Wikipedy fywiki https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Media Wiki Oerlis Meidogger Meidogger oerlis Wikipedy Wikipedy oerlis Ofbyld Ofbyld oerlis MediaWiki MediaWiki oerlis Berjocht Berjocht oerlis Hulp Hulp oerlis Kategory Kategory oerlis Tema Tema oerlis TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1701 1232552 1204027 2026-06-20T15:01:07Z Drewes 2754 /* Berne */ 1232552 wikitext text/x-wiki {{JiersideBoppe}} {{Kalinders}}{{Kalinderjier}} Dit jier makket ûnderdiel út fan it [[desennium]] fan 'e [[1950-er jierren]]. == Foarfallen == ;jannewaris * [[3 jannewaris|3]] - De [[premiêre]] fan it [[toanielstik]] ''Wachtsjen op Godot'', fan [[Samuel Beckett]]. * [[31 jannewaris|31]] - De [[Wettersneedramp (1953)|Wettersneedramp]], feroarsake troch in kombinaasje fan [[springtij]] en [[stoarm|noardwesterstoarm]], feroarsaket [[seedyk]]trochbraken yn ferskate lannen oan 'e [[Noardsee]]kust, yn [[Nederlân]], strûpt de hiele [[provinsje]] [[Seelân]] der hast ûnder. ;maart *[[5 maart|5]] - [[Josef Stalin]], de lieder fan 'e [[Sovjet-Uny]], komt te [[ferstjerren]]. Neitiid makket syn opfolger [[Nikita Chrûsjtsjov]] skjin skip mei it [[stalinisme]] yn in proses fan '[[destalinisaasje]]'. ;maaie * [[29 maaie|29]] - De [[Nij-Seelân|Nijseelânske]] [[berchbeklimmer]] [[Edmund Hillary]] en de [[Nepal]]eeske [[berchgids]] [[Tenzing Norgay]] berikke as earste [[minske]]n de top fan 'e [[Mount Everest]], de heechste [[berch]] fan 'e wrâld. ;juny * [[17 juny|17]] - Yn 'e [[DDR]] brekt de [[Juny-opstân (East-Dútslân)|Juny-opstân]] út, in [[opstân|folksrebûlje]] fan ûntefreden [[arbeider]]s, dy't troch de [[Sovjet-Uny|Sovjet]]-besettingsmacht bloedich delslein wurdt. * [[19 juny|19]] - [[Fûad fan Egypte|Fûad]], de lêste [[kening]] fan [[Egypte]] wurdt ôfset. De [[Frije Ofsieren]], in [[militêr]]e [[gûnta]] dy't efter de skermen al sûnt [[july]] [[1952]] de macht yn 'e hannen hie, formalisearret syn bewâld. It lân wurdt in [[republyk]] en [[generaal]] [[Mohammed Nagyb]] wurdt de earste [[presidint]] fan Egypte. * 19 - It [[troud pear]] [[Julius Rosenberg|Julius]] en [[Ethel Rosenberg]] wurdt yn 'e [[Feriene Steaten]] [[deastraf|eksekutearre]] foar [[spionaazje]] foar de [[Sovjet-Uny]]. ;july * [[26 july|26]] - In oanfal fan in groepke [[Kuba]]anske [[opstanneling]]en, ûnder lieding fan [[Fidel Castro]], op 'e Moncada-[[kazerne]] by [[Santiago de Cuba]] mislearret. Dit is lykwols it begjin fan 'e [[Kubaanske Revolúsje]]. * [[27 july|27]] - Oan 'e [[Koreaanske Oarloch]] komt in ein mei it sluten fan 'e [[Koreaanske Wapenstilstânsoerienkomst]]. De grins tusken [[Noard-Koreä|Noard]]- en [[Súd-Koreä]] leit no nei trije jier fan dea en ferdjer frijwol op itselde plak as tefoaren. * [[29 july|29]] - [[Hotze Schuil]], [[Frans Helfrich]] en [[Rinnie Kuiper]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 1953|100ste]] [[PC]]. Rinnie Kuiper wurdt útroppen ta [[kening (keatsen)|kening]]. ;augustus * [[8 augustus|8]] - De [[Sovjet-Uny]] makket bekend as twadde lân de [[wetterstofbom]] ûntwikkele te hawwen. * [[20 augustus|20]] - [[Frankryk]] set [[sultan]] [[Mohammed&nbsp;V fan Marokko]] ôf en stjoert him yn [[ballingskip]] op [[Korsika]]. Reden dêrfoar is it oanhâldende oankringen fan 'e sultan op ûnôfhinklikheid fan [[Marokko]], dat in Frânsk [[protektoraat]] is. ;oktober * [[22 oktober|22]] - [[Laos]] wurdt ûnôfhinklik fan [[Frankryk]]. ;novimber * [[9 novimber|9]] - [[Kambodja]] wurdt ûnôfhinklik fan [[Frankryk]]. ;desimber * [[desimber]] - Yn 'e [[Feriene Steaten]] wurdt de earste edysje fan it [[neakenblêd]] ''[[Playboy (tydskrift)|Playboy]]'' publisearre. * [[31 desimber|31]] - It earste fak fan de [[A32]] wurdt iepene, fan [[Knooppunt It Hearrenfean]] oant [[Haskerdiken]]. == Berne == ;jannewaris * [[2 jannewaris|2]] - [[Jacques Tichelaar]], Fryske politikus * [[29 jannewaris|29]] - [[Deng Lijun]], Taiwaneesk sjongeres († [[1995]]) ;febrewaris * [[24 febrewaris|24]] - [[Caren Wood]] (Doetie de Vries), Frysk sjongster (bekend fan it duo [[Maywood]]) * [[28 febrewaris|28]] - [[Wim en Hans Anker]] ([[mearling|twilling]]), Fryske abbekaten ;maart * [[5 maart|5]] - [[Eppie Dam]], Frysk skriuwer en dichter († [[2026]]) * [[12 maart|12]] - [[Ron Jeremy]], Amerikaansk pornoakteur * [[27 maart|27]] - [[Patricia Wrede]], Amerikaansk skriuwster ;maaie * [[10 maaie|10]] - [[Joop Mulder]], Frysk teäterprodusint († [[2021]]) * [[13 maaie|13]] - [[Harm Wiersma]], Frysk dammer * [[18 maaie|18]] - [[Margryt Poortstra]], Frysk skriuwster * [[25 maaie|25]] - [[Eve Ensler]], Amerikaansk toanielskriuwster ;juny * [[4 juny|4]] - [[Anneke Zeinstra]], Frysk hurdrydster * [[13 juny|13]] - [[Tim Allen]], Amerikaansk komyk en akteur * [[14 juny|14]] - [[Lieve Joris]], Flaamsk skriuwster * [[15 juny|15]] - [[Xi Jinping]], Sineesk politikus en presidint fan de [[Folksrepublyk Sina]] * [[21 juny|21]] - [[Benazir Bhutto]], Pakistaansk politika († [[2007]]) ;july * [[12 july|12]] - [[Tineke Fopma]], Frysk hurdfytsster * [[13 july|13]] - [[Gil Birmingham]], Amerikaansk akteur * [[26 july|26]] - [[Henk Bleker]], Nederlânsk politikus ;augustus * [[2 augustus|2]] - [[Mieke van der Weij]], Nederlânsk presintatrise en berneboekeskriuwster. * [[9 augustus|9]] - [[Kay Stenshjemmet]], Noarsk reedrider ;septimber * [[25 septimber|25]] - [[Liuwe Tamminga]], Frysk oargelist († [[2021]]) ;oktober * [[6 oktober|6]] - [[Klaas Bruinsma (drugsbaron)|Klaas Bruinsma]], Nederlânsk drugshanneler († [[1991]]) * [[17 oktober|17]] - [[Gerlof Hamersma]], Frysk keunstner ;desimber * [[29 desimber|29]] - [[Max Werner]], Nederlânsk drummer († [[2024]]) ;''datum ûnbekend'' * [[Dave Kehr]], Amerikaansk filmkritikus en konservator == Ferstoarn == ;jannewaris * [[24 jannewaris|24]] - [[Tames Oud]], Amelânsk keunstskilder en grafikus (* [[1895]]) ;maart * [[28 maart|28]] - [[Jim Thorpe]], Amerikaansk atleet (* [[1887]]) ;maaie * [[9 maaie|9]] - [[Murk Boerstra]], Frysk generaal (* [[1883]]) * [[28 maaie|28]] - [[Carl Sweezy]], Amerikaansk keunstner (* [[1881]]) ;july * [[15 july|15]] - [[Pierpont Davis]], Amerikaansk siler en arsjitekt (* [[1884]]) ;augustus * [[5 augustus|5]] - [[Sven Johansson (kanoër)|Sven Johansson]], Sweedsk kanoër (* [[1912]]) ;septimber * [[12 septimber|12]] - [[Sibe van Aangium]] (ps. fan Hendrik Steen), Frysk skriuwer (* [[1895]]) * [[18 septimber|18]] - [[Ate Dykstra]], Frysk-Amerikaansk politikus (* [[1865]]) ;oktober * [[15 oktober|15]] - [[Helene Mayer]], Dútsk skermster (* [[1910]]) * [[18 oktober|18]] - [[Douwe Kalma]], Frysk oersetter, dichter en skriuwer (* [[1896]]) ;novimber * [[9 novimber|9]] - [[Abdûlazyz ibn Saûd]], stifter en kening fan [[Saûdy-Araabje]] (* [[1876]]) * 9 - [[Dylan Thomas]], Welsk dichter en skriuwer (* [[1914]]) * [[23 novimber|23]] - [[Reinder Brolsma]], Frysk skriuwer en sjoernalist (* [[1882]]) ;desimber * [[31 desimber|31]] - [[Albert Plesman]], Nederlânsk loftfeartpionier (* [[1889]]) ==Literatuer== ;koarte ferhalen * [[Elmore Leonard]], ''[[Three-Ten to Yuma]]'' ;toaniel * [[Johannes Allen]], ''[[Mennesker ved en Grænse]]'' <small>(oerset yn it [[Frysk]] as ''Minsken oan in Grins'')</small> ==Films== * ''[[Calamity Jane (film)|Calamity Jane]]'' * ''[[Kiss Me, Kate (film út 1953)|Kiss Me, Kate]]'' {{JiersideUnder}} {{Boarnen|boarnefernijing= <references/> ---- {{Commonscat}} }} [[Kategory:1953| ]] [[Kategory:20e iuw]] os9hslp4l03vvakv220ccwoobkaomry 0 2708 1232531 1154064 2026-06-20T13:01:51Z Sauvage301 28006 1232531 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Waling Dykstra 1871.jpg|thumb|''Waling Dykstra yn 1871'']] '''Waling Gerrits Dykstra''' ([[14 augustus]] [[1821]], [[Froubuorren]] - [[15 jannewaris]] [[1914]], [[Holwert]]) wie in [[Frysk|Fryske]] [[Literatuer|skriuwer]] en foardrachtskeunstner. Hy stie yn de tradysje fan de [[Bruorren Halbertsma|Halbertsma's]] en is benammen bekend fan it Frysk [[Winterjûnenocht]] dêr't hy tegearre mei [[Tsjibbe Gearts van der Meulen]] it Frysk toaniel in plak joech yn de Fryske mienskip. == Libben == [[Ofbyld:Waling Dijkstra.JPG|thumb|Monumint Waling Dykstra yn Holwert fan [[Chris Fokma]]]] Waling Dykstra waard berne te Froubuorren as soan fan [[bakker]] Gerrit Walings Dykstra en Antje Keimpes Koopmansen soe sels it fak ek leare. Al rillegau kaam hy der efter dat dat syn ropping net wie. Yn [[1853]] die er de bakkerij oan kant en wurke doe yn in boekwinkel yn [[Frjentsjer]]. Yn 1855 troude hy op 'e nij mei Afke (Jans) de Boer, mei wa er âlve bern krige soe. Yn 1861 ferhuze hy nei Holwert, dêr't er in eigen boekwinkel iepene. It measte fertsjinne er lykwols mei de pinne. Hy wie redakteur fan in rige periodiken, dy't er foar it grutste part sels folde û.o. [[De Bijekoer]], de [[Fryske hûsfreon]], de [[Fryske Nijsboade]], [[Friso]], [[Friesch Volksblad]], [[Sljucht en rjucht|Sljucht en Rjucht]], en [[As jimme it leije meije]]. Op syn bêst wie hy by populêre ferskes en fertellingen. Foar gruttere ferhalen wie syn komposysjekrêft en empaty net sterk genôch. Syn wurk giet net djip, mar it hat wol typearjend fermogen, it waard dan ek drok lêzen. Dêrtroch is syn nasjonale betsjutting grutter as syn letterkundige. Hoe populêr Dykstra wie blykte wol út de namme sa't er neamd waard. Meastal hiet hy Waling-om (=omke). Neist wat hy skreau, hat Dykstra it Fryske folksbewustwêzen ek fersterke mei syn 'Winterjûnenochten', foardrachtsjûnen, yn 'e mande mei [[Tsjibbe Gearts van der Meulen]], [[Gerben Colmjon]], [[Auke Boonemmer]], of ek wol allinnich (sûnt 1860). Mei de Fryske Winterjûnenocht bereizge er 25 jier lang de doarpen yn Fryslân, om sa it Frysk toaniel ûnder de minsken te bringen. Waling Dijkstra komt út in ortodoks-protestantsk fermiddden. Hysels hie in mear [[Liberalisme|liberale]] ynstelling. Syn wurk hat faak moralistyske trekjes. Bûten in ûntelber oantal ferskes publisearre hy ek noch in wichtich folkloristysk wurk - ''Uit Frieslands volksleven'' (2 dielen, [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], 1896). Fierders fersoarge hy in populêr witenskiplike útjefte fan de Friesche Rymlerije fan [[Gysbert Japicx]] (Frjentsjer 1853) en kaam it benammen troch syn iver en trochsettingsfermogen dat it Friesch Woordenboek (Ljouwert 1911) der komd is. Krekt foar it útbrekken fan de [[Earste Wrâldkriich]] yn [[1914]] stoar Dykstra te Holwerd yn de âldens fan 92 jier. == Sukses en krityk == Waling-om wie ien fan de mannen fan de earste oere fan de [[Fryske beweging]]. Syn earste [[liet]]erenbondel, út 1848, waard fiif kear werprinte. Fan syn [[roman]]s waarden benammen de earste twa dielen in protte kearen werprinten. De foardrachtsjûnen dy't er mei oaren organisearre, de ''Winterjoenenocht'', ûntwikkele him ta in nij sjenre, dat oant nei 1920 beöefene waard. Diverse troch him opsetten en redigeare blêden en jierboekjes hienen in grut berik, bygelyks ''[[Sljucht en Rjucht]]'' (sûnt 1897), ''De Fryske Skoeralmenak'', it jierboekje ''As jimme it leije meije'' (1899-1910). Syn wurk oan de Fryske [[stavering]] en oan it Frysk Wurdboek hat fan grutte betsjutting west, likefolle as syn [[folkloare|folkloristyske]] wurk. Hy wie de wichtichste samler fan Fryske folksferhalen yn [[19e iuw]]. Fan [[kalvinisme|kalvinistyske]] side krige hy in protte krityk fanwege de wize dêr't hy de kristlike huchelderij en skynhillicheid bespotte, benammen by [[dûmny|predikanten]]. Nei syn dea ûnderfûn syn wurk krityk fan de [[Jongfryske Beweging|Jongfriezen]] fan [[Douwe Kalma]] dy't him tekoart oan djipgong ferwiten. Dykstra's wurk is fan belang omdat hy in protte oaren ta it lêzen fan Frysk boeken brocht hat; hy skreau yn de Fryske omgongtaal. Literêr sjoen wurdt it op heden net mear wurdearre. It jout wol in byld fan it sosjale en morele libben fan it frijsinnige diel fan Fryslân út dy tiid. == Wat bistû leaflik, rizende simmermoarn! == [[Ofbyld:Waling Dykstra Pier Pander Noorderweg Leeuwarden.JPG|thumb|Monumint fan Waling Dykstra yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] (makker: [[Pier Pander]] (1916)]] Ien fan Waling Dijkstra syn gedichten, dat begjint mei de rigel "''Wat bistû leaflik, rizende simmermoarn!'' is ien fan Fryslâns meast beminde gedichten. De tekst giet sa: ''Wat bistû leaflik, rizende simmermoarn! <br/> ’t Opgeande sintsje laket my oan. <br/> ’t Hoantsje kraait kûkelû, ’t douke ropt rûkûkû, <br/> Ik wol ek sjonge fleurich fan toan.'' <br/> ''Alles wat libbet docht der nou sines bij, <br/> Fôltsjes en kealtsjes, hynders en kij. <br/> Guoskes dy’t snetterje, skiepkes dy’t bletterje, <br/> Lamkes dy’t springe, nuvere blij.'' <br/> ''’t Ljurkje yn’e wolken, d’eintsjes yn’t lizich wiet, <br/> Moskjes en sweltsjes, elts sjongt syn liet. <br/> Earbarren klapperje, ljipkes wjukwapperje, <br/> Skries op’e hikke ropt grito-griet.'' == Bibliografy == In wiidweidige bibliografy stiet yn "''Waling Dykstra, syn libben en wurk''" (1949) * ''[[De sulveren rinkelbel|De Sulveren Rinkelbel]]'' - 1856 (werprinte [[1950]]) ** [[Ofbyld:Flag of Het Bildt.svg|20px]] [[Biltsk]]e oersetting: ''De Sulverne Rinkelbel: 'n Wonderlike history út de leste helt fan de achttynde eeuw'' (1985, fert. Hanne Kúkken) * ''De Fryske Thyl Ulespegel of De wonderlike Libbenskiednis fen Hantsje Pik'' - [[1860]] (werprinte [[1953]]) * ''[[Uit Friesland's Volksleven]]'' - [[1895]] * ''Friesch Woordenboek'' - werprinte [[1971]] * ''In dei fan plezier'' (ferhalen) - werprinte [[1971]] === Oer him en syn wurk === * [[E.B. Folkertsma]], ''Nei trettjindeheal jier'', yn [[De Holder (literêr tydskrift)|De Holder]] (1928); * J.W. Dykstra, ''W.D., syn libben en syn wurk'' (1949), mei bibliografy * [[Jan Piebenga]] (1957) * [[J.J. Kalma]] en S. Sybrandy (1970) == Keppelings om utens == * [http://www.tresoar.nl/mmtresoar/main/content_pagina_volledig_teaser_rechts.jsp?lang=nl&pagina=7630&stylesheet=frieseschrijvers.css Waling Dykstra by Tresoar] * [http://www.operaesjefers.nl/index.php?p=1&zoektaal=1&nkeuze=Dykstra,%20Waling Waling Dykstra by Operaesje Fers]. {{DEFAULTSORT:Dykstra, Waling}} [[Kategory:Waling Dykstra| ]] [[Kategory:Frysk foardrachtskeunstner]] [[Kategory:Frysk ûndernimmer]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk tydskriftredakteur]] [[Kategory:Frysk romanskriuwer]] [[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Frysk lietsjeskriuwer]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Skriuwer yn it Biltsk]] [[Kategory:Wurdboekskriuwer]] [[Kategory:Biltsk persoan]] [[Kategory:Frisiast]] [[Kategory:Persoan berne yn Froubuorren]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Holwert]] [[Kategory:Spannum]] [[Kategory:Persoan berne yn 1821]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1914]] muhbc27im4en08w8pmaehkkmlkhf5nw 0 4121 1232603 1147295 2026-06-20T22:38:04Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Wetter */ kt 1232603 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks see en mar | namme =Kaspyske See | ôfbylding =KaspischeZeeLocatie.png | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | Type = [[binnensee]] | Lokaasje =[[binnensee]] yn [[Jeraazje]] | Lân = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|border|20px]] [[Azerbeidzjan]]<br>[[File:Flag of Iran.svg|border|20px]] [[Iraan]]<br>[[File:Flag of Kazakhstan.svg|border|20px]] [[Kazachstan]]<br>[[File:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Ruslân]]<br>[[File:Flag of Turkmenistan.svg|border|20px]] [[Turkmenistan]] | Bestjoerlike ienheid 1 = | Namme bestjoerlike ienheid 1= | Bestjoerlike ienheid 2 = | Namme bestjoerlike ienheid 2= | Bestjoerlike ienheid 3 = | Namme bestjoerlike ienheid 3= | Koördinaten = 42°0′N 50°5′E | Underdiel fan = | Maks. lingte =1.030 km | Maks. breedte =435 km | Oerflak =371.000 km² | Djiptegemiddelde =211 m | Djipste punt =1.025 m | Wetterfolume =78.200 km³ }} [[Ofbyld:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|260px|right|Kaspyske see út de romte wei sjoen]] [[Ofbyld:Stenka Razin by Vasily Surikov 1906.jpg|thumb|260px|right|[[Stenka Razin]] ([[Vasili Soerikov]])]] De '''Kaspyske See''' is [[see]] mei in gebiet fan 371.000 km² op de grins fan [[Jeropa]] en [[Aazje]] dy't gjin ferbining mei de [[wrâldsee]]ën hat. De see wurdt omslet troch * [[Ruslân]] yn it noardwesten, * [[Kazakstan]] yn it noardeasten, * [[Turkmenistan]] yn it easten, * [[Iran]] yn it suden, * [[Azerbeidzjan]] yn it westen. == Geografy == It oerflak fan de Kaspyske See leit sa'n 28 meter ûnder seenivo, en ek it grutste part fan it kustgebiet leit ûnder seenivo. De see hat trije bekkens. It súdlik bekken is it djipst. Troch de fuortsetting fan de [[Kaukasus]] is dat ôfskieden fan it noardlik bekken, dat ûndjipper is, yn it noarden mar in pear meter. Eastlik leit de hast folslein ôfsletten [[Kara-Bogasbocht]]. == Wetter == De grutste rivieren dy't yn de Kaspyske See útkomme binne de [[Emba]], de [[Koera]], de [[Oeral (rivier)|Oeral]], de [[Terek]] en de [[Wolga]]. De wichtichste dêrfan is de Wolga, dy't 75% fan de tastream foarmet. Om't de Kaspyske See gjin ferbining mei oare seeën hat is der in direkt ferbân tusken it wetterpeil en it ferskil tusken wetteroanfier en ferdamping. Yn de rin fan de skiednis is de grutte fan de see dêrom nochalris feroare. Troch drûchte en troch gebrûk fan it Wolgawetter sette om 1930 hinne en perioade fan krimp yn, wêrby de Kaspyske See oant likernôch 1990 mear as 10% gebiet ferlear; mar sûnt waakst de see wer in bytsje. [[Kategory:Kaspyske See| ]] [[Kategory:Wetter yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Wetter yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Wetter yn Iran]] [[Kategory:Wetter yn Turkmenistan]] [[Kategory:Wetter yn Kazachstan]] [[Kategory:Binnensee]] [[Kategory:See yn Jeropa]] [[Kategory:See yn Aazje]] pe4kd6r022mly8uv47hotjwo3ijrgme 0 11103 1232570 1123900 2026-06-20T16:25:18Z Drewes 2754 st. 1232570 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:LochNess2.jpg|thumb|right|300px|Loch Ness mei kastiel Urquhart]] '''Loch Ness''' is in [[mar]] yn [[Skotlân]] fan 37 kilometer lang en mear as 200 meter djip. Loch Ness is benammen bekend wurden om't dêr neffens de oerlevering in mûnster tahâlde soe, it [[Meunster fan Loch Ness]], ek wol 'Nessie' neamd. Der besteane in protte dizige en ûndúdlike foto's fan it bist, mar oertsjûgje dogge se net. It ferhaal oer it mûnster wurdt libben hâlden fanwege it [[toerisme]]. == Plakken == {| class="wikitable" |+ Plakken oan Loch Ness |- ! Noard |colspan=2| * [[Lochend]] |- !rowspan=2|Iggen ! West ! East |- valign=top | * [[Abriachan]] * [[Drumnadrochit]] * [[Kastiel Urquhart]] * [[Invermoriston]] | * [[Dores]] * [[Inverfarigaig]] * [[Foyers]] * [[Whitebridge (Skotlân)|Whitebridge]] |- ! Súd |colspan=2| * [[Fort Augustus]] |} {{stobbe|Oerflaktewetter}} [[Kategory:Mar yn Skotlân]] pfcjfe5nuaoo8a3mhpz0gew6o6hnio7 0 16443 1232632 1137274 2026-06-21T10:45:50Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Filmografy */ + 1232632 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Denzel_Washington_cropped.jpg|thumb|Denzel Washington]] '''Denzel Jermaine Washington, Jr.''' ([[Mount Vernon]] [[New York (steat)|New York]], [[28 desimber]] [[1954]]) is in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] [[akteur]]. Hy studearre nei de middelbere skoalle [[sjoernalistyk]] oan de universiteit fan Fordham. Dêrnei gong er nei it Amerikaansk Teater Konservatorium, lykwols hâlde hy dêr al gau mei op om wurk te sykjen as akteur. Syn earste grutte rol wie yn ''Carbon Copy'' (1981), mar by it grutte publyk waard er foaral bekend troch syn rol yn de sikehûssearje ''[[St. Elsewhere]]'', dêr't hy tusken 1982 en 1988 yn 25 ôfleverings meispile. Denzel Washington wûn twa [[Academy Award|Oscars]] foar de films ''Training Day'' en ''Glory'' en waard nominearre foar syn rollen yn ''[[Cry Freedom]]'', ''[[The Hurricane]]'' en ''Malcolm X''. == Filmografy == * ''[[Carbon Copy]]'' (1981) * ''[[A Soldier's Story]]'' (1984) * ''[[Power]]'' (1986) * ''[[Cry Freedom]]'' (1987) * ''[[For Queen and Country]]'' (1988) * ''[[The Mighty Quinn]]'' (1989) * ''[[Glory]]'' (1989) * ''[[Heart Condition]]'' (1990) * ''[[Mo' Better Blues]]'' (1990) * ''[[Mississippi Masala]]'' (1991) * ''[[Ricochet (film)|Ricochet]]'' (1991) * ''[[Malcolm X (film)|Malcolm X]]'' (1992) * ''[[Much Ado About Nothing (film út 1993)|Much Ado About Nothing]]'' (1993) * ''[[The Pelican Brief]]'' (1993) * ''[[Philadelphia (film)|Philadelphia]]'' (1993) * ''[[Crimson Tide]]'' (1995) * ''[[Virtuosity]]'' (1995) * ''[[Devil in a Blue Dress]]'' (1995) * ''[[Courage Under Fire]]'' (1996) * ''[[The Preacher's Wife]]'' (1996) * ''[[Fallen (film)|Fallen]]'' (1998) * ''[[He Got Game]]'' (1998) * ''[[The Siege]]'' (1998) * ''[[The Bone Collector]]'' (1999) * ''[[The Hurricane]]'' (1999) * ''[[Remember the Titans]]'' (2000) * ''[[Training Day]]'' (2001) * ''[[John Q]]'' (2002) * ''[[Antwone Fisher]]'' (2002) * ''[[Out of Time]]'' (2003) * ''[[Man on Fire]]'' (2004) * ''[[The Manchurian Candidate (film út 2004)|The Manchurian Candidate]]'' (2004) * ''[[Inside Man]]'' (2006) * ''[[Déjà Vu (film)|Déjà Vu]]'' (2006) * ''[[American Gangster]]'' (2007) * ''[[The Great Debaters]]'' (2007) * ''[[The Taking of Pelham 1 2 3]]'' (2009) * ''[[Asalto em luanda 3]]'' (2009) * ''[[The Book of Eli]]'' (2010) - Eli * ''[[Unstoppable (film út 2010)|Unstoppable]]'' (2010) * ''[[Safe House (film út 2012)|Safe House]]'' (2012) - Tobin Frost * ''[[Flight (film út 2012)|Flight]]'' (2012) - piloat Whip Whitaker * ''[[2 Guns (film)|2 Guns]]'' (2013) - Robert 'Bobby' Trench * ''[[The Equalizer (film)|The Equalizer]]'' (2014) - Robert McCall * ''[[The Magnificent Seven (film út 2016)|The Magnificent Seven]]'' (2016) - Sam Chisolm * ''[[Fences]]'' (2016) - Troy Maxson (ek regy) * ''[[Roman J. Israel, Esq.]]'' (2017) - Roman J. Israel * ''[[The Equalizer 2]]'' (2018) - Robert McCall * ''[[The Little Things (film út 2021)|The Little Things]]'' (2021) - helpsheriff Joe "Deke" Deacon * ''[[The Tragedy of Macbeth (film út 2021)|The Tragedy of Macbeth]]'' (2021) - Lord Macbeth * ''[[The Equalizer 3]]'' (2023) - Robert McCall == Keppeling om utens == * [http://www.imdb.com/name/nm0000243/ internet movie database] {{DEFAULTSORT:Washington, Denzel}} [[Kategory:Amerikaansk toanielakteur]] [[Kategory:Amerikaansk telefyzje-akteur]] [[Kategory:Amerikaansk filmakteur]] [[Kategory:Amerikaansk filmregisseur]] [[Kategory:Amerikaansk basketballer]] [[Kategory:Oscar-winner]] [[Kategory:Tony-winner]] [[Kategory:Golden Globe-winner]] [[Kategory:Cecil B. DeMille Award-winner]] [[Kategory:Amerikaansk akteur fan Afro-Amerikaansk komôf]] [[Kategory:Amerikaansk regisseur fan Afro-Amerikaansk komôf]] [[Kategory:Persoan berne yn 1954]] d6ltm7c9cklp32igysq3mipbp946vbn 0 25850 1232562 1223038 2026-06-20T15:27:47Z Drewes 2754 /* Literatuer */ 1232562 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:SJvanderMolen.jpg|thumb|Sytse Jan van der Molen]] '''S.J. van der Molen''' (folút: '''Sytse Jan van der Molen'''; [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[7 july]] [[1912]] - [[Noardburgum]], [[15 septimber]] [[1995]]) wie [[learaar]], [[sjoernalist]], [[folklorist]] en [[publisist]] oer Fryslân. == Aktiviteiten == Van der Molen wie yn it earstoan ûnderwizer en learaar, letter sjoernalist en redakteur by de Drachtster Krante, it [[Nijsblêd fan Fryslân]] en de [[Ljouwerter Krante]] (sûnt 1953). Sekretaris fan it Geakundich Wurkforbân fan de [[Fryske Akademy]], redaksjelid fan Neerlands Volksleven, Berie fan it [[Erfgoedferiening Heemschut|bûn Heemschut]], bestjoerslid fan de [[Stifting De Fryske Mole]], [[Stichting Alde Fryske Tsjerken]] en it [[Frysk Skipfeartmuseum]]. Skreau teksten foar de [[RON]] en [[RONO]], Selskip [[Tetman de Vries]], Fryske Boekefeesten, Selskip Klaes Westra, Lammert Popma en oaren (foar in part op grammofoanplaat). Yn 1968 krige er de provinsjale [[Joast Halbertsmapriis]]. Fierder wied er auteur fan in soad artikels en boeken op folkloristysk, nammekundich en histoarysk mêd. === Yn de oarloch === Fan 'e 1930-er jierren publisearre Van der Molen in ymposante steapel [[Faksisme|fassistysk]] en [[Rasisme|rasistysk]] proaza. Hy hold ek nauwe kontakten mei de Dútske besettingsmacht. Fanwegen syn [[kollaboraasje]] waard er nei de oarloch feroardiele ta finzenis gelyk oan de doer fan syn foararrest, wylst de eareried him in publikaasjeferbod oant 5 maaie 1950 oplei. Neidat er dochs artikels yn ''[[It Heitelân (tydskrift)|It Heitelân]]'' en it ''[[Frysk Lânboublêd|Fries Landbouwblad]]'' publisearre hie, feroardiele de plysjerjochter him ta in boete fan 200 gûne of 1 moanne finzenis ûnder betingst.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010536675:mpeg21:a0029 Geschorste journalist schreef toch.], ''[[Heerenveense Koerier]]'', 23-08-1949</ref> De Stichting [[Utjouwerij Hamer]], dêr't ek boeken fan Van der Molen ferskynden, wie yn de [[Twadde Wrâldkriich|oarloch]] 'fout'. Sels wied er yn 'e oarloch skriuwer fan de [[Stifting Saxo-Frisia]]. Dy hearde by de doetiidske [[Volksche Werkgemeenschap]] dy't foel ûnder de SS-organisaasje [[Ahnenerbe]]. De stifting kaam yn 1941 ûnder it rjochtstreeks bewâld fan [[Henk Feldmeijer]], lieder fan de [[Nederlânske SS]]. == Wurk == * ''[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000005567 Utsjuch]'' (fersen, 1938) * ''Oantekeningen oer it Fryske boerehûs'' (1938) * ''[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB21:030493000 Frysk sêgeboek]'' (1934-1943) * ''Het Saksische boerenhuis in Z.O. Friesland'' (1941)<ref>[[Utjouwerij Hamer]], De Haach</ref> * ''Friese Kalenderfeesten'' (1941)<ref>Utjouwerij Hamer, De Haach</ref> * ''Het Drentsche boerenhuis en zijn ontwikkeling'' (1942) * ''Het Friese boerenhuis in 20 eeuwen'' (1942) * ''Der waerd wol sein ...., Fryske sêgen ut njoggen ieuwen, (1952) * ''De bûnte Akster'' (kabaret mei B.Tuinstra, 1952) * ''Sykljocht op De Wâlden'' (1953) * ''Onder Allard's Klokslag'' (1957) * ''Opsterlân'' (1958) * ''Levend Volksleven in Nederland'' (1961) * ''Opsterlân, Skiednis fan in Wâldgrietenij'', Ljouwert (Van Seijen) 1958 (1977) * ''Kijk op boerderijen'' * ''Achtkarspelen'' (1962) * ''Vissers van Wad en Gat'' (1962) * ''Striid tsjin it wetter'' (1962) * ''De Fryske klaeijnge'' (1965) * ''Goud in de golven'' (1965) * ''Ta de Fryske folkskunde'' (1966) * ''De Hindelooper woonkultuur'' (1967) * ''Dit land van de Elf Steden'' (1968) * ''Terschelling: van Noordsvaarder tot Bosplaat'' (1969) * ''Vrijdag de dertiende. Bijgeloof en wat erachter zit'' * ''Langs Frieslands oude boerderijen (1974)'' * ''Oorsprong en geschiedenis van de Friezen'', Amsterdam (1981). * ''Het Drentsche boerenhuis en zijn ontwikkeling'' * ''Het Friesche boerenhuis in twintig eeuwen'' * ''Friesland vanuit de lucht'' * ''Van Oerd tot Mokkebank: It Fryske Gea in vijfenveertig jaar'' (1930-1975), * ''Onze folklore'' * ''De Friese tjalk: volbeladen met liederen, deuntjes en dansen'' * ''Waddenfolklore'' * ''Langs karakteristieke Friese dorpen'' * ''Friesland monumentaal: In takomst foar us forline (1976)'' * ''Het grote klederdrachtenboek'' * ''Boerderijen van het Noordererf'' *''Stinzen, borgen en havezaten van het Noorderf (1978)'' *''O, welk een ontzettende waterplas!: vergeten epistels over de Waddenzee'' * ''Profiel van een waterland: de oude Friese watersteden'' == Keppeling om utens == * [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=mole004 S. J. van der Molen yn de [[DBNL]]] == Literatuer == * {{Aut|[[Abe de Vries]]}}, [https://ugp.rug.nl/uswurk/article/download/41120/36946/53251 Sytse Jan van der Molen as Frysk en Nederlânsk folkskundige], yn: ''Us Wurk'' 72 (2023), nr. 1620 {{boarnen|boarnefernijing= *{{EvF|Molen, Sytze Jan van der}} ---------- <references/> }} {{DEFAULTSORT:Molen, S.J. van der}} [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk sjoernalist]] [[Kategory:Frysk kranteredakteur]] [[Kategory:Frysk skiedkundige]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Frysk bestjoerder]] [[Kategory:Kollaborateur yn de Twadde Wrâldkriich]] [[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Noardburgum]] [[Kategory:Persoan berne yn 1912]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1995]] gpbu7wo6bmiaknyk4af1v1mkrbkeqrk 0 30946 1232541 1223011 2026-06-20T14:15:59Z Drewes 2754 † 2026 1232541 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks skriuwer | ôfbylding = Eppie Dam.jpg | ôfbyldingstekst = Eppie Dam | ôfbyldingsbreedte = | oar pseudonym = | echte namme = Ebele Dam | nasjonaliteit = {{NEDnasj}} | berne = [[5 maart]] [[1953]] | berteplak = [[De Pomp]] | stoarn = [[19 juny]] [[2026]] | stjerplak = [[Sleat (stêd)|Sleat]] | etnisiteit = {{FRLetn}} | regionale identiteit = | taal = [[Frysk]] en [[Nederlânsk]] | sjenre = Roman,<br>Berneboek,<br>Poëzy | perioade = | streaming = | tema's = | bekendste wurk(en) = | útjouwer = | prizen = [[Rely Jorritsmapriis]] (1973), (1975), (2015), <br>[[Simke Kloostermanpriis]] (2001),<br>[[Gysbert Japicxpriis]] (2017) | jierren aktyf = [[1973]]- [[2026]] | webside = }} '''Eppie Dam''' ([[De Pomp]], [[5 maart]] [[1953]] - [[Sleat (stêd)|Sleat]], [[19 juny]] [[2026]]) wie in [[ûnderwizer]], [[dichter]] en [[skriuwer]] út [[Sleat (stêd)|Sleat]]. ==Libben== Dam groeide op yn in agrarysk fermidden en folge de oplieding ta ûnderwizer. Hy wurke earst op Urk en sûnt 1991 yn Balk. Eppie Dam is in tige produktyf skriuwer. Hy skriuwt û.o. romans, berneboeken, kollums en gedichten en hat redakteur west fan [[Trotwaer]]. Hy skriuwt njonken it Frysk ek yn it dialekt fan [[De Pomp]], it [[Pompstersk]]. Hy wûn in kearmannich de [[Rely Jorritsmapriis]] fan it Rely Jorritsma-fûns. Yn [[2001]] krige er foar ''Dingeman krijt wjokken'' de [[Simke Kloostermanpriis]]. Yn tsjerklike fermiddens makke er namme as skriuwer fan eigentiidske teksten fan lieten en liturgyen dy't passe yn ferskate perioades fan in tsjerklik jier. Hy skreau lieten tegearre mei [[Hindrik van der Meer]] dy't de meldijen komponearre. Foar de [[Stifting It Fryske Boek]] skreau er yn 1989 it boekewikegeskink, de novelle ''De tomaat''. Dat wie it earste boek sûnt jierren dat spesjaal skreaun wie as in boekewikegeskink. Syn berneboeken wolle net moralisearjend wêze. It giet him mear om ferdraachsumheid, oprjochtens en solidariteit. It giet oer ûnderwerpen dy't de bern fan no dwaande hâlde. De bernebibel ''Woord voor Woord'' fan Karel Eykman sette Eppie Dam oer yn it Frysk en ferskynde as ''Wurd foar Wurd''. Eppie Dam wie in de [[Fryske literatuer]] hast de iennichste dy't in bulte oer sport en benammen fuotbal skreau. Sa skreau er yn 2001 ''Foppe, portret fan in bysûnder gewoan minske''. Ek skreau er in biografy oer [[Abe Lenstra]] en yn 2007 ferskynde it libbensferhaal fan [[Henk Kroes]]. foar ferskate Fryske tydskriften en kranten hat er kollums skreaun. Oer sport, mar ek oer taal, literatuer, ûnderwiis en natoer. 65 fan dy kollums waarden útjûn ûnder de titel ''Damstikken''. == Bibliografy (kar-út) == === Novelle === * ''De tomaat'' (Boekewikegeskink nû. 1, 1989) === Ferhalebondels === * ''Strie oerdwers en soartgelike ferhalen'' (1978) * ''De ûnderste stien'' (1982) * ''It burd fan Fidel Castro'' (1995) === Berneboeken === * ''Spinaazje mei spikers en oare ferhalen'' (1986) * ''Babbelegûchjes'' (1989) * ''Mei bleate fuotten op bêd en oare ferhalen'' (1990) * ''Jelma'' (1991) * ''Achlum Nobusco en de meunsternimmers'' (aksjeboek foar de Stifting [[It Fryske Boek]], 1992) * ''Wouter en de 24-trui'' (1993) * ''Tachtich yn 'e bocht'' (1995) * ''Dingeman krijt wjukken'' (1999) * ''Pier en de bakkesbal'' (2001) * ''Mezen meitsje toch gjin rúzje?'' (bisteferhalen fan [[Anton Koolhaas]]. Oersetten en foar bern bewurke, 2005) * ''Lytse man'' (2007) * ''Abe, in byld fan in spiler'' (2007) * ''Abe, een beeld van een speler'' (2007) * ''De elandkop fan omke Romke'' (2009) * ''Fjouwer dappere mûskes'' (mei Gerrit Terpstra) (2012) === Dichtwurk === * ''Mei de jierren'' (1978) * ''Tusken juster en jûn'' (1983) * ''Goddeleaze tiid'' (1984) * ''Fjouwer fertikaal'' (1985) * ''De kaai ûnder de klok'' (1996) * ''Te lange lêsten, fersen fan Eppie Dam by skilderijen fan Henk Pietersma'' (1986) * ''De Pomp, Gedichten yn ut Pompster dialekt'' (1988) * ''Boulân'' (mei Margryt Poortstra, 1990) * ''De sachte tufkes fan dyn Lister'' (1993) * ''De hûnsdagen'' (1995) * ''Leaf en nuddels'' (1998) * ''Neigeraden it noarden'' (2004) * ''Blausucht'' (2009) * ''Mem sjoch boi'' (2012) * ''Fallend ljocht'' (2014) * ''Omstreken'' (2020) * ''Pompster psalmen'', in [[autobiografy]] yn rymjende fersen yn't Nederlânsk (2024) === Liturgyen en lieten === * ''Wat in gelok'' (bernebibellieten, mei Folkert Verbeek, 1983) * ''Wat in gelok 2'' (bernebibellieten, (mei Folkert Verbeek en [[Margryt Poortstra]], 1990) * ''Eén zwaluw maakt zomer'''(1993) * ''Een kinderlied voor de wereld'' (1994) * ''Komen als geroepen'' (1994) * ''Hoe sille wy fan frede sjonge?'' (1994) * ''Uit hetzelfde hout gesneden'' (1995) * ''Ik zie, ik zie wat jij ook ziet'' (1996) * ''Hannah en de omgekeerde wereld'' (1997) * ''Minsken fan 'e dei'' (1998) * ''Hoe zullen wij van vrede zingen?'' (út it Frysk oerset troch Jan Popkema, 1999) * ''De mantel van geefdoor'', (1999) * ''Weg van de psalmen'' (2000) * ''Clamantis en de amandelboom'' (2003) * ''De keunst fan it libben'' (2006) * ''Wurden fan de berch'' (2008) (Mei muzyk fan [[Hindrik van der Meer]]) * ''[[Johann Sebastian Bach]], Matteuspassy'' (2008) (oerset út it Nederlânsk) * ''Wylst de wrâld fan wille skattert'' (2010) (muzyk: Jan de Jong) === Ferskaat === * ''Damstikken, in kar út de kollums fan Eppie Dam'' (1997) * ''[[Foppe de Haan|Foppe]]: Portret fan in bysûnder gewoan minske / Foppe: Portret van een bijzonder gewoon mens'' (2001) * ''De stayer. De weg van [[Henk Kroes]]'' (2007) * ''De skoskerinner. De wei fan Henk Kroes'' (2007) == Prizen == *Bekroaning yn de [[Rely Jorritsmapriis|Rely Jorritsma-priisfraach]] ** [[1973]] foar it ferhaal ''In apel fan ljocht'' ** [[1975]] foar it ferhaal ''Bijke'' *Priis fan de berneboekesjuery ** [[1995]] foar ''Wouter en 24-trui'' ** [[1996]] foar ''Tachtich yn 'e bocht'' *[[Simke Kloosterman-priis]] ** [[2001]] ''Dingeman krijt wjukken'' * [[Gysbert Japicxpriis]] ** [[2017]] foar de dichtbondel ''Fallend ljocht'' (2015) == Keppelingen om utens == * [https://www.tresoar.nl/ Tresoar oer Eppie Dam] * [https://www.tresoar.nl/literatuur/biografieen/64133b667611185f13bce9c5 ''Eppie Dam'', by Sirkwy.] {{DEFAULTSORT:Dam, Eppie}} [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk dichter]] [[Kategory:Frysk hymneskriuwer]] [[Kategory:Frysk romanskriuwer]] [[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Frysk berneboekeskriuwer]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk kollumnist]] [[Kategory:Frysk tydskriftredakteur]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Skriuwer yn it Pompstersk]] [[Kategory:Persoan berne yn De Pomp]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Sleat]] [[Kategory:Balk]] [[Kategory:Persoan berne yn 1953]] [[Kategory:persoan stoarn yn 2026]] nat8l58h16wkhwutbbvfhzdwuicjt2f 1232542 1232541 2026-06-20T14:22:06Z Drewes 2754 1232542 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks skriuwer | ôfbylding = Eppie Dam.jpg | ôfbyldingstekst = Eppie Dam | ôfbyldingsbreedte = | oar pseudonym = | echte namme = Ebele Dam | nasjonaliteit = {{NEDnasj}} | berne = [[5 maart]] [[1953]] | berteplak = [[De Pomp]] | stoarn = [[19 juny]] [[2026]] (73 jier) | stjerplak = [[Sleat (stêd)|Sleat]] | etnisiteit = {{FRLetn}} | regionale identiteit = | taal = [[Frysk]] en [[Nederlânsk]] | sjenre = Roman,<br>Berneboek,<br>Poëzy | perioade = | streaming = | tema's = | bekendste wurk(en) = | útjouwer = | prizen = [[Rely Jorritsmapriis]] (1973), (1975), (2015), <br>[[Simke Kloostermanpriis]] (2001),<br>[[Gysbert Japicxpriis]] (2017) | jierren aktyf = [[1973]]- [[2026]] | webside = }} '''Eppie Dam''' ([[De Pomp]], [[5 maart]] [[1953]] - [[Sleat (stêd)|Sleat]], [[19 juny]] [[2026]]) <ref> [https://lc.nl/cultuur/schrijver-eppie-dam-73-uit-sloten-overleden-aan-de-gevolgen-van-huntington.-de-maat-dy-t-noait-fuortgie-49343444.html ''Schrijver Eppie Dam (73) uit Sloten overleden aan de gevolgen van huntington''. ‘De maat dy’t noait fuortgie’] Ljouwerter Krante, 30 juny 2026 </ref> wie in [[ûnderwizer]], [[dichter]], [[skriuwer]] en [[oersetter]] út [[Sleat (stêd)|Sleat]]. ==Libben== Dam groeide op yn in agrarysk fermidden en folge de oplieding ta ûnderwizer. Hy wurke earst op Urk en sûnt 1991 yn Balk. Eppie Dam is in tige produktyf skriuwer. Hy skriuwt û.o. romans, berneboeken, kollums en gedichten en hat redakteur west fan [[Trotwaer]]. Hy skriuwt njonken it Frysk ek yn it dialekt fan [[De Pomp]], it [[Pompstersk]]. Hy wûn in kearmannich de [[Rely Jorritsmapriis]] fan it Rely Jorritsma-fûns. Yn [[2001]] krige er foar ''Dingeman krijt wjokken'' de [[Simke Kloostermanpriis]]. Yn tsjerklike fermiddens makke er namme as skriuwer fan eigentiidske teksten fan lieten en liturgyen dy't passe yn ferskate perioades fan in tsjerklik jier. Hy skreau lieten tegearre mei [[Hindrik van der Meer]] dy't de meldijen komponearre. Foar de [[Stifting It Fryske Boek]] skreau er yn 1989 it boekewikegeskink, de novelle ''De tomaat''. Dat wie it earste boek sûnt jierren dat spesjaal skreaun wie as in boekewikegeskink. Syn berneboeken wolle net moralisearjend wêze. It giet him mear om ferdraachsumheid, oprjochtens en solidariteit. It giet oer ûnderwerpen dy't de bern fan no dwaande hâlde. De bernebibel ''Woord voor Woord'' fan Karel Eykman sette Eppie Dam oer yn it Frysk en ferskynde as ''Wurd foar Wurd''. Eppie Dam wie in de [[Fryske literatuer]] hast de iennichste dy't in bulte oer sport en benammen fuotbal skreau. Sa skreau er yn 2001 ''Foppe, portret fan in bysûnder gewoan minske''. Ek skreau er in biografy oer [[Abe Lenstra]] en yn 2007 ferskynde it libbensferhaal fan [[Henk Kroes]]. foar ferskate Fryske tydskriften en kranten hat er kollums skreaun. Oer sport, mar ek oer taal, literatuer, ûnderwiis en natoer. 65 fan dy kollums waarden útjûn ûnder de titel ''Damstikken''. == Bibliografy (kar-út) == === Novelle === * ''De tomaat'' (Boekewikegeskink nû. 1, 1989) === Ferhalebondels === * ''Strie oerdwers en soartgelike ferhalen'' (1978) * ''De ûnderste stien'' (1982) * ''It burd fan Fidel Castro'' (1995) === Berneboeken === * ''Spinaazje mei spikers en oare ferhalen'' (1986) * ''Babbelegûchjes'' (1989) * ''Mei bleate fuotten op bêd en oare ferhalen'' (1990) * ''Jelma'' (1991) * ''Achlum Nobusco en de meunsternimmers'' (aksjeboek foar de Stifting [[It Fryske Boek]], 1992) * ''Wouter en de 24-trui'' (1993) * ''Tachtich yn 'e bocht'' (1995) * ''Dingeman krijt wjukken'' (1999) * ''Pier en de bakkesbal'' (2001) * ''Mezen meitsje toch gjin rúzje?'' (bisteferhalen fan [[Anton Koolhaas]]. Oersetten en foar bern bewurke, 2005) * ''Lytse man'' (2007) * ''Abe, in byld fan in spiler'' (2007) * ''Abe, een beeld van een speler'' (2007) * ''De elandkop fan omke Romke'' (2009) * ''Fjouwer dappere mûskes'' (mei Gerrit Terpstra) (2012) === Dichtwurk === * ''Mei de jierren'' (1978) * ''Tusken juster en jûn'' (1983) * ''Goddeleaze tiid'' (1984) * ''Fjouwer fertikaal'' (1985) * ''De kaai ûnder de klok'' (1996) * ''Te lange lêsten, fersen fan Eppie Dam by skilderijen fan Henk Pietersma'' (1986) * ''De Pomp, Gedichten yn ut Pompster dialekt'' (1988) * ''Boulân'' (mei Margryt Poortstra, 1990) * ''De sachte tufkes fan dyn Lister'' (1993) * ''De hûnsdagen'' (1995) * ''Leaf en nuddels'' (1998) * ''Neigeraden it noarden'' (2004) * ''Blausucht'' (2009) * ''Mem sjoch boi'' (2012) * ''Fallend ljocht'' (2014) * ''Omstreken'' (2020) * ''Pompster psalmen'', in [[autobiografy]] yn rymjende fersen yn't Nederlânsk (2024) === Liturgyen en lieten === * ''Wat in gelok'' (bernebibellieten, mei Folkert Verbeek, 1983) * ''Wat in gelok 2'' (bernebibellieten, (mei Folkert Verbeek en [[Margryt Poortstra]], 1990) * ''Eén zwaluw maakt zomer'''(1993) * ''Een kinderlied voor de wereld'' (1994) * ''Komen als geroepen'' (1994) * ''Hoe sille wy fan frede sjonge?'' (1994) * ''Uit hetzelfde hout gesneden'' (1995) * ''Ik zie, ik zie wat jij ook ziet'' (1996) * ''Hannah en de omgekeerde wereld'' (1997) * ''Minsken fan 'e dei'' (1998) * ''Hoe zullen wij van vrede zingen?'' (út it Frysk oerset troch Jan Popkema, 1999) * ''De mantel van geefdoor'', (1999) * ''Weg van de psalmen'' (2000) * ''Clamantis en de amandelboom'' (2003) * ''De keunst fan it libben'' (2006) * ''Wurden fan de berch'' (2008) (Mei muzyk fan [[Hindrik van der Meer]]) * ''[[Johann Sebastian Bach]], Matteuspassy'' (2008) (oerset út it Nederlânsk) * ''Wylst de wrâld fan wille skattert'' (2010) (muzyk: Jan de Jong) === Ferskaat === * ''Damstikken, in kar út de kollums fan Eppie Dam'' (1997) * ''[[Foppe de Haan|Foppe]]: Portret fan in bysûnder gewoan minske / Foppe: Portret van een bijzonder gewoon mens'' (2001) * ''De stayer. De weg van [[Henk Kroes]]'' (2007) * ''De skoskerinner. De wei fan Henk Kroes'' (2007) == Prizen == *Bekroaning yn de [[Rely Jorritsmapriis|Rely Jorritsma-priisfraach]] ** [[1973]] foar it ferhaal ''In apel fan ljocht'' ** [[1975]] foar it ferhaal ''Bijke'' *Priis fan de berneboekesjuery ** [[1995]] foar ''Wouter en 24-trui'' ** [[1996]] foar ''Tachtich yn 'e bocht'' *[[Simke Kloosterman-priis]] ** [[2001]] ''Dingeman krijt wjukken'' * [[Gysbert Japicxpriis]] ** [[2017]] foar de dichtbondel ''Fallend ljocht'' (2015) == Keppelingen om utens == * [https://www.tresoar.nl/ Tresoar oer Eppie Dam] * [https://www.tresoar.nl/literatuur/biografieen/64133b667611185f13bce9c5 ''Eppie Dam'', by Sirkwy.] {{Boarnen|boarnefernijng+ {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Dam, Eppie}} [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk dichter]] [[Kategory:Frysk hymneskriuwer]] [[Kategory:Frysk romanskriuwer]] [[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Frysk berneboekeskriuwer]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk kollumnist]] [[Kategory:Frysk tydskriftredakteur]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Skriuwer yn it Pompstersk]] [[Kategory:Persoan berne yn De Pomp]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Sleat]] [[Kategory:Balk]] [[Kategory:Persoan berne yn 1953]] [[Kategory:persoan stoarn yn 2026]] ppzat0uikc951k3du01tyyknvxi6jfx 1232543 1232542 2026-06-20T14:38:57Z Drewes 2754 1232543 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks skriuwer | ôfbylding = Eppie Dam.jpg | ôfbyldingstekst = Eppie Dam | ôfbyldingsbreedte = | oar pseudonym = | echte namme = Ebele Dam | nasjonaliteit = {{NEDnasj}} | berne = [[5 maart]] [[1953]] | berteplak = [[De Pomp]] | stoarn = [[19 juny]] [[2026]] (73 jier) | stjerplak = [[Sleat (stêd)|Sleat]] | etnisiteit = {{FRLetn}} | regionale identiteit = | taal = [[Frysk]] en [[Nederlânsk]] | sjenre = Roman,<br>Berneboek,<br>Poëzy | perioade = | streaming = | tema's = | bekendste wurk(en) = | útjouwer = | prizen = [[Rely Jorritsmapriis]] (1973), (1975), (2015), <br>[[Simke Kloostermanpriis]] (2001),<br>[[Gysbert Japicxpriis]] (2017) | jierren aktyf = [[1973]]- [[2026]] | webside = }} '''Eppie Dam''' ([[De Pomp]], [[5 maart]] [[1953]] - [[Sleat (stêd)|Sleat]], [[19 juny]] [[2026]]) <ref> [https://lc.nl/cultuur/schrijver-eppie-dam-73-uit-sloten-overleden-aan-de-gevolgen-van-huntington.-de-maat-dy-t-noait-fuortgie-49343444.html ''Schrijver Eppie Dam (73) uit Sloten overleden aan de gevolgen van huntington''. ‘De maat dy’t noait fuortgie’] Ljouwerter Krante, 30 juny 2026 </ref> wie in [[ûnderwizer]], [[dichter]], [[skriuwer]] en [[oersetter]] út [[Sleat (stêd)|Sleat]]. ==Libben== Dam groeide op yn in agrarysk fermidden en folge de oplieding ta ûnderwizer. Hy wurke earst op Urk en sûnt 1991 yn Balk. Eppie Dam is in tige produktyf skriuwer. Hy skriuwt û.o. romans, berneboeken, kollums en gedichten en hat redakteur west fan [[Trotwaer]]. Hy skriuwt njonken it Frysk ek yn it dialekt fan [[De Pomp]], it [[Pompstersk]]. Hy wûn in kearmannich de [[Rely Jorritsmapriis]] fan it Rely Jorritsma-fûns. Yn [[2001]] krige er foar ''Dingeman krijt wjokken'' de [[Simke Kloostermanpriis]]. Yn tsjerklike fermiddens makke er namme as skriuwer fan eigentiidske teksten fan lieten en liturgyen dy't passe yn ferskate perioades fan in tsjerklik jier. Hy skreau lieten tegearre mei [[Hindrik van der Meer]] dy't de meldijen komponearre. Foar de [[Stifting It Fryske Boek]] skreau er yn 1989 it boekewikegeskink, de novelle ''De tomaat''. Dat wie it earste boek sûnt jierren dat spesjaal skreaun wie as in boekewikegeskink. Syn berneboeken wolle net moralisearjend wêze. It giet him mear om ferdraachsumheid, oprjochtens en solidariteit. It giet oer ûnderwerpen dy't de bern fan no dwaande hâlde. De bernebibel ''Woord voor Woord'' fan Karel Eykman sette Eppie Dam oer yn it Frysk en ferskynde as ''Wurd foar Wurd''. Eppie Dam wie in de [[Fryske literatuer]] hast de iennichste dy't in bulte oer sport en benammen fuotbal skreau. Sa skreau er yn 2001 ''Foppe, portret fan in bysûnder gewoan minske''. Ek skreau er in biografy oer [[Abe Lenstra]] en yn 2007 ferskynde it libbensferhaal fan [[Henk Kroes]]. foar ferskate Fryske tydskriften en kranten hat er kollums skreaun. Oer sport, mar ek oer taal, literatuer, ûnderwiis en natoer. 65 fan dy kollums waarden útjûn ûnder de titel ''Damstikken''. Dam wie sûnt 2010 oanhelle mei de Sykte fan Huntington. Hy hat syn ferstjerren twa dagen earder oankundige yn in lêste, ynstjoerde bydrage foar de Ljouwerter Krante. Hy waard 73 jier en waard beïerdige op natuerbegraafplak [[Bremer Wyldernis]]. == Bibliografy (kar-út) == === Novelle === * ''De tomaat'' (Boekewikegeskink nû. 1, 1989) === Ferhalebondels === * ''Strie oerdwers en soartgelike ferhalen'' (1978) * ''De ûnderste stien'' (1982) * ''It burd fan Fidel Castro'' (1995) === Berneboeken === * ''Spinaazje mei spikers en oare ferhalen'' (1986) * ''Babbelegûchjes'' (1989) * ''Mei bleate fuotten op bêd en oare ferhalen'' (1990) * ''Jelma'' (1991) * ''Achlum Nobusco en de meunsternimmers'' (aksjeboek foar de Stifting [[It Fryske Boek]], 1992) * ''Wouter en de 24-trui'' (1993) * ''Tachtich yn 'e bocht'' (1995) * ''Dingeman krijt wjukken'' (1999) * ''Pier en de bakkesbal'' (2001) * ''Mezen meitsje toch gjin rúzje?'' (bisteferhalen fan [[Anton Koolhaas]]. Oersetten en foar bern bewurke, 2005) * ''Lytse man'' (2007) * ''Abe, in byld fan in spiler'' (2007) * ''Abe, een beeld van een speler'' (2007) * ''De elandkop fan omke Romke'' (2009) * ''Fjouwer dappere mûskes'' (mei Gerrit Terpstra) (2012) === Dichtwurk === * ''Mei de jierren'' (1978) * ''Tusken juster en jûn'' (1983) * ''Goddeleaze tiid'' (1984) * ''Fjouwer fertikaal'' (1985) * ''De kaai ûnder de klok'' (1996) * ''Te lange lêsten, fersen fan Eppie Dam by skilderijen fan Henk Pietersma'' (1986) * ''De Pomp, Gedichten yn ut Pompster dialekt'' (1988) * ''Boulân'' (mei Margryt Poortstra, 1990) * ''De sachte tufkes fan dyn Lister'' (1993) * ''De hûnsdagen'' (1995) * ''Leaf en nuddels'' (1998) * ''Neigeraden it noarden'' (2004) * ''Blausucht'' (2009) * ''Mem sjoch boi'' (2012) * ''Fallend ljocht'' (2014) * ''Omstreken'' (2020) * ''Pompster psalmen'', in [[autobiografy]] yn rymjende fersen yn't Nederlânsk (2024) === Liturgyen en lieten === * ''Wat in gelok'' (bernebibellieten, mei Folkert Verbeek, 1983) * ''Wat in gelok 2'' (bernebibellieten, (mei Folkert Verbeek en [[Margryt Poortstra]], 1990) * ''Eén zwaluw maakt zomer'''(1993) * ''Een kinderlied voor de wereld'' (1994) * ''Komen als geroepen'' (1994) * ''Hoe sille wy fan frede sjonge?'' (1994) * ''Uit hetzelfde hout gesneden'' (1995) * ''Ik zie, ik zie wat jij ook ziet'' (1996) * ''Hannah en de omgekeerde wereld'' (1997) * ''Minsken fan 'e dei'' (1998) * ''Hoe zullen wij van vrede zingen?'' (út it Frysk oerset troch Jan Popkema, 1999) * ''De mantel van geefdoor'', (1999) * ''Weg van de psalmen'' (2000) * ''Clamantis en de amandelboom'' (2003) * ''De keunst fan it libben'' (2006) * ''Wurden fan de berch'' (2008) (Mei muzyk fan [[Hindrik van der Meer]]) * ''[[Johann Sebastian Bach]], Matteuspassy'' (2008) (oerset út it Nederlânsk) * ''Wylst de wrâld fan wille skattert'' (2010) (muzyk: Jan de Jong) === Ferskaat === * ''Damstikken, in kar út de kollums fan Eppie Dam'' (1997) * ''[[Foppe de Haan|Foppe]]: Portret fan in bysûnder gewoan minske / Foppe: Portret van een bijzonder gewoon mens'' (2001) * ''De stayer. De weg van [[Henk Kroes]]'' (2007) * ''De skoskerinner. De wei fan Henk Kroes'' (2007) == Prizen == *Bekroaning yn de [[Rely Jorritsmapriis|Rely Jorritsma-priisfraach]] ** [[1973]] foar it ferhaal ''In apel fan ljocht'' ** [[1975]] foar it ferhaal ''Bijke'' *Priis fan de berneboekesjuery ** [[1995]] foar ''Wouter en 24-trui'' ** [[1996]] foar ''Tachtich yn 'e bocht'' *[[Simke Kloosterman-priis]] ** [[2001]] ''Dingeman krijt wjukken'' * [[Gysbert Japicxpriis]] ** [[2017]] foar de dichtbondel ''Fallend ljocht'' (2015) == Keppelingen om utens == * [https://www.tresoar.nl/ Tresoar oer Eppie Dam] * [https://www.tresoar.nl/literatuur/biografieen/64133b667611185f13bce9c5 ''Eppie Dam'', by Sirkwy.] {{Boarnen|boarnefernijng+ {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Dam, Eppie}} [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk dichter]] [[Kategory:Frysk hymneskriuwer]] [[Kategory:Frysk romanskriuwer]] [[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Frysk berneboekeskriuwer]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk kollumnist]] [[Kategory:Frysk tydskriftredakteur]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Skriuwer yn it Pompstersk]] [[Kategory:Persoan berne yn De Pomp]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Sleat]] [[Kategory:Balk]] [[Kategory:Persoan berne yn 1953]] [[Kategory:persoan stoarn yn 2026]] 0rmxc6wxqp4twczj492qae0qan62rf9 1232546 1232543 2026-06-20T14:46:01Z Drewes 2754 1232546 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks skriuwer | ôfbylding = Eppie Dam.jpg | ôfbyldingstekst = Eppie Dam | ôfbyldingsbreedte = | oar pseudonym = | echte namme = Ebele Dam | nasjonaliteit = {{NEDnasj}} | berne = [[5 maart]] [[1953]] | berteplak = [[De Pomp]] | stoarn = [[19 juny]] [[2026]] (73 jier) | stjerplak = [[Sleat (stêd)|Sleat]] | etnisiteit = {{FRLetn}} | regionale identiteit = | taal = [[Frysk]] en [[Nederlânsk]] | sjenre = Roman,<br>Berneboek,<br>Poëzy | perioade = | streaming = | tema's = | bekendste wurk(en) = | útjouwer = | prizen = [[Rely Jorritsmapriis]] (1973), (1975), (2015), <br>[[Simke Kloostermanpriis]] (2001),<br>[[Gysbert Japicxpriis]] (2017) | jierren aktyf = [[1973]]- [[2026]] | webside = }} '''Eppie Dam''' ([[De Pomp]], [[5 maart]] [[1953]] - [[Sleat (stêd)|Sleat]], [[19 juny]] [[2026]]) <ref> [https://lc.nl/cultuur/schrijver-eppie-dam-73-uit-sloten-overleden-aan-de-gevolgen-van-huntington.-de-maat-dy-t-noait-fuortgie-49343444.html ''Schrijver Eppie Dam (73) uit Sloten overleden aan de gevolgen van huntington''. ‘De maat dy’t noait fuortgie’] Ljouwerter Krante, 30 juny 2026 </ref> wie in [[ûnderwizer]], [[dichter]], [[skriuwer]] en [[oersetter]] út [[Sleat (stêd)|Sleat]]. ==Libben== Dam groeide op yn in agrarysk fermidden en folge de oplieding ta ûnderwizer. Hy wurke earst op Urk en sûnt 1991 yn Balk. Eppie Dam is in tige produktyf skriuwer. Hy skriuwt û.o. romans, berneboeken, kollums en gedichten en hat redakteur west fan [[Trotwaer]]. Hy skriuwt njonken it Frysk ek yn it dialekt fan [[De Pomp]], it [[Pompstersk]]. Hy wûn in kearmannich de [[Rely Jorritsmapriis]] fan it Rely Jorritsma-fûns. Yn [[2001]] krige er foar ''Dingeman krijt wjokken'' de [[Simke Kloostermanpriis]]. Yn tsjerklike fermiddens makke er namme as skriuwer fan eigentiidske teksten fan lieten en liturgyen dy't passe yn ferskate perioades fan in tsjerklik jier. Hy skreau lieten tegearre mei [[Hindrik van der Meer]] dy't de meldijen komponearre. Foar de [[Stifting It Fryske Boek]] skreau er yn 1989 it boekewikegeskink, de novelle ''De tomaat''. Dat wie it earste boek sûnt jierren dat spesjaal skreaun wie as in boekewikegeskink. Syn berneboeken wolle net moralisearjend wêze. It giet him mear om ferdraachsumheid, oprjochtens en solidariteit. It giet oer ûnderwerpen dy't de bern fan no dwaande hâlde. De bernebibel ''Woord voor Woord'' fan Karel Eykman sette Eppie Dam oer yn it Frysk en ferskynde as ''Wurd foar Wurd''. Eppie Dam wie in de [[Fryske literatuer]] hast de iennichste dy't in bulte oer sport en benammen fuotbal skreau. Sa skreau er yn 2001 ''Foppe, portret fan in bysûnder gewoan minske''. Ek skreau er in biografy oer [[Abe Lenstra]] en yn 2007 ferskynde it libbensferhaal fan [[Henk Kroes]]. foar ferskate Fryske tydskriften en kranten hat er kollums skreaun. Oer sport, mar ek oer taal, literatuer, ûnderwiis en natoer. 65 fan dy kollums waarden útjûn ûnder de titel ''Damstikken''. Yn 2024 publisearre Dam ''Pompster Psalmen'', in [[autobiografy]] yn dichtfoarm, wêryn't er weromsjocht op syn libben.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/16959779/de-psalmen-van-eppie-dam-veelzijdige-schrijver-blikt-terug-op-zijn-leven ''Omrop Fryslan'', 2 novimber 2024]</ref> Dam wie sûnt 2010 oanhelle mei de Sykte fan Huntington. Hy hat syn ferstjerren twa dagen earder oankundige yn in lêste, ynstjoerde bydrage foar de Ljouwerter Krante. Hy waard 73 jier en waard beïerdige op natuerbegraafplak [[Bremer Wyldernis]]. == Bibliografy (kar-út) == === Novelle === * ''De tomaat'' (Boekewikegeskink nû. 1, 1989) === Ferhalebondels === * ''Strie oerdwers en soartgelike ferhalen'' (1978) * ''De ûnderste stien'' (1982) * ''It burd fan Fidel Castro'' (1995) === Berneboeken === * ''Spinaazje mei spikers en oare ferhalen'' (1986) * ''Babbelegûchjes'' (1989) * ''Mei bleate fuotten op bêd en oare ferhalen'' (1990) * ''Jelma'' (1991) * ''Achlum Nobusco en de meunsternimmers'' (aksjeboek foar de Stifting [[It Fryske Boek]], 1992) * ''Wouter en de 24-trui'' (1993) * ''Tachtich yn 'e bocht'' (1995) * ''Dingeman krijt wjukken'' (1999) * ''Pier en de bakkesbal'' (2001) * ''Mezen meitsje toch gjin rúzje?'' (bisteferhalen fan [[Anton Koolhaas]]. Oersetten en foar bern bewurke, 2005) * ''Lytse man'' (2007) * ''Abe, in byld fan in spiler'' (2007) * ''Abe, een beeld van een speler'' (2007) * ''De elandkop fan omke Romke'' (2009) * ''Fjouwer dappere mûskes'' (mei Gerrit Terpstra) (2012) === Dichtwurk === * ''Mei de jierren'' (1978) * ''Tusken juster en jûn'' (1983) * ''Goddeleaze tiid'' (1984) * ''Fjouwer fertikaal'' (1985) * ''De kaai ûnder de klok'' (1996) * ''Te lange lêsten, fersen fan Eppie Dam by skilderijen fan Henk Pietersma'' (1986) * ''De Pomp, Gedichten yn ut Pompster dialekt'' (1988) * ''Boulân'' (mei Margryt Poortstra, 1990) * ''De sachte tufkes fan dyn Lister'' (1993) * ''De hûnsdagen'' (1995) * ''Leaf en nuddels'' (1998) * ''Neigeraden it noarden'' (2004) * ''Blausucht'' (2009) * ''Mem sjoch boi'' (2012) * ''Fallend ljocht'' (2014) * ''Omstreken'' (2020) * ''Pompster psalmen'', in [[autobiografy]] yn rymjende fersen yn't Nederlânsk (2024) === Liturgyen en lieten === * ''Wat in gelok'' (bernebibellieten, mei Folkert Verbeek, 1983) * ''Wat in gelok 2'' (bernebibellieten, (mei Folkert Verbeek en [[Margryt Poortstra]], 1990) * ''Eén zwaluw maakt zomer'''(1993) * ''Een kinderlied voor de wereld'' (1994) * ''Komen als geroepen'' (1994) * ''Hoe sille wy fan frede sjonge?'' (1994) * ''Uit hetzelfde hout gesneden'' (1995) * ''Ik zie, ik zie wat jij ook ziet'' (1996) * ''Hannah en de omgekeerde wereld'' (1997) * ''Minsken fan 'e dei'' (1998) * ''Hoe zullen wij van vrede zingen?'' (út it Frysk oerset troch Jan Popkema, 1999) * ''De mantel van geefdoor'', (1999) * ''Weg van de psalmen'' (2000) * ''Clamantis en de amandelboom'' (2003) * ''De keunst fan it libben'' (2006) * ''Wurden fan de berch'' (2008) (Mei muzyk fan [[Hindrik van der Meer]]) * ''[[Johann Sebastian Bach]], Matteuspassy'' (2008) (oerset út it Nederlânsk) * ''Wylst de wrâld fan wille skattert'' (2010) (muzyk: Jan de Jong) === Ferskaat === * ''Damstikken, in kar út de kollums fan Eppie Dam'' (1997) * ''[[Foppe de Haan|Foppe]]: Portret fan in bysûnder gewoan minske / Foppe: Portret van een bijzonder gewoon mens'' (2001) * ''De stayer. De weg van [[Henk Kroes]]'' (2007) * ''De skoskerinner. De wei fan Henk Kroes'' (2007) == Prizen == *Bekroaning yn de [[Rely Jorritsmapriis|Rely Jorritsma-priisfraach]] ** [[1973]] foar it ferhaal ''In apel fan ljocht'' ** [[1975]] foar it ferhaal ''Bijke'' *Priis fan de berneboekesjuery ** [[1995]] foar ''Wouter en 24-trui'' ** [[1996]] foar ''Tachtich yn 'e bocht'' *[[Simke Kloosterman-priis]] ** [[2001]] ''Dingeman krijt wjukken'' * [[Gysbert Japicxpriis]] ** [[2017]] foar de dichtbondel ''Fallend ljocht'' (2015) == Keppelingen om utens == * [https://www.tresoar.nl/ Tresoar oer Eppie Dam] * [https://www.tresoar.nl/literatuur/biografieen/64133b667611185f13bce9c5 ''Eppie Dam'', by Sirkwy.] {{Boarnen|boarnefernijng+ {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Dam, Eppie}} [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk dichter]] [[Kategory:Frysk hymneskriuwer]] [[Kategory:Frysk romanskriuwer]] [[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Frysk berneboekeskriuwer]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk kollumnist]] [[Kategory:Frysk tydskriftredakteur]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Skriuwer yn it Pompstersk]] [[Kategory:Persoan berne yn De Pomp]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Sleat]] [[Kategory:Balk]] [[Kategory:Persoan berne yn 1953]] [[Kategory:persoan stoarn yn 2026]] n1319vypjllceov6gl5pfnl5l6ya962 0 31784 1232574 1193962 2026-06-20T17:12:17Z Drewes 2754 1232574 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Riemkje Pitstra Tresoar 42.jpg|thumb|right|300px|''Riemkje Pitstra'']] '''Riemkje Pitstra''', ([[Noardwyk (Súd-Hollân)|Noardwyk]], [[6 maaie]] [[1944]]) is in [[Fryslân|Fryske]] skriuwster. Se groeide op yn [[Surhústerfean]], nei de middelbere skoalle gie se nei de roomske [[kweekskoalle]] yn [[Stienwyk]]. Dêrnei krige se in beneaming oan in twatalige skoalle yn [[Sint Nyk]]. Se lei har ta op it skriuwen fan lesmateriaal foar twatalige skoallen. Se die dat by de ûnderwiisbegeliedingstsjinst yn de [[súdwesthoeke]] fan Fryslân. Boppedat folge se in kursus pedagogyk yn Grins. Dêrnei begûn se mei de stúdzje [[Frysk]]; yn 1988 slagge se foar de twadde-graads akte. Pitstra kaam te wurkjen by it GCO ([[Mienskiplik Sintrum foar Underwiisbegelieding]] yn Fryslân, no [[Cedin]]) te Ljouwert. == Skriuwster == Foardat se as skriuwster fan [[berneboek]]en bekend waard, makke se al jierren teksten foar de Fryske skoalleradio en letter ek foar de telefyzje. Se skreau ûnder oaren ferhaaltsjes foar '[[Marten de Mûs]], in telefyzjesearje foar lytse bern. Yn de mande mei [[Anny de Jong]], Jan Schotanus en Janny Vledder-van der Knoop wurke Riemkje Pitstra oan de ‘Op reis-rige’, in nije Fryske lês'rige. Dêrneist skreau se ferskate Fryske berneboeken. === Tomke === Se wurke boppedat mei oan it Fryske [[Tomke lêsbefoardering|lêsbefoarderingsprojekt Tomke]]. Dat lesmateriaal wurdt makke yn de mande mei de [[Afûk]] en [[Omrop Fryslân]]. Alle jierren ferskynt der in boekje plus in cd, mei ferhaaltsjes, ferskes, taalspultsjes en rymkes, dat ferspraat wurdt ûnder alle pjutteboartersplakken yn Fryslân. Riemkje soarget mei [[Auck Peanstra]] foar de teksten fan de ferhaaltsjes yn de boekjes en op de byhearrende cd, dy’t om in beskaat tema hinne skreaun wurde. Omrop Fryslân stjoert de bewurke ferhaaltsjes út. == Wurk == * 1987 : ''In liuw yn ’e trein'' * 1987 : ''De binde fan wite Harm'' * 1989 : ''Wiger en Maaike'' : ferhaaltsjes mei flanelplaten foar pjutteboartersplakken * 1990 : ''Dêr is Marten…'' * 1991 : ''Mentha Minnema en it keldermystearje'' * 1992 : ''Poef de boef'' * 1994 : ''Poef wol in jas'' * 1995 : ''De fersierde krystbeam'' (meiwurke oan) * 1995 : ''Grutte Giele & Lytse Loer'' (Hollânske oersetting yn 1995: ''Gele Gijs en Lange Loeres'') * 1995 : ''Mentha Minnema en it keldermysterie'' (oersetting) * 1996 : ''De bisteboat'' * 1997 : ''Gefaarlik spul foar Mentha Minnema'' (mei [[Anny de Jong]] en [[Jan Schotanus]]) * 1997 : ''Mentha Minnema en it wettermystearje'' * 1997 : ''Mentha Minnema en het fuikenmysterie'' (oersetting: ''Mentha Minnema en it wettermystearje'') * 1998 : ''Jord wint in priis'' (oersetting fan: Jord wint een prijs - 1997) * 1999 : ''Ikke'' * 2000 : ''Tomke, Romke en de Boekebear op ûntdekkingsreis'' * 2001 : ''Tomke Romke en harren nije freondinne Kornelia de kangoeroe'' * 2001 : ''Poef en de wyn'' * 2002 : ''Tomke, Romke en Kornelia achter it muzyk oan!'' * 2003 : ''Tomke, Romke en Kornelia skilderje mei kleur'' * 2003 : ''Tomke : winterboek'' * 2003 : ''Tomke : in pot fol ferhalen'' * 2004 : ''Tomke, Romke en Kornelia nei de dokter'' * 2005 : ''Kikkerts fange mei Tomke'' * 2006 : ''Kom yn myn hûske'' (Tomke-boekje 2006) * 2006 : ''Tomke yn ’e bis''tetún (Lês- en lústerboek) * 2007 : Gefaarlik spul foar Mentha Minnema: audioboek, foarlêzen troch Jan Schotanus (mei Anny de Jong en Jan Schotanus) * 2008 : ''Mentha Minnema en it keldermysterie'': audioboek, foarlêzen troch de skriuwer * 2008 : ''Mentha Minnema en it wettermystearje'': audioboek, foarlêzen troch de skriuwer * 2008 : ''Tomke nei skoalle'' * 2008 : ''Tomke jierboek'' (mei [[Auck Peanstra]], ferskes: [[Geartsje Douma]]) * 2008 : ''Tomke en Romke : earst dit... dan dat'' (mei Auck Peanstra, ferskes: Geartsje Douma) * 2009 : ''Tomke fakânsjeboek'' (mei Auck Peanstra e.o.) * 2009 : ''Dêr is Marten wer'' * 2010 : ''Tomke en Romke yn it ferkear'' (mei Auck Peanstra) * 2010 : ''Tomke, boartsje yn 't bad'' * 2010 : ''Tomke ferkearsboek'' (mei Auck Peanstra) * 2011 : ''Tomke foarlêsferhaaltsjes'' (mei Auck Peanstra) * 2012 : ''Tomke : dikke tút foar Romke'' {{boarnen|boarnefernijing= *[https://www.tresoar.nl/literatuur/biografieen/64133b667611185f13bcea9d Skriuwersynformaasje by Tresoar] }} {{DEFAULTSORT:Pitstra, Riemkje}} [[Kategory:Nederlânsk ûnderwizer]] [[Kategory:Nederlânsk pedagooch]] [[Kategory:Nederlânsk berneboekeskriuwer]] [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk pedagooch]] [[Kategory:Frysk berneboekeskriuwer]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]] [[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]] [[Kategory:Persoan berne yn 1944]] 9ehvcvyasckceg58cpps1f1acjuueoh 0 33485 1232583 1124333 2026-06-20T20:44:53Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere; + ynfoboks en tekst útwreide. 1232583 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Aksel | ôfbylding = Terneuzen-Axel, NH kerk GM-0715WN004 IMG 6724 2023-06-07 14.13.jpg | ôfbyldingstekst = PKN-tsjerke | flagge = Axel vlag.svg | wapen = Axel wapen 1970.svg | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Terneuzen]] | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = 7.971 <small>(2026)</small><ref>[https://allecijfers.nl/woonplaats/axel/ Alle Cijfers]</ref> | oerflak = 37,30 km²<br>wêrfan wetter: 0,82 km² | befolkingstichtens = 217 ynw./km² | hichte = 1 m | stifting = ± 10e iuw (stedsrjochten 1218) | ferkearsieren = N62 / N258 | postkoade = 4570–4571 | netnûmer = 0115 | koördinaten = 51°16' NB, 3°54' EL | webside = https://www.terneuzen.nl | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 16 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 3 | lon_min = 54 | lon_sec = 00 | lon_dir = E | ôfbylding2 = Map NL - Terneuzen - Axel.png | ôfbyldingstekst2 = Kaart fan Aksel | ôfbylding3 = | ôfbyldingstekst3 = }} '''Aksel''' (offisjeel: ''Axel'') is in stêd yn [[Siuwsk-Flaanderen]] yn 'e [[Seelân|Siuwske]] gemeente [[Terneuzen (gemeente)|Terneuzen]]. Oant de gemeentlike weryndieling fan [[2003]] wie Aksel in selsstannige gemeente. De stêd hat 7971 ynwenners (2026). == Skiednis == === Midsiuwen === Aksel wurdt foar it earst yn 991 as 'Axla' neamd. De namme soe "kastiel oan it wetter" betsjutte kinne. In oare serieuze teory is dat de namme ferwiist nei 'eksterboskje' (''agnulauha''). Yn 1183 krige it doarp [[stedsrjochten]] fan Filips fan 'e Elzas. Earder lei Aksel yn it rjochtsgebiet fan 'e stêd [[Gint]]. It plak ûntwikkele him ta in bloeiende merkstêd, mar waard dêrtroch ferskate kearen troch de Gintenaren plondere. === Tachtichjierrige Oarloch === [[Ofbyld:Siege of Axel 1586.jpg|thumb|left|Prins Maurits oermasteret Aksel (1586).]] Yn 'e 16e iuw kaam it katolisisme ûnder druk te stean troch de ynfloed fan 'e [[Reformaasje]]. De [[Byldestoarm]] fan 1566 fûn fûleindich plak. 160 ynwenners fan Aksel en de omlizzende doarpen wiene oanhingers fan it protestantisme en tsien fan harren waarden as [[ketter]]s terjochtsteld. Yn 1570 kaam Aksel troch de [[Alderheljenfloed]] op in eilân te lizzen. Troch de strategyske lizzing wie Aksel in belangryk doel en yn 1586 oermastere [[Maurits fan Oranje|Prins Maurits]] de stêd op 'e Spanjerds; it wie ien fan syn earste wapenfeiten. Der waarden wiidweidige festingwurken oanlein, dy't yn 1816 offisjeel opheft waarden. Aksel hie as 'Lân fan Aksel' in bysûndere bestjoerlike status ûnder de Staten fan Seelân. === Nije tiid === Yn 'e 18e en 19e iuw waard besocht de stêd better te ferbinen mei de see, mar dy projekten slaggen mar foar in part. Yn 1871 krige Aksel in spoarstasjon, dat oant 1951 tsjinne. De stêd hie yn 1806 hast 2.000 ynwenners. === Twadde Wrâldoarloch === Aksel waard tusken 16 en 19 septimber 1944 befrijd troch de Earste Poalske Pânserdivyzje. De striid wie hurd fanwegen de Dútske ferdigening en it ûnder wetter setten fan lân. Ferskate strjitnammen en it Szydlowskiplein betinke hjoed-de-dei de Poalske befrijers. == Gemeente == Oant de gemeentlike weryndieling fan 2003 wie Aksel in selsstannige gemeente. Yn 1970 waard de gemeente Aksel útwreide mei de gemeenten Koewacht, Overslag en Zuiddorpe en dielen fan Sint Jansteen, Vogelwaarde en Westdorpe. Dat jiers waard ek it wapen fan Aksel wizige. De liuw krige in kroan en gouden neils, in reade tonge en in halsbân mei in krús. De eardere gemeente hie in oerflak fan 72,36 km², dêr't 71,38 km² fan lân wie. De flagge fan 'e eardere gemeente Aksel hat yn in baan om de ierde west. Lodewijk van den Berg, berne yn Sluiskil, naam de flagge mei de romte yn op syn missy mei de romtefear Challenger. == Dracht == <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="200px" style="margin: 0; padding: 0;"> Nederlandsopenluchtmuseum AA 205808.jpg|Man ± 1905. Nederlandsopenluchtmuseum AA 160401.jpg|Frou ± 1905. </gallery> </div> Aksel is bekend om syn eigen dracht. Troch de foar it grutste part protestantske ynslach fan Aksel en dat Aksel mear op it noarden fan Seelân rjochte wie, is de Akselske dracht mear besibbe oan [[Walcheren]] en [[Súd-Bevelân]] as oan de rest fan Siuwsk-Flaanderen. De Akselske dracht is in rike dracht en it Museum Het Warenhuis hat in grutte kolleksje yn syn besit. It lân fan Aksel bleau yn hannen fan 'e [[geuzen]], wylst it omfiemjende lân fan it hjoeddeiske Siuwsk-Flaanderen yn 'e [[Tachtichjierrige Kriich]] Spaansk en katolyk bleau. Nei 1850 feroare de dracht en om 1870 hinne ûnstiene de hege 'wjukken' boppe de skouders fan 'e frouljusdracht. Troch de isolearre lizzing fan it protestantske Aksel bleau de befolking lang trou oan 'e dracht. De boerenfamyljes wiene dejingen dy't de dracht it langste en yn 'e meast útwrydske foarm yn stân holden. Doe't jonge boeren yn 'e [[Earste Wrâldkriich]] mobilisearre waarden, holden hja op mei it dragen fan 'e tradisjonele klean. De froulju bleaune langer trou oan 'e dracht en de lêste froulju dy't de typyske klean droegen stoaren yn 'e jierren 1980. == It besjen wurdich == [[Ofbyld:Axel Stadsmolen.jpg|thumb|Stedsmûne.]] Fan de fjouwer tsjerken binne de [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]]-tsjerken en de Nederlânsk Grifformearde tsjerke noch yn gebrûk. Der binne trije begraafplakken, wêrûnder ien by de eardere katolike Gregoariustsjerke. De mûne op 'e festingwal waard yn 1911 ûnttakele en baarnde yn 'e jierren 1950 út. Sûnt 2000 is de mûne restaurearre en draait er wer foar it meallen fan nôt. Yn it boskrike Smitsschorre stiet in goed 60 meter hege wettertoer, dy't te beklimmen is. Yn 'e omjouwing fan Aksel lizze ferskate 19e-iuwske buorkerijen dy't as Ryksmonumint erkend binne. == Musea yn Aksel == * It Museum Het Warenhuis is in streekmuseum dat it boere-ynterieur út 1880, in unike samling Akselse dracht en de skiednis fan 'e stêd toant. It museum draait folslein op frijwilligers en sit sûnt 2015 yn in âld warenhûs oan 'e Merk. * It Oarlochsmuseum Gdynia hat as tema de Twadde Wrâldkriich mei spesjaal omtinken foar de striid fan 'e Earste Poalske Pânserdivyzje om Aksel. * It Witte's Museum besit in lytse kolleksje fan âlde fototastellen en radio-apparatuer, sammele troch de bruorren Jan en Maarten Witte. * De ûnderferdjipping fan 'e Wettertoer tsjinnet as romte foar wikseljende útstallings oer benammen natoer en keunst. Om de toer hinne leit in hiemtún. {{boarnen|boarnefernijing= * Dit artikel is in oersetting fan it Nederlânsktalige artikel, sjoch foar boarnen 90 [[:nl:Axel]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Axel}} }} [[Kategory:Plak yn Terneuzen]] [[Kategory:Eardere gemeente yn Seelân]] o4kpiq4t8pst7jsrleguw1qp8vxrfi3 0 33781 1232568 994090 2026-06-20T16:01:09Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere, + ynfoboks. 1232568 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Stationsbuurt | ôfbylding = Map - NL - Reimerswaal - Wijk 04 Rilland-Bath - Buurt 01 Stationsbuurt.svg | ôfbyldingstekst = Plak fan Stationsbuurt yn de gemeente Reimerswaal | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Kruiningen]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = 176 (2026)<ref>[https://allecijfers.nl/buurt/rilland-stationsbuurt-reimerswaal/ Alle Cijfers]</ref> | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | stifting = | postkoade = 4416 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°28' NB, 4°02' EL | webside = [https://www.reimerswaal.nl www.reimerswaal.nl] | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 28 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 02 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Stationsbuurt''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]] yn 'e provinsje [[Seelân]]. De buorskip leit op it doarpsgebiet fan [[Rilland]]. De buorksip is ûntstien en ferneamd nei it [[Stasjon Rilland-Bath]], dat yn 1872 yn gebrûk naam waard. Yn Stationsbuurt wenje likernôch 176 minsken (2026). {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.zeeuwsarchief.nl/bronnen/zeeuwse-woonplaatsen/stationsbuurt/ Siuwsk Argyf, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Brigdamme}} }} {{GemeenteReimerswaal}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] [[Kategory:Plak stifte yn 1872]] jibhy2x504dg1hvt01bl5gl8huicmpc 0 33782 1232549 1124355 2026-06-20T14:57:17Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere, + ynfoboks en in bytsje tekst. 1232549 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Bath | ôfbylding = Kerk van Bath (Gem Reimerswaal).jpg | ôfbyldingstekst = Tsjerke fan Bath | flagge = | wapen = Fort Bath wapen.svg | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[File:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Rilland]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = 98 (2026)<ref>[https://allecijfers.nl/buurt/rilland-bath-reimerswaal/ Alle Cijfers]</ref> | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | stifting = 1773 (werynpoldering) | ferkearsieren = | postkoade = 4411 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°24' NB, 4°13' EL | webside = https://www.reimerswaal.nl }} '''Bath''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]], yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. Bath hie yn 2026 98 ynwenners. == Skiednis == Bath is in earder doarp en hearlikheid op it eilân [[Súd-Bevelân]], provinsje Seelân. It waard troch de wettersneed fan 5 novimber 1530 oerspield, mar dêr al gau wer drûchmakke. De diken brieken op 2 novimber 1532 jitris troch en yn 1536 folge wer it drûchmeitsjen fan it lân, mar yn 1539 barde itselde wer. It duorre goed twa iuwen dat it gebiet yn 1773 wer yndike en drûchmakke waard. [[Ofbyld:De bouwvallen van de toren van Bath in Zeeland De Batsen Toorn (titel op object), RP-T-1888-A-1808.jpg|thumb|left|De tsjerketoer fan Bath op in 17e-iuwske tekening.]] Troch al dy trochbraken wie allinnich de toer fan 'e tsjerke oerbleaun; mar dy is letter ek ynstoart. Fan it doarp is allinnich in buorskip oerbleaun. De hjoeddeiske tsjerke fan Bath datearret út 1950 en wurdt brûkt troch in gemeente dy't oansletten is by it Bûn fan Frije Evangelyske Gemeenten. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.zeeuwsarchief.nl/bronnen/zeeuwse-woonplaatsen/bath/ Siuwsk Argyf, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Bath, Reimerswaal}} }} {{GemeenteReimerswaal}} {{Koördinaten|51_24_11_N_4_12_34_E_zoom:15|51° 24' NB, 4° 12' EL}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] [[Kategory:Eardere gemeente yn Seelân]] 0op5chsgv7bqczbel6m9rjqu4abvrv0 1232551 1232549 2026-06-20T14:59:34Z RomkeHoekstra 10582 + posysjekaart. 1232551 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Bath | ôfbylding = Kerk van Bath (Gem Reimerswaal).jpg | ôfbyldingstekst = Tsjerke fan Bath | flagge = | wapen = Fort Bath wapen.svg | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Rilland]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = 98 <small>(2026)</small><ref>[https://allecijfers.nl/buurt/rilland-bath-reimerswaal/ Alle Cijfers]</ref> | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | stifting = 1773 (werynpoldering) | ferkearsieren = | postkoade = 4411 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°24' NB, 4°13' EL | webside = https://www.reimerswaal.nl | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 24 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 13 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Bath''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]], yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. Bath hie yn 2026 98 ynwenners. == Skiednis == Bath is in earder doarp en hearlikheid op it eilân [[Súd-Bevelân]], provinsje Seelân. It waard troch de wettersneed fan 5 novimber 1530 oerspield, mar dêr al gau wer drûchmakke. De diken brieken op 2 novimber 1532 jitris troch en yn 1536 folge wer it drûchmeitsjen fan it lân, mar yn 1539 barde itselde wer. It duorre goed twa iuwen dat it gebiet yn 1773 wer yndike en drûchmakke waard. [[Ofbyld:De bouwvallen van de toren van Bath in Zeeland De Batsen Toorn (titel op object), RP-T-1888-A-1808.jpg|thumb|left|De tsjerketoer fan Bath op in 17e-iuwske tekening.]] Troch al dy trochbraken wie allinnich de toer fan 'e tsjerke oerbleaun; mar dy is letter ek ynstoart. Fan it doarp is allinnich in buorskip oerbleaun. De hjoeddeiske tsjerke fan Bath datearret út 1950 en wurdt brûkt troch in gemeente dy't oansletten is by it Bûn fan Frije Evangelyske Gemeenten. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.zeeuwsarchief.nl/bronnen/zeeuwse-woonplaatsen/bath/ Siuwsk Argyf, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Bath, Reimerswaal}} }} {{GemeenteReimerswaal}} {{Koördinaten|51_24_11_N_4_12_34_E_zoom:15|51° 24' NB, 4° 12' EL}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] [[Kategory:Eardere gemeente yn Seelân]] gm1fg44vdchcfe1e7hhi66wn8c4zbi6 0 33785 1232561 1124438 2026-06-20T15:27:30Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere + ynfoboks. 1232561 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Gawege | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Waarde (Reimerswaal)|waarde]] | ynwennertal = 75 | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | stifting = | ferkearsieren = | postkoade = | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°27' NB, 4°03' EL | webside = https://www.reimerswaal.nl | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 27 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 03 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Gawege''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. It leit tusken de doarpen [[Krabbendijke]] en [[Waarde (Reimerswaal)|Waarde]] en hat likernôch 75 ynwenners. Gawege ûntstie neidat de wetterfloed fan 26 jannewaris 1682 Valkenisse ferneatige en de ynwenners har op 'e noardlike grins fan 'e hearlikheid nei wenjen setten. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.zeeuwsarchief.nl/bronnen/zeeuwse-woonplaatsen/gawege/ Siuwsk Argyf, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Gawege}} }} {{GemeenteReimerswaal}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] p5l13ahqrlibsmdni4szmqqygxafxxs 0 33786 1232566 1124555 2026-06-20T15:45:30Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere, + ynfoboks. 1232566 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Middenhof | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Rilland]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = | oerflak = | befolkingstichtens = | hichte = | stifting = | ferkearsieren = | postkoade = 4416 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°27' NB, 4°03' EL | webside = https://www.reimerswaal.nl | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 27 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 03 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Middenhof''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. Middenhôf leit noardlik fan [[Rilland]], dêr't it buorskip ûnder falt. {{GemeenteReimerswaal}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] 555gdd0o8wo6zw2jpnvrou4kijjeo50 0 33787 1232567 1124625 2026-06-20T15:51:38Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberocht ferwidere. + ynfoboks. 1232567 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Roelshoek | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Krabbendijke]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = | oerflak = | befolkingstichtens = | hichte = | stifting = | ferkearsieren = | postkoade = 4416 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°27' NB, 4°03' EL | webside = [https://www.reimerswaal.nl www.reimerswaal.nl] | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 27 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 03 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Roelshoek''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. Roelshoek leit noardeastlik fan [[Krabbendijke]], dêr't de buorskip ûnder falt. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.zeeuwsarchief.nl/bronnen/zeeuwse-woonplaatsen/roelshoek/ Siuwsk Argyf, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Brigdamme}} }} {{GemeenteReimerswaal}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] px1mohsmxyvn0xeyfzww6s8g5jjes3q 0 33788 1232569 1124678 2026-06-20T16:10:30Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere, + ynfoboks. 1232569 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Vlake | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Wemeldinge]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | stifting = | ferkearsieren = | postkoade = 4424 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°30' NB, 4°00' EL | webside = https://www.reimerswaal.nl | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 30 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 00 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Vlake''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswaal]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. Vlake leit oan it [[Kanaal troch Súd-Bevelân]]. De [[Vlaketunnel]] is nei dit buorskip ferneamd. Eartiids wie Vlake in doarp mei in eigen oan [[Macharius|Sint-Macharius]] wijde tsjerke. Sûnt de 16e iuw ûntfolke it doarp en yn 1804 waard de tsjerke ôfbrutsen. By de oanlis fan it Kanaal troch Súd-Bevelân waard in grut part fan it doarp ôfbrutsen {{CommonsBalke|Vlake}} {{GemeenteReimerswaal}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] m8arc5mf0pq103eab33w1tdcubz14wj 0 62644 1232575 962866 2026-06-20T17:15:28Z RomkeHoekstra 10582 stobbeberjocht ferwidere, stikje skiednis (ynkoarte) oernommen fan Nederlânsktalige side. 1232575 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Völckerdorp | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = Plak | namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Rilland]] | boargemaster = | stedsyndieling = | gemeenteyndieling = | ynwennertal = 22 <small>(2020)</small><ref>[https://www.pzc.nl/zeeuws-nieuws/volckerdorp-wij-voelen-ons-door-zeeland-vergeten~a40f270b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F Siuwsk Nijs]</ref> | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | stifting = | ferkearsieren = | postkoade = 4411 | netnûmer = 0113 | koördinaten = 51°25' NB, 4°12' EL | webside = https://www.reimerswaal.nl | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 25 | lat_sec = 00 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 12 | lon_sec = 00 | lon_dir = E }} '''Völckerdorp''' is in [[buorskip]] yn 'e gemeente [[Reimerswiel]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Seelân]]. De buorskip hat likernôch 22 ynwenners (2020). Völckerdorp is de meast eastlike buorskip fan 'e provinsje. == Skiednis == === Völckerpolder === De Völckerpolder waard tusken 1903 en 1905 bedike nei in konsesje út 1902 oan H.G.J. Völcker van Soelen. De oanlis wie nedich fanwegen it tichtslykjen fan 'e útwetteringsril fan 'e Damespolder. === Völckerdorp === [[Ofbyld:Völckerdorp.jpg|thumb|left|Völckerdorp yn 1911.]] Yn 1904 waard in lânarbeidersdoarp stifte dat út 18 huzen om in plein hinne bestie. It doarp hie in eigen roomsk tsjerkje (oant 1920) en in skoalle. De tsjerke waard ôfbrutsen nei't it plak by de parochy Woensdrecht yndield waard. De skoalle waard yn 1936 sletten om't it ferfier mei de bus goedkeaper wie as de skoalle iepenhâlde. === Twadde Wrâldoarloch === Yn 1939 waard de polder in ynundaasjegebiet. By de Dútske ynfal yn 1940 mislearre it ûnder wetter setten, mar it doarp rûn wol skea op troch besjittings. Yn oktober 1944 waard der yn 'e polder fûl fochten tusken Dútske troepen en Kanadeeske soldaten (Black Watchers). It doarp rekke swier skansearre en ferskate wenten waarden nea wer opboud. === Wettersneed fan 1953 === Yn 'e nacht fan 1 febrewaris 1953 briek de dyk op twa plakken troch. De ynwenners flechten nei de souders. Op 2 febrewaris waarden de bewenners troch militairen fan 'e fleanbasis Woensdrecht rêden. Tsjin 5 febrewaris wie de polder troch natuerlike ôfwettering wer drûch. {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- }} {{GemeenteReimerswaal}} {{DEFAULTSORT:Volckerdorp}} [[Kategory:Plak yn Reimerswaal]] 4mt0u10inr156npr2mpq3at35qaionl 0 141801 1232550 1231293 2026-06-20T14:59:25Z Drewes 2754 /* Ferstoarn */ 1232550 wikitext text/x-wiki {{JiersideBoppe}} {{Kalinders}}{{Kalinderjier}} == Foarfallen == ;jannewaris * [[1 jannewaris|1]] - [[Bulgarije]] fiert de [[euro]] yn as nasjonale [[muntienheid]], en wurdt dêrmei it 21e lân yn 'e [[Eurosône]]. * [[1 jannewaris|1]] - Yn de [[Nederlân]]ske haadstêd [[Amsterdam]] rekket de [[Vondeltsjerke]] slim skansearre by in grutte brân. * [[1 jannewaris|1]] - By de saneamde [[Nijjiersbrân fan Crans-Montana]] komme by in brân yn in [[kafee]], yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Crans-Montana]], in plak yn it kanton [[Wallis]], 41 minsken om it libben en reitsje nochris 115 oaren [[ferwûne]]. * [[3 jannewaris|3]] - De [[Feriene Steaten]] fiere oanfallen út op ferskate plakken yn it noarden fan [[Fenezuëla]]. Tagelyk wurde de Fenezolaanske [[presidint]] [[Nicolás Maduro]] en syn [[oarehelte|frou]] [[Cilia Flores]] fan har bêd lichten troch Amerikaanske [[kommando's]] en [[ûntfierd]] nei de Feriene Steaten ta, dêr't se yn it [[tichthûs (finzenis)|tichthús]] ferdwine. * [[3 jannewaris|3]] - [[Ekwatoriaal Guinee]] ferpleatst syn [[haadstêd]] fan [[Malabo]] op it eilân [[Bioko]] nei [[Ciudad de la Paz]] op it [[fêstelân]] fan [[Afrika]]. * [[6 jannewaris|6]] - It westen fan [[Japan]] wurdt troffen troch in [[ierdbeving]] fan 6,2 op 'e [[skaal fan Richter]]. It epysk sintrum lei yn it [[Prefektueren fan Japan|prefektuer]] [[Shimane (Prefektuer)|Shimane]], it eilân [[Honshu]]. * [[7 jannewaris|7]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrante]] [[Moard op Renée Good|Renée Good]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE). * [[8 jannewaris|8]]-[[9 jannewaris|9]] - De [[protesten yn Iran (jannewaris 2026)|massale protesten]] yn [[Iraan]] wurde yn bloed smoard troch de [[plysje]] en de [[feilichheidstsjinst]]en, wêrby't neffens de berjochten tsientûzenen [[demonstraasje (protest)|demonstranten]] deamakke wurde. * [[14 jannewaris|14]] - Yn it [[Tailân|Taiske]] distrikt [[Sikhio (distrikt)|Sikhio]] falt in kraan op in passazjierstrein, wêrby't 30 minsken omkomme en 64 oaren [[ferwûne]] reitsje. * [[14 jannewaris|14]] - Nei [[Grienlânkrisis|oanhâldende drigeminten]] fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]], begjint [[Denemark]], dêr't Grienlân ta heart, de [[militêre oefening]] [[Operaasje Artic Endurance]]. Sân [[Jeropa|Jeropeeske]] bûnsgenoaten, wêrûnder [[Nederlân]], stjoere troepen. * [[17 jannewaris|17]] - Yn 'e [[Paraguay]]aanske [[haadstêd]] [[Asunción]] ûndertekenje fertsjintwurdigers fan 'e [[Jeropeeske Uny]] en [[Mercosur]], in [[ekonomy]]sk ferbûn besteande út [[Argentynje]], [[Brazylje]], [[Oerûguay]] en Paraguay, in [[Partnerskipsoerienkomst tusken de Jeropeeske Uny en Mercosur|frijhannelsoerienkomst]]. * [[18 jannewaris|18]] - Yn [[Spanje]] fynt benoarden it plak [[Kordoba (Spanje)|Kordoba]], yn de [[Spaanske autonome mienskippen|autonome mienskip]] [[Andalûsje]], [[Treinramp by Kordoba|in treinramp]] plak. Dêrby komm 46 minsken om en reitsje 291 oaren [[ferwûne]]. * [[18 jannewaris|18]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] bedriget [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Sweden]], [[Finlân]], [[Dútslân]], [[Frankryk]], it [[Feriene Keninkryk]] en [[Nederlân]] mei in ferheging fan 'e [[hannelstaryf|hannelstariven]], om't dy lannen it weage hawwe en stjoer troepen nei [[Grienlân]] ta om diel te nimmen oan 'e [[militêre oefening]] [[Operaasje Arctic Endurance]]. Dêrtroch komt de [[Grienlânkrisis]] ta in hichtepunt. [[Iislân]], [[Sloveenje]], [[Estlân]] en [[Belgje]] beslute yn reäksje op Trump syn drigeminten om ek noch troepen te stjoeren, hoewol't se dat earst net fan doel wiene. * [[20 jannewaris|20]] - Yn 'e [[Twadde Keamer]] spjalte 7 leden fan 'e [[PVV]]-fraksje har ôf en foarmje de [[Groep Markuszower]]. De PVV giet dêrtroch yn it [[parlemint]] fan 26 nei 19 sitten en is net mear de grutste [[politike partij|partij]]. * [[21 jannewaris|21]] - Op it [[World Economic Forum]] yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Davos]] wurdt de [[Grienlânkrisis]] (foarearst) besward nei't de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] syn plan ûntpraat is om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]]. * [[22 jannewaris|22]] - De [[Feriene Steaten]] ferlitte (nei in opsistermyn fan 1 jier) formeel de [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO). * [[24 jannewaris|24]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrant]] [[Moard op Alex Pretti|Alex Pretti]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE). * [[27 jannewaris|27]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Yndia]] slute in [[Yndiaask-Jeropeeske Frijhanneloerienkomst|fiergeande frijhannelsoerienkomst]]. ;febrewaris * [[3 febrewaris|3]] - By [[oanfallen fan Boko Haram yn Kwara (2026)|oanfallen]] fan 'e [[islamisme|islamistyske]] [[terrorisme|terreurgroep]] [[Boko Haram]] yn 'e [[Nigearia|Nigeriaanske]] steat [[Kwara]] falle teminsten 162 deaden. * [[4 febrewaris|4]] - Foar [[Noard-Nederlân]] kundiget it [[KNMI]] yn 'e iere moarn in [[waaralaarm]] ôf fanwegen [[izel]]. * [[6 febrewaris|6]]-[[22 febrewaris|22]] - Yn noardlik [[Itaalje]] wurde de [[Olympyske Winterspullen 2026|Olympyske Winterspullen]] fan [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]] holden. * [[9 febrewaris|9]] - By [[sjitpartij yn Tumbler Ridge|in sjitpartij]] yn it ôfhandige [[Tumbler Ridge (Britsk-Kolumbia)|Tumbler Ridge]], yn 'e [[Kanada|Kanadeeske]] [[Kanadeeske provinsjes|provinsje]] [[Britsk-Kolumbia]], komme teminsten 9 persoanen om (de skutter ynbegrepen) en reitsje nochris 27 oare [[ferwûne]]. * [[20 febrewaris|20]] - It [[Amerikaansk Heechgerjochtshôf]] docht de [[fûnis|útspraak]] dat de [[Amerikaanske presidint]] [[Donald Trump]] ûnder de besteande [[wet]]jouwing net it rjocht hat om [[ynfierheffing]]s op te lizzen yn 'e mjitte wêryn't er dat dien hat. Dêrmei wurde de measte ynfierheffings fan Trump neatich ferklearre. * [[22 febrewaris|22]] - By [[militêre operaasje yn Jalisco (2026)|in operaasje]] yn 'e steat [[Jalisco]] deadet it [[Meksikaanske Leger]] 62 leden fan it [[drugskartel]] [[Cartél Jalisco Nuevo Generación|CJNG]], ûnder wa de kartelbaas [[El Mencho]]. De leden fan it kartel rjochtsje neitiid by in opskuor grutskalige skea en [[fersteuring fan 'e iepenbiere oarder]] oan. * [[23 febrewaris|23]] - Yn [[Nederlân]] wurdt nei in [[kabinetsformaasje|formaasje]] fan 117 [[dagen]] it [[Kabinet-Jetten]] ynstallearre. * [[26 febrewaris|26]] - It sûnt [[2024]] slommerjende konflikt tusken [[Pakistan]] en [[Afganistan]] lôget op ta [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch|in iepen oarloch]], wêrby't de [[Pakistaanske Loftmacht]] de Afgaanske [[haadstêd]] [[Kabûl]] [[bombardemint|bombardearret]]. * [[28 febrewaris|28]] - De [[Iraanoarloch]] brekt út wannear't [[Israel]] en de [[Feriene Steaten]] úteinsette mei grutskalige [[bombardemint]]en fan 'e [[Iraan]]ske [[haadstêd]] [[Teheran]] en oare stêden. [[Kritisy]] wize derop dat it ûnder it [[ynternasjonaal rjocht]] om in yllegale [[oarloch]] giet. De Iraanske opperste lieder, [[grutajatollah]] [[Ali Chamenei]], wurdt troch de Israeeljers doelbewust [[fermoarde]]. Dat liedt ta in grutte eskalaasje fan it konflikt, wêrby't Iraan net inkeld ferjildingsoanfallen útfiert op Israel, mar ek op Amerikaanske [[legerbasis|militêre fasiliteiten]] en [[ambassade|diplomatike fertsjintwurdigings]] yn [[Irak]], [[Jordaanje]], [[Koeweit]], [[Saûdy-Araabje]], [[Bachrein]], [[Katar]], de [[Feriene Arabyske Emiraten]] en [[Omaan]]. ;maart * [[1 maart|1]] - By it [[Bloedbad fan Abiemnom]] wurde yn [[Abiemnom]], yn it noarden fan [[Súd-Sûdaan]], teminsten 169 [[Dinka (folk)|Dinka]] [[fermoarde]] by in oanfal troch leden fan in oare [[etnyske groep]], de [[Nûer (folk)|Nûer]]. * [[2 maart|2]] - De [[Libanon|Libaneeske]] [[milysje]] [[Hezbollah]] ynterveniëarret oan 'e kant fan [[Iraan]] yn 'e [[Iraanoarloch]] troch it noarden fan [[Israel]] te besjitten mei [[raket]]ten. Israel reägearret mei bûtenproporsjoneel swiere [[bombardemint]]en fan net inkeld [[militêr]]e, mar ek [[boarger]]like doelen yn hiel Libanon. * [[6 maart|6]]-[[7 maart|7]] - By [[oerstreamings yn Kenia (2026)|oerstreamings]] yn [[Kenia]] komme teminsten 66 minsken om. * [[6 maart|6]]-[[15 maart|15]] - Yn [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]], yn noardlik [[Itaalje]], wurde de [[Paralympyske Winterspullen 2026|Paralympyske Winterspullen]] holden. It [[evenemint]] is omstriden, mei't it [[Ynternasjonaal Paralympysk Komitee]] [[Ruslân]] en [[Wyt-Ruslân]] wer tastiet om ûnder eigen [[flagge]] diel te nimmen, wylst de [[Russysk-Oekraynske Oarloch]], wêrfoar't de beide lannen fan ynternasjonale sporteveneminten ferballe wiene, noch altyd trochgiet. * [[8 maart|8]] - Yn [[Iraan]] folget [[Mozjtaba Chameneï]], de [[soan]] fan 'e troch [[Israel]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Iraanoarloch]] [[fermoarde]] [[ajatollah]] [[Ali Chameneï]], syn [[heit]] op as [[opperste lieder (Iraan)|opperste lieder]]. * [[16 maart|16]] - By [[klinykbombardemint yn Kabûl (2026)|in bombardemint]], útfierd troch [[Pakistan]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch]], op in [[ôfkickklinyk]] yn 'e [[Afganistan|Afgaanske]] [[haadstêd]] [[Kabûl]] komme teminsten 400 minsken om. * [[24 maart|24]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Austraalje (lân)|Austraalje]] slute in [[frijhannel]]sferdrach, [[AEUFTA]]. * [[25 maart|25]] - By in [[rjochtsaak]] yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde [[Meta (bedriuw)|Meta]] (de [[memme-ûndernimming]] fan [[Facebook]] en [[Instagram]]) en [[YouTube]] ferantwurdlik holden foar it moedwillich feroarsaakjen fan [[ferslaving]] oan [[sosjale media]], en feroardiele ta it beteljen fan [[$]]6&nbsp;miljoen oan [[boete (jild)|boetes]] en [[skeafergoeding]]. * [[25 maart|25]] - Mei [[Sarah Mullally]] wurdt yn [[Ingelân]] foar it earst in [[frou]] ynstallearre as [[aartsbiskop fan Canterbury]] en aldendeisk haad fan 'e [[Anglikaanske Tsjerke]]. ;april * [[1 april|1]]-[[11 april|11]] - De [[Artemis II]]-misje fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[romtefeart]]organisaasje [[NASA]] makket in rûntsje om 'e [[moanne (byplaneet fan 'e Ierde)|moanne]] en keart ûnskansearre werom op 'e [[Ierde (planeet)|Ierde]]. It is de earste bemanne romtefeartmisje bûten in [[baan (astronomy)|baan]] om 'e Ierde sûnt [[Apollo&nbsp;17]] yn [[1972]]. * [[7 april|7]] - Yn 'e oangeande [[Iraanoarloch]] komme de [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ûnder bemiddeling fan [[Pakistan]] in [[sjitferbod]] fan fjirtjin [[dagen]] oerien. De trêde partij yn 'e [[oarloch]], [[Israel]], leit him dêr ûnder Amerikaanske druk mei tsjinnichheid by del. * [[12 april|12]] - By de [[Hongaarske parlemintsferkiezings (2026)|Hongaarske parlemintsferkiezings]] wurdt de [[politike partij]] [[FIDESZ]] fan 'e langjierrige [[premier]] [[Viktor Orbán]] ferslein troch [[Tisza (partij)|Tisza]] fan [[opposysje (polityk)|opposysjelieder]] [[Péter Magyar]]. Hoewol't it ferskil yn stimmen net iens sa mâle grut is, wint Tisza, troch it [[kiesdistrikt]]estelsel dat Orbán ynfierd hat, de grutte mearderheid fan 'e parlemintssitten. * [[13 april|13]] - Yn 'e [[Iraanoarloch]] begjinne de [[Feriene Steaten]] mei in eigen blokkade fan 'e [[Iraan]]ske blokkade fan 'e [[Strjitte fan Hormûz]]. * [[16 april|16]] - Under druk fan 'e [[Feriene Steaten]] stimt [[Israel]] yn mei in [[sjitferbod]] oan it [[Libanon|Libaneeske]] front fan 'e [[Iraanoarloch]]. * [[19 april|19]] - By de [[Bulgaarske parlemintsferkiezings (2026)|parlemintsferkiezings]] yn [[Bulgarije]] wint [[Progresivna Bălgarija|PB]], de [[politike partij|partij]] fan 'e pro-[[Ruslân|Russyske]] âld-[[presidint]] [[Rumen Radev]] de mearderheid fan 'e sitten. * [[21 april|21]] - It [[sjitferbod]] yn 'e [[Iraanoarloch]] wurdt ferlinge. * [[25 april|25]] - By [[offinsyf yn Noard-Maly (april-maaie 2026)|in offinsyf]] fan it [[Befrijingsfront fan Azawad]] (in [[nasjonalist]]yske groepearring stribjend nei in eigen steat foar de [[Tûareks]]) y.g.m. [[Islamityske Steat|IS]] wurde de stêd [[Tikal]] en in diel fan 'e stêd [[Gao]] ferovere op it [[Maly|Malineeske]] [[kriichsmacht|leger]]. * [[27 april|27]] - [[Kening]] [[Willem-Alexander fan de Nederlannen|Willem-Alexander]], [[keninginne]] [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] en oare leden fan 'e [[Hûs Oranje-Nassau|keninklike famylje]] fiere [[Keningsdei]] yn [[Dokkum]]. ;maaie * [[1 maaie|1]] - De [[Feriene Arabyske Emiraten]], dy't ien fan 'e grutste oaljeprodusinten fan 'e wrâld binne, stappe út 'e [[OPEC]], it [[kartel]] fan [[ierdoalje]]produsearjende lannen. * [[4 maaie|4]] - By de [[Fjoerwurkramp yn Liuyang]], yn [[Sina]], komme by in grutte [[ûntploffing]] 37 minsken om en reitsje 51 oaren [[ferwûne]]. * [[16 maaie|16]] - De [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO) ropt [[ebola-epidemy yn 'e Demokratyske Republyk Kongo (2026)|de útbraak]] fan it [[ebola]]firus yn it noardeasten fan 'e [[Demokratyske Republyk Kongo]] út ta in [[epidemy]] fan ynternasjonale soarch. * [[20 maaie|20]] - Ald-[[presidint]] [[Raúl Castro]] fan [[Kuba]] wurdt troch de [[Feriene Steaten]] [[ynsteatfanbeskuldigingstelling|oanklage]] foar it delsjitten, yn [[1996]], fan twa [[privee-fleantúch]]jes mei Amerikaanske [[boarger]]s oan board, dy't boppe Kuba [[pamflet]]ten útstruiden wêryn't oproppen waard ta ferset tsjin it Kubaanske regear. Om dit 30 jier nei dato nochris te dwaan wurdt algemien sjoen as in besykjen fan 'e Feriene Steaten om Kuba fierder ûnder druk te setten. * [[22 maaie|22]] - It begjin fan in [[hjitteweach]] yn in grut diel fan [[Jeropa]], wêrby't, foar [[maaie]], [[temperatuer]]en berikt wurde dy't sûnder presedint binne. * [[22 maaie|22]] - By [[myngasûntploffing yn Liushenyu (2026)|in myngasûntploffing]] yn in [[stienkoal]]myn yn it [[Sina|Sineeske]] [[Liushenyu]] komme 82 [[mynwurker]]s om. == Berne == == Ferstoarn == ;jannewaris * [[6 jannewaris|6]] - [[Jaap Pop]], Nederlânsk boargemaster en fotograaf (* [[1941]]) * [[12 jannewaris|12]] - [[Robert Jensen]], Nederlânsk telefyzjepresintator (* [[1973]]) * [[13 jannewaris|13]] - [[Annemarie Prins]], Nederlânsk aktrise (* [[1932]]) * 13 - [[Claudette Colvin]], Amerikaansk minskerjochte-aktiviste (* [[1939]]) * [[26 jannewaris|26]] - [[Sly Dunbar]], Jamaikaanske drummer en produsint (* [[1952]]) * [[30 jannewaris|30]] - [[Catherine O'Hara]], Kanadeesk-Amerikaansk aktrise (* [[1954]]) ;febrewaris * [[3 febrewaris|3]] - [[Remco Heite]], Frysk boargemaster (* [[1946]]) * [[7 febrewaris|7]] - [[Brad Arnold]], Amerikaansk sjonger (* [[1978]]) * [[11 febrewaris|11]] - [[James Van Der Beek]], Amerikaansk akteur (* [[1977]]) * [[17 febrewaris|17]] - [[Jesse Jackson]], Amerikaansk aktivist en politikus (* [[1941]]) * [[23 febrewaris|23]] - [[Peter Karstkarel]], Frysk publisist, (keunst)histoarikus, neerlandikus, arsjitektuerkenner (* [[1945]]) * [[28 febrewaris|28]] - [[Ali Chamenei]], Iraansk presidint en [[grutajatollah]] (* [[1939]]) ;maart * [[10 maart|10]] - [[IJf Blokker]], Nederlânske akteur, sjonger, komyk, presintator. (* [[1930]]) ;april * [[18 april|18]] - [[Géjanna Buma]], Frysk keatster (* [[1978]]) ;juny * [[19 juny|19]] - [[Eppie Dam]], Frysk dichter, skriuwer en fertaler. (* [[1953]]) ==Films== * ''[[Lulk (film)|Lulk]]'' ==Tillefyzje== * ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]'' {{JiersideUnder}} {{Boarnen|boarnefernijing= <references/> ---- {{Commonscat}} }} [[Kategory:2026| ]] [[Kategory:21e iuw]] bw6m0gp4rpndenah6ey6dx9ftwms8vf 0 161552 1232634 1114197 2026-06-21T10:53:15Z Ieneach fan 'e Esk 13292 by de tiid 1232634 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding = The Equalizer 2 Logo.svg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:The Equalizer 2 poster.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''The Equalizer 2'' | regisseur = [[Antoine Fuqua]] | produsint = [[Todd Black]]<br>[[Jason Blumenthal]]<br>[[Denzel Washington]]<br>[[Alex Siskin]]<br>[[Steve Tisch]]<br>[[Antoine Fuqua]]<br>[[Mace Neufeld]]<br>[[Tony Eldridge]]<br>[[ Michael Sloan (produsint)|Michael Sloan]] | útfierend produsint = | senario = [[Richard Wenk]] | basearre op = ''[[The Equalizer (telefyzjesearje út 1985)|The Equalizer]]'' fan [[Michael Sloan (produsint)|Michael Sloan]]<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;en [[Richard Lindheim]] | kamerarezjy = [[Oliver Wood (kameraregisseur)|Oliver Wood]] | muzyk = [[Harry Gregson-Williams]] | filmstudio = [[Columbia Pictures]]<br>[[Escape Artists]]<br>[[Zhiv Productions]]<br>[[Mace Neufeld Productions]]<br>[[Picture Farm]] | distribúsje = [[Sony Pictures Releasing]] | haadrollen = [[Denzel Washington]]<br> [[Pedro Pascal]] | voice-over = | byrollen = [[Melissa Leo]]<br> [[Ashton Sanders]]<br> [[Bill Pullman]]<br> [[Orson Bean]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[20&nbsp;july]] [[2018]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm]] | sjenre = [[aksjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] | spyltiid = 121 minuten | budget = $62–79&nbsp;miljoen | opbringst = $190,4&nbsp;miljoen | prizen = | filmsearje = ''[[The Equalizer (franchise)|The Equalizer]]'' | foarich diel = ''[[The Equalizer (film)|The Equalizer]]'' | folgjend diel = ''[[The Equalizer 3]]'' }} '''''The Equalizer 2''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[aksjefilm]] út [[2018]] ûnder [[rezjy]] fan [[Antoine Fuqua]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Denzel Washington]] en [[Pedro Pascal]]. De [[titel (namme)|titel]] betsjut "De Gelykmakker&nbsp;2". De [[film]] makket diel út fan 'e [[mediafranchise]] ''[[The Equalizer (franchise)|The Equalizer]]'' en waard basearre op 'e [[tillefyzjesearje]] mei [[The Equalizer (telefyzjesearje út 1985)|deselde namme]] út 'e [[1980-er jierren]]. It is in [[ferfolch]] op 'e film ''[[The Equalizer (film)|The Equalizer]]'', út [[2014]], dy't ek Washington yn 'e [[titelrol]] hie. It [[plot|ferhaal]] giet oer [[widner]] en earder [[geheim agint]] Robert McCall, dy't tramtearre wurdt troch syn [[ferline]] en besiket om 'e [[misdriuw]]en dy't er yn opdracht fan syn oerhearrigen begien hat, goed te meitsjen troch as [[figilante]] de [[misdie]] te bestriden. As in âlde [[freonskip|freondinne]] fan him [[fermoarde]] wurdt, set er útein mei in ûndersyk sadat er [[wraak]] nimme kin op 'e dieders. ''The Equalizer&nbsp;2'' krige fan 'e filmkritisy mingde [[resinsje]]s, mar wie in [[kommersje]]el súkses yn 'e [[bioskopen]]. Yn [[2023]] kaam der in trêde film yn deselde rige út: ''[[The Equalizer&nbsp;3]]''. ==Plot== Robert McCall, in [[widner]] en earder lid fan it [[Amerikaanske Marinierskorps]] en de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[militêr]]e [[ynljochtingetsjinst]] [[Defense Intelligence Service|DIA]], hat syn eigen [[dea]] yn sêne set en wennet no [[ûnderdûken|ûnderdûkt]] foar syn eardere [[wurkjouwer]]s yn in [[appartemintekompleks]] yn [[Boston]]. De iennichsten fan syn [[freonskip|freonen]] út syn [[ferline]] dy't witte dat er noch libbet, binne DIA-aginte Susan Plummer en har [[oarehelte|man]] Brian. McCall fertsjinnet de kost as [[taksysjauffeur]] foar [[Lyft]] (in [[bedriuw]] dat ferlykber is mei [[Uber (bedriuw)|Uber]]). Dêrnjonken is er aktyf as [[figilante]], wêrby't er [[slachtoffer]]s fan [[misdriuw]]en besiket te helpen om sa de minne dingen te kompinsearjen dy't er yn it [[ferline]] sels útheeft hat yn syn tiid as DIA-agint. Sa reizget McCall nei [[Turkije]], dêr't er in lyts [[famke]] by har [[heit]] weihellet om har werom te bringen nei de Feriene Steaten. De heit jout neat om it [[bern (persoan)|bern]], mar hat har [[ûntfierd]] nei syn bertelân om har Amerikaanske [[mem]] te [[straf]]fen, dy't nettsjinsteande alle [[húslik geweld]] de moed fûn hat om fan him te [[skieding (houlik)|skieden]]. McCall leveret it famke ôf op in [[abbekatekantoar]] yn Boston, dêr't har mem, dy't neat fan McCall syn plannen ôfwist, har ôfhellet. (Letter docht sydlings bliken dat de mem de eigneresse is fan 'e [[boekhannel]] dêr't McCall fêste [[klant]] is; mei it famke wikselet er dêr in gâns sizzende blik út, mar hja hat har mem blykber net ferteld wa't de mysterieuze man wie dy't har weromhelle hat.) McCall helpt ek Sam Rubinstein, in [[Joaden|Joadske]] oerlibbene fan 'e [[konsintraasjekamp]]en, dy't al jierren besiket in [[skilderij]] fan syn yn 'e [[Holokaust]] omkommen [[suster]] Magda werom te krijen, dat yn 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] [[rôfkeunst|stellen]] en yn oare hannen kommen is. Yn dat ferbân freget McCall oan Susan om ris te ûndersykjen oft Rubinstein syn bewearings dat hy de rjochtmjittige eigner fan it skilderij is, hout snije. As er yn syn hoedanichheid fan Lyft-sjauffeur betelle wurdt om út in djoer appartemintekompleks in jonge [[frou]] nei hûs te bringen dy't dúdlik it slachtoffer fan in [[sedemisdriuw]] wurden is, bringt McCall har ynstee nei it [[sikehûs]], wêrnei't er weromkeart nei it flatgebou. Yn it [[appartemint]] dêr't it [[tillefoan]]tsje wei kaam, treft er in fiiftal jonge, [[rykdom|rike]] manlju oan dy't harren oan it fanke, de [[stazjêr]]e fan ien fan harren, fertaast hawwe. Yn 29&nbsp;[[sekonde|tellen]] slacht McCall [[mishanneling|harren hielendal yninoar]] en [[brutsen bonke|brekt]] by elts fan harren ferskate bonken. Nei't it [[binnenplak]] fan syn appartemintekompleks [[fandalisme|fandalisearre]] is, helpt McCall syn [[buorfrou]] Fatima om har [[tún]]tsje wer oan te plantsjen, wylst er de [[negroïde|swarte]] [[teenage]]jonge Miles, dy't op it rântsje fan ferfal ta in [[kriminaliteit|krimineel bestean]] balansearret, safier kriget dat dy de mei [[graffity]] bespuide [[muorre]]n oerskilderet. As er letter ferdwynt, spoart McCall him op yn it [[drugshûs]] fan in [[strjitbinde]], dêr't er de heal ûnwillige jonge wei hellet wylst er de bindeleden mei [[fjoerwapen]]s [[bedriging (misdriuw)|bedriget]]. Miles is der earst net wis fan oft er wol rêden wurde wol, mar nei't McCall him flink it mannewaar opsein hat, beslút er en besykje op it rjochte paad te bliuwen. McCall nimt him oan om syn [[koken]] te [[fervjen]], op betingst dat Miles it [[boek]] ''[[Between the World and Me]]'' fan [[Ta-Nehisi Coates]] lêst. Underwilens fljocht Susan mei DIA-agint Dave York, dy't de eardere partner fan McCall is, nei [[Brussel]] om in skynber gefal fan [[moard-selsmoard]] te ûndersykjen fan in DIA-agint dy't djip [[undercover]] wie en dy syn [[oarehelte|frou]]. Se twifelet fuortendaliks al oan 'e offisjele lêzing fan it ynsidint. As se op it punt stiet om te ûntdekken hoe't it echt sit, wurdt se yn har [[hotelkeamer]] oanfallen troch in pear [[dieven]]. Der ûntstiet in [[slaanderij|gefjocht]], wêrby't Susan deastutsen wurdt. As har man Brian him opskillet mei dat nijs, set McCall daliks útein mei in eigen ûndersyk nei wat der bard is. Ut bylden fan [[befeiligingskamera|befeiligingskamera's]] yn 'e [[lift (hefmeganisme)|lift]] fan it [[hotel]] wurdt er gewaar dat de beide dieven, dy't tagelyk mei Susan út 'e [[lobby (romte)|lobby]] omheech giene, yn 't foar al wisten op hokfoar [[ferdjipping]] hja ferbleau. De fatale [[stekwûne]] is boppedat op profesjonele wize tabrocht. {{Plotbedjer film}} McCall fermoedet dat Susan út 'e wei romme is om't se wat ûntdutsen hie dat geheim bliuwe moast, dat hy begjint him te ferdjipjen yn 'e saak dy't Susan ûndersocht. Hy komt ta de konklúzje dat de moard-selsmoard yn sêne set is. De frou fan 'e fermoarde undercoveragint is ombrocht troch in [[loftshannigens|lofthannige]] [[moardner]], wylst de agint sels [[rjochtshannigens|rjochtshannich]] wie. De agint sels is boppedat fermoarde ynstee dat er [[selsmoard|himsels fan it libben berôve]] hat. McCall reizget ôf nei [[Washington, D.C.]], dêr't er kontakt makket mei York. Dyselde hat mingde [[gefoelens]] as er ûntdekt dat McCall syn eigen dea yn sêne set hat: [[blidens]] dat syn âlde partner noch libbet, mar ek [[lulkens]] om't er him datoangeande net yn [[fertrouwen]] nommen hat. McCall fertelt York wat er oer de Susan en de saak dêr't se oan wurke, ûntdutsen hat. York seit dat de beide dieders fan 'e moard op Susan ûnderwilens opspoard binne: in pear [[drugsferslaving|drugsferslaafde]] [[krimineel|karriêrekriminelen]], dy't koart nei de moard op Susan omkommen binne by in [[eksploazje]] yn harren appartemint. Dyn ûntploffing is neffens de [[Belgje|Belgyske]] autoriteiten feroarsake is troch in [[gaslek]]. York hâldt it derop dat harren opdrachtjouwers de losse eintsjen oan it ôfbinen binne. McCall seit dat er fierder wurkje sil oan 'e saak. Inkele dagen letter wurdt McCall oanfallen troch ien fan syn [[passazjier]]s, dy't in [[hiermoardner]] blykt te wêzen. McCall hie him lykwols al lang troch ear't er mei de oanfal úteinsette, en ynstee dat de man him deamakket, makket er de man sels dea. Neitiid dumpt er it [[lyk]] en set syn [[auto]], mei alle spoaren fan 'e moard deryn, op in ôfhandich plak yn 'e [[brân]]. As er de [[mobile tillefoan]] fan 'e hiermoardner oan in yngeand ûndersyk ûnderwurpen hat, siket McCall York thús op, yn it bywêzen fan syn frou en beide jonge dochters. Nei't McCall oan York ferteld hat dat alle [[tillefoannûmer]]s dy't de tillefoan fan 'e hiermoardner de lêste dagen opskille hawwe, noch yn it [[ûnthâld (kompjûter)|ûnthâld]] steane, tikket er dêr ien fan oan, wêrnei't York syn eigen mobile tillefoan ôfgiet. Dêrop jout York ta dat hy en trije oare âlde maten fan McCall, te witten: Resnik, Ari en Kovac, sels efter de moard-selsmoard yn Brussel en de moard op Susan sitte. Doe't harren team ôftanke waard troch it Amerikaanske [[regear]] binne se foar harsels begûn as [[hierling]]en. Dat York letter oannommen waard by de DIA wie allinne mar moai meinommen, om't it harren in iepening nei klassifisearre [[ynformaasje]] fan 'e Amerikaanske [[oerheid]] joech. Susan moast dea om't se harren op in hier nei op it spoar kommen wie. York besiket McCall derfan te oertsjûgjen dat der gjin [[goed en kwea]] bestiet, inkeld minsken dy't [[lok (geunstich tafal)|lok]] hawwe en minsken dy't [[pech]] hawwe. Hy nimt McCall mei nei bûten, dêr't Resnik, Ari en Kovac harren opwachtsje. McCall fertelt harren dat se in rare misse set begien binne troch in freondinne fan him te fermoardzjen. Hy seit harren oan dat er harren allegear deameitsje sil en dat syn iennichste [[spyt]] dêrby wêze sil dat er it mar ien kear dwaan kin. Dêrnei freget er York syn fan neat ôfwittende frou, dy't út 'e hûs kommen is om 'e beide famkes nei [[skoalle]] te bringen, om in [[liftsjen|lift]] nei it [[treinstassjon]], en fan gefolgen hawwe de fjouwer mannen gjin oare kar as om him gean te litten. Neitiid geane Resnik en Ari nei Susan har [[wente]] om har man Brian te likwidearjen, dy't se ek as in los eintsje beskôgje, mar McCall is harren foar en bringt Brian nei in ûnderdûkadres. York en Kovac kringe McCall syn eigen appartemint binnen, dêr't Miles op dat stuit de koken oan it fervjen is. McCall, dy't de [[ynbraak]] folgje kin fia [[webcam]]s dy't er yn it appartemint ynstallearre hat, dirigearret de jonge oer de tillefoan nei in [[geheime keamer]], eins mear in hokje, efter syn [[boekekast]]. As York de geheime romte ûntdekke liket te sillen, skillet McCall him op om him te fergjen en seit dat er foarearst net wer thús komt, mar dat York wol wit wêr't er him fine kin. York beseft dat McCall weromgiet nei syn âlde hûs oan [[see]], en hy en Kovac jouwe har ôf. Miles, dy't [[klaustrofoby]]sk is, komt fierstente gau út 'e geheime keamer te foarskyn en ûntdekt dan dat de beide mannen noch net echt fuortgien binne. Hy wurdt oermastere en [[finzen]] nommen. York, Kovac, Resnik en Ari bejouwe har nei it [[baaiplak]] dêr't McCall oarspronklik wei komt. Omreden fan in neieroan kommende [[orkaan]] is de hiele [[befolking]] dêr [[evakuëarre]]. Wylst de [[stoarm]] oanboazet, meitsje de fjouwer hierlingen yn it ferlitten [[doarp]] jacht op McCall. Dy skeakelet lykwols Kovac, Ari en Resnik ien foar ien mei grou [[geweld]] út: Kovac mei in [[harpoengewear]], Ari mei in pear [[mês|messen]], en Resnik troch yn 'e pleatslike [[bakkerij]] mei in stikmannich sekken [[wytmoal]] en in pear [[fentilator]]s in [[stofeksploazje]] ta te rieden dy't Resnik sels ôfgean lit as er in [[ferdôvingsgranaat]] nei binnen smyt. York, dy't him mei in [[skerpskutter]]sgewear op it dak fan in âlde [[fjoertoer]] weromlutsen hat, besiket McCall te twingen om foar 't ljocht te kommen troch him op te skiljen en te fertellen dat Miles yn 'e [[kofferbak]] fan syn auto sit. Mei it skerpskuttersgewear begjint er de auto ûnder fjoer te nimmen, wêrby't elts skot tichter by de kofferbak komt. Op it stuit dat er in [[kûgel]] troch de midden fan 'e kofferbak jeie sil, sjit McCall ynienen in [[loftbân|efterbân]] fan 'e auto lek, sadat de kofferbak hommels in tal [[sintimeter]]s omleech sakket. It skot fan York trochboarret dêrtroch ynstee it efterrút. McCall beklimt de toer en komt York oer it mad. Der folget in [[slaanderij|fjochtpartij]] wêrby't York in mês lûkt, dat McCall him lykwols ôfnimt om him mei te deadzjen. Dêrnei skopt er York syn [[lyk]] fan 'e toer ôf op 'e [[rots]]en yn 'e djipte, dêr't it troch de wylde [[weach (see)|weagen]] fan 'e oerstjoere see fuortspield wurdt. Neitiid befrijt McCall Miles út 'e kofferbak fan 'e auto, en wachtsje se de orkaan tegearre ôf yn McCall syn âlde wente. Werom yn Boston brûkt McCall de ynformaasje dy't Susan foar him opspoard hie oer it skilderij fan Rubinstein om 'e âldman ynstee fan mei it skilderij te werienjen mei syn deawaande suster Magda. Hja hie ek de Holokaust oerlibbe en ferkearde al dy jierren yn 'e ûnderstelling dat har broer omkommen wie. Miles skilderet op 'e muorre fan McCall syn appartemintekompleks in [[lânskip]] út Fatima har bertelân. McCall betrekt syn âlde hûs oan 'e kust wer, dêr't er útstoarret oer de no kalme see. ==Rolferdieling== [[File:Denzel Washington (29479254650) (cropped).jpg|right|thumb|145px|[[Denzel Washington]].]] [[File:Pedro Pascal by Gage Skidmore.jpg|right|thumb|120px|[[Pedro Pascal]].]] [[File:Melissa Leo at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|right|thumb|150px|[[Melissa Leo]].]] ;haadrollen {| height="100px" width="350px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | Robert McCall | [[Denzel Washington]] |- | Dave York | [[Pedro Pascal]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="350px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | Susan Plummer | [[Melissa Leo]] |- | Miles Whittaker | [[Ashton Sanders]] |- | Brian Plummer | [[Bill Pullman]] |- | Sam Rubinstein | [[Orson Bean]] |- | Resnik | [[Jonathan Scarfe]] |- | Ari | [[Kazy Tauginas]] |- | Kovac | [[Garrett Golden]] |- | Fatima | [[Sakina Jaffrey]] |- | Grace Braelick | [[Tamara Hickey]] |- | Grace har [[dochter]]ke | [[Rhys Cote]] |- | Grace har [[Turkije|Turkske]] eks-[[oarehelte|man]] | [[Adam Karst]] |- |} ==Produksje en distribúsje== ===Produksje=== ''The Equalizer&nbsp;2'' waard [[regissearre]] troch [[Antoine Fuqua]] nei in [[senario]] fan [[Richard Wenk]] op basis fan 'e [[tillefyzjesearje]] ''[[The Equalizer (telefyzjesearje út 1985)|The Equalizer]]'', út [[1985]]-[[1989]]. Sawol Fuqua as Wenk, en ek [[haadrolspiler]] [[Denzel Washington]], hiene earder gearwurke oan 'e foargeande film ''[[The Equalizer (film)|The Equalizer]]'', út [[2014]]. As [[filmprodusint|produsinten]] wiene Fuqua, Washington, [[Todd Black]], [[Jason Blumenthal]], [[Alex Siskin]], [[Steve Tisch]], [[Mace Neufeld]], [[Tony Eldridge]] en [[Michael Sloan (produsint)|Michael Sloan]] by it projekt belutsen foar de [[filmstudio's]] [[Columbia Pictures]], [[Escape Artists]], [[Zhiv Productions]], [[Mace Neufeld Productions]] en de [[Picture Farm]]. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[$]]62 oant 79&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Oliver Wood (kameraregisseur)|Oliver Wood]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Harry Gregson-Williams]]. ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''The Equalizer&nbsp;2'' setten op [[14&nbsp;septimber]] [[2017]] útein en fûnen fierhinne plak yn [[Boston]], en yn oare plakken yn 'e [[Amerikaanske steat]] [[Massachusetts]], wêrûnder [[Lynn (Massachusetts)|Lynn]] en [[Duxbury (Massachusetts)|Duxbury]]. De [[klimaks (narratology)|klimaktyske]] fjochtpartij oan 'e kust waard opnommen yn [[Marshfield (Massachusetts)|Brant Rock]]. De binnendoarsênes waarden filme yn in studio yn [[Randolph (Massachusetts)]]. ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''The Equalizer&nbsp;2'' waard fersoarge troch [[Sony Pictures Releasing]], de distribúsjepoat fan [[Sony Pictures]], dat de [[memme-ûndernimming]] fan [[Columbia Pictures]] is. De film gie op [[20&nbsp;july]] [[2018]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]] yn [[premiêre]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde yn [[july]] [[2018]] by [[platemaatskippij]] [[Sony Classical]]. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''The Equalizer&nbsp;2'' mingde [[resinsje]]s. Der wie benammen [[krityk]] op it ûngelikense tempo en it oantal [[plot|subplots]]. Op ''[[IndieWire]]'' skreau David Ehrlich oer de film: "It goede nijs is dat [[fan (persoan)|fans]] fan [[Antoine Fuqua]] syn ''[[The Equalizer (film)|The Equalizer]]''&nbsp;– in smaakleaze en [[pulpblêd|pulpige]] fariaasje út [[2014]] op 'e [[The Equalizer (telefyzjesearje)|tillefyzjesearje mei deselde namme]] út 'e [[1980-er jierren]]&nbsp;– mear fan itselde foarset krije. It minne nijs is dat dat ek foar de rest fan ús jildt." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''The Equalizer&nbsp;2'' in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 51%, basearre op 199 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] leveret de spanning fan in standert[[figilante]]film, mar dizze [[reüny]] fan fertroude [[talint]]en blykt ta einbeslút in [[teloarstellend]] foarbyld te wêzen fan 'e [[wet fan 'e ferminderjende mearopbringsten]]." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''The Equalizer&nbsp;2'' in goedkarringspersintaazje fan 50%, basearre op 43 resinsjes. ==Resultaat== ''The Equalizer&nbsp;2'' brocht yn 'e [[bioskopen]] yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] [[$]]102,1&nbsp;miljoen op, en yn alle oare [[lannen en territoaria]] $88,3&nbsp;miljoen. Wrâldwiid kaam de [[opbringst (jild)|opbringst]] dêrmei út op $190,4&nbsp;miljoen. Ofset tsjin it [[budget]] fan $62 oant 79&nbsp;miljoen betsjut dat in [[winst (ûndernimming)|winst]] fan teminsten $111,4&nbsp;miljoen, hoewol't dêr de [[marketing]]kosten noch wol ôf moatte. ''The Equalizer&nbsp;2'' ûnderfûn yn 'e [[bioskopen]] frijwat [[konkurrinsje]] fan 'e [[aksjefilm]] ''[[Mission: Impossible&nbsp;– Fallout]]'' en fan 'e [[filmmusical]] ''[[Mamma Mia! Here We Go Again]]'', dy't likernôch tagelyk útkamen. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt3766354/ Ynformaasje oer ''The Equalizer 2'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/The_Equalizer_2 ''References'', op dizze side]. }} {{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}} {{DEFAULTSORT:Equalizer 2, The}} [[Kategory:Amerikaanske aksjefilm]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Film fan Columbia Pictures]] [[Kategory:Film fan Escape Artists]] [[Kategory:Film fan Antoine Fuqua]] [[Kategory:Film út 2018]] [[Kategory:Film oer iensumens]] [[Kategory:Film oer figilantisme]] [[Kategory:Film oer wraak]] [[Kategory:Film oer de DIA]] [[Kategory:Film oer in hiermoardner]] [[Kategory:Film oer rôfkeunst]] [[Kategory:Film basearre op in telefyzjesearje]] gipcrcbuoa6mvwsc9fqm15bzx4itlha 0 167333 1232573 1118298 2026-06-20T17:07:36Z Drewes 2754 red. 1232573 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks stasjon | namme = Stasjon Rilland-Bath<br>''station Rilland-Bath'' | ôfbylding = Rilland-Bath1.jpg | ôfbyldingsbreedte = 260px | ôfbyldingstekst = ''Stasjon Rilland-Bath yn 2008'' | lân = {{NEDf}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Zeeland.svg|border|20px]] [[Seelân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Reimerswaal.svg|border|20px]] [[Reimerswaal]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Rilland]] | adres = Haltestraat 53a | koördinaten = | stasjonskoade = Rb | type = Trochgonsstasjon | iepening = [[1 jannewaris]] [[1872]] | sluting = | boujier = [[1860]] 1e stasjonsgebou<br>[[1952]] 2e stasjonsgebou | sloopjier = [[1945]] 1e stasjonsgebou<br>[[2006]] 2e stasjonsgebou | arsjitekt = [[1860]]<br>ûnbekende arsjitekt<br>1e stasjonsgebou <br>[[1952]]<br>[[Sybolt van Ravesteyn|S. van Ravesteyn]]<br>2e stasjonsgebou | yngenieur = | boustyl = | monumintale status = | monumintnûmer = | perrons = 2 | perronspoaren = 2 | perrontagong = | tagong = | spoarline = [[Steatsline F]] | metroline = | busline = | stedsbus = | tramline = | tal reizgers = | webside = [https://www.ns.nl/stationsinformatie/rb/rilland-bath NS stasjonsynformaasje] | ôfbylding2 = | ôfbyldingstekst2 = | ôfbylding3 = | ôfbyldingstekst3 = | mapname = Seelân | lat_deg = 51 | lat_min = 25 | lat_sec = 22 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 9 | lon_sec = 40 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''Stasjon Rilland-Bath''' ('''Rb''') is in spoarweistasjon yn it [[Nederlân]]ske doarp [[Rilland]] yn de gemeente [[Reimerswaal]] yn de provinsje [[Seelân]]. It waard op [[1 jannewaris]] [[1872]] yn gebrûk naam, oan de [[Steatsline F]]. == Gebou == It oarspronklike spoarweistasjon fan Rilland-Bath wie in lyts gebouke mei in wenning foar de stasjonssjef, yn [[1878]] krige it gebou oan de westkant der in fleugel by. It gebou gie yn oktober [[1945]] troch brân ferlern. Yn [[1952]] kaam it nije stasjonsgebou ree, nei ûntwerp fan arsjitekt [[Sybolt van Ravesteyn]], yn 'e styl fan 'e [[Delftske Skoalle]], in lang en leech ienfâldich gebouke mei sealtek en in aksintuearre yngong. It gebou waard yn [[2006]] ôfbrutsen en ferfongen troch in tal abry's. == Treinferbinings == {| class="wikitable vatop" |- ! Searje ! Treintype ! Rûte ! Tsjinstroaster |- |2200 |[[Intercity]]<br>([[Nederlandse Spoorwegen|NS]]) |[[Sintraal stasjon (Amsterdam)|Amsterdam Sintraal]] – [[Stasjon Amsterdam Sloterdijk|Amsterdam Sloterdijk]] – [[Stasjon Haarlim|Haarlim]] – [[Stasjon Leiden Sintraal|Leiden Sintraal]] –[[Stasjon De Haach HS|De Haach HS]] – [[Stasjon Delft|Delft]] – [[Stasjon Skiedam Sintrum|Skiedam Sintrum]] – [[Stasjon Rotterdam Sintraal|Rotterdam Sintraal]] – [[Stasjon Doardt|Doardt]] – [[Stasjon Roosendaal|Roosendaal]] – '''Rilland-Bath''' – [[Stasjon Middelburch|Middelburch]] – [[Stasjon Flissingen|Flissingen]] | |- |12200 |[[Intercity]]<br>([[Nederlandse Spoorwegen|NS]]) |[[Stasjon Roosendaal|Roosendaal]] – [[Stasjon Bergen op Soom|Bergen op Soom]] – '''Rilland-Bath''' – [[Stasjon Goes|Goes]] – [[Stasjon Middelburch|Middelburch]] – [[Stasjon Flissingen|Flissingen]] |rydt ien kear deis yn de moarnsspits, rydt net op sneins. |- |6100 |[[Sprinter (trein)|Sprinter]] ([[Nederlandse Spoorwegen|NS]]) |[[Stasjon Roosendaal|Roosendaal]] – [[Stasjon Bergen op Soom|Bergen op Soom]] – '''Rilland-Bath''' – [[Stasjon Goes|Goes]] – [[Stasjon Middelburch|Middelburch]] – [[Stasjon Flissingen|Flissingen]] |In oeretsjinst, Rydt net jûns en yn it wykein. |} {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} * Wikipedy:NL * {{nl}} [https://www.stationsweb.nl/station.asp?station=rillandbath stationsweb.nl] {{Commonscat|Station Rilland-Bath}} }} [[Kategory:Spoarstasjon yn Seelân|Rilland-Bath]] [[Kategory:Bouwurk yn Reimerswaal (gemeente)]] [[Kategory:Bouwurk út 1860|Rilland-Bath]] [[Kategory:Bouwurk út 1952|Rilland-Bath]] [[Kategory:Bouwurk sloopt yn 2006]] 8f1klrkl5k1ktz9uu1x2rkiuc7c5odl 0 186242 1232579 1232464 2026-06-20T19:02:30Z FreyaSport 40716 /* Groepsfaze */ bywurke 1232579 wikitext text/x-wiki {{aktueelsport}} {{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje | namme = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026<br />2026 FIFA World Cup | gastlân = {{USAf}}<br>{{CANf}}<br>{{MEXf}} | kampioen = | ôfbylding = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | iepeningswedstryd = [[11 juny]] [[2026]] | finale = [[19 july]] [[2026]] | tiims = 48 | stadions = 16 | foarige = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]] | wedstriden = | doelpunten = | besikers = | topskoarder(s) = | beste spiler = | beste doelman = }} It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament]</ref> <ref>[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]</ref> {{clear}} == Stadions == ===Kanada=== {{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}} {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Vancouver]]<br>([[Britsk-Kolumbia]]) | [[BC Place Stadium]] | [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]] |54.500 |- | [[Toronto]]<br>([[Ontario]]) | [[BMO Field]] | [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]] |30.000 |} {{clear}} ===Feriene Steaten=== {{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&T|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]<br>([[Nij-Jersey]]) | [[MetLife Stadium]] | [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]] |82.500 |- | [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]<br>([[Kalifornje]]) | [[SoFi Stadium]] | [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]] |70.240 |- | [[Arlington (Teksas)|Arlington]]<br>([[Teksas]]) | [[AT&T Stadium]] | [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]] |80.000 |- | [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]<br>([[Missoery]]) | [[Arrowhead Stadium]] | [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]] |76.416 |- | [[Houston]]<br>([[Teksas]]) | [[NRG Stadium]] | [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]] |72.220 |- | [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]<br>([[Kalifornje]]) | [[Levi's Stadium]] | [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]] |68.500 |- | [[Seattle]]<br>([[Washington (steat)|Washington]]) | [[Lumen Field]] | [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]] |69.000 |- | [[Atlanta]]<br>([[Georgia]]) | [[Mercedes-Benz Stadium]] | [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]] |71.000 |- | [[Foxborough]]<br>([[Massachusetts]]) | [[Gillette Stadium]] | [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]] |65.878 |- | [[Miami]]<br>([[Floarida]]) | [[Hard Rock Stadium]] | [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]] |64.767 |- | [[Philadelphia]]<br>([[Pennsylvania]]) | [[Lincoln Financial Field]] | [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]] |69.796 |} ===Meksiko=== {{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Meksiko-Stêd]] | [[Estadio Azteca]] | [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]] | 87.523 |- | [[Zapopan]]<br>([[Jalisco]]) | [[Estadio Akron]] | [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]] | 49.850 |- | [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]<br>([[Nuevo León]]) | [[Estadio BBVA]] | [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]] | 53.500 |} == Groepen == ''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.'' {{Kolommen4 |Kolom1= ; Groep A * {{MEXf}} * {{RSAf}} * {{KORf}} * {{CZEf}} ; Groep B * {{CANf}} * {{BIHf}} * {{QATf}} * {{SUIf}} ; Groep C * {{BRAf}} * {{MARf}} * {{HAIf}} * {{SCOf}} |Kolom2= ; Groep D * {{USAf}} * {{PARf}} * {{AUSf}} * {{TURf}} ; Groep E * {{GERf}} * [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] * {{CIVf}} * {{ECUf}} ; Groep F * {{NEDf}} * {{JPNf}} * {{SWEf}} * {{TUNf}} |Kolom3= ; Groep G * {{BELf}} * {{EGYf}} * {{IRIf}} * {{NZLf}} ; Groep H * {{ESPf}} * {{CPVf}} * {{URUf}} * {{KSAf}} ; Groep I * {{FRAf}} * {{SENf}} * {{IRQf}} * {{NORf}} |Kolom4= ; Groep J * {{ARGf}} * {{ALGf}} * {{AUTf}} * {{JORf}} ; Groep K * {{PORf}} * {{CODf}} * {{UZBf}} * {{COLf}} ; Groep L * {{ENGf}} * {{CROf}} * {{GHAf}} * {{PANf}} }} == Groepsfaze == === Groep A === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{RSAf}} | '''2 – 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{KORf}}''' | {{CZEf}} | '''2 – 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''18 juny''</small> | {{CZEf}} | {{RSAf}} | '''1 – 1 ''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{KORf}} | '''1 – 0 ''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{CZEf}} | {{MEXf}} | ''' – ''' |- | <small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{RSAf}} | {{KORf}} | ''' – ''' |} === Groep B === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{CANf}} | {{BIHf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{QATf}} | {{SUIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SUIf}}''' | {{BIHf}} | '''4 - 1 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CANf}}''' | {{QATf}} | ''' 6 - 0 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{SUIf}} | {{CANf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{BIHf}} | {{QATf}} | ''' - ''' |} === Groep C === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{BRAf}} | {{MARf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{HAIf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{SCOf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | {{HAIf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{SCOf}} | {{BRAf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{MARf}} | {{HAIf}} |} === Groep D === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{PARf}} | '''4 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUSf}}''' | {{TURf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{AUSf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{TURf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{PARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | {{TURf}} | {{USAf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | {{PARf}} | {{AUSf}} | ''' - ''' |} === Groep E === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''7 - 1''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | {{ECUf}} | '''1 - 0''' |- |<small>''[[Toronto]]''</small> |<small>''20 juny''</small> | {{GERf}} | {{CIVf}} | ''' - ''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''20 juny''</small> | {{ECUf}} | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | ''' - ''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | {{CIVf}} | ''' - ''' |- |<small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | {{ECUf}} | {{GERf}} |} === Groep F === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''14 juny''</small> | {{NEDf}} | {{JPNf}} | '''2 - 2''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SWEf}}''' | {{TUNf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | {{SWEf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''20 juny''</small> | {{TUNf}} | {{JPNf}} | ''' - ''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''25 juny''</small> |{{JPNf}} |{{SWEf}} | ''' - ''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> |<small>''25 juny''</small> | {{TUNf}} | {{NEDf}} | ''' - ''' |} === Groep G === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Seattle]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{BELf}} | {{EGYf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{IRIf}} | {{NZLf}} | '''2 - 2''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''21 juny''</small> | {{BELf}} | {{IRIf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{NZLf}} | {{EGYf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{EGYf}} | {{IRIf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NZLf}} | {{BELf}} | ''' - ''' |} === Groep H === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{ESPf}} | {{CPVf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{KSAf}} | {{URUf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{ESPf}} | {{KSAf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{URUf}} | {{CPVf}} |''' - ''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{CPVf}} | {{KSAf}} |''' - ''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{URUf}} | {{ESPf}} |''' - ''' |} === Groep I === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{SENf}} |'''4 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''16 juny''</small> | {{IRQf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' |'''1 - 4''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{FRAf}} | {{IRQf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{NORf}} | {{SENf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NORf}} | {{FRAf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{SENf}} | {{IRQf}} | ''' - ''' |} === Groep J === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{ALGf}} |'''3 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUTf}}''' | {{JORf}} |'''3 - 1''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{ARGf}} | {{AUTf}} |''' - ''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{JORf}} | {{ALGf}} |''' - ''' |- | <small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{ALGf}} | {{AUTf}} |''' - ''' |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{JORf}} | {{ARGf}} |''' - ''' |} === Groep K === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{PORf}} | {{CODf}} |'''1 - 1''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{UZBf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' |'''1 - 3''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{PORf}} | {{UZBf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Zapopan]]<small>'' | <small>''23 juny''</small> | {{COLf}} | {{CODf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Miami]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> | {{COLf}} | {{PORf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Atlanta]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> | {{CODf}} | {{UZBf}} | ''' - ''' |} === Groep L === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | {{CROf}} | '''4 - 2''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GHAf}}''' | {{PANf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{ENGf}} | {{GHAf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{PANf}} | {{CROf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{PANf}} | {{ENGf}} | ''' - ''' |- | <small>''[[Philadelpia]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{CROf}} | {{GHAf}} | ''' - ''' |} === Klassearring nûmers trije=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=150|Team !width=20|Wed !width=20|W !width=20|G !width=20|V !width=20|Foar !width=20|Tsjin !width=20|DoelS !width=20|Pnt. |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| || || || || || || || || |- |align="left"| || || || || || || || || |- |align="left"| || || || || || || || || |- |align="left"| || || || || || || || || |- |align="left"| || || || || || || || || |} == Knock-outfase == <small>''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''</small> {{Wedstrydskema lêste 32 | RD1 = Lêste 32 | RD2 = Achtste finale | RD3 = Kwartfinale | RD4 = Heale finale | RD5 = Finale <!-- selbreedte --> | team-width = 175 | score-width = 50 <!-- Lêste 32 --> | RD1-seed01 = | RD1-team01 = | RD1-score01= | RD1-seed02 = | RD1-team02 = | RD1-score02= | RD1-seed03 = | RD1-team03 = | RD1-score03= | RD1-seed04 = | RD1-team04 = | RD1-score04= | RD1-seed05 = | RD1-team05 = | RD1-score05= | RD1-seed06 = | RD1-team06 = | RD1-score06= | RD1-seed07 = | RD1-team07 = | RD1-score07= | RD1-seed08 = | RD1-team08 = | RD1-score08= | RD1-seed09 = | RD1-team09 = | RD1-score09= | RD1-seed10 = | RD1-team10 = | RD1-score10= | RD1-seed11 = | RD1-team11 = | RD1-score11= | RD1-seed12 = | RD1-team12 = | RD1-score12= | RD1-seed13 = | RD1-team13 = | RD1-score13= | RD1-seed14 = | RD1-team14 = | RD1-score14= | RD1-seed15 = | RD1-team15 = | RD1-score15= | RD1-seed16 = | RD1-team16 = | RD1-score16= | RD1-seed17 = | RD1-team17 = | RD1-score17= | RD1-seed18 = | RD1-team18 = | RD1-score18= | RD1-seed19 = | RD1-team19 = | RD1-score19= | RD1-seed20 = | RD1-team20 = | RD1-score20= | RD1-seed21 = | RD1-team21 = | RD1-score21= | RD1-seed22 = | RD1-team22 = | RD1-score22= | RD1-seed23 = | RD1-team23 = | RD1-score23= | RD1-seed24 = | RD1-team24 = | RD1-score24= | RD1-seed25 = | RD1-team25 = | RD1-score25= | RD1-seed26 = | RD1-team26 = | RD1-score26= | RD1-seed27 = | RD1-team27 = | RD1-score27= | RD1-seed28 = | RD1-team28 = | RD1-score28= | RD1-seed29 = | RD1-team29 = | RD1-score29= | RD1-seed30 = | RD1-team30 = | RD1-score30= | RD1-seed31 = | RD1-team31 = | RD1-score31= | RD1-seed32 = | RD1-team32 = | RD1-score32= <!-- Achtste finales --> | RD2-seed01 = | RD2-team01 = | RD2-score01= | RD2-seed02 = | RD2-team02 = | RD2-score02= | RD2-seed03 = | RD2-team03 = | RD2-score03= | RD2-seed04 = | RD2-team04 = | RD2-score04= | RD2-seed05 = | RD2-team05 = | RD2-score05= | RD2-seed06 = | RD2-team06 = | RD2-score06= | RD2-seed07 = | RD2-team07 = | RD2-score07= | RD2-seed08 = | RD2-team08 = | RD2-score08= | RD2-seed09 = | RD2-team09 = | RD2-score09= | RD2-seed10 = | RD2-team10 = | RD2-score10= | RD2-seed11 = | RD2-team11 = | RD2-score11= | RD2-seed12 = | RD2-team12 = | RD2-score12= | RD2-seed13 = | RD2-team13 = | RD2-score13= | RD2-seed14 = | RD2-team14 = | RD2-score14= | RD2-seed15 = | RD2-team15 = | RD2-score15= | RD2-seed16 = | RD2-team16 = | RD2-score16= <!-- kwartfinales --> | RD3-seed01 = | RD3-team01 = | RD3-score01= | RD3-seed02 = | RD3-team02 = | RD3-score02= | RD3-seed03 = | RD3-team03 = | RD3-score03= | RD3-seed04 = | RD3-team04 = | RD3-score04= | RD3-seed05 = | RD3-team05 = | RD3-score05= | RD3-seed06 = | RD3-team06 = | RD3-score06= | RD3-seed07 = | RD3-team07 = | RD3-score07= | RD3-seed08 = | RD3-team08 = | RD3-score08= <!-- Heale finales --> | RD4-seed01 = | RD4-team01 = | RD4-score01= | RD4-seed02 = | RD4-team02 = | RD4-score02= | RD4-seed03 = | RD4-team03 = | RD4-score03= | RD4-seed04 = | RD4-team04 = | RD4-score04= <!-- Finale --> | RD5-seed01 = | RD5-team01 = | RD5-score01= | RD5-seed02 = | RD5-team02 = | RD5-score02= }} == Keppeling om utens == * [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA] {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} }} {{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}} [[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]] [[Kategory:Barren yn 2026]] ifa4utu7dubgbo28xkor5d8e7z0leor 0 191135 1232547 1229192 2026-06-20T14:50:29Z CommonsDelinker 353 "Babri_Masjid_demolition_on_December_1992.jpg" is op Commons fuorthelle [[c:User:Krd|Krd]] om't: No license since 12 June 2026. 1232547 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks dielsteat fan Yndia | namme = Uttar Pradesh<br><small>उत्तर प्रदेश<br>اتر پردیش</small> | status = Dielsteat | ôfbylding = Aks The Reflection Taj Mahal.jpg | ôfbyldingstekst = De Taj Mahal yn Agra, it meast ferneamde symboal fan UP. | wapen = Seal of Uttar Pradesh.svg | haadstêd = [[Lucknow]] | grutste stêd = [[Kanpur]] | distrikten = 75 | ynwennertal = 199.812.341 <small>(2011)</small> | oerflak = 243.286 km² | hichte = 60 – 957 m | talen = [[Hindy]] (offisjeel), [[Urdu]] | stifting = 24 jannewaris 1950 | webside = [https://up.gov.in/ up.gov.in] | ôfbylding99 = Uttar Pradesh in India.svg | ôfbyldingstekst99 = Lokaasje fan Uttar Pradesh yn Yndia }} '''Uttar Pradesh''' is in dielsteat yn it noarden fan [[Yndia]]. De namme betsjut letterlik "Noardlike Provinsje". Mei hast 200 miljoen ynwenners (neffens de folkstelling fan 2011) is it de meast folkrike subnasjonale ienheid yn 'e wrâld. De steat foarmet it politike en kulturele hert fan 'e saneamde "Hindy-gurdle" en spilet in wichtige rol yn de Yndiaaske polityk. == Geografy == Uttar Pradesh leit foar it grutste part yn 'e fruchtbere flakte fan 'e [[Ganges]] en de [[Yamuna]]. It lânskip is oer it algemien hiel flak. De steat wurdt yn it noarden begrinzge troch [[Nepal]] en de steat [[Uttarakhand]]. Yn it westen leit [[Haryana]] en it federaal territoarium [[Delhi]]. Yn it suden leit [[Madhya Pradesh]] en yn it easten [[Bihar]]. Yn it hege noarden fan 'e steat, tsjin de grins mei Uttarakhand en Nepal oan, lizze de Shivalik-heuvels, dy't it begjin fan 'e Himalaya foarmje. De heuvels binne 300 oant 600 meter heech, mar guon útrinders sitte dêr noch boppe. Foardat Uttarakhand yn 2000 in eigen steat waard, leine de echt hege piken fan 'e Himalaya ek yn Uttar Pradesh. [[Ofbyld:Birds in agriculture by Dr. Raju Kasambe DSCN8713 (1).jpg|thumb|left|Lânbou yn Uttar Pradesh.]] It grutste part fan 'e steat is flakte dy't hiel stadich ôfrint fan it noardwesten nei it súdeasten. Yn it westen by Delhi en Saharanpur leit de grûn op sa'n 275 meter boppe seenivo, wylst yn it easten by Varanasi en de grins mei Bihar dat sakke is nei mar 60 oant 80 meter. Yn it suden begjint it Vindhya-berchtme en dêr leit in plato mei heuvelrêgen en djippe dellingen. Troch de steat streamt de Ganges. Oare wichtige rivieren binne de Yamuna, de Gomti en de Ghaghara. Dy rivieren soargje foar de oanfier fan slibôfsettings dy't fan 'e grûn ien fan 'e fruchtberste fan 'e wrâld meitsje. == Skiednis == [[Ofbyld:Monastery around Dhamek stupa, Sarnath.jpg|thumb|left|Kleaster en Dhamek stûpa, Sarnath, dêr't Gautama Boeda foar it earst preke.]] Yn 'e 6e en iere 5e iuw f.Kr. libbe en wurke [[Gautama Boeda]] foar in grut part fan syn libben yn it gebiet dat no Uttar Pradesh is. By Sarnath, net fier fan [[Varanasi]], hold er nei syn ferljochting syn earste preek. Yn 'e 3e iuw f.Kr. liet keizer [[Ashoka]] yn 'e hiele regio monuminten en stiennen pylders oprjochtsje om it [[boedisme]] te fersprieden. It ferneamde liuwekapiteel fan Ashoka yn Sarnath is tsjintwurdich it nasjonale embleem fan de Republyk Yndia. Uttar Pradesh wie yn 'e Aldheid in wichtich part fan wat bekend stie as de Madhyadesha (it “middenlân”) fan Noard-Yndia. Dizze regio hie in grutte kulturele en politike betsjutting en wie it machtssintrum fan ûnder oaren it Maurya-ryk en it Gupta-ryk. [[Ofbyld:Agra Fort walls.jpg|thumb|left|Muorren fan it Agra Fort.]] Sûnt de 16e iuw waard de regio in kearngebiet fan it [[Mogolryk]]. De keizers ferhûzen harren haadstêden tusken [[Delhi]] en [[Agra]]. Ut dy perioade stamme de meast ferneamde bouwurken fan 'e steat, lykas de [[Taj Mahal]] en it [[Agra Fort]]. Yn de [[Britsk-Ynje|Britske]] tiid kaam de regio stadichoan ûnder Britsk bewâld. Sûnt 1902 stie it bekend as de United Provinces of Agra and Oudh, letter koartwei de United Provinces. Uttar Pradesh wie ek it toaniel fan 'e Yndiaaske Opstân fan 1857 (ek wol de Sepoy-opstân neamd), dy't yn [[Meerut]] begûn. Nei de ûnôfhinklikens fan Yndia yn 1947 bleau de namme earst noch United Provinces, mar yn 1950 waard de steat omneamd ta Uttar Pradesh. Yn 1991 kaam de Bharatiya Janata-partij (BJP) oan de macht yn de dielsteat, al wiksele de macht dêrnei geregeld tusken ferskate partijen. In wichtich spearpunt fan 'e BJP is de Hindutva-ideology, dy't de hindoeïstyske identiteit fan Yndia sintraal stelt. Dit spitste him ta op de stêd [[Ayodhya]], dêr't de 16e-iuwske Babrimoskee stie. In soad hindoes leauden dat de moskee boud wie op it berteplak fan de god Rama. Op 6 desimber 1992 kaam it ta in útbarsting doe't in grutte mannichte de moskee bestoarme en ôfbruts. Dat ynsidint hie grutte gefolgen en late ta religieuze ûnrêst yn hiel Yndia; dêrnei spile religy in noch gruttere rol yn 'e polityk en de ferkiezings. In oare wichtige ûntwikkeling wie de opkomst fan de Bahujan Samaj Party (BSP). Yn 1995 skreau de steat skiednis doe't Mayawati de earste Dalit-froulike chief minister (regearingslieder) waard. De Dalits (foarhinne bekend as de “ûnoanreitsberren”) foarmje in grutte groep dy't histoarysk faak eftersteld en ûnderdrukt waard. Yn 2000 waard it bercheftige noarden fan de steat ôfsplitst om de nije dielsteat Uttarakhand te foarmjen. == Befolking == [[Ofbyld:2019 Feb 04 - Kumbh Mela - Mauni Amavasya Crowd 17.jpg|thumb|Minskemassa's yn Kumbh Mela.]] Mei hast 200 miljoen ynwenners yn 2011 is Uttar Pradesh de meast folkrike subnasjonale ienheid yn 'e wrâld. Foar 2026 wurdt it ynwennertal rûsd op likernôch 241 oant 245 miljoen. De befolkingstichtens is mei mear as 800 ynwenners de kante kilometer tige heech. De steat hat in tige jonge befolking en de groei bliuwt oanhâldend heech, wat in grutte druk leit op de lânbougrûn en de ynfrastruktuer. {| class="wikitable sortable" style="width: auto; text-align: left;" |+ Religy yn Uttar Pradesh ! Religy !! % (2001) !! % (2011) !! Ferskil !! Karakteristyk |- | style="text-align: left;" | [[Hindoeïsme]] || 80,61% || 79,73% || style="color: red;" | -0,88% || De grutste groep; konsintrearre om hillige stêden. |- | style="text-align: left;" | [[Islam]] || 18,50% || 19,26% || style="color: green;" | +0,76% || Benammen yn 'e stêden en it westen fan 'e steat. |- | style="text-align: left;" | [[Sikhisme]] || 0,41% || 0,32% || style="color: red;" | -0,09% || Fral yn 'e grensgebieten mei Pûndjaab/Haryana. |- | style="text-align: left;" | [[Boedisme]] || 0,18% || 0,10% || style="color: red;" | -0,08% || Histoarysk belang (Sarnath, Kushinagar). |- | style="text-align: left;" | [[Kristendom]] || 0,13% || 0,18% || style="color: green;" | +0,05% || Lytse mienskip, fral yn stedske kearnen. |- | style="text-align: left;" | Oars (û.o. [[Jaïnisme]]) || 0,17% || 0,41% || style="color: green;" | +0,24% |} === Kultuer === [[Ofbyld:Brass Handicrafts of Moradabad.jpg|thumb|Koper út Moradabad]] De kultuer fan Uttar Pradesh is in mjuks fan Hindoeïstyske tradysjes en Perzysk-Islamityske ynfloeden fan it Mogol-tiidrek (de Ganga-Jamuni tehzeeb). De steat is it berteplak fan 'e klassike dûns Kathak en stiet bekend om syn ambachtlike produkten, lykas it koperwurk út Moradabad en de side út Varanasi. {| class="wikitable" style="width: auto; text-align: center;" |+ Befolkingsûntwikkeling fan Uttar Pradesh (1901–2011) ! Jier | '''1901''' || '''1911''' || '''1921''' || '''1931''' || '''1941''' || '''1951''' || '''1961''' |- ! Ynwennertal | 48.625.301 || 48.152.411 || 46.669.865 || 49.776.754 || 56.511.233 || 63.215.742 || 73.746.401 |- ! Groei | — || style="color:red;" | -1,0% || style="color:red;" | -3,1% || +6,7% || +13,5% || +11,9% || +16,7% |- ! Jier | '''1971''' || '''1981''' || '''1991''' || '''2001''' || '''2011''' || |- ! Ynwennertal | 88.341.144 || 110.862.013 || 132.062.801 || 166.197.921 || 199.812.341 || |- ! Groei | +19,8% || +25,5% || +19,1% || +25,8% || +20,2% || |} == Grutste stêden == De measte grutte stêden yn Uttar Pradesh hawwe in lange histoarje as hannelsknooppunten of religieuze sintra. De ûntwikkeling fan 'e miljoenestêden fynt foaral plak yn 'e fruchtbere Ganges-flakte en yn 'e regio om Delhi hinne. {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" ! Rang !! Stêd !! Ynwennertal (2011 UA) !! Karakter en bysûnderheden |- | 1 || [[Kanpur]] || 2.920.496 || Grutste yndustrystêd; thúsbasis fan lear- en tekstylfabriken. |- | 2 || [[Lucknow]] || 2.902.920 || De haadstêd; ferneamd om syn histoaryske arsjitektuer en bestjoer. |- | 3 || [[Ghaziabad]] || 2.375.820 || Hurdgroeiende yndustrystêd en foarstêd fan [[Delhi]]. |- | 4 || [[Agra]] || 1.760.285 || Wrâldferneamd fanwegen de Taj Mahal; eardere haadstêd fan 'e Mogols. |- | 5 || [[Varanasi]] || 1.432.280 || Hillige stêd oan 'e Ganges; it spirituele hert fan it Hindoeïsme. |- | 6 || [[Meerut]] || 1.420.902 || Belangryk militêr en yndustrieel sintrum yn it westen. |- | 7 || [[Prayagraj]] || 1.212.395 || Earder Allahabad. Sit fan it Hegegerjochtshôf en it plak fan it Kumbh Mela-feest. |- | 8 || [[Bareilly]] || 985.752 || Belangryk hannelssintrum; bekend om de meubelyndustry en kosmetika. |- | 9 || [[Aligarh]] || 911.223 || Universiteitsstêd. |- | 10 || [[Moradabad]] || 887.871 || Bekend as de "Pital Nagri" fanwegen de grutte eksport fan koper- en messing. |} == Ekonomy == [[Ofbyld:Ceremonia al amanecer. Varanassi. Ciudad Sagrada. Rio Ganges.JPG|thumb|Varanassi.]] Uttar Pradesh hat de op ien nei grutste ekonomy fan alle Yndiaaske dielsteaten. Troch de fruchtbere grûn fan 'e Ganges-flakte is de steat de grutste produsint fan lânbouprodukten. De steat produsearret it measte sûkerreid, de measte weet en de measte molke fan hiel Yndia. Mei hûnderten sûkerfabriken is dit in krúsjale sektor foar de wurkgelegenheid op it plattelân. De Taj Mahal yn Agra en de hillige stêd Varanasi lûke miljoenen toeristen út de hiele wrâld, wat in wichtige boarne fan ynkomsten is. Njonken de tradisjonele lear- en tekstylsektor yn Kanpur, groeit it westen fan 'e steat (Noida en Greater Noida) as in sintrum foar elektroanika en IT. == Bestjoerlike yndieling == Uttar Pradesh wurdt fanút de haadstêd Lucknow bestjoerd. De steat hat in dielsteatparlemint mei twa keamers (it Vidhan Sabha en it Vidhan Parishad). De [[Gûverneur (Yndia)|Gûverneur]] wurdt beneamd troch de presidint fan Yndia, mar de deistige útfierende macht leit by de Chief Minister. Fanwegen it ûnbidige ynwennertal hat de steat de measte sitten yn it nasjonale parlemint fan Yndia. Dêrom wurdt der faak sein dat de politike koers fan Uttar Pradesh de takomst fan hiel Yndia bepaalt. De steat is ferdield yn 18 divyzjes (regionale bestjoerslagen dy't út ferskate distrikten besteane) en 75 distrikten. It Heechgerjochtshôf fan 'e steat sit yn Prayagraj, mei in ekstra ôfdieling yn Lucknow. == Bestjoerlike yndieling == <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: flex-start;"> <div style="flex: 1; min-width: 300px; margin-right: 20px;"> {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; text-align: left;" ! Divyzje !! Distrikt !! Oerflak (km²) !! Ynwenners (2001) !! Ynwenners (2011) |- |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Agra Divyzje |- | Agra || [[Agra (distrikt)|Agra]] || 4.027 || 3.621.702 || 4.418.797 |- | Agra || [[Firozabad (distrikt)|Firozabad]] || 2.407 || 2.052.730 || 2.498.156 |- | Agra || [[Mainpuri (distrikt)|Mainpuri]] || 2.760 || 1.596.718 || 1.868.529 |- | Agra || [[Mathura (distrikt)|Mathura]] || 3.340 || 2.101.484 || 2.547.184 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Aligarh Divyzje |- | Aligarh || [[Aligarh (distrikt)|Aligarh]] || 3.650 || 2.992.286 || 3.673.889 |- | Aligarh || [[Etah (distrikt)|Etah]] || 2.431 || 1.531.645 || 1.774.480 |- | Aligarh || [[Hathras (distrikt)|Hathras]] || 1.840 || 1.336.031 || 1.564.708 |- | Aligarh || [[Kasganj (distrikt)|Kasganj]] || 1.955 || 1.228.705 || 1.436.719 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Ayodhya Divyzje |- | Ayodhya || [[Ayodhya (distrikt)|Ayodhya]] || 2.341 || 2.088.928 || 2.470.996 |- | Ayodhya || [[Ambedkar Nagar (distrikt)|Ambedkar Nagar]] || 2.350 || 2.026.876 || 2.397.888 |- | Ayodhya || [[Amethi (distrikt)|Amethi]] || 2.329 || 2.030.000 || 2.540.956 |- | Ayodhya || [[Barabanki (distrikt)|Barabanki]] || 4.402 || 2.673.581 || 3.260.699 |- | Ayodhya || [[Sultanpur (distrikt)|Sultanpur]] || 4.436 || 3.190.926 || 3.797.117 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Azamgarh Divyzje |- | Azamgarh || [[Azamgarh (distrikt)|Azamgarh]] || 4.054 || 3.939.916 || 4.613.913 |- | Azamgarh || [[Ballia (distrikt)|Ballia]] || 2.981 || 2.761.620 || 3.239.774 |- | Azamgarh || [[Mau (distrikt)|Mau]] || 1.713 || 1.853.997 || 2.205.968 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Bareilly Divyzje |- | Bareilly || [[Bareilly (distrikt)|Bareilly]] || 4.120 || 3.618.589 || 4.448.359 |- | Bareilly || [[Budaun (distrikt)|Budaun]] || 5.168 || 3.069.426 || 3.681.896 |- | Bareilly || [[Pilibhit (distrikt)|Pilibhit]] || 3.686 || 1.645.183 || 2.031.007 |- | Bareilly || [[Shahjahanpur (distrikt)|Shahjahanpur]] || 4.388 || 2.481.534 || 3.006.538 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Basti Divyzje |- | Basti || [[Basti (distrikt)|Basti]] || 2.688 || 2.084.914 || 2.464.464 |- | Basti || [[Sant Kabir Nagar (distrikt)|Sant Kabir Nagar]] || 1.646 || 1.420.226 || 1.715.183 |- | Basti || [[Siddharthnagar (distrikt)|Siddharthnagar]] || 2.895 || 2.040.191 || 2.559.203 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Chitrakoot Divyzje |- | Chitrakoot || [[Banda (distrikt)|Banda]] || 4.408 || 1.537.334 || 1.799.410 |- | Chitrakoot || [[Chitrakoot (distrikt)|Chitrakoot]] || 3.216 || 766.040 || 991.730 |- | Chitrakoot || [[Hamirpur (distrikt)|Hamirpur]] || 4.021 || 1.043.724 || 1.104.285 |- | Chitrakoot || [[Mahoba (distrikt)|Mahoba]] || 3.144 || 708.447 || 875.958 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Devipatan Divyzje |- | Devipatan || [[Bahraich (distrikt)|Bahraich]] || 4.623 || 2.381.072 || 3.487.731 |- | Devipatan || [[Balarampur (distrikt)|Balarampur]] || 3.349 || 1.682.315 || 2.148.665 |- | Devipatan || [[Gonda (distrikt)|Gonda]] || 4.003 || 2.765.586 || 3.433.919 |- | Devipatan || [[Shravasti (distrikt)|Shravasti]] || 1.640 || 1.176.391 || 1.117.361 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Gorakhpur Divyzje |- | Gorakhpur || [[Gorakhpur (distrikt)|Gorakhpur]] || 3.321 || 3.769.456 || 4.440.895 |- | Gorakhpur || [[Deoria (distrikt)|Deoria]] || 2.540 || 2.714.179 || 3.100.946 |- | Gorakhpur || [[Kushinagar (distrikt)|Kushinagar]] || 2.905 || 2.893.196 || 3.564.544 |- | Gorakhpur || [[Maharajganj (distrikt)|Maharajganj]] || 2.952 || 2.173.878 || 2.684.703 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Jhansi Divyzje |- | Jhansi || [[Jhansi (distrikt)|Jhansi]] || 5.024 || 1.744.931 || 1.998.603 |- | Jhansi || [[Jalaun (distrikt)|Jalaun]] || 4.565 || 1.454.452 || 1.689.974 |- | Jhansi || [[Lalitpur (distrikt)|Lalitpur]] || 5.039 || 977.734 || 1.221.592 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Kanpur Divyzje |- | Kanpur || [[Kanpur Nagar (distrikt)|Kanpur Nagar]] || 3.155 || 4.167.999 || 4.581.268 |- | Kanpur || [[Kanpur Dehat (distrikt)|Kanpur Dehat]] || 3.021 || 1.563.336 || 1.796.184 |- | Kanpur || [[Auraiya (distrikt)|Auraiya]] || 2.016 || 1.179.993 || 1.379.545 |- | Kanpur || [[Etawah (distrikt)|Etawah]] || 2.311 || 1.338.871 || 1.581.810 |- | Kanpur || [[Farrukhabad (distrikt)|Farrukhabad]] || 2.181 || 1.570.408 || 1.885.204 |- | Kanpur || [[Kannauj (distrikt)|Kannauj]] || 2.093 || 1.388.923 || 1.656.616 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Lucknow Divyzje |- | Lucknow || [[Lucknow (distrikt)|Lucknow]] || 2.528 || 3.647.834 || 4.589.838 |- | Lucknow || [[Hardoi (distrikt)|Hardoi]] || 5.986 || 3.398.306 || 4.092.845 |- | Lucknow || [[Lakhimpur Kheri (distrikt)|Lakhimpur Kheri]] || 7.680 || 3.207.232 || 4.021.243 |- | Lucknow || [[Raebareli (distrikt)|Raebareli]] || 4.609 || 2.872.335 || 3.405.559 |- | Lucknow || [[Sitapur (distrikt)|Sitapur]] || 5.743 || 3.619.661 || 4.483.992 |- | Lucknow || [[Unnao (distrikt)|Unnao]] || 4.558 || 2.700.324 || 3.108.367 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Meerut Divyzje |- | Meerut || [[Meerut (distrikt)|Meerut]] || 2.559 || 2.997.361 || 3.443.689 |- | Meerut || [[Baghpat (distrikt)|Baghpat]] || 1.321 || 1.163.991 || 1.303.048 |- | Meerut || [[Bulandshahr (distrikt)|Bulandshahr]] || 4.512 || 2.913.122 || 3.499.171 |- | Meerut || [[Gautam Buddha Nagar (distrikt)|Gautam Buddha Nagar]] || 1.442 || 1.202.030 || 1.648.115 |- | Meerut || [[Ghaziabad (distrikt)|Ghaziabad]] || 1.179 || 3.290.540 || 4.681.645 |- | Meerut || [[Hapur (distrikt)|Hapur]] || 660 || 1.130.000 || 1.338.651 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Mirzapur Divyzje |- | Mirzapur || [[Mirzapur (distrikt)|Mirzapur]] || 4.405 || 2.116.042 || 2.496.970 |- | Mirzapur || [[Sant Ravidas Nagar (distrikt)|Bhadohi]] || 1.015 || 1.353.705 || 1.578.213 |- | Mirzapur || [[Sonbhadra (distrikt)|Sonbhadra]] || 6.905 || 1.463.519 || 1.862.559 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Moradabad Divyzje |- | Moradabad || [[Moradabad (distrikt)|Moradabad]] || 3.718 || 3.828.597 || 4.772.006 |- | Moradabad || [[Amroha (distrikt)|Amroha]] || 2.249 || 1.499.193 || 1.840.221 |- | Moradabad || [[Bijnor (distrikt)|Bijnor]] || 4.561 || 3.131.619 || 3.635.245 |- | Moradabad || [[Rampur (distrikt)|Rampur]] || 2.367 || 1.923.839 || 2.335.819 |- | Moradabad || [[Sambhal (distrikt)|Sambhal]] || 2.453 || 1.830.000 || 2.192.750 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Prayagraj Divyzje |- | Prayagraj || [[Prayagraj (distrikt)|Prayagraj]] || 5.482 || 4.937.266 || 5.954.391 |- | Prayagraj || [[Fatehpur (distrikt)|Fatehpur]] || 4.152 || 2.308.384 || 2.632.733 |- | Prayagraj || [[Kaushambi (distrikt)|Kaushambi]] || 1.779 || 1.293.154 || 1.599.596 |- | Prayagraj || [[Pratapgarh (distrikt)|Pratapgarh]] || 3.717 || 2.731.174 || 3.209.141 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Saharanpur Divyzje |- | Saharanpur || [[Saharanpur (distrikt)|Saharanpur]] || 3.689 || 2.896.832 || 3.466.382 |- | Saharanpur || [[Muzaffarnagar (distrikt)|Muzaffarnagar]] || 2.742 || 3.543.362 || 4.143.512 |- | Saharanpur || [[Shamli (distrikt)|Shamli]] || 1.063 || 1.070.000 || 1.273.578 |- ! colspan="5" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | Varanasi Divyzje |- | Varanasi || [[Varanasi (distrikt)|Varanasi]] || 1.535 || 3.138.671 || 3.676.841 |- | Varanasi || [[Chandauli (distrikt)|Chandauli]] || 2.489 || 1.643.251 || 1.952.756 |- | Varanasi || [[Ghazipur (distrikt)|Ghazipur]] || 3.377 || 3.037.582 || 3.620.268 |- | Varanasi || [[Jaunpur (distrikt)|Jaunpur]] || 4.038 || 3.911.679 || 4.494.204 |} </div> <div style="flex: 0 0 350px;"> [[Ofbyld:List of districts of Uttar Pradesh (2012).svg|350px|thumb|center|Kaart fan de 75 distrikten fan Uttar Pradesh.]] </div> </div> <div style="clear: both;"></div> == Natoer == Hoewol't Uttar Pradesh foar it grutste part út lânbougrûn bestiet, hat de steat ek wichtige natuergebieten yn regio's dy't minder geskikt binne foar yntinsive akkerbou. === Floara en fauna === De steat hat ien grut nasjonaal park en ferskate wyldreservaten: [[Ofbyld:Dudhwa National Park, Lucknow division, Uttar Pradesh, India (30783128830).jpg|thumb|Harten yn it Nasjonaal Park Dudhwa.]] * It [[Nasjonaal Park Dudhwa]] leit oan 'e grins mei Nepal. Bekende bisten binne de tiger, de Yndyske noashoarn en it sompehart. It is ien fan 'e pear plakken dêr't it oarspronklike ekosysteem fan heech gerslân en sompen bewarre bleaun is. * It tigerreservaat Pilibhit is in tigerreservaat yn it foarberchtme fan 'e Himalaya. * De steat leit ek op in wichtige rûte foar [[trekfûgel]]s. Reservaten lykas Okhla Bird Sanctuary binne fan grut belang foar tûzenen fûgels dy't út [[Sibearje]] wei komme. === Miljeu en de Ganges === It grutste miljeuprobleem fan 'e steat is de fersmoarging fan 'e Ganges en de Yamuna. Troch de grutte befolkingsdruk en de yndustry (benammen de learferwurking yn Kanpur) komt der in soad ôffalwetter yn 'e rivieren telâne. De hillige status fan 'e Ganges soarget der ek foar dat der in soad ritueel ôffal yn 'e rivier komt. De lêste jierren binne der grutte projekten opset, lykas Namami Gange, om de rivier wer skjin te krijen. Troch de grutte en kompleksiteit fan 'e steat bliuwt dat lykwols in drege opjefte. {{boarnen|boarnefernijing= [https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables Census of India.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Uttar Pradesh}} }} {{Dielsteat fan Yndia}} [[Kategory:Uttar Pradesh| ]] [[Kategory:Steat yn Yndia]] [[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1950]] rxr7od1vs5p9snrffu9qq5wcs0u7x21 3 191294 1232621 1232182 2026-06-21T03:21:53Z MediaWiki message delivery 15867 /* The Signpost: 21 June 2026 */ nije seksje 1232621 wikitext text/x-wiki == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 apr 2026, 20.06 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mai 2026, 22.43 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mai 2026, 21.20 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mai 2026, 22.22 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mai 2026, 07.19 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mai 2026, 23.52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 jun 2026, 23.09 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 jun 2026, 23.30 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 jun 2026, 18.49 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026, 05.21 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 --> rlotweq8rjv4n6xsnnlwx52eqa5hvme 0 192274 1232595 1231281 2026-06-20T22:31:22Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Fersprieding */ kt 1232595 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = blaumuntgoudhoantsje |Ofbyld = [[Ofbyld:Blau muntgoudhoantsje.jpg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[lidpoatigen]] (''Arthropoda'') |Klasse = [[ynsekten]] (''Insecta'') |Skift = [[krobben]] (''Coleoptera'') |Famylje= [[blêdhoantsjes]] (''Chrysomelidae'') |Skaai = [[goudhoantsjes]] (''Leptinotarsa'') |Wittenskiplike namme = Chrysolina coerulans |Beskriuwer, jier= [[Ludwig Gottlieb Scriba|Scriba]], 1791 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: '''net bedrige''' |lânkaart= }} It '''blaumuntgoudhoantsje''' (''Chrysolina coerulans'') is in krobbe yn it skaai goudhoantsjes (''Chrysomelidae'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[blêdhoantsjes]] (''Chrysomelidae''). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1791 publisearre troch [[Ludwig Gottlieb Scriba]]. == Beskriuwing == De kevers binne 6,5 oant 9 millimeter lang. De dekskylden binne meastentiids fariabel kleure en hawwe in metaaleftige glâns. De kleuren fariearje fan blau, blau-fiolet, blau-grien, blau-swart, oant koper en kopergrien. De antennes en de poaten hawwe deselde kleur as it liif. De sydkanten fan it halsskyld (''pronotum'') rinne hast parallel. De puntsjes oan it boarststik binne yn it midden finer as oan 'e râne. == Fersprieding == Oarspronklik kaam dizze krobbe foaral foar yn [[Sintraal-Europa|Sintraal-]], [[Súd-Europa|Súd-]] en [[East-Europa]] (lykas yn 'e [[Balkan]], [[Frankryk]], [[Itaalje]]). De lêste tweintich jier hat de soarte it ferspriedingsgebiet lykwols útwreide nei it noardwesten. Sa waard de krobbe om 2011 hinne foar it earst ek yn it [[Feriene Keninkryk]] fûn. De earste offisjele en dokumintearre waarnimming fan dizze krobbe yn [[Nederlân]] fûn plak yn 1969. Ek yn [[Fryslân]] is de krobbe yntusken in bekende ferskining. De wichtichste reden foar de fersprieding oer grutte ôfstannen is de minske. Munt (''Mentha'') is in tige populêre túnplant. Troch it transport en de ferkeap fan 'e planten ferhúzje ek de aaikes, larven of folwoeksen krobben mei nei nije gebieten. Troch sêftere winters en waarmere simmers yn West- en Noard-Europa kin de krobbe tsjintwurdich folle makliker oerwinterje en populaasjes opbouwe. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.gbif.org/species/4460196 GBIF.] * Heijnsbergen, S. van (1970). Chrysolina coerulans (Scriba) nieuw voor de Nederlandse fauna (Col., Chrysomelidae). Entomologische Berichten, 30(11), s. 211. {{reflist}} ---- {{Commonscat|Chrysolina coerulans|Blaumuntgoudhoantsje}} }} [[Kategory:Ynsektesoarte]] [[Kategory:Blêdhoantsje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Monako]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] to7m7a033r3b4z9p7cay9gbm19iyshn 1232596 1232595 2026-06-20T22:31:48Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Fersprieding */ red 1232596 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = blaumuntgoudhoantsje |Ofbyld = [[Ofbyld:Blau muntgoudhoantsje.jpg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[lidpoatigen]] (''Arthropoda'') |Klasse = [[ynsekten]] (''Insecta'') |Skift = [[krobben]] (''Coleoptera'') |Famylje= [[blêdhoantsjes]] (''Chrysomelidae'') |Skaai = [[goudhoantsjes]] (''Leptinotarsa'') |Wittenskiplike namme = Chrysolina coerulans |Beskriuwer, jier= [[Ludwig Gottlieb Scriba|Scriba]], 1791 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: '''net bedrige''' |lânkaart= }} It '''blaumuntgoudhoantsje''' (''Chrysolina coerulans'') is in krobbe yn it skaai goudhoantsjes (''Chrysomelidae'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[blêdhoantsjes]] (''Chrysomelidae''). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1791 publisearre troch [[Ludwig Gottlieb Scriba]]. == Beskriuwing == De kevers binne 6,5 oant 9 millimeter lang. De dekskylden binne meastentiids fariabel kleure en hawwe in metaaleftige glâns. De kleuren fariearje fan blau, blau-fiolet, blau-grien, blau-swart, oant koper en kopergrien. De antennes en de poaten hawwe deselde kleur as it liif. De sydkanten fan it halsskyld (''pronotum'') rinne hast parallel. De puntsjes oan it boarststik binne yn it midden finer as oan 'e râne. == Fersprieding == Oarspronklik kaam dizze krobbe foaral foar yn [[Sintraal-Europa|Sintraal-]], [[Súd-Europa|Súd-]] en [[East-Europa]] (lykas yn 'e [[Balkan]], [[Frankryk]], [[Itaalje]]). De lêste tweintich jier hat de soarte it ferspriedingsgebiet lykwols útwreide nei it noardwesten. Sa waard de krobbe om 2011 hinne foar it earst ek yn it [[Feriene Keninkryk]] ([[Kent]]) fûn. De earste offisjele en dokumintearre waarnimming fan dizze krobbe yn [[Nederlân]] fûn plak yn 1969. Ek yn [[Fryslân]] is de krobbe yntusken in bekende ferskining. De wichtichste reden foar de fersprieding oer grutte ôfstannen is de minske. Munt (''Mentha'') is in tige populêre túnplant. Troch it transport en de ferkeap fan 'e planten ferhúzje ek de aaikes, larven of folwoeksen krobben mei nei nije gebieten. Troch sêftere winters en waarmere simmers yn West- en Noard-Europa kin de krobbe tsjintwurdich folle makliker oerwinterje en populaasjes opbouwe. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.gbif.org/species/4460196 GBIF.] * Heijnsbergen, S. van (1970). Chrysolina coerulans (Scriba) nieuw voor de Nederlandse fauna (Col., Chrysomelidae). Entomologische Berichten, 30(11), s. 211. {{reflist}} ---- {{Commonscat|Chrysolina coerulans|Blaumuntgoudhoantsje}} }} [[Kategory:Ynsektesoarte]] [[Kategory:Blêdhoantsje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Monako]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] pwa26qr2e5vir15ki5rrmoyzpymy8q4 0 192526 1232577 1232512 2026-06-20T17:17:32Z SencBorz 50363 /* Medaljespegel */ 1232577 wikitext text/x-wiki {{Sportevenemint | namme = Wrâldkampioenskip rugby | ôfbylding = | ôfbyldingsbreedte = | ûnderskrift = | plak = | jier = | data = | sport = [[Unyrugby]] | organisator = [[World Rugby]] | ferienigings = | lannen = Ynternasjonaal | atleten = | eveneminten = | iepening = | sluting = | earste = | lêste = | aktueel = | foarige = [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|Frankryk 2023]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip rugby 2027|Australië 2027]] }} It '''Wrâldkampioenskip rugby''' is it ynternasjonale [[Unyrugby]]-toernoai. It toernoai wurdt sûnt [[1987]] elke fjouwer jier hâlden tusken de bêste ynternasjonale teams. [[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]] is de hjoeddeiske wrâldkampioen en hat ek de measte toernoaien wûn. == Medaljespegel == {|</noinclude>class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! &nbsp;Plak&nbsp; ! align=left | Lân | style="width:4.5em; font-weight:bold;"|{{Goud}} | style="width:4.5em; font-weight:bold;"|{{Sulver}} | style="width:4.5em; font-weight:bold;"|{{Brûns}} ! style="width:4.5em;"|Totaal<noinclude> |- |rowspan="1"| 1 ||align=left| {{RSAru}} || 4 || 0 || 2 || '''6''' |- |rowspan="1"| 2 ||align=left| {{NZLru}} || 3 || 2 || 3 || '''8''' |- |rowspan="1"| 3 ||align=left| {{AUSf}} || 2 || 2 || 1 || '''5''' |- |rowspan="1"| 4 ||align=left| {{ENGf}} || 1 || 3 || 1 || '''5''' |- |rowspan="1"| 5 ||align=left| {{FRAf}} || 0 || 3 || 1 || '''4''' |- |rowspan="2" valign="top"| 6 ||align=left| {{ARGru}} || 0 || 0 || 1 || '''1''' |- |align=left| {{WALf}} || 0 || 0 || 1 || '''1''' |- ! colspan="2"| Totaal || 10 || 10 || 10 || '''30''' |} == Keppelings om utens == * {{en}}[https://www.rugbyworldcup.com/en Offisjele webside] {{DEFAULTSORT:Wraldkampioenskip rugby}} [[Kategory:Wrâldkampioenskip rugby| ]] [[Kategory:Rugby]] [[Kategory:Ynternasjonaal sportevenemint]] [[Kategory:Weromkearend evenemint ynsteld yn 1987]] i2e1d33ziev53x0tji4oqubbz65b8j8 0 192527 1232540 1232475 2026-06-20T13:36:09Z RomkeHoekstra 10582 1232540 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = wyteachmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus, Hurghada, Egypt 1 (Cropped).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus leucophthalmus |Beskriuwer, jier = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1825 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus range.png|center|250px]] }} De '''wyteachmiuw''' (''Ichthyaetus leucophthalmus''; synonym: ''Larus leucophthalmus'') is in fûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[seefûgels]] (''Laridae''). Foarhinne waard dizze soarte by it skaai ''[[Larus]]'' yndield, mar op basis fan genetysk ûndersyk wurdt de fûgel hjoed-de-dei opnommen yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Ichthyaetus''. == Skaaimerken == De wyteachmiuw is 39 oant 43 sm lang, weaget 275–415 gram en hat in spanwiidte fan 110 oant 115 sm. Yn 'e briedtiid hat de fûgel in swarte kop, mei in donker boarst, in bleekwyt boppeboarst en donkere wjukken. Boppe en ûnder it each sit dúdlik in wyt bôgje en de lange smelle snaffel is read mei in swarte punt. De poaten binne giel. Bûten de briedtiid is it swart fan 'e kap minder sletten en sitte der ljochtere plakjes. Jonge fûgels ha in swarte snaffel, binne brún op 'e kop, de nekke en it boarst en ha ljochtbrune fearren oan 'e boppekant en in swarte sturt. <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="100px" style="margin: 0; padding: 0;"> Ichthyaetus leucophthalmus, Qesm Shlatin, Egypt 2.jpg|Fleanende wyteachmiuw. Hurghada Vogel 02.jpg|Juvenyl. </gallery> </div> De wyteachmiuw liket op 'e [[roetmiuw]] (''Ichthyaetus hemprichii''), mar dy is wat grutter. De roetmiuw hat ek relatyf langere wjukken en in swarte snaffel mei in read punt. == Fersprieding == De soarte komt foar oan 'e kusten fan 'e [[Golf fan Suez]] lâns de hiele [[Reade See]] oant de [[Golf fan Aden]]. It is in miuw dy't selden yn it binnenlân sjoen wurdt. Hy is sterk bûn oan see, mar minder faak te sjen by fiskersboaten as de roetmiuw. == Status == De grutte fan de populaasje is yn 2008 rûsd op likernôch 35.000 oant 38.000 folwoeksen fûgels en dat oantal is stabyl. Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-eyed-gull-larus-leucophthalmus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/whegul2?siteLanguage=nl eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/whegul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Reade See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Yndyske Oseaan]] 2m4xa2nlpeco7gbwn1ogg3zigpmkn14 10 192531 1232559 1232427 2026-06-20T15:26:16Z SencBorz 50363 in kategory tafoege 1232559 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Flag of South Africa.svg |20px|Flagge fan de Feriene Steaten]]&nbsp;[[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]]<noinclude>[[Kategory:Flaggen fan rugbyteams]]</noinclude> i8fe0rddei9zuyw3tv8c7bey1trubwk 1232608 1232559 2026-06-20T22:43:28Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1232608 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Flag of South Africa.svg |20px|Flagge fan de Feriene Steaten]]&nbsp;[[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]]<noinclude>[[Kategory:Berjocht:Flagge fan rugbyteam]]</noinclude> 9e7t5wsupari80w1ek8ok1y4ylxuqz8 0 192532 1232565 1232496 2026-06-20T15:31:33Z SencBorz 50363 in flater korrizjearre 1232565 wikitext text/x-wiki [[File:Percy Montgomery kick (cropped).jpg|thumb|200px|[[Percy Montgomery]], de topskoarer fan it Súdafrikaanske rugbyteam.]] It '''Súdafrikaanske rugbyteam''', ek wol bekend as de '''Springboks''' ([[Ingelsk]]) of de '''Springbokke''' ([[Afrikaansk]]) is it nasjonale rugbyteam fan [[Súd-Afrika]]. It team wurdt beskôge as ien fan de bêste fan de wrâld. Se hawwe fjouwer [[Wrâldkampioenskip rugby|wrâldkampioenskippen rugby]] wûn; mear as watfoar oar lân dan ek. == Wrâldkampioenskippen == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' !width=200|'''Haadcoach''' |- | 1987 || rowspan="2" colspan="6"| ''Ferbean fanwegen de apartheid.'' |- | 1991 |- style="background:gold;" | 1995 || '''Kampioenen''' || 6 || 6 || 0 || 0 || [[Kitch Christie]] |- style="background:#CC9966;" | 1999 || Tredde plak || 6 || 5 || 0 || 1 || [[Nick Mallett]] |- | 2003 || Kwartfinalen || 5 || 3 || 0 || 2 || [[Rudolf Straeuli]] |- style="background:gold;" | 2007 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 || [[Jake White]] |- | 2011 || Kwartfinalen || 5 || 4 || 0 || 1 || [[Peter de Villiers]] |- style="background:#CC9966;" | 2015|| Tredde plak || 7 || 5 || 0 || 2 || [[Heyneke Meyer]] |- style="background:gold;" | 2019 || '''Kampioenen''' || 7 || 6 || 0 || 1 || [[Rassie Erasmus]] |- style="background:gold;" | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || '''Kampioenen''' || 7 || 6 || 0 || 1 || [[Jacques Nienaber]] |- !Total||4 titels||50||42||0||8|| |} {{DEFAULTSORT:Sudafrikaanske rugbyteam}} [[Kategory:Rugby yn Súd-Afrika]] crj9hb42mjalqfcyhfd76p1hc00e9sg 0 192536 1232538 1232507 2026-06-20T13:35:20Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1232538 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = roetmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Ichthyaetus hemprichii Oman.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus hemprichii |Beskriuwer, jier = [[Carl Jakob Sundevall|Sundevall]], 1852 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = }} De '''roetmiuw''' (''Ichthyaetus hemprichii'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[seefûgels]] (''Laridae''). De fûgel wurdt ek wol de '''Adenmiuw''' of '''Hemprichmiuw''' neamd. De soarte is ferneamd nei de [[Dútslân|Dútske]] [[biolooch]] [[Friedrich Wilhelm Hemprich|Wilhelm Hemprich]], dy't yn 1825 stoar op in wittenskiplike ekspedysje nei [[Egypte]] en it [[Midden-Easten]]. Foarhinne waard de roetmiuw, krekt as in soad oare miuwen, yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''[[Larus]]'' yndield. == Beskriuwing == De roetmiuw hat in donker uterlik dat him ûnderskiedt fan in soad oare miuwesoarten. De fûgel is middelgrut en hat relatyf lange wjukken. Syn kleur is oer it algemien donkerbrún oant griis, mei in ljochter boarst en kop yn beskate libbensstadia. De snaffel hat in griengiele kleur mei in read útein. Juvenilen ha in fleiskleurige snaffel mei in swarte punt. == Fersprieding == <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="100px" style="margin: 0; padding: 0;"> Ichthyaetus hemprichii, juvenile, Taqah, Oman 4.jpg|Juvenyl. Sooty gull 11.jpg|Folwoeksen fûgel. </gallery> </div> De roetmiuw komt foar yn 'e omkriten fan 'e [[Reade See]], de [[Golf fan Aden]], de [[Golf fan Oman]] en de [[Perzyske Golf]]; syn ferspriedingsgebiet rint nei it easten ta oant [[Pakistan]]. Ek oan de eastkust fan [[Afrika]], oant [[Tanzania]] en [[Mozambyk]] ta, is de fûgel in bekende ferskining. As [[dwaalgast]] wurdt de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] bytiden ek waarnommen yn lannen as [[Yndia]], [[Sry Lanka]], de [[Maldiven]], [[Jordaanje]], [[Libanon]], [[Palestina]] en [[Bachrein]]. == Ekology == It dieet fan 'e roetmiuw bestiet út in kombinaasje fan rôfdiergedrach en ies. Hy yt fiskôffal, fisk dy't er sels fangt, garnalen, pas útkommen skyldpodden en de aaien of jongen fan oare seefûgels. De briedtiid falt yn 'e simmer. De fûgel briedt meastal yn lytse koloanjes op koraaleilannen foar de kust, op plakken mei rotsen, sân en hast gjin begroeiïng. De nêsten binne somtiden solitêr (lykas yn Afrika) of ferspraat tusken oare koloniale seefûgels, faak beskerme troch koraal, [[mangrove]]s of lege strûken. [[Ofbyld:Ichthyaetus hemprichii MHNT.ZOO.2010.11.125.14.jpg|thumb|250px|Aai.]] De roetmiuw is in echte kustfûgel dy't komselden fier op see te finen is; meastentiids bliuwt er binnen 10 km fan 'e kustkoraalriffen. Hy is in bekende gast yn havens en yn 'e tijsône. Yn it binnenlân of by swietwetterplakken wurdt er lykwols selden sjoen. De fûgel is nomadysk of foar in part [[trekfûgel]]; populaasjes by de Reade See binne relatyf honkfêst. == Status en bedrigingen == Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat de roetmiuw de status 'net bedrige' (''Least Concern''). Hoewol't de populaasje nei alle gedachten in lichte delgong sjen lit, is it oantal fûgels noch altyd grut genôch en it ferspriedingsgebiet grut genôch om net yn in hegere bedrigingskategory te fallen. De wichtichste bedrigingen foar dizze soarte binne de oaljewinning by briedgebieten, lânwinning en it risiko op oaljerampen. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-gull-larus-hemprichii BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/soogul2?siteLanguage=nl eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/soogul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus hemprichii}} }} {{DEFAULTSORT:Roetmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Reade See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Yndyske Oseaan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Perzyske Golf]] 5g9w2ar7isv22bxit5wjkjfjop4habe 0 192538 1232535 1232463 2026-06-20T13:34:10Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1232535 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = koraalmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Audouin's gull..jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus audouinii |Beskriuwer, jier = [[Charles Payraudeau|Payraudeau]], 1826 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.jpg|250px]] |lânkaart = }} De '''koraalmiuw''' of '''Audouinmiuw''' (''Ichthyaetus audouinii''; synonym: ''Larus audouinii'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[seefûgels]] (''Laridae''). Oant foar koart waard de [[Soarte (taksonomy)|soarte]] by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''[[Larus]]'' yndield, mar op basis fan ûndersyk oan [[mitogondriaal DNA]] is dúdlik woarn dat de fûgel yn it skaai ''Ichthyaetus'' thúsheart. == Beskriuwing == <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="100px" style="margin: 0; padding: 0;"> Ichthyaetus audouinii im Flug.jpg|Yn 'e flecht fan ûnder. Ichthyaetus audouinii 20091001.jpg|Yn 'e fecht fan boppe. </gallery> </div> In folwoeksen koraalmiuw yn briedkleed is foar it grutste part wyt; de kop, hals, boarst, búk, sturt en de ûnderwjukken binne sniewyt. De boppekant fan 'e wjukken is sulvergriis, mei opfallende swarte wjukpunten dy't sawol fan boppen as fan ûnderen sichtber binne. De poaten binne griisgrien en de snaffel is helderread mei in swarte bân en in giele punt. Juvenilen hawwe in brúngriis, skobbich fearrekleed, in donkere sturtbân en in rôze-eftige snaffel mei in donkere punt. == Fersprieding == Dizze soarte komt foar op in beheind tal plakken yn it [[Middellânske See]]gebiet. Guon fûgels lûke winterdeis nei de [[Atlantyske Oseaan|Atlantyske]] kusten fan [[Marokko]] oant [[Senegal]], oaren binne [[stânfûgel]]s. In grut part fan 'e populaasje briedt op 'e Chafarinas-eilannen by Marokko. Yn Nederlân is dizze soarte in [[dwaalgast]] mei mar in pear wisse waarnimmings. == Ekology == Koraalmiuwen briede op lytse rotsige eilannen mei in soad sinne en net in soad begroeiïng. It nêst, in kuoltsje tusken de stiennen, wurdt beklaaid mei gers, seewier en fearren. Yn april of maaie wurde 3 aaien lein, dy't oliifgrien oant ljochtbrún binne mei donkere plakken. De aaien wurde yn 26 oant 33 dagen útbret en de jongen ferlitte it nêst fuortendaliks. Nei fiif oant seis wiken kinne se fleane. De fûgel yt benammen fisk, dy't yn 'e flecht of troch in dûk yn it wetter fongen wurde. Oars as in soad oare miuwesoarten ite se mar in bytsje ôffal; njonken fisk ite se ek guon oare soarten wetterdieren. == Status en bedrigingen == De grutte fan 'e populaasje wurdt op 33.000 oant 46.000 folwoeksen eksimplaren rûsd. Oant 2018 stie de fûgel as 'net bedrige' (''Least Concern'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]], mar troch in sterke ôfname yn 'e lêste jierren is de status yn 2020 feroare yn 'kwetsber'. Om't de fûgel net op jiskebulten nei iten siket, is er foar syn bestean tige ôfhinklik fan in sûne fiskstân. De oerbefisking yn it Middellânske Seegebiet hat de beskikberens fan iten fermindere. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/audouins-gull-larus-audouinii BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/audgul1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/audgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus audouinii}} }} {{DEFAULTSORT:koraalmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] lwnkt1ivd18fxqt9wqn0xgxnu44z0q0 0 192541 1232571 1232513 2026-06-20T16:54:52Z Drewes 2754 1232571 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Yndia]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en thalassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Yndia]], as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei thalassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} i8rhzn997ngizp6ke5i7ye4ppprclof 1232572 1232571 2026-06-20T17:05:50Z Drewes 2754 Putsje foar 1 each 1232572 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Yndia]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en thalassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Yndia]], as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei thalassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} {{DEFAULTSORT:Haeberlin, Carl}} [[Kategory:Persoan berne yn 1870]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1954]] 6i9e0w2dd1vklj99i4jr7gubfxiv6rx 1232616 1232572 2026-06-20T22:58:08Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Publikaasjes (kar-út) */ samar, tocht ik 1232616 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Yndia]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en thalassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Yndia]], as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei thalassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} {{DEFAULTSORT:Haeberlin, Carl}} [[Kategory:Dútsk dokter]] [[Kategory:Dútsk biolooch]] [[Kategory:Dútsk publisist]] [[Kategory:Persoan berne yn 1870]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1954]] 3z6jdydvctz5l0wby8gxzafpg64qxad 1232617 1232616 2026-06-20T22:58:36Z Ieneach fan 'e Esk 13292 dat sil by ferfrysking wol sûnder h moatte... 1232617 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Yndia]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en talassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Yndia]], as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei thalassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} {{DEFAULTSORT:Haeberlin, Carl}} [[Kategory:Dútsk dokter]] [[Kategory:Dútsk biolooch]] [[Kategory:Dútsk publisist]] [[Kategory:Persoan berne yn 1870]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1954]] l0lq7453su6kwk6iuw9c4q8l9gfc7p0 1232618 1232617 2026-06-20T22:59:29Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1232618 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Yndia]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en talassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Yndia]], as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei talassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} {{DEFAULTSORT:Haeberlin, Carl}} [[Kategory:Dútsk dokter]] [[Kategory:Dútsk biolooch]] [[Kategory:Dútsk publisist]] [[Kategory:Persoan berne yn 1870]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1954]] 46mwna5izb566rodocekf6idxh2s4fn 1232619 1232618 2026-06-20T22:59:52Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Biografy */ red 1232619 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Yndia]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en talassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Britsk-Ynje]] (no [[Yndia]]), as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei talassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} {{DEFAULTSORT:Haeberlin, Carl}} [[Kategory:Dútsk dokter]] [[Kategory:Dútsk biolooch]] [[Kategory:Dútsk publisist]] [[Kategory:Persoan berne yn 1870]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1954]] qqwfdmkoa8svorx6s1ad3k7jg3m8hq8 1232620 1232619 2026-06-20T23:00:12Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1232620 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Carl Haeberlin.jpg | ôfbyldingstekst = Carl Haeberlin (± 1940) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GERnasj}} | berne = [[15 desimber]] [[1870]] | berteplak = [[Ranchi]], [[Britsk-Ynje]] | stoarn = [[2 novimber]] [[1954]] (94 jier) | stjerplak = [[Wyk auf Föhr]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, natuerhistoarikus | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Carl Haeberlin''' ([[15 desimber]] [[1870]] – [[12 novimber]] [[1954]]), soms ek stavere as Häberlin, wie in Dútske [[dokter]] en [[natuerhistoarikus]]. Hy hie in soad ynfloed yn 'e ûntwikkeling fan klimatoterapy en talassoterapy yn Dútslân en stifte it [[Dr. Carl-Häberlin-Friesenmuseum]] yn [[Wyk auf Föhr]]. Hy moat net betize wurde mei de Dútske psycholooch Carl Haeberlin (1878–1947). == Biografy == Haeberlin waard berne yn [[Ranchi]] yn [[Britsk-Ynje]] (no [[Yndia]]), as de soan fan in kristlike misjonaris. De famylje ferhuze yn 1873 werom nei Dútslân en festige har yn [[Swaben (lânstreek)|Swaben]], dêr't Carl Haeberlin grutbrocht waard. <ref name="Mettenleiter">[[Andreas Mettenleiter]]: ''Selbstzeugnisse, Erinnerungen, Tagebücher und Briefe deutschsprachiger Ärzte. Nachträge und Ergänzungen II (A–H).'' In: ''Würzburger medizinhistorische Mitteilungen.'' 21, 2002, S. 490–518; S. 510</ref> Hy folge gymnasiums yn Ludwigsburg, Stuttgart en Heilbronn. <ref name="Mettenleiter" /> Hy studearre medisinen yn [[Göttingen]], [[München]] en [[Tübingen]], dêr't er syn steatseksamen helle en yn 1895 syn doktoraat. Hy foltôge syn militêre tsjinst yn Straatsburch. Dêrnei wurke er as assistint-dokter yn Tübingen en Stuttgart foardat er in stúdzjereis nei [[Parys]] makke om him te ferdjipjen yn de psychiatry. Yn 1902 ferhuze er nei Wyk auf Föhr en iepene dêr in medyske praktyk. Yn datselde jier wie er mei-oprjochter fan 'e Föhrske Feriening foar Natuerwittenskip en Kultuerskiednis en waard er dêr foarsitter fan. Neist syn wurk as spa-dokter hold Haeberlin him wiidweidich dwaande mei talassoterapy, wittenskiplike ûnderwerpen en folkloareûndersyk. Hy wie ek lid fan in Druïdeloazje. <ref name="Mettenleiter" /> Yn 1906 publisearre Haeberlin de ''Wyker Chronik'' by gelegenheid fan it 200-jierrich jubileum fan 'e stêd, en yn 1919 de [[kronyk]] fan it baaiplak Wyk by gelegenheid fan it 100-jierrich jubileum fan it resort. Yn 1906 naam er inisjatyf foar it stifsjen fan it lokale Heimatmuseum von Wyk (no it [[Friesenmuseum]]), oprjochte yn 1908, en wijd oan 'e gewoanten, skiednis, folkskeunst en tradisjonele libbenswize fan it eilân - waard yn 1927 nei him neamd as erkenning foar syn fertsjinsten. De tentoanstelling toant ûnder oare artefakten út it [[Wytsingen|Wytsingetiidrek]] en it maritime tiidrek, lykas skilderijen mei lokale tema's - ynklusyf wurken fan 'e yn Föhr berne keunstner [[Paul Lehmann-Brauns]]. Begjin 1925 wurke er mei Carl Gmelin op om it bioklimatysk ûndersyksynstitút yn Wyk op te rjochtsjen, dat yn 1928 iepene waard. <ref name="Mettenleiter" /> Haeberlin krige yn 1946 in eareheechlearaarskip. Yn 1954 waard him it Kommandantskrús fan Fertsjinste fan 'e Bûnsrepublyk Dútslân takend. De widdo fan Haeberlin, Leonore, ferstoar op 27 april 1994 yn Wyk auf Föhr yn 'e âldens fan 94 jier. <ref> Große und kleine Ereignisse in Wyk: Eine Chronik der Stadt Wyk auf Föhr der Jahre 1985 bis 2007. Horst Rothe, BoD yn Norderstedt. S. 338. 2008 }}</ref> == Publikaasjes (kar-út) == * ''Drei Fälle von Blasenmole''. Laupp, Tübingen 1895 (Tübingen, Univ., Diss., 1895). * Hrsg.: ''Dr. Christoph Wilhelm Hufelands Makrobiotik: oder die Kunst, Gesundheit zu erlangen und das menschliche Leben zu verlängern''. Visarius, Recklinghausen 1900 (Visarius-Bücher; 17). * ''Beiträge zu einer Chronik des Fleckens Wyk: zum 200jährigen Stadtjubiläum''. Krüger, [[Wyk auf Föhr]] 1906. * ''Führer durch das Friesen-Museum zu Föhr: Beitrag zur Ethnographie und Naturkunde der Insel''. Krüger, Wyk auf Föhr 1906 (Föhrer Heimatbücher; 1). * ''Der Rückgang der seemännischen Bevölkerung auf den nordfriesischen Inseln''. Druck von J. G. Jebens Nachfolger, Husum 1906. * ''Volkstrachten der nordfriesischen Inseln vom Anfang des 18. bis Anfang des 19. Jahrhunderts''. Mohr & Dutzauer, [[Leipzig]] 1909 (Föhrer Heimatbücher; 3). * ''Die Kinder-Seehospize und die Tuberkulose-Bekämpfung''. Klinkhardt, Leipzig 1911. * ''Chronik des Seebades Wyk-Föhr: 1819–1919''. Wyk auf Föhr 1919 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/goobi/PPN1757225439 Digitalisat]). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom XVI. bis XVIII. Jahrhundert''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 56 (1927), S. 170–252 ([https://resolver.sub.uni-hamburg.de/kitodo/PPN770142370_1927/page/226 Digitalisat]). * mit Friedrich Roeloffs: ''Bunte Bilder aus der Föhrer Kulturgeschichte''. Verlag des Vereins für Heimatkunde der Insel Föhr, Wyk auf Föhr 1927 (Föhrer Heimatbücher; 15). * ''Inselfriesische Volkstrachten vom 16. bis 18. Jahrhundert: 2. Teil''. In: ''Zeitschrift der Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte''. Bd. 59 (1930), S. 433–456. * ''Der heutige Stand der Meeresheilkunde: Vortrag''. Wyk auf Föhr 1930. * mit Paul Perlewitz: ''Klima-Atlas für die Meeresheilkunde an der deutschen Seeküste''. Griese, Hamburg 1932. * mit Günter Krauel: ''Die Kur an den deutschen Seeküsten und ihre Wirkung: nach den Ergebnissen der klimato-physiologischen Forschung dargestellt''. Griese, Hamburg 1933. * mit G. Albanus: ''Lehrbuch der Meeresheilkunde''. Urban & Schwarzenberg 1935. * mit W. Goeters: ''Grundlagen der Meeresheilkunde''. Thieme, [[Stuttgart]] 1954. {{Boarnen|boarnefernijing= <references /> }} {{DEFAULTSORT:Haeberlin, Carl}} [[Kategory:Dútsk dokter]] [[Kategory:Dútsk biolooch]] [[Kategory:Dútsk publisist]] [[Kategory:Persoan berne yn 1870]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1954]] j77ojn2cf5qtha8l6r5svenabw21xwl 10 192550 1232558 1232487 2026-06-20T15:26:00Z SencBorz 50363 in kategory tafoege 1232558 wikitext text/x-wiki [[File:IRFU flag.svg|21px|Flagge fan de Feriene Steaten]]&nbsp;[[Iersk rugbyteam|Ierlân]]<noinclude>[[Kategory:Flaggen fan rugbyteams]]</noinclude> 3rnxh3o61j0x35sbbtgcnqs3sr8li46 1232607 1232558 2026-06-20T22:43:04Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1232607 wikitext text/x-wiki [[File:IRFU flag.svg|21px|Flagge fan de Feriene Steaten]]&nbsp;[[Iersk rugbyteam|Ierlân]]<noinclude>[[Kategory:Berjocht:Flagge fan rugbyteam]]</noinclude> o9bkmeabg3feozkva4650s36wuomzwc 0 192552 1232545 1232525 2026-06-20T14:45:39Z SencBorz 50363 /* Knock-outfase */ 1232545 wikitext text/x-wiki {{Wrâldkampioenskip rugby | namme = Wrâldkampioenskip rugby 2023 | gastlân = {{FRAf}} | kampioen = {{RSAru}} <small>(4e titel)</small> | twadde plak = {{NZLf}} | tredde plak = {{ENGf}} | ôfbylding = | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | datum = 8 septimber – 28 oktober | tiims = 20 | stadions = 9 | wedstriden = 48 | besikers = 2.437.208 <small>(50.775 de wedstriid)</small> | try's skoard = 325 <small>(6,8 de wedstriid)</small> | topskoarder(s) = {{flagge GB-ENG}} [[Owen Farrell]] (75) | foarige = [[Wrâldkampioenskip rugby 2019|2019]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip rugby 2027|2027]] }} It '''Wrâldkampioenskip rugby 2023''' wurd fan 8 septimber oant en mei 28 oktober 2023 yn [[Frankryk]] holden. It wie de 10e edysje fan it [[Wrâldkampioenskip rugby]]. [[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]] wûn syn 4e titel nei in spannende finale tsjin [[Nij-Seelân]]. == Knock-outfase == {{Wedstrydskema lêste 8 | RD1 = kwartfinale | RD3 = heale finale | RD4 = finale | RD5 = tredde plak | RD1-header-01 = hello | RD1-team01 = {{WALf}} | RD1-score01 =17 | RD1-team02 = '''{{ARGru}}''' | RD1-score02 ='''29''' | RD1-header-02 = | RD1-team03 = {{IRLru}} | RD1-score03 = 24 | RD1-team04 = '''{{NZLf}}''' | RD1-score04 = '''28''' | RD1-header-03 = | RD1-team05 = '''{{ENGf}}''' | RD1-score05 = '''30''' | RD1-team06 = {{FIJf}} | RD1-score06 = 24 | RD1-header-04 = | RD1-team07 = {{FRAf}} | RD1-score07 = 28 | RD1-team08 = {{RSAru}} | RD1-score08 = '''29''' | RD2-header-01 = | RD2-team01 = {{ARGru}} | RD2-score01 = 6 | RD2-team02 = '''{{NZLf}}''' | RD2-score02 = '''44''' | RD2-header-02 = | RD2-team03 = {{ENGf}} | RD2-score03 = 15 | RD2-team04 = '''{{RSAru}}''' | RD2-score04 = '''16''' | RD3-header-01 = | RD3-team01 = {{NZLf}} | RD3-score01 = 11 | RD3-team02 = '''{{RSAru}}''' | RD3-score02 = '''12''' | RD3-header-02 = | RD3-team03 = {{ARGru}} | RD3-score03 = 23 | RD3-team04 = '''{{ENGf}}''' | RD3-score04 = '''26''' }} == Keppelings om utens == * [https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/past-tournaments/2023 Offisjele webside (Ingelsk)] {{DEFAULTSORT:Wraldkampioenskip rugby 2023}} [[Kategory:Skiednis fan Frankryk]] [[Kategory:Wrâldkampioenskip rugby]] [[Kategory:Barren yn 2023]] h26k6comb6piv1789bfnt4f52mqjrc0 1232563 1232545 2026-06-20T15:28:47Z SencBorz 50363 mear ynformaasje tafoege 1232563 wikitext text/x-wiki {{Wrâldkampioenskip rugby | namme = Wrâldkampioenskip rugby 2023 | gastlân = {{FRAf}} | kampioen = {{RSAru}} <small>(4e titel)</small> | twadde plak = {{NZLru}} | tredde plak = {{ENGf}} | ôfbylding = | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | datum = 8 septimber – 28 oktober | tiims = 20 | stadions = 9 | wedstriden = 48 | besikers = 2.437.208 <small>(50.775 de wedstriid)</small> | try's skoard = 325 <small>(6,8 de wedstriid)</small> | topskoarder(s) = {{flagge GB-ENG}} [[Owen Farrell]] (75) | foarige = [[Wrâldkampioenskip rugby 2019|2019]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip rugby 2027|2027]] }} It '''Wrâldkampioenskip rugby 2023''' wurd fan 8 septimber oant en mei 28 oktober 2023 yn [[Frankryk]] holden. It wie de 10e edysje fan it [[Wrâldkampioenskip rugby]]. [[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]] wûn syn 4e titel nei in spannende finale tsjin [[Nijseelânsk rugbyteam|Nij-Seelân]]. == Knock-outfase == {{Wedstrydskema lêste 8 | RD1 = kwartfinale | RD3 = heale finale | RD4 = finale | RD5 = tredde plak | RD1-header-01 = hello | RD1-team01 = {{WALf}} | RD1-score01 =17 | RD1-team02 = '''{{ARGru}}''' | RD1-score02 ='''29''' | RD1-header-02 = | RD1-team03 = {{IRLru}} | RD1-score03 = 24 | RD1-team04 = '''{{NZLru}}''' | RD1-score04 = '''28''' | RD1-header-03 = | RD1-team05 = '''{{ENGf}}''' | RD1-score05 = '''30''' | RD1-team06 = {{FIJf}} | RD1-score06 = 24 | RD1-header-04 = | RD1-team07 = {{FRAf}} | RD1-score07 = 28 | RD1-team08 = {{RSAru}} | RD1-score08 = '''29''' | RD2-header-01 = | RD2-team01 = {{ARGru}} | RD2-score01 = 6 | RD2-team02 = '''{{NZLru}}''' | RD2-score02 = '''44''' | RD2-header-02 = | RD2-team03 = {{ENGf}} | RD2-score03 = 15 | RD2-team04 = '''{{RSAru}}''' | RD2-score04 = '''16''' | RD3-header-01 = | RD3-team01 = {{NZLru}} | RD3-score01 = 11 | RD3-team02 = '''{{RSAru}}''' | RD3-score02 = '''12''' | RD3-header-02 = | RD3-team03 = {{ARGru}} | RD3-score03 = 23 | RD3-team04 = '''{{ENGf}}''' | RD3-score04 = '''26''' }} == Keppelings om utens == * [https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/past-tournaments/2023 Offisjele webside (Ingelsk)] {{DEFAULTSORT:Wraldkampioenskip rugby 2023}} [[Kategory:Skiednis fan Frankryk]] [[Kategory:Wrâldkampioenskip rugby]] [[Kategory:Barren yn 2023]] ldlk8dvonxam0gfazq7fjepaqsyulmh 1232578 1232563 2026-06-20T18:21:47Z Kneppelfreed 2013 doetiid 1232578 wikitext text/x-wiki {{Wrâldkampioenskip rugby | namme = Wrâldkampioenskip rugby 2023 | gastlân = {{FRAf}} | kampioen = {{RSAru}} <small>(4e titel)</small> | twadde plak = {{NZLru}} | tredde plak = {{ENGf}} | ôfbylding = | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | datum = 8 septimber – 28 oktober | tiims = 20 | stadions = 9 | wedstriden = 48 | besikers = 2.437.208 <small>(50.775 de wedstriid)</small> | try's skoard = 325 <small>(6,8 de wedstriid)</small> | topskoarder(s) = {{flagge GB-ENG}} [[Owen Farrell]] (75) | foarige = [[Wrâldkampioenskip rugby 2019|2019]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip rugby 2027|2027]] }} It '''Wrâldkampioenskip rugby 2023''' waard fan 8 septimber oant en mei 28 oktober 2023 yn [[Frankryk]] holden. It wie de 10e edysje fan it [[Wrâldkampioenskip rugby]]. [[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]] wûn syn 4e titel nei in spannende finale tsjin [[Nijseelânsk rugbyteam|Nij-Seelân]]. == Knock-outfase == {{Wedstrydskema lêste 8 | RD1 = kwartfinale | RD3 = heale finale | RD4 = finale | RD5 = tredde plak | RD1-header-01 = hello | RD1-team01 = {{WALf}} | RD1-score01 =17 | RD1-team02 = '''{{ARGru}}''' | RD1-score02 ='''29''' | RD1-header-02 = | RD1-team03 = {{IRLru}} | RD1-score03 = 24 | RD1-team04 = '''{{NZLru}}''' | RD1-score04 = '''28''' | RD1-header-03 = | RD1-team05 = '''{{ENGf}}''' | RD1-score05 = '''30''' | RD1-team06 = {{FIJf}} | RD1-score06 = 24 | RD1-header-04 = | RD1-team07 = {{FRAf}} | RD1-score07 = 28 | RD1-team08 = {{RSAru}} | RD1-score08 = '''29''' | RD2-header-01 = | RD2-team01 = {{ARGru}} | RD2-score01 = 6 | RD2-team02 = '''{{NZLru}}''' | RD2-score02 = '''44''' | RD2-header-02 = | RD2-team03 = {{ENGf}} | RD2-score03 = 15 | RD2-team04 = '''{{RSAru}}''' | RD2-score04 = '''16''' | RD3-header-01 = | RD3-team01 = {{NZLru}} | RD3-score01 = 11 | RD3-team02 = '''{{RSAru}}''' | RD3-score02 = '''12''' | RD3-header-02 = | RD3-team03 = {{ARGru}} | RD3-score03 = 23 | RD3-team04 = '''{{ENGf}}''' | RD3-score04 = '''26''' }} == Keppelings om utens == * [https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/past-tournaments/2023 Offisjele webside (Ingelsk)] {{DEFAULTSORT:Wraldkampioenskip rugby 2023}} [[Kategory:Skiednis fan Frankryk]] [[Kategory:Wrâldkampioenskip rugby]] [[Kategory:Barren yn 2023]] lyfds8f62pd84zsrevqk1pwlgsf8rz3 0 192563 1232536 1232528 2026-06-20T13:34:46Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1232536 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = reliktmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Relict Gull.jpg|250px]]<br><small>Reliktmiuw yn briedkleed.</small> |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus relictus |Beskriuwer, jier = [[Lönnberg]], 1931 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.jpg|250px]] |lânkaart = }} De '''reliktmiuw''' of de '''Sintraal-Aziatyske miuw''' (''Ichthyaetus relictus'') is in middelgrutte [[Miuwfûgel|miuwe]][[Soarte (taksonomy)|soarte]]. Oant 1971 waard tocht dat it in eastlike foarm fan 'e [[swartkopmiuw]] (''Ichthyaetus melanocephalus'') wie. Tradisjoneel waard de soarte by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Larus'' yndield, mar no wurdt er ta it skaai ''Ichthyaetus'' rekkene. De namme 'relikt' ferwiist nei de teory dat de soarte eartiids in grutter ferspriedingsgebiet hie en no noch op in lyts tal isolearre plakken foarkomt. == Beskriuwing == De reliktmiuw is 44 oant 45 sm lang en hat in swier, kompakt lichem. Net briedende folwoeksen fûgels hawwe in grizige kop en nekke en wjukken mei wite úteinen. Yn 'e briedtiid hawwe de fûgels in swarte kap (ek de nekke), in griisbrune foarholle en opfallende, heale moannefoarmige wite tekeningen efter, boppe en ûnder de eagen. De reliktmiuw hat yn 'e briedtiid in opfallende, felreade eachring. Ek de snaffel is felread. De poaten binne oranje oant read. == Fersprieding en habitat == De reliktmiuw briedt op ferskate plakken yn [[Mongoalje]] (lykas de marren Galuut, Khukh en Chukh), twa lokaasjes yn [[Kazakstan]], ien yn [[Ruslân]] en ien yn [[Sina]] (Hongjiannao-mar). In lyts oantal fûgels lûkt bûten de briedtiid nei [[Súd-Koreä]]. Dêrneist binne der sterke oanwizings dat gruttere groepen nei de kusten fan eastlik Sina lûke, benammen nei de Bohai-baai, al bliuwt it in tige beweechlike populaasje dy't swierrichheden hat om gaadlike rêstplakken te finen. == Ekology == De briedtiid begjint begjin juny en rint oant begjin augustus. Se briede yn koloanjes op eilannen yn sâltwettermarren. Dizze plakken binne tige kwetsber. As marren drûchfalle of it wetterpeil te heech wurdt, briede se net. Ek as eilannen te lyts wurde, begroeid reitsje, of oan 'e igge fêstgroeie, bliuwe de fûgels fuort. Bûten de briedtiid binne se te finen op modderplaten en sânbanken yn estuaria. == Status en bedrigingen == De krekte grutte fan 'e populaasje is lestich te bepalen fanwegen de ôfhandige en kwetsbere briedlokaasjes. Rûzings rinne útien fan minder as 10.000 oant likernôch 20.000 folwoeksen eksimplaren. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as 'kwetsber' (''Vulnerable''), mei in populaasjetrend dy't troch de measte [[ornitology]]ske organisaasjes as delgeand beskôge wurdt. De delgong wurdt benammen feroarsake troch de ynstabiliteit fan it briedhabitat lykas feroarings yn it wetterpeil fan 'e briedmarren. Oare bedrigingen binne predaasje troch oare miuwen, heilstoarmen en oerstreamings. Ek is der in tekoart oan geskikte rêstplakken op 'e trek. Om dit op te kearen binne der natoerreservaten oprjochte yn Mongoalje, Kazakstan en Ruslân. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/relict-gull-larus-relictus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/relgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/relgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] qy9t7xel7pdxe54lw9hx7ny7d7stlr0 1232537 1232536 2026-06-20T13:34:58Z RomkeHoekstra 10582 1232537 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = reliktmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Relict Gull.jpg|250px]]<br><small>Reliktmiuw yn briedkleed.</small> |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus relictus |Beskriuwer, jier = [[Lönnberg]], 1931 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.jpg|250px]] |lânkaart = }} De '''reliktmiuw''' of de '''Sintraal-Aziatyske miuw''' (''Ichthyaetus relictus'') is in middelgrutte [[Miuwfûgels|miuwe]][[Soarte (taksonomy)|soarte]]. Oant 1971 waard tocht dat it in eastlike foarm fan 'e [[swartkopmiuw]] (''Ichthyaetus melanocephalus'') wie. Tradisjoneel waard de soarte by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Larus'' yndield, mar no wurdt er ta it skaai ''Ichthyaetus'' rekkene. De namme 'relikt' ferwiist nei de teory dat de soarte eartiids in grutter ferspriedingsgebiet hie en no noch op in lyts tal isolearre plakken foarkomt. == Beskriuwing == De reliktmiuw is 44 oant 45 sm lang en hat in swier, kompakt lichem. Net briedende folwoeksen fûgels hawwe in grizige kop en nekke en wjukken mei wite úteinen. Yn 'e briedtiid hawwe de fûgels in swarte kap (ek de nekke), in griisbrune foarholle en opfallende, heale moannefoarmige wite tekeningen efter, boppe en ûnder de eagen. De reliktmiuw hat yn 'e briedtiid in opfallende, felreade eachring. Ek de snaffel is felread. De poaten binne oranje oant read. == Fersprieding en habitat == De reliktmiuw briedt op ferskate plakken yn [[Mongoalje]] (lykas de marren Galuut, Khukh en Chukh), twa lokaasjes yn [[Kazakstan]], ien yn [[Ruslân]] en ien yn [[Sina]] (Hongjiannao-mar). In lyts oantal fûgels lûkt bûten de briedtiid nei [[Súd-Koreä]]. Dêrneist binne der sterke oanwizings dat gruttere groepen nei de kusten fan eastlik Sina lûke, benammen nei de Bohai-baai, al bliuwt it in tige beweechlike populaasje dy't swierrichheden hat om gaadlike rêstplakken te finen. == Ekology == De briedtiid begjint begjin juny en rint oant begjin augustus. Se briede yn koloanjes op eilannen yn sâltwettermarren. Dizze plakken binne tige kwetsber. As marren drûchfalle of it wetterpeil te heech wurdt, briede se net. Ek as eilannen te lyts wurde, begroeid reitsje, of oan 'e igge fêstgroeie, bliuwe de fûgels fuort. Bûten de briedtiid binne se te finen op modderplaten en sânbanken yn estuaria. == Status en bedrigingen == De krekte grutte fan 'e populaasje is lestich te bepalen fanwegen de ôfhandige en kwetsbere briedlokaasjes. Rûzings rinne útien fan minder as 10.000 oant likernôch 20.000 folwoeksen eksimplaren. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as 'kwetsber' (''Vulnerable''), mei in populaasjetrend dy't troch de measte [[ornitology]]ske organisaasjes as delgeand beskôge wurdt. De delgong wurdt benammen feroarsake troch de ynstabiliteit fan it briedhabitat lykas feroarings yn it wetterpeil fan 'e briedmarren. Oare bedrigingen binne predaasje troch oare miuwen, heilstoarmen en oerstreamings. Ek is der in tekoart oan geskikte rêstplakken op 'e trek. Om dit op te kearen binne der natoerreservaten oprjochte yn Mongoalje, Kazakstan en Ruslân. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/relict-gull-larus-relictus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/relgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/relgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] 81fbglwe3ivkktgq4hojf244u5xyrey 1232580 1232537 2026-06-20T19:48:13Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[]] 1232580 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = reliktmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Relict Gull.jpg|250px]]<br><small>Reliktmiuw yn briedkleed.</small> |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus relictus |Beskriuwer, jier = [[Lönnberg]], 1931 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.jpg|250px]] |lânkaart = }} De '''reliktmiuw''' of de '''Sintraal-Aziatyske miuw''' (''Ichthyaetus relictus'') is in middelgrutte [[Miuwfûgels|miuwe]][[Soarte (taksonomy)|soarte]]. Oant 1971 waard tocht dat it in eastlike foarm fan 'e [[swartkopmiuw]] (''Ichthyaetus melanocephalus'') wie. Tradisjoneel waard de soarte by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Larus'' yndield, mar no wurdt er ta it skaai ''Ichthyaetus'' rekkene. De namme '[[relikt]]' ferwiist nei de teory dat de soarte eartiids in grutter ferspriedingsgebiet hie en no noch op in lyts tal isolearre plakken foarkomt. == Beskriuwing == De reliktmiuw is 44 oant 45 sm lang en hat in swier, kompakt lichem. Net briedende folwoeksen fûgels hawwe in grizige kop en nekke en wjukken mei wite úteinen. Yn 'e briedtiid hawwe de fûgels in swarte kap (ek de nekke), in griisbrune foarholle en opfallende, heale moannefoarmige wite tekeningen efter, boppe en ûnder de eagen. De reliktmiuw hat yn 'e briedtiid in opfallende, felreade eachring. Ek de snaffel is felread. De poaten binne oranje oant read. == Fersprieding en habitat == De reliktmiuw briedt op ferskate plakken yn [[Mongoalje]] (lykas de marren Galuut, Khukh en Chukh), twa lokaasjes yn [[Kazakstan]], ien yn [[Ruslân]] en ien yn [[Sina]] (Hongjiannao-mar). In lyts oantal fûgels lûkt bûten de briedtiid nei [[Súd-Koreä]]. Dêrneist binne der sterke oanwizings dat gruttere groepen nei de kusten fan eastlik Sina lûke, benammen nei de Bohai-baai, al bliuwt it in tige beweechlike populaasje dy't swierrichheden hat om gaadlike rêstplakken te finen. == Ekology == De briedtiid begjint begjin juny en rint oant begjin augustus. Se briede yn koloanjes op eilannen yn sâltwettermarren. Dizze plakken binne tige kwetsber. As marren drûchfalle of it wetterpeil te heech wurdt, briede se net. Ek as eilannen te lyts wurde, begroeid reitsje, of oan 'e igge fêstgroeie, bliuwe de fûgels fuort. Bûten de briedtiid binne se te finen op modderplaten en sânbanken yn estuaria. == Status en bedrigingen == De krekte grutte fan 'e populaasje is lestich te bepalen fanwegen de ôfhandige en kwetsbere briedlokaasjes. Rûzings rinne útien fan minder as 10.000 oant likernôch 20.000 folwoeksen eksimplaren. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as 'kwetsber' (''Vulnerable''), mei in populaasjetrend dy't troch de measte [[ornitology]]ske organisaasjes as delgeand beskôge wurdt. De delgong wurdt benammen feroarsake troch de ynstabiliteit fan it briedhabitat lykas feroarings yn it wetterpeil fan 'e briedmarren. Oare bedrigingen binne predaasje troch oare miuwen, heilstoarmen en oerstreamings. Ek is der in tekoart oan geskikte rêstplakken op 'e trek. Om dit op te kearen binne der natoerreservaten oprjochte yn Mongoalje, Kazakstan en Ruslân. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/relict-gull-larus-relictus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/relgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/relgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] j4eh0uw0zl4eczj9yr0awe1tcj4hnrr 0 192565 1232539 1232530 2026-06-20T13:35:50Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1232539 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Ichthyaetus melanocephalus, Slottsskogen, Göteborg, Sweden 1.jpg|250px]]<small>Swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus melanocephalus |Beskriuwer, jier = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusMelanocephalus.png|center|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]] <br>{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus melanocephalus''; synonym: ''Larus melanocephalus'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[seefûgels]] (''Laridae''). Oant foar koart waard de soarte by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Larus'' yndield, mar op basis fan ûndersyk oan [[mitochondriaal DNA]] is dúdlik wurden dat dizze yndieling net korrekt is. De fûgel is [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin ûndersoarten bekend binne. == Wittenskiplike namme == De namme fan 'e soarte waard yn 1820 foar it earst troch [[Coenraad Jacob Temminck]] publisearre as ''Larus melanocephalus''. De namme melanocephalus is ôflaat fan it [[Aldgryksk]]e ''mélas'' (swart) en ''kephalē (holle of kop). == Skaaimerken == [[Ofbyld:Med gull southend.JPG|thumb|left|Winterkleed.]] De fûgel is 37 oant 40 sm lang en hat in spanwiidte fan 94 oant 102 sm. De swartkopmiuw is wat grutter en swierder fan bou as de kob, mei in swierdere snaffel en langere, donkerder poaten. Yn it briedkleed is de swartkopmiuw opfallend wyt mei in ljochtgrize mantel en wjukken mei wite slachpinnen sûnder swarte úteinen. De swarte kop rint troch oant yn 'e nekke en lit opfallende wite heale moannefoarmige tekeningen by de eagen sjen, wêrbinnen in donkerreade eachring te sjen is. De skerpe donkerreade snaffel hat in swarte bân foar de punt. De kop fan 'e folwoeksen fûgel bûten de briedtiid is folle minder swart. Oer de eagen rint in donker masker. It duorret twa jier foardat dat de swartkopmiuw it folwoeksen fearrekleed kriget. Fûgels yn it earste jier hawwe in swarte bân oan 'e ein fan 'e sturt en mear swarte gebieten op 'e boppewjukken, mar hawwe ljochte ûnderwjukken. == Fersprieding == De swartkopmiuw briedt benammen oan 'e kusten fan 'e [[Swarte See]] yn [[Oekraïne]] en fierder nei it westen yn [[West-Europa]], mar dêr hat de fûgel in sterk fragmintearre fersprieding. Hy is folle seldsumer as de [[kob]], dêr't er faak yn 'e selde koloanjes mei briedt. === Nederlân === <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Larus melanocephalus.jpg|Briedkleed. Mediterranean gull (Ichthyaetus melanocephalus) non breeding in flight Vadu.jpg|Winterkleed. </gallery> </div> De swartkopmiuw briedt sûnt de jierren 1930 ek yn Nederlân. Ynearsten wie it in seldsume briedfûgel, mar sûnt 1980 namen de oantallen ta oant mear as 4000 pearkes. De measte fûgels sitte yn it súdwesten fan it lân mei koloanjes fan wol hûnderten fûgels, mar de fûgel hat ek it [[Iselmar]]gebiet ûntdutsen en dêr nimme de oantallen ek ta. Winterdeis oerwinterje se foaral yn it [[Middellânske See]]gebiet. Nederlân leit oan 'e noardwestlike grins fan it ferspriedingsgebiet. == Ekology == It iten bestiet út fiskjes, wjirms, ynsekten, skulp- en skaaldierkes. In lechsel bestiet út twa oant trije ljocht gielbrune aaien mei donkere plakjes. == Status == De grutte fan 'e Europeeske populaasje waard yn 2012 rûsd op 236.000 oant 656.000 folwoeksen fûgels. Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mediterranean-gull-larus-melanocephalus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/medgul1 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/medgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn it Feriene Keninkryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] ldpt5vlplxx3snxyele4k2zu9nxcg6n 1232594 1232539 2026-06-20T22:29:57Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ kt 1232594 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Ichthyaetus melanocephalus, Slottsskogen, Göteborg, Sweden 1.jpg|250px]]<small>Swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus melanocephalus |Beskriuwer, jier = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusMelanocephalus.png|center|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]] <br>{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus melanocephalus''; synonym: ''Larus melanocephalus'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[seefûgels]] (''Laridae''). Oant foar koart waard de soarte by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Larus'' yndield, mar op basis fan ûndersyk oan [[mitochondriaal DNA]] is dúdlik wurden dat dizze yndieling net korrekt is. De fûgel is [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin ûndersoarten bekend binne. == Wittenskiplike namme == De namme fan 'e soarte waard yn 1820 foar it earst troch [[Coenraad Jacob Temminck]] publisearre as ''Larus melanocephalus''. De namme melanocephalus is ôflaat fan it [[Aldgryksk]]e ''mélas'' (swart) en ''kephalē (holle of kop). == Skaaimerken == [[Ofbyld:Med gull southend.JPG|thumb|left|Winterkleed.]] De fûgel is 37 oant 40 sm lang en hat in spanwiidte fan 94 oant 102 sm. De swartkopmiuw is wat grutter en swierder fan bou as de kob, mei in swierdere snaffel en langere, donkerder poaten. Yn it briedkleed is de swartkopmiuw opfallend wyt mei in ljochtgrize mantel en wjukken mei wite slachpinnen sûnder swarte úteinen. De swarte kop rint troch oant yn 'e nekke en lit opfallende wite heale moannefoarmige tekeningen by de eagen sjen, wêrbinnen in donkerreade eachring te sjen is. De skerpe donkerreade snaffel hat in swarte bân foar de punt. De kop fan 'e folwoeksen fûgel bûten de briedtiid is folle minder swart. Oer de eagen rint in donker masker. It duorret twa jier foardat dat de swartkopmiuw it folwoeksen fearrekleed kriget. Fûgels yn it earste jier hawwe in swarte bân oan 'e ein fan 'e sturt en mear swarte gebieten op 'e boppewjukken, mar hawwe ljochte ûnderwjukken. == Fersprieding == De swartkopmiuw briedt benammen oan 'e kusten fan 'e [[Swarte See]] yn [[Oekraïne]] en fierder nei it westen yn [[West-Europa]], mar dêr hat de fûgel in sterk fragmintearre fersprieding. Hy is folle seldsumer as de [[kob]], dêr't er faak yn 'e selde koloanjes mei briedt. === Nederlân === <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Larus melanocephalus.jpg|Briedkleed. Mediterranean gull (Ichthyaetus melanocephalus) non breeding in flight Vadu.jpg|Winterkleed. </gallery> </div> De swartkopmiuw briedt sûnt de jierren 1930 ek yn Nederlân. Ynearsten wie it in seldsume briedfûgel, mar sûnt 1980 namen de oantallen ta oant mear as 4000 pearkes. De measte fûgels sitte yn it súdwesten fan it lân mei koloanjes fan wol hûnderten fûgels, mar de fûgel hat ek it [[Iselmar]]gebiet ûntdutsen en dêr nimme de oantallen ek ta. Winterdeis oerwinterje se foaral yn it [[Middellânske See]]gebiet. Nederlân leit oan 'e noardwestlike grins fan it ferspriedingsgebiet. == Ekology == It iten bestiet út fiskjes, wjirms, ynsekten, skulp- en skaaldierkes. In lechsel bestiet út twa oant trije ljocht gielbrune aaien mei donkere plakjes. == Status == De grutte fan 'e Europeeske populaasje waard yn 2012 rûsd op 236.000 oant 656.000 folwoeksen fûgels. Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mediterranean-gull-larus-melanocephalus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/medgul1 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/medgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Swartkopmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wales]] 8jb6nyagrynda3y6udpx00vtv1vukww 1232597 1232594 2026-06-20T22:33:11Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ kt 1232597 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Ichthyaetus melanocephalus, Slottsskogen, Göteborg, Sweden 1.jpg|250px]]<small>Swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus melanocephalus |Beskriuwer, jier = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusMelanocephalus.png|center|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]] <br>{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus melanocephalus''; synonym: ''Larus melanocephalus'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[seefûgels]] (''Laridae''). Oant foar koart waard de soarte by it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Larus'' yndield, mar op basis fan ûndersyk oan [[mitochondriaal DNA]] is dúdlik wurden dat dizze yndieling net korrekt is. De fûgel is [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin ûndersoarten bekend binne. == Wittenskiplike namme == De namme fan 'e soarte waard yn 1820 foar it earst troch [[Coenraad Jacob Temminck]] publisearre as ''Larus melanocephalus''. De namme melanocephalus is ôflaat fan it [[Aldgryksk]]e ''mélas'' (swart) en ''kephalē (holle of kop). == Skaaimerken == [[Ofbyld:Med gull southend.JPG|thumb|left|Winterkleed.]] De fûgel is 37 oant 40 sm lang en hat in spanwiidte fan 94 oant 102 sm. De swartkopmiuw is wat grutter en swierder fan bou as de kob, mei in swierdere snaffel en langere, donkerder poaten. Yn it briedkleed is de swartkopmiuw opfallend wyt mei in ljochtgrize mantel en wjukken mei wite slachpinnen sûnder swarte úteinen. De swarte kop rint troch oant yn 'e nekke en lit opfallende wite heale moannefoarmige tekeningen by de eagen sjen, wêrbinnen in donkerreade eachring te sjen is. De skerpe donkerreade snaffel hat in swarte bân foar de punt. De kop fan 'e folwoeksen fûgel bûten de briedtiid is folle minder swart. Oer de eagen rint in donker masker. It duorret twa jier foardat dat de swartkopmiuw it folwoeksen fearrekleed kriget. Fûgels yn it earste jier hawwe in swarte bân oan 'e ein fan 'e sturt en mear swarte gebieten op 'e boppewjukken, mar hawwe ljochte ûnderwjukken. == Fersprieding == De swartkopmiuw briedt benammen oan 'e kusten fan 'e [[Swarte See]] yn [[Oekraïne]] en fierder nei it westen yn [[West-Europa]], mar dêr hat de fûgel in sterk fragmintearre fersprieding. Hy is folle seldsumer as de [[kob]], dêr't er faak yn 'e selde koloanjes mei briedt. === Nederlân === <div style="display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;"> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Larus melanocephalus.jpg|Briedkleed. Mediterranean gull (Ichthyaetus melanocephalus) non breeding in flight Vadu.jpg|Winterkleed. </gallery> </div> De swartkopmiuw briedt sûnt de jierren 1930 ek yn Nederlân. Ynearsten wie it in seldsume briedfûgel, mar sûnt 1980 namen de oantallen ta oant mear as 4000 pearkes. De measte fûgels sitte yn it súdwesten fan it lân mei koloanjes fan wol hûnderten fûgels, mar de fûgel hat ek it [[Iselmar]]gebiet ûntdutsen en dêr nimme de oantallen ek ta. Winterdeis oerwinterje se foaral yn it [[Middellânske See]]gebiet. Nederlân leit oan 'e noardwestlike grins fan it ferspriedingsgebiet. == Ekology == It iten bestiet út fiskjes, wjirms, ynsekten, skulp- en skaaldierkes. In lechsel bestiet út twa oant trije ljocht gielbrune aaien mei donkere plakjes. == Status == De grutte fan 'e Europeeske populaasje waard yn 2012 rûsd op 236.000 oant 656.000 folwoeksen fûgels. Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mediterranean-gull-larus-melanocephalus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/medgul1 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/medgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Swartkopmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wales]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Atlantyske Oseaan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Middellânske See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Swarte See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Reade See]] s82hzl9gny3jmr1ghm09insoaqumkgk 0 192567 1232534 1232529 2026-06-20T13:33:33Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1232534 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = grutte swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Larus ichtyaetus 6.png|250px]]<small>Grutte swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus ichthyaetus |Beskriuwer, jier = [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1773 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusIchthyaetusIUCN.svg|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''grutte swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus ichthyaetus'') is in grutte [[Miuwfûgels|miuwe]][[soarte]] dy't yn koloanjes briedt by swietwettergebieten yn [[Aazje]]. De fûgel oerwinteret oan 'e kusten fan it eastlike [[Middellânske See]]gebiet, it [[Arabysk Skiereilân]] en [[Yndia]]. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 03.jpg|thumb|left|Winterkleed.]] De grutte swartkopmiuw is in grutte miuw, dy't mei in lingte fan 58–65 sm en in spanwiidte fan 1,4–1,6 m hast like grut is as de [[grutte sjouwerman]]. De soarte is maklik te ûnderskieden want gjin inkelde oare miuw fan 'e selde grutte hat in foslein swarte kop. Fierders hat er in grize mantel en grize wjukken mei swart mei wite wjukpunten en in wite ûnderkant. Hy hat giele poaten en in giele snaffel mei in reade punt en in swarte bân oer de reade punt. Yn alle oare kleden hat er in donker masker efter it each dat de folwoeksen swarte kap ferriedt. Yn it winterkleed ferliest de fûgel syn folslein swarte kop. De kop is dan foaral wyt, mei in donker masker efter it each dat de posysje fan 'e eardere swarte kap ferriedt. De hals en de efterkop ha i. [[Ofbyld:Pallas's Gull by Tisha Mukherjee 10.jpg|thumb|left|Juvenyl.]] De juvenyl hat in brúngrize tekening oer de hiele rêch en wjukken. De kop is ek ljochtbrún oant griisftich en hy hat in swarte snaffel. De grutte swartkopmiuw ûntwikkelet syn fearrekleed fluch yn ferliking mei in soad oare grutte miuwen; al yn 'e earste winter kriget de fûgel in effen grize rêch. Yn dat kleed hat er ek in swarte, frij brede bân oan 'e ein fan 'e fierder wite sturt. Yn it twadde winterkleed is de boppekant fan 'e wjukken ek meast effen griis en begjint de swarte sturtbân te ferdwinen. It duorret fjouwer jier foardat er it folwoeksen fearrekleed hat. Syn lûd is in djip, skreauwich 'aargh'. == Fersprieding == De soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt fan súdlik [[Ruslân]] oant [[Mongoalje]]. Hy oerwinteret oan 'e kust fan it eastlik [[Middellânske See]]gebiet, op it [[Arabysk Skiereilân]] en yn [[Yndia]]. In soad jonge fûgels bliuwe simmerdeis omswalkjen yn it winterkertier. De fûgel wurdt tige selden waarnommen yn West-Europa, mei waarnimmings yn ûnder oare [[Belgje]], [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Frankryk]] en [[Portegal]]. Yn it [[Feriene Keninkryk]] is nei in resinte kontrôle fan alle waarnimmings mar ien akseptearre gefal oerbleaun, út 1859. == Taksonomy en systematyk == De grutte swartkopmiuw waard yn 1773 foar it earst taksonomysk beskreaun troch [[Peter Simon Pallas]] op basis fan in eksimplaar dat fongen wie by de [[Kaspyske See]]. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n binne. Nei genetysk ûndersyk is de soarte troch in soad ynternasjonale autoriteiten, lykas it IOC, yn it skaai ''Ichthyaetus'' set. == Ekology == De grutte swartkopmiuw begjint begjin april by swiet wetter yn koloanjes yn wiete gebieten en op flakke eilannen te brieden. Koloanjes besteane faak út minimaal 10 pearen, wêrby't 150–300 pearen gewoan is en yn ekstreme gefallen oant 3.000 pearen. Bûten de briedtiid is er faak allinnich of yn lytse groepkes fan trije oant fjouwer fûgels te sjen, mar hy sliept faak yn gruttere groepen. It nêst wurdt fuort op 'e grûn boud en der wurde twa oant fjouwer aaien lein. It iten bestiet út fisk, kreefteftigen, ynsekten en soms ek lytse sûchdieren. == Status == De grutte swartkopmiuw hat in tige grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Yn [[Turkmenistan]] is de fûgel fanwegen habitatferlies útstoarn, mar op oare plakken is de populaasje stabyl of nimt dy sels yn oantal ta (2026). Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat de soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Grutte swartkopmiuwen yn 'e flecht</div> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Pallas's Gull (Larus ichthyaetus) (53614871228).jpg|Juvenyl. Racek velký v letu.jpg|Juvenyl twadde jier. Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 04.jpg|Folwoeksen fûgel. </gallery> </div> {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pallass-gull-larus-ichthyaetus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/gbhgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/gbhgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] ql1h767ahfk1ud6retehr3ig9ff1crg 1232598 1232534 2026-06-20T22:34:38Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ kt 1232598 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = grutte swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Larus ichtyaetus 6.png|250px]]<small>Grutte swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus ichthyaetus |Beskriuwer, jier = [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1773 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusIchthyaetusIUCN.svg|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''grutte swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus ichthyaetus'') is in grutte [[Miuwfûgels|miuwe]][[soarte]] dy't yn koloanjes briedt by swietwettergebieten yn [[Aazje]]. De fûgel oerwinteret oan 'e kusten fan it eastlike [[Middellânske See]]gebiet, it [[Arabysk Skiereilân]] en [[Yndia]]. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 03.jpg|thumb|left|Winterkleed.]] De grutte swartkopmiuw is in grutte miuw, dy't mei in lingte fan 58–65 sm en in spanwiidte fan 1,4–1,6 m hast like grut is as de [[grutte sjouwerman]]. De soarte is maklik te ûnderskieden want gjin inkelde oare miuw fan 'e selde grutte hat in foslein swarte kop. Fierders hat er in grize mantel en grize wjukken mei swart mei wite wjukpunten en in wite ûnderkant. Hy hat giele poaten en in giele snaffel mei in reade punt en in swarte bân oer de reade punt. Yn alle oare kleden hat er in donker masker efter it each dat de folwoeksen swarte kap ferriedt. Yn it winterkleed ferliest de fûgel syn folslein swarte kop. De kop is dan foaral wyt, mei in donker masker efter it each dat de posysje fan 'e eardere swarte kap ferriedt. De hals en de efterkop ha i. [[Ofbyld:Pallas's Gull by Tisha Mukherjee 10.jpg|thumb|left|Juvenyl.]] De juvenyl hat in brúngrize tekening oer de hiele rêch en wjukken. De kop is ek ljochtbrún oant griisftich en hy hat in swarte snaffel. De grutte swartkopmiuw ûntwikkelet syn fearrekleed fluch yn ferliking mei in soad oare grutte miuwen; al yn 'e earste winter kriget de fûgel in effen grize rêch. Yn dat kleed hat er ek in swarte, frij brede bân oan 'e ein fan 'e fierder wite sturt. Yn it twadde winterkleed is de boppekant fan 'e wjukken ek meast effen griis en begjint de swarte sturtbân te ferdwinen. It duorret fjouwer jier foardat er it folwoeksen fearrekleed hat. Syn lûd is in djip, skreauwich 'aargh'. == Fersprieding == De soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt fan súdlik [[Ruslân]] oant [[Mongoalje]]. Hy oerwinteret oan 'e kust fan it eastlik [[Middellânske See]]gebiet, op it [[Arabysk Skiereilân]] en yn [[Yndia]]. In soad jonge fûgels bliuwe simmerdeis omswalkjen yn it winterkertier. De fûgel wurdt tige selden waarnommen yn West-Europa, mei waarnimmings yn ûnder oare [[Belgje]], [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Frankryk]] en [[Portegal]]. Yn it [[Feriene Keninkryk]] is nei in resinte kontrôle fan alle waarnimmings mar ien akseptearre gefal oerbleaun, út 1859. == Taksonomy en systematyk == De grutte swartkopmiuw waard yn 1773 foar it earst taksonomysk beskreaun troch [[Peter Simon Pallas]] op basis fan in eksimplaar dat fongen wie by de [[Kaspyske See]]. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n binne. Nei genetysk ûndersyk is de soarte troch in soad ynternasjonale autoriteiten, lykas it IOC, yn it skaai ''Ichthyaetus'' set. == Ekology == De grutte swartkopmiuw begjint begjin april by swiet wetter yn koloanjes yn wiete gebieten en op flakke eilannen te brieden. Koloanjes besteane faak út minimaal 10 pearen, wêrby't 150–300 pearen gewoan is en yn ekstreme gefallen oant 3.000 pearen. Bûten de briedtiid is er faak allinnich of yn lytse groepkes fan trije oant fjouwer fûgels te sjen, mar hy sliept faak yn gruttere groepen. It nêst wurdt fuort op 'e grûn boud en der wurde twa oant fjouwer aaien lein. It iten bestiet út fisk, kreefteftigen, ynsekten en soms ek lytse sûchdieren. == Status == De grutte swartkopmiuw hat in tige grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Yn [[Turkmenistan]] is de fûgel fanwegen habitatferlies útstoarn, mar op oare plakken is de populaasje stabyl of nimt dy sels yn oantal ta (2026). Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat de soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Grutte swartkopmiuwen yn 'e flecht</div> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Pallas's Gull (Larus ichthyaetus) (53614871228).jpg|Juvenyl. Racek velký v letu.jpg|Juvenyl twadde jier. Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 04.jpg|Folwoeksen fûgel. </gallery> </div> {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pallass-gull-larus-ichthyaetus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/gbhgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/gbhgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Grutte swartkopmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Reade See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Perzyske Golf]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndyske Oseaan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Swarte See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kaspyske See]] shz4u226dli17ep9fzdextigt1n11se 1232599 1232598 2026-06-20T22:34:59Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ sa dan... 1232599 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = grutte swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Larus ichtyaetus 6.png|250px]]<small>Grutte swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus ichthyaetus |Beskriuwer, jier = [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1773 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusIchthyaetusIUCN.svg|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''grutte swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus ichthyaetus'') is in grutte [[Miuwfûgels|miuwe]][[soarte]] dy't yn koloanjes briedt by swietwettergebieten yn [[Aazje]]. De fûgel oerwinteret oan 'e kusten fan it eastlike [[Middellânske See]]gebiet, it [[Arabysk Skiereilân]] en [[Yndia]]. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 03.jpg|thumb|left|Winterkleed.]] De grutte swartkopmiuw is in grutte miuw, dy't mei in lingte fan 58–65 sm en in spanwiidte fan 1,4–1,6 m hast like grut is as de [[grutte sjouwerman]]. De soarte is maklik te ûnderskieden want gjin inkelde oare miuw fan 'e selde grutte hat in foslein swarte kop. Fierders hat er in grize mantel en grize wjukken mei swart mei wite wjukpunten en in wite ûnderkant. Hy hat giele poaten en in giele snaffel mei in reade punt en in swarte bân oer de reade punt. Yn alle oare kleden hat er in donker masker efter it each dat de folwoeksen swarte kap ferriedt. Yn it winterkleed ferliest de fûgel syn folslein swarte kop. De kop is dan foaral wyt, mei in donker masker efter it each dat de posysje fan 'e eardere swarte kap ferriedt. De hals en de efterkop ha i. [[Ofbyld:Pallas's Gull by Tisha Mukherjee 10.jpg|thumb|left|Juvenyl.]] De juvenyl hat in brúngrize tekening oer de hiele rêch en wjukken. De kop is ek ljochtbrún oant griisftich en hy hat in swarte snaffel. De grutte swartkopmiuw ûntwikkelet syn fearrekleed fluch yn ferliking mei in soad oare grutte miuwen; al yn 'e earste winter kriget de fûgel in effen grize rêch. Yn dat kleed hat er ek in swarte, frij brede bân oan 'e ein fan 'e fierder wite sturt. Yn it twadde winterkleed is de boppekant fan 'e wjukken ek meast effen griis en begjint de swarte sturtbân te ferdwinen. It duorret fjouwer jier foardat er it folwoeksen fearrekleed hat. Syn lûd is in djip, skreauwich 'aargh'. == Fersprieding == De soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt fan súdlik [[Ruslân]] oant [[Mongoalje]]. Hy oerwinteret oan 'e kust fan it eastlik [[Middellânske See]]gebiet, op it [[Arabysk Skiereilân]] en yn [[Yndia]]. In soad jonge fûgels bliuwe simmerdeis omswalkjen yn it winterkertier. De fûgel wurdt tige selden waarnommen yn West-Europa, mei waarnimmings yn ûnder oare [[Belgje]], [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Frankryk]] en [[Portegal]]. Yn it [[Feriene Keninkryk]] is nei in resinte kontrôle fan alle waarnimmings mar ien akseptearre gefal oerbleaun, út 1859. == Taksonomy en systematyk == De grutte swartkopmiuw waard yn 1773 foar it earst taksonomysk beskreaun troch [[Peter Simon Pallas]] op basis fan in eksimplaar dat fongen wie by de [[Kaspyske See]]. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n binne. Nei genetysk ûndersyk is de soarte troch in soad ynternasjonale autoriteiten, lykas it IOC, yn it skaai ''Ichthyaetus'' set. == Ekology == De grutte swartkopmiuw begjint begjin april by swiet wetter yn koloanjes yn wiete gebieten en op flakke eilannen te brieden. Koloanjes besteane faak út minimaal 10 pearen, wêrby't 150–300 pearen gewoan is en yn ekstreme gefallen oant 3.000 pearen. Bûten de briedtiid is er faak allinnich of yn lytse groepkes fan trije oant fjouwer fûgels te sjen, mar hy sliept faak yn gruttere groepen. It nêst wurdt fuort op 'e grûn boud en der wurde twa oant fjouwer aaien lein. It iten bestiet út fisk, kreefteftigen, ynsekten en soms ek lytse sûchdieren. == Status == De grutte swartkopmiuw hat in tige grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Yn [[Turkmenistan]] is de fûgel fanwegen habitatferlies útstoarn, mar op oare plakken is de populaasje stabyl of nimt dy sels yn oantal ta (2026). Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat de soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Grutte swartkopmiuwen yn 'e flecht</div> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Pallas's Gull (Larus ichthyaetus) (53614871228).jpg|Juvenyl. Racek velký v letu.jpg|Juvenyl twadde jier. Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 04.jpg|Folwoeksen fûgel. </gallery> </div> {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pallass-gull-larus-ichthyaetus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/gbhgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/gbhgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Grutte swartkopmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Perzyske Golf]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Yndyske Oseaan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Swarte See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaspyske See]] cdlc05efghoivnfuanldh4x1lnvj01w 1232600 1232599 2026-06-20T22:35:20Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ ik wit net wat ik hjoed haw... 1232600 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = grutte swartkopmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Larus ichtyaetus 6.png|250px]]<small>Grutte swartkopmiuw yn briedkleed.</small> |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'') |Wittenskiplike namme= Ichthyaetus ichthyaetus |Beskriuwer, jier = [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1773 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:LarusIchthyaetusIUCN.svg|250px]]<small>{{Color box|#00ff00}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#007fff}} [[wintergast]]</small> }} De '''grutte swartkopmiuw''' (''Ichthyaetus ichthyaetus'') is in grutte [[Miuwfûgels|miuwe]][[soarte]] dy't yn koloanjes briedt by swietwettergebieten yn [[Aazje]]. De fûgel oerwinteret oan 'e kusten fan it eastlike [[Middellânske See]]gebiet, it [[Arabysk Skiereilân]] en [[Yndia]]. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 03.jpg|thumb|left|Winterkleed.]] De grutte swartkopmiuw is in grutte miuw, dy't mei in lingte fan 58–65 sm en in spanwiidte fan 1,4–1,6 m hast like grut is as de [[grutte sjouwerman]]. De soarte is maklik te ûnderskieden want gjin inkelde oare miuw fan 'e selde grutte hat in foslein swarte kop. Fierders hat er in grize mantel en grize wjukken mei swart mei wite wjukpunten en in wite ûnderkant. Hy hat giele poaten en in giele snaffel mei in reade punt en in swarte bân oer de reade punt. Yn alle oare kleden hat er in donker masker efter it each dat de folwoeksen swarte kap ferriedt. Yn it winterkleed ferliest de fûgel syn folslein swarte kop. De kop is dan foaral wyt, mei in donker masker efter it each dat de posysje fan 'e eardere swarte kap ferriedt. De hals en de efterkop ha i. [[Ofbyld:Pallas's Gull by Tisha Mukherjee 10.jpg|thumb|left|Juvenyl.]] De juvenyl hat in brúngrize tekening oer de hiele rêch en wjukken. De kop is ek ljochtbrún oant griisftich en hy hat in swarte snaffel. De grutte swartkopmiuw ûntwikkelet syn fearrekleed fluch yn ferliking mei in soad oare grutte miuwen; al yn 'e earste winter kriget de fûgel in effen grize rêch. Yn dat kleed hat er ek in swarte, frij brede bân oan 'e ein fan 'e fierder wite sturt. Yn it twadde winterkleed is de boppekant fan 'e wjukken ek meast effen griis en begjint de swarte sturtbân te ferdwinen. It duorret fjouwer jier foardat er it folwoeksen fearrekleed hat. Syn lûd is in djip, skreauwich 'aargh'. == Fersprieding == De soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt fan súdlik [[Ruslân]] oant [[Mongoalje]]. Hy oerwinteret oan 'e kust fan it eastlik [[Middellânske See]]gebiet, op it [[Arabysk Skiereilân]] en yn [[Yndia]]. In soad jonge fûgels bliuwe simmerdeis omswalkjen yn it winterkertier. De fûgel wurdt tige selden waarnommen yn West-Europa, mei waarnimmings yn ûnder oare [[Belgje]], [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Frankryk]] en [[Portegal]]. Yn it [[Feriene Keninkryk]] is nei in resinte kontrôle fan alle waarnimmings mar ien akseptearre gefal oerbleaun, út 1859. == Taksonomy en systematyk == De grutte swartkopmiuw waard yn 1773 foar it earst taksonomysk beskreaun troch [[Peter Simon Pallas]] op basis fan in eksimplaar dat fongen wie by de [[Kaspyske See]]. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n binne. Nei genetysk ûndersyk is de soarte troch in soad ynternasjonale autoriteiten, lykas it IOC, yn it skaai ''Ichthyaetus'' set. == Ekology == De grutte swartkopmiuw begjint begjin april by swiet wetter yn koloanjes yn wiete gebieten en op flakke eilannen te brieden. Koloanjes besteane faak út minimaal 10 pearen, wêrby't 150–300 pearen gewoan is en yn ekstreme gefallen oant 3.000 pearen. Bûten de briedtiid is er faak allinnich of yn lytse groepkes fan trije oant fjouwer fûgels te sjen, mar hy sliept faak yn gruttere groepen. It nêst wurdt fuort op 'e grûn boud en der wurde twa oant fjouwer aaien lein. It iten bestiet út fisk, kreefteftigen, ynsekten en soms ek lytse sûchdieren. == Status == De grutte swartkopmiuw hat in tige grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Yn [[Turkmenistan]] is de fûgel fanwegen habitatferlies útstoarn, mar op oare plakken is de populaasje stabyl of nimt dy sels yn oantal ta (2026). Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat de soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern''). <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Grutte swartkopmiuwen yn 'e flecht</div> <gallery mode="packed" heights="125px" style="margin: 0; padding: 0;"> Pallas's Gull (Larus ichthyaetus) (53614871228).jpg|Juvenyl. Racek velký v letu.jpg|Juvenyl twadde jier. Pallas's Gull in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee 04.jpg|Folwoeksen fûgel. </gallery> </div> {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pallass-gull-larus-ichthyaetus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/gbhgul2 eBird, oproppen 19 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/gbhgul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}} }} {{DEFAULTSORT:Grutte swartkopmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Swartkopmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Reade See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Perzyske Golf]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Yndyske Oseaan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Swarte See]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaspyske See]] 4v20bnbf93mbqfgl5rzgtwlfynj0uns 0 192569 1232532 2026-06-20T13:30:04Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk |ôfbylding = Pallas's or Great Black-headed gull Ichthyaetus ichthyaetus by Vedant Kasambe 02.jpg |ôfbyldingsbreedte= |ôfbyldingstekst = [[grutte swartkopmiuw]] |takson1 = |namme1 = |takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: |namme2 = [[dieren]] (''Animalia'') |takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: |namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |takson5 = klasse (takson..." 1232532 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk |ôfbylding = Pallas's or Great Black-headed gull Ichthyaetus ichthyaetus by Vedant Kasambe 02.jpg |ôfbyldingsbreedte= |ôfbyldingstekst = [[grutte swartkopmiuw]] |takson1 = |namme1 = |takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: |namme2 = [[dieren]] (''Animalia'') |takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: |namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: |namme5 = [[fûgels]] (''Aves'') |takson8 = [[boppeskift]]: |namme8 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'') |takson9 = [[skift]]: |namme9 = [[wilstereftigen]] (Charadriiformes) |takson11 = [[famylje]]: |namme11 = [[seefûgels]] (Laridae) |takson13 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: |namme13 = '''swartkopmiuwen''' (''Ichthyaetus'') |beskriuwer, jier = [[Johann Jakob Kaup|Kaup]], 1829 |soarten = }} '''Swartkopmiuwen''' (''Ichthyaetus'') foarmje in [[fûgel]]skaai yn 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[seefûgels]] (''Laridae''). It skaai telt seis soarten dy't foarhinne benammen ta it grutte skaai ''[[Larus]]'' rekkene waarden, mar troch genetysk ûndersyk as in selsstannich skaai erkend wurde. De fûgels út dit skaai ûnderskiede harren fan oare [[miuwfûgels]] troch in pear [[morfology]]ske skaaimerken, wêrûnder de kleur fan 'e kop yn it briedkleed. Lykas de namme al seit, hawwe de measte soarten yn it briedkleed in opfallend swarte kop. It binne middelgrutte oant tige grutte miuwfûgels dy't foaral briede yn it binnenlân by swietwettergebieten of yn drûge biotopen yn Aazje en Súdeast-Jeropa. De [[typesoarte]] fan it skaai is de [[grutte swartkopmiuw]]. De soarten út dit skaai hawwe faak in reade of giele snaffel en in opfallende reade eachring. Yn ferliking mei oare miuwfûgels binne se spesifiker yn harren briedgewoanten en oerwinteringsgebieten. Ek ha se minder opportunistyske ytgewoanten en binne se bygelyks net by jiskebulten te sjen. == Soarten == {| class="wikitable" |- ! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! Status / Trend |- | [[Ofbyld:Larus ichtyaetus 1.png|120px]] || [[grutte swartkopmiuw]] || ''Ichthyaetus ichthyaetus'' || [[Sintraal-Aazje]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/gbhgul2/cur/introduction ''Ichthyaetus ichthyaetus'' op ''Birds of the World'']</ref> |- | [[Ofbyld:Korallenmöwen 02.jpg|120px]] || [[koraalmiuw]] || ''Ichthyaetus audouinii'' || [[Middellânske See]] || <span style="color:#d4a017;">'''kwetsber'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/audgul1/cur/introduction ''Ichthyaetus audouinii'' op ''Birds of the World'']</ref> |- | [[Ofbyld:Relict Gull.jpg|120px]] || [[reliktmiuw]] || ''Ichthyaetus relictus'' || Sintraal-Aazje || <span style="color:#d4a017;">'''kwetsber'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/relgul2/cur/introduction ''Ichthyaetus relictus'' op ''Birds of the World'']</ref> |- | [[Ofbyld:Ichthyaetus hemprichii, Qurayyat, Oman 06.jpg|120px]] || [[roetmiuw]] || ''Ichthyaetus hemprichii'' || [[East-Afrika]] en [[Arabysk Skiereilân]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/soogul2/cur/introduction ''Ichthyaetus hemprichii'' op ''Birds of the World'']</ref> |- | [[Ofbyld:Ichthyaetus melanocephalus, Fishguard, Pembrokeshire, Wales 1.jpg|120px]] || [[swartkopmiuw]] || ''Ichthyaetus melanocephalus'' || [[Súd-Europa|Súd-]] en [[West-Europa]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/medgul1/cur/introduction ''Ichthyaetus melanocephalus'' op ''Birds of the World'']</ref> |- | [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus, Hurghada, Egypt 1 (Cropped).jpg|120px]] || [[wyteachmiuw]] || ''Ichthyaetus leucophthalmus'' || [[Reade See]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://birdsoftheworld.org/bow/species/whegul2/cur/introduction ''Ichthyaetus leucophthalmus'' op ''Birds of the World'']</ref> |- |} {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Ichthyaetus}} }} {{DEFAULTSORT:Swartkopmiuwen}} [[Kategory:Swartkopmiuw| ]] [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Seefûgel]] r93nilyp2gzvord2q4zjzwsrlyve03x 0 192570 1232533 2026-06-20T13:30:29Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Swartkopmiuwen]] 1232533 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Swartkopmiuwen]] 66stab58j9n8q4rqi8im93k5arf24mm 10 192571 1232544 2026-06-20T14:44:35Z SencBorz 50363 de side makke 1232544 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:flag of Argentina.svg|border|20px]] [[Argentynsk rugbyteam|Argentynje]] 3zk9lr1vomot4k1pzj2yrj2g75nuzfc 1232557 1232544 2026-06-20T15:25:37Z SencBorz 50363 in kategory tafoege 1232557 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:flag of Argentina.svg|border|20px]] [[Argentynsk rugbyteam|Argentynje]] <noinclude>[[Kategory:Flaggen fan rugbyteams]]</noinclude> 9gx6sjyku4avadduetcpfksic71oh30 1232606 1232557 2026-06-20T22:42:42Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1232606 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:flag of Argentina.svg|border|20px]] [[Argentynsk rugbyteam|Argentynje]] <noinclude>[[Kategory:Berjocht:Flagge fan rugbyteam]]</noinclude> cfnxelewhq38zeoa1ph5l3ogbpujudt 3 192572 1232548 2026-06-20T14:55:40Z Drewes 2754 /* Wolkom */ nije seksje 1232548 wikitext text/x-wiki == Wolkom == {{Wolkom}} [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 20 jun 2026, 16.55 (CEST) fvp8tjz0jtyopw45o9mmk69a8t5lqhz 1232610 1232548 2026-06-20T22:47:38Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Kategory rugbyflaggen */ nije seksje 1232610 wikitext text/x-wiki == Wolkom == {{Wolkom}} [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 20 jun 2026, 16.55 (CEST) == Kategory rugbyflaggen == Goeie. Jo hiene de Kategory:Flaggen fan rugbyteams oanmakke. Ik haw dy kategory ferset nei: [[:Kategory:Berjocht:Flagge fan rugbyteam]]. Troch it wurd "berjocht:" oan 'e namme fan 'e kategory ta te foegjen bliuwt der ûnderskie tusken de yndieling fan berjochten en ynhâldlike artikels. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 jun 2026, 00.47 (CEST) rw1mgonjna27mnqelzqjq6dgwuz1tru 1232622 1232610 2026-06-21T06:44:33Z SencBorz 50363 /* Kategory rugbyflaggen */ Antwurd 1232622 wikitext text/x-wiki == Wolkom == {{Wolkom}} [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 20 jun 2026, 16.55 (CEST) == Kategory rugbyflaggen == Goeie. Jo hiene de Kategory:Flaggen fan rugbyteams oanmakke. Ik haw dy kategory ferset nei: [[:Kategory:Berjocht:Flagge fan rugbyteam]]. Troch it wurd "berjocht:" oan 'e namme fan 'e kategory ta te foegjen bliuwt der ûnderskie tusken de yndieling fan berjochten en ynhâldlike artikels. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 jun 2026, 00.47 (CEST) :Goeie, ah ok dat wist ik net, betanke foar jo help! [[Meidogger:SencBorz|SencBorz]] ([[Meidogger oerlis:SencBorz|oerlis]]) 21 jun 2026, 08.44 (CEST) on0nvtqggxw8cugsoncd2d84hczycct 0 192573 1232553 2026-06-20T15:18:33Z SencBorz 50363 de side makke 1232553 wikitext text/x-wiki [[File:Autumn Nations Series '24- Italia vs Argentina-48 (54140619527) (cropped).jpg|thumb|200px|It team foar harren wedstriid tsjin [[Italiaansk rugbyteam|Italië]] yn 2024.]] It '''Argentynske rugbyteam''' is it nasjonale rugbyteam fan [[Argentynje]]. Se binne op it stuit it bêste rugbyteam fan [[Noard-Amearika|Noard]]- en [[Súd-Amearika]]. Se hawwe de bynamme ''Los Pumas'' (De [[Poema's]]). == Prestaasjes == === Wrâldkampioenskip rugby === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' !width=200|'''Haadcoach''' |- | 1987 ||rowspan=3| Groepsfaze || 3 || 1 || 0 || 2 || [[Héctor Silva]] |- | 1991 || 3 || 0 || 0 || 3 || [[Luis Gradín]] |- | 1995 || 3 || 0 || 0 || 3 || [[Alejandro Petra]] |- | 1999 || Kwartfinalen || 5 || 3 || 0 || 2 || [[Alex Wyllie]], [[Héctor Méndez]] |- | 2003 || Groepsfaze || 4 || 2 || 0 || 2 || rowspan=2| [[Marcelo Loffreda]] |- style="background:#CC9966;" | 2007 || '''Tredde plak''' || 7 || 6 || 0 || 1 |- | 2011 || Kwartfinalen || 5 || 3 || 0 || 2 || [[Santiago Phelan]] |- | 2015|| Fjirde plak || 7 || 4 || 0 || 3 || [[Daniel Hourcade]] |- | 2019 || Groepsfaze || 4 || 2 || 0 || 2 || [[Mario Ledesma]] |- | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || Fjirde plak || 7 || 4 || 0 || 3 || [[Michael Cheika]] |- !Total||0 titels||50||42||0||8|| |} == Keppelings om utens == * [https://www.lospumas.com.ar/ Offisjele webside] i52a4dpvzbdnnoe86x5vaafmv7ff6tt 1232554 1232553 2026-06-20T15:20:46Z SencBorz 50363 in kategory tafoege 1232554 wikitext text/x-wiki [[File:Autumn Nations Series '24- Italia vs Argentina-48 (54140619527) (cropped).jpg|thumb|200px|It team foar harren wedstriid tsjin [[Italiaansk rugbyteam|Italië]] yn 2024.]] It '''Argentynske rugbyteam''' is it nasjonale rugbyteam fan [[Argentynje]]. Se binne op it stuit it bêste rugbyteam fan [[Noard-Amearika|Noard]]- en [[Súd-Amearika]]. Se hawwe de bynamme ''Los Pumas'' (De [[Poema's]]). == Prestaasjes == === Wrâldkampioenskip rugby === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' !width=200|'''Haadcoach''' |- | 1987 ||rowspan=3| Groepsfaze || 3 || 1 || 0 || 2 || [[Héctor Silva]] |- | 1991 || 3 || 0 || 0 || 3 || [[Luis Gradín]] |- | 1995 || 3 || 0 || 0 || 3 || [[Alejandro Petra]] |- | 1999 || Kwartfinalen || 5 || 3 || 0 || 2 || [[Alex Wyllie]], [[Héctor Méndez]] |- | 2003 || Groepsfaze || 4 || 2 || 0 || 2 || rowspan=2| [[Marcelo Loffreda]] |- style="background:#CC9966;" | 2007 || '''Tredde plak''' || 7 || 6 || 0 || 1 |- | 2011 || Kwartfinalen || 5 || 3 || 0 || 2 || [[Santiago Phelan]] |- | 2015|| Fjirde plak || 7 || 4 || 0 || 3 || [[Daniel Hourcade]] |- | 2019 || Groepsfaze || 4 || 2 || 0 || 2 || [[Mario Ledesma]] |- | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || Fjirde plak || 7 || 4 || 0 || 3 || [[Michael Cheika]] |- !Total||0 titels||50||42||0||8|| |} == Keppelings om utens == * [https://www.lospumas.com.ar/ Offisjele webside] [[Kategory:Rugby yn Argentynje]] 7z92ha40nh2po9eoysw8que9pm5r4vm 10 192574 1232555 2026-06-20T15:23:35Z SencBorz 50363 de side makke 1232555 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Flag of New Zealand.svg|border|20px]] [[Nij-Seelânsk rugbyteam|Nij-Seelân]] mqx0g8ccl2wfe81yy7rl2f63xed3q5t 1232556 1232555 2026-06-20T15:25:22Z SencBorz 50363 in kategory tafoege 1232556 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Flag of New Zealand.svg|border|20px]] [[Nij-Seelânsk rugbyteam|Nij-Seelân]]<noinclude>[[Kategory:Flaggen fan rugbyteams]]</noinclude> 2virbwu3ty5fhgcdcemspvu9h5ewo63 1232564 1232556 2026-06-20T15:29:56Z SencBorz 50363 in flater korrizjearre 1232564 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Flag of New Zealand.svg|border|20px]] [[Nijseelânsk rugbyteam|Nij-Seelân]]<noinclude>[[Kategory:Flaggen fan rugbyteams]]</noinclude> hp7f7tgig9aza85eih63cf2yfjm647e 1232605 1232564 2026-06-20T22:42:24Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1232605 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Flag of New Zealand.svg|border|20px]] [[Nijseelânsk rugbyteam|Nij-Seelân]]<noinclude>[[Kategory:Berjocht:Flagge fan rugbyteam]]</noinclude> 6mqm80fv937brlb1twh41lqssjqclxh 0 192576 1232576 2026-06-20T17:16:12Z SencBorz 50363 de side makke 1232576 wikitext text/x-wiki [[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|200px|Har útfiering fan de haka.]] It '''Nijseelânske rugbyteam''', ek wol bekend as de '''All Blacks''' ([[Ingelsk]]), is it nasjonale rugbyteam fan [[Nij-Seelân]]. Fan 2005 oant 2007 en dêrnei fan 2010 oant 2019, stiene se boppe-oan de Wrâldranglist Rugby Manlju. Dochs wurde se noch altyd beskôge as ien fan de bêste rugbyteams út de skiednis. Se hawwe it [[wrâldkampioenskip rugby]] trije kear wûn. It team stiet bekend om syn útfiering fan de [[haka]], in tradisjonele dûns fan it [[Maoary]] folk. == Prestaasjes == === Wrâldkampioenskip rugby === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 1987 || '''Kampioenen''' || 6 || 6 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 1991 || '''Tredde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- style="background:silver;" | 1995 || '''Twadde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- | 1999 || Fjirde plak || 6 || 4 || 0 || 2 |- style="background:#CC9966;" | 2003 || '''Tredde plak''' || 7 || 6 || 0 || 1 |- | 2007 || Kwartfinalen || 5 || 4 || 0 || 1 |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 2011 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:gold;" | 2015 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 2019 || '''Tredde plak''' || 7 || 5 || 1 || 1 |- style="background:silver;" | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || '''Twadde plak''' || 7 || 5 || 0 || 2 |- !Total||3 titels||64||54||1||9 |} == Keppelings om utens == * [https://www.allblacks.com/ Offisjele webside] [[Kategory:Rugby yn Nij-Seelân]] d07tpglmua186tlkt6ugemptrlzlxe1 1232611 1232576 2026-06-20T22:49:26Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1232611 wikitext text/x-wiki [[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|200px|Har útfiering fan de haka.]] It '''Nijseelânske rugbyteam''', ek wol bekend as de '''All Blacks''' ([[Ingelsk]]) of '''Ōpango''' ([[Maoary (taal)|Maoary]]), is it nasjonale rugbyteam fan [[Nij-Seelân]]. Fan 2005 oant 2007 en dêrnei fan 2010 oant 2019, stiene se boppe-oan de Wrâldranglist Rugby Manlju. Dochs wurde se noch altyd beskôge as ien fan de bêste rugbyteams út de skiednis. Se hawwe it [[wrâldkampioenskip rugby]] trije kear wûn. It team stiet bekend om syn útfiering fan de [[haka]], in tradisjonele dûns fan it [[Maoary]] folk. == Prestaasjes == === Wrâldkampioenskip rugby === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 1987 || '''Kampioenen''' || 6 || 6 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 1991 || '''Tredde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- style="background:silver;" | 1995 || '''Twadde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- | 1999 || Fjirde plak || 6 || 4 || 0 || 2 |- style="background:#CC9966;" | 2003 || '''Tredde plak''' || 7 || 6 || 0 || 1 |- | 2007 || Kwartfinalen || 5 || 4 || 0 || 1 |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 2011 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:gold;" | 2015 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 2019 || '''Tredde plak''' || 7 || 5 || 1 || 1 |- style="background:silver;" | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || '''Twadde plak''' || 7 || 5 || 0 || 2 |- !Total||3 titels||64||54||1||9 |} == Keppelings om utens == * [https://www.allblacks.com/ Offisjele webside] [[Kategory:Rugby yn Nij-Seelân]] 96a7a7cehpspdghg530oppu154ogbzm 1232612 1232611 2026-06-20T22:49:58Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[]] oars 1232612 wikitext text/x-wiki [[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|200px|Har útfiering fan de haka.]] It '''Nijseelânske rugbyteam''', ek wol bekend as de '''All Blacks''' ([[Ingelsk]]) of '''Ōpango''' ([[Maoary (taal)|Maoary]]), is it nasjonale rugbyteam fan [[Nij-Seelân]]. Fan 2005 oant 2007 en dêrnei fan 2010 oant 2019, stiene se boppe-oan de Wrâldranglist Rugby Manlju. Dochs wurde se noch altyd beskôge as ien fan de bêste rugbyteams út de skiednis. Se hawwe it [[wrâldkampioenskip rugby]] trije kear wûn. It team stiet bekend om syn útfiering fan de [[haka]], in tradisjonele dûns fan it [[Maoary (folk)|Maoary]]-folk. == Prestaasjes == === Wrâldkampioenskip rugby === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 1987 || '''Kampioenen''' || 6 || 6 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 1991 || '''Tredde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- style="background:silver;" | 1995 || '''Twadde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- | 1999 || Fjirde plak || 6 || 4 || 0 || 2 |- style="background:#CC9966;" | 2003 || '''Tredde plak''' || 7 || 6 || 0 || 1 |- | 2007 || Kwartfinalen || 5 || 4 || 0 || 1 |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 2011 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:gold;" | 2015 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 2019 || '''Tredde plak''' || 7 || 5 || 1 || 1 |- style="background:silver;" | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || '''Twadde plak''' || 7 || 5 || 0 || 2 |- !Total||3 titels||64||54||1||9 |} == Keppelings om utens == * [https://www.allblacks.com/ Offisjele webside] [[Kategory:Rugby yn Nij-Seelân]] lgy2yvglffez1sxf8e5rpmdlpxbik7c 1232615 1232612 2026-06-20T22:51:39Z Ieneach fan 'e Esk 13292 plaatsje wat grutter. Sa't it wie is frijwol net te sjen wat it foarstelt. 1232615 wikitext text/x-wiki [[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|350px|Har útfiering fan de haka.]] It '''Nijseelânske rugbyteam''', ek wol bekend as de '''All Blacks''' ([[Ingelsk]]) of '''Ōpango''' ([[Maoary (taal)|Maoary]]), is it nasjonale rugbyteam fan [[Nij-Seelân]]. Fan 2005 oant 2007 en dêrnei fan 2010 oant 2019, stiene se boppe-oan de Wrâldranglist Rugby Manlju. Dochs wurde se noch altyd beskôge as ien fan de bêste rugbyteams út de skiednis. Se hawwe it [[wrâldkampioenskip rugby]] trije kear wûn. It team stiet bekend om syn útfiering fan de [[haka]], in tradisjonele dûns fan it [[Maoary (folk)|Maoary]]-folk. == Prestaasjes == === Wrâldkampioenskip rugby === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]] |- !width=40|Year !width=60|'''Plak''' !width=20|'''Wed''' !width=20|'''W''' !width=20|'''G''' !width=20|'''F''' |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 1987 || '''Kampioenen''' || 6 || 6 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 1991 || '''Tredde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- style="background:silver;" | 1995 || '''Twadde plak''' || 6 || 5 || 0 || 1 |- | 1999 || Fjirde plak || 6 || 4 || 0 || 2 |- style="background:#CC9966;" | 2003 || '''Tredde plak''' || 7 || 6 || 0 || 1 |- | 2007 || Kwartfinalen || 5 || 4 || 0 || 1 |- style="background:gold;" |style="border:3px solid red"| 2011 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:gold;" | 2015 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 |- style="background:#CC9966;" | 2019 || '''Tredde plak''' || 7 || 5 || 1 || 1 |- style="background:silver;" | [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|2023]] || '''Twadde plak''' || 7 || 5 || 0 || 2 |- !Total||3 titels||64||54||1||9 |} == Keppelings om utens == * [https://www.allblacks.com/ Offisjele webside] [[Kategory:Rugby yn Nij-Seelân]] drif29ryf7o3uqd8a2db2zkcbwth52w 7 192577 1232581 2026-06-20T19:53:45Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Side makke mei "{{Ping|RomkeHoekstra}} Ik fyn dit wol moai dien, mar it is allinnich sa spitich dat jo der in jpg-ôfbylding fan makke hawwe, want dat format is hjir eins net geskikt foar. (It hie in png of svg wêze moatten.) By jpg's, dy't eins foar foto's en sa bedoeld binne, rinne de kleuren yninoar oer. By png's bliuwe de kleurflakken skerp faninoar skaat. Hawwe jo der beswier as ik dizze jpg's ferfang troch png's? ~~~~" 1232581 wikitext text/x-wiki {{Ping|RomkeHoekstra}} Ik fyn dit wol moai dien, mar it is allinnich sa spitich dat jo der in jpg-ôfbylding fan makke hawwe, want dat format is hjir eins net geskikt foar. (It hie in png of svg wêze moatten.) By jpg's, dy't eins foar foto's en sa bedoeld binne, rinne de kleuren yninoar oer. By png's bliuwe de kleurflakken skerp faninoar skaat. Hawwe jo der beswier as ik dizze jpg's ferfang troch png's? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 jun 2026, 21.53 (CEST) nl7kolgl8nujlrmliim7ju4c29580lj 1232582 1232581 2026-06-20T20:00:11Z RomkeHoekstra 10582 1232582 wikitext text/x-wiki {{Ping|RomkeHoekstra}} Ik fyn dit wol moai dien, mar it is allinnich sa spitich dat jo der in jpg-ôfbylding fan makke hawwe, want dat format is hjir eins net geskikt foar. (It hie in png of svg wêze moatten.) By jpg's, dy't eins foar foto's en sa bedoeld binne, rinne de kleuren yninoar oer. By png's bliuwe de kleurflakken skerp faninoar skaat. Hawwe jo der beswier as ik dizze jpg's ferfang troch png's? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 jun 2026, 21.53 (CEST) :{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Nee hear, as it better wurdt is it my altiten goed. cn934c3phv7i4elvxis000u0d01oqnc 1232593 1232582 2026-06-20T22:25:49Z Ieneach fan 'e Esk 13292 1232593 wikitext text/x-wiki {{Ping|RomkeHoekstra}} Ik fyn dit wol moai dien, mar it is allinnich sa spitich dat jo der in jpg-ôfbylding fan makke hawwe, want dat format is hjir eins net geskikt foar. (It hie in png of svg wêze moatten.) By jpg's, dy't eins foar foto's en sa bedoeld binne, rinne de kleuren yninoar oer. By png's bliuwe de kleurflakken skerp faninoar skaat. Hawwe jo der beswier as ik dizze jpg's ferfang troch png's? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 jun 2026, 21.53 (CEST) :{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Nee hear, as it better wurdt is it my altiten goed. --RomkeHoekstra ::{{Ping|RomkeHoekstra}} Sjoch: ::* [[:Ofbyld:IUCN-LC.png]] ::* [[:Ofbyld:IUCN-NT.png]] ::* [[:Ofbyld:IUCN-VU.png]] ::* [[:Ofbyld:IUCN-EN.png]] ::* [[:Ofbyld:IUCN-CR.png]] ::* [[:Ofbyld:IUCN-EW.png]] ::* [[:Ofbyld:IUCN-EX.png]] ::Sa't jo sjogge is jo ûntwerp fierhinne beholden bleaun. Ik haw de eftergrûn feroare yn deselde kleur dy't de ynfoboks ek hat, sadat it liket as rint de eftergrûn fan 'e ynfoboks gewoan troch yn it plaatsje. Ik begriep earst net wêrom't jo fan it boppeste kleurflak net in balke makke hiene, oant ik it plaatsje mei de balke yn in ynfoboks seach. In ekstra kleure balke is dêr net winsklik, dus dêryn haw ik jo folge. Mar it boppeste kleurflak is by my fan ferskillende breedtes, ôfhinklik fan 'e breedte fan 'e tekst. Jo hiene dat oeral deselde breedte jûn en doe de tekst sa nedich smeller makke om deryn te passen, mar ik fûn dat dat by langere teksten (bgl. "útstoarn yn it wyld", "krityk bedrige") net sa'n moai resultaat joech. Oan 'e ûnderkant haw ik in stikje loaze romte fuortknipt. En by de linen ûnderoan, dy't de trije nivo's fan bedriigdheid oanjouwe, haw ik foar de dúdlikheid ek in tipke omheech dien by 'EN'. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 jun 2026, 00.25 (CEST) na8hqy41i3fs7ymd9glnzvv419pjhd0 6 192580 1232586 2026-06-20T22:07:09Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: net bedrige (Least Concern) 1232586 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: net bedrige (Least Concern) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} ohb8mlfcz481cyrso08od3og5u3vyoc 6 192581 1232587 2026-06-20T22:11:26Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: gefoelich (Near Threatened) 1232587 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: gefoelich (Near Threatened) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} cm5juvkt6dqrwezf3nyu59o60cgawd2 6 192582 1232588 2026-06-20T22:12:07Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: kwetsber (Vulnerable) 1232588 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: kwetsber (Vulnerable) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} ku8fqmcyqyayrxo001q9ekjrem8byv9 6 192583 1232589 2026-06-20T22:12:55Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: bedrige (Endangered) 1232589 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: bedrige (Endangered) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} j5o8erz5xnru6j1h1yf9s1hklsfsfe5 6 192584 1232590 2026-06-20T22:13:49Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: krityk bedrige (Critically Endangered) 1232590 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: krityk bedrige (Critically Endangered) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} 7urgx13xjvatcdqjcxtg3bnhaq0zwpl 6 192585 1232591 2026-06-20T22:14:21Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: útstoarn yn it wyld (Extinct in the Wild) 1232591 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: útstoarn yn it wyld (Extinct in the Wild) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} lqxp1xv0wq6yotnsj07diq30xm4m8ut 6 192586 1232592 2026-06-20T22:14:54Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[IUCN-status]] fan soarten organismen: útstoarn (Extinct) 1232592 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == [[IUCN-status]] fan soarten organismen: útstoarn (Extinct) == Lisinsje == {{Auteursrjocht Frij}} 4je5rofjf5krng0ej6ndnf60rmovr1h 14 192587 1232601 2026-06-20T22:36:17Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1232601 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Lânseigen fauna nei oseaan of see|Kaspyske See]] [[Kategory:Natoer yn de Kaspyske See]] 9rwwk0kazh2f0k0p7omj16asis0m4tq 14 192588 1232602 2026-06-20T22:37:12Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1232602 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Natoer nei oseaan of see|Kaspyske See]] [[Kategory:Kaspyske See]] 2fvh5dccu3dyhqr6j4kiiui7b9elrew 14 192589 1232604 2026-06-20T22:38:13Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1232604 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Wetter yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Wetter yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Wetter yn Iran]] [[Kategory:Wetter yn Turkmenistan]] [[Kategory:Wetter yn Kazachstan]] [[Kategory:Binnensee]] [[Kategory:See yn Jeropa]] [[Kategory:See yn Aazje]] obblf8yvqw2fkefbyefib4qb32y08mu 14 192590 1232609 2026-06-20T22:45:08Z Ieneach fan 'e Esk 13292 nij 1232609 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Berjochten|Flagge fan rugbyteam]] iie5zrabi6jonecfedr517epc9du5nt 0 192592 1232614 2026-06-20T22:51:00Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Ferwiist troch nei [[Nijseelânsk rugbyteam]] 1232614 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nijseelânsk rugbyteam]] hol3vc0agk43i4rzs23do2kop3q8rzy 0 192593 1232623 2026-06-21T07:46:57Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = skjirresturtmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Creagrus furcatus -Galapagos Islands-8.jpg|250px]]Skjirresturtmiuw. |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = skjir..." 1232623 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = skjirresturtmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Creagrus furcatus -Galapagos Islands-8.jpg|250px]]Skjirresturtmiuw. |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[skjirresturtmiuwen]] (''Creagrus'') |Wittenskiplike namme= Creagrus furcatus |Beskriuwer, jier = [[Adolphe-Simon Neboux|Neboux]], 1846 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:Creagrus furcatus map.svg|250px]]<small>{{Color box|#ff6600}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#5f8dd3}} net-briedend</small> }} De '''skjirresturtmiuw''' (''Creagrus furcatus'') is in ekwatoriale [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Seefûgels|seefûgels]] (Laridae). It is de iennichste soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Creagrus''. De namme fan it skaai is ôflaat fan it [[Latyn]]ske ''Creagra'' en it [[Gryksk]]e ''kreourgos'' ("slachter"), wat ferwiist nei de heakfoarmige snaffel fan 'e soarte. De soartenamme ''furcatus'' ferwiist nei de foarkefoarmige sturt. De fûgel waard yn 1846 foar it earst beskreaun troch de [[Frankryk|Frânske]] natoerûndersiker [[Adolphe-Simon Neboux]]. De fûgel bringt it grutste part fan syn libben troch mei fleanen en jagen boppe de iepen oseaan. De [[Galapagoseilannen]] binne de belangrykste briedlokaasjes, mei it grutste tal op 'e rotseftige kusten en kliffen fan 'e eilannen Genovesa, Española en Isla Wolf. Unyk foar in seefûgel is dat de skjirresturtmiuw allinnich nachts aktyf is. Hy jaget op pylkinketfisken en lytse fisken dy't nachts nei it oerflak komme om fan plankton te iten. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Swallow-tailed gull 2025-08-31 (54873214549).jpg|thumb|left|Pearke skjirresturtmiuwen]] It fearrekleed fan mantsjes en wyfkes is itselde. Yn 'e briedtiid hat de folwoeksen fûgel in swarte kop en in helderreade, fleizige eachring. Bûten de briedtiid is de kop wyt en de eachring swart. De fûgel hat in griis boarst, in grize mantel en swarte wjukpunten. De foaral swarte snaffel hat in opfallende wite punt. Om nachts by it jeien sjen te kinnen binne de eagen fan 'e skjirresturtmiuw grutter as dy fan hokker oare miuw ek. Se hawwe in ''tapetum lucidum'' (in ljochtreflektearjende laach) oan 'e efterkant fan it each, dat ljocht troch it netflues werom keatst, wêrtroch't de hoemannichte ljocht foar de ljochtgefoelige sellen tanimt. == Hâlden en dragen == De skjirresturtmiuw is unyk ûnder de miuwen meidat er allinnich nachts yt. Under lûd kriten ferlit er de koloanje as it skimeret. De rop en it gedrach binne hiel oars as by oare miuwen; se lykje it meast op 'e lûden fan de [[winterkob]] en de [[swellesturtmiuw]]. De lûdste en meast hearde rop is in guorreljend kriten wêrby't de kop fan rjochts nei lofts beweecht. De fûgels begroetsje inoar mei in rap en lûd ''kwiek kwiek kwiek'', wêrby't de kop en nekke foarút nei de grûn bûgd wurde. [[Ofbyld:Swallow-tailed gull (juvenile).jpg|thumb|260px|left|Pyk.]] De skjirresturtmiuw begjint te brieden as er in jier of fiif is. Pearkes bliuwe faak jierrenlang byinoar. Se briede it hiele jier troch yn mingde koloanjes op kliffen of flakke stikken grûn. It nêst is in lyts platfoarm op in klif, meastentiids minder as 10 meter boppe seenivo en boud fan lytse stikjes lava, wyt koraal en stikels fan see-ychels om tefoaren te kommen dat it aai fuortrôlet. It wyfke leit meastentiids ien spikkelich aai. == Status == De populaasjetrends binne net krekt bekend, mar de soarte wurdt op it stuit (2026) net as bedrige beskôge. De populaasje waard yn 2004 rûsd op likernôch 35.000 fûgels. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/swallow-tailed-gull-creagrus-furcatus BirdLife, oproppen 21 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/swtgul1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 21 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/swtgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 21 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Creagrus furcatus}} }} {{DEFAULTSORT:Skjirressturtmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Skjirresturtmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]] goq37lck0fve05no7v9c13j7thmqvb3 1232626 1232623 2026-06-21T10:16:57Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ kt 1232626 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = skjirresturtmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Creagrus furcatus -Galapagos Islands-8.jpg|250px]]Skjirresturtmiuw. |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[skjirresturtmiuwen]] (''Creagrus'') |Wittenskiplike namme= Creagrus furcatus |Beskriuwer, jier = [[Adolphe-Simon Neboux|Neboux]], 1846 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:Creagrus furcatus map.svg|250px]]<small>{{Color box|#ff6600}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#5f8dd3}} net-briedend</small> }} De '''skjirresturtmiuw''' (''Creagrus furcatus'') is in ekwatoriale [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Seefûgels|seefûgels]] (Laridae). It is de iennichste soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Creagrus''. De namme fan it skaai is ôflaat fan it [[Latyn]]ske ''Creagra'' en it [[Gryksk]]e ''kreourgos'' ("slachter"), wat ferwiist nei de heakfoarmige snaffel fan 'e soarte. De soartenamme ''furcatus'' ferwiist nei de foarkefoarmige sturt. De fûgel waard yn 1846 foar it earst beskreaun troch de [[Frankryk|Frânske]] natoerûndersiker [[Adolphe-Simon Neboux]]. De fûgel bringt it grutste part fan syn libben troch mei fleanen en jagen boppe de iepen oseaan. De [[Galapagoseilannen]] binne de belangrykste briedlokaasjes, mei it grutste tal op 'e rotseftige kusten en kliffen fan 'e eilannen Genovesa, Española en Isla Wolf. Unyk foar in seefûgel is dat de skjirresturtmiuw allinnich nachts aktyf is. Hy jaget op pylkinketfisken en lytse fisken dy't nachts nei it oerflak komme om fan plankton te iten. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Swallow-tailed gull 2025-08-31 (54873214549).jpg|thumb|left|Pearke skjirresturtmiuwen]] It fearrekleed fan mantsjes en wyfkes is itselde. Yn 'e briedtiid hat de folwoeksen fûgel in swarte kop en in helderreade, fleizige eachring. Bûten de briedtiid is de kop wyt en de eachring swart. De fûgel hat in griis boarst, in grize mantel en swarte wjukpunten. De foaral swarte snaffel hat in opfallende wite punt. Om nachts by it jeien sjen te kinnen binne de eagen fan 'e skjirresturtmiuw grutter as dy fan hokker oare miuw ek. Se hawwe in ''tapetum lucidum'' (in ljochtreflektearjende laach) oan 'e efterkant fan it each, dat ljocht troch it netflues werom keatst, wêrtroch't de hoemannichte ljocht foar de ljochtgefoelige sellen tanimt. == Hâlden en dragen == De skjirresturtmiuw is unyk ûnder de miuwen meidat er allinnich nachts yt. Under lûd kriten ferlit er de koloanje as it skimeret. De rop en it gedrach binne hiel oars as by oare miuwen; se lykje it meast op 'e lûden fan de [[winterkob]] en de [[swellesturtmiuw]]. De lûdste en meast hearde rop is in guorreljend kriten wêrby't de kop fan rjochts nei lofts beweecht. De fûgels begroetsje inoar mei in rap en lûd ''kwiek kwiek kwiek'', wêrby't de kop en nekke foarút nei de grûn bûgd wurde. [[Ofbyld:Swallow-tailed gull (juvenile).jpg|thumb|260px|left|Pyk.]] De skjirresturtmiuw begjint te brieden as er in jier of fiif is. Pearkes bliuwe faak jierrenlang byinoar. Se briede it hiele jier troch yn mingde koloanjes op kliffen of flakke stikken grûn. It nêst is in lyts platfoarm op in klif, meastentiids minder as 10 meter boppe seenivo en boud fan lytse stikjes lava, wyt koraal en stikels fan see-ychels om tefoaren te kommen dat it aai fuortrôlet. It wyfke leit meastentiids ien spikkelich aai. == Status == De populaasjetrends binne net krekt bekend, mar de soarte wurdt op it stuit (2026) net as bedrige beskôge. De populaasje waard yn 2004 rûsd op likernôch 35.000 fûgels. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/swallow-tailed-gull-creagrus-furcatus BirdLife, oproppen 21 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/swtgul1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 21 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/swtgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 21 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Creagrus furcatus}} }} {{DEFAULTSORT:Skjirressturtmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Skjirresturtmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Galapagoseilannen]] juzihk7u3n8n7v7pmt7mgujxlq834vn 1232627 1232626 2026-06-21T10:17:17Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ kt 1232627 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = skjirresturtmiuw |Ofbyld = [[Ofbyld:Creagrus furcatus -Galapagos Islands-8.jpg|250px]]Skjirresturtmiuw. |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai = [[skjirresturtmiuwen]] (''Creagrus'') |Wittenskiplike namme= Creagrus furcatus |Beskriuwer, jier = [[Adolphe-Simon Neboux|Neboux]], 1846 |IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:Creagrus furcatus map.svg|250px]]<small>{{Color box|#ff6600}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#5f8dd3}} net-briedend</small> }} De '''skjirresturtmiuw''' (''Creagrus furcatus'') is in ekwatoriale [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Seefûgels|seefûgels]] (Laridae). It is de iennichste soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Creagrus''. De namme fan it skaai is ôflaat fan it [[Latyn]]ske ''Creagra'' en it [[Gryksk]]e ''kreourgos'' ("slachter"), wat ferwiist nei de heakfoarmige snaffel fan 'e soarte. De soartenamme ''furcatus'' ferwiist nei de foarkefoarmige sturt. De fûgel waard yn 1846 foar it earst beskreaun troch de [[Frankryk|Frânske]] natoerûndersiker [[Adolphe-Simon Neboux]]. De fûgel bringt it grutste part fan syn libben troch mei fleanen en jagen boppe de iepen oseaan. De [[Galapagoseilannen]] binne de belangrykste briedlokaasjes, mei it grutste tal op 'e rotseftige kusten en kliffen fan 'e eilannen Genovesa, Española en Isla Wolf. Unyk foar in seefûgel is dat de skjirresturtmiuw allinnich nachts aktyf is. Hy jaget op pylkinketfisken en lytse fisken dy't nachts nei it oerflak komme om fan plankton te iten. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Swallow-tailed gull 2025-08-31 (54873214549).jpg|thumb|left|Pearke skjirresturtmiuwen]] It fearrekleed fan mantsjes en wyfkes is itselde. Yn 'e briedtiid hat de folwoeksen fûgel in swarte kop en in helderreade, fleizige eachring. Bûten de briedtiid is de kop wyt en de eachring swart. De fûgel hat in griis boarst, in grize mantel en swarte wjukpunten. De foaral swarte snaffel hat in opfallende wite punt. Om nachts by it jeien sjen te kinnen binne de eagen fan 'e skjirresturtmiuw grutter as dy fan hokker oare miuw ek. Se hawwe in ''tapetum lucidum'' (in ljochtreflektearjende laach) oan 'e efterkant fan it each, dat ljocht troch it netflues werom keatst, wêrtroch't de hoemannichte ljocht foar de ljochtgefoelige sellen tanimt. == Hâlden en dragen == De skjirresturtmiuw is unyk ûnder de miuwen meidat er allinnich nachts yt. Under lûd kriten ferlit er de koloanje as it skimeret. De rop en it gedrach binne hiel oars as by oare miuwen; se lykje it meast op 'e lûden fan de [[winterkob]] en de [[swellesturtmiuw]]. De lûdste en meast hearde rop is in guorreljend kriten wêrby't de kop fan rjochts nei lofts beweecht. De fûgels begroetsje inoar mei in rap en lûd ''kwiek kwiek kwiek'', wêrby't de kop en nekke foarút nei de grûn bûgd wurde. [[Ofbyld:Swallow-tailed gull (juvenile).jpg|thumb|260px|left|Pyk.]] De skjirresturtmiuw begjint te brieden as er in jier of fiif is. Pearkes bliuwe faak jierrenlang byinoar. Se briede it hiele jier troch yn mingde koloanjes op kliffen of flakke stikken grûn. It nêst is in lyts platfoarm op in klif, meastentiids minder as 10 meter boppe seenivo en boud fan lytse stikjes lava, wyt koraal en stikels fan see-ychels om tefoaren te kommen dat it aai fuortrôlet. It wyfke leit meastentiids ien spikkelich aai. == Status == De populaasjetrends binne net krekt bekend, mar de soarte wurdt op it stuit (2026) net as bedrige beskôge. De populaasje waard yn 2004 rûsd op likernôch 35.000 fûgels. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/swallow-tailed-gull-creagrus-furcatus BirdLife, oproppen 21 juny 2026.] *[https://ebird.org/species/swtgul1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 21 juny 2026.] *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/swtgul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 21 juny 2026.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Creagrus furcatus}} }} {{DEFAULTSORT:Skjirressturtmiuw}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Skjirresturtmiuw]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Galapagoseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]] sdsdiprtbiq700hl9gkur2qnab8qgwb 0 192594 1232624 2026-06-21T07:47:30Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Skjirresturtmiuw]] 1232624 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Skjirresturtmiuw]] 1smkp2si4cqp5kgug51eetkqqcmcpkz 14 192595 1232625 2026-06-21T10:08:10Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Commonscat|Creagrus furcatus|Creagrus}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Miuw]]" 1232625 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Creagrus furcatus|Creagrus}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Miuw]] o5m9dkqttt0el6w1hn0v358gu46fkhp 6 192596 1232628 2026-06-21T10:27:04Z Ieneach fan 'e Esk 13292 It logo fan 'e film ''The Equalizer 3''. 1232628 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == It logo fan 'e film ''The Equalizer 3''. == Lisinsje == {{Auteursrjocht standert}} 8rhp301qrddpng8mamqds81tv28ikrm 1232631 1232628 2026-06-21T10:29:18Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1232631 wikitext text/x-wiki == Gearfetting == It logo fan 'e film ''The Equalizer 3''. == Lisinsje == {{Unfrij ôfbyld |Omskriuwing = It logo fan 'e film ''The Equalizer 3''. |Boarne = https://as.com/tikitakas/the-equalizer-3-quieres-entradas-de-cine-y-un-altavoz-bluetooth-sony-participa-n/ |Bysnien = Ja |Makker = |Eigner = Sony Pictures |Doel = Ta yllustraasje fan it artikel oer de film. |Artikel(s) = [[The Equalizer 3]] |Ferfangberens = Net. |Lege resolúsje = Ja. |Oare ynformaasje = }} kkiomfy9zqp88klssowsxfxobiacee4 0 192597 1232629 2026-06-21T10:27:26Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk |ôfbylding = Creagrus furcatus -North Seymour Island, Galapagos, Ecuador-8.jpg |ôfbyldingstekst = [[skjirresturtmiuw]] |takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: |namme2 = [[dieren]] (''Animalia'') |takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: |namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: |namme5 = [[fûgels]] (''Aves'') |takson9 = ski..." 1232629 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk |ôfbylding = Creagrus furcatus -North Seymour Island, Galapagos, Ecuador-8.jpg |ôfbyldingstekst = [[skjirresturtmiuw]] |takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: |namme2 = [[dieren]] (''Animalia'') |takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: |namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: |namme5 = [[fûgels]] (''Aves'') |takson9 = [[skift]]: |namme9 = [[wilstereftigen]] (Charadriiformes) |takson11 = [[famylje]]: |namme11 = [[seefûgels]] (Laridae) |takson13 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: |namme13 = '''skjirresturtmiuwen''' (''Creagrus'') |beskriuwer, jier = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |soarten = [[skjirresturtmiuw]] (''Creagrus furcatus'') }} '''Skjirresturtmiuwen''' (''Creagrus'') foarmje in [[Monotypysk takson|monotypysk]] [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] yn 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[seefûgels]] (''Laridae''). It skaai bestiet út mar ien [[Soarte (taksonomy)|soarte]]: de [[skjirresturtmiuw]] (''Creagrus furcatus''). It skaai waard yn 1854 yndield troch [[Charles Lucien Bonaparte]]. De namme is ôflaat fan it [[Gryksk]]e ''kreourgos'' ("slachter"), in ferwizing nei de heakfoarmige snaffel fan 'e soarte. De iennichste soarte yn dit skaai is in seefûgel dy't benammen op 'e [[Galapagoseilannen]] foarkomt en nachts jaget. == Soarte == {| class="wikitable" |- ! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike<br>namme !! Fersprieding !! Status |- | [[Ofbyld:Swallow-tailed gull 2025-08-31 (54872961051).jpg|120px]] || [[skjirresturtmiuw]] || ''Creagrus furcatus'' || [[Ofbyld:Creagrus furcatus map.svg|150px]] || <span style="color:green;">'''net bedrige'''</span><ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/swallow-tailed-gull-creagrus-furcatus ''Creagrus furcatus'' op ''BirdLife'']</ref> |- |} {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Creagrus furcatus|''Creagrus''}} }} {{DEFAULTSORT:Skjirresturtmiuwen}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Seefûgel]] n57fl4snov6mewuyqjzcjcimhso2uq1 0 192598 1232630 2026-06-21T10:27:51Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Skjirresturtmiuwen]] 1232630 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Skjirresturtmiuwen]] iiso9lsp5ips3c51flkzqyhiwh8kl1r 0 192599 1232633 2026-06-21T10:46:53Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Ferwiist troch nei [[The Equalizer (franchise)#Films]] 1232633 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[The Equalizer (franchise)#Films]] 5cl7p7prn7w87slxriwxogr1vo6lo0j