syn foarspraak wurdt yn it folksleauwe spesifyk ynroppen troch froulju dy't ûnfruchtber binne. 

De Roomsk-Katolike Tsjerke hantearret twa offisjele feestdagen foar Remaklus:
* 15 maaie: De mienskiplike feestdei fan alle hillige biskoppen fan Maastricht.
* 3 septimber: De stjerdei en de haadfeestdei fan 'e hillige sels.

== Neitins ==
De neitins oan 'e hillige Remaklus libbet oant de dei fan hjoed fierder yn 'e regio. Bûten it feit dat de Remaklus[[skryn]] noch jimmeroan it histoaryske hert fan Stavelot foarmet, waard yn 1950 de benediktijnske kleastertradysje yn 'e geast fan 'e âlde stifter nij libben ynblaasd. De muontsen stiften doe it nije [[Kleaster fan Wavreumont]], dat as symboal foar de âlde dûbelabdij krekt op 'e grins tusken Stavelot en Malmedy boud waard.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.heiligen.net/heiligen/09/03/09-03-0675-remaclus.php De hillige op Heiligennet.]
* [https://www.heiligenlexikon.de/BiographienR/Remaclus.htm Heiligenlexicon.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Saint Remaclus|Sint-Remaklus}}
}}

[[Kategory:Roomsk-katolyk hillige]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 7e iuw]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn de 7e iuw]]
[[Kategory:Frankysk hillige]]
[[Kategory:Frankysk biskop]]
[[Kategory:Benediktyn]]</text>
      <sha1>fukblvnx5u01afcascgt0ofxe2z3ta6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bisdom Maastricht</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192068</id>
    <revision>
      <id>1230725</id>
      <timestamp>2026-05-26T14:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Ofbyld:Low Countries Medieval Dioceses-NL.png|thumb|Kaart fan 'e bisdommen fan 'e Nederlannen foar 1559. It bisdom Maastricht sil nei alle gedachten likernôch de grinzen fan it bisdom Luik folge ha.]]      It '''bisdom Maastricht''' ([[Latyn]]: ''Traiectum ad Mosam'') is in earder bisdom fan 'e [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] dat yn 'e iere [[midsiuwen]] [[Maastricht]] as sit hie en dêr't letter it [[bisdom Luik]] út ûntstie.  De oarsprong fan it bisdom leit yn 'e Romei...&quot;</comment>
      <origin>1230725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2664" sha1="rvo40zce4actl9ws4du01dg39o30khq" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Low Countries Medieval Dioceses-NL.png|thumb|Kaart fan 'e bisdommen fan 'e Nederlannen foar 1559. It bisdom Maastricht sil nei alle gedachten likernôch de grinzen fan it bisdom Luik folge ha.]]     
It '''bisdom Maastricht''' ([[Latyn]]: ''Traiectum ad Mosam'') is in earder bisdom fan 'e [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] dat yn 'e iere [[midsiuwen]] [[Maastricht]] as sit hie en dêr't letter it [[bisdom Luik]] út ûntstie.

De oarsprong fan it bisdom leit yn 'e [[Romeinske tiid|Romeinske]] stêd [[Tongeren]]. Doe't dy stêd yn 'e 4e iuw te ûnfeilich waard troch de ynfallen fan 'e Germanen, ferhuze de hillige [[Servatius fan Maastricht|Servatius]] de biskopsit nei it fersterke Maastricht. Hy stoar dêr om 384 hinne en waard dêrmei de stifter fan it Maastrichtske bisdom. Hoewol't de ferhuzing dus by Servatius begûn, krige de folsleine, bestjoerlike organisaasje fan 'e nije sit pas yn 'e 6e iuw syn beslach ûnder biskop [[Monulfus fan Maastricht|Monulfus]], dy't de earste grutte stiennen tsjerke boppe it grêf fan Servatius boude (de hjoeddeiske [[Sint-Servaasbasilyk (Maastricht)|Sint-Servaasbasilyk]]). 

Om it jier 705 hinne waard biskop [[Lambertus fan Maastricht|Lambertus]] yn [[Luik]] fermoarde. Syn opfolger, [[Hubertus fan Luik|Hubertus]], ferhuze de biskopssit om it jier 722 hinne fan Maastricht nei Luik, om de nije [[martelder]] dêr te earjen. Dêrmei hold it bisdom Maastricht offisjeel op mei bestean en waard it it Bisdom Luik.

== De rol fan 'e biskoppen ==
[[Ofbyld:2019-Maastricht, Wilhelminasingel, Mariazuil (4).jpg|thumb|left|Monumint yn Maastricht foar de fjouwer hillige biskoppen fan bisdom Maastricht.]] 
De biskoppen fan Maastricht wienen yn 'e [[Merovingen|Merovingyske]] tiid folle mear as allinnich tsjerkebestjoerders. Hja wienen missybiskoppen dy't de rûge, heidenske regio's fan Toksandrje (de Kempen) en de Ardinnen kristenje moasten. Dêrnjonken wienen se wichtige riedslju fan 'e [[Franken|Frankyske]] keningen (lykas [[Sigebert III]] of [[Klovis]]).

In pear fan 'e meast ferneamde biskoppen út de Maastrichtske perioade wienen:

* [[Servatius fan Maastricht|Servatius]]: grûnlizzer fan it bisdom Maastricht.
* [[Amandus fan Maastricht|Amandus]]: De grutte misjonaris dy't ferskate kleasters stifte.
* [[Remaklus]]: Stifte de dûbelabdij fan Stavelot-Malmedy.
* [[Teodardus]]: De foargonger fan Lambertus, dy't ek by in reis fermoarde waard.
* [[Lambertus fan Maastricht|Lambertus]] en [[Hubertus fan Luik|Hubertus]]: De lêste twa biskoppen dy't de oergong nei de sit yn Luik markearren.
{{CommonsBalke|Bishops of Maastricht|Biskoppen fan Maastricht.}}
[[Kategory:Maastricht]]
[[Kategory:Bisdom Luik]]</text>
      <sha1>rvo40zce4actl9ws4du01dg39o30khq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230766</id>
      <parentid>1230725</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:08:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* De rol fan 'e biskoppen */ kt</comment>
      <origin>1230766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2753" sha1="h5x6strvfq3vdvnfkuinlod4g79czxm" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Low Countries Medieval Dioceses-NL.png|thumb|Kaart fan 'e bisdommen fan 'e Nederlannen foar 1559. It bisdom Maastricht sil nei alle gedachten likernôch de grinzen fan it bisdom Luik folge ha.]]     
It '''bisdom Maastricht''' ([[Latyn]]: ''Traiectum ad Mosam'') is in earder bisdom fan 'e [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] dat yn 'e iere [[midsiuwen]] [[Maastricht]] as sit hie en dêr't letter it [[bisdom Luik]] út ûntstie.

De oarsprong fan it bisdom leit yn 'e [[Romeinske tiid|Romeinske]] stêd [[Tongeren]]. Doe't dy stêd yn 'e 4e iuw te ûnfeilich waard troch de ynfallen fan 'e Germanen, ferhuze de hillige [[Servatius fan Maastricht|Servatius]] de biskopsit nei it fersterke Maastricht. Hy stoar dêr om 384 hinne en waard dêrmei de stifter fan it Maastrichtske bisdom. Hoewol't de ferhuzing dus by Servatius begûn, krige de folsleine, bestjoerlike organisaasje fan 'e nije sit pas yn 'e 6e iuw syn beslach ûnder biskop [[Monulfus fan Maastricht|Monulfus]], dy't de earste grutte stiennen tsjerke boppe it grêf fan Servatius boude (de hjoeddeiske [[Sint-Servaasbasilyk (Maastricht)|Sint-Servaasbasilyk]]). 

Om it jier 705 hinne waard biskop [[Lambertus fan Maastricht|Lambertus]] yn [[Luik]] fermoarde. Syn opfolger, [[Hubertus fan Luik|Hubertus]], ferhuze de biskopssit om it jier 722 hinne fan Maastricht nei Luik, om de nije [[martelder]] dêr te earjen. Dêrmei hold it bisdom Maastricht offisjeel op mei bestean en waard it it Bisdom Luik.

== De rol fan 'e biskoppen ==
[[Ofbyld:2019-Maastricht, Wilhelminasingel, Mariazuil (4).jpg|thumb|left|Monumint yn Maastricht foar de fjouwer hillige biskoppen fan bisdom Maastricht.]] 
De biskoppen fan Maastricht wienen yn 'e [[Merovingen|Merovingyske]] tiid folle mear as allinnich tsjerkebestjoerders. Hja wienen missybiskoppen dy't de rûge, heidenske regio's fan Toksandrje (de Kempen) en de Ardinnen kristenje moasten. Dêrnjonken wienen se wichtige riedslju fan 'e [[Franken|Frankyske]] keningen (lykas [[Sigebert III]] of [[Klovis]]).

In pear fan 'e meast ferneamde biskoppen út de Maastrichtske perioade wienen:

* [[Servatius fan Maastricht|Servatius]]: grûnlizzer fan it bisdom Maastricht.
* [[Amandus fan Maastricht|Amandus]]: De grutte misjonaris dy't ferskate kleasters stifte.
* [[Remaklus]]: Stifte de dûbelabdij fan Stavelot-Malmedy.
* [[Teodardus]]: De foargonger fan Lambertus, dy't ek by in reis fermoarde waard.
* [[Lambertus fan Maastricht|Lambertus]] en [[Hubertus fan Luik|Hubertus]]: De lêste twa biskoppen dy't de oergong nei de sit yn Luik markearren.
{{CommonsBalke|Bishops of Maastricht|Biskoppen fan Maastricht.}}
[[Kategory:Maastricht]]
[[Kategory:Bisdom Luik]]
[[Kategory:Organisaasje oprjochte yn de 4e iuw]]
[[Kategory:Organisaasje opheft yn 722]]</text>
      <sha1>h5x6strvfq3vdvnfkuinlod4g79czxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:HommemaStateDronrijp1 1982.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192069</id>
    <revision>
      <id>1230729</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Oernommen fan http://www.stinseninfriesland.nl/</comment>
      <origin>1230729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="f27ak0c6yn7hvw8k40t9uok1hccir03" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
Oernommen fan http://www.stinseninfriesland.nl/</text>
      <sha1>f27ak0c6yn7hvw8k40t9uok1hccir03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230771</id>
      <parentid>1230729</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gearfetting */ + lisinsje</comment>
      <origin>1230771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="642" sha1="1xlksl15sinhm4p1qskito535ke52ok" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
Oernommen fan http://www.stinseninfriesland.nl/

==Lisinsje==
{{Unfrij ôfbyld
|Omskriuwing      = In foto fan Hommemastate yn Dronryp, út 1982. 
|Boarne           = http://www.stinseninfriesland.nl/
|Bysnien          = Nee
|Makker           = Jan Leemburg
|Eigner           = Stinzen en States in Friesland
|Doel             = Ta yllustraasje fan it artikel.
|Artikel(s)       = [[Hommemastate]]
|Ferfangberens    = Net op dit stuit
|Lege resolúsje   = Ja
|Oare ynformaasje = Meidogger Swarte Kees hat yndertiid fan Stinzen en States in Friesland tastimming krigen om foto's fan 'e webside foar de Wikipedy te brûken.
}}</text>
      <sha1>1xlksl15sinhm4p1qskito535ke52ok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hommemastate</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192070</id>
    <revision>
      <id>1230730</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1230730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1412" sha1="gk5g174rjdb9pzwmazeovh6odbm834d" xml:space="preserve">{{wurk}}
[[Ofbyld:HommemaStateDronrijp1 1982.jpg|thumb|Hommemastate yn 1982]]
'''Hommemastate''' wie in state súdlik fan [[Dronryp]] yn de gemeente [[Menameradiel]]. Oer it ûntstean fan de stins/state is neat bekend, mar fan twa neistlizzende terpen is bekend dat dy al yn de [[Romeinske tiid]] bewenne wiene.  Oare nammen wiene '''Hummama state''' en '''Humgemagae'''.

== Skiednis ==
De namme Hommema waard foar it earst yn 1455 neamd, in Feddrick Hummema troud mei Eteke Tietes Hettinga. Hy stelde yn dat jier syn testamint op. De famylje Hommema fierde in wapen mei ûnder oaren trije ikels dêrop ôfbylde. It is net mei wissichheid fêst te stellen, mar it fermoeden bestiet dat er in soan wie fan Homme Homminga, troud mei in dochter Harinxma.

Hommema leit op de savelrêch tusken Dronryp en [[Hatsum]]. Op de kadastrale kaart út 1830 is te sjen dat de pleats tusken de terp en it hûsplak mei rûnom in grêft lei. Nei alle gedachten stie de stins op de terp en de lettere state binnen de grêften.


{{Boarnen|boarnefernijing=
* “Kroniek van het hedendaagse Friesland” fan Dr. Wumkes
* &quot;Beschryvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt&quot; fan Chr. Schotanus (1664)
* &quot;Tegenwoordige staat van Friesland&quot; ca. 1775
* &quot;Menaldumadeel, 2000 jaar leven in een Friese grietenij” fan David Hartsema, 1981
* “Skiednis fan Menameradiel” red. O. Santema en dr. Y.N. Ypma, 1972
* Foto 1: Jan Leemburg
}}</text>
      <sha1>gk5g174rjdb9pzwmazeovh6odbm834d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230735</id>
      <parentid>1230730</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T15:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1230735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2563" sha1="0i8up3o6gjtan9ct48dbzbwx83cpthi" xml:space="preserve">{{wurk}}
[[Ofbyld:HommemaStateDronrijp1 1982.jpg|thumb|Hommemastate yn 1982]]
'''Hommemastate''' wie in state súdlik fan [[Dronryp]] yn de gemeente [[Menameradiel]]. Oer it ûntstean fan de stins/state is neat bekend, mar fan twa neistlizzende terpen is bekend dat dy al yn de [[Romeinske tiid]] bewenne wiene.  Oare nammen wiene '''Hummama state''' en '''Humgemagae'''.

== Skiednis ==
De namme Hommema waard foar it earst yn 1455 neamd, in Feddrick Hummema troud mei Eteke Tietes Hettinga bewenne de state doe. Hy stelde yn dat jier syn testamint op. De famylje Hommema fierde in [[Wapen (heraldyk)|wapen]] mei ûnder oaren trije ikels dêrop ôfbylde. It is net mei wissichheid fêst te stellen, mar it fermoeden bestiet dat er in soan wie fan Homme Homminga, troud mei in dochter Harinxma.

Hy wurdt opfolge troch syn soan Tiete Hommema, troud mei Katryn Foppinga, dy't yn 1505 as ealfrou yn Menameradiel neamd wurdt. De (iennige?) dochter fan Tiete, Rints neamd, troud mei Frans Minnema, stjert al yn 1494 en nei de dea fan Tiete ferervet de stins/state op pakesizzer Rints Fransdr Minnema, dy't troud is mei Witze Cammingha fan Cambuur. Dit pear wennet op de State en jout yn 1529 de [[Swannerjocht|swannejacht]] oan fanwegen Hommema state. It echtpear Rints en Witze wurdt opfolge troch harren soan Tiete Cammingha, dy't we yn 1543 tsjin komme. Nei de dea fan Tiete fererve de State wer yn froulike line oer op syn dochter Siouck Cammingha, dy't troud wie mei de Spaanste oerste [[Jarich Liauckema]] fan [[Seisbierrum]].

Fan in State is dan nei alle gedachten al ien sprake mear, dy is al foar 1620 ferfongen troch of omboud ta in [[pleats]]. Siouck en Jarich wenje net op de pleats, mar jouwe dy om 1640 hinne yn pacht oan Bauke Isbrands. Yn 1669 is Hector Eelkes fan Glinstra de pachter en yn 1700 Lolke Lolkes Hommema, dy't de pleats ek keapet. Hy is de stamheit fan de boerefamylje Hommema.

Hommema leit op de savelrêch tusken Dronryp en [[Hatsum]]. Op de kadastrale kaart út 1830 is te sjen dat de pleats tusken de terp en it hûsplak mei rûnom in grêft lei. Nei alle gedachten stie de stins op de terp en de lettere state binnen de grêften.


{{Boarnen|boarnefernijing=
* “Kroniek van het hedendaagse Friesland” fan Dr. Wumkes
* &quot;Beschryvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt&quot; fan Chr. Schotanus (1664)
* &quot;Tegenwoordige staat van Friesland&quot; ca. 1775
* &quot;Menaldumadeel, 2000 jaar leven in een Friese grietenij” fan David Hartsema, 1981
* “Skiednis fan Menameradiel” red. O. Santema en dr. Y.N. Ypma, 1972
* Foto 1: Jan Leemburg
}}</text>
      <sha1>0i8up3o6gjtan9ct48dbzbwx83cpthi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230736</id>
      <parentid>1230735</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T15:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1230736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2658" sha1="sy61w943jkdvpv17mqjuedvamg4ncym" xml:space="preserve">[[Ofbyld:HommemaStateDronrijp1 1982.jpg|thumb|Hommemastate yn 1982]]
'''Hommemastate''' wie in state súdlik fan [[Dronryp]] yn de gemeente [[Menameradiel]]. Oer it ûntstean fan de stins/state is neat bekend, mar fan twa neistlizzende terpen is bekend dat dy al yn de [[Romeinske tiid]] bewenne wiene.  Oare nammen wiene '''Hummama state''' en '''Humgemagae'''.

== Skiednis ==
De namme Hommema waard foar it earst yn 1455 neamd, in Feddrick Hummema troud mei Eteke Tietes Hettinga bewenne de state doe. Hy stelde yn dat jier syn testamint op. De famylje Hommema fierde in [[Wapen (heraldyk)|wapen]] mei ûnder oaren trije ikels dêrop ôfbylde. It is net mei wissichheid fêst te stellen, mar it fermoeden bestiet dat er in soan wie fan Homme Homminga, troud mei in dochter Harinxma.

Hy wurdt opfolge troch syn soan Tiete Hommema, troud mei Katryn Foppinga, dy't yn 1505 as ealfrou yn Menameradiel neamd wurdt. De (iennige?) dochter fan Tiete, Rints neamd, troud mei Frans Minnema, stjert al yn 1494 en nei de dea fan Tiete ferervet de stins/state op pakesizzer Rints Fransdr Minnema, dy't troud is mei Witze Cammingha fan Cambuur. Dit pear wennet op de State en jout yn 1529 de [[Swannerjocht|swannejacht]] oan fanwegen Hommema state. It echtpear Rints en Witze wurdt opfolge troch harren soan Tiete Cammingha, dy't we yn 1543 tsjin komme. Nei de dea fan Tiete fererve de State wer yn froulike line oer op syn dochter Siouck Cammingha, dy't troud wie mei de Spaanste oerste [[Jarich Liauckema]] fan [[Seisbierrum]].

Fan in State is dan nei alle gedachten al ien sprake mear, dy is al foar 1620 ferfongen troch of omboud ta in [[pleats]]. Siouck en Jarich wenje net op de pleats, mar jouwe dy om 1640 hinne yn pacht oan Bauke Isbrands. Yn 1669 is Hector Eelkes fan Glinstra de pachter en yn 1700 Lolke Lolkes Hommema, dy't de pleats ek keapet. Hy is de stamheit fan de boerefamylje Hommema.

Hommema leit op de savelrêch tusken Dronryp en [[Hatsum]]. Op de kadastrale kaart út 1830 is te sjen dat de pleats tusken de terp en it hûsplak mei rûnom in grêft lei. Nei alle gedachten stie de stins op de terp en de lettere state binnen de grêften.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* ''Kroniek van het hedendaagse Friesland'' fan [[Dr. Wumkes]]
* ''Beschryvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt'' fan [[Christianus Schotanus]] (1664)
* ''Tegenwoordige staat van Friesland'' ca. 1775
* ''Menaldumadeel, 2000 jaar leven in een Friese grietenij'' fan David Hartsema, 1981
* ''Skiednis fan Menameradiel'' red. O. Santema en dr. Y.N. Ypma, 1972
}}

[[Kategory:Eardere stins of state yn Fryslân]]
[[Kategory:Stins of state yn Menameradiel]]
[[Kategory:Dronryp]]</text>
      <sha1>sy61w943jkdvpv17mqjuedvamg4ncym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lytse túfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192071</id>
    <revision>
      <id>1230731</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Lytse túfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Pemangsa Teratas.jpg|250px]] |lûd          =  |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus nanus |Beskriuwer, jier= (Alfred Russel...&quot;</comment>
      <origin>1230731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5113" sha1="m766kzmgykzgkw9bcopydh3pgv4mlp6" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Lytse túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Pemangsa Teratas.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus nanus
|Beskriuwer, jier= ([[Alfred Russel Wallace|Wallace]]), 1868
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF8C00;&quot;&gt;'''kwetsber'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''lytse túfearn''' (''Nisaetus nanus'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') binnen it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze [[Súdeast-Aazje|Súdeast-Aziatyske]] fûgel komt foar yn leechlânbosken fan [[Birma]] oant [[Sumatra]] en [[Borneo]]. De soarte rint yn oantallen tebek as gefolch fan ûntbosking. 

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Wallace's Hawk-eagle (Nisaetus nanus) (8067762642) (2).jpg|thumb|left|Lytse túfearn yn Maleizje.]]
De lytse túfearn is in lytse earn mei in lichemslingte fan sawat 43 oant 58 sm en in spanwiidte fan 95 oant 105 sm. De siden fan 'e kop binne readbrún mei swarte streken. De donkere túf hat in brede wite punt en op 'e sturt binne trije donker bannen te sjen. De basis fan 'e slachpinnen oan 'e ûnderkant fan 'e wjuk is bêzje-wyt mei oer de hiele wjuk in pear donkere bannen, wylst de dekfearren fan wjukken in waarmere gielbrune kleur hawwe en donkere streekjes ha. De iris is giel, de snaffel is griis en de poaten binne giel.

De besibbe [[Blyths túfearn]] (''Nisaetus alboniger'') is in slach grutter, hat mar in hiel smel wyt puntsje oan 'e túf en in swarteftige sturt mei mar ien brede, ljochtgrize bân yn 'e midden. De ûnderkant fan 'e wjuk is by de Blyths túfearn boppedat mear witich mei dikkere swarte streken op 'e dekfearren, en de side fan syn kop is donker.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn de fochtige tropyske en subtropyske leechlângebieten fan Súdeast-Aazje en wurdt opdield yn twa [[ûndersoarte]]n mei it folgjende ferspriedingsgebiet:

* ''N. n. nanus'' – komt foar fan it suden fan Birma en [[Tailân]] oant op it [[Malakka|Malakka-skiereilân]], [[Sumatra]] en [[Borneo]].
* ''N. n. stresemanni'' – komt foar op it eilân [[Nias]] foar de kust van Sumatra, dêr't de fûgel hjoed-de-dei lykwols tige seldsum is.

De fûgel komt nei alle gedachten ek foar op it eilân [[Siberut]] foar de kust fan Sumatra.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Ekology ==
De lytse túfearn is in [[stânfûgel]] yn tichte, grienbliuwende wâlden yn leechlângebieten oant in hichte fan 1.000 meter boppe de seespegel. De fûgel is ek waarnommen yn kapte boskgebiet op Sumatra en Borneo, wat derop wize kin dat er him ek yn fersteurd habitat libje kin. De fûgel briedt nei alle gedachten tusken desimber en maart. Oer it nêstbeslach is neat bekend, mar by bekende nêsten wie der mar sprake fan ien pyk.

Der wurdt fan útgien dat de lytse túfearn foaral fan fûgels libbet, mar ek flearmûzen, iikhoarntsjes, rotten en hagedissen binne as proai fêstgesteld. Hoe't er krekt jaget is noch net hielendal bekend, mar tocht wurdt dat dit oerienkomt mei syn sibben: troch hiel stil yn of oan 'e râne fan it bosk op in tûke te sitten en fan dêrút in flugge útfal te dwaan. Hoewol't se faak yn pearen sjoen wurde, jaget de lytse túfearn foaral allinnich en net tegearre.

== Status en bedriging ==
De fûgel hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de populaasje is lyts en rint boppedat tebek troch grutskalige ûntbosking. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as kwetsber (''Vulnerable''). De wrâldpopulaasje waard yn 2000 tusken de 2.500 en 10.000 folwoeksen fûgels rûsd.

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''nanus'' betsjut &quot;dwerch&quot;. De fûgel wurdt yn it Ingelsk ek wol ''Wallace's Hawk-Eagle'' neamd, as earbetoan oan Alfred Russel Wallace dy't de soarte foar it earst wittenskiplik beskreaun hat.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/wallaces-hawk-eagle-nisaetus-nanus BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/walhae1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/walhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Kleine_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus nanus|Lytse túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Lytse tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]</text>
      <sha1>m766kzmgykzgkw9bcopydh3pgv4mlp6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230740</id>
      <parentid>1230731</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T15:47:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1230740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5142" sha1="ip3pu3g9yv6tii5920cofv8k7g105ey" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Lytse túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Pemangsa Teratas.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus nanus
|Beskriuwer, jier= ([[Alfred Russel Wallace|Wallace]]), 1868
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF8C00;&quot;&gt;'''kwetsber'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''lytse túfearn''' (''Nisaetus nanus'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') binnen it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze [[Súdeast-Aazje|Súdeast-Aziatyske]] fûgel komt foar yn leechlânbosken fan [[Birma]] oant [[Sumatra]] en [[Borneo]]. De soarte rint yn oantallen tebek as gefolch fan ûntbosking. 

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Wallace's Hawk-eagle (Nisaetus nanus) (8067762642) (2).jpg|thumb|left|Lytse túfearn yn Maleizje.]]
De lytse túfearn is in lytse earn mei in lichemslingte fan sawat 43 oant 58 sm en in spanwiidte fan 95 oant 105 sm. De siden fan 'e kop binne readbrún mei swarte streken. De donkere túf hat in brede wite punt en op 'e sturt binne trije donker bannen te sjen. De basis fan 'e slachpinnen oan 'e ûnderkant fan 'e wjuk is bêzje-wyt mei oer de hiele wjuk in pear donkere bannen, wylst de dekfearren fan wjukken in waarmere gielbrune kleur hawwe en donkere streekjes ha. De iris is giel, de snaffel is griis en de poaten binne giel.

De besibbe [[Blyths túfearn]] (''Nisaetus alboniger'') is in slach grutter, hat mar in hiel smel wyt puntsje oan 'e túf en in swarteftige sturt mei mar ien brede, ljochtgrize bân yn 'e midden. De ûnderkant fan 'e wjuk is by de Blyths túfearn boppedat mear witich mei dikkere swarte streken op 'e dekfearren, en de side fan syn kop is donker.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn de fochtige tropyske en subtropyske leechlângebieten fan Súdeast-Aazje en wurdt opdield yn twa [[ûndersoarte]]n mei it folgjende ferspriedingsgebiet:

* ''N. n. nanus'' – komt foar fan it suden fan Birma en [[Tailân]] oant op it [[Malakka|Malakka-skiereilân]], [[Sumatra]] en [[Borneo]].
* ''N. n. stresemanni'' – komt foar op it eilân [[Nias]] foar de kust van Sumatra, dêr't de fûgel hjoed-de-dei lykwols tige seldsum is.

De fûgel komt nei alle gedachten ek foar op it eilân [[Siberut]] foar de kust fan Sumatra.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Ekology ==
De lytse túfearn is in [[stânfûgel]] yn tichte, grienbliuwende wâlden yn leechlângebieten oant in hichte fan 1.000 meter boppe de seespegel. De fûgel is ek waarnommen yn kapte boskgebiet op Sumatra en Borneo, wat derop wize kin dat er him ek yn fersteurd habitat libje kin. De fûgel briedt nei alle gedachten tusken desimber en maart. Oer it nêstbeslach is neat bekend, mar by bekende nêsten wie der mar sprake fan ien pyk.

Der wurdt fan útgien dat de lytse túfearn foaral fan fûgels libbet, mar ek flearmûzen, iikhoarntsjes, rotten en hagedissen binne as proai fêstgesteld. Hoe't er krekt jaget is noch net hielendal bekend, mar tocht wurdt dat dit oerienkomt mei syn sibben: troch hiel stil yn of oan 'e râne fan it bosk op in tûke te sitten en fan dêrút in flugge útfal te dwaan. Hoewol't se faak yn pearen sjoen wurde, jaget de lytse túfearn foaral allinnich en net tegearre.

== Status en bedriging ==
De fûgel hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de populaasje is lyts en rint boppedat tebek troch grutskalige ûntbosking. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as kwetsber (''Vulnerable''). De wrâldpopulaasje waard yn 2000 tusken de 2.500 en 10.000 folwoeksen fûgels rûsd.

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''nanus'' betsjut &quot;dwerch&quot;. De fûgel wurdt yn it Ingelsk ek wol ''Wallace's Hawk-Eagle'' neamd, as earbetoan oan Alfred Russel Wallace dy't de soarte foar it earst wittenskiplik beskreaun hat.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/wallaces-hawk-eagle-nisaetus-nanus BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/walhae1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/walhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Kleine_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus nanus|Lytse túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Lytse tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]] 
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]</text>
      <sha1>ip3pu3g9yv6tii5920cofv8k7g105ey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230772</id>
      <parentid>1230740</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>syn.</comment>
      <origin>1230772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5166" sha1="jvtluvoxtjzxwly0tio29bcsa1km8z6" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Lytse túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Pemangsa Teratas.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus nanus
|Beskriuwer, jier= ([[Alfred Russel Wallace|Wallace]]), 1868
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF8C00;&quot;&gt;'''kwetsber'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''lytse túfearn''' of '''lytse toefearn''' (''Nisaetus nanus'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') binnen it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). Dizze [[Súdeast-Aazje|Súdeast-Aziatyske]] fûgel komt foar yn leechlânbosken fan [[Birma]] oant [[Sumatra]] en [[Borneo]]. De soarte rint yn oantallen tebek as gefolch fan ûntbosking. 

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Wallace's Hawk-eagle (Nisaetus nanus) (8067762642) (2).jpg|thumb|left|Lytse túfearn yn Maleizje.]]
De lytse túfearn is in lytse earn mei in lichemslingte fan sawat 43 oant 58 sm en in spanwiidte fan 95 oant 105 sm. De siden fan 'e kop binne readbrún mei swarte streken. De donkere túf hat in brede wite punt en op 'e sturt binne trije donker bannen te sjen. De basis fan 'e slachpinnen oan 'e ûnderkant fan 'e wjuk is bêzje-wyt mei oer de hiele wjuk in pear donkere bannen, wylst de dekfearren fan wjukken in waarmere gielbrune kleur hawwe en donkere streekjes ha. De iris is giel, de snaffel is griis en de poaten binne giel.

De besibbe [[Blyths túfearn]] (''Nisaetus alboniger'') is in slach grutter, hat mar in hiel smel wyt puntsje oan 'e túf en in swarteftige sturt mei mar ien brede, ljochtgrize bân yn 'e midden. De ûnderkant fan 'e wjuk is by de Blyths túfearn boppedat mear witich mei dikkere swarte streken op 'e dekfearren, en de side fan syn kop is donker.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn de fochtige tropyske en subtropyske leechlângebieten fan Súdeast-Aazje en wurdt opdield yn twa [[ûndersoarte]]n mei it folgjende ferspriedingsgebiet:

* ''N. n. nanus'' – komt foar fan it suden fan Birma en [[Tailân]] oant op it [[Malakka|Malakka-skiereilân]], [[Sumatra]] en [[Borneo]].
* ''N. n. stresemanni'' – komt foar op it eilân [[Nias]] foar de kust van Sumatra, dêr't de fûgel hjoed-de-dei lykwols tige seldsum is.

De fûgel komt nei alle gedachten ek foar op it eilân [[Siberut]] foar de kust fan Sumatra.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Ekology ==
De lytse túfearn is in [[stânfûgel]] yn tichte, grienbliuwende wâlden yn leechlângebieten oant in hichte fan 1.000 meter boppe de seespegel. De fûgel is ek waarnommen yn kapte boskgebiet op Sumatra en Borneo, wat derop wize kin dat er him ek yn fersteurd habitat libje kin. De fûgel briedt nei alle gedachten tusken desimber en maart. Oer it nêstbeslach is neat bekend, mar by bekende nêsten wie der mar sprake fan ien pyk.

Der wurdt fan útgien dat de lytse túfearn foaral fan fûgels libbet, mar ek flearmûzen, iikhoarntsjes, rotten en hagedissen binne as proai fêstgesteld. Hoe't er krekt jaget is noch net hielendal bekend, mar tocht wurdt dat dit oerienkomt mei syn sibben: troch hiel stil yn of oan 'e râne fan it bosk op in tûke te sitten en fan dêrút in flugge útfal te dwaan. Hoewol't se faak yn pearen sjoen wurde, jaget de lytse túfearn foaral allinnich en net tegearre.

== Status en bedriging ==
De fûgel hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de populaasje is lyts en rint boppedat tebek troch grutskalige ûntbosking. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as kwetsber (''Vulnerable''). De wrâldpopulaasje waard yn 2000 tusken de 2.500 en 10.000 folwoeksen fûgels rûsd.

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''nanus'' betsjut &quot;dwerch&quot;. De fûgel wurdt yn it Ingelsk ek wol ''Wallace's Hawk-Eagle'' neamd, as earbetoan oan Alfred Russel Wallace dy't de soarte foar it earst wittenskiplik beskreaun hat.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/wallaces-hawk-eagle-nisaetus-nanus BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/walhae1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/walhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Kleine_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus nanus|Lytse túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Lytse tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]] 
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]</text>
      <sha1>jvtluvoxtjzxwly0tio29bcsa1km8z6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus nanus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192072</id>
    <redirect title="Lytse túfearn" />
    <revision>
      <id>1230732</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Lytse túfearn]]</comment>
      <origin>1230732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="bzdhe4bmkkja11rmr00kzyvf7nce3jv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Lytse túfearn]]</text>
      <sha1>bzdhe4bmkkja11rmr00kzyvf7nce3jv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lytse toefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192073</id>
    <redirect title="Lytse túfearn" />
    <revision>
      <id>1230733</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Lytse túfearn]]</comment>
      <origin>1230733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="bzdhe4bmkkja11rmr00kzyvf7nce3jv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Lytse túfearn]]</text>
      <sha1>bzdhe4bmkkja11rmr00kzyvf7nce3jv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jarich Liauckema</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192074</id>
    <redirect title="Jarich fan Liauckema" />
    <revision>
      <id>1230734</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Jarich fan Liauckema]]</comment>
      <origin>1230734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="qfzxcewqjvwic3qijposflca6m5jmck" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Jarich fan Liauckema]]</text>
      <sha1>qfzxcewqjvwic3qijposflca6m5jmck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Selebestúfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192075</id>
    <revision>
      <id>1230737</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Selebestúfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Sulawesi Hawk-Eagle (juvenile) 0A2A4605.jpg|250px]] |lûd          = Juvenyl |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus lanceolatu...&quot;</comment>
      <origin>1230737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3711" sha1="09aslhh7s946sgs5cm5zf9uq4rn5cwf" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Selebestúfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Sulawesi Hawk-Eagle (juvenile) 0A2A4605.jpg|250px]]
|lûd          = Juvenyl
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus lanceolatus
|Beskriuwer, jier= ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]] &amp; [[Hermann Schlegel|Schlegel]]), 1844
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#2E8B57;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Selebestúfearn''' (''Nisaetus lanceolatus'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). 

== Uterlik en lûd ==
De Selebestúfearn is in middelgrutte earn mei in lichemslingte fan 56 oant 64 sentimeter en in wjukspanne fan 110 oant 135 sentimeter. Hy hat frij koarte, brede en rûne wjukken. Oars as in soad fan syn sibben hat dizze soarte gjin túf op 'e kop. 

Folwoeksen fûgels hawwe in donkerbrune kop, in wite kiel mei in donkere streek yn 'e midden, in readbrún boarst mei krêftige streken en in búk mei tichte dwersbannen. De poaten (tarsi) binne oant de teannen ta befearre. Yn 'e flecht falt de mei dwersbannen besette ûnderkant fan it lichem en de wjukken op, al binne de bannen op it bûtenste diel fan 'e wjuk wat smeller. De sturt hat in lykmjittich patroan fan dwersbannen. 

Juvenilen ha in wite kop en in wite ûnderkant, in donkerbrune boppekant en smellere dwersbannen op 'e sturt. 

=== Underskie mei oare soarten ===
Yn ferlikening mei de [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis''), dy't yn itselde gebiet foarkomt, is de Selebestúfearn krêftiger boud en hat er in gruttere kop en snaffel. Ek de bannen op 'e sturt binne lykmjittiger ferdield. De jonge fûgel liket ek wat op 'e [[readbúkdwerchearn]] (''Lophotriorchis kienerii''), mar mist de donkere flanken en it donkere masker oer de eagen. 

== Fersprieding en systematyk ==
De Selebesearn komt foar op [[Selebes]] en de tichtby lizzende [[Banggai-eilannen]] en [[Sûla-eilannen]] yn [[Yndoneezje]]. De soarte wurdt as [[Monotypysk (takson)|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

De Selebestúfearn hâldt him foaral op yn bosken mei hege beammen yn leechlângebiet en yn bergen.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Status en bedriging ==
De fûgel hat in grut ferspriedingsgebiet. Hoewol't der fan útgien wurdt dat de oantallen stadichoan tebekrinne, is dy krimp net sa grut om de soarte as bedrige te behanneljen. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'') op 'e [[Reade list]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sulawesi-hawk-eagle-nisaetus-lanceolatus BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/sulhae1 eBird, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sulhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Celebes_Kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus lanceolatus|Selebestúfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Selebestufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>09aslhh7s946sgs5cm5zf9uq4rn5cwf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230773</id>
      <parentid>1230737</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>syn.</comment>
      <origin>1230773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3736" sha1="je98i0ey7nn8qubuycjg64tfi5z9t5w" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Selebestúfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Sulawesi Hawk-Eagle (juvenile) 0A2A4605.jpg|250px]]
|lûd          = Juvenyl
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus lanceolatus
|Beskriuwer, jier= ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]] &amp; [[Hermann Schlegel|Schlegel]]), 1844
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#2E8B57;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Selebestúfearn''' of '''Selebestoefearn''' (''Nisaetus lanceolatus'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). 

== Uterlik en lûd ==
De Selebestúfearn is in middelgrutte earn mei in lichemslingte fan 56 oant 64 sentimeter en in wjukspanne fan 110 oant 135 sentimeter. Hy hat frij koarte, brede en rûne wjukken. Oars as in soad fan syn sibben hat dizze soarte gjin túf op 'e kop. 

Folwoeksen fûgels hawwe in donkerbrune kop, in wite kiel mei in donkere streek yn 'e midden, in readbrún boarst mei krêftige streken en in búk mei tichte dwersbannen. De poaten (tarsi) binne oant de teannen ta befearre. Yn 'e flecht falt de mei dwersbannen besette ûnderkant fan it lichem en de wjukken op, al binne de bannen op it bûtenste diel fan 'e wjuk wat smeller. De sturt hat in lykmjittich patroan fan dwersbannen. 

Juvenilen ha in wite kop en in wite ûnderkant, in donkerbrune boppekant en smellere dwersbannen op 'e sturt. 

=== Underskie mei oare soarten ===
Yn ferlikening mei de [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis''), dy't yn itselde gebiet foarkomt, is de Selebestúfearn krêftiger boud en hat er in gruttere kop en snaffel. Ek de bannen op 'e sturt binne lykmjittiger ferdield. De jonge fûgel liket ek wat op 'e [[readbúkdwerchearn]] (''Lophotriorchis kienerii''), mar mist de donkere flanken en it donkere masker oer de eagen. 

== Fersprieding en systematyk ==
De Selebesearn komt foar op [[Selebes]] en de tichtby lizzende [[Banggai-eilannen]] en [[Sûla-eilannen]] yn [[Yndoneezje]]. De soarte wurdt as [[Monotypysk (takson)|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

De Selebestúfearn hâldt him foaral op yn bosken mei hege beammen yn leechlângebiet en yn bergen.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Status en bedriging ==
De fûgel hat in grut ferspriedingsgebiet. Hoewol't der fan útgien wurdt dat de oantallen stadichoan tebekrinne, is dy krimp net sa grut om de soarte as bedrige te behanneljen. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'') op 'e [[Reade list]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sulawesi-hawk-eagle-nisaetus-lanceolatus BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/sulhae1 eBird, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sulhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Celebes_Kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus lanceolatus|Selebestúfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Selebestufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>je98i0ey7nn8qubuycjg64tfi5z9t5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus lanceolatus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192076</id>
    <redirect title="Selebestúfearn" />
    <revision>
      <id>1230738</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Selebestúfearn]]</comment>
      <origin>1230738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="b31k3pl6h6h1mgaxm1rqghiwqx59cw3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Selebestúfearn]]</text>
      <sha1>b31k3pl6h6h1mgaxm1rqghiwqx59cw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Selebestoefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192077</id>
    <redirect title="Selebestúfearn" />
    <revision>
      <id>1230739</id>
      <timestamp>2026-05-26T15:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Selebestúfearn]]</comment>
      <origin>1230739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="b31k3pl6h6h1mgaxm1rqghiwqx59cw3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Selebestúfearn]]</text>
      <sha1>b31k3pl6h6h1mgaxm1rqghiwqx59cw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berchtúfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192078</id>
    <revision>
      <id>1230745</id>
      <timestamp>2026-05-26T16:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Berchtúfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Nisaetus nipalensis 182186101.jpg|250px]] |lûd          =  |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus nipalensis |Beskriuwer, jier=...&quot;</comment>
      <origin>1230745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4350" sha1="h109tajbgft2baxknfazysv89wv3sh3" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Berchtúfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Nisaetus nipalensis 182186101.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus nipalensis
|Beskriuwer, jier= [[Brian Houghton Hodgson|Hodgson]], 1836
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#CC9900;&quot;&gt;'''hast bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = [[Ofbyld:Spizaetus nipalensis area svg.PNG|250px]]&lt;small&gt;{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]&lt;/small&gt;
}}
De '''berchtúfearn''' (''Nisaetus nipalensis'') is in [[rôffûgel]] út de [[famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). 

== Uterlik ==
[[OFbyld:Nisaetus nipalensis 3.jpg|thumb|left|''Nisaetus nipalensis''.]]
De berchtúfearn is in middelgrutte rôffûgel mei in lichemslingte fan 67 oant 86 sm en in wjukspanne fan 130 oant 175 sm. In folwoeksen fûgel is boppe meastentiids brún en fan ûnderen bleker, mei dwersbannen op 'e sturt en de slachpinnen. It boarst, de búk en de ûnderwjukdekfearren binne krêftich streke. De wjukken binne breed en wurde swevend yn in lichte V-foarm omheech holden. De skaaien binne allyk, mar juvenilen hawwe faak in ljochtere kop. 

De Japanske [[ûndersoarte]] ''orientalis'' is grutter, ljochter fan kleur en hat mar in hiel lyts túfke yn ferliking mei de nominaatfoarm.

== Fersprieding en systematyk ==
De berchtúfearn wurdt opdield yn twa ûndersoarten mei it folgjende ferspriedingsgebiet:

* ''N. n. nipalensis'' – komt foar fan [[Yndia]] oant it easten fan [[Sina]], [[Taiwan]], [[Yndosina]] en it [[Malakka|Malakka-skiereilân]].
* ''N. n. orientalis'' – komt foar yn [[Japan]].

As doarmer is de soarte ek wolris waarnommen yn [[Hongkong]], [[Koreä]] en [[Mongoalje]].

Earder waard ek de [[Legges túfearn]] (''Nisaetus kelaarti'') as in ûndersoarte fan 'e berchtúfearn beskôge, mar nei ferskate stúdzjes wurdt dizze hjoed-de-dei meastentiids as in aparte soarte beskôge.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Libbenswize ==
De berchtúfearn komt foar yn boskgebieten yn 'e bergen, op hichten tusken de 600 en 4.000 meter boppe de seespegel. Hy bouwt in nêst fan tûken yn in beam en leit dêr meastentiids mar ien aai yn. De fûgel libbet fan lytse sûchdieren, fûgels en reptilen.

== Status en bedriging ==
De berchtúfearn hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de wrâldpopulaasje is lyts. Yn 2009 waard it oantal folwoeksen fûgels troch [[BirdLife International]] rûsd op mar 1.200 oant 6.700 fûgels. Der wurdt fan útgien dat de oantallen de kommende trije generaasjes mei wol 20% tebekrinne sil as gefolch fan habitatferlies troch ûntbosking. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as hast bedrige (''Near Threatened'').

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mountain-hawk-eagle-nisaetus-nipalensis BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/mouhae1/NP eBird, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mouhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Aziatische_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus nipalensis|Berchtúfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Berchtufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>h109tajbgft2baxknfazysv89wv3sh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230774</id>
      <parentid>1230745</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>syn.</comment>
      <origin>1230774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4373" sha1="smcnrf8w2eqqypetgshumjdrzkblsoj" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Berchtúfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Nisaetus nipalensis 182186101.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus nipalensis
|Beskriuwer, jier= [[Brian Houghton Hodgson|Hodgson]], 1836
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#CC9900;&quot;&gt;'''hast bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = [[Ofbyld:Spizaetus nipalensis area svg.PNG|250px]]&lt;small&gt;{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]&lt;/small&gt;
}}
De '''berchtúfearn''' of '''berchtoefearn''' (''Nisaetus nipalensis'') is in [[rôffûgel]] út de [[famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). 

== Uterlik ==
[[OFbyld:Nisaetus nipalensis 3.jpg|thumb|left|''Nisaetus nipalensis''.]]
De berchtúfearn is in middelgrutte rôffûgel mei in lichemslingte fan 67 oant 86 sm en in wjukspanne fan 130 oant 175 sm. In folwoeksen fûgel is boppe meastentiids brún en fan ûnderen bleker, mei dwersbannen op 'e sturt en de slachpinnen. It boarst, de búk en de ûnderwjukdekfearren binne krêftich streke. De wjukken binne breed en wurde swevend yn in lichte V-foarm omheech holden. De skaaien binne allyk, mar juvenilen hawwe faak in ljochtere kop. 

De Japanske [[ûndersoarte]] ''orientalis'' is grutter, ljochter fan kleur en hat mar in hiel lyts túfke yn ferliking mei de nominaatfoarm.

== Fersprieding en systematyk ==
De berchtúfearn wurdt opdield yn twa ûndersoarten mei it folgjende ferspriedingsgebiet:

* ''N. n. nipalensis'' – komt foar fan [[Yndia]] oant it easten fan [[Sina]], [[Taiwan]], [[Yndosina]] en it [[Malakka|Malakka-skiereilân]].
* ''N. n. orientalis'' – komt foar yn [[Japan]].

As doarmer is de soarte ek wolris waarnommen yn [[Hongkong]], [[Koreä]] en [[Mongoalje]].

Earder waard ek de [[Legges túfearn]] (''Nisaetus kelaarti'') as in ûndersoarte fan 'e berchtúfearn beskôge, mar nei ferskate stúdzjes wurdt dizze hjoed-de-dei meastentiids as in aparte soarte beskôge.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Libbenswize ==
De berchtúfearn komt foar yn boskgebieten yn 'e bergen, op hichten tusken de 600 en 4.000 meter boppe de seespegel. Hy bouwt in nêst fan tûken yn in beam en leit dêr meastentiids mar ien aai yn. De fûgel libbet fan lytse sûchdieren, fûgels en reptilen.

== Status en bedriging ==
De berchtúfearn hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de wrâldpopulaasje is lyts. Yn 2009 waard it oantal folwoeksen fûgels troch [[BirdLife International]] rûsd op mar 1.200 oant 6.700 fûgels. Der wurdt fan útgien dat de oantallen de kommende trije generaasjes mei wol 20% tebekrinne sil as gefolch fan habitatferlies troch ûntbosking. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as hast bedrige (''Near Threatened'').

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mountain-hawk-eagle-nisaetus-nipalensis BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/mouhae1/NP eBird, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mouhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Aziatische_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus nipalensis|Berchtúfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Berchtufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>smcnrf8w2eqqypetgshumjdrzkblsoj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230775</id>
      <parentid>1230774</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:21:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>red</comment>
      <origin>1230775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4370" sha1="4oy2ulkg0pu4429yo0s1c0fh0uu9imk" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Berchtúfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Nisaetus nipalensis 182186101.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus nipalensis
|Beskriuwer, jier= [[Brian Houghton Hodgson|Hodgson]], 1836
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#CC9900;&quot;&gt;'''gefoelich'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = [[Ofbyld:Spizaetus nipalensis area svg.PNG|250px]]&lt;small&gt;{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]&lt;/small&gt;
}}
De '''berchtúfearn''' of '''berchtoefearn''' (''Nisaetus nipalensis'') is in [[rôffûgel]] út de [[famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). 

== Uterlik ==
[[OFbyld:Nisaetus nipalensis 3.jpg|thumb|left|''Nisaetus nipalensis''.]]
De berchtúfearn is in middelgrutte rôffûgel mei in lichemslingte fan 67 oant 86 sm en in wjukspanne fan 130 oant 175 sm. In folwoeksen fûgel is boppe meastentiids brún en fan ûnderen bleker, mei dwersbannen op 'e sturt en de slachpinnen. It boarst, de búk en de ûnderwjukdekfearren binne krêftich streke. De wjukken binne breed en wurde swevend yn in lichte V-foarm omheech holden. De skaaien binne allyk, mar juvenilen hawwe faak in ljochtere kop. 

De Japanske [[ûndersoarte]] ''orientalis'' is grutter, ljochter fan kleur en hat mar in hiel lyts túfke yn ferliking mei de nominaatfoarm.

== Fersprieding en systematyk ==
De berchtúfearn wurdt opdield yn twa ûndersoarten mei it folgjende ferspriedingsgebiet:

* ''N. n. nipalensis'' – komt foar fan [[Yndia]] oant it easten fan [[Sina]], [[Taiwan]], [[Yndosina]] en it [[Malakka|Malakka-skiereilân]].
* ''N. n. orientalis'' – komt foar yn [[Japan]].

As doarmer is de soarte ek wolris waarnommen yn [[Hongkong]], [[Koreä]] en [[Mongoalje]].

Earder waard ek de [[Legges túfearn]] (''Nisaetus kelaarti'') as in ûndersoarte fan 'e berchtúfearn beskôge, mar nei ferskate stúdzjes wurdt dizze hjoed-de-dei meastentiids as in aparte soarte beskôge.

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Libbenswize ==
De berchtúfearn komt foar yn boskgebieten yn 'e bergen, op hichten tusken de 600 en 4.000 meter boppe de seespegel. Hy bouwt in nêst fan tûken yn in beam en leit dêr meastentiids mar ien aai yn. De fûgel libbet fan lytse sûchdieren, fûgels en reptilen.

== Status en bedriging ==
De berchtúfearn hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de wrâldpopulaasje is lyts. Yn 2009 waard it oantal folwoeksen fûgels troch [[BirdLife International]] rûsd op mar 1.200 oant 6.700 fûgels. Der wurdt fan útgien dat de oantallen de kommende trije generaasjes mei wol 20% tebekrinne sil as gefolch fan habitatferlies troch ûntbosking. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as hast bedrige (''Near Threatened'').

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mountain-hawk-eagle-nisaetus-nipalensis BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/mouhae1/NP eBird, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mouhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Aziatische_kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus nipalensis|Berchtúfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Berchtufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>4oy2ulkg0pu4429yo0s1c0fh0uu9imk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus nipalensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192079</id>
    <redirect title="Berchtúfearn" />
    <revision>
      <id>1230746</id>
      <timestamp>2026-05-26T16:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Berchtúfearn]]</comment>
      <origin>1230746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="5ftvky30lo3lfd3mpq5zxwruyxq4duu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Berchtúfearn]]</text>
      <sha1>5ftvky30lo3lfd3mpq5zxwruyxq4duu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berchtoefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192080</id>
    <redirect title="Berchtúfearn" />
    <revision>
      <id>1230747</id>
      <timestamp>2026-05-26T16:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Berchtúfearn]]</comment>
      <origin>1230747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="5ftvky30lo3lfd3mpq5zxwruyxq4duu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Berchtúfearn]]</text>
      <sha1>5ftvky30lo3lfd3mpq5zxwruyxq4duu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noardfilipynske túfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192081</id>
    <revision>
      <id>1230748</id>
      <timestamp>2026-05-26T17:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Noardfilipynske túfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Philippine Hawk Eagle.jpg|250px]] |lûd          =  |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus philippensis |Beskriuwer,...&quot;</comment>
      <origin>1230748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4237" sha1="8xjtoe88xqkdtg05xcx5y13isi1gva3" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Noardfilipynske túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Philippine Hawk Eagle.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus philippensis
|Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]]), 1863
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF4500;&quot;&gt;'''bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Noardfilipynske túfearn''' (''Nisaetus philippensis'') is in bedrige, [[Endemisme|endemyske]] [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt allinnich foar op 'e [[Filipinen]].

== Uterlik ==
Lykas oare túfearnen is de Noardfilipynske túfearn in grutte rôffûgel mei brede wjukken en in lange sturt. Troch dizze lichemsbou is de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] goed útrist om tusken de beammen troch efter in proai oan te jeien. It meast opfallende skaaimerk fan 'e túfearnen binne de langere fearren op 'e boppekant fan de kop, dy't as in túf rjochtop set wurde kinne. 

De nekke en de kop binne donkerbrún fan kleur. De fûgel hat boppe in donkerbrún fearrekleed en in ljochtbrune búk. De kop en it boarst binne streke en de ûnderbúk hat in fyn patroan fan blokjes. Jonge fûgels binne in slach bleker fan kleur.

=== Underskie mei oare soarten ===
De Noardfilipynske túfearn hat in soad wei fan 'e [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis''), mar is slanker en minder massyf. De soarte liket ek op 'e   [[Súdfilipynske túfearn]] (''Nisaetus pinskeri''), mar it fearrekleed fan 'e Noardfilipynske fûgel is oer it generaal in stik brûner fan kleur.

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt yn it noarden fan de Filipinen, benammen op it eilân [[Luzon]]. 

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. Earder waard de Súdfilipynske túfearn (''N. pinskeri'') út de súdlike Filipinen lykwols wol as in ûndersoarte fan 'e Noardfilipynske túfearn behannele.

De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Briedgedrach ==
It nêst fan 'e Noardfilipynske túfearn wurdt yn in grutte beam boud en der wurde yn 'e regel twa aaien lein. Lykas by de measte grutte earnen sil troch kaïnisme lykwols mar ien jong it nêst ferlitte. It nêst is ûnbidich grut en de boaiem is mei griene blêden bedutsen. It brieden duorret 60 dagen en wurdt foar it grutste part troch it wyfke dien, wylst it mantsje foar it iten soarget. De jonge fûgels fleane nei likernôch 105 dagen nei it útkommen fan it aai út. Om 't in pear Noardfilipynske túfearnen mar om de twa jier in pyk grutbringt, is de populaasje tige kwetsber.

== Status en bedriging ==
De Noardfilipynske túfearn is in tige lytse wrâldpopulaasje dy't rûsd wurdt op mar 1.000 oant 2.000 folwoeksen fûgels. Der wurdt boppedat fan útgien dat de oantallen foars tebekrinne as gefolch fan grutskalige ûntbosking, wat mooglik noch fersterke wurdt troch de jacht. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as bedrige (''Endangered'').
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/north-philippine-hawk-eagle-nisaetus-philippensis BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/phihae1 eBird,  oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/phihae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Filippijnse_Kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus philippensis|Noardfilipynske túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Noardfilipynske tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>8xjtoe88xqkdtg05xcx5y13isi1gva3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230751</id>
      <parentid>1230748</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T17:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1230751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4236" sha1="6ewh6kqqadpguvulde3zfgeaks8nimw" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Noardfilipynske túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Philippine Hawk Eagle.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus philippensis
|Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1863
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF4500;&quot;&gt;'''bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Noardfilipynske túfearn''' (''Nisaetus philippensis'') is in bedrige, [[Endemisme|endemyske]] [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt allinnich foar op 'e [[Filipinen]].

== Uterlik ==
Lykas oare túfearnen is de Noardfilipynske túfearn in grutte rôffûgel mei brede wjukken en in lange sturt. Troch dizze lichemsbou is de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] goed útrist om tusken de beammen troch efter in proai oan te jeien. It meast opfallende skaaimerk fan 'e túfearnen binne de langere fearren op 'e boppekant fan de kop, dy't as in túf rjochtop set wurde kinne. 

De nekke en de kop binne donkerbrún fan kleur. De fûgel hat boppe in donkerbrún fearrekleed en in ljochtbrune búk. De kop en it boarst binne streke en de ûnderbúk hat in fyn patroan fan blokjes. Jonge fûgels binne in slach bleker fan kleur.

=== Underskie mei oare soarten ===
De Noardfilipynske túfearn hat in soad wei fan 'e [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis''), mar is slanker en minder massyf. De soarte liket ek op 'e   [[Súdfilipynske túfearn]] (''Nisaetus pinskeri''), mar it fearrekleed fan 'e Noardfilipynske fûgel is oer it generaal in stik brûner fan kleur.

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt yn it noarden fan de Filipinen, benammen op it eilân [[Luzon]]. 

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. Earder waard de Súdfilipynske túfearn (''N. pinskeri'') út de súdlike Filipinen lykwols wol as in ûndersoarte fan 'e Noardfilipynske túfearn behannele.

De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Briedgedrach ==
It nêst fan 'e Noardfilipynske túfearn wurdt yn in grutte beam boud en der wurde yn 'e regel twa aaien lein. Lykas by de measte grutte earnen sil troch kaïnisme lykwols mar ien jong it nêst ferlitte. It nêst is ûnbidich grut en de boaiem is mei griene blêden bedutsen. It brieden duorret 60 dagen en wurdt foar it grutste part troch it wyfke dien, wylst it mantsje foar it iten soarget. De jonge fûgels fleane nei likernôch 105 dagen nei it útkommen fan it aai út. Om 't in pear Noardfilipynske túfearnen mar om de twa jier in pyk grutbringt, is de populaasje tige kwetsber.

== Status en bedriging ==
De Noardfilipynske túfearn is in tige lytse wrâldpopulaasje dy't rûsd wurdt op mar 1.000 oant 2.000 folwoeksen fûgels. Der wurdt boppedat fan útgien dat de oantallen foars tebekrinne as gefolch fan grutskalige ûntbosking, wat mooglik noch fersterke wurdt troch de jacht. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as bedrige (''Endangered'').
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/north-philippine-hawk-eagle-nisaetus-philippensis BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/phihae1 eBird,  oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/phihae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Filippijnse_Kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus philippensis|Noardfilipynske túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Noardfilipynske tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>6ewh6kqqadpguvulde3zfgeaks8nimw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230776</id>
      <parentid>1230751</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>syn.</comment>
      <origin>1230776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4270" sha1="7phk1cppqqgddifthnh4wvbmmdj1qw2" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Noardfilipynske túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Philippine Hawk Eagle.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus philippensis
|Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1863
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF4500;&quot;&gt;'''bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Noardfilipynske túfearn''' of '''Noardfilipynske toefearn''' (''Nisaetus philippensis'') is in bedrige, [[Endemisme|endemyske]] [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt allinnich foar op 'e [[Filipinen]].

== Uterlik ==
Lykas oare túfearnen is de Noardfilipynske túfearn in grutte rôffûgel mei brede wjukken en in lange sturt. Troch dizze lichemsbou is de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] goed útrist om tusken de beammen troch efter in proai oan te jeien. It meast opfallende skaaimerk fan 'e túfearnen binne de langere fearren op 'e boppekant fan de kop, dy't as in túf rjochtop set wurde kinne. 

De nekke en de kop binne donkerbrún fan kleur. De fûgel hat boppe in donkerbrún fearrekleed en in ljochtbrune búk. De kop en it boarst binne streke en de ûnderbúk hat in fyn patroan fan blokjes. Jonge fûgels binne in slach bleker fan kleur.

=== Underskie mei oare soarten ===
De Noardfilipynske túfearn hat in soad wei fan 'e [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis''), mar is slanker en minder massyf. De soarte liket ek op 'e   [[Súdfilipynske túfearn]] (''Nisaetus pinskeri''), mar it fearrekleed fan 'e Noardfilipynske fûgel is oer it generaal in stik brûner fan kleur.

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt yn it noarden fan de Filipinen, benammen op it eilân [[Luzon]]. 

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. Earder waard de Súdfilipynske túfearn (''N. pinskeri'') út de súdlike Filipinen lykwols wol as in ûndersoarte fan 'e Noardfilipynske túfearn behannele.

De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Briedgedrach ==
It nêst fan 'e Noardfilipynske túfearn wurdt yn in grutte beam boud en der wurde yn 'e regel twa aaien lein. Lykas by de measte grutte earnen sil troch kaïnisme lykwols mar ien jong it nêst ferlitte. It nêst is ûnbidich grut en de boaiem is mei griene blêden bedutsen. It brieden duorret 60 dagen en wurdt foar it grutste part troch it wyfke dien, wylst it mantsje foar it iten soarget. De jonge fûgels fleane nei likernôch 105 dagen nei it útkommen fan it aai út. Om 't in pear Noardfilipynske túfearnen mar om de twa jier in pyk grutbringt, is de populaasje tige kwetsber.

== Status en bedriging ==
De Noardfilipynske túfearn is in tige lytse wrâldpopulaasje dy't rûsd wurdt op mar 1.000 oant 2.000 folwoeksen fûgels. Der wurdt boppedat fan útgien dat de oantallen foars tebekrinne as gefolch fan grutskalige ûntbosking, wat mooglik noch fersterke wurdt troch de jacht. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as bedrige (''Endangered'').
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/north-philippine-hawk-eagle-nisaetus-philippensis BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/phihae1 eBird,  oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/phihae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Filippijnse_Kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus philippensis|Noardfilipynske túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Noardfilipynske tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>7phk1cppqqgddifthnh4wvbmmdj1qw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus philippensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192082</id>
    <redirect title="Noardfilipynske túfearn" />
    <revision>
      <id>1230749</id>
      <timestamp>2026-05-26T17:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Noardfilipynske túfearn]]</comment>
      <origin>1230749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="qspjki2i46al10142fauzghisp23vxv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Noardfilipynske túfearn]]</text>
      <sha1>qspjki2i46al10142fauzghisp23vxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noardfilipynske toefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192083</id>
    <redirect title="Noardfilipynske túfearn" />
    <revision>
      <id>1230750</id>
      <timestamp>2026-05-26T17:35:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Noardfilipynske túfearn]]</comment>
      <origin>1230750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="qspjki2i46al10142fauzghisp23vxv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Noardfilipynske túfearn]]</text>
      <sha1>qspjki2i46al10142fauzghisp23vxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Súdfilipynske túfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192084</id>
    <revision>
      <id>1230752</id>
      <timestamp>2026-05-26T19:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Súdfilipynske túfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Pinskers hawk eagle 1.jpg|250px]] |lûd          =  |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus pinskeri |Beskriuwer, jier=...&quot;</comment>
      <origin>1230752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4130" sha1="5n77k3ztu75283lefppmysimlbccsvb" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Súdfilipynske túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Pinskers hawk eagle 1.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus pinskeri
|Beskriuwer, jier= [[Monika Preleuthner|Preleuthner]] &amp; [[Anita Gamauf|Gamauf]], 1998
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF4500;&quot;&gt;'''bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Súdfilipynske túfearn''' of '''Mindanaotúfearn''' (''Nisaetus pinskeri'') is in bedrige, [[Endemisme|endemyske]] [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt allinnich foar op 'e [[Filipinen]].

== Uterlik ==
De Súdfilipynske túfearn is in middelgrutte earn mei in lichemslingte fan 65 oant 70 sentimeter. It meast opfallende skaaimerk op syn kop is de lange, swarte túf. 
[[Ofbyld:Pinsker's Hawk-eagle (cropped).jpg|thumb|left|Jonge fûgel.]]
It fearrekleed is oan 'e boppekant fan it lichem ljochtbrún, wylst de kop, de nekke en it boarst readbrún binne mei brede, swarte streken. De keel is witich mei in donkere streek yn 'e midden. De ûnderkant fan 'e búk en de ûnderwjukdekfearren binne hielendal brúnachtich fan kleur, mar de befearre poaten (&quot;broek&quot;) hawwe in fyn  swartwyt bannepatroan. De donkerbrune sturt hat fjouwer oant fiif smelle, donkere dwersbannen. 

Yn 'e flecht falle de brede, rûne wjukken op, wêrby't de slachpinnen in dúdlik blokpatroan sjen litte. Jonge fûgels binne in slach bleker en hawwe in wite kop en ûnderkant.

=== Underskie mei oare soarten ===
De soarte is frij dreech te ûnderskieden fan 'e [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis'') en de [[Yndyske túfearn]] (''Nisaetus cirrhatus''), mar dizze fûgel en syn [[Noardfilipynske túfearn|noardlike sibbe]] ûnderskiede har troch harren lange túf en folslein befearre poaten. Oars as de Súdfilipynske túfearn hat de [[Noardfilipynske túfearn]] (''Nisaetus philippensis'') lykwols in wyt boppeboarst en in hiel dúdlik swartwyt bannepatroan oer de hiele ûnderkant fan it lichem.

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt yn it suden fan 'e Filipinen en komt foar op 'e eilannen [[Negros]], [[Samar (eilân)|Samar]], [[Mindanao]], [[Bohol]], [[Biliran]], [[Basilan]] en [[Siquijor]]. 

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. Earder waard de Súdfilipynske túfearn lykwols as in ûndersoarte fan 'e Noardfilipynske túfearn behannele.

De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Status en bedriging ==
De Súdfilipynske túfearn hat in tige lytse populaasje dy't rûsd wurdt op mar 1.300 oant 3.600 folwoeksen fûgels. Der wurdt fan útgien dat de oantallen tebekrinne troch grutskalige ûntbosking, wat op guon plakken mooglik noch fersterke wurdt troch de jacht. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as bedrige (''Endangered'') op 'e [[Reade list]] .
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/south-philippine-hawk-eagle-nisaetus-pinskeri BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/pinhae1 eBird,  oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pinhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Zuid-Filippijnse-kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus pinskeri|Súdfilipynske túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sudfilipynske tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>5n77k3ztu75283lefppmysimlbccsvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230777</id>
      <parentid>1230752</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T23:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>red</comment>
      <origin>1230777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4177" sha1="e0kxwvylkeshx2l4iqob04d7owdkgee" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Súdfilipynske túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Pinskers hawk eagle 1.jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus pinskeri
|Beskriuwer, jier= [[Monika Preleuthner|Preleuthner]] &amp; [[Anita Gamauf|Gamauf]], 1998
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#FF4500;&quot;&gt;'''bedrige'''&lt;/span&gt;
|lânkaart     = 
}}
De '''Súdfilipynske túfearn''' of '''Mindanaotúfearn''' (ek: '''-toefearn'''; [[wittenskiplike namme]]: ''Nisaetus pinskeri'') is in bedrige, [[Endemisme|endemyske]] [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt allinnich foar op 'e [[Filipinen]].

== Uterlik ==
De Súdfilipynske túfearn is in middelgrutte earn mei in lichemslingte fan 65 oant 70 sentimeter. It meast opfallende skaaimerk op syn kop is de lange, swarte túf. 
[[Ofbyld:Pinsker's Hawk-eagle (cropped).jpg|thumb|left|Jonge fûgel.]]
It fearrekleed is oan 'e boppekant fan it lichem ljochtbrún, wylst de kop, de nekke en it boarst readbrún binne mei brede, swarte streken. De keel is witich mei in donkere streek yn 'e midden. De ûnderkant fan 'e búk en de ûnderwjukdekfearren binne hielendal brúnachtich fan kleur, mar de befearre poaten (&quot;broek&quot;) hawwe in fyn  swartwyt bannepatroan. De donkerbrune sturt hat fjouwer oant fiif smelle, donkere dwersbannen. 

Yn 'e flecht falle de brede, rûne wjukken op, wêrby't de slachpinnen in dúdlik blokpatroan sjen litte. Jonge fûgels binne in slach bleker en hawwe in wite kop en ûnderkant.

=== Underskie mei oare soarten ===
De soarte is frij dreech te ûnderskieden fan 'e [[Selebeshuningfalk]] (''Pernis celebensis'') en de [[Yndyske túfearn]] (''Nisaetus cirrhatus''), mar dizze fûgel en syn [[Noardfilipynske túfearn|noardlike sibbe]] ûnderskiede har troch harren lange túf en folslein befearre poaten. Oars as de Súdfilipynske túfearn hat de [[Noardfilipynske túfearn]] (''Nisaetus philippensis'') lykwols in wyt boppeboarst en in hiel dúdlik swartwyt bannepatroan oer de hiele ûnderkant fan it lichem.

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt yn it suden fan 'e Filipinen en komt foar op 'e eilannen [[Negros]], [[Samar (eilân)|Samar]], [[Mindanao]], [[Bohol]], [[Biliran]], [[Basilan]] en [[Siquijor]]. 

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. Earder waard de Súdfilipynske túfearn lykwols as in ûndersoarte fan 'e Noardfilipynske túfearn behannele.

De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Status en bedriging ==
De Súdfilipynske túfearn hat in tige lytse populaasje dy't rûsd wurdt op mar 1.300 oant 3.600 folwoeksen fûgels. Der wurdt fan útgien dat de oantallen tebekrinne troch grutskalige ûntbosking, wat op guon plakken mooglik noch fersterke wurdt troch de jacht. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as bedrige (''Endangered'') op 'e [[Reade list]] .
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/south-philippine-hawk-eagle-nisaetus-pinskeri BirdLife, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/pinhae1 eBird,  oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pinhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://www.eaglewatch.nl/roofvogels/Accipitres/Accipitidae/Accipitrinae/Zuid-Filippijnse-kuifarend/Index.html Eagle Watch, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus pinskeri|Súdfilipynske túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sudfilipynske tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>e0kxwvylkeshx2l4iqob04d7owdkgee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus pinskeri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192085</id>
    <redirect title="Súdfilipynske túfearn" />
    <revision>
      <id>1230753</id>
      <timestamp>2026-05-26T19:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Súdfilipynske túfearn]]</comment>
      <origin>1230753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Súdfilipynske túfearn]]</text>
      <sha1>camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Súdfilipynske toefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192086</id>
    <redirect title="Súdfilipynske túfearn" />
    <revision>
      <id>1230754</id>
      <timestamp>2026-05-26T19:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Súdfilipynske túfearn]]</comment>
      <origin>1230754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Súdfilipynske túfearn]]</text>
      <sha1>camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mindanaotúfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192087</id>
    <redirect title="Súdfilipynske túfearn" />
    <revision>
      <id>1230755</id>
      <timestamp>2026-05-26T19:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Súdfilipynske túfearn]]</comment>
      <origin>1230755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Súdfilipynske túfearn]]</text>
      <sha1>camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory oerlis:Unfrij ôfbyld</title>
    <ns>15</ns>
    <id>192088</id>
    <revision>
      <id>1230758</id>
      <timestamp>2026-05-26T20:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uploaden fan ôfbylden */ nije seksje</comment>
      <origin>1230758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318" sha1="nz5fcpdc60xvvon4lry0c6cclx18cv9" xml:space="preserve">== Uploaden fan ôfbylden  ==

{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik set myn ôfbylden altiten op wiki commons, mar kin elk hjir ôfbylden op sette? Wat is it foardiel om se hjir del te setten en hoe dogch ik dat? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 26 mai 2026, 22.41 (CEST)</text>
      <sha1>nz5fcpdc60xvvon4lry0c6cclx18cv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230760</id>
      <parentid>1230758</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T22:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uploaden fan ôfbylden */ Antwurd</comment>
      <origin>1230760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3742" sha1="al6afbmhdn9dlan602ogsltklxhv51q" xml:space="preserve">== Uploaden fan ôfbylden  ==

{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik set myn ôfbylden altiten op wiki commons, mar kin elk hjir ôfbylden op sette? Wat is it foardiel om se hjir del te setten en hoe dogch ik dat? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 26 mai 2026, 22.41 (CEST)

:{{Ping|RomkeHoekstra}} It foardiel om dat hjir te dwaan, mei ôfbyldings yn it algemien, is dat it hjir folle ienfâldiger is en folle gemoedliker. By Commons lykje se der wol fanút te gean dat de oplader ornaris kwea yn 't sin hat. Ik fyn it dêr gjin noflike wurksfear, it is krekt as moatte je op aaien rinne. Mar dat is myn persoanlike miening. Wat spesifyk ûnfrije ôfbyldings oangiet, dy wurde fansels op Commons hielendal net akseptearre, dus as je sa'n ôfbylding brûke wolle, dan moatte je him hjir wol oplade. Oer it algemien giet it dêrby om ôfbyldings dy't al op oare Wikipedyprojekten brûkt wurde, lykas en:. 
:It opladen fan ôfbyldings op 'e Wikipedy kinne jo allinnich dwaan as jo ynlogd binne ûnder jo meidochnamme. It giet fia de keppeling &quot;Bestân oanbiede&quot;. Dy stiet yn 'e âlde brede lay-out, dy't ik brûk, yn 'e loftersydbalke ûnder it kopke &quot;Helpmiddels&quot;. Yn 'e nije smelle lay-out (haw ik krekt even sjoen) stiet er yn 'e rjochtersydbalke ûnder &quot;Helpmiddels&quot; en dan it subkopke &quot;Algemien&quot;. As jo op dy keppeling klikke, komme jo op 'e side [[Wiki:Bied triem oan]], dêr't jo fia de knop &quot;Bladeren...&quot; in ôfbylding yn jo kompjûter selektearje kinne. Yn it finster &quot;Bestânsnamme&quot; kinne jo de namme fan 'e ôfbylding eventueel noch feroarje en yn it finster &quot;Gearfetting&quot; kinne jo in koarte útlis jaan wat de ôfbylding foarstelt of wat der op te sjen is. 
:By it útklapmenu lisinsje moatte jo in lisinsje kieze, mar dy kinne jo letter ek altyd noch feroarje, dat is gjin probleem. As it om in ûnfrije ôfbylding giet, doch ik earst altyd de standertlisinsje, omdat by sokke ôfbyldings letter dochs de tabel fan [[:Berjocht:Unfrij ôfbyld]] ynfoege wurde moat. Hielendal ûnderoan stiet de knop &quot;Bestân oplade&quot;, dêr't jo de troch jo selektearre ôfbylding mei oplade kinne nei de Wikipedy.
:As it om in ûnfrije ôfbylding giet, moat der dus op 'e side fan 'e ôfbylding ûnder it kopke &quot;Lisinsje&quot; in ferantwurding komme yn 'e foarme fan in ynfolde tabel fan [[:Berjocht:Unfrij ôfbyld]]. Ik soe sizze: sjoch ris yn 'e kategory dêr't dizze oerlisside by heart hoe't ik dat dien haw by in ferlykbere ôfbylding. As jo dêr fragen oer hawwe, wol ik ek altyd noch wol even helpe, hear. Mar as ik dy hiele tabel trochgean, wurdt dit sa'n lang ferhaal en ik tink dat it him dochs foar it meastepart sels wol wiist.
:Tink derom dat der fan Wikimedia gjin ûnfrije ôfbyldings fan libbene persoanen brûkt wurde meie. Dat kaam foar my twa jier lyn, doe't alle ôfbyldings bylâns west haw, as in ûnoangename ferrassing, want dy regel (dêr't ik my ûnbewust fan wie) hie ik my yn foargeande jierren net oan holden. De reden foar dy beheining is my net alhiel dúdlik. Wêrom gjin ûnfrije ôfbyldings fan libbene persoanen tastean, mar sadree't immen stoarn is ynienen wol? No wurdt it bytsje yngewikkeld, want foto's fan fiktive personaazjes (spile troch akteurs dy't noch libje), meie dan wer wol (bgl. [[:Ofbyld:Ewan McGregor as Obi-Wan Kenobi.jpg]]). En by de Wikipedy hawwe wy noch in útsûndering, want guon meidoggers (benammen Drewes) hawwe guon bekende Friezen oanskreaun om tastimming foar it brûken fan in foto te freegjen (sjoch bgl. [[:Ofbyld:A.J.Soepboer.jpg]]).
:No, ik hoopje dat it dúdlik wie. Sa net, dan witte jo my te finen. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 mai 2026, 00.58 (CEST)</text>
      <sha1>al6afbmhdn9dlan602ogsltklxhv51q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230781</id>
      <parentid>1230760</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T07:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1230781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4685" sha1="ncb3xuqwfk8du9aco97rjus15eirqe5" xml:space="preserve">== Uploaden fan ôfbylden  ==
{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik set myn ôfbylden altiten op wiki commons, mar kin elk hjir ôfbylden op sette? Wat is it foardiel om se hjir del te setten en hoe dogch ik dat? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 26 mai 2026, 22.41 (CEST)
:{{Ping|RomkeHoekstra}} It foardiel om dat hjir te dwaan, mei ôfbyldings yn it algemien, is dat it hjir folle ienfâldiger is en folle gemoedliker. By Commons lykje se der wol fanút te gean dat de oplader ornaris kwea yn 't sin hat. Ik fyn it dêr gjin noflike wurksfear, it is krekt as moatte je op aaien rinne. Mar dat is myn persoanlike miening. Wat spesifyk ûnfrije ôfbyldings oangiet, dy wurde fansels op Commons hielendal net akseptearre, dus as je sa'n ôfbylding brûke wolle, dan moatte je him hjir wol oplade. Oer it algemien giet it dêrby om ôfbyldings dy't al op oare Wikipedyprojekten brûkt wurde, lykas en:. 
:It opladen fan ôfbyldings op 'e Wikipedy kinne jo allinnich dwaan as jo ynlogd binne ûnder jo meidochnamme. It giet fia de keppeling &quot;Bestân oanbiede&quot;. Dy stiet yn 'e âlde brede lay-out, dy't ik brûk, yn 'e loftersydbalke ûnder it kopke &quot;Helpmiddels&quot;. Yn 'e nije smelle lay-out (haw ik krekt even sjoen) stiet er yn 'e rjochtersydbalke ûnder &quot;Helpmiddels&quot; en dan it subkopke &quot;Algemien&quot;. As jo op dy keppeling klikke, komme jo op 'e side [[Wiki:Bied triem oan]], dêr't jo fia de knop &quot;Bladeren...&quot; in ôfbylding yn jo kompjûter selektearje kinne. Yn it finster &quot;Bestânsnamme&quot; kinne jo de namme fan 'e ôfbylding eventueel noch feroarje en yn it finster &quot;Gearfetting&quot; kinne jo in koarte útlis jaan wat de ôfbylding foarstelt of wat der op te sjen is. 
:By it útklapmenu lisinsje moatte jo in lisinsje kieze, mar dy kinne jo letter ek altyd noch feroarje, dat is gjin probleem. As it om in ûnfrije ôfbylding giet, doch ik earst altyd de standertlisinsje, omdat by sokke ôfbyldings letter dochs de tabel fan [[:Berjocht:Unfrij ôfbyld]] ynfoege wurde moat. Hielendal ûnderoan stiet de knop &quot;Bestân oplade&quot;, dêr't jo de troch jo selektearre ôfbylding mei oplade kinne nei de Wikipedy.
:As it om in ûnfrije ôfbylding giet, moat der dus op 'e side fan 'e ôfbylding ûnder it kopke &quot;Lisinsje&quot; in ferantwurding komme yn 'e foarme fan in ynfolde tabel fan [[:Berjocht:Unfrij ôfbyld]]. Ik soe sizze: sjoch ris yn 'e kategory dêr't dizze oerlisside by heart hoe't ik dat dien haw by in ferlykbere ôfbylding. As jo dêr fragen oer hawwe, wol ik ek altyd noch wol even helpe, hear. Mar as ik dy hiele tabel trochgean, wurdt dit sa'n lang ferhaal en ik tink dat it him dochs foar it meastepart sels wol wiist.
:Tink derom dat der fan Wikimedia gjin ûnfrije ôfbyldings fan libbene persoanen brûkt wurde meie. Dat kaam foar my twa jier lyn, doe't alle ôfbyldings bylâns west haw, as in ûnoangename ferrassing, want dy regel (dêr't ik my ûnbewust fan wie) hie ik my yn foargeande jierren net oan holden. De reden foar dy beheining is my net alhiel dúdlik. Wêrom gjin ûnfrije ôfbyldings fan libbene persoanen tastean, mar sadree't immen stoarn is ynienen wol? No wurdt it bytsje yngewikkeld, want foto's fan fiktive personaazjes (spile troch akteurs dy't noch libje), meie dan wer wol (bgl. [[:Ofbyld:Ewan McGregor as Obi-Wan Kenobi.jpg]]). En by de Wikipedy hawwe wy noch in útsûndering, want guon meidoggers (benammen Drewes) hawwe guon bekende Friezen oanskreaun om tastimming foar it brûken fan in foto te freegjen (sjoch bgl. [[:Ofbyld:A.J.Soepboer.jpg]]).
:No, ik hoopje dat it dúdlik wie. Sa net, dan witte jo my te finen. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 mai 2026, 00.58 (CEST)
::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik ha dêr tûzenen ôfbylden opladen en eins nea problemen, mar de lêste kear binne der trije ôfbylden wiske. Dat wienen in pear mei AI generearre plaatsjes fan bibelske persoanen. Wiki commons jout by it opladen wol de mooglikheid om sokke plaatsjes mei de beskriuwing fan 'e prompt ta te foegjen, mar der is dêr ien dy't dêr oars oer tinkt en dy't tige aktyf is om sokke plaatsjes wer te wiskjen. De oplader fan sa'n ôfbyld kriget in berjocht mei in fersyk om te reagearjen, mar as jo dan in ferwar skriuwe, bliuwt it dêrnei stil. Soks hat dus hielendal gjin sin, it ôfbyld wurdt hoe dan ek troch dy persoan wiske ek al is der fierder gjin ien dy't beswier makket tsjin sokke plaatsjes. Dus is it better dat ik it hjir doch, dan bliuwe se der fan ôf. Ik sil der meikoarten eefkes nei sjen. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 27 mai 2026, 09.44 (CEST)</text>
      <sha1>ncb3xuqwfk8du9aco97rjus15eirqe5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Organisaasje oprjochte yn 648</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192089</id>
    <revision>
      <id>1230762</id>
      <timestamp>2026-05-26T23:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1230762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125" sha1="0l5hd18f9ftib1lqnj1ov0beebd2wda" xml:space="preserve">[[Kategory:Organisaasje nei jier fan oprjochting|0648]]
[[Kategory:648]]
[[Kategory:Organisaasje oprjochte yn de 7e iuw|648]]</text>
      <sha1>0l5hd18f9ftib1lqnj1ov0beebd2wda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:648</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192090</id>
    <revision>
      <id>1230763</id>
      <timestamp>2026-05-26T23:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1230763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="towrxpf3ppef3f32kw6pb95ubeouvi9" xml:space="preserve">[[Kategory:7e iuw]]
[[Kategory:Jier|0648]]</text>
      <sha1>towrxpf3ppef3f32kw6pb95ubeouvi9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Organisaasje opheft yn 722</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192091</id>
    <revision>
      <id>1230767</id>
      <timestamp>2026-05-26T23:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1230767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="a7xkuoh7mf3hvbhijq9jl1zf7xc2n7m" xml:space="preserve">[[Kategory:Organisaasje nei jier fan opheffing|0722]]
[[Kategory:722]]
[[Kategory:Organisaasje opheft yn de 8e iuw|722]]</text>
      <sha1>a7xkuoh7mf3hvbhijq9jl1zf7xc2n7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Organisaasje opheft yn de 8e iuw</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192092</id>
    <revision>
      <id>1230768</id>
      <timestamp>2026-05-26T23:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1230768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="f5kong0zcon1nm3616vms6y367opt9u" xml:space="preserve">[[Kategory:Organisaasje nei iuw fan opheffing|8]]
[[Kategory:8e iuw]]</text>
      <sha1>f5kong0zcon1nm3616vms6y367opt9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:722</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192093</id>
    <revision>
      <id>1230769</id>
      <timestamp>2026-05-26T23:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1230769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="l2erkexxfqpw6bd464brl8z083o2p65" xml:space="preserve">[[Kategory:8e iuw]]
[[Kategory:Jier|0722]]</text>
      <sha1>l2erkexxfqpw6bd464brl8z083o2p65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mindanaotoefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192094</id>
    <redirect title="Súdfilipynske túfearn" />
    <revision>
      <id>1230778</id>
      <timestamp>2026-05-26T23:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Súdfilipynske túfearn]]</comment>
      <origin>1230778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Súdfilipynske túfearn]]</text>
      <sha1>camnnp7qa6i4m1nw751to6mydsqbvdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sint-Servaasbasilyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192095</id>
    <revision>
      <id>1230780</id>
      <timestamp>2026-05-27T07:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme                       = Sint-Servaasbasilyk&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''Sint-Servaasbasiliek''&lt;/small&gt; | ôfbylding                   = Sint-Servaasbasiliek, Maastricht-40299.jpg | ôfbyldingsbreedte           =  | ôfbyldingstekst             =  | lân                         = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje  | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Limburch (Nederlân)|Limburch]] | plak                        = [[Maastricht]] | adres...&quot;</comment>
      <origin>1230780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14288" sha1="653n2x68l5i6l6bkrxj2d2mfx6mi1nu" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme                       = Sint-Servaasbasilyk&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''Sint-Servaasbasiliek''&lt;/small&gt;
| ôfbylding                   = Sint-Servaasbasiliek, Maastricht-40299.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje 
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Limburch (Nederlân)|Limburch]]
| plak                        = [[Maastricht]]
| adres                       = Keizer Karelplein 3
| koördinaten                 = 
| tsjerkegenoatskip           = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]]
| bisdom                      = [[Bisdom Roermond]]
| aartsbisdom                 = 
| patroanhillige              = [[Servatius fan Maastricht|Sint-Servaas]]
| wijd oan                    = 
| status                      = ''[[Basilica minor]]'' (sûnt 1985)
| ôfstjitten                  = 
| hjoeddeiske funksje         = Parochytsjerke, dekenaatstsjerke en beafeartstsjerke
| arsjitekt                   = [[Pierre Cuypers]] (restauraasje 19e iuw)
| yngenieur                   = 
| boujier                     = 11e–12e iuw (âldere foargongers sûnt de 4e iuw)
| sloopjier                   = 
| boustyl                     = [[Romaanske boustyl|Romaansk]] (mei [[Gotyk|goatyske]] en [[barok]]ke tafoegings)
| hichte                      = 
| monumintale status          = [[Ryksmonumint]]
| monumintnûmer               = 26955
| webside                     = [https://www.sintservaas.nl/ sintservaas.nl]
| mapname                     = Maastricht-Sintrum
| mapwidth                    = 250
| lat_deg                     = 50
| lat_min                     = 50
| lat_sec                     = 55
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 41
| lon_sec                     = 14
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje Sint-Servaasbasilyk yn Maastricht.
}}
De '''Sint-Servaasbasilyk''' ([[Nederlânsk]]: ''Sint-Servaasbasiliek'') is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolike]] tsjerke oan it Vrijhof yn it sintrum fan 'e [[Limburch (Nederlân)|Limburch]]ske haadstêd [[Maastricht]]. Wylst de oan 'e hillige [[Servatius fan Maastricht|Servatius]] wijde tsjerke in benammen [[Romaanske arsjitektuer|romaansk]] tsjerkegebou is, is de njonkenlizzende Sint-Janstsjerke [[Gotyk|goatysk]].

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Plattegrond plaat X reproductie uit &quot;De Monumenten van geschiedenis en kunst in de provincie Limburg. - Maastricht - 20146286 - RCE.jpg|thumb|left|Plattegrûn fan 'e tsjerke mei krúsgong.]]
De hjoeddeiske tsjerke is nei alle gedachten de fjirde tsjerke dy't boud waard oer it grêf fan 'e hillige Servatius. Servatius wie in [[Armeenje|Armeenske]] [[misjonaris]] dy't biskop fan [[Bisdom Tongeren|Tongeren]] wie en neffens de oerlevering yn 384 yn Maastricht ferstoar. In lytse kapel boppe it grêf fan 'e hillige waard om-en-de-by 570 ferfongen troch in grutte stiennen tsjerke, boud troch biskop [[Monulfus fan Maastricht|Monulfus]]. Dizze tsjerke waard oan 'e ein fan 'e 7e iuw ferfongen troch in gruttere [[beafeart]]stsjerke, dy't op syn bar wer ferfongen waard troch de hjoeddeiske tsjerke. Dat hjoeddeiske gebou waard yn ferskate fazes oer in tiidrek fan mear as 100 jier boud. It [[Skip (tsjerke)|skip]] waard boud yn 'e earste helte fan 'e 11e iuw, it [[dwersskip]] yn 'e twadde helte fan dy iuw, en it [[Koer (tsjerke)|koer]] en it [[westwurk]] yn 'e 12e iuw.

De romaanske tsjerke waard boud yn in tiidrek wêryn't it [[kapittel]] fan Sint-Servaas nauwe bannen ûnderhold mei de keizers fan it [[Hillige Roomske Ryk]]. Dat resultearre yn in gebou dat de skaaimerken hat fan in Dútske keizertsjerke. By de ynwijing fan 'e tsjerke yn 1039 wienen keizer [[Hindrik III fan it Hillige Roomske Ryk|Hindrik III]] en tolve biskoppen oanwêzich. De measte [[Midsiuwen|midsiuwske]] [[proast]]en fan 'e tsjerke wienen soannen út de heechste Dútske aadlike famyljes. Ferskate fan har beklaaiden it amt fan [[kânselier]] fan it Roomsk-Dútske Ryk; op syn minst acht proasten waarden letter [[aartsbiskop]].
[[Ofbyld:Basílica de San Servando (Maastricht) (8a).jpg|thumb|left|It ''Bergportaal''.]]
Mei it byldhoude ''Bergportaal'' oan 'e súdkant fan 'e tsjerke waard om 1180 hinne in begjin makke; it kin beskôge wurde as letromaansk of iergoatysk. Alle kapellen oan 'e sydskippen binne goatysk (14e en 15e iuw), lykas it [[ferwulft]] fan it skip en it dwersskip. Yn 1556 waard in letgoatyske spits tafoege oan it westwurk tusken de twa besteande tuorren. Yn 1770 waard it hiele westwurk bekroand mei [[barok]]ke helmspitsen, ûntwurpen troch de Luikske arsjitekt Etienne Fayen.

Yn 'e rin fan 'e iuwen ûndergie it ynterieur fan 'e tsjerke in soad feroaringen. Yn 'e 17e iuw waard it goatyske [[doksaal]] mei skildere foarstellings út it libben fan Servatius ôfbrutsen. Fragminten fan dit 14e-iuwske doksaal waarden by it restauraasjewurk yn 'e jierren 1980 ûntdutsen en wurde hjoed-de-dei bewarre yn it [[lapidarium]] fan 'e tsjerke yn 'e eastlike [[krypt]]. Tsjin 'e ein fan 'e 18e iuw wie it hiele tsjerkeynterieur wyt skildere, wienen de kleurige midsiuwske glês-yn-leadramen ferfongen troch kleurleas glês en hie de tsjerke in dúdlik barok en ljocht oansjen krige.

It noardlike dwersskip herberget in pear [[Epitaaf|epitaven]], wêrfan't dy foar Egidius Ruyschen yn [[renêssânse]]styl nei alle gedachten de meast oarspronklike is. Deunby stiet de yndrukwekkende grêftombe fan 'e greve en grevinne Van den Bergh (Johannes Bossier, 1685), dy't oerbrocht is út de Dominikanertsjerke fan Maastricht. Ut dy Dominikanertsjerke stamme ek de ryk fersierde [[Bychtstoel|bychtstuollen]] fan Daniël van Vlierden ([[Hasselt]], 1700), dy't op ferskate plakken yn 'e tsjerke te finen binne.

Yn 1797 waard it kapittel troch de Frânske revolúsjonêren opheft en waard de tsjerke troch de troepen brûkt as hynstestâl. De ynventaris fan 'e tsjerke waard ferkocht, stellen of fernield. Ek it grutste part fan 'e tsjerklike skatten ferdwûn yn 'e earste jierren fan 'e Frânske besetting. Yn 1804 waard de tsjerke weromjûn oan 'e parochy, mar it gebou wie doe in lege ruïne. It wie yn 'e tiid dêrnei dat de measte skea oanrjochte waard. De 11e-iuwske Kapel fan Sint-Maternus en de 15e-ieuwske Keningskapel (boud troch de Frânske keningen [[Karel VII fan Frankryk|Karel VII]] en [[Loadewyk XI fan Frankryk|Loadewyk XI]]) wiene net mear te werstellen en moasten ôfbrutsen wurde. Om liturgyske redenen waard it nedich achte om it ferhege koar te ferleechjen, wêrfoar't de ûnderlizzende 11e-iuwske [[krypt]] opoffere waard. Yn 1846 waarden fjouwer panielen, dy't by de relikwyskryn fan Sint-Servaas (de Needkiste) hearden, ferkocht oan in antykhanneler; se kamen úteinlik foar it ljocht yn 'e Keninklike Musea foar Keunst en Skiednis yn [[Brussel]].
[[Ofbyld:Torens van Sint-Servaaskerk en Sint-Janskerk - Maastricht - 20410047 - RCE.jpg|thumb|left|De troch Cuypers oanbrochte neogoatyske spits.]]
Tusken 1866 en 1900 ûndergie de tsjerke grutte restauraasjes, wêrby't in part fan 'e skea dy't earder yn dy iuw oanrjochte wie, weromdraaid waard. De restauraasje stie ûnder lieding fan 'e ferneamde arsjitekt [[Pierre Cuypers]]. Yn 1955 soarge in brân derfoar dat Cuypers syn [[Neogotyk|neogoatyske]] westwurkspits troch it dak fan 'e tsjerke foel, wat in nije, yngreven restauraasje nedich makke (1982–1991). By dizze lêste restauraasje waard Cuypers syn kleurrike ynterieurskildering foar in grut part ferwidere. Ek waarden der doe grutskalige opgravings dien yn 'e tsjerke en de oangrinzjende gebouwen, wat in skat oan ynformaasje opsmiet oer de skiednis fan 'e tsjerke en har foargongers.

== Religieuze betsjutting ==
[[Ofbyld:Maastricht 162.jpg|thumb|De skryn fan Sint-Servatius.]]
Troch de iuwen hinne hat it grêf fan Sint-Servaas yn 'e krypt en it grutte oantal [[Relikwy|relikwyen]] yn 'e skatkeamer grutte klibers pylgers lutsen. Sûnt de 14e iuw (mar mooglik al earder) waard der yn gearwurking mei de tichtebylizzende [[Dom fan Aken]] en de [[Abdij fan Kornelimünster]] ienris yn 'e sân jier in  beafeart organisearre, dy't tsientûzenen besikers nei de regio luts. Dizze beafeart gie troch oant 1632, doe't Maastricht nei in belis (it [[Belist fan Maastricht (1632)|Belis fan Maastricht]]) tydlik yn hannen kaam fan 'e [[Steatsen]]. Yn 'e 19e iuw waard de beafeart nij libben ynblaasd en dy tradysje bestiet oant de dei fan hjoed. 

Hjoed-de-dei is de Sint-Servaasbasilyk de haadtsjerke fan it dekenaat Maastricht, dat ûnder it [[bisdom Roermond]] falt. De tsjerke is noch jimmeroan in sintrum fan it [[katolisisme]] yn Maastricht (de oare wichtige tsjerke is de [[Us-Leaffrouwebasilyk (Maastricht)|Us-Leaffrouwebasilyk]]). De tsjerke waard troch paus [[Jehannes Paulus II]] by syn besite yn 1985 ferheven ta ''[[basilica minor]]''.

== Keunsthistoaryske betsjutting ==
Hoewol't it hjoeddeiske gebou in mingeling fan boustilen sjen lit, wurdt de Sint-Servaastsjerke as ien fan 'e wichtichste religieuze gebouwen yn it eardere Prinsbisdom Luik beskôge. Sawol it eastlik koer as it westwurk fan 'e Maastrichtske tsjerke hawwe fan grutte ynfloed west op 'e ûntwikkeling fan 'e romaanske arsjitektuer yn 'e dellingen fan 'e [[Maas]] en de [[Ryn]]. Ferskate auteurs hawwe wiisd op 'e betsjutting fan it letromaanske byldhouwurk fan it ''Bergportaal'' foar de iere ûntwikkeling fan 'e goatyske Frânske byldhoukeunst.

&lt;gallery&gt;
Maastricht Sint-Servaasbasiliek BW 2017-08-19 12-04-24.jpg|Súdeastlik koer mei dwerchgalerij.
Maastricht Sint-Servaasbasiliek BW 2017-08-19 15-56-11 s.jpg|Westwurk.
Maastricht, St-Servaasbasiliek, Keizerzaal, middenbeuk 02.jpg|Keizerseal.
&lt;/gallery&gt;

=== Romaansk byldhouwurk ===
Sawol de bûtenkant fan it eastlik koer as it ynterieur fan it westwurk fan 'e Sint-Servaas hat arsjitektoanysk byldhouwurk dat beskôge wurdt as ien fan 'e meast nijsgjirrige yn 'e Maasregio. De 34 ryk fersierde [[Kapiteel|kapitelen]] yn it westwurk litte sênes sjen út boeken dy't goed bekend wienen by de [[kanunnik]]en, lykas ''[[De Civitate Dei]]'' fan 'e hillige [[Augustinus fan Hippo|Augustinus]] en ferskate bestiaria (bisteboeken). Weromkearende tema's binne: plantaardige ornaminten, bisten, minsken dy't fjochtsje mei bisten, minsken dy't ferstrikt rekke binne yn planten, en minsken yn harren deistige dwaan. Keunsthistoarisy hawwe in nauwe bân fêststeld tusken de Maastrichtske westwurkkapitelen en dy fan it eastlik koer fan 'e [[Us-Leaffrouwebasilyk (Maastricht)|Us-Leaffrou yn Maastricht]], de krypt fan [[Abdij Rolduc|Rolduc]], de [[dwerchgalerij]] fan 'e Marije en Klemenstsjerke yn [[Schwarzrheindorf/Vilich-Rheindorf|Schwarzrheindorf]] ([[Bonn]]) en de [[Wartburg]] (by [[Eisenach]]).

Ek yn it westwurk fan 'e Sint-Servaas stiet in romaansk doksaal. It ûnderste rjochthoekige diel toant de Jongfaam Marije mei it Bern yn in mandorla dy't fêstholden wurdt troch twa ingels; it boppeste diel lit Kristus sjen dy't de kaaien fan 'e himel oerlanget oan [[Petrus (apostel)|Sint-Petrus]] en Sint-Servatius. It reliëf slút nau oan by in doksaal fan 'e [[Sint-Piterstsjerke (Utert)|Sint-Piterstsjerke]] fan [[Utert (stêd)|Utert]]. Earne oars yn 'e tsjerke is in 12e-iuwsk timpaan te finen mei in ôfbylding fan 'e ''Majestas Domini'', dat ûnderdiel wie fan in earder portaal. It [[ferwulft]] fan it koer toant noch resten fan muorreskilderingen, dy't de fizioenen fan [[Sacharja (bibelboek)|Sacharja]] foarstelle. Dit is mooglik it iennichste oerlevere wurk fan in ea wichtige groep skilders út Maastricht en Keulen, dy't hege lof krigen fan [[Wolfram von Eschenbach]] yn syn [[Parzival]].

It súdportaal fan 'e tsjerke (''Bergportaal'') hat byldhouwurk dat de oergongsperioade markearret tusken let-romaanske en iergoatyske skulptuer. It timpaan en de twa binnenste [[argivolt]]en stamme út omtrint 1180 en binne romaansk fan styl; de rest fan it portaal kin as goatysk beskôge wurde en stammet út likernôch 1215.

&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Kapiteel aan de buitenzijde van het koor - Maastricht - 20146041 - RCE.jpg
Kapiteel aan de buitenzijde van het koor - Maastricht - 20146039 - RCE.jpg
Kapiteel aan de buitenzijde van het koor - Maastricht - 20146043 - RCE.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Skatkeamer ==
[[Ofbyld:Maastricht, Schatkamer Sint-Servaasbasiliek, borstbeeld.JPG|thumb|Relykhâlder Sint-Servatius.]]
Sûnt de skinking fan in sulveren relikwy yn 'e foarm fan in Romeinske triomfbôge troch de biograaf fan [[Karel de Grutte]], Einhard, omtrint 830, hat de tsjerke in soad skatten sammele. De measte dêrfan wurde hjoed-de-dei yn 'e Skatkeamer bewarre. Under de hichtepunten binne de relikwyskryn (de Needkiste) en it relikwyboarstbyld fan Sint-Servaas, de kaai, de tsjelk, de biskopsstêf en it boarstkrús fan Sint-Servaas, in grut patriarchaal krús. Fierder wurde der in soad oare relykhâlders, liturgysk reau en in wichtige kolleksje fan midsiuwsk ivoar en tekstyl útstald.

== Kleastergong ==
[[Ofbyld:Maastricht Basiliek Sint Servaas Kreuzgang 3.jpg|thumb|left|Kleastergong.]]
De goatyske krúsjong bestiet út trije gongen út de lette fyftjinde iuw mei yn 'e midden in kleastertún. De súdlike fleugel is gjin ûnderdiel fan 'e krúsjong; dêr steane de noardlike sydkapellen fan 'e tsjerke. De kleastergongen wurde fan 'e kleastertún troch goatyske [[spitsbôge]]ramen mei detaillearre [[trasearing]]en skaat, wêryn't ûnder oare de Frânske leelje en it Boergondyske krús te werkennen binne.

De binnentún is as in tradisjonele kleastertún oanlein mei fjouwer perken en in rûn middenpleintsje. Op dat middenpleintsje stiet in fontein, dy't ea diel útmakke fan 'e Sint-Servaasboarne op it Vrijthof.

{{Boarnen|boarnefernijing=
Dizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan 'e Ingelsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:en:Basilica of Saint Servatius]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaasbasilyk}}
}}

{{DEFAULTSORT:Servaasbasilyk, Maastricht}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn Limburch (Nederlân)]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Roermond]]
[[Kategory:Basilyk yn Nederlân]]
[[Kategory:Bouwurk yn Maastricht]]
[[Kategory:Bouwurk út de 12e iuw]]
[[Kategory:Ryksmonumint yn Limburch (Nederlân)]]</text>
      <sha1>653n2x68l5i6l6bkrxj2d2mfx6mi1nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Legge's túfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192096</id>
    <revision>
      <id>1230782</id>
      <timestamp>2026-05-27T08:21:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Legge's túfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Nisaetus kelaarti (Thattekad, Kerala).jpg|250px]] |lûd          =  |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus kelaarti |Beskriuw...&quot;</comment>
      <origin>1230782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3668" sha1="hcxoxrs6hrmlrjx1y48j64ckopnsxjj" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Legge's túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Nisaetus kelaarti (Thattekad, Kerala).jpg|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus kelaarti
|Beskriuwer, jier= ([[William Vincent Legge|Legge]]), 1878
|IUCN-status  = Sjoch foar status [[berchtúfearn]]
|lânkaart     = 
}}
'''Legge's túfearn''' of '''Legge's toefearn''' (''Nisaetus kelaarti'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt allinnich foar yn it súdwesten fan [[Yndia]] en op [[Sry Lanka]]. De soarte wurdt faak noch behannele as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[berchtúfearn]] (''Nisaetus nipalensis'').

== Uterlik ==
Legge's túfearn is in middelgrutte oant frij grutte earn. Mantsjes hawwe in trochsneed lichemslingte fan likernôch 70 sentimeter, wylst de wyfkes mei sa'n 76 sentimeter in slach grutter binne. Troch de bank nommen is de soarte 5 oant 10% lytser as de nau besibbe [[berchtúfearn]] (''N. nipalensis''), al is de sturt fan Legge's túfearn yn ferhâlding wol wat langer. It gewicht fan in mantsje op Sry Lanka waard fêstgesteld op 1,93 kilo, wat ek wat lichter is as de measte mantsjes fan 'e berchtúfearn. 

Folwoeksen fûgels hawwe in brune boppekant en in ljochte ûnderkant, wêrby't it boarst en de búk swier streke binne. Op 'e ûnderkant fan 'e slachpinnen en de sturt is in dúdlik bânpatroan te sjen. De wjukken binne breed mei in kromme efterrâne; swevend wurde de wjukken yn in flakke V-foarm holden. It uterlik fan beide seksen is allyk, mar jonge fûgels hawwe faak in witere kop.

De fûgel is oer it generaal swijsum, mar kin bytiden in lûde, skelle gjalp jaan.

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt yn it súdwesten fan Yndia (yn it gebiet fan 'e [[West-Ghats]]) en op Sry Lanka. Earder waard Legge's túfearn as in ûndersoarte fan 'e berchtúfearn (''Nisaetus nipalensis'') behannele en guon taksonomen dogge dat hjoed-de-dei noch jimmeroan.

=== Skaai-yndieling ===
De Aziatyske earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne.

== Status en bedriging ==
De [[IUCN]] behannelet dizze fûgel yn syn beoardielingen noch net as in aparte, folweardige soarte. Om dy reden wurdt Legge's túfearn troch dy organisaasje net yn in eigen bedrigingskategory set, mar rint er mei yn 'e status fan 'e berchtúfearn.

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''kelaarti'' is in earbetoan oan Edward Frederick Kelaart (1818–1860). Hy wie in luitenant-kolonel yn it Britske leger, mar ek in dokter en in [[soölooch]] dy't aktyf wie op Seylon (it hjoeddeiske Sry Lanka). De Fryske namme ferwiist nei William Vincent Legge, de [[ornitolooch]] dy't de fûgel yn 1878 foar it earst as aparte soarte beskreau. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://ebird.org/species/mouhae2?siteLanguage=nl eBird, oproppen 26 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mouhae2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus kelaarti|Legge's túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Legge's tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]</text>
      <sha1>hcxoxrs6hrmlrjx1y48j64ckopnsxjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus kelaarti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192097</id>
    <redirect title="Legge&#039;s túfearn" />
    <revision>
      <id>1230783</id>
      <timestamp>2026-05-27T08:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Legge's túfearn]]</comment>
      <origin>1230783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="dlorc47zmzeb4q08zd0s68xnthrsu8t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Legge's túfearn]]</text>
      <sha1>dlorc47zmzeb4q08zd0s68xnthrsu8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Legge's toefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192098</id>
    <redirect title="Legge&#039;s túfearn" />
    <revision>
      <id>1230784</id>
      <timestamp>2026-05-27T08:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Legge's túfearn]]</comment>
      <origin>1230784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="dlorc47zmzeb4q08zd0s68xnthrsu8t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Legge's túfearn]]</text>
      <sha1>dlorc47zmzeb4q08zd0s68xnthrsu8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leggetúfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192099</id>
    <redirect title="Legge&#039;s túfearn" />
    <revision>
      <id>1230785</id>
      <timestamp>2026-05-27T08:23:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Legge's túfearn]]</comment>
      <origin>1230785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="dlorc47zmzeb4q08zd0s68xnthrsu8t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Legge's túfearn]]</text>
      <sha1>dlorc47zmzeb4q08zd0s68xnthrsu8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blyths túfearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192100</id>
    <revision>
      <id>1230791</id>
      <timestamp>2026-05-27T11:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Blyths túfearn |Ofbyld       = [[Ofbyld:Blythe's hawk-eagle.png|250px]] |lûd          =  |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')  |Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'')  |Wittenskiplike namme= Nisaetus alboniger |Beskriuwer, jier= (Edwar...&quot;</comment>
      <origin>1230791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="mi2x1cduwt3yicdjiiw1t9291zjqm3j" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Blyths túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Blythe's hawk-eagle.png|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus alboniger
|Beskriuwer, jier= ([[Edward Blyth|Blyth]]), 1845
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt; (LC)
|lânkaart     = 
}}
'''Blyths túfearn''' of '''Blyths toefearn''' (''Nisaetus alboniger'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt foar yn [[Súdeast-Aazje]]. Lykas in soad oare boskfûgels yn dy regio nimt de populaasje yn oantal ôf troch de kap fan bosken, mar de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] wurdt noch as net bedrige beskôge.

== Uterlik ==
Blyths túfearn is in frij lytse en slanke earn mei in lichemslingte fan 50 oant 58 sm en in spanwiidte fan 100 oant 115 sm. It meast opfallende skaaimerk op syn kop is de lange, swarte túf. In folwoeksen fûgel is swart oan 'e boppekant en op 'e kop; de wjukken binne wat doffer fan kleur. 

De ûnderkant fan it lichem is wyt mei swarte streken. Op it boarst binne de streken fertikaal. De búk hat folle mear streken dy't horizontaal rinne. Yn 'e flecht falle de brede wjukken op. De ûnderkant fan 'e sturt hat in brede swarte einbân op in grize eftergrûn. De ljochtgiele poaten binne swart befearre en de iris is gieloranje. 

De jonge fûgel hat in gielbrune kop mei in bêzjekleurige punt oan de túf, in brune boppekant en fjouwer oant fiif sturtbannen. De ûnderkant fan in jonge fûgel is bêzje oant witich, mei of sûnder donkere plakken. 

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt op it [[Malakka|Malakka-skiereilân]] (yn [[Maleizje]] en it suden fan [[Tailân]]), op [[Borneo]] en op [[Sumatra]]. Hy libbet dêr benammen yn iepen bosken.

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, itjinge betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. 

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne. 

== Libbenswize ==
Blyths túfearn libbet yn berchbosken op in hichte tusken de 500 en 1500 meter. Hy jaget op in haukeftige wize tusken de beammen troch en wurdt mar selden sjoen as er yn sirkels yn 'e loft sweeft. 

De fûgel yt sûchdieren, flearmûzen, fûgels en hagedissen. Der binne ek meldingen dat de fûgel nuete hinnen pakt. Oer it briedgedrach is net in soad bekend; der binne briedende fûgels op it nêst waarnommen yn novimber en jonge fûgels fan ein desimber oant ein april.

== Status en bedriging ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it oantal tebekrint troch grutskalige ûntbosking, is dy delgong net sterk genôch om de soarte as bedrige te klassifisearjen. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'') op 'e [[Reade list]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blyths-hawk-eagle-nisaetus-alboniger BirdLife, oproppen 27 maaie 2026. 
* [https://ebird.org/species/blyhae1 eBird, oproppen 27 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/blyhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 27 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus alboniger|Blyths túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blyths tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]</text>
      <sha1>mi2x1cduwt3yicdjiiw1t9291zjqm3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1230794</id>
      <parentid>1230791</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T11:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1230794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4022" sha1="cql2d2s2w4uvj9qz6ophctql2oqmo6n" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Blyths túfearn
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Blythe's hawk-eagle.png|250px]]
|lûd          = 
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje      = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai        = [[túfearnen]] (''Nisaetus'') 
|Wittenskiplike namme= Nisaetus alboniger
|Beskriuwer, jier= ([[Edward Blyth|Blyth]]), 1845
|IUCN-status  = [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt; (LC)
|lânkaart     = 
}}
'''Blyths túfearn''' of '''Blyths toefearn''' (''Nisaetus alboniger'') is in [[rôffûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') yn it [[skift]] fan 'e [[haukeftigen]] (''Accipitriformes''). De fûgel komt foar yn [[Súdeast-Aazje]]. Lykas in soad oare boskfûgels yn dy regio nimt de populaasje yn oantal ôf troch de kap fan bosken, mar de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] wurdt noch as net bedrige beskôge.

== Uterlik ==
Blyths túfearn is in frij lytse en slanke earn mei in lichemslingte fan 50 oant 58 sm en in spanwiidte fan 100 oant 115 sm. It meast opfallende skaaimerk op syn kop is de lange, swarte túf. In folwoeksen fûgel is swart oan 'e boppekant en op 'e kop; de wjukken binne wat doffer fan kleur. 

De ûnderkant fan it lichem is wyt mei swarte streken. Op it boarst binne de streken fertikaal en de búk is swier bandearre. Yn 'e flecht falle de brede wjukken op. De ûnderkant fan 'e sturt hat in brede swarte einbân op in grize eftergrûn. De ljochtgiele poaten binne swart befearre en de iris is gieloranje. 

De jonge fûgel hat in gielbrune kop mei in bêzjekleurige punt oan de túf, in brune boppekant en fjouwer oant fiif sturtbannen. De ûnderkant fan in jonge fûgel is bêzje oant witich, mei of sûnder donkere plakken. 

== Fersprieding en systematyk ==
Dizze earn briedt op it [[Malakka|Malakka-skiereilân]] (yn [[Maleizje]] en it suden fan [[Tailân]]), op [[Borneo]] en op [[Sumatra]]. Hy libbet dêr benammen yn iepen bosken.

De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, itjinge betsjut dat er net opdield wurdt yn ferskate [[ûndersoarte]]n. 

=== Skaai-yndieling ===
De earnen út it skaai ''Nisaetus'' waarden earder ta it skaai ''Spizaetus'' rekkene, mar [[DNA]]-ûndersyk hat útwiisd dat dizze twa groepen genetysk net nau oaninoar besibbe binne. 

== Libbenswize ==
Blyths túfearn libbet yn berchbosken op in hichte tusken de 500 en 1500 meter. Hy jaget op in haukeftige wize tusken de beammen troch en wurdt mar selden sjoen as er yn sirkels yn 'e loft sweeft. 

De fûgel yt sûchdieren, flearmûzen, fûgels en hagedissen. Der binne ek meldingen dat de fûgel nuete hinnen pakt. Oer it briedgedrach is net in soad bekend; der binne briedende fûgels op it nêst waarnommen yn novimber en jonge fûgels fan ein desimber oant ein april.

== Status en bedriging ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it oantal tebekrint troch grutskalige ûntbosking, is dy delgong net sterk genôch om de soarte as bedrige te klassifisearjen. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'') op 'e [[Reade list]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blyths-hawk-eagle-nisaetus-alboniger BirdLife, oproppen 27 maaie 2026. 
* [https://ebird.org/species/blyhae1 eBird, oproppen 27 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/blyhae1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 27 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nisaetus alboniger|Blyths túfearn}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blyths tufearn}}
[[Kategory:Túfearn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]</text>
      <sha1>cql2d2s2w4uvj9qz6ophctql2oqmo6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nisaetus alboniger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192101</id>
    <redirect title="Blyths túfearn" />
    <revision>
      <id>1230792</id>
      <timestamp>2026-05-27T11:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Blyths túfearn]]</comment>
      <origin>1230792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="3xgxpqb9kym2dtl2g9x0uxj4bcxqb8u" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Blyths túfearn]]</text>
      <sha1>3xgxpqb9kym2dtl2g9x0uxj4bcxqb8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blyths toefearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192102</id>
    <redirect title="Blyths túfearn" />
    <revision>
      <id>1230793</id>
      <timestamp>2026-05-27T11:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Blyths túfearn]]</comment>
      <origin>1230793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="3xgxpqb9kym2dtl2g9x0uxj4bcxqb8u" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Blyths túfearn]]</text>
      <sha1>3xgxpqb9kym2dtl2g9x0uxj4bcxqb8u</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>