Oerlis:Amsterdam

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Oerlis:Amsterdam</title>
    <ns>1</ns>
    <id>3128</id>
    <revision>
      <id>1239146</id>
      <parentid>982858</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T12:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Balken */ nije seksje</comment>
      <origin>1239146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1726" sha1="54f6sl5t41dfm0z95gulm2nmzgibfos" xml:space="preserve">Dit moat net al te folle in toeristenferhaaltsje wurde. Is der ek wat oer de skiednis fan de stêd? Oer de yndieling? [[Brûker:Aliter|Aliter]] 03.08, 31 dec 2004 (UTC)

== Dûbel ==
Amsterdam soe no yn oarder wêze moatte. [[Brûker:Aliter|Aliter]] 16.05, 30 jan 2005 (UTC)


== Fan de skriuwer ==

Ik haw foar dit artikel soarge, door it út it Limburchsk te fertalen, mar doe't ik oan it skriuwen wie, ûntdekke ik dat myn &quot;stienkoalenfrysk&quot; noch net goed genoch wie om it of te meitsjen, gelokkich hat in ander foar it bettere staverwerk soargd. It stuk oer de Amsterdamse skiednis kinne jimme fan de [http://li.wikipedia.org/wiki/Amsterdam Limburchske fersje] oafhelje; oars wacht ik wol tot ik genoch Frysk ken. --[[Brûker:WanabeFrysk|WanabeFrysk]] 08.59, 1 feb 2005 (UTC) (Natuurlik gjin oprjochte Fries).

== Amsterdamske konneksje==
Aangezien ik als derde generatie ex fries (Ypma) het fries niet machtig ben is het misschien wel leuk om de friese amsterdamse connectie aan te halen. 

Ik weet dat menig baksteen in de grachtengordel gemaakt is door friese baksteenfabrikanten.

ook zijn vele friezen geemigreerd naar Amsterdam in de vorige eeuwen.

De frieze strontrace vaart ieder jaar weer door amsterdam. (oanmakke troch anonym, ferplakke troch [[Meidogger:Theun|Theun]] 31 aug 2007, 17.32 (CEST) om it oersicht te hâlden)

== Sources ==

Can you please add sources to the page in your language or English? [[Meidogger:Kapeter77|Kapeter77]] ([[Meidogger oerlis:Kapeter77|oerlis]]) 7 jan 2020, 03.18 (CET)

== Balken ==

Is er der no wier ea immen dy't de side oer Amsterdam iepenet om't er de side oer Zunderdorp hawwe wol? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 24 aug 2026, 14.27 (CEST)</text>
      <sha1>54f6sl5t41dfm0z95gulm2nmzgibfos</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239147</id>
      <parentid>1239146</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T12:51:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Amsterdamske konneksje */ tol op gieltsjes?</comment>
      <origin>1239147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1876" sha1="euligxy7u43vixjbsk6z7uyo8j13l2a" xml:space="preserve">Dit moat net al te folle in toeristenferhaaltsje wurde. Is der ek wat oer de skiednis fan de stêd? Oer de yndieling? [[Brûker:Aliter|Aliter]] 03.08, 31 dec 2004 (UTC)

== Dûbel ==
Amsterdam soe no yn oarder wêze moatte. [[Brûker:Aliter|Aliter]] 16.05, 30 jan 2005 (UTC)


== Fan de skriuwer ==

Ik haw foar dit artikel soarge, door it út it Limburchsk te fertalen, mar doe't ik oan it skriuwen wie, ûntdekke ik dat myn &quot;stienkoalenfrysk&quot; noch net goed genoch wie om it of te meitsjen, gelokkich hat in ander foar it bettere staverwerk soargd. It stuk oer de Amsterdamse skiednis kinne jimme fan de [http://li.wikipedia.org/wiki/Amsterdam Limburchske fersje] oafhelje; oars wacht ik wol tot ik genoch Frysk ken. --[[Brûker:WanabeFrysk|WanabeFrysk]] 08.59, 1 feb 2005 (UTC) (Natuurlik gjin oprjochte Fries).

== Amsterdamske konneksje==
Aangezien ik als derde generatie ex fries (Ypma) het fries niet machtig ben is het misschien wel leuk om de friese amsterdamse connectie aan te halen. 

Ik weet dat menig baksteen in de grachtengordel gemaakt is door friese baksteenfabrikanten.

ook zijn vele friezen geemigreerd naar Amsterdam in de vorige eeuwen.

De frieze strontrace vaart ieder jaar weer door amsterdam. (oanmakke troch anonym, ferplakke troch [[Meidogger:Theun|Theun]] 31 aug 2007, 17.32 (CEST) om it oersicht te hâlden)

: Binne dat gieltsjes fan foar de tol op stienen, as hat it de grûn foar dy tol west? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Sources ==

Can you please add sources to the page in your language or English? [[Meidogger:Kapeter77|Kapeter77]] ([[Meidogger oerlis:Kapeter77|oerlis]]) 7 jan 2020, 03.18 (CET)

== Balken ==

Is er der no wier ea immen dy't de side oer Amsterdam iepenet om't er de side oer Zunderdorp hawwe wol? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 24 aug 2026, 14.27 (CEST)</text>
      <sha1>euligxy7u43vixjbsk6z7uyo8j13l2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Nederlânsk</title>
    <ns>1</ns>
    <id>9145</id>
    <revision>
      <id>1239153</id>
      <parentid>1239138</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T15:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartsje */ Antwurd</comment>
      <origin>1239153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23132" sha1="3y6wmx09a1qpin2gu0pq6bt05wojvm6" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)
::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)</text>
      <sha1>3y6wmx09a1qpin2gu0pq6bt05wojvm6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239188</id>
      <parentid>1239153</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T17:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartsje */</comment>
      <origin>1239188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24165" sha1="mqix3z72ghomiqlq5fmr8nz9c5jq54c" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)</text>
      <sha1>mqix3z72ghomiqlq5fmr8nz9c5jq54c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239203</id>
      <parentid>1239188</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T04:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartsje */ Antwurd</comment>
      <origin>1239203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25548" sha1="1mifl2do88hjppk9u2etdmasfoku86u" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)</text>
      <sha1>1mifl2do88hjppk9u2etdmasfoku86u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pier Feddema</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24188</id>
    <revision>
      <id>1239145</id>
      <parentid>1238880</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T12:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Keppeling om utens */ red.</comment>
      <origin>1239145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2292" sha1="8htjztursqijpjrxq3z7jjm2us63bbc" xml:space="preserve">{{Keunstner
| ôfbylding                    = 
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Pier Feddema
| nasjonaliteit                = {{NEDnasj}}
| berne                        = [[2 juny]] [[1912]]
| berteplak                    = [[Eanjum]]
| stoarn                       = [[18 desimber]] [[1983]]
| stjerplak                    = [[Balk]]
| etnisiteit                   = {{FRLetn}}
| regionale identiteit         = 
| wurksum as                   = Keunstskilder
| perioade                     = 
| streaming                    = [[Ekspresjonisme]]
| medium                       = 
| bekendste wurk(en)           = 
| jierren aktyf                = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}'''Pier Feddema''' ([[Eanjum]], [[2 juny]] [[1912]] - [[Balk]], [[18 desimber]] [[1983]]) wie in Frysk [[ûnderwizer]], [[keunstskilder|skilder]], keunstner en [[skriuwer]] út [[Garyp]] en [[Balk]].

Hy krige les fan [[Herman Dijkstra (keunstner)|Herman Dijkstra]] (1904-1976), mar wie fierders [[autodidakt]]ysk [[ekspresjonist]]. Mei [[Klaas Koopmans]], [[Jan van der Bij]], [[Sjoerd Huizinga]] en [[Jaap Rusticus]] foarmen hja sûnt 1949 de skildersgroep ‘[[Yn 'e Line]]’, in groep dy’t harren mei hert en siel talei op ekspresjonistysk tekenjen en skilderjen.&lt;br&gt; 
Nijsgjirrich binne de skilderijen fan It Amelân, de merktekeningen lykas hynstemerken, kafees, it dwaan en litten fan minsken. Foaral ek de hâlding fan de minsken en de efterlizzende geast wie foar Feddema tige wichtich.

Yn 2011 is de Feddemas wurk ûnderbrocht by it [[Museum Dr8888]].

==Boeken==
* ''Brekkende Branning'' (1958)
* ''Gods terskflier'' (1959)

==  Keppeling om utens ==
* [https://www.pierfeddema.nl/ Pier Feddema Stichting]

{{boarnen|boarnefernijing=
*{{Aut|Brouwer, J.H., J.J. Kalma, W. Kok en M. Wiegersma, red.}}, Encyclopedie van Friesland, (Amsterdam: Elsevier, 1958), ''Feddema, Pier''.
}}

{{DEFAULTSORT:Feddema, Pier}}
[[Kategory:Frysk romanskriuwer]]
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk byldzjend keunstner]]
[[Kategory:Frysk ûnderwizer]]
[[Kategory:Persoan berne yn Eanjum]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn Balk]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1912]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1983]]</text>
      <sha1>8htjztursqijpjrxq3z7jjm2us63bbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Egmond aan Zee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29877</id>
    <revision>
      <id>1239152</id>
      <parentid>1239137</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T14:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>+ makker</comment>
      <origin>1239152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4736" sha1="3bxut3pue67o7pwbktd9nilu6ahm1at" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                      = Egmond aan Zee
| ôfbylding                  = Egmond aan Zee - lighthouse zoomed.jpg
| ôfbyldingsbreedte          = 
| ôfbyldingstekst            = De J.C.J. van Speijk-fjoertoer yn Egmond oan See
| flagge                     = Egmond aan Zee vlag.svg
| wapen                      = Egmond aan Zee wapen.svg
| ynwennertal                = {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Egmond aan Zee}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
| oerflak                    = 
| befolkingstichtens         = 
| stêdekloft                 = 
| hichte                     = 
| lân                        = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1     = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px|border]] [[Noard-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2     = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2=[[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]]
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 
| postkoade                  = 1931
| tiidsône                   = [[UTC]]+1
| simmertiid                 = UTC+2
| koördinaten                = 
| webside                    = [https://www.egmond.nl/ www.egmond.nl]
| mapname                    = Noard-Hollân
| mapwidth                   = 
| lat_deg                    = 52
| lat_min                    = 37
| lat_sec                    = 0
| lat_dir                    = N
| lon_deg                    = 4
| lon_min                    = 37
| lon_sec                    = 0
| lon_dir                    = E 
| tekst by posysjekaart      = 
| ôfbylding99 = Map NL - Bergen NH - Egmond aan Zee.png
| ôfbyldingstekst99 = Lokaasje Egmond aan Zee yn 'e gemeente Bergen
}}
'''Egmond aan Zee''' (yn it spraakgebrûk faak Egmond oan See neamd) is in baaiplak yn 'e gemeente [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]], yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Noard-Hollân]]. Yn it doarp wurdt fanâlds it [[Egmondsk]] sprutsen, dat in [[Westfryske dialekten|Westfrysk]] [[dialekt]] is, hoewol't it omlizzende gebiet ta it [[Kennemerlânsk]]e dialektgebiet heart. It doarp wurdt troch de bewenners Derp neamd en de bewenners wurde Derpers neamd. 

== Skiednis ==
Yn it jier [[977]] soe efter de dunen it doarp ûntstien wêze. Neffens it ferhaal boude immen mei de namme Walgerus, in heareboer út [[Egmond-Binnen]], tsien huzen foar earme húshâldings. Dy mochten dêr fergees wenje en krigen it rjocht om op see te fiskjen, op betingst dat se tsien persint fan harren fangst ôfstean soene oan 'e [[Abdij fan Egmond]] yn Egmond-Binnen. Walgerus soe ek in tsjerkje stifte hawwe ta eare fan 'e [[Agnes fan Rome|hillige Agnes]].
[[Ofbyld:Toussaint, Willem (1865-1929), Afb ANWS00244000033.jpg|thumb|left|Fiskersboaten op it strân by Egmond aan Zee (1891). &lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Willem Toussaint]] (1865-1929)]]
Egmond oan See ûntjoech him dêrnei ta in echt fiskersdoarp. Om it jier 1400 hinne ûntstie dêr de saneamde [[pink (skip)|pink]], in lytse [[platboaiem]] fan likernôch 5,5 by 2,5 meter. It skip wie oernaadsk boud en hie in folslein platte boaiem, sadat it op rollen fan 'e skipsskuorre nei it strân ferfierd wurde koe.

Mei't dielen fan 'e kust troch de see ôfslein waarden, gyng in part fan it doarp ferlern. By de [[Alderheljenfloed (1570)|Alderheljenfloed]] fan 1 novimber 1570 waarden fyftich huzen troch de see ferswolge. By in swiere stoarm yn novimber 1741 ferdwûnen nochris 36 huzen en de tsjerke mei toer yn 'e see.

Egmond oan See wie oant [[1 july]] [[1978]] in selsstannige gemeente. Op dy datum waard it doarp mei de gemeente [[Egmond-Binnen]] gearfoege ta de gemeente [[Egmond (gemeente)|Egmond]]. Op 1 jannewaris 2001 fusearre Egmond mei de gemeenten [[Skoarl]] en [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]] ta de hjoeddeiske gemeente [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]].

== Taal en religy ==
[[Ofbyld:Egmond aan Zee - Church A.jpg|thumb|left|Sint-Agnestsjerke.]]
It dialekt fan Egmond oan See, it Egmondsk of Derpsk, wurdt rekkene ta it [[Westfrysk (dialektgroep)|Westfrysk]] en heart ta de meast ôfwikende subdialekten dêrfan.

De [[Aldkatolike Tsjerke]] is it grutste [[tsjerkegenoatskip]] yn Egmond aan Zee. De parochy fan 'e hillige Agnes heart ta de grutste âldkatolike parochys fan Nederlân.

== Rêdingsbrigade ==
De Egmondske [[rêdingsbrigade]] is oprjochte om swimmers yn need en slachtoffers fan ûngemakken op it strân fan Egmond te helpen. De brigade jout praktyske help oan minsken dy't dat nedich hawwe en besiket ûngemakken sa folle mooglik te foarkommen troch previntyf te hanneljen.

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Katwijk aan Zee}}
}}
{{GemeenteBergen}}
[[Kategory:Plak yn Bergen (Noard-Hollân)]]</text>
      <sha1>3bxut3pue67o7pwbktd9nilu6ahm1at</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mogadisjû</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43241</id>
    <revision>
      <id>1239201</id>
      <parentid>1124561</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T20:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1239201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2939" sha1="me2yz38a2b23bje016cg7swfu1p24m7" xml:space="preserve">{{Wurk}}
{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                       = Mogadisjû&lt;br&gt;''Muqdisho''&lt;br&gt;مقديشو
| ôfbylding                   = Mogadishu.png
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| flagge                      = Flag of Mogadishu, Somalia.svg
| wapen                       = Coat of Arms of Mogadishu City and Banaadir Region.svg 
| ynwennertal                 = 3.262.129 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://data.humdata.org/dataset/cod-ps-som Somalia - Subnational Population Statistics]&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 370 km²
| befolkingstichtens          = 8.816 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Somaalje]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Banaadir]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2 = 
| boargemaster                = 
| stêdsyndieling              = 
| stifting                    = [[9e iuw]]
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]]+3
| simmertiid                  = UTC+3
| koördinaten                 = {{Koördinaten|2_2_27.93_N_45_20_33.50_E_type:city(1226654)_region:SO|2°2' NB, 45°20' EL}}
| webside                     = 
| mapname                     = Somaalje-reliëf
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 2
| lat_min                     = 2
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 45
| lon_min                     = 21
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lizzing fan Mogadisjû yn Somaalje
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
}}
'''Mogadisjû''' ([[Somalysk]]: ''Muqdisho'') is de [[haadstêd]] fan [[Somaalje]] en leit yn de regio [[Benadir]] oan de [[Yndyske Oseaan]].

== Underwiis ==
[[Ofbyld:Mogadishu university.jpg|thumb|left|500px|Universiteit fan Mogadisjû]]
Mogadishu hat ferskate ynstituten foar heger ûnderwiis:
* [[Universiteit Mogadishu]].
* [[Nasjonale Universiteit Somaalje]].
* [[Benadir Universiteit]].

== Berne yn Mogadisjû ==
* [[Ayaan Hirsi Ali]] ([[13 novimber]] [[1969]]), oant maaie 2006 Nederlânsk politika ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]])
* [[Yasmine Allas]] (1967), Nederlânsk aktrise en skriuwster
* [[Fatima Siad]], moademodel 
* [[Iman]], supermodel 
* [[K'naan]] ([[30 maaie]] [[1978]]), Somalysk-Kanadeesk artyst
* [[Ilhan Omar]] (1981), Somalysk-Amerikaansk politika
* [[Mohammed Farah]] ([[23 maart]] [[1983]]), Britsk-Somalysk atleet
* [[Abdi Nageeye]] ([[2 maart]] [[1989]]), Somalysk-Nederlânsk atleet
* [[Yasmin Warsame]], supermodel 

{{clear}}

== Keppeling om utens ==
* [http://mogadishu.info Mogadisjû.ynfo]

[[Kategory:Mogadisjû| ]]
[[Kategory:Haadstêd yn Afrika]]
[[Kategory:Plak yn Somaalje]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 9e iuw]]</text>
      <sha1>me2yz38a2b23bje016cg7swfu1p24m7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239205</id>
      <parentid>1239201</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T06:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Stobbeberjocht ferwidere. Artikel útwreide.</comment>
      <origin>1239205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12619" sha1="ldn1vl33yz6yg952p4xhomwy0h6b5pf" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                       = Mogadisjû&lt;br&gt;''Muqdisho''&lt;br&gt;مقديشو
| ôfbylding                   = Mogadishu.png
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| flagge                      = Flag of Mogadishu, Somalia.svg
| wapen                       = Coat of Arms of Mogadishu City and Banaadir Region.svg 
| ynwennertal                 = 3.262.129 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://data.humdata.org/dataset/cod-ps-som Somalia - Subnational Population Statistics]&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 370 km²
| befolkingstichtens          = 8.816 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Somaalje]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Banaadir]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2 = 
| boargemaster                = 
| stêdsyndieling              = 
| stifting                    = [[9e iuw]]
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]]+3
| simmertiid                  = UTC+3
| koördinaten                 = {{Koördinaten|2_2_27.93_N_45_20_33.50_E_type:city(1226654)_region:SO|2°2' NB, 45°20' EL}}
| webside                     = 
| mapname                     = Somaalje-reliëf
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 2
| lat_min                     = 2
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 45
| lon_min                     = 21
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lizzing fan Mogadisjû yn Somaalje
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
}}
'''Mogadisjû''' (Somalysk: ''Muqdisho''; Arabysk: مقديشو), ek bekend as Xamar of Hamar, is de haadstêd fan [[Somaalje]]. De stêd leit yn 'e regio [[Banaadir]] oan 'e [[Yndyske Oseaan]]. It is de grutste stêd fan it lân en in wichtich sintrum foar hannel en yndustry. De wichtichste yndustryen binne it ferwurkjen fan iten, drinken en tekstyl. Mogadisjû hat ek in ynternasjonale lofthaven en in wichtige seehaven.

Ta de histoaryske gebouwen hearre de [[Fakr ad-Din-moskee]], boud yn 1269, en it Garesapaleis út 'e ein fan 'e 19e iuw. Yn it Garesapaleis binne hjoed-de-dei in museum en in bibleteek fêstige. De [[Nasjonale Universiteit fan Somaalje]] is ek yn Mogadisjû fêstige.

== Skiednis ==
Neffens de [[Periplus fan de Erytreyske See]] hiene ynwenners fan it hjoeddeiske Somaalje al yn 'e 1e iuw nei Kristus hannelskontakten mei oare folken om 'e [[Yndyske Oseaan]] hinne. Om 900 hinne kamen Arabyske moslimhannelers yn it gebiet fan it hjoeddeiske Mogadisjû oan. Troch syn geunstige lizzing ûntwikkele de stêd him ta in wichtich regionaal hannelssintrum.

Yn 'e midsiuwen ûntwikkele Mogadisjû him sterk. De Marokkaanske reizger [[Ibn Battuta]] besocht Mogadisjû yn 1331 en beskreau de stêd as in grutte en rike hannelsstêd, bekend om syn tekstyl. De stêd waard bestjoerd troch in sultan dy't sawol Somalysk as Arabysk prate.

Yn 'e 16e iuw besochten de [[Portegal|Portegezen]] de stêd ûnder kontrôle te krijen, mar dat slagge net. Mogadisjû bleau in wichtich hannelssintrum oan 'e Eastafrikaanske kust.

=== Koloniale tiid ===
[[Ofbyld:Views of Mogadishu 1928 Cropped.jpg|thumb|left|Mogadisjû yn 'e jierren 1930.]]
Yn 1871 kaam Mogadisjû ûnder it bewâld fan 'e sultan fan [[Sansibar]]. Yn 1892 waard de stêd oan [[Itaalje]] ferpachte, en yn 1905 kocht Itaalje de stêd. Mogadisjû waard dêrmei de haadstêd fan [[Italiaansk-Somalylân]].

Under Italjaansk bestjoer waard de stêd fierder útwreide. Der waarden nije gebouwen boud en in spoarferbining nei [[Jowhar]] en in ferhurde dyk nei [[Addis Abeba]] oanlein. 

=== Unôfhinklikens ===
Yn 1960 waard Mogadisjû de haadstêd fan it ûnôfhinklike [[Somaalje]]. Der waard yn Somaalje ynvestearre yn stedske ynfrastruktuer en Mogadisjû groeide yn dy tiid tige hurd. Oare stêden yn it lân fielden har beneftersteld no't de stêd him ûntwikkele as it dominante sintrum fan bestjoer en hannel fan it lân. 

Op 15 oktober 1969 waard presidint [[Abdirashid Ali Shermarke]] by in besite oan Las Anod yn it noarden fan Somaalje troch in plysjeman deasketten. Seis dagen letter naam it leger ûnder lieding fan generaal [[Siad Barre]] yn Mogadisjû de macht oer. It parlemint waard ûntbûn en de grûnwet bûten wurking steld.

Op 18 oktober 1977 lâne in troch Palestynske terroristen kaapt Dútsk passazjiersfleantúch, in [[Boeing 737]] fan [[Lufthansa]], op 'e lofthaven fan Mogadisjû. In Dútske spesjale ienheid bestoarme it tastel en wist alle 82 passazjiers te befrijen. De fjouwer kapers waarden útskeakele.

=== Boargerkriich ===
Yn 'e jierren 1980 naam de politike en militêre ûnrêst yn Somaalje sterk ta. It bewâld fan presidint Siad Barre waard hieltyd autoritêrder en krige te krijen mei groeiend ferset fan ferskate opposysjebewegingen. Ek yn Mogadisjû naam de spanning ta.
[[Ofbyld:Cattedrale di Mogadiscio.jpg|thumb|left|De ruïne fan 'e katedraal.]]
Op 9 july 1989 waard de roomske biskop fan Mogadisjû, [[Salvatore Colombo]], yn 'e katedraal fermoarde wylst er de [[misse]] opdroech. Wa't ferantwurdlik wie foar de moard is nea definityf fêststeld. De moard en arrestaasje fan ferskate islamityske religieuze lieders troch it rezjym laten ta grutte ûnrêst yn 'e stêd. By it delslaan fan protesten yn july 1989 kamen hûnderten minsken om. De foarfallen waarden ien fan 'e wichtige tekens dat Siad Barre de kontrôle op it lân ferlear.

Yn jannewaris 1991 waard Siad Barre út 'e macht ferdreaun en stoarte it Somalyske sintrale bestjoer yn. Dêrmei begûn in lange tiid fan boargeroarloch en striid tusken ferskillende kriichshearen en milysjes. Yn dy gaos waard de katedraal yn jannewaris 1991 plondere en yn 'e brân stutsen. Hja waard dêrnei net mear foar de earetsjinst brûkt. In grut part fan it gebou waard yn 2008 fierder fernield.

Yn 1992 griepen de [[Feriene Naasjes]] en de [[Feriene Steaten]] militêr yn, ûnder mear om humanitêre help yn it troch hongersneed en boargeroarloch troffen lân mooglik te meitsjen. De ynternasjonale oanwêzigens late lykwols ek ta konflikten mei Somalyske milysjes.
[[Ofbyld:Black Hawk Down Rangers under fire October 3, 1993.jpg|thumb|260px|Slach om Mogadisjû.]]
Ien fan 'e bekendste foarfallen út dizze perioade wie de [[Slach om Mogadisjû (1993)|Slach om Mogadisjû]] op 3 en 4 oktober 1993. Amerikaanske en UN-troepen fierden in operaasje út tsjin de milysje fan [[Mohamed Farrah Aidid]]. By de gefjochten waarden twa Amerikaanske helikopters delsketten, wêrnei't swiere strjitgefjochten ûntstiene. De slach koste it libben oan achttjin Amerikaanske militêren en in grut tal Somalyske striders en boargers. It barren krige ynternasjonaal bekendheid en hie grutte gefolgen foar de fierdere Amerikaanske belutsenens by Somaalje.

Nei it weromlûken fan 'e ynternasjonale troepen bleau Mogadisjû noch jierrenlang it toaniel fan striid tusken ferskillende kriichshearen en milysjes. Yn 2006 kaam de stêd foar in skoft ûnder it bewâld fan 'e [[Uny fan Islamityske Rjochtbanken]], mar noch datselde jier waard dy troch in [[Etioopje|Etiopyske]] ynvaazje en troepen fan 'e federaal erkende Somalyske oerheid ferdreaun. Sûnt dy tiid is de stêd wer it sintrum fan 'e Somalyske oerheid, hoewol't Mogadisjû noch lange tiid te lijen hie ûnder geweld en oanslaggen.

== Demografy ==
Yn Mogadisjû wenje minsken út alle Somalyske clan-famyljes. De Abgaal en Murusade binne de grutste en meast foaroansteande clans yn 'e stêd. Njonken de Somaaljers wenje der al iuwenlang ek minderheden yn Mogadisjû. Nei de komst fan 'e [[islam]] setten har yn 'e midsiuwen ûnder oaren [[Arabieren|Arabyske]] en [[Perzen|Perzyske]] migranten yn 'e stêd nei wenjen. Troch iuwen fan houliken tusken ferskillende befolkingsgroepen, dêr't ek [[Bantûfolken|Bantû's]] ta hearden, ûntstie in eigen minderheidsgroep, de Benadiris (ek Cadcad neamd). Hja wenje benammen yn 'e âldste wiken fan Mogadisjû. Yn 'e koloniale tiid kamen dêr ek Europeanen by, foaral Italjanen.

Nei't de feiligens yn 'e stêd nei 2012 sterk ferbettere wie, kamen in soad Somaaljers út 'e diaspora werom nei Mogadisjû. Hja ynvestearren yn 'e stêd en droegen by oan 'e weropbou nei de boargeroarloch, ûnder oaren troch it opknappen fan skoallen, sikehuzen, banken en oare ynfrastruktuer. 

Sûnt 2015 hawwe Mogadisjû en oare dielen fan noardlik Somaalje te krijen mei in tanimming fan flechtlingen en migranten. It giet ûnder oaren om minsken dy't weromkomme út Jemen, mar ek om Arabieren út lannen lykas [[Syrje]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: center;&quot;
|+ Befolkingsûntwikkeling fan Mogadisjû*
! Jier
| '''1936''' || '''1941''' || '''1944''' || '''1947''' || '''1950''' || '''1953''' || '''1956''' || '''1959'''
|-
! Ynwennertal
| 50.000 || 72.000 || 72.000 || 73.000 || 55.000 || 63.000 || 75.000 || 104.332
|-
! Groei
| — || +44,0% || +0,0% || +1,4% || -24,7% || +14,5% || +19,0% || +39,1%
|-
! Jier
| '''1962''' || '''1965''' || '''1968''' || '''1972''' || '''1982''' || '''1984''' || '''1991''' || '''2017'''
|-
! Ynwennertal
| 116.222 || 171.312 || 172.700 || 230.000 || 500.000 || 570.000 || 1.100.000 || 2.425.000
|-
! Groei
| +11,4% || +47,4% || +0,8% || +33,2% || +117,4% || +14,0% || +93,0% || +120,5%
|}

* ''De neamde ynwennertallen kinne beynfloede wêze troch grinsferoaringen''. 

== Geografy ==
Mogadisjû leit oan 'e kust fan 'e [[Yndyske Oseaan]]. De [[Shebelle (rivier)|Shebelle]] ûntspringt yn sintraal Etioopje en streamt oant sa'n 30 km fan 'e kust by Mogadisjû. De rivier is wichtich foar de lânbou yn it gebiet, al falt er yn febrewaris en maart gauris drûch.

De kust fan Mogadisjû bestiet út sânstrannen en gebieten mei [[koraalrif]]fen.

== Ekonomy ==
Mogadisjû hat sûnt de ferbettering fan 'e feiligens yn 2011 in sterke ekonomyske ûntwikkeling trochmakke. Fabriken waarden weriepene, nije banken en bedriuwen fêstigen har yn 'e stêd en der waard ynvestearre yn bou, ynfrastruktuer, telekommunikaasje en enerzjy.
[[Ofbyld:Newly completed apartments in uptown Mogadishu city.jpg|thumb|left|Nije apparteminten yn it feroarjende Mogadisjû.]]
In wichtige rol yn 'e ekonomyske ûntwikkeling spilet de Somalyske diaspora. Jild dat troch de Somalyske diaspora nei it heitelân stjoerd wurdt, foarmet in wichtige boarne fan ynkommen en foar ynvestearrings en de weropbou fan it lân. Nei 2011 kamen ek in soad Somaaljers út it bûtenlân werom nei Mogadisjû om dêr te ynvestearjen en bedriuwen op te setten.

Ek bûtenlânske ynvestearrings en ûntwikkelingshelp hawwe bydroegen oan de weropbou. [[Turkije]] hat dêrby in wichtige rol spile, ûnder mear mei ynvestearrings yn ynfrastruktuer en troch Turkse bedriuwen dy't it ynternasjonale fleanfjild en de haven fan Mogadisjû beheare.

De partikuliere sektor is tsjintwurdich in wichtige pylder fan 'e Somalyske ekonomy. Mogadisjû is it finansjele en kommersjele sintrum fan it lân, mei grutte bedriuwen op it mêd fan telekommunikaasje, finansjele tsjinsten, enerzjy en hannel. De ekonomyske groei giet noch altyd troch, al bliuwe ûnfeiligens, klimaatproblemen en de ôfhinklikens fan bûtenlânske help wichtige útdagings.

== Underwiis ==
Yn Mogadisjû binne ferskate ynstellingen foar heger ûnderwiis fêstige, wêrûnder de Universiteit fan Mogadisjû, de Nasjonale Universiteit fan Somaalje en de Benadir Universiteit.

[[Ofbyld:Mogadishu university.jpg|thumb|center|700px|Universiteit fan Mogadisjû]]

== Berne yn Mogadisjû ==
* [[Ayaan Hirsi Ali]] ([[13 novimber]] [[1969]]), oant maaie 2006 Nederlânsk politika ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]])
* [[Yasmine Allas]] (1967), Nederlânsk aktrise en skriuwster
* [[Fatima Siad]], moademodel 
* [[Iman]], supermodel 
* [[K'naan]] ([[30 maaie]] [[1978]]), Somalysk-Kanadeesk artyst
* [[Ilhan Omar]] (1981), Somalysk-Amerikaansk politika
* [[Mohammed Farah]] ([[23 maart]] [[1983]]), Britsk-Somalysk atleet
* [[Abdi Nageeye]] ([[2 maart]] [[1989]]), Somalysk-Nederlânsk atleet
* [[Yasmin Warsame]], supermodel 

== Keppeling om utens ==
* [http://mogadishu.info Mogadisjû.ynfo]
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is in oersetting fan 'e Nederlânske en Ingelske wikipedyside oer Mogadisjû; sjoch foar boarnen [[:nl:Mogadishu]] [[:en:Mogadishu]]  
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Mogadishu}}
}}
[[Kategory:Mogadisjû| ]]
[[Kategory:Haadstêd yn Afrika]]
[[Kategory:Plak yn Somaalje]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 9e iuw]]</text>
      <sha1>ldn1vl33yz6yg952p4xhomwy0h6b5pf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sibetsboarch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44100</id>
    <revision>
      <id>1239151</id>
      <parentid>1239130</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T14:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>tekst by plaatsje oars</comment>
      <origin>1239151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="dd8ok5c7xw0j45npdk0yji0me7kiqlt" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Ostfriesland um 1300 Sibetsburg.png|thumb|It plak fan de Sibetsboarch]]
[[Ofbyld:Sibetsburch.jpg|thumb|Rekonstruksje op lytse skaal fan de Sibetsboarch yn it Störtebeker Park]]
De '''Sibetsboarch''' wie yn de lette midsiuwen in [[boarch]] yn [[Rjustringen]], [[East-Fryslân]], dy't brûkt waard troch [[Seerôverij|seerôvers]]. Hjoed-de-dei is de ''Siebethsburg'' (hjoeddeistige Dútske skriuwwize) in stedsdiel fan [[Wilhelmshaven]].

De boarch waard as haadlingeboarch mei de namme ''Edenburg'' boud troch [[Edo Wiemken]] yn [[1383]]. Syn bernsbern Sibet Lubbenson feroare de namme fan de boarch yn Sibetsburch. De [[Fiktaaljebruorren]] brûkten de boarch in skoftlang as skûlplak. Yn dy tiid lei de boarch oan in see-earm, en wie mei muorren en wetter beskerme tsjin fijannen. Yn it jier [[1430]] waard de boarch belegere troch de Woertfriezen. Yn [[1435]] waard de boarch ôfbrutsen troch de [[Hânze]] omdat it seerôversnêst in bedriging wie foar de skipfeart. De see-earm slike stadichoan ticht, sadat de boarch hjoed-de-dei kilometers fan see ôf leit.

&lt;gallery&gt;
WilhelmshavenSibetsburg.jpg|thumb|Hichte fan de Sibetsboarch
WilhelmshvnBurgruine.jpg|Sibetsboarch 2022
Sibetsburg, Grundriss, schwarzweiß.jpg|Plattegrûn op ynformaasjeboerd
&lt;/gallery&gt;

[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]
[[Kategory:Boarch yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Bouwurk út 1383]]
[[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1435]]</text>
      <sha1>dd8ok5c7xw0j45npdk0yji0me7kiqlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Folle Spul om Neat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61615</id>
    <revision>
      <id>1239175</id>
      <parentid>1171126</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:20:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fryske oersetting */ kt</comment>
      <origin>1239175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9347" sha1="mt5jqdq5522q4ce8nika6mkwk5xnkt7" xml:space="preserve">{{Literatuer
| ôfbylding                    = Much Ado Quarto.JPG
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 200px
| titel                        = ''Folle Spul om Neat''
| oarspr. titel                = ''Much Ado About Nothing''
| auteur                       = [[William Shakespeare]]
| taal                         = [[Ingelsk]]
| foarm                        = [[toanielstik]]
| sjenre                       = [[komeedzje]]
| skreaun                      = [[1598]] of [[1599]]
| 1e publikaasje               = [[1600]], [[Londen]]
| 1e opfiering                 = 
| oarspr. útjouwer             = 
| rige                         = 
| foarich diel                 = 
| folgjend diel                = 
| bondel                       = 
| prizen                       = 
| ISBN                         = 
| Fryske titel                 = ''Folle Spul om Neat''
| publikaasje                  = [[1962]], [[Drachten]]
| útjouwer                     = [[Fryske Shakespeare Stifting]]
| oersetter                    = [[Douwe Kalma]]
| prizen oers.                 = 
| ISBN oers.                   = 
}}
'''''Folle Spul om Neat''''', yn it oarspronklike [[Ingelsk]]: '''''Much Ado About Nothing''''', is in [[toanielstik]] fan 'e hân fan 'e wiidferneamde [[Ingelân|Ingelske]] [[skriuwer]] en [[dichter]] [[William Shakespeare]]. It is in [[komeedzje]] dy't ferhellet oer de swierrichheden dy't twa pearkes ûnderfine op harren wei nei it [[houlik]]. It stik wurdt yn 'e regel beskôge as ien fan [[Shakespeareaanske komeedzjes|Shakespeare syn bêste komeedzjes]], mei't it [[laitsjen|hilariteit]] kombinearret mei serieuze prakkesaasjes oer [[eare (achting)|eare]], [[skamete (emoasje)|skamte]] en [[polityk]]. ''Folle Spul om Neat'' moat skreaun wêze yn [[1598]] of [[1599]], en waard foar it earst publisearre yn [[1600]]. De [[Frysk]]e oersetting fan [[Douwe Kalma]] ferskynde yn [[1962]].

==Ynhâld==
It stik spilet yn [[Messina]], in havenstêd op [[Sisylje]] oan 'e kust fan 'e [[Strjitte fan Messina]], dy't it eilân skaat fan 'e [[Lears fan Itaalje]]. Sisylje hearde doedestiden ta de besittings fan 'e [[Kroan fan Aragon]].

''Folle Spul om Neat'' iepenet as in boadskipper yn Messina it nijs bringt dat don Predro, in [[Aragon]]eeske prins, en syn ofsieren Claudio en Benedick, ûnderweis werom binne, nei in oerwinning op it slachfjild. It is de bedoeling dat se in moanne yn Messina ferbliuwe sille. Leonato, de gûverneur fan Messina, seit dat de prins en syn mannen wolkom binne. Syn omkesizzer, Beatrice, freget de boadskipper nei Benedick, mar makket dan sarkastyske opmerkings oer Benedick syn ûnbehelplikheid as soldaat. Leonato leit de boadskipper út dat der &quot;in fleurige oarloch&quot; geande is tusken Benedick en har.

Sadree't de trije mannen arrivearre binne, sette Beatrice en Benedick útein mei tsieren. Claudio, oan 'e oare kant, rekket fuort by it wersjen al op 'e nij smoarfereale op Leonato syn dochter Hero, en al rillegau fertelt er oan Benedick dat er fan doel is en trou mei har. De synyske Benedick besiket syn freon dat te ûntpraten, mar don Pedro falt Claudio by. Benedick swart dan dat hy yn elts gefal nea trouwe sil, wêrop't don Pedro en Claudio him útlaitsje.

Op in [[maskere bal]], dat holden wurdt om 'e Aragoneeske oerwinning te fieren, makket don Pedro fan 'e omstannichheden gebrûk om him foar te dwaan as de bleue Claudio, sadat er syn freon helpe kin troch foar him yn 't plak Hero it hof te meitsjen. Don Juan, de oerwûne broer fan don Pedro en in ferkeardeling dy't nocht oan ûnnocht hat, sjocht dêryn in mooglikheid om foar swierrichheden te soargjen troch Claudio wiis te meitsjen dat don Pedro sels om Hero stiket. Claudio wurdt poerrazen en wol mei don Pedro op 'e fûst, mar it misferstân wurdt al rillegau de wrâld útholpen, en Claudio en Hero jouwe inoar tawurd.

De brulloft sil pas oer in wike plakfine, dat om 'e ferfeling te ferdriuwen, beslute don Pedro en syn mannen om Beatrice en Benedick oaninoar te keppeljen. Se oerlizze mei Hero en har selskipsdames en mei-inoar briede se in plan út. De manlju beävensearje it sa dat Benedick in petear tusken harren ôflústeret wêryn't se it deroer hawwe dat Beatrice smoarfereale op him wurden is mar it him net doar te fertellen. De froulju dogge itselde by Beatrice. De mûklist hat it winske effekt, mei't sawol Benedick as Beatrice der feringele mei is om te ûntdekken dat de oare in ûnbeäntwurde leafde foar him/har field. Allebeide beslute se om 'e &quot;fleurige oarloch&quot; te beëinigjen en te sjen oft it wat wurde kin mei de oare.

Underwilens makket don Juan snoade plannen dêr't er de brulloft mei hopet foar te kommen en syn healbroer don Pedro mei yn ferlegenheid bringe wol. Hy fertelt don Pedro dat Hero har ferseine ûntrou is, en bewurkmasteret it sa dat don Pedro en Claudio sjen kinne hoe't Borachio, ien fan don Juan syn trewanten, Hero har sliepkeamer yngiet dêr't er de leafde mei har bedriuwt. Yn wurklikheid is it Margareta, ien fan Hero har selskipsdames, dêr't Borachio mei omslacht, mar dat witte don Pedro en Claudio net, en se traapje der moai yn. Claudio swart dat er Hero publyklik fernederje sil.
[[File:Much Ado About Nothing by Alfred Elmore 1846.jpg|thumb|left|300px|Hero falt derhinne yn 'e tsjerke, op in [[skilderij]] fan [[Alfred W. Elmore]], út [[1846]].]]

De oare deis, by de houliksseremoanje, wiist Claudio Hero foar it each fan 'e feralterearre gasten by it alter ôf troch har foar in ljidske út te meitsjen, wêrnei't er mei steand seil de tsjerke ferlit. Hero falt derhinne, en har heit Leonato, dy't djip yn ferlegenheid brocht is nei Claudio syn iepenbierings, seit dat er wol woe dat se dea wie. Mar de preester, de iennichste dy't yn Hero har ûnskuld leaut, komt tuskenbeiden. Hy suggerearret dat de famylje beare moat as hie Hero harsels tekoart dien, mei't er fan tinken is dat allinnich dêrmei de wierheid boppe wetter komme sil. Leonato lit him troch de preester beprate. Underwilens binne Benedick en Beatrice troch de skokkende foarfallen oantrune om harren leafde oaninoar te bekennen. Mar it earste dat Beatrice Benedick dêrnei freget, is om Claudio út te daagjen ta in [[duël]], mei't er de eare fan har nicht Hero besmodzge hat. Benedick griist der earst fan om mei syn maat te duëllearjen, mar hy lit him troch Beatrice oerhelje. Sa komt it dat Claudio koart dêrnei útdage wurdt ta trije duëls, troch Leonato en dy syn broer Antonio, om 'e sabeare dea fan Hero, en troch Benedick.

Lokkigernôch, lykwols, hat op 'e nacht fan don Juan syn smjuntestreek de kneukelhouwerige stedswacht, oanfierd troch de ferbaal beheinde konstabel Dogberry, Borachio en syn maat Conrade oppakt. Nettsjinsteande har knoffeligens hiene leden fan 'e stedswacht it twatal nammentlik har aaklik plan bepraten heard. Lang om let wurdt der in bekentenis út 'e beide mannen loskrigen, en dan kin konstabel Dogberry op syn wenstige betize manear Leonato fan 'e wiere tadracht op 'e hichte bringe. Don Juan ûntflechtet dêrop de stêd, mar de wet sit him efter de hakken.

Claudio, dy't nei Hero har sabeare dea alhiel yn 'e lytse loege sit, stimt ta yn 'e eask fan Leonato dat er no mei Antonio syn dochter trouwe sil, dy't as twa drippen wetter op Hero lykje soe. Op 'e trouwerij docht lykwols bliken, as de wale optild wurdt, dat it Hero sels is, dy't noch libbet. Claudio is dêr alhiel feringele mei. Dêrta oanfitere troch harren freonen litte Beatrice en Benedick op 'e brulloft foar it earst yn it iepenbier harren leafde foarinoar blike. It stik einiget as der in boadskipper arrivearret mei it nijs dat don Juan finzen nommen is, mar dat syn bestraffing útsteld wurdt, sadat de beide pearkes no earst fan harren nij-fûne gelokkigens genietsje kinne.

==Fryske oersetting==
''Much Ado About Nothing'' waard ûnder de titel ''Folle Spul om Neat'' yn it [[Frysk]] oerset troch [[Douwe Kalma]]. Yn [[1962]] waard it publisearre troch de [[Fryske Shakespeare Stifting]] te [[Drachten]], as ûnderdiel fan harren [[omnibus (boek)|omnibus]]útjefte ''Shakespeare's Wurk Dl. III'', yn 'e mande mei de fertalings fan guon oare [[Shakespeariaanske komeedzjes]], lykas ''[[De Fleurige Wyfkes]]'', ''[[Nei Jim Beleavjen]]'' en ''[[Lyk om Lyk]]''. Yn [[2005]] kaam der noch in twadde Fryske oersetting út, ûnder de titel ''In Protte Spul om Neat''. Dy wie fan 'e hân fan [[Tryntsje van der Zee]], nei in [[Nederlânsk]]talige bewurking troch [[Hans Brans]].

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{Aut|Shakespeare, William}}, ''Shakespeare's Wurk Dl. III: Komeedzjes: Folle Spul om Neat, De Fleurige Wyfkes, Nei Jim Bileavjen, Trije Keningejoun, Lyk om Lyk, Ein Goed, Alles Goed'', Drachten, 1962 (Fryske Shakespeare Stifting), sûnder ISBN.
* {{Aut|Shakespeare, William}}, ''In Protte Spul om Neat'' (bew. Hans Brans; oers. Tryntsje van der Zee), 2005 (eigen behear), sûnder ISBN; Tresoar oanfraachnû. 11708 fr folio bis.
----
Foar sekundêre boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Much_Ado_About_Nothing ''References'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}
{{Shakespeare}}

[[Kategory:Folle Spul om Neat| ]]
[[Kategory:Literêr wurk fan William Shakespeare]]
[[Kategory:Komeedzje (toanielstik)]]
[[Kategory:Ingelsktalich toanielstik]]
[[Kategory:Toanielstik út 1600]]
[[Kategory:Fryske oersetting]]</text>
      <sha1>mt5jqdq5522q4ce8nika6mkwk5xnkt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quigley Down Under</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93224</id>
    <revision>
      <id>1239171</id>
      <parentid>1102625</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */ kt</comment>
      <origin>1239171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14508" sha1="f0mku4d4clv3ytin3i2f0056ckxucne" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding                = Quigley Down Under logo.png
| ôfbyldingstekst          = 
| ôfbyldingsbreedte        = 
| ferwizing                = '''(''[[:en:File:Quigley down under.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme                    = ''Quigley Down Under''
| regisseur                = [[Simon Wincer]]
| produsint                = [[Stanley O'Toole]] &lt;br&gt;[[Alexandra Rose]]
| senario                  = [[John Hill (senarioskriuwer)|John Hill]]
| kamerarezjy              = [[David Eggby]]
| muzyk                    = [[Basil Poledouris]]
| filmstudio               = [[Pathé Entertainment]]
| distribúsje              = [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
| haadrollen               = [[Tom Selleck]]&lt;br&gt; [[Laura San Giacomo]] &lt;br&gt;[[Alan Rickman]]
| byrollen                 = [[Chris Haywood]]&lt;br&gt; [[Ron Haddrick]]&lt;br&gt; [[Tony Bonner]]&lt;br&gt; [[Jerome Ehlers]]
| lân/lannen               = [[File:Flag of the United States.svg|20px]] [[Feriene Steaten]] &lt;br&gt;[[File:Flag of Australia (converted).svg|20px]] [[Austraalje (lân)|Austraalje]]
| premiêre                 = [[17 oktober]] [[1990]]
| foarm                    = [[langspylfilm]]
| sjenre                   = [[western (film)|western]]
| taal                     = [[Ingelsk]]
| spyltiid                 = 119 minuten
| budget                   = $18 miljoen
| opbringst                = $21.413.105
| prizen                   = 
}}
'''''Quigley Down Under''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]]-[[Austraalje (lân)|Australyske]] [[western (film)|western]][[film]] út [[1990]] ûnder [[rezjy]] fan [[Simon Wincer]], mei yn 'e haadrollen [[Tom Selleck]], [[Laura San Giacomo]] en [[Alan Rickman]]. It ferhaal giet oer de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[skerpskutter]] Matthew Quigley, dy't tsjin 'e ein fan 'e [[njoggentjinde iuw]] troch in [[Austraalje (lân)|Australyske]] grutgrûnbesitter ynhierd wurdt om 'e [[Australyske Aborizjinals|Aborizjinals]] dy't op syn lân libje, út te rûgjen. Dat wie Quigley lykwols net ferteld foar't er de lange seereis út [[Noard-Amearika]] wei makke, en de Amerikaan ûntpopt him ta in grutter probleem as dat de Aborizjinals ea wiene. ''Quigley Down Under'' is in produksje fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[film]]studio [[Pathé Entertainment]], basearre op in [[skript]] fan [[senarioskriuwer]] [[John Hill (senarioskriuwer)|John Hill]]. Hoewol't haadrolspiler Tom Selleck de rol fan Quigley as syn bêste aktearprestaasje beskôget, krige de film in lauwe ûntfangst.

==Plot==
Matthew Quigley ([[Tom Selleck]]) is in [[cowboy]] en [[skerpskutter]] út 'e [[Feriene Steaten]], dy't mei in spesjaal oanpast [[Sharps-gewear]] rekke sjitte kin oer útsûnderlik lange ôfstannen. Hy wurdt ynhierd troch de grutgrûnbesitter Elliott Marston ([[Alan Rickman]]) út [[Austraalje (lân)|Austraalje]], nei't er mient om [[dingo|dingo's]] ôf te sjitten. De film begjint mei Quigley syn oankomst yn Austraalje, wêrby't er yn 'e [[haven]] in Amerikaanske frou, Crazy Cora ([[Laura San Giacomo]]) moetet dy't him 'Roy' neamd en mient dat se him ken. Hoewol't Quigley neat mei har op hat, strykt it him tsjin it hier yn as de frou troch in pear manlju mei geweld yn in wein skuord wurdt. Quigley grypt yn en jout de manlju in wan bruien oant er foar it ferstân kriget dat it Marston syn wurknimmers binne, dy't nei de haven ta kommen binne om him op te heljen. Neitiid reizget er mei Cora en de manlju nei Marston syn ''[[station (Austraalje)|station]]'' (feepleats) yn 'e [[outback]] fan [[West-Austraalje]]. Cora hâldt ta Quigley syn ergernis oan mei him 'Roy' te neamen, mar hy makket Marston dyn mannen likegoed dúdlik dat se fan har ôfbliuwe moatte.

Op it ''station'' oankommen blykt Marston in leafhawwer fan ferhalen oer it [[Wylde Westen]] te wêzen, dy't benammen hâldt fan teltsjes oer [[revolverman|revolverlju]] dy't [[duël]]s útfjochtsje wêrby't se om it fluchst har [[revolver]]s lûke en ôfsjitte. Hy wol witte hoe fluch oft Quigley mei de revolver is, mar dyselde antwurdet dat er nea folle doel foar [[hânfjoerwapen]]s hân hat en dat er leaver op syn [[gewear]] fertrout. Uteinlik komt de aap út 'e mouwe en docht bliken dat Marston Quigley net ynhierd hat om dingo's ôf te sjitten, mar om 'e pleatslike [[Australyske Aborizjinals|Aborizjinals]] út te rûgjen. Dêr nimt Quigley oanstjit oan en it petear rint út op in fjochtpartij wêrby't Quigley Marston twaris út syn eigen hûs smyt ear't er troch Marston syn [[butler]] fan efteren bûten westen slein wurdt.

Neitiid ride in pear fan Marston syn mannen de bewusteleaze Quigley en Cora djip de [[woastyn]] yn en dêr't se harren op twa dagen ôfstân fan 'e beskaving dumpe wolle. Unferstannigernôch hawwe de mannen ek Quigley syn Sharps-gewear meibrocht. Quigley deadet de beide mannen foar't se harren plan útfiere kinne, wêrnei't hy en Cora rêden wurde troch de Aborizjinals. Wylst se oan it opbetterjen binne fan [[útdrûging]] en [[mishanneling]], binne se tsjûge fan in oanfal fan Marston syn trewanten op 'e Aborizjinal-troep dy't harren holpen hie. Quigley deadet dêrop nochris trije fan Marston syn mannen, wylst in fjirden wit te ûntkommen.

Underwilens kriget er Cora oan 'e praat oer har ferline. It docht bliken dat hja út [[Teksas]] komt. Doe't it [[boerespultsje]] fan har en har man dêr oanfallen waard troch [[Komantsjen]], ferburch se har mei har [[poppe]] yn 'e [[kelder]]. Om foar te kommen dat it bern begjinne soe te gûlen en sa harren skûlplak ferriede soe, hold se it de hân oer de mûle, dêr't se it by fersin mei smoarde. Nei't har man, in Roy Cobb, letter thúskaam en ûntdiek wat der bard wie, naam er Cora mei nei de haven fan [[Galveston (Teksas)|Galveston]], dêr't er har, allinnich, op it earste it bêste [[skip]] sette, dat tafalligerwize nei Austraalje ta gie.
[[File:Tom_Selleck_Cannes_1992.jpg|left|thumb|180px|Haadrolspiler [[Tom Selleck]].]]

Nei't Quigley en Cora de Aborizjinals ferlitten hawwe, komme se ûnderweis in oare groep fan Marston syn trewanten tsjin, dy't dwaande binne om oare Aborizjinals oer de râne fan in [[klif]] te driuwen. Quigley deadet nochris trije mannen, wylst Cora mank de lichems fan 'e deade Aborizjinals ûnderoan it klif in libbene en sûne poppe fynt dy't de fal oerlibbe hat trochdat syn mem him mei har eigen lichem beskerme hat. It fersoargjen fan 'e poppe helpt Cora om mei har eigen ferline yn it reine te kommen, en se liket Quigley foar it earst te ûnderskieden fan har eardere man, hoewol't se net ophâldt mei him 'Roy' te neamen.

Quigley lit Cora en de poppe mei iten, drinken en in bútmakke gewear yn 'e woastyn efter, wylst er sels op in bútmakke [[hynder]] nei in lytse delsetting riidt. Dêr kriget er nije [[munysje]] fan in [[Dútsers|Dútske]] [[wapensmid]] dy't fan Grimmelman hjit ([[Ron Haddrick]]), en dy't mar wàt graach helpe wol as er heart dat Quigley fan doel is om mei Marston ôf te weven. In stikmannich wurknimmers fan Marston kenne lykwols it hynder werom dat Quigley nei de delsetting ta riden hat, en besykje him fêst te setten yn in baarnend gebou. Mar Quigley wit him derút te rêden en sjit al syn fijannen op ien nei dea. De iennichste oerlibbene stjoert er werom nei Marston mei it boadskip dat er deroan komt. 

Underwilens wurde Cora en de poppe yn 'e woastyn oanfallen troch dingo's. It bern gûlt en Cora werhellet op in hier nei har eardere flater, mar wit har eangstme te oerwinnen. Se sjit de dingo's dea en rêdt dêrmei harsels en it bern. As Quigley koarte tiid letter weromkomt, liket Cora net mear sa los te stean fan 'e wurklikheid as earder, hoewol't se him noch altyd 'Roy' neamt. Hy nimt har mei werom nei de delsetting, dêr't se de poppe oerdrage oan pleatslike Aborizjinals. De oare moarns lit Quigley Cora efter by Grimmelman en riidt fuort nei Marston syn ''station''.

Dyselde hat ûnderwilens al syn restearjende mannen gearbrocht om Quigley te deadzjen. Mar Quigley siket in plak yn 'e omlizzende [[heuvel]]s út, dêr't er wachtet oant er Marston syn mannen ien foar ien út 'e fierte wei deasjitte kin. Uteinlik ride de lêste beide fan Marston syn mannen om, oerfalle him fan efteren en nimme him finzen. As er by Marston brocht wurdt, wol dy mei him in klassyk revolverduël útfjochtsje. Marston wit noch dat Quigley sein hie dat er nea folle doel foar hânfjoerwapens hie, en is dêrom wis dat er de Amerikaan ferslaan sil. Mar Quigley lûkt en fjurret sa fluch dat er net inkeld Marston, mar ek syn beide oerbleaune mannen delsjitte kin ear't ien fan trije him wat dwaan kin. Wylst Marston yn 't stjerren leit, sjocht Quigley op him del en leit him út dat 'net folle doel foar hawwe' wat oars is as 'net mei omgean kinne'.

Nei Marston syn dea arrivearret in kolonne [[Grut-Brittanje|Britske]] [[soldaat|soldaten]] op it ''station'', ûnder lieding fan [[majoar]] Ashley-Pitt ([[Chris Haywood]]), dat in maat fan Marston is. Dyselde dielt Quigley mei dat er ûnder [[arrestaasje|arrest]] stiet foar [[moard]] en dat er [[ophinging (libbensbeëiniging)|ophongen]] wurde sil. Quigley is net fan doel om him oer te jaan, mar foar't it ta in fjoergefjocht komme kin, ferskynt op 'e heuvelrêgen om it hiele ''station'' hinne in tichte rige fan Aborizjinal-[[kriger]]s. Hoewol't dy neat oars dogge as dêr wat stil stean, beslút Ashley-Pitt dat it wol sa ferstannich is om fan syn plannen oangeande Quigley ôf te sjen. Hy draait him om en riidt mei syn mannen fuort, wêrnei't de Aborizjinals like stil wer weiwurde as dat se kommen wiene.

De film einiget as Quigley yn 'e haven in [[inkele reis]] nei hûs boekt. De [[klerk]] dy't him helpt, hat in oanplakbiljet mei Quigley syn namme en in net botte lykjend portret fan him ûnder de baalje lizzen, mei't der in [[priis op syn holle]] set is, en om't er in [[Amerikaansk-Ingelsk|Amerikaansk aksint]] heart, pakt de man syn [[pistoal]] al beet. As er Quigley om 'e namme freget, antwurdet dy lykwols mei in gnyske dat er Roy Cobb hjit. De klerk lit syn pistoal wer los en Quigley ûntfangt twa kaartsjes, wêrfan't er it twadde bûtendoar by Cora bringt. Krekt no't er himsels identifisearre hat as Roy Cobb, neamt sy him, iroanysk genôch, foar it earst Matthew Quigley.

==Rolferdieling==
;haadrollen
[[File:Laura San Giacomo.jpg|right|thumb|210px|[[Laura San Giacomo]].]]
{| height=&quot;100px&quot; width=&quot;350px&quot; style=&quot;background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa&quot;
| style=&quot;background:gold&quot;| '''personaazje''' 
| style=&quot;background:gold&quot;| '''akteur/aktrise''' 
|- 
| Matthew Quigley
| [[Tom Selleck]]
|-
| Crazy Cora
| [[Laura San Giacomo]]
|-
| Elliott Marston
| [[Alan Rickman]]
|-
|}
&lt;br&gt;
;byrollen
{| height=&quot;100px&quot; width=&quot;350px&quot; style=&quot;background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa&quot;
| style=&quot;background:gold&quot;| '''personaazje''' 
| style=&quot;background:gold&quot;| '''akteur/aktrise''' 
|- 
| majoar Ashley-Pitt
| [[Chris Haywood]]
|-
| Grimmelman
| [[Ron Haddrick]]
|-
| Dobkin
| [[Tony Bonner]]
|-
| Coogan
| [[Jerome Ehlers]]
|-
| Hobb
| [[Conor McDermottroe]]
|-
| Brophy
| [[Roger Ward]]
|-
| O'Flynn
| [[Ben Mendelsohn]]
|-
| Kunkurra
| [[Steve Dodd]]
|-
| fanke #1
| [[Karen Davitt]]
|-
| fanke #2
| [[Kylie Foster]]
|-
| Reilly
| [[William Zappa]]
|-
| sersjant Thomas
| [[Jonathan Sweet]]
|-
| Carver
| [[Ollie Hall]]
|-
|}

==Produksje==
[[Senarioskriuwer]] [[John Hill (senarioskriuwer)|John Hill]] sette yn [[1978]] al útein mei it skriuwen fan it [[skript]] fan ''Quigley Down Under'', en sawol [[Steve McQueen]] as [[Clint Eastwood]] waarden yn 't earstoan yn omtinken nommen foar de haadrol. Uteinlik foel de kar op McQueen, mar tsjin 'e tiid dat men ree wie en begjin mei de opnamen, yn it foarjier fan [[1980]], wie McQueen te siik om noch te wurkjen, en sadwaande waard it projekt doe skrast. Mids jierren tachtich krige [[Tom Selleck]] lucht fan it senario, en hy besocht om 'e film fan 'e grûn te krijen by [[Warner Bros.]], mei himsels yn 'e haadrol en [[Lewis Gilbert]] as [[regisseur]], mar it spul rûn op 'e non wylst it noch yn 'e pre-produksjefaze siet. 

Neitiid kamen de [[auteursrjocht|rjochten]] yn 'e hannen fan 'e nije [[film]]studio [[Pathé Entertainment]]. Dy skeakele regisseur [[Simon Wincer]] yn, dy't letter ek de kaskreaker ''Free Willy'' meitsje soe. Wincer fûn dat Hill syn goede [[senario]] bedoarn wie trochdat it ferskate kearen oernij skreaun wie troch lju dy't gjin ferstân hiene fan 'e [[skiednis]] fan [[Austraalje (lân)|Austraalje]]. Dêrom frege er [[Ian Jones (senarioskriuwer)|Ian Jones]] om it ferhaal yn âlde steat werom te bringen en alle histoaryske flaters derút te heljen. ''Quigley Down Under'' waard folslein op lokaasje filme yn Austraalje, yn en yn 'e omkriten fan [[Warrnambool]] en [[Apollo Bay (Fiktoaria)|Apollo Bay]], yn 'e dielsteat [[Fiktoaria (Austraalje)|Fiktoaria]]. ''Quigley Down Under'' gie op [[17 oktober]] [[1990]] yn [[premiêre]]. De útfierende produsinten foar Pathé Entertainment wiene [[Stanley O'Toole]], [[Alexandra Rose]] en [[Megan Rose]]. De produksje koste nei skatting $18 miljoen.

==Untfangst en resultaat==
Hoewol't [[Tom Selleck]] syn fertolking fan 'e rol fan Matthew Quigley noch altyd as de bêste aktearprestaasje út syn karriêre beskôget, waard ''Quigley Down Under'' lau ûntfongen. De foaroansteande Amerikaanske [[resinsint|kritikus]] [[Roger Ebert]] parte de film 2½ stjer (fan in totaal fan 4) ta, en neamde it in film dy't syn fouten hie, mar dochs in respektabele [[western (film)|western]]. Hy wie benammen fol lof oer it optreden fan [[Laura San Giacomo]] as Crazy Cora. ''Quigley Down Under'' brocht yn totaal $21.413.105 op, wêrmei't de film sa'n $3 miljoen winst makke.

==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.mgm.com/view/Movie/1582/Quigley-Down-Under/ Offisjele webside fan ''Quigley Down Under'' op MGM.com]
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0102744/ Ynformaasje oer ''Quigley Down Under'' yn 'e ''Internet Movie Database'']

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Quigley_Down_Under ''References'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}

[[Kategory:Amerikaanske westernfilm]]
[[Kategory:Australyske westernfilm]]
[[Kategory:Romantyske westernfilm]]
[[Kategory:Ingelsktalige film]]
[[Kategory:Film fan Metro-Goldwyn-Mayer]]
[[Kategory:Film fan Simon Wincer]]
[[Kategory:Film út 1990]]
[[Kategory:Film oer Australyske Aborizjinals]]
[[Kategory:Film oer lândieverij]]
[[Kategory:Film oer rasisme]]
[[Kategory:Film mei in Australysk tema]]</text>
      <sha1>f0mku4d4clv3ytin3i2f0056ckxucne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brulloft</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93481</id>
    <revision>
      <id>1239179</id>
      <parentid>1022997</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kosten */ + sjoch ek</comment>
      <origin>1239179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6117" sha1="nwdpjmmrngkpzliunj2cifb1wmj1ypn" xml:space="preserve">[[File:Assyrian wedding, Mechelen.jpg|right|thumb|250px|In [[breid en brêgeman]] op harren brulloft.]]
In '''brulloft''' of in '''trouwerij''' is in [[feest]] dat fierd wurdt as twa [[minske]]n in [[houlik]] mei-inoar slute. Dêrby giet it meastal om in [[man (sekse)|man]] en in [[frou]], mar sûnt de ynfiering fan it [[homohoulik]] kinne it ek twa manlju of twa froulju wêze. De beneaming 'brulloft' wurdt ek wol brûkt om alle [[ritueel|rituëlen]] mei oan te tsjutten dy't op 'e troudei plakfine. De [[tradysje]]s en brûkmen dy't mank geane mei in brulloft ferskille sterk per [[kultuer]], [[lân]], [[religy]], [[klasse (maatskippij)|sosjale klasse]] en [[etnisiteit]]. Oer it algemien kin steld wurde dat der troch de [[breid]] en [[brêgeman]] frijwol altyd [[trou-ûnthjit]]ten útwiksele wurde, en faak ek ûnderlinge jeften ([[ring]]en, [[blom]]men, [[jild]]). Neitiid wurdt it houlik bekendmakke troch immen dy't beklaaid is mei in beskaat gesach. Fierders draacht men yn 'e regel de [[ferklaaiersklean]], net inkeld it [[breidspear]], mar ek de gasten. De houliksseremoanje wurdt faak folge troch in feest foar de gasten.

==Brulloften yn Fryslân==
Yn [[Fryslân]] bestiet in trouwerij ornaris út 'e folgjende ûnderdielen:
* It harsels oanklaaien fan it breidspear. De brêgeman draacht ornaris in [[swart]] of [[griis]] [[trijedielich pak]] (dat yn it ferline faak hierd wie) mei in [[wyt]] [[oerhimd]] derûnder en in dûnkerkleurige [[strik (klean)|strik]] of [[flinterstrik]]. Foarhinne hearden dêr ek in swarte [[hege hoed]] en in pear tinne wite of grize [[wanten]] by. De breid is klaaid yn 'e [[breidsjurk]], in djoere ankellange [[jûpe]] mei in [[sleep (jurk)|sleep]] en in [[wale]], dy't tradisjoneel [[wyt]] fan [[kleur]] is. Fan oarsprong mocht in wite jurk inkeld droegen wurde troch in breid dy't noch nea [[seksuële omgong]] mei in man hân hie, mar dêr lûkt tsjintwurdich nimmen him mear wat fan oan. In oar tradisjoneel brûkme is dat de brêgeman de breidsjurk net foar de troudei sjen mei, en ek de breid sels mei er ien of twa dagen foarôfgeande oan 'e trouwerij net sjen. It ferbrekken fan dat gebrûk soe ûngelok bringe.
* It ôfheljen fan 'e breid en har tsjûgen by har of har âlden thús troch de brêgeman mei syn tsjûgen. Faak wurdt dêrby gebrûk makke fan in bysûndere foarm fan ferfier, lykas in hierde [[limûsine]] of in troch [[hynder]]s lutsen [[rydtúch]].
* De (ferplichte) sluting fan in [[wet]]lik, [[boargerlik houlik]] troch in dêrta machtige [[gemeente (bestjoer)|gemeentlik]] [[amtner]]. Dit fynt ornaris op it [[gemeentehûs]] fan 'e oangeande [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] plak, al wurdt soks tsjintwurdich almar mear dien op in oare, mear pittoreske (mar wol troch de gemeente goedkarde) lokaasje.
* De (opsjonele) sluting fan in [[tsjerklik houlik]] (of in houlik neffens in oare [[godstsjinst]] as it [[kristendom]]), troch in [[predikant]] of oare foargonger ûnder in [[religy|religieuze plechtichheid]] yn in [[tsjerke]] of in oar [[godshûs (gebou foar earetsjinst)|godshûs]]. Hjirby wurde de [[trou-ûnthjit]]ten útsprutsen en de [[trouring]]en útwiksele. De plechtichheid einiget mei it optillen troch de brêgeman fan 'e wale fan 'e breid sadat er har [[tút]]sje kin. As it breidspear net [[godstsjinst|leauwich]] is, ferfalt it tsjerklik houlik en wurdt fan 'e sluting fan it boargerlik houlik meastal in wiidweidiger plechtichheid makke mei it útwikseljen fan trou-ûnthjitten, ringen en tút.
[[File:Boda principios S XX.jpg|thumb|Alderwetske troufoto. Spanje, 1935.]]
* In feestlik gastmiel foar it breidspear en de neiste famyljeleden en freonen, wêrby't faak troch de âlden of de tsjûgen ien of mear [[taspraak|tapraken]] holden wurde. Tsjintwurdich wurdt hjirby faak in [[breidstaart]] oansnien, wat in nij gebrûk is, dat oerwaaid is út [[Hollân]] en dêrhinne út 'e [[Feriene Steaten]].
* In resepsje mei oanslutend in feest (de eigentlike brulloft), dy't yn 'e regel op 'e jûn holden wurdt. Dêrby ûntfangt it breidspear net inkeld de neiste famyljeleden en freonen, mar ek minder goede freonen, buorlju, kollega's, sakerelaasjes en oare kunde, dy't útnûge binne fia it ferstjoeren fan [[troukaart]]en. Under de brulloft wurde der faak [[foardracht]]en en taspraken holden, [[sketch]]es opfierd en [[liet|ferskes]] songen troch famylje en freonen, wêrby't de libbensrin fan breid en brêgeman yngeand beljochte en op mylde wize bespot wurdt. Letter op 'e jûn is der ornaris ''live''-[[muzyk]] en kin der [[dûns]]e wurde. Oan 'e ein fan 'e jûn wurdt it [[blomstik]] dat de breid de hiele dei by har droegen hat, it saneamde [[breidsboeket]], troch har oer har [[rjochterskouder]] nei efteren smiten nei in groep dy't alle jonge, net-troude froulike gasten omfiemet; wa't it boeket fangt, is neffens de tradysje de folgjende dy't trouwe sil. Ek dit gebrûk fynt syn oarsprong yn 'e [[Feriene Steaten]], en kaam oarspronklik yn Fryslân net foar.
* Nei ôfrin fan 'e brulloft folget de [[houliksnacht]], wêrnei't it breidspear tsjintwurdich faak op [[houliksreis]] giet.

==Kosten==
De kosten fan in brulloft kinne sterk útinoar rinne. De sporadyske breidspearen dy't har brulloft yn 'e foarm fan in [[barbecue]] mei freonen en neiste famyljeleden hâlde binne datoangeande tige goedkeap út. In ienfâldige brulloft neffens de boppeneamde gewoanten, troujurk en [[notaris]]kosten foar it opmeitsjen fan [[houliksbetingsten]] ynbegrepen, kostet al gau €15.000. Guon lju jouwe dat bedrach allinnich al út oan 'e troujurk. Oant yn 'e [[1970]]-er jierren wie it wizânsje dat de heit fan 'e breid de kosten fan 'e brulloft op him naam. Dêr kaam in ein oan trochdat de measte breidspearen fan dy tiid ôf foarôfgeande oan 'e trouwerij al [[gearwenjen|gearwennen]].

==Sjoch ek==
* [[bestimmingsbrulloft]]

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Wedding ''Notes'' en ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Wedding ceremonies}}
}}

[[Kategory:Brulloft| ]]
[[Kategory:Houlik]]
[[Kategory:Ritueel]]
[[Kategory:Religieus ritueel]]</text>
      <sha1>nwdpjmmrngkpzliunj2cifb1wmj1ypn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nij-Amsterdam (Suriname)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98246</id>
    <revision>
      <id>1239183</id>
      <parentid>1124582</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Stobbeberjocht ferwidere, tekst tafoege. De Fryske namme Nij-Amsterdam stiet net op 'e list fan Fryske nammen, mar ik lit it sa. Mocht immen it nedich fine om de namme om te neamen ek bêst.</comment>
      <origin>1239183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5177" sha1="gzb5fbaziva1wkt54hsbxa5rklnvabr" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                      = Nieuw-Amsterdam
| ôfbylding                  = Nieuw Amsterdam1.jpg
| ôfbyldingsbreedte          = 
| ôfbyldingstekst            = Gearrin fan 'e rivieren [[Suriname (rivier)|Suriname]] en [[Kommewijne (rivier)|Kommewijne]] by Nieuw-Amsterdam
| flagge                     = 
| wapen                      = 
| ynwennertal                = 5.650 &lt;small&gt;(2012)&lt;/small&gt;
| oerflak                    = 48 km²	
| befolkingstichtens         = 120 / km²
| stêdekloft                 = 
| hichte                     = 0 m
| lân                        = [[Suriname]]
| bestjoerlike ienheid 1     = District
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Commewijne (district)|Commewijne]]
| bestjoerlike ienheid 2     = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 1747 &lt;small&gt;(bou fan it fort)&lt;/small&gt;
| postkoade                  = 
| tiidsône                   = [[UTC]]-3
| simmertiid                 = UTC-3
| koördinaten                = 
| webside                    = 
| mapname                    = Suriname-reliëf
| mapwidth                   = 
| lat_deg                    = 5
| lat_min                    = 52
| lat_sec                    = 51
| lat_dir                    = N
| lon_deg                    = 55
| lon_min                    = 5
| lon_sec                    = 4
| lon_dir                    = W
| tekst by posysjekaart      = Lizzing fan Nij-Amsterdam yn Suriname
| ôfbylding99                = 
| ôfbyldingstekst99          = 
}}
'''Nieuw-Amsterdam''' (Frysk: Nij-Amsterdam) is in [[ressort (Suriname)|ressort]] en haadstêd fan it distrikt [[Kommewijne (distrikt)|Kommewijne]] yn [[Suriname]]. It plak leit by de gearrin fan 'e rivieren [[Suriname (rivier)|Suriname]] en [[Kommewijne (rivier)|Kommewijne]]. Nij-Amsterdam hat sa'n 5650 ynwenners, meast [[Javaanske Surinamers|Javanen]] en [[Hindoeïsme|Hindûstanen]]. It plak hjit pleatslik ek wol &quot;Kila&quot; ([[Hindy]]-wurd foar 'fort') of &quot;Njun Foto&quot; ([[Surinaamsk|Sranantongo]]).

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Aerial photo of Fort Nieuw-Amsterdam.jpg|thumb|left|Loftfoto fan Nij-Amsterdam.]] 
Nij-Amsterdam leit op it plak dêr't earder in modderplaat mei de namme Tijgershol lei. Yn 'e koloniale tiid waard dêr in fort boud; de stjerfoarm fan 'e wâl is dêr in oantins oan. It [[Fort Nieuw-Amsterdam]] is mooglik ûntwurpen troch Philippe Chambrier, de styfheit fan [[Pierre-Alexandre Du Peyrou]]. It waard tusken 1734 en 1747 boud yn 'e foarm fan in regelmjittige fiifhoek mei bastions. Tegearre mei oare forten foarme it in ferdigeningsline tsjin fijannige skippen.

Oan 'e kust steane noch grutte kanonnen út de [[Twadde Wrâldoarloch]]. De Amerikanen setten dy dêr om de yngong fan 'e rivier de [[Suriname (rivier)|Suriname]] te beskermjen tsjin Dútske skippen. It Iepenloftmuseum Fort Nij-Amsterdam, dat foar in part op it eardere [[plantaazje|plantaazjegebiet]] Dageraad leit, is in  attraksje foar toeristen en foar de befolking fan Suriname.
[[Ofbyld:Nieuw Amsterdam2.jpg|thumb|left|De eardere finzenis.]]
Sûnt 1873 wie yn Nij-Amsterdam in finzenis foar minsken dy't har skuldich makke hiene oan swiere misdriuwen. Om 1982 hinne waard dy ferhûze nei [[Santo Boma]] yn it distrikt [[Wanica]]. De âlde finzenisgebouwen meitsje no diel út fan it iepenloftmuseum. Dêr is ek it eardere [[ljochtskip]] Suriname-Rivier te besjen. It gebou fan 'e âlde straffinzenis waard oan it begjin fan 'e 21e iuw restaurearre en wurdt sûnt brûkt foar útstallings en oare kulturele eveneminten.

== Fear en brêge ==
Sûnt de iepenstelling fan 'e [[Jules Wijdenboschbrêge]] is Nij-Amsterdam, lykas it hiele distrikt Kommewijne, maklik mei de auto fan [[Paramaribo]] ôf te berikken. Earder moast de rivier oerstutsen wurde mei in oerset nei [[Meerzorg (Suriname)|Meerzorg]]. Dy âlde fearferbining tusken Paramaribo en Kommewijne waard nei de iepening fan 'e brêge opheft.

Mei lytse boatsjes, saneamde [[korjaal|korjalen]], wurdt noch in fearferbining ûnderholden tusken Paramaribo/Leonsberg en de plakken oan 'e rjochterigge fan 'e Surinamerivier. Ek de toeristyske oerset Merodia, dy't fan Paramaribo ôf de plantaazjes oan 'e Kommewijne besocht, lei altyd earst oan yn Nij-Amsterdam. Foar korjalen dy't fan 'e Kommewijne en de [[Cottica (rivier)|Cottica]] ôfkomme, is Nij-Amsterdam hast altyd it lêste oanlisplak foar't de rivier oerstutsen wurdt nei Paramaribo.

== Ofbyld ==
&lt;gallery widths=&quot;175&quot; heights=&quot;175&quot;&gt;
Nieuw Amsterdam3.jpg|De no ûnbewenne wente fan de distriktskommissaris
Gunpowder house disguised as church (31223621336).jpg|It krûdhûs fan it fort.
Slaven Monument (Nieuw Amsterdam) zijkant.jpg|Slavemonumint.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=&quot;175&quot; heights=&quot;175&quot;&gt;
Aanzicht van Vicit Agnus Noster Eum Sequamur Kerk - Nieuw-Amsterdam - 20418129 - RCE.jpg|Tsjerke.
Moeroel Imaan Moskee Nw Amsterdam Suriname 3896.jpg|Moskee.
Памятник Суринамским морякам (Ньив-Амстердам).jpg|Unôfhinklikensmonumint.
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Nieuw-Amsterdam, Suriname}}

[[Kategory:Plak yn Suriname]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1747]]</text>
      <sha1>gzb5fbaziva1wkt54hsbxa5rklnvabr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239187</id>
      <parentid>1239183</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ofbyld */ red</comment>
      <origin>1239187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5179" sha1="s7mkpiqf6hmfpf3ngce5izpjestsh9l" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                      = Nieuw-Amsterdam
| ôfbylding                  = Nieuw Amsterdam1.jpg
| ôfbyldingsbreedte          = 
| ôfbyldingstekst            = Gearrin fan 'e rivieren [[Suriname (rivier)|Suriname]] en [[Kommewijne (rivier)|Kommewijne]] by Nieuw-Amsterdam
| flagge                     = 
| wapen                      = 
| ynwennertal                = 5.650 &lt;small&gt;(2012)&lt;/small&gt;
| oerflak                    = 48 km²	
| befolkingstichtens         = 120 / km²
| stêdekloft                 = 
| hichte                     = 0 m
| lân                        = [[Suriname]]
| bestjoerlike ienheid 1     = District
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Commewijne (district)|Commewijne]]
| bestjoerlike ienheid 2     = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 1747 &lt;small&gt;(bou fan it fort)&lt;/small&gt;
| postkoade                  = 
| tiidsône                   = [[UTC]]-3
| simmertiid                 = UTC-3
| koördinaten                = 
| webside                    = 
| mapname                    = Suriname-reliëf
| mapwidth                   = 
| lat_deg                    = 5
| lat_min                    = 52
| lat_sec                    = 51
| lat_dir                    = N
| lon_deg                    = 55
| lon_min                    = 5
| lon_sec                    = 4
| lon_dir                    = W
| tekst by posysjekaart      = Lizzing fan Nij-Amsterdam yn Suriname
| ôfbylding99                = 
| ôfbyldingstekst99          = 
}}
'''Nieuw-Amsterdam''' (Frysk: Nij-Amsterdam) is in [[ressort (Suriname)|ressort]] en haadstêd fan it distrikt [[Kommewijne (distrikt)|Kommewijne]] yn [[Suriname]]. It plak leit by de gearrin fan 'e rivieren [[Suriname (rivier)|Suriname]] en [[Kommewijne (rivier)|Kommewijne]]. Nij-Amsterdam hat sa'n 5650 ynwenners, meast [[Javaanske Surinamers|Javanen]] en [[Hindoeïsme|Hindûstanen]]. It plak hjit pleatslik ek wol &quot;Kila&quot; ([[Hindy]]-wurd foar 'fort') of &quot;Njun Foto&quot; ([[Surinaamsk|Sranantongo]]).

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Aerial photo of Fort Nieuw-Amsterdam.jpg|thumb|left|Loftfoto fan Nij-Amsterdam.]] 
Nij-Amsterdam leit op it plak dêr't earder in modderplaat mei de namme Tijgershol lei. Yn 'e koloniale tiid waard dêr in fort boud; de stjerfoarm fan 'e wâl is dêr in oantins oan. It [[Fort Nieuw-Amsterdam]] is mooglik ûntwurpen troch Philippe Chambrier, de styfheit fan [[Pierre-Alexandre Du Peyrou]]. It waard tusken 1734 en 1747 boud yn 'e foarm fan in regelmjittige fiifhoek mei bastions. Tegearre mei oare forten foarme it in ferdigeningsline tsjin fijannige skippen.

Oan 'e kust steane noch grutte kanonnen út de [[Twadde Wrâldoarloch]]. De Amerikanen setten dy dêr om de yngong fan 'e rivier de [[Suriname (rivier)|Suriname]] te beskermjen tsjin Dútske skippen. It Iepenloftmuseum Fort Nij-Amsterdam, dat foar in part op it eardere [[plantaazje|plantaazjegebiet]] Dageraad leit, is in  attraksje foar toeristen en foar de befolking fan Suriname.
[[Ofbyld:Nieuw Amsterdam2.jpg|thumb|left|De eardere finzenis.]]
Sûnt 1873 wie yn Nij-Amsterdam in finzenis foar minsken dy't har skuldich makke hiene oan swiere misdriuwen. Om 1982 hinne waard dy ferhûze nei [[Santo Boma]] yn it distrikt [[Wanica]]. De âlde finzenisgebouwen meitsje no diel út fan it iepenloftmuseum. Dêr is ek it eardere [[ljochtskip]] Suriname-Rivier te besjen. It gebou fan 'e âlde straffinzenis waard oan it begjin fan 'e 21e iuw restaurearre en wurdt sûnt brûkt foar útstallings en oare kulturele eveneminten.

== Fear en brêge ==
Sûnt de iepenstelling fan 'e [[Jules Wijdenboschbrêge]] is Nij-Amsterdam, lykas it hiele distrikt Kommewijne, maklik mei de auto fan [[Paramaribo]] ôf te berikken. Earder moast de rivier oerstutsen wurde mei in oerset nei [[Meerzorg (Suriname)|Meerzorg]]. Dy âlde fearferbining tusken Paramaribo en Kommewijne waard nei de iepening fan 'e brêge opheft.

Mei lytse boatsjes, saneamde [[korjaal|korjalen]], wurdt noch in fearferbining ûnderholden tusken Paramaribo/Leonsberg en de plakken oan 'e rjochterigge fan 'e Surinamerivier. Ek de toeristyske oerset Merodia, dy't fan Paramaribo ôf de plantaazjes oan 'e Kommewijne besocht, lei altyd earst oan yn Nij-Amsterdam. Foar korjalen dy't fan 'e Kommewijne en de [[Cottica (rivier)|Cottica]] ôfkomme, is Nij-Amsterdam hast altyd it lêste oanlisplak foar't de rivier oerstutsen wurdt nei Paramaribo.

== Ofbylden ==
&lt;gallery widths=&quot;175&quot; heights=&quot;175&quot;&gt;
Nieuw Amsterdam3.jpg|De no ûnbewenne wente fan de distriktskommissaris
Gunpowder house disguised as church (31223621336).jpg|It krûdhûs fan it fort.
Slaven Monument (Nieuw Amsterdam) zijkant.jpg|Slavemonumint.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=&quot;175&quot; heights=&quot;175&quot;&gt;
Aanzicht van Vicit Agnus Noster Eum Sequamur Kerk - Nieuw-Amsterdam - 20418129 - RCE.jpg|Tsjerke.
Moeroel Imaan Moskee Nw Amsterdam Suriname 3896.jpg|Moskee.
Памятник Суринамским морякам (Ньив-Амстердам).jpg|Unôfhinklikensmonumint.
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Nieuw-Amsterdam, Suriname}}

[[Kategory:Plak yn Suriname]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1747]]</text>
      <sha1>s7mkpiqf6hmfpf3ngce5izpjestsh9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2023</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123053</id>
    <revision>
      <id>1239177</id>
      <parentid>1238569</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Films */ +</comment>
      <origin>1239177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49425" sha1="hsx82ylp29gn1kgtaj2urvqwjjisnk9" xml:space="preserve">{{JiersideBoppe}}

{{Kalinders}}{{Kalinderjier}}
== Foarfallen ==
;jannewaris
*[[1 jannewaris|1]] - [[Kroaasje]] fiert de [[euro]] yn as [[muntienheid]] en wurdt opnommen yn it [[Schengengebiet]].
*[[5 jannewaris|5]] - Yn [[Fatikaanstêd]] fynt de [[útfeart]] fan 'e eardere [[paus]] [[Benediktus XVI]] plak.
*[[8 jannewaris|8]] - Oanhingers fan 'e foargeande [[presidint]] [[Jair Bolsonaro]] fiere yn 'e [[Brazylje|Brazyljaanske]] [[haadstêd]] [[Brasilia]] [[bestoarming fan it Brazyljaanske Kongres, Presidinsjeel Paleis en Heechgerjochtshôf (2023)|in bestoarming]] út fan it [[Nasjonaal Kongres fan Brazylje|parlemintsgebou]], presidinsjeel [[paleis]] en [[heechgerjochtshôf]]. De Brazyljaanske autoriteiten beskôgje it as in mislearre [[steatsgreep]] om 'e [[links (polityk)|linkse]] opfolger fan Bolsanaro, [[Luiz Inácio Lula da Silva]], ôf te setten.
*[[15 jannewaris|15]] - Yn [[Nepal]], by de stêd [[Pokhara (stêd)|Pokhara]], hat in [[fleanramp]] plak mei in [[ATR 72|ATR 72-500]]. [[Yeti Airlines-flecht 691]] stoart del, wêrby't 68 minsken omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2460027-geen-hoop-meer-op-overlevenden-vliegramp-nepal {{nl}} nos.nl, 16-01-2023, Geen hoop meer op overlevenden vliegramp Nepal]&lt;/ref&gt;
*[[17 jannewaris|17]] - [[Nguyễn Xuân Phúc]] stapt op as [[presidint]] fan [[Fjetnam]] nei't syn posysje fanwegen ferskate [[skandalen]] ûnhâldber wurden is.
*[[18 jannewaris|18]] - De [[Oekraïne|Oekraynske]] [[minister]] fan Binnenlânske Saken [[Denis Monastyrski]] komt yn 'e mande mei 13 oare minsken om as syn [[helikopter]] [[delstoarten|delstoart]] yn 'e stêd [[Brovary]].
*[[27 jannewaris|27]] - Yn it troch [[Israel]] besette [[Westjordaanlân]] brekt rûnom ûnrêst út as by in ynfal fan it Israelyske leger yn [[Jenin]] 9 [[Palestina|Palestinen]] omkomme. Jûns wurde yn [[East-Jeruzalim]] troch in Palestyn 7 Israeeljers [[dea]]sketten as se út 'e [[synagoge]] komme.
*[[30 jannewaris|30]] - Yn 'e [[Pakistan|Pakistaanske]] stêd [[Peshawar]] komme by [[selsmoardoanslach op in moskee yn Peshawar (2023)|in selsmoardoanslach]] op in [[moskee]] teminsten 101 minsken om, foar it meastepart [[plysje]]minsken, wylst mear as 220 oaren [[ferwûne]] reitsje.
;febrewaris
*[[3 febrewaris|3]] - It [[regear]] fan 'e [[Feriene Steaten]] makket buorkundich dat it [[Sineesk ballonynsidint (2023)|in Sineeske spionaazjeballon]] yn 'e rekken hâldt, dy't fan [[Alaska]] fia [[Kanada]] en dan oer de [[legere 48 steaten]] sweeft, oant er op [[4 febrewaris]] foar de kust fan [[Súd-Karolina]] boppe de [[Atlantyske Oseaan]] delsketten wurdt. Troch dit ynsidint bekuolje de relaasjes tusken de Feriene Steaten en de [[Folksrepublyk Sina]], dy't dochs al net bêst wiene, noch mear.
*[[6 febrewaris|6]] - It suden fan [[Turkije]] en it noardwesten fan [[Syrje]] wurde troffen troch [[ierdbeving yn Turkije en Syrje (2023)|in swiere ierdbeving]] mei in krêft fan 7.8 op 'e [[skaal fan Richter]]. Op [[15 maart]] binne der krapoan as 56.000 [[dea]]den teld en mear as 130.000 [[ferwûne]]n.
*[[17 febrewaris|17]] - [[Andorra]] fiert it [[homohoulik]] yn.
*[[21 febrewaris|21]] - De [[Ruslân|Russyske]] [[presidint]] [[Vladimir Pûtin]] skoarret de meiwurking fan syn lân op oan 'e útfiering fan [[New START]], in [[ferdrach]] mei de [[Feriene Steaten]] dat de [[atoombom|nuklêre wapenarsenalen]] beheine moat.
*[[27 febrewaris|27]] - It [[Feriene Keninkryk]] en de [[Jeropeeske Uny]] berikke in kompromis om it [[Noard-Ierlânprotokol]] fan it [[Brexit]]ferdrach oan te passen.
*[[28 febrewaris|28]] - Yn [[Grikelân]] fynt by it plak [[Larisa (stêd)|Larisa]], yn 'e [[lânstreek]] [[Tessaalje]], [[Treinramp by Larissa|in treinramp]] plak, wêrby't 57 minsken omkomme en 85 oaren [[ferwûne]] reitsje. Dat liedt [[demonstraasje (protest)|demonstraasjes]] en [[staking]]s yn it hiele lân, mei't wanbelied fan it regear foar de roamp ferantwurdlik holden wurdt.
;maart
*[[4 maart|4]] - De lidsteaten fan 'e [[Feriene Naasjes]] stimme yn mei it [[Folleseeferdrach]], dat derop rjochte is om yn [[2030]] 30% fan 'e [[ynternasjonale wetters]] in [[natoergebiet|beskerme status]] te jaan.
*[[10 maart|10]] - Under bemiddeling troch [[Sina]] beslute [[Iraan]] en [[Saûdy-Araabje]] om wer [[diplomatike betrekkings]] oan te gean, nei't hja dy yn [[2016]] ferbrutsen hiene.
*[[10 maart|10]] - De [[Silicon Valley Bank]], de op 15 nei grutste [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] fan 'e [[Feriene Steaten]], giet [[fallyt]], folge troch twa lytsere banken. Dat ropt op 'e [[effektebeurs|finansjele merken]] wrâldwiid [[eangst]] op foar in nije [[Bankekrisis]].
*[[15 maart|15]] - Yn [[Nederlân]] wurde yn in [[polarisaasje|polarisearre]] [[polityk]] klimaat [[Provinsjale Steateferkiezings (2023)|Provinsjale Steateferkiezings]] holden. De [[BoerBoargerBeweging]] (BBB) komt as de grutte winner út 'e bus. It [[Foarum foar Demokrasy]] en it [[CDA]] binne de slimste ferliezers.
*[[17 maart|17]] - It [[Ynternasjonaal Strafhof]] (ICC) yn [[De Haach]] lit in [[arrestaasjebefel]] útgean foar de [[Ruslân|Russyske]] [[presidint]] [[Vladimir Pûtin]], omreden fan [[oarlochsmisdie]]den dy't ûnder syn befel yn 'e [[Russysk-Oekraynske Oarloch]] troch Russyske [[militêr]]en en [[boarger]]like [[funksjonaris]]sen begien binne yn 'e [[Oekraïne]].
*[[18 maart|18]] - By in [[ierdbeving by Guayas (2023)|swiere ierdbeving]] fan 6.8 op 'e [[skaal fan Richter]] komme yn it suden fan [[Ekwador]] 18 minsken om, reitsje mear as 500 oaren [[ferwûne]] en wurdt swiere skea oanrjochte.
*[[19 maart|19]] - Yn [[Switserlân]] stimt de foaroansteande [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] [[UBS Group AG]] ta yn 'e oername fan [[konkurrint]] [[Crédit Suisse]], dy't driget om te fallen. De oerienkomst, dy't in wearde hat fan 3&amp;nbsp;miljard [[Switserske frank]], is ta stân kommen ûnder bemiddeling fan it Switserske [[regear]].
*[[21 maart|21]] - By in [[ierdbeving yn Badachsjan (2023)|swiere ierdbeving]] fan 6.5 op 'e [[skaal fan Richter]] komme yn it noardeasten fan [[Afganistan]] en it noarden fan it oanbuorjende [[Pakistan]] 21 minsken om en reitsje mear as 400 oaren [[ferwûne]].
*[[21 maart|21]] - It [[Parlemint fan Uganda]] nimt de [[Anty-Homoseksualiteitswet (2023)]] oan, wêryn't [[homoseksualiteit]] bestraft wurde kin mei [[libbenslange finzenisstraf]].
;april
*[[1 april|1]] - By [[bomoanslach yn Sint-Petersburch (2023)|in bomoanslach]] yn [[Sint-Petersburch]] komt [[Vladlen Tatarsky]] om, in oanhinger fan [[presidint]] [[Vladimir Pûtin]], dy't op syn [[floch]] yngeand ferslach die fan 'e [[Russysk-Oekraynske Oarloch]] en dêrby [[propaganda]] makke foar de [[Ruslân|Russyske]] oarlochsynset.
*[[4 april|4]] - [[Finlân]] wurdt as 31e [[lân]] lid fan 'e [[NATO]].
*[[4 april|4]] - Yn [[Nederlân]] fynt by it plak [[Voorschoten]], yn 'e [[provinsje]] [[Súd-Hollân]], op de [[Alde line|âlde line]] in [[treinramp|treinûngelok]] plak, wêrby't in trein [[ûntspoaring|ûntspoart]] en 1 persoan omkomt.
*[[11 april|11]] - Yn 'e [[Birmeeske Boargeroarloch]] komme by in [[bombardemint]] fan 'e [[Birma|Birmeeske]] [[loftmacht]] op it doarp [[Pazigyi]] teminsten 165 [[boarger]]s om.
*[[14 april|14]] - De [[Jupiter Icy Moons Explorer]] (JUICE), in [[romtesonde]] dy't de mei [[iis]] oerdutsen [[moanne (byplaneet)|moannen]] fan 'e [[planeet]] [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] fan deunby ûndersykje sil, wurdt lansearre troch it [[ESA|Jeropeesk Romtefeartagintskip]] (ESA). De sonde sil Jupiter yn [[2031]] berikke.
*[[15 april|15]] - Yn [[Dútslân]] wurdt de lêste [[kearnsintrale]] fan it lân sletten.
*[[15 april|15]] - Yn 'e [[Sûdan]]eeske [[haadstêd]] [[Chartûm]] en oare dielen fan it lân brekke gefjochten út tusken de [[Sûdaneeske Striidkrêften]] en in tige grutte [[paramilitêr]]e [[milysje]], de [[Flugge Stipemacht]] (RSF). De RSF feroveret ier yn 'e striid de [[Ynternasjonale Lofthaven fan Chartûm]] en it [[presidint|presidinsjeel]] [[paleis]]. As de gefjochten nei in pear dagen inkeld mar oanboazje, driget der in nije [[boargeroarloch]] te ûntstean.
*[[19 april|19]] - As yn 'e [[Jemen]]ityske [[haadstêd]] [[Sana'a]] by it útdielen fan [[iten]] en [[jild]] yn it ramt fan 'e [[fêstjen|festelmoanne]] [[Ramadan]] [[panyk]] útbrekt trochdat der yn 'e loft [[sjitten|sketten]] wurdt, [[ferdrukking yn Sana'a|komme troch ferdrukking teminsten 90 minsken om it libben]]. Nochris 322 oaren reitsje [[ferwûne]].
*[[25 april|25]] - Yn it [[Shakaholawâld]] yn [[Kenia]] wurde 110 folgelingen fan 'e [[kristlik]]e [[sekte]] [[Good News International Ministries]] yn ûndjippe [[grêven]] oantroffen. Nochris 300 oaren wurde noch [[fermist]] en fan har wurdt freze dat se ek [[dea]] binne. De sekteleden hawwe harrensels skynber [[ferhongering|deahongere]] om't se op dy manear neffens sektelieder [[Paul Nthenge Mackenzie]] &quot;[[God (monoteïsme)|God]] moetsje&quot; soene. Mackenzie hat himsels lykwols net deahongere en wurdt [[arrestearre]] op beskuldiging fan mearfâldige [[deaslach]].
;maaie
*[[1 maaie|1]] - It omfallen fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[First Republic Bank]], dy't [[bankrot]] gien is, wurdt op it lêste momint foarkomd troch in oername troch [[JPMorgan Chase]].
*[[5 maaie|5]] - De [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO) beskôget [[COVID-19]] net langer as in wrâldwiid needgefal, mar giet troch mei dernei te ferwizen as in [[pandemy]].
*[[6 maaie|6]] - [[kroaning fan Charles III fan it Feriene Keninkryk|De kroaning]] fan [[Charles III fan it Feriene Keninkryk|Charles III]] ta [[kening]] fan it [[Feriene Keninkryk]] en alle lidsteaten fan it [[Britske Mienebêst]] dy't in [[monargy|monargale]] steatsfoarm hawwe, fynt mei grut fertoan fan pracht en preal en âlde [[tradysje]]s plak yn 'e [[Abdij fan Westminster]] yn [[Londen]].
*[[7 maaie|7]] - [[Syrje]] wurdt wer as folweardich lidsteat talitten ta de [[Arabyske Liga]]. It Syryske lidmaatskip wie opskoarre sûnt it [[regear|rezjym]] fan [[presidint]] [[Bashar al-Assad]] oan it begjin fan 'e [[Syryske Boargeroarloch]] yn [[2011]] mei grou [[geweld]] tsjin 'e [[opstanneling]]en fanwegen kaam.
*[[14 maaie|14]] - De [[sykloan]] [[Sykloan Mocha|Mocha]], dy't himsels ûntjûn hat op 'e iepen [[Yndyske Oseaan]], treft mei in krêft fan kategory&amp;nbsp;4 op 'e [[Skaal fan Saffir-Simpson]] de [[kust]]en fan [[Birma]] en [[Bangladesj]], dêr't 463 [[dea]]den falle, 101 minsken bliuwend [[fermist]] wurde en 719 oaren [[ferwûne]] reitsje.
*[[14 maaie|14]] - By [[Taiske parlemintsferkiezings (2023)|parlemintsferkiezings]] yn [[Tailân]] winne [[politike partij|partijen]] dy't foar in weromkear nei de [[demokrasy]] binne in mearderheid yn it [[legerhûs (Tailân)|legerhûs]] fan it [[parlemint]], wylst partijen dy't de [[militêr]]e [[diktatuer|gûnta]] stypje, sitten ynleverje moatte.
*[[17 maaie|17]] - De [[Itaalje|Italjaanske]] [[regio's fan Itaalje|regio]] [[Emylje-Romanje]] wurdt troffen troch swiere [[oerstreaming]]s wannear't [[stjalprein]] folget op in lange snuorje fan [[drûchte]], mei as gefolch dat de útdrûge grûn it wetter net opnimme kin.
*[[28 maaie|28]] - Yn 'e twadde omgong fan 'e [[Turkske presidintsferkiezings (2023)|presidintsferkiezings]] yn [[Turkije]] behellet de sittende [[presidint]] [[Recep Tayyip Erdoğan]] mei 52,2% fan 'e stimmen in oerwinning oer [[Kemal Kılıçdaroğlu]], de kandidaat fan 'e feriene [[opposysje (polityk)|opposysje]].
;juny
*[[2 juny|2]] - Yn it [[Nasjonaal Park De Biesbosk]] yn [[Súd-Hollân]] wurde foar it earst wer [[steur (fisk)|steuren]] útset, 70 jier nei't dy fisk yn 'e [[Nederlân]]ske [[oerflaktewetter]]s foar it lêst waarnommen is.
*[[2 juny|2]] - By in [[treinramp yn Orissa (2023)|in grutte treinramp]] yn 'e [[Yndia]]aske dielsteat [[Orissa]], dêr't trije [[trein]]en by belutsen binne, komme teminsten 289 minsken om en reitsje mear as 1.175 oaren [[ferwûne]].
*[[6 juny|6]] - Yn it troch [[Ruslân]] yn it ramt fan 'e [[Russysk-Oekraynske Oarloch]] besette diel fan 'e [[Oekraïne]] wurdt de [[Nova Kachovkadaam]] troch in [[eksploazje]] ferwoastge. De krite streamôf wurdt ferrinnewearre troch [[oerstreaming]]s, wylst it gebiet streamop mei [[wettertekoart]]en foar [[yrrigaasje]]doelen te meitsjen kriget. Nei alle gedachten sitte de Russen efter it opblazen fan 'e [[keardaam]] en wolle se troch it skeppen fan in soarte fan [[wetterliny]] it oansteande Oekraynske [[offinsyf]] besykje tsjin te kearen.
*[[8 juny|8]] - De [[reek]] fan hûnderten [[natoerbrannen yn Kanada (2023)|natoerbrannen yn Kanada]] waaieret út oer grutte [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêden, lykas [[New York (stêd)|New York]], [[Philadelphia]], [[Baltimore]], [[Washington, D.C.]], [[Detroit]] en [[Minneapolis]], dêr't it deiljocht alhiel ferdizene wurdt. Der wurdt warskôge om safolle mooglik thús te bliuwen en út 'e reek, dy't net sûn is om yn te azemjen. De autoriteiten warskôgje de ynwenners ek dat se har der mar op ynstelle moatte dat soks faker barre sil, om't it natoerbrânseizoen noch mar krekt oanbrutsen is.
*[[13 juny|13]] - Teminsten 103 [[minske]]n komme om as in [[boat]] mei [[brulloft]]sfolk [[kapseizen|kapseist]] op 'e [[rivier]] de [[Niger (rivier)|Niger]] yn [[Nigearia]].
*[[14 juny|14]] - Op 'e [[Ioanyske See]], 80 [[km]] út 'e súdwestlike [[kust]] fan it [[Grikelân|Grykske]] [[skiereilân]] de [[Peloponnesos]], sinkt in oerladen [[Lybje|Lybyske]] [[skip|fiskersboat]] mei oan board 400 oant 750 [[migrant]]en út [[Egypte]], [[Syrje]], [[Afganistan]], [[Pakistan]] en [[Palestina]] ûnderweis nei in bettere [[takomst]] yn [[Jeropa]]. Der wurde 104 minsken rêden en 82 [[stoflike omskotten]] burgen. De restearjende likernôch 500 opfarrenden reitsje [[fermist]] en fan harren wurdt oannommen dat se de [[drinkeldea]] [[stoarn]] binne.
*[[17 juny|17]] - [[Ruslân]] makket bekend dat it inkele [[nukleêre wapen]]s op it grûngebiet fan buorlân en bûnsgenoat [[Wyt-Ruslân]] stasjonearre hat.
*[[20 juny|20]] - By [[finzenisrebûlje yn Támara|in rebûlje]] yn in [[frouljusfinzenis]] yn [[Támara]], yn [[Hondoeras]], komme teminsten 41 froulju om.
*[[23 juny|23]] - Yn [[Ruslân]] komt de [[Wagnergroep]], in [[hierling]]eleger dat oan 'e Russyske kant yn 'e [[Russysk-Oekraynske Oarloch]] fjochtet, yn [[opstân]] tsjin 'e [[Russyske Striidkrêften]]. Dizze [[Opstân fan 'e Wagnergroep]], dy't ûnder lieding stiet fan Wagnerlieder [[Jevgeni Prigozjin]], begjint mei in besetting fan [[Rostov oan 'e Don]] en giet fierder mei in opmars nei [[Moskou]]. Deselde deis noch lûkt Prigozjin lykwols syn troepen werom nei't der tusken him de Russyske [[presidint]] [[Vladimir Pûtin]] in fredesoerienkomst ta stân kommen is troch bemiddeling fan 'e [[Wyt-Ruslân|Wytrussyske]] presidint [[Aleksander Lûkasjenko]].
;july
*[[1 july|1]] - [[Kening]] [[Willem-Alexander fan de Nederlannen|Willem-Alexander]] biedt út namme fan it [[Nederlân]]ske [[regear]] op [[Keti Koti]] oan 'e [[Suriname]]rs en [[Nederlânske Antillen|Antiljanen]] syn [[ûntskuldiging]]s oan foar it Nederlânske [[slavernij]]ferline.
*[[1 july|1]]-[[23 july|23]] - De [[Omgong fan Frankryk 2023]] fynt plak, mei de start yn [[Bilbao]], yn [[Baskelân (autonome mienskip)|Baskelân]], en de finish yn [[Parys]].
*[[7 july|7]] - Yn [[Nederlân]] falt it [[Kabinet-Rutte IV]] as de koälysjepartijen [[VVD]], [[CDA]], [[D66]] en [[KristenUny]] gjin oerienstimming berikke kinne oer it beheinen fan it rjocht op [[gesinsweriening]] foar [[asylsiker]]s.
*[[14 july|14]] - Yn [[Hollywood]] kundiget it machtige [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[fakbûn]] fan [[akteur]]s [[SAG-AFTRA]] in algemiene [[staking]] ôf út protest tsjin 'e ûnwil fan 'e grutte [[filmstudio's]] om 'e akteurs ôfdwaande te kompinsearjen foar distribúsje fia [[streamingtsjinst]]en en te beskermjen tsjin 'e oername fan harren wurk troch generative [[keunstmjittige yntelliginsje]]s.
*[[20 july|20]]-[[20 augustus]] - Yn [[Austraalje (lân)|Austraalje]] en [[Nij-Seelân]] wurdt it [[Wrâldkampioenskip fuotbal froulju 2023|WK fuotbal foar froulju]] holden.
*[[23 july|23]] - Tsientûzenen [[toerist]]en ûntflechtsje it [[Grikelân|Grykske]] [[eilân]] [[Roados]], nei't dêr [[natoerbrannen yn Grikelân (2023)|in grutte natoerbrân]] útbrutsen is. It is de grutste [[evakuaasje]] yn 'e [[skiednis fan Grikelân]].
*[[23 july|23]] - By [[Spaanske parlemintsferkiezings (2023)|parlemintsferkiezings]] yn [[Spanje]] wurdt de [[konservatisme|konservative]] [[Partido Popular]] (PP) de grutste [[politike partij]]. Mar om't de oare [[rjochts (polityk)|rjochtse]] partijen sitten ferlieze, kin der oer rjochts gjin [[regear]] mei in mearderheid yn it [[parlemint]] foarme wurde. De iennichste mooglikheden lykje in [[links (polityk)|links]] kabinet mei stipe fan 'e regionale [[nasjonalist]]yske partijen yn [[Kataloanje]], [[Baskelân (autonome mienskip)|Baskelân]] en de [[Kanaryske Eilannen]], of oars nije ferkiezings.
*[[26 july|26]] - By [[steatsgreep yn Niger (2023)|in steatsgreep]] yn [[Niger]] wurdt de [[demokratysk]] keazen [[presidint]] [[Mohamed Bazoum]] ôfset troch leden fan 'e [[striidkrêften]] en fan syn eigen presidinsjele garde. [[Generaal]] [[Abdourahamane Tchiani]] wurdt ynstallearre as lieder fan in [[militêr]]e [[gûnta]].
*[[26 july|26]] - Op 'e [[Noardsee]] boppe it [[Fryslân|Fryske]] [[Waadeilannen|Waadeilân]] [[It Amelân]] brekt [[brân]] út oan board fan it mei sa'n 3.800 [[auto's]] laden [[frachtskip]] de ''[[MS Fremantle Highway|Fremantle Highway]]''. By de [[evakuaasje]] fan 'e [[bemanning]] fan it skip komt ien persoan om. De brân is foar de [[Nederlânske Kustwacht]] dreech te blussen om't it gebrûk fan bluswetter de stabiliteit fan it skip yn gefaar bringe kin.
*[[30 july|30]] - Yn [[Khar (Pakistan)|Khar]], in stêd yn [[Pakistan]], komme 63 minsken om en reitsje mear as 200 oaren [[ferwûne]] by [[selsmoardoanslach yn Khar (2023)|in selsmoardoanslach]] mei in [[autobom]]. [[Islamityske Steat - Provinsje Koarasan]] easket de ferantwurdlikheid foar de [[oanslach (misdriuw)|oanslach]] op.
;augustus
*[[1 augustus|1]] - Yn 'e [[Feriene Steaten]] stelt [[spesjaal oanklager]] [[Jack Smith (jurist)|Jack Smith]] de eardere [[Amerikaanske presidint]] [[Donald Trump]] [[ynsteatfanbeskuldigingstelling|yn steat fan beskuldiging]] omreden fan dy syn mislearre besykjen om 'e útslach fan 'e [[Amerikaanske presidintsferkiezings fan 2020]] te feroarjen en foar it oansetten ta de [[Bestoarming fan it Amerikaanske Kapitoal]] op [[6&amp;nbsp;jannewaris]] [[2021]].
*[[2 augustus|2]] - [[Tjisse Steenstra]], [[Hans Wassenaar]] en [[Renze Pieter Hiemstra]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 2023|170ste]] [[PC]]. Tjisse Steenstra wurdt útroppen ta [[kening (keatsen)|kening]]. De PC begûn fanwegen it minne waar pas om 12.00 oere, de tradisjonele tocht yn de koets mei de winners fan it foarrige jier troch de stêd waard skrast.
* [[8 augustus|8]] - By [[natoerbrannen yn Hawaï (2023)|fûleindige natoerbrannen]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Amerikaanske steaten|steat]] [[Hawaï]] brânt op it [[eilân]] [[Maui]] de stêd [[Lahaina (Hawaï)|Lahaina]] plat. Der komme teminsten 102 [[minsken]] om en 2.207 [[gebouw]]wen wurde ferwoastge. De skea bedraacht [[$]]5,5&amp;nbsp;miljard.
* [[9 augustus|9]] - [[Dronryp]] wint yn [[Wommels]] de 121ste [[Freulepartij]].
* [[15 augustus|15]] - Op [[Teneryf]], ien fan 'e [[Kanaryske Eilannen]], wurde omreden fan [[natoerbrân op Teneryf (2023)|in natoerbrân]] 3.000 minsken [[evakuëarre]].
* [[16 augustus|16]]-[[21 augustus|21]] - De swiere [[orkaan]] [[Orkaan Hilary|Hilary]] tsjocht út 'e [[Stille Oseaan]] wei yn noardlike rjochting oer it [[Kalifornysk Skiereilân]] en dan fierder it lân yn nei de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Amerikaanske steaten|steat]] [[Kalifornje]]. It is foar it earst yn 84 jier dat dizze regio troch in orkaan troffen wurdt. Der reitsje 2 lju [[dea]], yndirekt feroarsake troch de orkaan, mar der wurdt fral in soad skea oanrjochte troch [[oerstreaming]]s troch de oerfloedige [[rein (delslach)|rein]] dy't Hilary meibringt.
* [[16 augustus|16]] - Skipper [[Douwe Albertsz. Visser|Douwe A. Visser]] wint mei it [[It Doarp Grou|Doarp Grou]] it [[Sintrale Kommisje Skûtsjesilen|SKS kampioenskip]] fan 2023.
* [[17 augustus|17]] - Yn noardlik [[Kanada]] wurdt [[Yellowknife (Noardwestlike Territoaria)|Yellowknife]], de territoriale [[haadstêd]] fan 'e [[Noardwestlike Territoaria]], [[evakuaasje|ûntromme]] omreden fan [[Natoerbrannen yn Kanada (2023)|in tichterby kommende natoerbrân]].
* [[18 augustus|18]] - Yn [[Camp David]] slute de [[Feriene Steaten]], [[Japan]] en [[Súd-Koreä]] in nij [[militêr bûnsgenoatskip]], it [[Amerikaansk-Japansk-Súdkoreaansk trilateraal pakt]]. Dat is benammen rjochte tsjin 'e [[Folksrepublyk Sina]].
* [[20 augustus|20]] - De [[Gûatemalteekske presidintsferkiezings (2023)|presidintsferkiezings]] yn [[Gûatemala]] wurde ûnferwachts wûn troch de [[links (polityk)|linkse]] kandidaat [[Bernardo Arévalo]], dy't troch de [[korrupt]]e politike fêstige oarder yn it lân net as bedriging sjoen waard om't er gjin kâns op winnen meitsje soe.
* [[23 augustus|23]] - De [[Yndia]]aske [[romtesonde]] [[Chandrayaan-3]] lânet op 'e súdpoal fan 'e [[moanne (byplaneet fan de Ierde)|moanne]]. It is de earste moannemisje foar it [[Súd-Aazje|Súdaziatyske]] lân.
* [[23 augustus|23]] - Yn [[Ruslân]] wurdt it priveefleantúch fan [[Jevgeny Prigozjin]], de [[kommandant]] fan it [[hierling]]eleger [[Wagnergroep|Wagner]], delsketten troch it [[loftdoelgeskut]] fan it [[Russyske Leger]]. Dat soe in fersin wêze, mar yn 'e [[media]] wurdt dit barren rûnom sjoen as de [[wraak]] fan [[diktator]] [[Vladimir Pûtin]] op Prigozjin nei [[Opstân fan de Wagnergroep|dy syn opstân]] fan 60 dagen earder.
* [[30 augustus|30]] - By [[steatsgreep yn Gabon (2023)|in steatsgreep]] yn [[Gabon]] wurdt [[presidint]] [[Ali Bongo]] ôfset troch leden fan 'e [[striidkrêften]] en fan syn eigen presidinsjele garde. In [[militêr]]e [[gûnta]] nimt de macht oer.
* [[30 augustus|30]]-[[31 augustus|31]] - De swiere [[orkaan]] [[Orkaan Idalia|Idalia]] tsjocht út 'e [[Golf fan Meksiko]] wei oer de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Amerikaanske steaten|steaten]] [[Floarida]], [[Georgia]], [[Súd-Karolina]] en [[Noard-Karolina]] hinne en feroarsaket dêr fral in protte skea troch [[wyn (waar)|wyn]] en [[rein (delslach)|rein]]. Der komme 3 minsken om.
;septimber
* [[8 septimber|8]] - Yn it suden fan [[Marokko]] fynt [[Ierdbeving fan Marrakesj-Safi (2023)|in swiere ierdbeving]] fan 6,8 op 'e [[skaal fan Richter]] plak. Der komme teminsten 2.960 [[minske]]n om, wylst nochris krapoan 5.700 oaren [[ferwûne]] reitsje.
* [[9 septimber|9]] - Op 'e top fan 'e [[G20]] yn 'e [[Yndia]]aske [[haadstêd]] [[New Delhi]] wurdt de [[Afrikaanske Uny]] as nij lid presintearre.
* [[10 septimber|10]] - De [[stoarm]] [[Stoarm Daniël|Daniël]], in [[Middellânske See|Mediterrane]] [[sykloan]], komt oan lân yn 'e [[Syrenaika]], yn [[Lybje]], en rjochtet dêr gâns skea oan. By de [[stêd]] [[Derna (stêd)|Derna]] beswike twa [[keardaam|keardammen]], mei as gefolch dat in fjirdepart fan 'e stêd troch in floedweach fuortspield wurdt. Der wurdt rûsd dat der 18.000 oant 20.000 [[dea]]den falle.
* [[12 septimber|12]] - By in [[brân yn Hanoi (12 septimber 2023)|in brân]] yn in [[appartemintekompleks]] yn 'e [[Fjetnam]]eeske [[haadstêd]] [[Hanoi]] komme 56 [[minske]]n om en reitsje nochris 37 [[ferwûne]].
* [[15 septimber|15]] - Yn 'e [[Feriene Steaten]] brekt [[staking fan de UAW (2023)|in grutte staking]] út ûnder de [[fabryksarbeider]]s fan 'e trije grutte [[auto]]produsinten [[Ford Motor Company|Ford]], [[General Motors]] en [[Stellantis]] ([[Chrysler]]).
* [[19 septimber|19]] - [[Azerbeidzjan]] fiert yn 'e [[separatist]]yske [[regio]] [[Nagorno-Karabach]] [[offinsyf fan Azerbeidzjan yn Nagorno-Karabach (2023)|in offinsyf]] út, dat binnen ien [[dei]] ta in klinkende oerwinning liedt. De 120.000 [[etnysk]]e [[Armenen]] dy't de krite bewenje, begjinne út eangst foar ferfolgings [[eksodus fan Armenen út Nagorno Karabach|nei Armeenje te flechtsjen]] by wat in ''[[de facto]]'' [[etnyske suvering]] wurdt.
* [[25 septimber|25]] - By [[ûntploffing fan in brânstofdepot yn Stepanakert|in ûntploffing]] fan in [[brânstof]]depot yn [[Stepanakert]], de [[haadstêd]] fan [[Nagorno-Karabach]], komme nei skatting 170 [[minske]]n om en reitsje teminsten 300 oaren [[ferwûne]].
* [[28 septimber|28]] - [[Samvel Sjahramanjan]], de [[presidint]] fan 'e [[Republyk Artsach]], in lân sûnder algemiene erkenning dat it meastepart fan 'e [[etnysk]] [[Armenen|Armeenske]] [[enklave]] [[Nagorno-Karabach]] yn [[Azerbeidzjan]] omfettet, lit nei de folsleine nederlaach tsjin 'e Azerbeidzjanen, tsien dagen earder, in [[dekreet]] útgean wêryn't er Artsach per [[1&amp;nbsp;jannewaris]] [[2024]] opheft.
* [[28 septimber|28]] - Fouad L. sjit yn [[Rotterdam]] by fersktate sjitynsidinten trije [[minske]]n [[dea]], wêrûnder syn [[buorfrou]] en har 14-jierrige [[dochter]] en in [[dokter]]-[[dosint]] fan it [[Erasmus Medysk Sintrum]].
* [[29 septimber|29]] - By [[bomoanslach yn Mastung (2023)|in bomoanslach]] by in [[moskee]] yn 'e [[Pakistan|Pakistaanske]] [[stêd]] [[Mastung (Pakistan)|Mastung]] komme mear as 52 [[minske]]n om en reitsje teminsten 70 oaren [[ferwûne]].
;oktober
* [[3 oktober|3]] - De [[foarsitter]] fan it [[Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]], [[Kevin McCarthy]], dy't op [[8&amp;nbsp;jannewaris]] fan dit jier mei in protte muoite ta syn [[amt (funksje)|amt]] keazen waard, wurdt ôfset troch tadwaan fan acht leden fan syn eigen [[Republikeinske Partij (Feriene Steaten)|Republikeinske Partij]] û.l.f. ôffurdige [[Matt Gaetz]]. It is de earste kear yn 'e [[Amerikaanske skiednis]] dat in foarsitter fan it Hûs fan Offurdigen ôfset wurdt. De Republikeinske Partij yn it Hûs bliuwt yn gaos efter.
* [[7 oktober|7]] - De [[Palestina|Palestynske]] [[paramilitêre organisaasje]] [[Hamas]] docht út 'e [[Gazastripe]] wei in grutskalige ynfal yn súdlik [[Israel]], wêrby't ferskate tige bloedige [[terrorist]]yske [[oanslach (misdriuw)|oanslaggen]] begien wurde. Hamas wurdt hjirby stipe troch ferskate oare Palestynske paramilitêre groepen, te witten: de [[Palestynske Islamityske Djihaad|Islamityske Djihaad]], it [[Folksfront foar de Befrijing fan Palestina]] (PFLP), it [[Demokratysk Front foar de Befrijing fan Palestina]] (DFLP) en [[Ariin al-Usûd]]. By de oanslaggen komme 1.033 Israelyske [[boarger]]s en 357 [[militêr]]en om. Dêropta wurde 233 boargers en soldaten [[ûntfierd]] nei de Gazastripe om dêr yn [[gizeling (misdriuw)|gizeling]] holden te wurden. Dit is it begjin fan [[Gaza-oarloch (2023)|in nije Gaza-oarloch]], mei't Israel fuort de oare deis úteinset mei swiere [[bombardemint]]en fan 'e Gazastripe.
* [[7 oktober|7]] - By [[ierdbevings fan Herat (2023)|in swiere ierdbeving]] yn 'e neite fan [[Herat]], yn westlik [[Afganistan]], op [[11&amp;nbsp;oktober]] en [[15&amp;nbsp;oktober]] folge troch twa tige swiere [[neiskok]]ken, komme yn totaal 1.389 [[minske]]n om, wylst hast 2.800 oaren [[ferwûne]] reitsje.
* [[14 oktober|14]] - By it [[Australian Indigenous Voice-referindum]], wêrby't it [[elektoraat]] fan [[Austraalje (lân)|Austraalje]] derfoar kieze koe om 'e lânseigen befolking, de [[Australyske Aboriginals]] en de [[Torresstrjitte-eilanners]], mear ynfloed op it [[politike]] proses te jaan, stimt in romme mearderheid fan 60,1% tsjin.
* [[15 oktober|15]] - By [[Poalske parlemintsferkiezings (2023)|parlemintsferkiezings]] yn [[Poalen]] komt de [[ekstreem-rjochts]]e [[politike partij]] [[PiS]], dy't al jierrenlang it [[regear]] foarmet en Poalen allegeduerigen yn konflikt bringt mei de [[Jeropeeske Uny]], as winner út 'e bus. De [[opposysje (polityk)|opposysjepartijen]] hawwe lykwols mei-inoar mear stimmen helle en beslute û.l.f. [[Donald Tusk]] in koälysjeregear te foarmjen dat de PiS bûtenslút.
* [[17 oktober|17]] - Wylst de [[Israel]]yske [[bombardemint]]en fan 'e Gazastripe yn it ramt fan 'e [[Gaza-oarloch (2023)|Gaza-oarloch]] oanhâlde, fynt der in grutte [[ûntploffing]] plak by it [[Al-Ahli Al-Arabi-sikehûs]] yn [[Gaza (stêd)|Gaza-Stêd]]. Dêrby komme 471 [[minske]]n om. Israel ûntkent ferantwurdlikheid en seit dat de ekploazje feroarsake is troch in delstoarte [[raket]] fan 'e [[Palestynske Islamityske Djihaad]].
* [[18 oktober|18]] - De [[Nederlân|Nederlanner]] [[Joran van der Sloot]] bekend nei 18 jier de [[moard op Natalee Holloway]] yn [[2005]] op [[Arûba]].
* [[25 oktober|25]] - De [[Orkaan]] [[Orkaan Otis|Otis]] komt as in [[Skaal fan Saffir-Simpson|orkaan fan 'e fyfde kategory]] op 'e [[skaal fan Saffir-Simpson]] út 'e [[Stille Oseaan]] wei oan lân by it [[baaiplak]] [[Acapulco]], yn 'e westkust fan [[Meksiko]]. Der komme teminsten 48 [[minske]]n om en de stêd wurdt fierhinne ferwoastge.
* [[25 oktober|25]] - Nei goed trije [[wike]]n slagget it de [[Republikeinske Partij (Feriene Steaten)|Republikeinske Partij]] einlings en te'n lêsten om in nije [[foarsitter]] fan it [[Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]] te kiezen. It wurdt [[Mike Johnson (politikus út Louisiana)|Mike Johnson]], dy't net folle [[ûnderfining]] hat, mar ek noch net folle fijannen makke hat.
* [[29 oktober|29]] - De [[Republyk Turkije]] bestiet 100 jier.
;novimber
* [[6 novimber|6]] - Wylst de [[Israel]]yske [[bombardemint]]en fan 'e [[Gazastripe]] yn it ramt fan 'e [[Gaza-oarloch (2023)|Gaza-oarloch]] oanhâlde, binne dêr al mear as 10.000 [[minske]]n by omkommen. De ynternasjonale druk op Israel om in &quot;humanitêr skoft&quot; yn te laskjen wurdt hieltyd grutter.
* [[19 novimber|19]] - De [[populisme|populist]] [[Javier Milei]] wint de [[Argentynske presidintsferkiezings (2023)|presidintsferkiezings]] yn [[Argentynje]].
* [[22 novimber|22]] - [[Israel]] en [[Hamas]] komme yn it ramt fan 'e [[Gaza-oarloch (2023)|Gaza-oarloch]] in fjouwerdeisk [[sjitferbod]] oerien, wêrby't Hamas Israelyske [[gizeling (misdriuw)|gizelders]] loslitte sil, wylst Israel [[Palestina|Palestynske]] [[froulju]] en [[minderjierrige]]n frijlitte sil út syn [[finzenis]]sen. Neitiid wurdt it sjitferbod trije kear mei ien dei ferlinge, sadat it úteinlik sân dagen duorret.
* [[22 novimber|22]] - Yn [[Nederlân]] rinne de [[Twadde-Keamerferkiezings (2023)|Twadde-Keamerferkiezings]] út op in grutte oerwinning foar de [[ekstreem-rjochts]]e [[PVV]] fan [[Geert Wilders]]. Oare winners binne de nije [[politike partij]] [[NSC]] fan [[Pieter Omtzigt]], [[GrienLinks]]-[[PvdA]] fan [[Frans Timmermans]] en de [[BBB]] fan [[Caroline van der Plas]]. De [[VVD]], [[D66]], it [[CDA]] en de [[KristenUny]] binne de grutste ferliezers.
* [[29 novimber|29]] - [[Nepal]] fiert it [[homohoulik]] yn.
;desimber
*[[1 desimber|1]] - It [[sjitferbod]] yn it ramt fan 'e [[Gaza-oarloch (2023)|Gaza-oarloch]] rint ôf. [[Israel]] ferfettet syn [[bombardemint]]en fan 'e [[Palestina|Palestynske]] [[boarger]]befolking yn 'e [[Gazastripe]].
*[[3 desimber|3]] - Yn it ramt fan 'e [[Fenezolaansk-Guyaanske Krisis (2023)|Fenezolaansk-Guyaanske Krisis]] wurdt yn [[Fenezuëla]] in [[referindum]] holden oer de [[anneksaasje]] fan 'e [[ierdoalje]]rike krite [[Essequibo (gebiet)|Essequibo]], dy't de helte fan it buorlân [[Guyana]] beslacht. Nettsjinsteande it feit dat de ynwenners fan it gebiet soks ûnbesprekber fine en by Guyana hearren bliuwe wolle, stimt mear as 95% fan it Fenezolaanske [[elektoraat]] foar de anneksaasje (al is de [[opkomst]] opmerklike leech en fermoedzje ynternasjonale waarnimmers dat it Fenezolaanske regear [[stimbusfraude]] begien hat). It referindum is likegoed mar in leech gebeart, om't Fenezuëla it gebiet inkeld ynliivje kin troch in [[oarloch]] te begjinnen.
*[[12 desimber|12]] - Op 'e [[Klimaatkonferinsje fan Dûbai (2023)|Klimaatkonferinsje fan Dûbai]] berikke alle dielnimmende [[lannen en territoaria|lannen]] in akkoart om [[fossile brânstof]]fen út te fazearjen.
*[[17 desimber|17]] - It [[Compact of Free Association]] tusken de [[Feriene Steaten]], [[Mikroneezje (lân)|Mikroneezje]], [[Palau]] en de [[Marshalleilannen]] rint ôf.
*[[18 desimber|18]] - In stikmannich [[rederij]]en kundiget oan om foarearst net mear fia de [[Reade See]] en it [[Suëzkanaal]] te farren, omreden fan 'e oanfallen fan 'e [[Hûty-rebellen]] út [[Jemen]] op 'e [[skipfeart]] dêre. De oanfallen binne in ferjilding foar de oanhâldende [[Israel]]yske [[bombardemint]]en op 'e [[Gazastripe]] yn it ramt fan 'e [[Gaza-oarloch (2023)|Gaza-oarloch]].
*[[20 desimber|20]] - By [[presidintsferkiezings yn de Demokratyske Republyk Kongo (2023)|presidintsferkiezings]] yn 'e [[Demokratyske Republyk Kongo]] wint de sittende [[presidint]] [[Felix Tshisekedi]] neffens de offisjele útslach mei 73% fan 'e stimmen fan syn beide [[politike]] rivalen. Dy útkomst is ekstreem kontroversjeel, mei't de measte ûnôfhinklike waarnimmers, de [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] ynbegrepen, fan miening binne dat [[opposysje (polityk)|opposysjekandidaat]] [[Martin Fayulu]] eins mei oermacht de ferkiezings wûn hat en dat Tshisekedi en syn oanhingers skuldich binne oan massale [[stimbusfraude]].
*[[21 desimber|21]] - By [[sjitpartij yn Praach (2023)|in sjitpartij]] op 'e [[Karelsuniversiteit]] yn 'e [[Tsjechje|Tsjechyske]] [[haadstêd]] [[Praach]] komme 15 [[minske]]n om (de dieder ynbegrepen) en reitsje 25 oaren [[ferwûne]]. De dieder is in [[studint]] oan 'e [[universiteit]].
*[[22 desimber|22]] - It deadetol fan 'e [[Israel]]yske [[bombardemint]]en op 'e [[Gazastripe]] yn it ramt fan 'e [[Gaza-oarloch (2023)|Gaza-oarloch]] passearret it oantal fan 20.000 [[Palestina|Palestynske]] [[boarger]]s.
*[[29 desimber|29]] - By in grutskalige [[Ruslân|Russyske]] oanfal yn it ramt fan 'e [[Russysk-Oekraynske Oarloch]] mei [[drone]]s en [[raket]]ten op alle grutte [[Oekraïne|Oekraynske]] [[stêd]]en komme teminsten 39 [[minske]]n om en reitsje mear as 160 oaren [[ferwûne]]. 
*[[30 desimber|30]] - De [[Oekraïne]] ferjildet de [[Ruslân|Russyske]] oanfal fan in dei earder mei in eigen bombardemint fan 'e Súdrussyske stêd [[Belgorod]], wêrby't teminsten 21 [[minsken]] omkomme en 110 oaren ferwûne reitsje.
*[[31 desimber|31]] - Yn har [[taspraak|nijjierstaspraak]] kundiget [[keninginne]] [[Margareta II fan Denemark]] ûnferwachts har [[abdikaasje]] oan op [[14 jannewaris]] [[2024]].

== Berne ==

== Ferstoarn ==
;jannewaris
* [[2 jannewaris|2]] - [[Ken Block]], Amerikaansk rallykoereur (* [[1967]])
* [[3 jannewaris|3]] - [[Walter Cunningham]], Amerikaansk romtefarder (* [[1932]])
* [[4 jannewaris|4]] - [[Fay Weldon]], Ingelsk skriuwster (* [[1931]])
* [[5 jannewaris|5]] - [[Earl Boen]], Amerikaansk akteur (* [[1941]])
* [[6 jannewaris|6]] - [[Dick Savitt]], Amerikaansk tennisser (* [[1927]])
* [[7 jannewaris|7]] - [[Russell Banks]], Amerikaansk skriuwer (* [[1940]])
* [[9 jannewaris|9]] - [[Simone Kramer]], Nederlânsk berneboekeskriuwster (* [[1939]])
* [[10 jannewaris|10]] - [[Jeff Beck]], Ingelsk gitarist (* [[1944]])
* [[10 jannewaris|10]] - [[Konstantyn II fan Grikelân]] fan 1964 oant en mei 1973 kening fan Grikelân (* [[1940]])
* [[12 jannewaris|12]] - [[Harke Bremer]], Frysk oersetter en skriuwer (* [[1955]])
* [[12 jannewaris|12]] - [[Klas Lestander]], Sweedsk biatleet (* [[1931]])
* [[12 jannewaris|12]] - [[Lisa Marie Presley]], Amerikaansk sjongster (* [[1968]])
* [[14 jannewaris|14]] - [[Lieuwe Westra]], Frysk hurdfytser (* [[1982]])
* [[15 jannewaris|15]] - [[Jan Krol (acteur)|Jan Krol]], Nederlânsk akteur (* [[1962]])
* [[16 jannewaris|16]] - [[Gina Lollobrigida]],  Italjaansk aktrise (* [[1927]])
* [[17 jannewaris|17]] - [[Cornelius Rogge (1932-2023)|Cornelius Rogge]], Nederlânske byldzjend keunstner (* [[1932]])
* [[18 jannewaris|18]] - [[Denis Monastyrski]], Oekraynsk politikus (* [[1980]])
* [[19 jannewaris|19]] - [[David Crosby]], Amerikaansk gitarist (* [[1941]])
* [[19 jannewaris|19]] - [[Johann Frank]], Noardfrysk stedsbesjoerder en bibeloersetter (* [[1932]])
* [[19 jannewaris|19]]/[[20 jannewaris|20]] - [[Ger Lamerus]], Frysk muzikant (* [[1947]])
* [[23 jannewaris|23]] - [[Inge van der Velden]], Nederlânsk rugbyster (* [[1992]])
* [[29 jannewaris|29]] - [[Heddy Lester]], Nederlânsk sjongster en aktrise (* [[1950]])

;febrewaris
* [[2 febrewaris|2]] - [[Jean-Pierre Jabouille]], Frânsk Formule-1 koereur (* [[1942]])
* [[3 febrewaris|3]] - [[Paco Rabanne]] Spaansk moade ûntwerper (* [[1934]])
* 3 - [[Melis van der Sluis]], Frysk keunstner 
* [[6 febrewaris|6]] - [[Greta Andersen]], Deensk Swimster (* [[1927]])
* 6 - [[Ger Thijs]], Nederlânsk akteur en regisseur (* [[1948]])
* 6 - [[Taner Savut]], Turksk fuotballer en bestjoerder (* [[1974]])
* 6 - [[Cemal Kütahya]], Turksk hânballer (* [[1990]])
* 6 - [[Christian Atsu]], Ganeesk fuotballer (* [[1992]])
* 6 - [[Ahmet Eyüp Türkaslan]] Turksk fuotballer (* [[1994]])
* [[8 febrewaris|8]] - [[Vladimir Morozov (1940)|Vladimir Morozov]] Turkmeensk kanofarder (* [[1940]])
* [[9 febrewaris|9]] - [[Marijke Merckens]] Nederlânsk aktrise (* [[1940]])
* [[10 febrewaris|10]] - [[Marie Gabrielle fan Lúksemboarch]], Lúksemboarchske prinses (* [[1925]])
* [[11 febrewaris|11]] - [[Hans Modrow]], premier fan East-Dútslân (* [[1928]])
* [[14 febrewaris|14]] - [[Tim Aymar]], Amerikaansk sjonger (* [[1963]])
* [[15 febrewaris|15]] - [[Raquel Welch]], Amerikaanks aktrise (* [[1940]])
* [[16 febrewaris|16]] - [[Tim Lobinger]], Dútsk atleet (* [[1972]]) 
* [[18 febrewaris|18]] - [[Robert Cazala]], Frânsk hurdfytser (* [[1934]])
* [[19 febrewaris|19]] - [[Greg Foster]], Amerikaansk atleet (* [[1958]])
* 19 - [[Cock Kerling-Simons]], Nederlânsk politikus (* [[1929]])
* [[23 febrewaris|23]] - [[Slim Borgudd]], Sweedsk formule-1 koereur (* [[1946]])
* [[26 febrewaris|26]] - [[Bob Richards]], Amerikaansk atleet (* [[1926]])

;maart
* [[2 maart|2]] - [[Jos Heymans]], Nederlânsk journalist (* [[1951]])
* 2 - [[Sietse de Boer]], Frysk fotograaf (* [[1963]])
* [[3 maart|3]] - [[Tom Sizemore]], Amerikaansk akteur (* [[1961]])
* [[4 maart|4]] - [[Judith Heumann]], Amerkaansk minskerjochten aktiviste (* [[1947]]) 
* [[5 maart|5]] - [[Gary Rossington]], Amerikaansk gitarist (* [[1951]])
* [[7 maart|7]] - [[Harry de Winter]], Nederlânsk programma makker (* [[1949]])
* [[8 maart|8]] - [[Josua Madsen]], Sweedsk drummer (* [[1978]])
* [[12 maart|12]] - [[Art Boon]], Kanadeesk feteraan (* [[1925]])
* 12 - [[Dick Fosbury]], Amerikaansk atleet (* [[1947]])
* [[27 maart|27]] - [[Wim de Bie]], Nederlânsk komediant (* [[1939]])
* [[31 maart|31]] - [[Evert Wilstra]], Frysk fierljepper (* [[1951]])
* 31 - [[Johannes Brandsma (keatser)|Johannes Brandsma]], Frysk keatser (* [[1957]]) 

;april
* [[3 april|3]] - [[Gryt van Duinen]], Frysk presintatrise, (* [[1950]]) 
* [[9 april|9]] - [[Huub Oosterhuis]], Nederlânsk teolooch en dichter (* [[1933]])
* [[23 april|23]] - [[Tori Bowie]], Amerikaansk atlete (* [[1990]])
* [[25 april|25]] - [[Paul van Vliet]], Nederlânsk kabaretier (* [[1935]])

;maaie
* [[10 maaie|10]] - [[Leen Pfrommer]], Nederlânsk reedrydtrainer (* [[1935]])
* [[16 maaie|16]] - [[Jan Troost]], Nederlânsk minskerjochte-aktivist (* [[1958]])
* [[18 maaie|18]] - [[Gerrit Breteler]], Nederlânsk-Fryske keunstskilder, tekstdichter, toanielskriuwer en sjonger (* [[1954]])
* [[20 maaie|20]] - [[Richard McDermott]], Amerikaansk reedrider (* [[1940]])
* [[24 maaie|24]] - [[Tina Turner]], Switsersk/Amerikaansk sjongeres (* [[1939]])
* [[26 maaie|26]] - [[Dirk Roelfsema]], Frysk fuotballer (* [[1939]])&lt;ref&gt;[https://lc.nl/sport/Cambuur-icoon-Dirk-Roelfsema-op-84-jarige-leeftijd-overleden-topschutter-was-de-eerste-contractspeler-ooit-van-SC-Cambuur-28452500.html lc.nl 30-5-2023, Cambuur-icoon Dirk Roelfsema op 84-jarige leeftijd overleden: topschutter was de eerste contractspeler ooit van SC Cambuur]&lt;/ref&gt;
* [[28 maaie|28]] - [[Marius de Boer]], Frysk sjonger (* [[1961]])

;juny
* [[3 juny|3]] - [[Jim Hines]], Amerikaansk atleet (* [[1946]])
* [[5 juny|5]] - [[Thom van der Goot]], dosint, teäterdirekteur en regisseur (* [[1946]])
* [[8 juny|8]] - [[Renato Longo]], Italjaansk hurdfytser (* [[1937]])
* [[10 juny|10]] - [[Jacques Thönissen]], Nederlânsk skriuwer (* [[1939]])
* [[12 juny|12]] - [[Silvio Berlusconi]], Italjaansk ûndernimmer en politikus (* [[1936]])
* 12 - [[Meindert Fennema]], Frysk Heechlearaar Politikology (* [[1946]]) 
* 12 - [[Treat Williams]], Amerikaansk akteur (* [[1951]])
* 12 - [[Harvey Glance]], Amerikaansk atleet (* [[1957]])
* [[13 juny|13]] - [[Cormac McCarthy]], Amerikaansk skriuwer (* [[1933]])
* [[15 juny|15]] - [[Glenda Jackson]], Ingelsk aktrise en politika (* [[1936]])
* [[16 juny|16]] - [[Gino Mäder]], Switsersk hurdfytser (* [[1997]])
* [[18 juny|18]] - [[Jellie Brouwer]], Nederlânsk radio presintatrise (* [[1964]])
* [[19 juny|19]] - [[Diane Rowe]], Ingelsk tafeltennister (* [[1933]])
* [[21 juny|21]] - [[Johan Habekothé]], Frysk waarman (* [[1943]])
* [[23 juny|23]] - [[Willem Nijholt]], Nederlânsk akteur en sjonger (* [[1934]])
* [[29 juny|29]] - [[Jan Stekelenburg]], Nederlânsk telefyzjepresintator (* [[1941]])

;july
* [[1 july|1]] - [[Dilano van 't Hoff]], Nederlânsk autokoereur (* [[2004]])
* [[4 july|4]] - [[Jan Sierhuis]], Nederlânsk keunstskilder (* [[1928]])
* [[5 july|5]] - [[Andrés Oliva]], Spaansk hurdfytser (* [[1948]])
* [[9 july|9]] - [[Luis Suárez (1935)|Luis Suárez]], Spaansk fuotballer (* [[1935]])
* [[10 july|10]] - [[Marga Minco]], Nederlânsk skriuwster (* [[1920]])
* [[12 july|12]] - [[John Nettleton]], Ingelsk akteur (* [[1929]])
* [[13 july|13]] - [[Carlin Glynn]], Amerikaansk aktrise (* [[1940]])
* 13 - [[Josephine Chaplin]], Amerikaansk aktrise (* [[1949]])
* [[15 july|15]] - [[Venjamin Soldatenko]], Kazaksk atleet (* [[1939]])
* [[16 july|16]] - [[Jane Birkin]] Ingelsk aktrise (* [[1946]])
* [[19 july|19]] - [[Remigius Valiulis]], Litousk atleet (* [[1958]])
* [[20 july|20]] - [[Theo Smit (hurdfytser)|Theo Smit]], Nederlânsk hurdfytser (* [[1951]])
* 20 - [[Durk Stoker]], Frysk politikus (* [[1957]])
* [[22 july|22]] - [[Marianne Werner]], Dútsk atlete (* [[1924]])
* [[26 july|26]] - [[Sinéad O'Connor]], Iersk sjongeres (* [[1966]])
* [[27 july|27]] - [[Bea Van der Maat]], Flaamsk sjongeres en presintatrise (* [[1960]])
* [[30 july|30]] - [[Paul Reubens]], Amerikaansk akteur (* [[1952]])

;augustus
* [[3 augustus|3]] - [[Mark Margolis]], Amerikaansk akteur (* [[1939]])
* [[6 augustus|6]] - [[Ahmed Anarbayev]], Kirgysk swimmer (* [[1948]])
* [[7 augustus|7]] - [[William Friedkin]], Amerikaansk regisseur (* [[1935]])
* [[8 augustus|8]] - [[Federico Bahamontes]], Spaansk hurdfytser (* [[1928]])
* [[12 augustus|12]] - [[Aggie van der Meer]], Frysk skriuwster (* [[1927]])
* [[14 augustus|14]] - [[Boris Doebrovsky]], Russysk roeier (* [[1939]])
* [[19 augustus|19]] - [[Tineke Beishuizen]], Nederlânsk skriuwster (* [[1938]])
* [[22 augustus|22]] - [[Tom Courtney]], Amerikaansk atleet (* [[1933]])
* 22 - [[Martin Laciga]], Switsersk strânfolllyballer (* [[1975]])
* [[24 augustus|24]] - [[Bernie Marsden]], Ingelsk gitarist (* [[1951]])
* [[25 augustus|25]] - [[Rob Fruithof]], Nederlânsk presintator en akteur (* [[1951]])
* [[31 augustus|31]] - [[Jan Jongbloed]], Nederlânsk fuotballer (* [[1940]])
* 31 - [[Clairy Polak]] Nederlânsk sjoernaliste en presintatrise (* [[1956]])

;septimber
* [[4 septimber|4]] - [[Saya Song]], Súdkoreaansk-Amerikaansk pornoaktrise (* [[1986]])
* [[12 septimber|12]] - [[Schelte van Heemstra (1941)|Schelte baron van Heemstra]], Nederlânsk diplomaat (* [[1941]])
* [[15 septimber|15]] - [[Michel Jager]], Nederlânsk politikus (* [[1944]])
* [[16 septimber|16]] - [[Nicolaas van Beek]], Nederlânsk keunstner (* [[1938]])
* 16 - [[Wimie Wilhelm]], Nederlânsk aktrise (* [[1961]])
* [[20 septimber|20]] - [[Ruth Fuchs]], Dútsk atlete en politika (* [[1946]])
* 20 - [[Erwin Olaf]], Nederlânsk fotograaf (* [[1959]])
* [[22 septimber|22]] - [[Giorgio Napolitano]], Italjaansk politikus (* [[1925]])
* [[25 septimber|25]] - [[David McCallum]], Skotsk akteur (* [[1933]])
* [[26 septimber|26]] - [[Klaas Hofstra]], Nederlânsk akteur (* [[1944]])
* [[27 septimber|27]] - [[Michael Gambon]], Iersk akteur (* [[1940]])
* [[29 septimber|29]] - [[Dianne Feinstein]], Ammerikaansk politika (* [[1933]])

;oktober
* [[1 oktober|1]] - [[Patricia Janečková]], Slowaaksk sjongeres (* [[1998]])
* [[5 oktober|5]] - [[Paul Ramboux]], Waalsk striptekener (* [[1932]])
* [[8 oktober|8]] - [[Tjerk Westerterp]], Nederlânsk politikus (* [[1930]])
* 8 - [[László Sólyom]], Hongaarsk politikus (* [[1942]])
* 8 - [[Agneta Andersson]], Sweedsk kanofarster (* [[1961]])
* [[10 oktober|10]] - [[Terry Dischinger]], Amerikaansk basketballer (* [[1940]])
* [[11 oktober|11]] - [[Phyllis Coates]], Amerikaansk aktrise (* [[1927]])
* [[13 oktober|13]] - [[Louise Glück]], Amerikaansk dichter (* [[1943]]
* [[14 oktober|14]] - [[Piper Laurie]], Amerikaansk aktrise (* [[1932]])
* [[15 oktober|15]] - [[Suzanne Somers]], Amerikaansk aktrise (* [[1946]])
* [[16 oktober|16]] - [[Martti Ahtisaari]], Finsk politikus (* [[1937]])
* [[18 oktober|18]] - [[Wessel te Gussinklo]], Nederlânsk skriuwer (* [[1941]])
* [[19 oktober|19]] - [[Anfisa Reztsova]], Russysk biatlete (* [[1964]])
* [[21 oktober|21]] - [[Bobby Charlton]], Ingelsk fuotballer (* [[1937]])
* [[22 oktober|22]] - [[Gerrit Jan Alberts]], Frysk ferslachjouwer (* [[1962]])

;novimber
* [[2 novimber|2]] - [[Ben Ramakers]], Nederlânsk akteur (* [[1953]])
* [[12 novimber|12]] - [[Frans Steijvers]], Nederlânsk politikus (* [[1942]])
* [[14 novimber|14]] - [[Karel van de Graaf]], Nederlânsk presintator (* [[1950]])
* [[16 novimber|16]] - [[A.S. Byatt]], Ingelsk skriuwster (* [[1936]])
* [[17 novimber|17]] - [[Ellen Jens]], Nederlânsk regisseuse (* [[1940]])
* 17 - [[Charlie Dominici]], Amerikaansk sjonger (* [[1951]])
* [[19 novimber|19]] - [[Rosalynn Carter]], Amerikaansk presidintsfrou (* [[1927]])
* [[23 novimber|23]] - [[Helmert Woudenberg]], Nederlânske akteur, toanielregisseur (* [[1945]])
* [[26 novimber|26]] - [[Geordie Walker]], Ingelsk gitarist (* [[1958]])
* [[27 novimber|27]] - [[John Nichols (skriuwer)|John Nichols]], Amerikaansk skriuwer (* [[1940]])
* [[29 novimber|29]] - [[Henry Kissinger]],  Amerikaansk diplomaat en politikus (* [[1923]])
* [[30 novimber|30]] - [[Jacobus Knol]],  Frysk, learaar, skriuwer en oersetter (* [[1936]])
* 30 - [[Sante Gaiardoni]], Italjaansk hurdfytser (* [[1939]])
* 30 - [[Shane MacGowan]], Iersk sjonger (* [[1957]])

;desimber
* [[1 desimber|1]] - [[Burny Bos]], Nederlânsk filmprodusint, akteur en skriuwer (* [[1944]])
* [[2 desimber|2]] - [[Barbara Doll]], Frânsk pornoaktrise (* [[1972]])
* [[3 desimber|3]] - [[Peter d'Hamecourt]], Nederlânsk sjoernalist (* [[1946]])
* [[6 desimber|6]] - [[Cilly Dartell]], Nederlânsk aktrise en presintatrise (* [[1957]])
* [[8 desimber|8]] - [[Ryan O'Neal]], Amerikaansk akteur (* [[1941]])
* 8 - [[Peter-Michael Kolbe]], Dútsk roeier (* [[1953]])
* [[11 desimber|11]] - [[Andre Braugher]], Amerikaansk akteur (* [[1962]])
* [[13 desimber|13]] - [[Dick Tommel]], Nederlânsk politikus (* [[1942]])
* 13 - [[Paul Litjens]], Nederlânsk hockeyer (* [[1947]])
* [[16 desimber|16]] - [[Nawaf al-Ahmad al-Jaber al-Sabah]], Emir fan  Koeweit (* [[1937]])
* [[17 desimber|17]] - [[Linda van Dyck]], Nederlânsk aktrise (* [[1948]])
* [[20 desimber|20]] - [[Harrie Smeets]], Nederlânsk biskop (* [[1960]])
* [[21 desimber|21]] - [[Bob Meijer]], Nedderlânsk nijslêzer (* [[1935]])
* 21 - [[Agaath Meulenbroek]], Nederlânsk aktrise (* [[1943]])
* [[22 desimber|22]] - [[Laura Lynch]], Amerikaansk bassiste (* [[1958]])
* [[24 desimber|24]] - [[Annemiek Klijberg]], Nederlânsk presintatrise (* [[1948]])
* [[26 desimber|26]] - [[Wolfgang Schäuble]], Dútsk politikus (* [[1942]])
* 26 - [[Lesley McNaught-Mändli]], Switsersk springrúter (* [[1964]])
* [[28 desimber|28]] - [[Beno Hofman]], Nederlânsk histoarikus en presitator (* [[1954]])
* [[29 desimber|29]] - [[Doeke Eisma]], Nederlânsk politikus (* [[1939]])
* [[30 desimber|30]] - [[Tom Wilkinson]], Ingelsk akteur (* [[1948]])
* [[31 desimber|31]] - [[Hubert van Hoof]], Nederlânsk presintator en sjoernalist (* [[1951]])
* 31 - [[Melissa Hoskins]], Australysk hurdfytster (* [[1991]])

===Bisten===
* [[10 jannewaris]] - Jasper 366, [[Frysk hynder|Fryske dekhynst]]&lt;ref&gt;[https://www.horses.nl/fokkerij/friezen/friese-hengst-jasper-366-overleden/ {{nl}} Horses.nl, 11-1-2023,Friese hengst Jasper 366 overleden]&lt;/ref&gt; (* [[1995]])
* [[4 april]] - [[Diergaarde_Blijdorp#Bokito|Bokito]], gorilla fan [[Diergaarde Blijdorp]].&lt;ref&gt;[https://www.diergaardeblijdorp.nl/gorilla-bokito-overleden/ diergaardeblijdorp.nl, 5-4-2023, GORILLA BOKITO OVERLEDEN]&lt;/ref&gt; (* [[1996]])

==Films==
{{Kolommen3
|Kolom1=
* ''[[Anyone But You]]''
* ''[[Aquaman and the Lost Kingdom]]''
* ''[[Barbie (film)|Barbie]]''
* ''[[The Equalizer 3]]''
* ''[[The Flash (film)|The Flash]]''
|Kolom2=
* ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]''
* ''[[A Haunting in Venice]]''
* ''[[John Wick: Chapter 4]]''
* ''[[Meg 2: The Trench]]''
* ''[[Mooned]]''
|Kolom3=
* ''[[My Big Fat Greek Wedding 3]]''
* ''[[Oppenheimer (film)|Oppenheimer]]''
* ''[[Shazam! Fury of the Gods]]''
* ''[[Trolls Band Together]]''
}}

==Tillefyzje==
* ''[[Ahsoka (tillefyzjesearje)|Ahsoka]]
* ''[[Star Wars: Skeleton Crew]]''

{{JiersideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat}}
}}
[[Kategory:2023| ]]
[[Kategory:21e iuw]]</text>
      <sha1>hsx82ylp29gn1kgtaj2urvqwjjisnk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boadegraven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130738</id>
    <revision>
      <id>1239150</id>
      <parentid>1239140</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T14:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skiednis */ Der binne mear Alde Rinen yn NL</comment>
      <origin>1239150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6116" sha1="b729x5d9acycjxhxsr744nrtrrifsbm" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                      = Boadegraven
| ôfbylding                  = Bodegraven , de Sint Galluskerk RM9751 vanaf de Oude Rijn IMG 9246 2021-05-30 18.21.jpg
| ôfbyldingsbreedte          = 
| ôfbyldingstekst            = 
| flagge                     = Bodegraven flag.svg
| wapen                      = Bodegraven wapen.svg
| ynwennertal                = 20.141 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/woonplaats/bodegraven/ Alle Cijfers]&lt;/ref&gt;
| oerflak                    = 26,58 km²,&lt;br&gt;dêrfan lân: 25,76 km²&lt;br&gt;dêrfan wetter 0,81 km²
| befolkingstichtens         = 
| stêdekloft                 = 
| hichte                     = 
| lân                        = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1     = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of South Holland.svg|20px|border]] [[Súd-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2     = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Bodegraven-Reeuwijk]]
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 
| postkoade                  = 2411–2412
| tiidsône                   = [[UTC]]+1
| simmertiid                 = UTC+2
| koördinaten                = 
| webside                    = [https://www.bodegraven-reeuwijk.nl/ www.bodegraven-reeuwijk.nl]
| mapname                    = Súd-Hollân
| mapwidth                   = 
| lat_deg                    = 52
| lat_min                    = 4
| lat_sec                    = 34
| lat_dir                    = N
| lon_deg                    = 4
| lon_min                    = 44
| lon_sec                    = 56
| lon_dir                    = E 
| tekst by posysjekaart      = 
| ôfbylding99                = Map - NL - Municipality code 0497 (2009).svg
| ôfbyldingstekst99          = Lokaasje fan Boadegraven yn 'e gemeente Bodegraven-Reeuwijk
}}
'''Boadegraven'''&lt;ref&gt;''Bûsboekje 2005'', Ljouwert, 2005 (KFS), ISBN 9 08 06 25 248, s. 150.&lt;/ref&gt; ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Bodegraven'') is in doarp yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Súd-Hollân]], yn 'e gemeente [[Boadegraven-Reeuwijk]].

== Skiednis ==
Boadegraven waard al yn 'e Romeinske tiid bewenne. It lei doe oan 'e noardgrins fan it [[Romeinske Ryk]], de [[Limes]]. De Romeinen hiene hjir ûnder oare kampen, havens en in wei, dy't mei [[castellum|grinsforten]] fersterke waard. By de Limes ûntstiene ek ferskate delsettings, wêrûnder it hjoeddeiske Boadegraven.
[[Ofbyld:Rijksmuseum van Oudheden, Romeinse schat uit Bodegraven. Romeinse ruiterhelm (cropped).jpg|thumb|left|Fynst yn Boadegraven fan in Romeinske helm  (Ryksmuseum).]]
It bestean fan it Romeinske Boadegraven wurdt ûnderboud troch ferskate fynsten. Yn 1937 waard by sânwinning in Romeinske ruterhelm fûn. Yn 1995 waarden oerbliuwsels fan in houten poartegebou en in ierden ferdigeningswâl ûntdutsen. Yn 2000 waard in ferflokkingstablet fan lead fûn mei de nammen fan 21 soldaten.

Om 1050 hinne wie der wer in lytse delsetting ûntstien, nei alle gedachten by de hjoeddeiske doarpstsjerke. Lange tiid wie der striid om it besit fan Boadegraven tusken de [[Prinsbisdom Utert|biskop fan Utert]] en de greven fan Hollân. Lang om let kaam it plak by it [[Greefskip Hollân]].

Yn 'e lette midsiuwen waard it sompige gebiet om Boadegraven hinne oanmakke. De lânoanmakkerij sette fan 'e hegere rivieriggen ôf útein, ûnder oare by de [[Alde Ryn]], de Meije en de Alde Bodegrave. Sa ûntstie it karakteristike kavelferdielingspatroan yn rjochte patroanen. De bou fan in slûs om 1350 soe fan grut belang wêze foar de ûntwikkeling fan it plak Boadegraven. 

[[Ofbyld:Fort Wierickerschans Hoofdpoort.jpg|thumb|left|Wierickerskâns.]]
Yn it rampjier [[1672]] lei Boadegraven fuort efter de [[Alde Hollânske Wetterliny]]. Doe't it wetter yn 'e winter beferzen wie, koene Frânske troepen oer it iis optsjen. Nei't se by [[Zwammerdam]] en [[Alphen aan den Rijn|Alphen]] opkeard waarden en it tijwaar waard, lutsen se har werom oer de dyk by de Alde Ryn lâns. Underweis waard Boadegraven folslein ferneatige. Nei dizze ramp waard eastlik fan it doarp de [[Wierickerskâns]] oanlein.

Boadegraven bloeide dêrnei wer op, oant in grutte brân yn 1870 in grut part fan it doarp ferneatige. Mear as 100 huzen baarnden ôf en sa'n 130 hûshâldings waarden dakleas. Mei help fan in lanlike ynsammeling koe it doarp relatyf fluch wer opboud wurde. Yn 'e 20e iuw wreide Boadegraven him fierder út, benammen tusken de Alde Ryn, it spoar en de A12.

== Lizzing ==
Boadegraven leit midden yn it [[Griene Hert]], de griene sône dy't troch de [[Rânestêd]] omsletten wurdt. It doarp leit oan beide kanten fan 'e Alde Ryn, mei midden yn it doarp in slûs.

It âldste part fan Bodegraven leit oan 'e noardkant fan it wetter. Dêr stiet de herfoarme doarpsjerke, de Sint-Gallustsjerke. Oan 'e súdkant stiet de roomske Willibrordustsjerke, dy't yn 1865 boud waard neffens in ûntwerp fan [[Pierre Cuypers]]. Dêr stiet ek de [[stellingmûne]] [[De Arkduif]], dy't út 1697 datearret en no ûnderdiel is fan 'e brouwerij De Molen.

== Ekonomy ==
[[Ofbyld:KaaspakhuisNoordhoek.Bodegraven.jpg|thumb|left|Tsiispakhûs.]]
Bodegraven is bekend as sintrum fan 'e tsiishannel. It tal karakteristike tsiispakhuzen is lykwols ôfnommen en de tsiismerk wurdt sûnt 2001 net mear hâlden. Foar de tsjerke stiet noch in tsiismonumint.

Yn septimber wurdt de hjerstmerk organisearre dy't yn it teken fan tsiis stiet. Sûnt 2021 makket dizze tradysje diel út fan 'e List fan Nederlânsk ymmaterieel erfgoed.

Boadegraven wie ek bekend fanwegen it shampoobedriuw Andrélon. Kapper André de Jong rjochte it fabryk dêr yn 'e jierren 1940 op. It fabryk moast yn 2005 de doarren slute. Troch de sintrale lizzing yn it Griene Hert is Boadegraven ek in gaadlik fêstigingsplak foar bedriuwen.

== Keppeling om utens ==
* [https://historischekringbodegraven.nl/ Histoaryske kring Boadegraven]
{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Bodegraven}}
}}
[[Kategory:Plak yn Boadegraven-Reeuwijk]]
[[Kategory:Eardere gemeente yn Súd-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 2011]]</text>
      <sha1>b729x5d9acycjxhxsr744nrtrrifsbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Sapphires (film)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151705</id>
    <revision>
      <id>1239168</id>
      <parentid>1071599</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */ kt</comment>
      <origin>1239168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23274" sha1="eu7rke3doz8a1qr2x6yq13hhyg1vfnn" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding                = The Sapphires film logo.png
| ôfbyldingstekst          = 
| ôfbyldingsbreedte        =
| ferwizing                = '''(''[[:en:File:The Sapphires poster.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme                    = ''The Sapphires''
| regisseur                = [[Wayne Blair]]
| produsint                = [[Rosemary Blight]]&lt;br&gt;[[Kylie Du Fresne]]
| útfierend produsint      = 
| senario                  = [[Keith Thompson (senarioskriuwer)|Keith Thompson]]&lt;br&gt;[[Tony Briggs]]
| basearre op              = [[The Sapphires (toanielstik)|it toanielstik]] fan [[Tony Briggs]]
| kamerarezjy              = [[Warwick Thornton]]
| muzyk                    = [[Cezary Skubiszewski]]
| filmstudio               = [[Goalpost Pictures]]
| distribúsje              = [[Hopscotch Films]] &lt;small&gt;([[Austraalje (lân)|Austraalje]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[The Weinstein Company]] &lt;small&gt;([[Noard-Amearika|N.-Am.]])&lt;/small&gt;
| haadrollen               = [[Deborah Mailman]]&lt;br&gt; [[Jessica Mauboy]]&lt;br&gt;[[Chris O'Dowd]]&lt;br&gt;[[Miranda Tapsell]]&lt;br&gt;[[Shari Sebbens]]
| voice-over               = 
| byrollen                 = [[Don Battee]]&lt;br&gt; [[Tory Kittles]]&lt;br&gt; [[Eka Darville]]&lt;br&gt; [[Kylie Belling]]
| lân/lannen               = [[File:Flag of Australia (converted).svg|border|20px]] [[Austraalje (lân)|Austraalje]]
| premiêre                 = [[9&amp;nbsp;augustus]] [[2012]]
| direkt op fideo          = 
| foarm                    = [[langspylfilm]]
| sjenre                   = [[histoaryske film|histoarysk]] [[komeedzjedrama]]
| taal                     = [[Ingelsk]]
| spyltiid                 = 103 minuten
| budget                   = $8-10&amp;nbsp;miljoen
| opbringst                = $20,4&amp;nbsp;miljoen
| prizen                   = 11 × [[AACTA Award]]
| filmsearje               = 
| foarich diel             = 
| folgjend diel            = 
}}
'''''The Sapphires''''' is in [[Austraalje (lân)|Australyske]] [[histoaryske film|histoaryske]] [[komeedzjedramafilm]] út [[2012]] ûnder [[rezjy]] fan [[Wayne Blair]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Deborah Mailman]], [[Jessica Mauboy]], [[Chris O'Dowd]], [[Miranda Tapsell]] en [[Shari Sebbens]]. De [[titel (namme)|titel]] betsjut &quot;De Saffieren&quot;. It [[plot|ferhaal]] giet oer fjouwer [[Australyske Aboriginal]]-[[froulju]] dy't in [[band]] (The Sapphires) foarmje en yn [[1968]] op [[toernee]] geane yn [[Fjetnam]], om dêr ûnder de [[Fjetnamoarloch]] [[optreden|op te treden]] foar de Australyske en [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[troepen]]. De [[film]] waard foar it earst fertoand op it [[Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes]] en krige oer it algemien tige positive [[resinsje]]s fan 'e [[filmkritisy]]. Yn 'e [[bioskopen]] helle ''The Sapphires'' in [[opbringst (jild)|opbringst]] fan mear as dûbel syn [[budget]] binnen, wat in goed resultaat is foar in [[ûnôfhinklike film]]. Yn [[2013]] wûn de film alve [[AACTA Award]]s, de wichtichste Australyske filmprizen.

==Plot==
Yn [[1968]] dogge de [[suster]]s Gail en Cynthia McCrae, [[Australyske Aboriginals]] út it [[Cummeragunja Reservaat]], mei oan in [[talintejacht]] yn in deunby lein plak yn 'e [[Austraalje (lân)|Australyske]] ''[[plattelân|outback]]''. Harren jongste [[suster]] Julie wol ek mei, mar [[mem]] Geri leit dêr it near op om't Julie in [[jonkje]] hat dêr't se foar soargje moat en boppedat sels noch te jong is. Julie leit har dêr lykwols net by del en [[yntimidaasje|yntimidearret]] in [[buorman]] om har meiride te litten nei it plak fan 'e talintejacht. 

De susters, dy't harrensels de Cummeragunja Songbirds neame, [[sang|sjonge]] op 'e talintejacht in [[country]]ferske en binne dúdlik de bêste act fan 'e hiele show, mar om't se Aboriginals binne, wurde se troch de [[jeropide ras|blanke]] [[Austraaljers]] mei de nekke oansjoen en harren [[optreden]] wurdt negearre. De talintejacht wurdt wûn troch in toandôf blank [[famke]]. Dave Lovelace, in [[alkoholisme|alkoholistyske]] [[Ierlân|Ierske]] talintescout dy't by de organisaasje fan 'e talintejacht belutsen is, lit Merle, de eigneresse fan it pleatslike [[hotel]] dêr't de show holden wurdt, witte wat er fan har beslissing fynt om 'e Cummeragunja Songbirds de wolfertsjinne oerwinning te ûnthâlden. Dêrop kriget er fuortendaliks [[ûntslach|dien]].

Bûtendoar wurdt Dave oansprutsen troch Julie, dy't yn in [[krante]] in oprop fûn hat foar [[band]]s om [[audysje]] te dwaan foar in [[toernee]] by de Australyske en [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[troepen]] yn [[Fjetnam]] lâns. Dat liket Dave en ek Gail earst wol nei fleanen, mar Julie is net op har mûle fallen en kin harren mei wurden wol oer. Ek spilet mei dat Dave op 't heden [[jild|finansjeel]] alhiel oan 'e grûn sit. De susters krije him safier dat er fuortendaliks nei in [[tillefoansel]] ta giet om in audysje yn [[Melbourne]] te regeljen, wat him slagget. Dêrby ferbynt er himsels oan 'e fammen as harren [[ympressario|manager]]. 

Neitiid giet Dave mei de susters werom nei it Cummeragunja Reservaat, dêr't er harren [[âldelju]] Selwyn en Geri sjen moat te bepraten om tastimming te krijen en nim harren dochters mei de [[Fjetnamoarloch]] yn. Uteinlik meie Gail en Cynthia mei, mar Geri wol Julie út noch yn net gean litte. As Dave dêr tsjinyn leit dat Julie de bêste [[stim]] hat en dat it sûnder har neat wurdt, fermurwet dat Geri net, mar Selwyn riedt de fammen oan om harren [[nicht (famyljelid)|nicht]] Kay te freegjen. Kay is ien fan 'e [[Stellen Generaasje]], Aboriginal-[[bern (persoan)|bern]] mei sa'n ljochte [[hûdskleur]] dat se wol foar blanken trochgean kinne, dy't troch de Australyske [[oerheid]] by de eigen âlden weihelle binne om troch blanken [[opfieding|grutbrocht]] te wurden. Mei har hawwe de susters al yn gjin tsien jier kontakt hân, mar [[beppe]] Theresa hat Kay har [[adres]] yn Melbourne witten te bemachtigjen. Ear't se dêrhinne ôfsette, nimt Selwyn Dave apart om him yn te druien goed foar syn dochters te soargjen. Dave ûnthjit dat er syn [[libben]] jaan sil om dat fan 'e fammen te rêden.
{{Plotbedjer film}}
Yn Melbourne oankommen, sykje Gail en Cynthia daliks Kay op, dy't dêr no libbet as wie se blank. Se komme har folslein oer it mad mei de fraach oft se mei wol nei Fjetnam, en Gail rint [[lulkens|lulk]] fuort as hja net drekt tabyt. Letter jout Kay har dochs noch by de oaren, en boppedat komt Julie opdaagjen, dy't mei help fan har heit en har beppe op 'e nij út Cummeragunja útnaaid is. Se hiere in [[kelder]] yn Melbourne dêr't se [[repetysje|repetearje]] kinne. Dave nimt de ûntankbere taak op him om Gail, de âldste [[suster]], oan te sizzen dat se it [[talint]] der net foar hat om ''lead''-[[sjongster]] te wêzen, en dat Julie dat ynstee wurde moat. Dat komt foar Gail as in bittere pil, mar as de oare fammen harren by Dave syn beoardieling oanslute, leit se har derby del. 

Krekt foar de audysje jout Julie oan Cynthia in [[brief]] fan har [[ferloofde]] Jimmy, dy't er har meijûn hie mar dy't se fergetten wie. Yn it brief blykt Jimmy de [[ferloving]] op te sizzen. Nettsjinsteande dat slagget de audysje goed. As de kommisje fan it [[Amerikaanske Leger]] dy't de audysjes ôfnimt, harren útnûget foar it toernee troch Fjetnam en om 'e namme fan 'e band freget, blykt lykwols de namme 'Cummeragunja Songbirds', dêr't Dave ek al muoite mei hie, net te foldwaan. Kay har each falt op 'e [[saffier]] yn Cynthia har [[ferlovingsring]] en jout ympulsyf de namme fan 'e groep as The Sapphires. 

Yn Fjetnam binne The Sapphires in grut súkses by de troepen, mar ûnderlinge konflikten driigje de band útinoar te skuorren. Gail stelt har nei bûten ta tige [[agresje|agressyf]] op, en Dave moat it ferskate kearen wat behimmelje as se in grutte mûle opset tsjin lju wa har meiwurking ferlet fan is. Kay wrakselet mei har [[identiteit]]: se is in Aboriginal, mar mei in sa ljochte hûdskleur dat nimmen dat oan har sjocht, en se is de lêste tsien jier grutbrocht yn 'e blanke [[maatskippij]]. De earste deis yn Fjetnam rint se fuort al de tige [[seksuële oantrekking|oantreklike]] [[Afro-Amerikanen|Afro-Amerikaanske]] [[soldaat]] Robby letterlik tsjin it liif. As se meitiid in [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] mei him kriget, soarget se derfoar dat se him eksplisyt fertelt dat se krekt as him [[negroïde|swart]] is, &quot;mar ljochtswart&quot;.

Julie, dy't fierwei de meast talintearre sjongster fan 'e groep is, wurdt troch harren kontaktpersoan yn Fjetnam, de Amerikaan Myron Richie, útornearre foar in mooglike solokarriêre yn 'e Feriene Steaten, wat de oare trije fammen op it sear komt. Cynthia is nei it ferbrekken fan 'e ferloving troch Jimmy fan doel om safolle mooglik de blomkes bûten te setten, en jout har ferskate kearen oer oan [[sterke drank|drank]] en [[seks]] mei soldaten, ta [[argewaasje]] fan Gail en Julie, dy't har [[hâlden en dragen]] ûnprofesjoneel fine. En tusken Gail en Kay broeit it al fan it begjin ôf oan, om't Gail, dy't tsien jier lyn as âldste foar de oare bern soargje moatten hie, harsels de skuld jout fan 'e ûntfiering fan Kay troch de autoriteiten, wêrby't se dy [[skuldgefoel]]ens op Kay projektearret. Uteinlik komt it sels ta [[slaanderij]] tusken harren beiden, mar dêrnei liket de kjeld út 'e loft te wêzen. Fierders bringt Dave syn alkoholisme de hiele groep yn gefaar.

Underwilens komt Dave ta it besef wêrom't Gail har sa agressyf hâldt en draacht. Sa't er it yn in [[petear]] mei har ûnder wurden bringt: sy is de bearinne en de oare trije fammen binne har welpkes. Tusken Dave en Gail begjint in foarsichtige [[românse]] te groeien, mar as útkomt dat Dave [[troud]] is, rekket harren relaasje yn swierwaar. Dyselde [[jûn]]s moatte The Sapphires optrede yn [[Nha Trang]]. Yn 'e [[kûlissen]] langet Dave oan Gail in brief oer om letter te lêzen, wêryn't er alles útleit. Krekt as it optreden begjinne sil, wurdt de basis oanfallen troch de [[Vietcong]]. Dave bringt Gail en Cynthia nei in [[helikopter]] ta, mar ferliest de oare beide fammen út it each. Him oan syn ûnthjit oan Gail har heit hâldend, bejout er him troch in rein fan [[kûgel]]s werom nei de basis om Julie en Kay te sykjen, dy't lykwols al mei Robby yn in oare helikopter sitte. Wylst har helikopter oer de basis hinne fuort fljocht, sjocht Gail hoe't Dave, yn it [[tsjuster]] maklik werom te kennen as de iennichste yn in wyt [[oerhimd]], delsketten wurdt.

Werom yn [[Saigon]] brekt Gail har hert as se yn it brief fan Dave lêst dat er al mear as tsien jier fan syn [[oarehelte|frou]] ferfrjemde is en in [[skieding (houlik)|skieding]] oanfrege hat. Hy beskriuwt hoe't er al op 'e talintejacht [[fereale]] op har rekke is en ek dat er de lokkichste man fan 'e wrâld wêze soe as sy mei him trouwe wolle soe. Dyseldichste jûns komt it [[nijs]] dat yn [[Memphis (Tennessee)|Memphis]] [[Martin Luther King]] [[fermoarde]] is. Myron Richie freget The Sapphires om nettsjinsteande alles dy jûns dochs op te treden, om't de Afro-Amerikaanske soldaten dêr no mear ferlet fan hawwe as ea. Under it optreden arrivearret Robby mei it nijs dat Dave noch libbet en [[swierferwûne]] yn it [[sikehûs]] leit. Gail siket him dêr op en jout him tawurd en [[tút|tutet]] him foar de earste kear. 

The Sapphires meitsje harren toernee ôf en keare mei Dave werom nei Austraalje, dêr't Dave oan Gail har heit tastimming foar harren foarnommen [[houlik]] freegje moat. Selwyn pleaget him troch te sizzen dat er dan earst wol [[neaken]] mei de [[wyldernis]] yn moat foar in [[inisjaasjerite]], mar Gail ropt har heit ta dat er net sa flau dwaan moat. Robby sil nei Austraalje oerkomme sadree't er [[ferlof]] hat, om syn relaasje mei Kay fuort te setten. The Sapphires jouwe dy jûns yn Cummeragunja in optreden yn 'e [[iepen loft]] foar famylje en freonen mei in platte [[wein]] as [[poadium]].

==Rolferdieling==
[[File:Deborah Mailman, August 2012.jpg|right|thumb|140px|[[Deborah Mailman]].]]
[[File:Jessica Mauboy 3, 2012.jpg|right|thumb|200px|[[Jessica Mauboy]].]]
[[File:Chris O'Dowd at British Comedy Awards.jpg|right|thumb|140px|[[Chris O'Dowd]].]]
;haadrollen
{| height=&quot;100px&quot; width=&quot;350px&quot; style=&quot;background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa&quot;
| style=&quot;background:gold&quot;| '''personaazje''' 
| style=&quot;background:gold&quot;| '''akteur/aktrise''' 
|- 
| Gail McCrae
| [[Deborah Mailman]]
|-
| Julie McCrae
| [[Jessica Mauboy]]
|-
| Dave Lovelace
| [[Chris O'Dowd]]
|-
| Cynthia McCrae
| [[Miranda Tapsell]]
|-
| Kay McCrae
| [[Shari Sebbens]]
|-
|}
&lt;br&gt;
;byrollen
{| height=&quot;100px&quot; width=&quot;350px&quot; style=&quot;background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa&quot;
| style=&quot;background:gold&quot;| '''personaazje''' 
| style=&quot;background:gold&quot;| '''akteur/aktrise''' 
|- 
| Myron Richie
| [[Don Battee]]
|-
| Robby
| [[Tory Kittles]]
|-
| Hendo
| [[Eka Darville]]
|-
| [[mem]] Geri McCrae
| [[Kylie Belling]]
|-
| [[heit]] Selwyn McCrae
| [[Gregory J. Fryer]]
|-
| [[beppe]] Theresa McCrae
| [[Lynette Markle]]
|-
| [[luitenant]] Johnson
| [[T.J. Power]]
|-
| Evelyn McCrae
| [[Tammy Anderson (aktrise)|Tammy Anderson]]
|-
| Jimmy Middleton
| [[Meyne Wyatt]]
|-
| Stevie
| [[Hunter Page-Lochard]]
|-
| de jonge Gail
| [[Tanika Lonesborough]]
|-
| de jonge Julie
| [[Miah Madden]]
|-
| de jonge Cynthia
| [[Ava Jean Miller-Porter]]
|-
| de jonge Kay
| [[Nioka Brennan]]
|-
| de jonge Jimmy
| [[Carlin Briggs]]
|-
| omke Ed
| [[Rhys Muldoon]]
|-
| Merle
| [[Judith Lucy]]
|-
| Glynis
| [[Georgina Haig]]
|-
| [[marinier]]ssersjant
| [[Beau Brady]]
|-
|}

==Produksje en distribúsje==
===Basis yn wiere foarfallen===
It ferhaal fan ''The Sapphires'' is basearre op wiere foarfallen. Der wie yn 'e [[1960-er jierren]] in echte frouljusband dy't sa hiet, besteande út trije [[Australyske Aboriginal|Aborginal]]-froulju fan it [[Yorta Yorta (folk)|Yorta&amp;nbsp;Yorta]]-[[folk]]. Dat wiene Laurel Robinson, Beverly Briggs en Naomi Mayers, dy't [[optreden]]s fersoargen yn [[hotel]]s, [[pub]]s, [[teäter (skouboarch)|teäters]], [[nachtklub]]s, [[kazerne]]s en [[universiteit]]en en op [[feest]]en en [[jierdagen]] yn [[Melbourne]] en de krite dêromhinne. Doe't se útnûge waarden om yn [[Fjetnam]] foar de troepen op te treden, heakken Briggs en Mayers ôf, om't hja op 'e [[oarloch]] tsjin wiene. 

Robinson ronsele har [[suster]] Lois Peeler en twaresom setten se ôf nei Fjetnam, dêr't se [[eftergrûnsang]] fersoargen foar in [[Nij-Seelân|Nijseelânske]] [[Maöary (folk)|Maöary]]-band wêrmei't se earder yn Melbourne ek gearwurke hiene. It wie dy Maöary-band dy't de froulju yn 'e kunde brocht mei [[soul (muzyksjenre)|soul]]muzyk; Dave Lovelace is in optocht [[personaazje]] sûnder wjergader yn 'e wurklikheid. Robinson en Peeler [[sliep]]ten op it [[poadium]] en hiene [[ûnderfining]]s dy't harren har hiele [[libben]] bybleaune. &quot;It wie sa grizelich,&quot; sei Robinson yn [[2010]] yn in [[fraachpetear]], &quot;op in nacht gie der in [[bom]] ôf en it [[bêd]] sakke troch de poaten en alles skodde.&quot; 

===Toanielstik===
Robinson wie de [[mem]] fan [[toanielskriuwer]] [[Tony Briggs]], dy't him yn [[2004]] troch de ûnderfinings fan syn mem en [[muoike]] [[ynspiraasje (keunst)|ynspirearje]] liet ta it skriuwen fan in [[toanielstik]], dat ''[[The Sapphires (toanielstik)|The Sapphires]]'' kaam te hjitten. Behalven oan it toernee ûnder de [[Fjetnamoarloch]] bestege dat ek benammen oandacht oan 'e [[Australyske boargerrjochtebeweging]] fan 'e Aboriginals. It stik waard yn [[2004]] foar it earste opfierd yn [[Melbourne]] en rûn yn [[2005]] yn [[Sydney]]. Yn [[2010]] wie der in [[revival (toaniel)|revival]] yn dy plakken, en yn [[2011]] ferhuze de opfiering earst nei [[Adelaide]] en doe nei [[Londen]].

===Produksje===
''The Sapphires'' waard yn [[2010]] oankundige as in ferfilming fan it toanielstik fan Briggs. [[Regisseur]] [[Wayne Blair]] wurke dêrby op basis fan in [[senario]] dat skreaun wie troch Briggs sels en [[Keith Thompson (senarioskriuwer)|Keith Thompson]]. As [[filmprodusint|produsinten]] hiene [[Rosemary Blight]] en [[Kylie Du Fresne]] de lieding oer it projekt yn opdracht fan [[filmstudio]] [[Goalpost Pictures]]. Der wie in [[budget]] fan [[$]]8 oant 10&amp;nbsp;miljoen foar ''The Sapphires'' beskikber. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Warwick Thornton]], wylst de [[filmmuzyk]] fersoarge waard troch [[Cezary Skubiszewski]]. 

[[Aktrise]] [[Deborah Mailman]], dy't yn 'e oarspronklike opfiering fan it toanielstik, yn [[2004]], de [[rol]] fan Cynthia spile hie, waard foar de film [[cast]] yn 'e rol fan Gail. De ferneamde Australyske [[sjongster]] [[Jessica Mauboy]] waard cast yn 'e rol fan Gail har jonge [[suster]] Julie, wylst de ûnbekende aktrises [[Miranda Tapsell]] en [[Shari Sebbens]] de rollen fan Cynthia, resp. Kay taparte krigen. De [[Ierlân|Ierske]] akteur [[Chris O'Dowd]] waard cast as Dave Lovelace, de [[ympressario|manager]] fan 'e band. De [[opnamen (film)|opnamen]] fûnen yn [[augustus]] en [[septimber]] [[2011]] plak, foar it meastepart yn [[Nij-Súd-Wales]], hoewol't letter in pear [[sêne]]s op lokaasje yn [[Fjetnam]] filme waarden.

===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''The Sapphires'' waard yn [[Austraalje (lân)|Austraalje]] fersoarge troch [[Hopscotch Films]] en yn [[Noard-Amearika]] troch [[The Weinstein Company]]. De film waard op [[19&amp;nbsp;maaie]] [[2012]] foar it earste fertoand op it [[Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes]]. De earste fertoaning yn Austraalje fûn plak op [[2&amp;nbsp;augustus]] yn it ramt fan it [[Ynternasjonaal Filmfestival fan Melbourne]]. ''The Sapphires'' iepene dêrnei op [[9&amp;nbsp;augustus]] [[2012]] yn 'e Australyske [[bioskopen]]. 
[[File:Jessica Mauboy at Mbantua Festival.jpg|right|thumb|250px|[[Sjongster]] en [[aktrise]] [[Jessica Mauboy]] (rj.) sjongt yn [[2013]] op it [[Mbantua Festival]] yn [[Alice Springs]], yn it [[Noardlik Territoarium]] it [[liet]] ''Ngarra Burra Ferra'' út 'e film mei [[learling]]en fan 'e Yipirinya Steatsbasisskoalle.]]

It [[soundtrack]]album fan 'e film wie al op [[27&amp;nbsp;july]] [[2012]] útkommen mei [[sang]] fan û.o. [[Jessica Mauboy]]. In orizjineel [[liet]] út 'e film, ''Gotcha'', dat skreaun wie troch Mauboy, [[Ilan Kidron]] en [[Louis Schoorl]], waard op [[13&amp;nbsp;july]] as [[single (muzyk)|single]] útbrocht. Twa wiken nei 't it [[album (muzyk)|album]] útbrocht wie, berikte it it earste plak yn 'e Australyske albumlisten.

==Untfangst==
''The Sapphires'' ûntfong oer it algemien positive [[resinsje]]s fan 'e [[filmkritisy]], dy't de film gauris ferlieken mei it [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] ''[[Dreamgirls (film)|Dreamgirls]]'', dat ek oer in swarte frouljuspopgroep yn 'e [[1960-er jierren]] giet. Yn 'e [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[krante]] ''[[The Guardian]]'' joech Henry Barns ''The Sapphires'' 3 fan 5 [[stjer (figuer)|stjerren]]. Fiona Williams fan [[Special Broadcasting Service|SBS]] parte de film 3&lt;sup&gt;&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; fan 5 stjerren ta en skreau &quot;der is in soad om fan te hâlden, noch mear om lije te meien […] en genôch ferheffende muzyknûmers om 'e mindere stikken goed te meitsjen.&quot; Yn it Amerikaanske [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' hie Guy Lodge benammen lof foar it [[aktearjen]] fan [[Chris O'Dowd]], dy't neffens him &quot;it spul geande hâldt sels as it skript net mear brûzje wol.&quot; 

Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't [[resinsje]]s sammelet, hie ''The Sapphires'' in tige heech goedkarringspersintaazje fan 91%, basearre op 131 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: &quot;Hoewol't er [[sentimint]]eel en bot foarsisber is, beskikt [de film] ek oer in ûnwjersteanbere ''feel-good vibe'', prachtige [[muzyk]] en mear as genôch [[sjarme|sjarmante]] aktearoptredens.&quot; Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behelle de film in goedkarringspersintaazje fan 67%, basearre op 30 resinsjes.

==Resultaat==
===Opbringst===
''The Sapphires'' brocht yn 'e [[bioskopen]] yn [[Austraalje (lân)|Austraalje]] [[$]]14,2&amp;nbsp;miljoen op, en yn alle oare [[lannen en territoaria]] $6,2&amp;nbsp;miljoen. Wrâldwiid kaam de [[opbringst (jild)|opbringst]] dêrmei út op $20,4&amp;nbsp;miljoen. Ofset tsjin it [[budget]] fan $8 oant 10&amp;nbsp;miljoen betsjut dat in [[winst (ûndernimming)|winst]] fan teminsten $10,4&amp;nbsp;miljoen, hoewol't dêr de [[marketing]]kosten noch wol ôf moatte. Dat wie hielendal gjin raar resultaat foar in [[ûnôfhinklike film]]. 

Yn Austraalje wie ''The Sapphires'' ien fan 'e bêste prestearjende films fan [[2012]]. Om utens wiene de resultaten ferskillend. Yn 'e [[Feriene Steaten]] die de film it swak en brocht er $2,5&amp;nbsp;miljoen op. Yn it [[Feriene Keninkryk]] bedroech de opbringst [[£]]681.000. Yn [[Frankryk]] flopte ''The Sapphires'' yn 'e bioskopen en brocht er mar $36.000 op. Yn sawol [[Dútslân]] as [[Nederlân]] wie de opbringst $100.000, wat fansels betsjut dat de film it yn it folle lytsere Nederlân folle better die as yn Dútslân.

===Prizen===
''The Sapphires'' wûn de [[publykspriis]] foar bêste ferheljende spylfilm op it [[Filmfestival fan Denver]] en waard ek nominearre foar de Australyske [[ARIA Music Award]] foar bêste orizjinele [[soundtrack]]. 

By de [[AACTA Award]]s, de wichtichste Australyske filmprizen, stiel ''The Sapphires'' yn [[2012]] de show troch fan tolve nominaasjes alve [[priis (ûnderskieding)|prizen]] te winnen. Allinne de nominaasje foar bêste [[special effects]] gie earne oars hinne. De film wûn de AACTA Awards foar: bêste film, bêste [[regisseur]] ([[Wayne Blair]]), bêste [[akteur]] ([[Chris O'Dowd]]), bêste aktrise ([[Deborah Mailman]]), bêste [[byrol]] fan in aktrise ([[Jessica Mauboy]]), bêste adaptearre [[senario]] ([[Keith Thompson (senarioskriuwer)|Keith Thompson]] en [[Tony Briggs]]), bêste [[kamerarezjy]] ([[Warwick Thornton]]), bêste [[filmmontaazje]] ([[Dany Cooper]]), bêste [[lûd]] ([[Andrew Plain]], [[Bry Jones]], [[Pete Smith (lûdstechnikus)|Pete Smith]], [[Ben Osmo]], [[John Simpson (lûdstechnikus)|John Simpson]]), bêste [[produksje-ûntwerp]] ([[Melinda Doring]]) en bêste [[kostúm]]ûntwerp ([[Tess Schofield]]).

==Keppelings om utens==
* {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt1673697/ Ynformaasje oer ''The Sapphires'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/The_Sapphires_(film) ''References'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''The Sapphires'' (film)}}

{{DEFAULTSORT:Sapphires, The (film)}}
[[Kategory:Australyske komeedzjedramafilm]]
[[Kategory:Australyske histoaryske film]]
[[Kategory:Histoaryske komeedzjedramafilm]]
[[Kategory:Unôfhinklike film]]
[[Kategory:Ingelsktalige film]]
[[Kategory:Film fan The Weinstein Company]]
[[Kategory:Film út 2012]]
[[Kategory:Film oer susters]]
[[Kategory:Film oer famyljerelaasjes]]
[[Kategory:Film oer froulju]]
[[Kategory:Film oer de Fjetnamoarloch]]
[[Kategory:Film oer ras of etnisiteit]]
[[Kategory:Film oer rasisme]]
[[Kategory:Film oer Australyske Aborizjinals]]
[[Kategory:Film oer muzyk en muzikanten]]
[[Kategory:Film oer soul]]
[[Kategory:Film mei in Fjetnameesk tema]]
[[Kategory:Film mei in Australysk tema]]
[[Kategory:Film basearre op wiere foarfallen]]
[[Kategory:Film basearre op in toanielstik]]</text>
      <sha1>eu7rke3doz8a1qr2x6yq13hhyg1vfnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedy oerlis:Winske artikels</title>
    <ns>5</ns>
    <id>162962</id>
    <revision>
      <id>1239144</id>
      <parentid>1236907</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T12:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Winske artikels? */ Hat in doel, mar krekt foar net-Wikipedianen.</comment>
      <origin>1239144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7558" sha1="7u0skufrlgemwktap2t1n6gp3ytavhz" xml:space="preserve">== Yn in glês ==
#[[Stoarm (wyn)]] - Hoe is dat oars as [[Stoarm]]? Hokfoar oar ''stoarm'' moat der wêze dat dit in betsjuttingsside nedich makket?
[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 19 des 2022, 14.53 (CET)

:@[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ik tink dat die der by fersin yn kaam is, dan al by fersin stean bleaun is. Sa sjoch ik der noch in pear tusken stean dy't al in artikel ha. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 19 des 2022, 16.11 (CET)

:: Ik haw der in synonym fan makke. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Temasiden ==
Blikber jout, it hjir ynheakjen fanôf de temasiden, fan siden dêr't ferlet fan is dochs wat steuring, op dizze side. moat we ris wat oars op betinke. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 18 jan 2023, 21.41 (CET)

== Winske artikels? ==
{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Der ûntbrekke by Wikipedy noch hûnderttûzenen ûnderwerpen dêr't artikels oer skreaun wurde kinne. Of binne der ek net-winske ûnderwerpen? As immen fynt dat der nedich in artikel oer in ûnderwerp komme moat, dan stiet it him of har frij dêr oer te skriuwen. Feitlik binne de oanmakke stobben ek al &quot;winske artikels&quot;. Yn dy kategory is in hiele romme kar oan ûnderwerpen te finen foar minsken dy't graach ideeën opdwaan wolle. Neidat ik wat oan it strunen wie kaam ik in skoft lyn it tige grutte tal stobbe-artikels tsjin en dêr bin ik goed fan skrokken: faak ien regel mei noch efterhelle tekst ek; se binne wis gjin reklame foar Wikipedy en as der neat oan dien wurdt kinne guon better wiske wurde. Dizze projektside mei in willekeurige list fan ûnderwerpen/nammen liket my - earlik sein - dêrom wat oerstallich. Of mis ik miskien wat en sjoch ik de tafoege wearde fan dit projekt net? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 jul 2026, 23.13 (CEST)

:{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport|Kening Aldgilles}} Ik bin it yn prinsipe wol mei jo iens, Romke. Ik tink dat dizze projektside yndertiid inkeld oanmakke is om't oare Wikipedyen ek sa'n side hawwe. Mar earlik sein kom ik hjir nea. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 jul 2026, 00.48 (CEST)

::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk}} Okkerdeis kaam ik de side tsjin. Ik seach in ûnderwerp dat ik net koe en haw doe fuort in artikel skreaun. Dat is net in hiel sterk argumint om de side te hâlden. Boppedat moat de side hânmjittich byhâlden wurde. In lyksoartich ferskynsel is ''[[Wiki:Nedige siden]]''. Dat is in hitlist fan reade keppelingen (deade ferwizingen) yn ús Wikipedy. Dêr is dus ''&quot;wier&quot;'' ferlet fan. It moaie fan dy list is, dat hy automatysk (troch batchferwurking) ien kear yn de safolle tiid byhâlden wurdt. As jim bekend binne mei de list fan nedige siden, wolle wy dy dan net leaver oanhâlde? Frijwat oerstallich wiis ik jimme der wol op dat ''winsken'' (siden op fersyk) wat oars binne as ''nedige siden''. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 31 jul 2026, 08.30 (CEST)
:::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] @[[Meidogger:Drewes|Drewes]] @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] Dizze side brûk ik alline as ik in side ha dêr't ik fan fyn dat dy skreaun wurde moat, mar ik sels der op dat stuit gjin tiid foar ha, om it te skriuwen. In it lêste gefal wie dat fjouwerfâldich PC Kening [[Tjisse Steenstra]]. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 31 jul 2026, 09.39 (CEST)

::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk}} FreyaSport, ik haw de side [[Tjisse Steenstra]] oanmakke (ik haw allinnich net folle ferstân fan keatsen)! ;-) 
:::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Tige tank, ik sil der noch in Ynfoboks by sette en dan kin it sa foar earst wol. 31 jul 2026, 16.31 (CEST)

:{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Kening Aldgilles}} Lit dy winslike siden mar gewoan stean, faaks oerstallich, mar se sitte ús ek net yn 'e wei dochs? Stobben fan ien of twa sinnen, en seker dy mei efterhelle ynhâld sa't Romke fêststeld hat, kin om my fuortendaliks wiske wurde sûnder oerlis. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 jul 2026, 16.47 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]]@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]]@[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]]@[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ik ha okkerdeis aardich yn de stobben fan net relevante Japanske fuotballers om oan it reagjen west. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 31 jul 2026, 16.51 (CEST)
:::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]]@[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]]@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik bin it mei Drewes iens. Lit se mar stean, se steane ús net yn 'e wei. Ik bin allinnich net al te folle fan foar it wiskjen fan siden, as se moatte tige summier wêze. Sokke siden soene in útoeging wêze kinne, foar dyjingen dy't der nocht oan hawwe oan te foljen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 31 jul 2026, 19.06 (CEST)
::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha|FreyaSport}} Foar my is it kritearium: is de side oerstallich of net. Oerstallige siden drage net by oan 'e oersichtlikens fan Wikipedy. Neffens my is de Kategory:Stobbe in plak dêr't winske artikels steane, dy't ferlet ha fan útwreiding. Allinnich de Kategory:Stobbe-sport telt dêr al in foars oantal artikels dat op mear ynformaasje wachtet. En oars binne de nedige siden dy't [[Meidogger:Kening Aldgilles]] neamt in poerbêst middel om ideeën op te dwaan om oer te skriuwen. Dat liket my better ta as op in oar plak nòch in list oan te lizzen mei ûnderwerpen dêr't immen graach in artikel fan sjen wol. Mar as jimme fine dat de side bliuwe moat is my dat ek bêst.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 jul 2026, 19.20 (CEST)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|FreyaSport|Mysha|Kening Aldgilles}} Ik haw der gjin beswier tsjin om dizze list stean te litten. Persoanlik fyn ik him net botte nuttich, mar sa't Drewes seit, hy stiet ús ek net yn 't paad. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 jul 2026, 22.28 (CEST)
:It wie fakânsje dat ik hie dit net sjoen: [[Wikipedy:Winske artikels]] is foar minsken dy't it idee hawwe dat hja net by steat binne in artkel ta te foegjen. Dêrmei is de beskriuwing eins mislieding: De side is net perfoarst foar Wikipedianen, minsken dy't de de stobbe foar de side sels meitsje koenen. (Dy meie de side ek wol brûke, as it in wize is om de takomst te stjoeren.) Mar fral is it foar misken dy't mar krekt bysteat binne en skriuw in namme op de side, en dy dan mar hoopje dat oare minsken dy't al Wikipedy witte en Frysk skriuwe kinne, dy side foarút helpe ta in stobbbe , as mear. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])</text>
      <sha1>7u0skufrlgemwktap2t1n6gp3ytavhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Súdlike pylksturt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173505</id>
    <revision>
      <id>1239170</id>
      <parentid>1237445</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:17:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="gx2p6zic8xrrj6qjya1n12cw0yvx0il" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = súdlike pylksturt
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Anas_eatoni.jpg|250px]]
|lûd     =
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[goeseftigen]] (''Anseriformes'')
|Famylje = [[einfûgels]] (''Anatidae'')
|Skaai   = [[einen]] (''Anas'')  
|Wittenskiplike namme= Anas eatoni
|Beskriuwer, jier= [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1875
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart= 
}}
De '''súdlike pylksturt''' (''Anas eatoni'') is in einesoarte út 'e famylje fan 'e [[einfûgels]] (''Anatidae''). De wittenskiplike namme fan 'e fûgel is ferneamd nei de [[Ingelân|Ingelske]] natoerûndersiker Alfred Edwin Eaton, dy't in eksimplaar fan 'e ein sammele hie op [[Kerguelen]].

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:DafilaKeulemans.jpg|thumb|left|Tekening fan 'e súdlike pylksturt;&lt;br&gt;[[John Gerrard Keulemans]]]]
De ein is in lytse soarte fan 35 oant 40 sm lang. De spanwiidte is 65 oant 70 sm en de fûgel weecht 400 oant 500 gram. Tusken jerkjes en wyfkes is hast gjin ferskil. Allinne troch de griene kleuren fan 'e spegel op 'e wjukken, dy't by it fleanen te sjen is, en de langere sintrale sturtfearren fan it jerkje is der ûnderskied.  

De fûgel is foar it grutste diel kanielkleurich. De kop hat donkerbrune wangflekken, wylst de snaffel slank, koart en blaugriis is mei in donkere streek boppe oer de snaffel. 

Yn 'e regel binne de einen te sjen op binnenwetter, lykas markes en oan beken of op sompelân. Winterdeis binne de fûgels yn groepen fan somtiden wol 200 einen oan 'e kust te sjen. Troch syn lytse formaat en de kanieleftige kleur is de ein maklik te ûnderskieden fan 'e iennige oare einesoarte yn syn gebiet, de [[wylde ein]].

== Fersprieding ==
De ein komt foar op Kerguelen, de [[Crozeteilannen]], [[Saint-Paul (eilân)|Saint-Paul]] en [[Amsterdam (eilân)|Amsterdam]] yn it súdlike diel fan 'e [[Yndyske Oseaan]]. 

== Undersoarten ==
[[Ofbyld:Canard d'Eaton - panoramio.jpg|thumb|left|Súdlike pylksturt.]]
Der binne twa ûndersoarten fan 'e súdlike pylksturt: 

* ''A. e. eatoni'': Kerguelen.
* ''A. e. drygalskii'': de Crozeteilannen.

== Status ==
Yn it ferline is der in soad op 'e ein jage. Hjoed-de-dei wurde der tusken maaie en oktober likernôch 300 fûgels sketten. Problematysker binne de yntrodusearre ferwyldere kanten, dy't yn 1956 útset waarden om rotten en mûzen te bestriden. In oare bedriging foarmje de ynfierde kninen, dy't de begroeiïng opfrieten, lykas de Kerguelen-koalfjilden, dêr't de ein by it ferfearjen fan ôfhinklik is as er dan net fleane kin. Sûnt healwei de jierren 1990 wurdt der besocht om de oarspronklike begroeiïng wer oan te plantsjen. Op trije eilannen binne de kninen by in testfaze útroege en troch it oanspielen fan sied koe de oarspronklike begroeiïng dêr werom komme. 

Op 'e [[Reade list]] fan [[IUCN]] is de soarte as net bedrige opnommen. Hoewol't der in delgeande populaasjetrend bestiet, binne der gjin slimme bedrigings identifisearre dy't op koarte termyn ta it [[útstjerren (biology)|útstjerren]] fan 'e soarte liede kinne soene. De populaasje waard yn 1999 rûsd op 31.000 oant 41.000 folwoeksen fûgels. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/22680306 Ebird]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Anas eatoni}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sudlike pylksturt}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Ein (skaai)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Frânske Súdlike en Antarktyske Lannen]]</text>
      <sha1>gx2p6zic8xrrj6qjya1n12cw0yvx0il</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boerûpappegaaido</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174430</id>
    <revision>
      <id>1239167</id>
      <parentid>1234984</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3143" sha1="m9jo78oeg74q1g6vk3sku3h6hzrb9zw" xml:space="preserve">{{Bistesoarte|
|Namme    = Boerûpappegaaido
|Ofbyld   = [[File:Buru_green_pigeon_(Treron_aromaticus)_02_(cropped).jpg|250px]]&lt;br&gt;wyfke.
|lûd      = 
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[do-eftigen]] (''Columbiformes'') 
|Famylje  = [[dofûgels]] of [[dowen]] (''Columbidae'')  
|Skaai    = [[pappegaaidowen]] (''Treron'')
|Wittenskiplike namme = Treron aromaticus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin| Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart=
}}
De '''Boerûpappegaaido''' (''Treron aromaticus'') is in [[Fûgels|fûgel]] fan it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[pappegaaidowen]] (''Treron'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[dofûgels]] (''Columbidae'').

== Beskriuwing ==
[[OFbyld:OsmotreronAromaticaKeulemans.jpg|thumb|left|tekening ''Treron aromaticus''&lt;br&gt;[[John Gerrard Keulemans]] (1842–1912).]]
Boerûpappegaaidowen binne middelgrutte pappegaaidowen fan 28 sm. lang. It belangrykste ûnderskied tusken wyfkes en mantsjes is de kleur fan 'e mantel. Wyfkes ha dêr gjin kastanjebrune kleur en by mantsjes wurdt de mantel fan in grize bân fan 'e nekke ôfgrinzge. De foarholle is wyteftich en de krún oant de nekke griis. De nekke en de rêch binne donkergrien.Oer it each rint in smelle oliifkleurige eachstreek. It kin en de kiel binne griengiel en it boarst is ljocht oliifkleurich oant wytich. De iris is rôze mei in fealblauwe bûtenring. De eachring is blau. De waakshûd en de snaffelbasis binne donker, wylst de punt fan 'e snaffel blaueftich is. De poaten binne read. 

De lytse earmfearren binne donker laaigriis. De oare earmfearren binne oliifkleurich oant swart en ha giele rânen. De sekundêre slachpinnen en de haadslachpinnen binne swart mei in ljochtgiele râne. De dekfearren fan 'e ûndersturt binne grien-wyteftich, de middelste stjoerfearren oliifkleurich en de oare stjoerfearren binne op 'e boppekant oliifkleurich oant griis. Oer de bûtenste stjoerfearren ferrint in brede bleekgrize einbân.

== Fersprieiding en systematyk ==
De soarte is endemysk op it [[Molukken|Molukske]] eilân Boerû. It is in monotypyske fûgel, d.w.s. dat de fûgel gjin ferdieling yn ûndersoarten hat. 

De fûgel waard earder mei oare soarten by de ''Treron pompadoura'' yndield. Guon dogge dat noch jimmeroan. De ''Treron pompadoura'' stiet no bekend as de [[Srylankaanske pappegaaido]].

== Status ==
De soarte bestiet út 10.000 oant 20.000 fûgels yn in lyts, mar noch net fragmintearre ferspriedingsgebiet. It is wis dat it oantal fûgels troch it ferlies fan biotoop en yn mindere mate troch de jacht tebekrint. De Boerûpappegaaido wurdt troch de [[IUCN]] op basis fan dy gegevens as gefoelich klassifisearre.  

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/ryukyu-green-pigeon-treron-permagnus Birdlife, oproppen 20 april 2024]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Treron aromaticus|Boerûpappegaaido}}
}}
{{DEFAULTSORT:Boerûpappegaaido}}
[[Kategory:Pappegaaido]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>m9jo78oeg74q1g6vk3sku3h6hzrb9zw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Griismaskerpappegaaido</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174472</id>
    <revision>
      <id>1239164</id>
      <parentid>1235406</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3051" sha1="ce1vy095edaht8m3zm1ycj98yrbcc02" xml:space="preserve">{{Bistesoarte|
|Namme    = griismaskerpappegaaido
|Ofbyld   = [[Ofbyld:Treron griseicauda 53175203.jpg|250px]]
|lûd      = 
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[do-eftigen]] (''Columbiformes'') 
|Famylje  = [[dofûgels]] of [[dowen]] (''Columbidae'')  
|Skaai    = [[pappegaaidowen]] (''Treron'')
|Wittenskiplike namme = Treron griseicauda 
|Beskriuwer, jier= [[Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte|Bonaparte]], 1855
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart=
}}
De '''griismaskerpappegaaido''' (''Treron griseicauda'') is in [[Fûgels|fûgel]] fan it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[pappegaaidowen]] (''Treron'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[dofûgels]] (''Columbidae'').

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:OsmotreronKeulemans.jpg|thumb|left|Pearke griismaskerpappegaaidowen neffens&lt;br&gt;
[[John Gerrard Keulemans]] (1842–1912).]]
De griismaskerpappegaaido is in mûtel doke fan 28 sm lang mei in krêftige griene oant giele snaffe, in griis gesicht en in grize krún, in griis boarst en in hast komyske gielgriene ring om de eagen. It kin is gielgriis oant griis en giet op 'e kiel en it boarst yn grien oer. It boarst is by in soad mantsjes ek wat oranje-eftich. De búk is wer appelgrien en de flanken binne griis en grien. De stút is donkergrien. 

It mantsje hat donkerreadbrun op 'e rêch en skouders, dat by it wyfke ûntbrekt. Ek binne de giele rânen fan 'e wjukfearren by it wyfke smeller en bleker fan kleur. It wyfke kin betiizge wurde mei de wyfkes fan 'e [[Yndyske pappegaaido]] en [[oranjeboarstpappegaaido]], mar de grize krún, de griene eachring en de felgrien-giele wjukken binne ûnderskiedend.

== Undersoarten ==
Griismaskerpappegaaidowen binne yn fjouwer oant fiif ûndersoarten te ûnderskieden.
* ''Treron griseicauda griseicauda'': [[Java]] en [[Baly]].
* ''Treron griseicauda sangirensis'': [[Talaud-eilannen]] en [[Sangihe-eilannen]].
* ''Treron griseicauda wallacei'': [[Selebes]], [[Banggai]] en [[Sulu-eilannen]].
* ''Treron griseicauda vordermani'': [[Kangean-eilannen]].
* ''Treron griseicauda pallidior'': op 'e eilannen Kalao, Kalaotoa- en Tanahjampea tusken Selebes en Floares (faak ek opnommen yn 'e ûndersoarte ''Treron griseicauda wallacei'').

== Status ==
De soarte hat in tige grut ferspriedingsgebied. De populaasje liket stabyl ek al is net bekend hoe grut de populaasje is. De fûgel wurdt dêrom as net bedrige beskôge.  

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-cheeked-green-pigeon-treron-griseicauda Birdlife, oproppen 18 april 2024]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&amp;avibaseid=72CCDB5A531BF5B0 Avibase]
* [https://www.iucnredlist.org/search?query=Treron%20oxyurus%20&amp;searchType=species IUCN]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Treron griseicauda|griismaskerpappegaaido}}
}}
{{DEFAULTSORT:Griismaskerpappegaaido}}

[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Pappegaaido]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>ce1vy095edaht8m3zm1ycj98yrbcc02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Readkopara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179007</id>
    <revision>
      <id>1239172</id>
      <parentid>1237092</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1239172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2318" sha1="2dqcex65kit5po1asqszr7gd3dxi864" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme               = 
|Ofbyld              = [[Ofbyld:Ara erythrocephala.jpg|250px]] &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mooglike foarstelling fan 'e readkopara troch [[John Gerrard Keulemans]] (1903)&lt;/small&gt;
|lûd                 =
|Ryk                 = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse              = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift               = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje             = [[pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld]] (''Psittacidae'')
|Skaai               = [[echte ara's]] (''Ara'')  
|Wittenskiplike namme= † 19e iuw Ara erythrocephala
|Beskriuwer, jier    = [[Philip Henry Gosse|Gosse]], 1847
|IUCN-status         = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]]
|lânkaart            = [[Ofbyld:LocationJamaica.svg|center|250px]]
}}
De '''readkopara''' (''Ara erythrocephala'') is in [[hypotetyske soarte]] [[echte ara's|ara]], dy't op [[Jamaika]] [[endemysk]] wie. De fûgel soe yn 'e 19e iuw útstoarn wêze. 

De readkopara waard yn 1847 troch Philip Henry Gosse neffens berjochten út de jierren 1810 en 1842 beskreaun. It earste berjocht stamde fan in sekere White, de eigner fan it Oxford Estate op Jamaika, dy't de fûgel yn dat jier yn 'e bergen fan Trelawny Parish en Saint Ann Parish sjoen hawwe soe. It twadde berjocht stamde fan Comard út 1842, dy't twa grute fûgels yn it berchtme fan Saint James Parish waarnommen hawwe soe. De arasoarte waard mooglik earder al troch Johann Friedrich Gmelin ûnder de namme ''Anadorhynchus caerulens'' neamd. 

== Beskriuwing ==
Neffens Gosses' beskriuwing wie de kop fan 'e fûgel read. De nekke, de skouders en de ûnderkant hie lochte- en gielgriene kleuren. De grutte dekfearren en slachpinnen wiene blau. De sturt wie oan 'e boppekant ljochtread en blau. It ûnderkleed fan 'e wjukken en de sturt wiene oranjegiel.  

== Utstjerren ==
Nei alle gedachten waard de readkopara troch jacht útroege.
{{boarnen|boarnefernijing=
Sjoch foar boarnen en referinsjes: [[:de:Rotkopf-Ara]] 
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ara erythrocephala|readkopara}}
}}
{{DEFAULTSORT:readkopara}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte ara]]
[[Kategory:Utstoarne fûgel]]
[[Kategory:Hypotetysk bist]]
[[Kategory:Bist útstoarn yn de 19e iuw]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]]</text>
      <sha1>2dqcex65kit5po1asqszr7gd3dxi864</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blythiisfûgel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182324</id>
    <revision>
      <id>1239173</id>
      <parentid>1234978</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3510" sha1="5ckot595l9j29da7tvf157m2wri9qsc" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme      = Blythiisfûgel
|Ofbyld     = [[File:Blyth's kingfisher.jpg|250px]]
|lûd        =
|Ryk        = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme     = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse     = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift      = [[rôldereftigen]] (''Coraciiformes'') 
|Famylje    = [[iisfûgels]] (''Alcedinidae'') 
|Skaai      = [[echte iisfûgels]] (''Alcedo'')
|Wittenskiplike namme= Alcedo hercules
|Beskriuwer, jier= [[Alfred Laubmann|Laubmann]], 1917
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart=
}}
De '''blythiisfûgel''', '''Blyths iisfûgel''' of de '''Herkulesiisfûgel'''  (''Alcedo hercules'') is in seldsume [[fûgel]] fan it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[echte iisfûgels]] (''Alcedo semitorquata'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[iisfûgels]] (''Alcedinidae''). It is de grutste soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]]. 

== Namme ==
Yn it Ingelsk en Nederlânsk is de soarte nei de Britske soölooch [[Edward Blyth]] ferneamd, dy't de fûgel yn 1845 as ''Alcedo grandis'' beskreau. Letter die bliken dat dy namme al brûkt waard, sadat dy gjin erkenning krige. Yn 1917 hat Alfred Laubmann in nije namme útsteld, sadat hy no as auteur fermeld stiet.

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:AlcedoGrandis (cropped).jpg|thumb|left|Tekening fan [[John Gerrard Keulemans]].]]
De 22 oant 23 sm lange iisfûgel is grutter as de gewoane [[iisfûgel]], mar fierder ha de twa soarten in soad fan inoar. Blythiisfûgels hja in blauwe kop en oars as de gewoane iisfûgel gjin oranje streek by't ear. Fierder hat de soarte in donkerder mantel, hast swarte wjukken mei wat blauwe pjukkels en in djipper readbrune buk. De snaffel fan it mantsje is hielendal swart, wylst it wyfke in donkerreade ûndersnaffel hat.

== Fersprieding ==
De soarte komt fan East-[[Nepal]] oant Sintraal-[[Fjetnam]] en [[Fujian]] yn it súdeasten fan [[Sina]] foar. Yn it grutste part fan it ferspriedingsgebiet is it in seldsume oant tige seldsume fûgel. Allinne yn Fjetnam komt de fûgel lokaal relatyf algemien foar (West-Tonkin en Annam). It leefgebiet bestiet út heldere beken en lytse rivieren yn djippe kleauwen, heuvellân en leafbosken tusken de 400 en 1000 m boppe de seespegel. Mooglik komt de fûgel ek foar by streamend wetter yn bosk, dat grinzget oan agrarysk gebiet mei in soad beammen.

== Status ==
Troch fragmintaasje, degradaasje en mooglik ek fersmoarging fan it leefgebiet giet de populaasje fan 'e fûgel yn oantal efterút. It is net in algemiene fûgel en de soarte komt  allinne mar yn in spesifyk biotoop oan rivieren foar. De grutte fan 'e populaasje wurdt tusken 2500 en 10.000 fûgels rûsd. De fûgel stiet op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] as gefoelich (hast bedrige ) klassifisearre (2022).

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blyths-kingfisher-alcedo-hercules Birdlife]
* [https://ebird.org/species/blykin1 Ebird]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=NL&amp;avibaseid=56A1C8E5B82959EF Avibase]
----
{{Commonscat|Alcedo hercules|Blythiisfûgel}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blythiisfugel}}
[[Kategory:Echte iisfûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]</text>
      <sha1>5ckot595l9j29da7tvf157m2wri9qsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kofiauflaggesturtiisfûgel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182512</id>
    <revision>
      <id>1239163</id>
      <parentid>1235988</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3063" sha1="m0b3227jflqze9f5sqym4t4xuhejcuu" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme       = 
|Ofbyld      = [[Ofbyld:Alcedinidae - Tanysiptera ellioti (Kofiau paradise kingfisher).JPG|250px]]
|lûd         = 
|Ryk         = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme      = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse      = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift       = [[rôldereftigen]] (''Coraciiformes'') 
|Famylje     = [[iisfûgels]] (''Alcedinidae'') 
|Skaai       = [[flaggesturtiisfûgels]] (''Tanysiptera'')
|Wittenskiplike namme= Tanysiptera ellioti
|Beskriuwer, jier= [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1870
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
----
|lânkaart    = [[Ofbyld:ID Kofiau.PNG|250px]]&lt;br&gt;&lt;center&gt;&lt;small&gt;Lokaasje Kofiau west fan Nij-Guineä.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; 
}}
De '''Kofiauflaggesturtiisfûgel''' (''Tanysiptera ellioti'') is ien fan 'e njoggen [[fûgel]]soarten fan it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[flaggesturtiisfûgels]] (''Tanysiptera'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[iisfûgels]] (''Alcedinidae'').

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Tanysiptera ellioti by John Gerrard Keulemans.jpg|thumb|left|Tekening fan [[John Gerrard Keulemans]].]]
De soarte is in relatyf lytse iisfûgel mei twa lange sintrale sturtfearren dy't 10 oant 11 sm langer binne as de rest fan 'e sturt. Mantsjes en wyfkes ha in blauwe kroan, donkerblauwe boppedielen en in wite stút. Ek it boarst en de búk binne wyt. De snaffel is read, it each donkerbrún en de poatsjes brúngriis oant gielbrún. De fûgel hat in soad fan 'e gewoane [[flaggesturtiisfûgel]] (''T. galatea''). mar oars as dy fûgel hat de Kofiauflaggesturtiisfûgel in folslein wite stut en minder spatelfoarmige einen oan 'e twa lange sturtfearren. Tusken wyfkes en mantsjes binne gjin ferskillen yn it fearrekleed.  

Jonge fûgels binne donkerder as folwoeksen fûgels mei bêzje rânen oan 'e wjukfearren, ljochtbrune markearings op 'e boppedielen en brúnbêzje markearings op it ûnderbealchje. De sturt is blau oan 'e boppekant en griis oan 'e ûnderkant, wylst de snaffel brún is mei in ljochte punt.

== Fersprieding ==
De fûgel is [[endemisme|endemysk]] op it eilân [[Kofiau]], dat foar de kust fan [[Nij-Guineä|West-Papoeä]] ([[Yndoneezje]]) leit. 

== Status ==
De soarte hat in lyts ferspriedingsgebiet en de populaasje is nei alle gedachten ek lyts. It geskikte biotoop wurdt stadichoan lytser en degradearret. De [[IUCN]] kategorisearret de soarte op 'e [[Reade list]] as gefoelich (hast bedrige). 

== Namme ==
De wittenskiplike namme fan 'e soarte ferwiist nei de Amerikaanske ornitolooch Daniel Giraud Elliot.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/kofiau-paradise-kingfisher-tanysiptera-ellioti Birdlife]
* [https://ebird.org/species/kopkin1?siteLanguage=nl Ebird]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=NL&amp;avibaseid=4D4F15A4633FE4A3 Avibase]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Tanysiptera ellioti|Kofiauflaggesturtiisfûgel}}
}}
{{DEFAULTSORT:Kofiauflaggesturtiisfugel}}
[[Kategory:Flaggesturtiisfûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>m0b3227jflqze9f5sqym4t4xuhejcuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Readrêchiisfûgel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182682</id>
    <revision>
      <id>1239166</id>
      <parentid>1237126</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="oeat1mv0mx2lc1etwiifcdwwndpwg04" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme       = readrêchiisfûgel
|Ofbyld      = [[Ofbyld:Red-backed Kingfisher 0A2A0131.jpg|250px]]
|lûd         = 
|Ryk         = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme      = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse      = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift       = [[rôldereftigen]] (''Coraciiformes'') 
|Famylje     = [[iisfûgels]] (''Alcedinidae'') 
|Skaai       = [[todysnaffeliisfûgels]] (''Todiramphus'')
|Wittenskiplike namme= Todiramphus pyrrhopygius
|Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1841
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart    = 
}}
De '''readrêchiisfûgel''' (''Todiramphus pyrrhopygius'') is in [[fûgel]]soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[todysnaffeliisfûgels]] (''Todiramphus'') út de [[famylje (taksonomy)|famylje]] [[iisfûgels]] (''Alcedinidae''). De soarte is [[Endemisme|endemysk]] yn [[Austraalje]]. It is in [[Monotypysk takson|monotypyske]] fûgel, itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten fan binne.   

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:A monograph of the Alcedinidae (19826170232).jpg|thumb|left|Tekening fan [[John Gerrard Keulemans]].]]
De readrêchiisfûgel is in middelgrutte iisfûgel dy't 20 oant 24 sm lang is. De soarte hat in ûneffen griisgriene krún mei fine wite streekjes, in dúdlike swarte eachstreek en in wite kraach. De boppewjukken binne yn 'e flecht folslein blaugrien. De namme fan 'e fûgel ferwiist nei de rustreade rêch.

== Fersprieding ==
De soarte libbet yn it grutste part fan [[Austraalje]], ek yn drûgere gebieten en is faak yn hege deade beammen of op elektryske leidingen te sjen. De fûgel ûntbrekt op [[Tasmaanje]]. 

== Hâlden en dragen ==
Readrêchfûgels bouwe de nêsten yn in ierden wâl, igge of daam. In lechsel bestiet út twa oant seis wite, rûne aaikes. De aaien wurde yn 20 oant 23 dagen troch it mantsje en wyfke útbret. 

Se ite ynsekten, imerkes, krobben, michammels en rûpen, lytse skaaldieren, tûzenpoaten en skorpioenen. Ek snipt er wol [[wringedieren]], lykas fisk, hagedissen, slangen en út en troch [[sûchdieren]] lykas sa grut as mûskes. 

== Status ==
De fûgel wurdt troch de [[IUCN]] op 'e [[Reade list]] as net bedrige klassifisearre (2024). Oannommen wurdt dat de soarte yn oantal tanimt, om't mei de oanlis fan diken troch de [[Mallee]]bosken fan it lân mear geskikte nêstplakken ûntsteane. 

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-backed-kingfisher-todiramphus-pyrrhopygius Birdlife International]
* [https://ebird.org/species/rebkin2/AU-NT-DAR Ebird]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&amp;avibaseid=F103AAE16D092DA4 Avibase]  
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Todiramphus pyrrhopygius|Readrêchiisfûgel}}
}}
{{DEFAULTSORT:Readrechiisfugel}}
[[Kategory:Todysnaffeliisfûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]]</text>
      <sha1>oeat1mv0mx2lc1etwiifcdwwndpwg04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brúnwjuktangare</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182966</id>
    <revision>
      <id>1239169</id>
      <parentid>1235032</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beskriuwing */ [[]]</comment>
      <origin>1239169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3032" sha1="c0onb4ya9c8e6gz6grr5et83zy9t169" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme       = 
|Ofbyld      = [[Ofbyld:Rufous-winged tanager (70479).jpg|250px]]
|lûd         = [[Ofbyld:Tangara lavinia - Rufous-winged Tanager XC243151.mp3|250px]]
|Ryk         = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme      = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse      = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift       = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje     = [[tangarefûgels]] (''Thraupidae'')
|Skaai       = [[echte tangaren]] (''Tangara'')
|Wittenskiplike namme= Tangara lavinia
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1858
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart    = [[Ofbyld:Tangara lavinia map.svg|250px]]
|250px]]
}}
De '''brúnwjuktangare''' (''Tangara lavinia'') is in [[fûgel]]soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[echte tangaren]] (''Tangara'') út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[tangarefûgels]] (''Thraupidae''). 

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Ibis18brit 0679 Calliste emiliae.jpg|thumb|left|De fûgel neffens [[John Gerrard Keulemans]].]]
De brúnwjuktangare is in meast griene tangare. It mantsje is smaragdgrien mei in giele rêch, in meast readbrune kop en readbrune wjukken. It wyfke is in doffer gielgrien, mar de wjukken binne noch dúdlik brúnread. De soarte liket it meast op 'e [[brúnkoptangare]], mar dy soarte hat folslein griene wjukken.

== Fersprieding ==
De soarte is ferdield yn trije [[ûndersoarte]]n: 

* ''Lavinia cara tanager'' - komt foar fan [[Hondoeras]] oant [[Nikaragûa]] en [[Kosta Rika]].
* ''Tanager lavinia dalmasi'' - komt foar yn tropysk westlik [[Panama]] (Chiriquí en Veraguas).
* ''Tanager lavinia lavinia'' – komt foar fan eastlik Panama oant westlik Kolombia (Gorgona) en noardwestlik Ekwador.

Brúnwjuktangaren libje yn tropyske en sustropyske bosken oant 800 m hichte. Se wurde faak yn pearkes en yn keppels fan ferskillende soarten oantroffen yn it beamtegrien.

== Status ==
De brúnwjuktangare hat in grut ferspriedingsgebiet. Oannommen wurdt dat de oantallen fan 'e fûgel ôfnimme, mar net bot genôch om neffens de kritearia fan 'e [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan 'e Natuer]] (IUCN) as bedrige klassifisearre te wurden (2021). De wrâldpopulaasje wurdt neffens in rûge rûzing fan 2019 op likernôch 50.000 oant in heal miljoen folwoeksen fûgels rûsd.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-winged-tanager-tangara-lavinia Birdlife International]
* [https://ebird.org/species/ruwtan1?siteLanguage=nl Ebird]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&amp;avibaseid=7C975BC24079B061 Avibase]
----
{{Commonscat|Tangara lavinia|brúnwjuktangare}}
}}
{{DEFAULTSORT:brunwjuktangare}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Echte tangare]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]</text>
      <sha1>c0onb4ya9c8e6gz6grr5et83zy9t169</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fjoertoer Aailân</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186940</id>
    <revision>
      <id>1239143</id>
      <parentid>1207851</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T12:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1239143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1224" sha1="ldhzz03lpxo5bqbg603isl24y7sosmk" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Beschadigde vuurtoren van Cocksdorp.jpg|thumb|De troch gefjochten skansearre fjoertoer fan Cocksdorp (nov. 1945)]]
[[File:Eierland Lighthouse texel.jpg|thumb|Uterlik fan de toer nei [[1948]].]]
De '''Fjoertoer Aailân''' is de [[fjoertoer]] op de noardpunt fan [[Teksel]].

Wylst [[Skylge]] en [[De Helder]] beide fjoertuorren hienen, hie [[Aailân]] oant [[1860]] allinnich in [[seekaap]]. Earst nei lang oandringen fan [[Johannes Ludovicus Kikkert]] waard yn [[1863]] begûn mei de bou fan in fjoertoer op [[Teksel]], It waard in ûntwerp fan [[Quirinus Harder]], mar oars as oare tuorren fan syn hân, dy't ornaris yn [[stiel]] útfierd wienen, wie op Teksel in bakstienen toer set. Doe de tiid wie de toer npggen verdjippings heech.

Ein fan de [[Twadde Wrâldkriich|oarloch]] wie by bouwize in foardiel: Doe't by de [[Opstân fan de Georgjers]] de toer skânsearre rekke, wie it net nedich en brekt gâns de toer ôf. Yn stee dêrfan waard der in nije bútenmuorre omhinne boud mei in nij boppewurk. Al, is dêrby de toer twa ferdiepings minder heech wurden Dat is hoe't de hjoeddeiske tsjokke toer ûntstien is.

[[Kategory:Fjoertoer yn Nederlân]]
[[Kategory:Bouwurk op Teksel]]
[[Kategory:Bouwurk út 1864]]</text>
      <sha1>ldhzz03lpxo5bqbg603isl24y7sosmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger oerlis:GaelgVaggop1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>191294</id>
    <revision>
      <id>1239202</id>
      <parentid>1239118</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T20:46:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15867</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-35 */ nije seksje</comment>
      <origin>1239202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102163" sha1="aqbntv4jvzduqfm5rnr711ysb67fj5t" xml:space="preserve">== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 apr 2026, 20.06 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the &quot;Translate to English&quot; dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] 
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as &quot;changes 3&quot; instead of &quot;3 changes&quot; in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 4 mai 2026, 22.43 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30498077 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.

'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui.input&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11 mai 2026, 21.20 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30524429 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18 mai 2026, 22.22 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]

* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mai 2026, 07.19 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30513885 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 25 mai 2026, 23.52 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed &quot;Community&quot; tab and a personalized &quot;For You&quot; tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 1 jun 2026, 23.09 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30613639 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 8 jun 2026, 23.30 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15 jun 2026, 18.49 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026, 05.21 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30604303 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 jun 2026, 15.05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to &quot;Create account&quot; and &quot;Log in&quot; actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; behaves when used to exclude results. Previously, using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 29 jun 2026, 13.48 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30744833 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]

'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;src&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute and SVG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;srcset&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 6 jul 2026, 15.57 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30773578 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13 jul 2026, 09.27 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]

'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13 jul 2026, 18.12 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30804401 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21 jul 2026, 07.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 jul 2026, 20.50 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]

* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|&quot;Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist&quot; - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2 aug 2026, 12.18 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 3 aug 2026, 21.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17 aug 2026, 23.04 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 24 aug 2026, 03.25 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30889666 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]

'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#uic:}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Userlinks}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs when specifically using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs can still be accessed and used without &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Specified user page URLs (e.g. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;User:Myusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) can still be used with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;librsvg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 2.60 and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ImageMagick&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 24 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30961208 --&gt;</text>
      <sha1>aqbntv4jvzduqfm5rnr711ysb67fj5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omgong fan Spanje 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193202</id>
    <revision>
      <id>1239189</id>
      <parentid>1239064</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T17:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <comment>3e etappe</comment>
      <origin>1239189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11111" sha1="h0qz2hvvujlwauvqsdl4s704b9ck5lg" xml:space="preserve">{{Aktueelsport}}{{Ynfoboks edysje hurdfytswedstriid
| namme             = {{Flagge ES}} Omgong fan Spanje 2026
| edysje            = 81st
| ôfbylding         = 
| ôfbyldingsbreedte =
| ûnderskrift       = 
| rûtekaart         = 
| tiidrek           = [[22 augustus]] -&lt;br&gt;[[13 septimber]] 2026
| datum             = 
| startplak         = {{Flagge MC}} [[Monako]]
| finishplak        = [[Granada]]
| totale ôfstân     = 3.311 km
| hichtemeters      = 
| gem. faasje       = 
| dielnimmers       = 176 
| type wedstriid    = 
| etappe            = 2
| klass1            = Reade trui
| lieder1           = {{Flagge SI}} [[Tadej Pogačar]]
| klass2            = Griene trui
| lieder2           = {{Flagge SI}} [[Tadej Pogačar]]
| klass3            = Boltsjestrui
| lieder3           = {{Flagge NL}} [[Koen Bouwman]]
| klass4            = Jongerein
| lieder4           = {{Flagge GB}} [[Matthew Brennan]]
| klass5            = Ploegen
| lieder5           = [[Ofbyld:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|20px]] UAE Team Emirates
| klass6            = Striidberens
| lieder6           = 
| klass7            = 
| lieder7           = 
| klass8            = 
| lieder8           = 
| aktueel           = 
| foarige           = [[Omgong fan Spanje 2025|2025]]
| folgjende         = [[Omgong fan Spanje 2027|2027]]
}}

De 81ste edysje fan de '''[[Omgong fan Spanje]]''' wurdt hâlden fan [[22 augustus]] oant en mei [[13 septimber]] [[2026]]. 

==Dielnimmende ploegen==
{{Kolommen3
|Kolom1=
* {{BEL}} Alpecin–Premier Tech
* {{FRA}} Decathlon CMA CGM Team
* {{USA}} EF Education–EasyPost
* {{FRA}} Groupama–FDJ
* {{GER}} Lidl–Trek
* {{BEL}} Lotto–Intermarché
* {{ESP}} Movistar
* {{GBR}} Netcompany INEOS
* {{SUI}} NSN
* {{ESP}} Burgos Burpellet BH
* {{FRA}} Cofidis
* {{SUI}} Pinarello–Q36.5
|Kolom2=
* {{GER}} Red Bull–Bora–Hansgrohe
* {{BEL}} Soudal–Quick-Step
* {{BRN}} Bahrain Victorious
* {{AUS}} Jayco–AlUla
* {{NED}} Picnic-PostNL
* {{NED}} Visma–Lease a Bike
* {{UAE}} UAE Team Emirates XRG
* {{NOR}} Uno-X
* {{KAZ}} XDS Astana Team
* {{ESP}} Equipo Kern Pharma
* {{SUI}} Tudor
}}

== Startplak ==
De start is yn [[Monako]] in ministeat oan 'e [[Middellânske See]], dy't oan 'e lânskant alhiel omsletten wurdt troch [[Frankryk]]. Monako is in prinsdom en hat in oerflakte fan 2,03 km 2 en is nei [[Fatikaanstêd]] it lytste lân fan de wrâld. De einstreek leit yn [[Granada]] in stêd en gemeente in [[Andalûsje]] yn it súdeasten fan [[Spanje]]. It is de haadstêd fan de [[Granada (provinsje)|provinsje mei deselde namme]]. De stêd leit op in hichte fan 738 meter oan de foet fan de [[Sierra Nevada (Spanje)|Sierra Nevada]].
{{clear}}

== Etappe-oersjoch ==
De tredde etappe fan [[Gruissan]] nei [[Font-Romeu-Odeillo-Via|Font Romeu]] waard sa'n fyftjin kilometer foar it ein beëinige ta gefolch fan needwaar, tonger en hagelstiennen ta grutte fan golfballen soargen derfoar dat it peloton ûnder lieding fan [[Tadej Pogačar]] in hotel op de top fan de Col de Mont-Louis yn flechten.&lt;ref name=&quot;Needwaar&quot;&gt;{{cite web|url=https://nos.nl/artikel/2628155-vuelta-rit-gestaakt-om-noodweer-in-pyreneeen-renners-besluiten-zelf-te-stoppen|title= {{nl}} Vuelta-rit gestaakt om noodweer in Pyreneeën, renners besluiten zelf te stoppen 
|publisher= NOS
|access-date=24 augustus 2026}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Datum
! Etappe
! Start –&lt;br&gt;Finish
! Ofstân&lt;br&gt;(yn km)
! Type
! Winner
! [[Ofbyld:Jersey red.svg|20px|Reade trui]] Klassemintslieder
|-
| 22 augustus
| align=&quot;center&quot;| 1
| {{Flagge MC}} [[Monako]] &lt;br&gt; {{Flagge MC}} [[Monako]]
| 9 km
| {{Piktogram etappe|tiidrit}}
| {{SLO}} [[Tadej Pogačar]]
| rowspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; | {{SLO}} [[Tadej Pogačar]]
|-
| 23 augustus
| align=&quot;center&quot;| 2
| {{Flagge MC}} [[Monako]] &lt;br&gt; {{Flagge FR}} [[Manosque]] 
| 216 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| {{GBR}} [[Matthew Brennan]]
|-
| 24 augustus
| align=&quot;center&quot;| 3
| {{Flagge FR}} [[Gruissan]] &lt;br&gt; {{Flagge FR}} [[Font-Romeu-Odeillo-Via|Font Romeu]]
| 168 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| ''Gjin winner''&lt;ref name=&quot;Needwaar&quot; /&gt;
|-
| 25 augustus
| align=&quot;center&quot;| 4
| {{Flagge AD}} [[Andorra La Vella]] &lt;br&gt; {{Flagge AD}} [[Andorra La Vella]]
| 105 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 26 augustus
| align=&quot;center&quot;| 5
| {{Flagge ES}} [[Falset (Spanje)|Falset]] &lt;br&gt; [[Roquetes (gemeente)|Roquetes]]
| 171 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 27 augustus
| align=&quot;center&quot;| 6
| [[Alcossebre]] &lt;br&gt; [[Castellón de la Plana|Castellón]]
| 177 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 28 augustus
| align=&quot;center&quot;| 7
| [[Vall d'Alba]] &lt;br&gt; [[Valdelinares]]
| 150 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 29 augustus
| align=&quot;center&quot;| 8
| [[Puçol]] &lt;br&gt; [[Xeraco]]
| 176 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 30 augustus
| align=&quot;center&quot;| 9
| [[Villajoyosa]] &lt;br&gt; [[Sierra de Aitana]]
| 188 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot;| 31 augustus
| bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''Rêstdei'''
|-
| 1 septimber
| align=&quot;center&quot;| 10
| [[Alcaraz, Spain|Alcaraz]] &lt;br&gt; [[Elche de la Sierra]]
| 185 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 2 septimber
| align=&quot;center&quot;| 11
| [[Cartagena (Spanje)|Cartagena]] &lt;br&gt; [[LLorca]]
| 156 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 3 septimber
| align=&quot;center&quot;| 12
| [[Vera (Almería)|Vera]] &lt;br&gt; [[Calar Alto]]
| 167 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 4 septimber
| align=&quot;center&quot;| 13
| [[Almuñécar]] &lt;br&gt; [[Loja (Spanje)|Loja]]
| 193 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 5 septimber
| align=&quot;center&quot;| 14
| [[Jaén (Spanje)|Jaén]] &lt;br&gt; [[Sierra de la Pandera]]
| 153 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 6 septimber
| align=&quot;center&quot;| 15
| [[Palma del Río]] &lt;br&gt; [[Córdoba, Spain|Córdoba]]
| 181 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot;| 7 septimber
| bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''Rêstdei'''
|-
| 8 septimber
| align=&quot;center&quot;| 16
| [[Cortegana]] &lt;br&gt; [[Palos de la Frontera]]
| 186 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 9 septimber
| align=&quot;center&quot;| 17
| [[Dos Hermanas]] &lt;br&gt; [[Seville]]
| 189 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 10 septimber
| align=&quot;center&quot;| 18
| [[El Puerto de Santa María]] &lt;br&gt; [[Jerez de la Frontera]]
| 33 km
| {{Piktogram etappe|tiidrit}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 11 septimber
| align=&quot;center&quot;| 19
| [[Vélez-Málaga]] &lt;br&gt; [[Peñas Blancas (berchtme)|Peñas Blancas]]
| 205.1 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 12 septimber
| align=&quot;center&quot;| 20
| [[La Calahorra]] &lt;br&gt; [[Collado del Alguacil]]
| 187 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| 
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
| 13 septimber
| align=&quot;center&quot;| 21
| [[Granada]] &lt;br&gt; [[Granada]]
| 99 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
|
|bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
|-
! Datum
! Etappe
! Start – Finish
! Ofstân&lt;br&gt;(yn km)
! Type
! Winner
! [[Ofbyld:Jersey yellow.svg|20px|Giele trui]] Klassemintslieder
|}

== Klassemintslieders nei eltse etappe ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;95%&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%;&quot;
! width=&quot;7%&quot; |Etappe
!Winner
| bgcolor=&quot;#FF0044&quot; |'''Reade trui'''&lt;br&gt;[[Ofbyld:Jersey red.svg|18px|reade trui]]
| bgcolor=&quot;#54FF54&quot; |'''Punteklassemint'''&lt;br&gt;[[Ofbyld:Jersey green 2.svg|18px|Griene trui]]
| bgcolor=&quot;#4682B4&quot; |'''Berchklassemint'''&lt;br&gt;[[Ofbyld:Jersey blue polkadot.svg|18px|Bolletsjestrui]]
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Jongerein'''&lt;br&gt;[[Ofbyld:Jersey_white.svg|20x20px|Witte trui]]
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; |'''Ploegen'''&lt;br&gt;[[Ofbyld:Jersey_yellow_number.svg|20x20px|Ploegeklassemint]]
| bgcolor=&quot;#FF0000&quot; |'''Striidberens'''&lt;br&gt;[[Ofbyld:Jersey red number.svg|20x20px|Reade rêchnûmer]]
|-
! 1ste
|  {{SLO}}&lt;br&gt;[[Tadej Pogačar]]
| rowspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |{{SLO}}&lt;br&gt;[[Tadej Pogačar]]
| rowspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |{{SLO}}&lt;br&gt;[[Tadej Pogačar]]
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |{{GBR}}&lt;br&gt;[[Callum Thornley]]
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |{{GBR}}&lt;br&gt;[[Joshua Tarling]]
| rowspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |{{UAE}}&lt;br&gt;UAE Team Emirates
| ''net utrikt''
|-
!2e
| {{GBR}}&lt;br&gt;[[Matthew Brennan]]
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |{{NED}}&lt;br&gt;[[Koen Bouwman]]
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |{{GBR}}&lt;br&gt;[[Matthew Brennan]]
| {{GBR}}&lt;br&gt;[[Ethan Hayter]]
|-
!3e
| ''Gjin winner''&lt;ref name=&quot;Needwaar&quot; /&gt;
| ''net útrikt''&lt;ref name=&quot;Needwaar&quot; /&gt;
|-
!4e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!5e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!6e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!7e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!8ste
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!9e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!10e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!11e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!12e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!13e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!14e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!15e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!16e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!17e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!18e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!19e
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!20ste
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
!21ste
| 
| bgcolor=&quot;#FFE6E6&quot; |
| bgcolor=&quot;#A9FFA9&quot; |
| bgcolor=&quot;#D5E5EC&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFF80&quot; |
| 
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Einklassemint
| bgcolor=&quot;#FF0044&quot; | ''''''
| bgcolor=&quot;#54FF54&quot; | ''''''
| bgcolor=&quot;#4682B4&quot; | ''''''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | ''''''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; | ''''''
| 
|}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}
{{Navigaasje Omgong fan Spanje}}

[[Kategory:Omgong fan Spanje|2026]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>h0qz2hvvujlwauvqsdl4s704b9ck5lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boarch Eilsum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193671</id>
    <revision>
      <id>1239148</id>
      <parentid>1239139</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T14:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Beskriuwing */ - tikfl.</comment>
      <origin>1239148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4687" sha1="hk45hfcid3hqthoeag88pork4x6k1kc" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kastiel
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = 
| namme bestjoerlike ienheid 1= 
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Eilsum]]
| adres                       = 
| koördinaten                 = 
| stifter                     =
| stiftingsjier               = [[14e iuw]]
| boujier                     =
| ferneatiging                = 
| hjoeddeiske steat           =
| type                        = [[leechlânboarch]]
| boustyl                     = 
| hichte                      = 
| hjoeddeisk gebrûk           =
| tagonklikens                =
| bysûnderheden               =
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| webside                     = 
| mapname                     = East-Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 28
| lat_sec                     = 26.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 7
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 28.7
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
De '''Boarch Eilsum''' is in ferdwûne heechmidsiuwsk [[haadling]]eboarch yn [[Eilsum]] yn de gemeente [[Krummhörn]] yn [[East-Fryslân]].

== Skiednis == 
De boarch komt yn 'e histoaryske oerlevering net earder foar as in letmidsiuwske sit fan in haadling, dochs is nei alle gedachten folle âlder. De earste bekende haadling dy't yn 'e boarch fan Eilsum him nei wenjen sette, wie Sibrand fan Eilsum yn [[1370]]. Nei dy syn dea krige syn neef Edzard, dy't yn [[Appingen]] by [[Greetsiel]] wenne, it yn besit. Syn soan Imelo Edzardisna wurdt yn 1400 neamd as haadling fan Eilsum. Hy hearde ta de haadlingen dy't doetiids oan 'e [[Hânze]]stêden [[Bremen]] en [[Hamburch]] taseie de seerôvers fan de [[Fiktaaljebruorren]] net langer te stypjen. Yn [[1427]] stie Sibrand II by de skelen tusken [[Ukena]] en [[Tom Brok]] oan 'e kant fan [[Okko II tom Brok]]. Nei dy syn ferlies rûn er oer nei de kant fan de [[Sirksena]]'s yn Greetsiel, dêr't de doetiidske haadling Enno de omke fan Sibrand fan wie. Lykas út in dokumint út 1450 bliken die, hawwe de Sirksena's Sibrand ek it gesach oer [[Uttum]] oerdroegen. Syn soan Synet droech de hiele erfenis fan syn heit, mei Eilsum ynbegrepen, oer oan 'e Eastfryske greve [[Ulrik Sirksena|Ulrik I fan Sirksena]]

== Beskriuwing == 
De [[leechlânboarch]] stie oan 'e noardrâne fan 'e Eilsumer [[terp]]. Dy waard foar de boarch, njonken in al besteande útrinner, noch útwreide mei in útpûling, dêr't in ôfsûnderlik kompleks troch ûntstie. Letter waard de lokaasje fan de boarch dêr neamd; de foarboarch en de haadboarch leine op de útrinner en de útpûling. Mei't de útrinner yn de 12e iuw al it nivo fan it terpoerflak berikte en de útpûling der sels in meter boppe út stuts, kin oannommen wurde dat de boarch al betiid datearret. Faaks wie der yn de útpûling dêrtusken in oanlisplak foar skippen. De terp waard dêr mei opsetsin útwreide; de boarch tsjinne mooglik foar it befeiligjen fan in haven. Dat earste boarchkompleks waard nei alle gedachten ynearsten fan hout boud en letter mei [[bakstien]] útboud.

== Literatuer ==
* [[Hajo van Lengen]]: ''Geschichte des Emsingerlandes vom frühen 13. bis zum späten 15. Jh.'' (Ferhannelings en lêzings oer de skiednis fan Eastfryslân 53), Auwerk 1973, siden 154–159.
* H. Wilhelm H. Mithoff: ''Fürstenthum Ostfriesland und Harlingerland'' (Keunstmonuminten en âldheden yn it Hannoverske 7), Hannover 1880, side 57.
* Otto Houtrouw: ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit'', Auwerk 1889, side 462.
* Günter Müller: ''293 Burgen und Schlösser im Raum Oldenburg Ostfriesland'', Aldenburch 1980, side 134.
* F. J. Klee: ''Aus der Eilsumer Vergangenheit.'' yn: Ostfriesland-Journal 20 (1989), bijlage 5, side 31 f.
* Wolfgang Schwarz in: ''Fundchronik Niedersachsen 2001'' (Nijs út de prehistoarje fan Nedersaksen, bijlage 8), Stuttgart 2002, S. 164–167.
* Rolf Bärenfänger/Wolfgang Schwarz: ''Ostfriesische Fundchronik 2001.'' yn: ''Emder Jahrbuch für historische Landeskunde Ostfrieslands'' 81 (2001), siden 235–238.

== Keppeling om utens ==
* [https://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=7435 Beskriuwing fan de Boarch Eilsum]

[[Kategory:Krummhörn]]
[[Kategory:Boarch yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]</text>
      <sha1>hk45hfcid3hqthoeag88pork4x6k1kc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239149</id>
      <parentid>1239148</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T14:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>kaartsje</comment>
      <origin>1239149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4912" sha1="9k2thkcck7g8jnv98g1mfi5nmgter41" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kastiel
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = 
| namme bestjoerlike ienheid 1= 
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Eilsum]]
| adres                       = 
| koördinaten                 = 
| stifter                     =
| stiftingsjier               = [[14e iuw]]
| boujier                     =
| ferneatiging                = 
| hjoeddeiske steat           =
| type                        = [[leechlânboarch]]
| boustyl                     = 
| hichte                      = 
| hjoeddeisk gebrûk           =
| tagonklikens                =
| bysûnderheden               =
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| webside                     = 
| mapname                     = East-Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 28
| lat_sec                     = 26.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 7
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 28.7
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
[[Ofbyld:Eilsum - Königlich Preußische Landesaufnahme aus dem Jahre 1891 Blatt 'Pewsum'.jpg|thumb|Eilsum – keninklike Prusyske lânkaart 'Pewsum' út 1891. It plak fan de boarch, de útstekkende hichte, is goed te sjen]]
De '''Boarch Eilsum''' is in ferdwûne heechmidsiuwsk [[haadling]]eboarch yn [[Eilsum]] yn de gemeente [[Krummhörn]] yn [[East-Fryslân]].

== Skiednis == 
De boarch komt yn 'e histoaryske oerlevering net earder foar as in letmidsiuwske sit fan in haadling, dochs is nei alle gedachten folle âlder. De earste bekende haadling dy't yn 'e boarch fan Eilsum him nei wenjen sette, wie Sibrand fan Eilsum yn [[1370]]. Nei dy syn dea krige syn neef Edzard, dy't yn [[Appingen]] by [[Greetsiel]] wenne, it yn besit. Syn soan Imelo Edzardisna wurdt yn 1400 neamd as haadling fan Eilsum. Hy hearde ta de haadlingen dy't doetiids oan 'e [[Hânze]]stêden [[Bremen]] en [[Hamburch]] taseie de seerôvers fan de [[Fiktaaljebruorren]] net langer te stypjen. Yn [[1427]] stie Sibrand II by de skelen tusken [[Ukena]] en [[Tom Brok]] oan 'e kant fan [[Okko II tom Brok]]. Nei dy syn ferlies rûn er oer nei de kant fan de [[Sirksena]]'s yn Greetsiel, dêr't de doetiidske haadling Enno de omke fan Sibrand fan wie. Lykas út in dokumint út 1450 bliken die, hawwe de Sirksena's Sibrand ek it gesach oer [[Uttum]] oerdroegen. Syn soan Synet droech de hiele erfenis fan syn heit, mei Eilsum ynbegrepen, oer oan 'e Eastfryske greve [[Ulrik Sirksena|Ulrik I fan Sirksena]]

== Beskriuwing == 
De [[leechlânboarch]] stie oan 'e noardrâne fan 'e Eilsumer [[terp]]. Dy waard foar de boarch, njonken in al besteande útrinner, noch útwreide mei in útpûling, dêr't in ôfsûnderlik kompleks troch ûntstie. Letter waard de lokaasje fan de boarch dêr neamd; de foarboarch en de haadboarch leine op de útrinner en de útpûling. Mei't de útrinner yn de 12e iuw al it nivo fan it terpoerflak berikte en de útpûling der sels in meter boppe út stuts, kin oannommen wurde dat de boarch al betiid datearret. Faaks wie der yn de útpûling dêrtusken in oanlisplak foar skippen. De terp waard dêr mei opsetsin útwreide; de boarch tsjinne mooglik foar it befeiligjen fan in haven. Dat earste boarchkompleks waard nei alle gedachten ynearsten fan hout boud en letter mei [[bakstien]] útboud.

== Literatuer ==
* [[Hajo van Lengen]]: ''Geschichte des Emsingerlandes vom frühen 13. bis zum späten 15. Jh.'' (Ferhannelings en lêzings oer de skiednis fan Eastfryslân 53), Auwerk 1973, siden 154–159.
* H. Wilhelm H. Mithoff: ''Fürstenthum Ostfriesland und Harlingerland'' (Keunstmonuminten en âldheden yn it Hannoverske 7), Hannover 1880, side 57.
* Otto Houtrouw: ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit'', Auwerk 1889, side 462.
* Günter Müller: ''293 Burgen und Schlösser im Raum Oldenburg Ostfriesland'', Aldenburch 1980, side 134.
* F. J. Klee: ''Aus der Eilsumer Vergangenheit.'' yn: Ostfriesland-Journal 20 (1989), bijlage 5, side 31 f.
* Wolfgang Schwarz in: ''Fundchronik Niedersachsen 2001'' (Nijs út de prehistoarje fan Nedersaksen, bijlage 8), Stuttgart 2002, S. 164–167.
* Rolf Bärenfänger/Wolfgang Schwarz: ''Ostfriesische Fundchronik 2001.'' yn: ''Emder Jahrbuch für historische Landeskunde Ostfrieslands'' 81 (2001), siden 235–238.

== Keppeling om utens ==
* [https://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=7435 Beskriuwing fan de Boarch Eilsum]

[[Kategory:Krummhörn]]
[[Kategory:Boarch yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]</text>
      <sha1>9k2thkcck7g8jnv98g1mfi5nmgter41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239158</id>
      <parentid>1239149</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T15:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bewurkings fan &quot;[[Wiki:Contributions/Drewes|Drewes]]&quot; ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) werom set ta de ferzje fan &quot;Kneppelfreed&quot;.</comment>
      <origin>1239125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4688" sha1="bcmg9faphyp9g41enhnthyr2076ik3r" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kastiel
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = 
| namme bestjoerlike ienheid 1= 
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Eilsum]]
| adres                       = 
| koördinaten                 = 
| stifter                     =
| stiftingsjier               = [[14e iuw]]
| boujier                     =
| ferneatiging                = 
| hjoeddeiske steat           =
| type                        = [[leechlânboarch]]
| boustyl                     = 
| hichte                      = 
| hjoeddeisk gebrûk           =
| tagonklikens                =
| bysûnderheden               =
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| webside                     = 
| mapname                     = East-Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 28
| lat_sec                     = 26.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 7
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 28.7
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
De '''Boarch Eilsum''' is in ferdwûne heechmidsiuwsk [[haadling]]eboarch yn [[Eilsum]] yn de gemeente [[Krummhôrn]] yn [[East-Fryslân]].

== Skiednis == 
De boarch komt yn 'e histoaryske oerlevering net earder foar as in letmidsiuwske sit fan in haadling, dochs is nei alle gedachten folle âlder. De earste bekende haadling dy't yn 'e boarch fan Eilsum him nei wenjen sette, wie Sibrand fan Eilsum yn [[1370]]. Nei dy syn dea krige syn neef Edzard, dy't yn [[Appingen]] by [[Greetsiel]] wenne, it yn besit. Syn soan Imelo Edzardisna wurdt yn 1400 neamd as haadling fan Eilsum. Hy hearde ta de haadlingen dy't doetiids oan 'e [[Hânze]]stêden [[Bremen]] en [[Hamburch]] taseie de seerôvers fan de [[Fiktaaljebruorren]] net langer te stypjen. Yn [[1427]] stie Sibrand II by de skelen tusken [[Ukena]] en [[Tom Brok]] oan 'e kant fan [[Okko II tom Brok]]. Nei dy syn ferlies rûn er oer nei de kant fan de [[Sirksena]]'s yn Greetsiel, dêr't de doetiidske haadling Enno de omke fan Sibrand fan wie. Lykas út in dokumint út 1450 bliken die, hawwe de Sirksena's Sibrand ek it gesach oer [[Uttum]] oerdroegen. Syn soan Synet droech de hiele erfenis fan syn heit, mei Eilsum ynbegrepen, oer oan 'e Eastfryske greve [[Ulrik Sirksena|Ulrik I fan Sirksena]]

== Beskriuwing == 
De [[leechlânboarch]] stie oan 'e noardrâne fan 'e Eilsumer [[terp]]. Dy waard foar de boarch, njonken in al besteande útrinner, noch útwreide mei in útpûling, dêr't in ôfsûnderlik kompleks troch ûntstie. Letter waard de lokaasje fan d eboarch dêr neamd; de foarboarch en de haadboarch leine op de útrinner en de útpûling. Mei't de útrinner yn de 12e iuw al it nivo fan it terpoerflak berikte en de útpûling der sels in meter boppe út stuts, kin oannommen wurde dat de boarch al betiid datearret. Faaks wie der yn de útpûling dêrtusken in oanlisplak foar skippen. De terp waard dêr mei opsetsin útwreide; de boarch tsjinne mooglik foar it befeiligjen fan in haven. Dat earste boarchkompleks waard nei alle gedachten ynearsten fan hout boud en letter mei [[bakstien]] útboud. 

== Literatuer ==
* [[Hajo van Lengen]]: ''Geschichte des Emsingerlandes vom frühen 13. bis zum späten 15. Jh.'' (Ferhannelings en lêzings oer de skiednis fan Eastfryslân 53), Auwerk 1973, siden 154–159.
* H. Wilhelm H. Mithoff: ''Fürstenthum Ostfriesland und Harlingerland'' (Keunstmonuminten en âldheden yn it Hannoverske 7), Hannover 1880, side 57.
* Otto Houtrouw: ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit'', Auwerk 1889, side 462.
* Günter Müller: ''293 Burgen und Schlösser im Raum Oldenburg Ostfriesland'', Aldenburch 1980, side 134.
* F. J. Klee: ''Aus der Eilsumer Vergangenheit.'' yn: Ostfriesland-Journal 20 (1989), bijlage 5, side 31 f.
* Wolfgang Schwarz in: ''Fundchronik Niedersachsen 2001'' (Nijs út de prehistoarje fan Nedersaksen, bijlage 8), Stuttgart 2002, S. 164–167.
* Rolf Bärenfänger/Wolfgang Schwarz: ''Ostfriesische Fundchronik 2001.'' yn: ''Emder Jahrbuch für historische Landeskunde Ostfrieslands'' 81 (2001), siden 235–238.

== Keppeling om utens ==
* [https://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=7435 Beskriuwing fan de Boarch Eilsum]

[[Kategory:Krummhörn]]
[[Kategory:Boarch yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]</text>
      <sha1>bcmg9faphyp9g41enhnthyr2076ik3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239160</id>
      <parentid>1239158</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T15:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bewurkings fan &quot;[[Wiki:Contributions/Kneppelfreed|Kneppelfreed]]&quot; ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) werom set ta de ferzje fan &quot;Drewes&quot;.</comment>
      <origin>1239149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4912" sha1="9k2thkcck7g8jnv98g1mfi5nmgter41" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kastiel
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = 
| namme bestjoerlike ienheid 1= 
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Eilsum]]
| adres                       = 
| koördinaten                 = 
| stifter                     =
| stiftingsjier               = [[14e iuw]]
| boujier                     =
| ferneatiging                = 
| hjoeddeiske steat           =
| type                        = [[leechlânboarch]]
| boustyl                     = 
| hichte                      = 
| hjoeddeisk gebrûk           =
| tagonklikens                =
| bysûnderheden               =
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| webside                     = 
| mapname                     = East-Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 28
| lat_sec                     = 26.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 7
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 28.7
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
[[Ofbyld:Eilsum - Königlich Preußische Landesaufnahme aus dem Jahre 1891 Blatt 'Pewsum'.jpg|thumb|Eilsum – keninklike Prusyske lânkaart 'Pewsum' út 1891. It plak fan de boarch, de útstekkende hichte, is goed te sjen]]
De '''Boarch Eilsum''' is in ferdwûne heechmidsiuwsk [[haadling]]eboarch yn [[Eilsum]] yn de gemeente [[Krummhörn]] yn [[East-Fryslân]].

== Skiednis == 
De boarch komt yn 'e histoaryske oerlevering net earder foar as in letmidsiuwske sit fan in haadling, dochs is nei alle gedachten folle âlder. De earste bekende haadling dy't yn 'e boarch fan Eilsum him nei wenjen sette, wie Sibrand fan Eilsum yn [[1370]]. Nei dy syn dea krige syn neef Edzard, dy't yn [[Appingen]] by [[Greetsiel]] wenne, it yn besit. Syn soan Imelo Edzardisna wurdt yn 1400 neamd as haadling fan Eilsum. Hy hearde ta de haadlingen dy't doetiids oan 'e [[Hânze]]stêden [[Bremen]] en [[Hamburch]] taseie de seerôvers fan de [[Fiktaaljebruorren]] net langer te stypjen. Yn [[1427]] stie Sibrand II by de skelen tusken [[Ukena]] en [[Tom Brok]] oan 'e kant fan [[Okko II tom Brok]]. Nei dy syn ferlies rûn er oer nei de kant fan de [[Sirksena]]'s yn Greetsiel, dêr't de doetiidske haadling Enno de omke fan Sibrand fan wie. Lykas út in dokumint út 1450 bliken die, hawwe de Sirksena's Sibrand ek it gesach oer [[Uttum]] oerdroegen. Syn soan Synet droech de hiele erfenis fan syn heit, mei Eilsum ynbegrepen, oer oan 'e Eastfryske greve [[Ulrik Sirksena|Ulrik I fan Sirksena]]

== Beskriuwing == 
De [[leechlânboarch]] stie oan 'e noardrâne fan 'e Eilsumer [[terp]]. Dy waard foar de boarch, njonken in al besteande útrinner, noch útwreide mei in útpûling, dêr't in ôfsûnderlik kompleks troch ûntstie. Letter waard de lokaasje fan de boarch dêr neamd; de foarboarch en de haadboarch leine op de útrinner en de útpûling. Mei't de útrinner yn de 12e iuw al it nivo fan it terpoerflak berikte en de útpûling der sels in meter boppe út stuts, kin oannommen wurde dat de boarch al betiid datearret. Faaks wie der yn de útpûling dêrtusken in oanlisplak foar skippen. De terp waard dêr mei opsetsin útwreide; de boarch tsjinne mooglik foar it befeiligjen fan in haven. Dat earste boarchkompleks waard nei alle gedachten ynearsten fan hout boud en letter mei [[bakstien]] útboud.

== Literatuer ==
* [[Hajo van Lengen]]: ''Geschichte des Emsingerlandes vom frühen 13. bis zum späten 15. Jh.'' (Ferhannelings en lêzings oer de skiednis fan Eastfryslân 53), Auwerk 1973, siden 154–159.
* H. Wilhelm H. Mithoff: ''Fürstenthum Ostfriesland und Harlingerland'' (Keunstmonuminten en âldheden yn it Hannoverske 7), Hannover 1880, side 57.
* Otto Houtrouw: ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit'', Auwerk 1889, side 462.
* Günter Müller: ''293 Burgen und Schlösser im Raum Oldenburg Ostfriesland'', Aldenburch 1980, side 134.
* F. J. Klee: ''Aus der Eilsumer Vergangenheit.'' yn: Ostfriesland-Journal 20 (1989), bijlage 5, side 31 f.
* Wolfgang Schwarz in: ''Fundchronik Niedersachsen 2001'' (Nijs út de prehistoarje fan Nedersaksen, bijlage 8), Stuttgart 2002, S. 164–167.
* Rolf Bärenfänger/Wolfgang Schwarz: ''Ostfriesische Fundchronik 2001.'' yn: ''Emder Jahrbuch für historische Landeskunde Ostfrieslands'' 81 (2001), siden 235–238.

== Keppeling om utens ==
* [https://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=7435 Beskriuwing fan de Boarch Eilsum]

[[Kategory:Krummhörn]]
[[Kategory:Boarch yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]</text>
      <sha1>9k2thkcck7g8jnv98g1mfi5nmgter41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239195</id>
      <parentid>1239160</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T18:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ kt</comment>
      <origin>1239195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4957" sha1="1fpfzsf6movn602u4xedtqdx763pnps" xml:space="preserve">{{Ynfoboks kastiel
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = 
| namme bestjoerlike ienheid 1= 
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Eilsum]]
| adres                       = 
| koördinaten                 = 
| stifter                     =
| stiftingsjier               = [[14e iuw]]
| boujier                     =
| ferneatiging                = 
| hjoeddeiske steat           =
| type                        = [[leechlânboarch]]
| boustyl                     = 
| hichte                      = 
| hjoeddeisk gebrûk           =
| tagonklikens                =
| bysûnderheden               =
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| webside                     = 
| mapname                     = East-Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 28
| lat_sec                     = 26.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 7
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 28.7
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
[[Ofbyld:Eilsum - Königlich Preußische Landesaufnahme aus dem Jahre 1891 Blatt 'Pewsum'.jpg|thumb|Eilsum – keninklike Prusyske lânkaart 'Pewsum' út 1891. It plak fan de boarch, de útstekkende hichte, is goed te sjen]]
De '''Boarch Eilsum''' is in ferdwûne heechmidsiuwsk [[haadling]]eboarch yn [[Eilsum]] yn de gemeente [[Krummhörn]] yn [[East-Fryslân]].

== Skiednis == 
De boarch komt yn 'e histoaryske oerlevering net earder foar as in letmidsiuwske sit fan in haadling, dochs is nei alle gedachten folle âlder. De earste bekende haadling dy't yn 'e boarch fan Eilsum him nei wenjen sette, wie Sibrand fan Eilsum yn [[1370]]. Nei dy syn dea krige syn neef Edzard, dy't yn [[Appingen]] by [[Greetsiel]] wenne, it yn besit. Syn soan Imelo Edzardisna wurdt yn 1400 neamd as haadling fan Eilsum. Hy hearde ta de haadlingen dy't doetiids oan 'e [[Hânze]]stêden [[Bremen]] en [[Hamburch]] taseie de seerôvers fan de [[Fiktaaljebruorren]] net langer te stypjen. Yn [[1427]] stie Sibrand II by de skelen tusken [[Ukena]] en [[Tom Brok]] oan 'e kant fan [[Okko II tom Brok]]. Nei dy syn ferlies rûn er oer nei de kant fan de [[Sirksena]]'s yn Greetsiel, dêr't de doetiidske haadling Enno de omke fan Sibrand fan wie. Lykas út in dokumint út 1450 bliken die, hawwe de Sirksena's Sibrand ek it gesach oer [[Uttum]] oerdroegen. Syn soan Synet droech de hiele erfenis fan syn heit, mei Eilsum ynbegrepen, oer oan 'e Eastfryske greve [[Ulrik Sirksena|Ulrik I fan Sirksena]]

== Beskriuwing == 
De [[leechlânboarch]] stie oan 'e noardrâne fan 'e Eilsumer [[terp]]. Dy waard foar de boarch, njonken in al besteande útrinner, noch útwreide mei in útpûling, dêr't in ôfsûnderlik kompleks troch ûntstie. Letter waard de lokaasje fan de boarch dêr neamd; de foarboarch en de haadboarch leine op de útrinner en de útpûling. Mei't de útrinner yn de 12e iuw al it nivo fan it terpoerflak berikte en de útpûling der sels in meter boppe út stuts, kin oannommen wurde dat de boarch al betiid datearret. Faaks wie der yn de útpûling dêrtusken in oanlisplak foar skippen. De terp waard dêr mei opsetsin útwreide; de boarch tsjinne mooglik foar it befeiligjen fan in haven. Dat earste boarchkompleks waard nei alle gedachten ynearsten fan hout boud en letter mei [[bakstien]] útboud.

== Literatuer ==
* [[Hajo van Lengen]]: ''Geschichte des Emsingerlandes vom frühen 13. bis zum späten 15. Jh.'' (Ferhannelings en lêzings oer de skiednis fan Eastfryslân 53), Auwerk 1973, siden 154–159.
* H. Wilhelm H. Mithoff: ''Fürstenthum Ostfriesland und Harlingerland'' (Keunstmonuminten en âldheden yn it Hannoverske 7), Hannover 1880, side 57.
* Otto Houtrouw: ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit'', Auwerk 1889, side 462.
* Günter Müller: ''293 Burgen und Schlösser im Raum Oldenburg Ostfriesland'', Aldenburch 1980, side 134.
* F. J. Klee: ''Aus der Eilsumer Vergangenheit.'' yn: Ostfriesland-Journal 20 (1989), bijlage 5, side 31 f.
* Wolfgang Schwarz in: ''Fundchronik Niedersachsen 2001'' (Nijs út de prehistoarje fan Nedersaksen, bijlage 8), Stuttgart 2002, S. 164–167.
* Rolf Bärenfänger/Wolfgang Schwarz: ''Ostfriesische Fundchronik 2001.'' yn: ''Emder Jahrbuch für historische Landeskunde Ostfrieslands'' 81 (2001), siden 235–238.

== Keppeling om utens ==
* [https://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=7435 Beskriuwing fan de Boarch Eilsum]

[[Kategory:Krummhörn]]
[[Kategory:Boarch yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Earder bouwurk yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]</text>
      <sha1>1fpfzsf6movn602u4xedtqdx763pnps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:Anyone But You logo.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>193676</id>
    <revision>
      <id>1239154</id>
      <timestamp>2026-08-24T15:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>It logo fan 'e film ''Anyone But You''.</comment>
      <origin>1239154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="a9jde3mqalokgew39iwq6xfe6nrv2cp" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
It logo fan 'e film ''Anyone But You''.
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht standert}}</text>
      <sha1>a9jde3mqalokgew39iwq6xfe6nrv2cp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239155</id>
      <parentid>1239154</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T15:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gearfetting */ red</comment>
      <origin>1239155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="296" sha1="aws8s53r71sa25o2a4ylag2g7a6dp80" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
It logo fan 'e film ''Anyone But You''.

Dit is in logo besteande út simpele letters en/of ienfâldige geometryske foarmen dy't net oer de drompel fan orizjinaliteit komt om oanspraak meitsje te kinnen op auteursrjochtlike beskerming.

== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht standert}}</text>
      <sha1>aws8s53r71sa25o2a4ylag2g7a6dp80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Gerrard Keulemans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193677</id>
    <revision>
      <id>1239156</id>
      <timestamp>2026-08-24T15:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1239156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2111" sha1="hfxiqudnfwyerjkhitymiwpwzf7soer" xml:space="preserve">{{wurk}}
{{Ynfoboks keunstner
| ôfbylding                    = John Gerrard Keulemans.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| nasjonaliteit                = 
| berne                        = [[8 juny]] [[1842]]
| berteplak                    = [[Rotterdam]]
| stoarn                       = [[29 maart]] [[1912]]
| stjerplak                    = [[Ilford]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| wurksum as                   = 
| perioade                     = 
| streaming                    = 
| medium                       = 
| bekendste wurk(en)           = 
| jierren aktyf                = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''John Gerrard Keulemans''' ([[Rotterdam]], [[8 juny]] [[1842]] – [[Ilford]], [[29 maart]] [[1912]]), berne as '''Johannes Gerardus Keulemans''', wie in Nederlânsk [[keunstskilder]], [[yllustrator]] en [[ornitolooch]]. Keulemans wie bekend om syn litografyen fan fûgels. Fan 1869 ôf wurke Keulemans yn [[Grut-Brittanje]], dêr't er ek ferstoar.


== Literatuer ==
* {{nl}} {{Aut|Voous, K.H.}} (1995) - ''In de ban van vogels. Geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw. Tevens Ornithologisch Biografisch Woordenboek''. Uitg. Scheffers, Utrecht. 605 siden. {{ISBN|90 5546 013 3}}. s. 299/300.

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.sil.si.edu/digitalcollections/nhrarebooks/rothschild/ Yllustraasjes út ''Birds of Laysan'']
* [http://triptych.brynmawr.edu/cdm4/results.php?CISOOP1=exact&amp;CISOFIELD1=CISOSEARCHALL&amp;CISOROOT=all&amp;CISOBOX1=Keulemans,%20John%20Gerrard Lito's fan Keulemans]
* [http://mmslouis.googlepages.com/ Online-tentoanstelling fan it wurk fan Keulemans]
* [http://www.mijnstambomen.nl/keulemans.htm Stambeam fan de famylje Keulemans]
{{Commonscat|John Gerrard Keulemans}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Keulemans, John Gerrard}}
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk ornitolooch]]</text>
      <sha1>hfxiqudnfwyerjkhitymiwpwzf7soer</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239157</id>
      <parentid>1239156</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T15:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1239157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3807" sha1="bdfj3tsouz4naxy0zr5xahc88yfg2wt" xml:space="preserve">{{wurk}}
{{Ynfoboks keunstner
| ôfbylding                    = John Gerrard Keulemans.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| nasjonaliteit                = 
| berne                        = [[8 juny]] [[1842]]
| berteplak                    = [[Rotterdam]]
| stoarn                       = [[29 maart]] [[1912]]
| stjerplak                    = [[Ilford]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| wurksum as                   = 
| perioade                     = 
| streaming                    = 
| medium                       = 
| bekendste wurk(en)           = 
| jierren aktyf                = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''John Gerrard Keulemans''' ([[Rotterdam]], [[8 juny]] [[1842]] – [[Ilford]], [[29 maart]] [[1912]]), berne as '''Johannes Gerardus Keulemans''', wie in Nederlânsk [[keunstskilder]], [[yllustrator]] en [[ornitolooch]]. Keulemans wie bekend om syn litografyen fan fûgels. Fan 1869 ôf wurke Keulemans yn [[Grut-Brittanje]], dêr't er ek ferstoar.


== Oare wurken dy't Keulemans yllustrearre ==
* {{Aut|[[Walter Buller|Buller,W.L.]]}} (1872-1873) - ''History of the birds of New Zealand''
* {{Aut|Anonymous}} (1874-1890) - ''Catalogue of the birds in the British Museum'' (vols. 1-13)
* {{Aut|Dresser, H.E.}} (1871-1881) - ''History of the birds of Europe'' (9 vols.)
* {{Aut|[[Frederick DuCane Godman|Godman, F.D.]]}} (1907-1910) - ''Monograph of the Petrels''
* {{Aut|[[Alexander Koenig|Koenig, A.]]}} ( 1911) - ''Avifauna Spitzbergensis'' [foar in part]
* {{Aut|[[William Vincent Legge|Legge, W.V.]]}} (1878-1880) - ''History of the birds of Ceylon''
* {{Aut|[[Thomas Littleton Powys Lilford|Lilford, T.L.P.]]}} (1891-1897) - ''Coloured figures of the birds of the British Islands'' [deels]
* {{Aut|Marshall, C.H.T. &amp; G.F.L. Marshall}} (1870-1971) - ''Monograph of the Capitonidae''
* {{Aut|Mivart, G.J.}} (1896) - ''Monograph of the Lories''
* {{Aut|[[Johann Friedrich Naumann|Naumann, J.F.]]}} (1896-1905) - ''Naturgeschichte der Vögel Mitteleuropas'' (jubileumuitgave [[Carl Richard Hennicke|Hennicke]]) [foar in part]
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1893-1900) - ''Avifauna of Laysan''
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1907) - ''Extinct Birds''
* {{Aut|Rowley, G.D.}} (1876-1878) - ''Ornithological Miscellany''
* {{Aut|Salvin, O. &amp; Godman, F.D.}} (1879-1904) - ''Biologia Centrali-Americana, Aves''
* {{Aut|[[Philip Lutley Sclater|Sclater, P.L.]]}} (1879-1882) - ''Monograph of the jacamars and puffbirds''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1887) - ''Geographical distribution of the Charadriidae''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1898-1902) - ''Monograph of the Turdidae''
* {{Aut|Sharpe, R.B.}} (1868-1871) - ''Monograph of the Alcedinidae''&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Literatuer ==
* {{nl}} {{Aut|Voous, K.H.}} (1995) - ''In de ban van vogels. Geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw. Tevens Ornithologisch Biografisch Woordenboek''. Uitg. Scheffers, Utrecht. 605 siden. {{ISBN|90 5546 013 3}}. s. 299/300.

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.sil.si.edu/digitalcollections/nhrarebooks/rothschild/ Yllustraasjes út ''Birds of Laysan'']
* [http://triptych.brynmawr.edu/cdm4/results.php?CISOOP1=exact&amp;CISOFIELD1=CISOSEARCHALL&amp;CISOROOT=all&amp;CISOBOX1=Keulemans,%20John%20Gerrard Lito's fan Keulemans]
* [http://mmslouis.googlepages.com/ Online-tentoanstelling fan it wurk fan Keulemans]
* [http://www.mijnstambomen.nl/keulemans.htm Stambeam fan de famylje Keulemans]
{{Commonscat|John Gerrard Keulemans}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Keulemans, John Gerrard}}
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk ornitolooch]]</text>
      <sha1>bdfj3tsouz4naxy0zr5xahc88yfg2wt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239159</id>
      <parentid>1239157</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T15:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1239159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5371" sha1="ka13ehg8c50e2ryzx7jb0ximv5taijd" xml:space="preserve">{{wurk}}
{{Ynfoboks keunstner
| ôfbylding                    = John Gerrard Keulemans.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| nasjonaliteit                = {{NEDnasj}}
| berne                        = [[8 juny]] [[1842]]
| berteplak                    = [[Rotterdam]]
| stoarn                       = [[29 maart]] [[1912]] (69 jier)
| stjerplak                    = [[Ilford]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| wurksum as                   = [[keunstskilder]], [[yllustrator]], [[ornitolooch]]
| perioade                     = 
| streaming                    = 
| medium                       = 
| bekendste wurk(en)           = litografyen fan fûgels
| jierren aktyf                = 1857-1912
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''John Gerrard Keulemans''' ([[Rotterdam]], [[8 juny]] [[1842]] – [[Ilford]], [[29 maart]] [[1912]]), berne as '''Johannes Gerardus Keulemans''', wie in Nederlânsk [[keunstskilder]], [[yllustrator]] en [[ornitolooch]]. Keulemans wie bekend om syn litografyen fan fûgels. Fan 1869 ôf wurke Keulemans yn [[Grut-Brittanje]], dêr't er ek ferstoar.

== Biografy ==

== Erkenning yn Nederlân ==
Nei de emigraasje nei Ingelân waard er yn Nederlân minder bekend as yn it bûtenlân. Lykwols, syn earste grutte wurk - dêr't er ek de tekst foar skreau - ferskynde yn Nederlân (begjin 1869): ''Onze vogels in huis en tuin''. Yn dy trijedielige útjefte stiene 200 platen fan Keulemans; oer 120 ôfbylde lânseigen (sjong) fûgels, en eksoatyske fûgels dy't yn hokken of tunen holden waarden.
* 1869: ''Onze vogels in huis en tuin'', Volume 1,&lt;ref name=&quot;onzevogels1&quot;&gt; [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 1 (1869)|''Onze vogels in huis en tuin'' &lt;/ref&gt; 242 siden tekst; 70 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte.
* 1873: ''Onze vogels in huis en tuin'', Volume 2,&lt;ref name=&quot;onzevogels2&quot;&gt;[[File:Wikisource-logo.svg|16px|alt=small Wikisource logo]] [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 2 (1873)|*Onze vogels in huis en tuin 2 (1873)|*Onze vogels in huis 2&lt;/b&gt; siden fan tekst; 70 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte. * 1876: *Onze vogels in huis en tuin*, Vol. 3,&lt;ref name=&quot;onzevogels3&quot;&gt; [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 3 (1876)|*Onze vogels in huis en tuin*, Vol. 3]] op Wikisource&lt;/ref&gt; 194 siden tekst; 60 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte.

Boppedat brûkte allinne [[Jac. P. Thijsse]] de platen fan Keulemans — wêrfan't guon postúm publisearre waarden — yn syn boek ''Het Vogeljaar'' (yn de earste printinge fan 1903/1904 en yn de bywurke sechsde printinge fan 1969).&lt;ref name=&quot;Voous&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Oare wurken dy't Keulemans yllustrearre ==
* {{Aut|[[Walter Buller|Buller,W.L.]]}} (1872-1873) - ''History of the birds of New Zealand''
* {{Aut|Anonymous}} (1874-1890) - ''Catalogue of the birds in the British Museum'' (vols. 1-13)
* {{Aut|Dresser, H.E.}} (1871-1881) - ''History of the birds of Europe'' (9 vols.)
* {{Aut|[[Frederick DuCane Godman|Godman, F.D.]]}} (1907-1910) - ''Monograph of the Petrels''
* {{Aut|[[Alexander Koenig|Koenig, A.]]}} ( 1911) - ''Avifauna Spitzbergensis'' [foar in part]
* {{Aut|[[William Vincent Legge|Legge, W.V.]]}} (1878-1880) - ''History of the birds of Ceylon''
* {{Aut|[[Thomas Littleton Powys Lilford|Lilford, T.L.P.]]}} (1891-1897) - ''Coloured figures of the birds of the British Islands'' [deels]
* {{Aut|Marshall, C.H.T. &amp; G.F.L. Marshall}} (1870-1971) - ''Monograph of the Capitonidae''
* {{Aut|Mivart, G.J.}} (1896) - ''Monograph of the Lories''
* {{Aut|[[Johann Friedrich Naumann|Naumann, J.F.]]}} (1896-1905) - ''Naturgeschichte der Vögel Mitteleuropas'' (jubileumútjefte [[Carl Richard Hennicke|Hennicke]]) [foar in part]
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1893-1900) - ''Avifauna of Laysan''
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1907) - ''Extinct Birds''
* {{Aut|Rowley, G.D.}} (1876-1878) - ''Ornithological Miscellany''
* {{Aut|Salvin, O. &amp; Godman, F.D.}} (1879-1904) - ''Biologia Centrali-Americana, Aves''
* {{Aut|[[Philip Lutley Sclater|Sclater, P.L.]]}} (1879-1882) - ''Monograph of the jacamars and puffbirds''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1887) - ''Geographical distribution of the Charadriidae''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1898-1902) - ''Monograph of the Turdidae''
* {{Aut|Sharpe, R.B.}} (1868-1871) - ''Monograph of the Alcedinidae''&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Literatuer ==
* {{nl}} {{Aut|Voous, K.H.}} (1995) - ''In de ban van vogels. Geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw. Tevens Ornithologisch Biografisch Woordenboek''. Uitg. Scheffers, Utrecht. 605 siden. {{ISBN|90 5546 013 3}}. s. 299/300.

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.sil.si.edu/digitalcollections/nhrarebooks/rothschild/ Yllustraasjes út ''Birds of Laysan'']
* [http://triptych.brynmawr.edu/cdm4/results.php?CISOOP1=exact&amp;CISOFIELD1=CISOSEARCHALL&amp;CISOROOT=all&amp;CISOBOX1=Keulemans,%20John%20Gerrard Lito's fan Keulemans]
* [http://mmslouis.googlepages.com/ Online-tentoanstelling fan it wurk fan Keulemans]
* [http://www.mijnstambomen.nl/keulemans.htm Stambeam fan de famylje Keulemans]
{{Commonscat|John Gerrard Keulemans}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Keulemans, John Gerrard}}
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk ornitolooch]]</text>
      <sha1>ka13ehg8c50e2ryzx7jb0ximv5taijd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239161</id>
      <parentid>1239159</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:05:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1239161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7741" sha1="buxhvzpebk889ib9u6hb6t6yp19e6my" xml:space="preserve">{{Ynfoboks keunstner
| ôfbylding                    = John Gerrard Keulemans.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| nasjonaliteit                = {{NEDnasj}}
| berne                        = [[8 juny]] [[1842]]
| berteplak                    = [[Rotterdam]]
| stoarn                       = [[29 maart]] [[1912]] (69 jier)
| stjerplak                    = [[Ilford]], no yn [[Grut-Londen]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| wurksum as                   = [[keunstskilder]], [[yllustrator]], [[ornitolooch]]
| perioade                     = 
| streaming                    = 
| medium                       = 
| bekendste wurk(en)           = litografyen fan fûgels
| jierren aktyf                = 1857-1912
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''John Gerrard Keulemans''' ([[Rotterdam]], [[8 juny]] [[1842]] – [[Ilford]], [[29 maart]] [[1912]]), berne as '''Johannes Gerardus Keulemans''', wie in Nederlânsk [[keunstskilder]], [[yllustrator]] en [[ornitolooch]]. Keulemans wie bekend om syn litografyen fan fûgels. Fan 1869 ôf wurke Keulemans yn [[Grut-Brittanje]], dêr't er ek ferstoar.

== Biografy ==
As jonge wie Keulemans al in grut natoerleafhawwer en hie er de ambysje om ûndersiker te wurden. Doe't er 19 jier âld wie, bea er syn tsjinsten oan as samler fan fûgeleksemplaren en -aaien by it Ryksmuseum fan Natuerlike Histoarje yn Leien (RMNH, no [[Naturalis]]). Yn 1864 waard er dêr oansteld as yllustrator/assistint. Hermann Schlegel, de doetiidske direkteur fan it RMNH, moedige him oan en stjoerde him yn 1864 op ekspedysje nei West-Afrika. Nei syn weromkear yn Europa yn 1866 soarge Schlegel foar in oanbefelling by it [[Britsk Museum]]. Yn 1867 brocht [[Richard Bowdler Sharpe]] (dy't letter konservator fan fûgels by it British Museum wurde soe) in besyk oan it RMNH en noege er Keulemans út om mei te wurkjen oan de yllustraasjes foar syn monografy oer [[iisfûgels]].

Yn 1867 troude Keulemans yn Voorschoten mei Engelina Johanna Spoor; hja holp him by syn wurk. It pear ferhuze nei Grut-Brittanje ein 1869. Al gau waard er ien fan de meast sochte fûgelyllustrators fan syn tiid.&lt;ref name=&quot;Voous&quot;&gt;{{aut|[[Karel Voous|K.H. Voous]]}}, 1995. ''In de ban van vogels'', Uitgeverij Scheffers, Utert, {{ISBN|90 5546 013 3}}.&lt;/ref&gt;

Hy wurke as fêst yllustrator foar it ornitologysk tydskrift ''The Ibis'' (útjûn troch de British Ornithologists' Union), foar ''Novitates Zoologicae'' fan it Tring Museum, en foar de ''Proceedings'' en ''Transactions'' fan de Zoological Society of London.&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot;&gt;{{Aut|Brouwer, G.A.}} (1954) - ''Historische gegevens over onze vroegere ornithologen en over de avifauna van Nederland.'' Leien, E.J. Brill. Proefskrift, [[Universiteit Leien]]. s. 79–81&lt;/ref&gt; Troch syn stúdzjes nei West-Afrikaanske sûkerfûgels waard er – njonken oare talintearre keunstners – útkeazen om it boek [https://www.biodiversitylibrary.org/item/113608#page/7/mode/1up ''Monograph of the Nectariniidae''] fan [[George Ernest Shelley]] (1840–1910) te yllustrearjen.

Nei it ferstjerren fan syn earste frou yn 1876 troude er yn 1877 yn [[Londen]] mei de Ierske Arabella Miley. Hy krige yn totaal 14 bern, dêr't njoggen fan folwoeksen waarden. Keulemans hie fiif talen yn'e macht en wie in betûft sellist. Yn syn lettere jierren wijde er him oan it [[spiritualisme]].&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Erkenning yn Nederlân ==
Nei de emigraasje nei Ingelân waard er yn Nederlân minder bekend as yn it bûtenlân. Lykwols, syn earste grutte wurk - dêr't er ek de tekst foar skreau - ferskynde yn Nederlân (begjin 1869): ''Onze vogels in huis en tuin''. Yn dy trijedielige útjefte stiene 200 platen fan Keulemans; oer 120 ôfbylde lânseigen (sjong) fûgels, en eksoatyske fûgels dy't yn hokken of tunen holden waarden.
* 1869: ''Onze vogels in huis en tuin'', Volume 1,&lt;ref name=&quot;onzevogels1&quot;&gt; [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 1 (1869)|''Onze vogels in huis en tuin'' &lt;/ref&gt; 242 siden tekst; 70 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte.
* 1873: ''Onze vogels in huis en tuin'', Volume 2,&lt;ref name=&quot;onzevogels2&quot;&gt;[[File:Wikisource-logo.svg|16px|alt=small Wikisource logo]] [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 2 (1873)|*Onze vogels in huis en tuin 2 (1873)|*Onze vogels in huis 2&lt;/b&gt; siden fan tekst; 70 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte. * 1876: *Onze vogels in huis en tuin*, Vol. 3,&lt;ref name=&quot;onzevogels3&quot;&gt; [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 3 (1876)|*Onze vogels in huis en tuin*, Vol. 3]] op Wikisource&lt;/ref&gt; 194 siden tekst; 60 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte.

Boppedat brûkte allinne [[Jac. P. Thijsse]] de platen fan Keulemans — wêrfan't guon postúm publisearre waarden — yn syn boek ''Het Vogeljaar'' (yn de earste printinge fan 1903/1904 en yn de bywurke sechsde printinge fan 1969).&lt;ref name=&quot;Voous&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Oare wurken dy't Keulemans yllustrearre ==
* {{Aut|[[Walter Buller|Buller,W.L.]]}} (1872-1873) - ''History of the birds of New Zealand''
* {{Aut|Anonymous}} (1874-1890) - ''Catalogue of the birds in the British Museum'' (vols. 1-13)
* {{Aut|Dresser, H.E.}} (1871-1881) - ''History of the birds of Europe'' (9 vols.)
* {{Aut|[[Frederick DuCane Godman|Godman, F.D.]]}} (1907-1910) - ''Monograph of the Petrels''
* {{Aut|[[Alexander Koenig|Koenig, A.]]}} ( 1911) - ''Avifauna Spitzbergensis'' [foar in part]
* {{Aut|[[William Vincent Legge|Legge, W.V.]]}} (1878-1880) - ''History of the birds of Ceylon''
* {{Aut|[[Thomas Littleton Powys Lilford|Lilford, T.L.P.]]}} (1891-1897) - ''Coloured figures of the birds of the British Islands'' [deels]
* {{Aut|Marshall, C.H.T. &amp; G.F.L. Marshall}} (1870-1971) - ''Monograph of the Capitonidae''
* {{Aut|Mivart, G.J.}} (1896) - ''Monograph of the Lories''
* {{Aut|[[Johann Friedrich Naumann|Naumann, J.F.]]}} (1896-1905) - ''Naturgeschichte der Vögel Mitteleuropas'' (jubileumútjefte [[Carl Richard Hennicke|Hennicke]]) [foar in part]
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1893-1900) - ''Avifauna of Laysan''
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1907) - ''Extinct Birds''
* {{Aut|Rowley, G.D.}} (1876-1878) - ''Ornithological Miscellany''
* {{Aut|Salvin, O. &amp; Godman, F.D.}} (1879-1904) - ''Biologia Centrali-Americana, Aves''
* {{Aut|[[Philip Lutley Sclater|Sclater, P.L.]]}} (1879-1882) - ''Monograph of the jacamars and puffbirds''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1887) - ''Geographical distribution of the Charadriidae''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1898-1902) - ''Monograph of the Turdidae''
* {{Aut|Sharpe, R.B.}} (1868-1871) - ''Monograph of the Alcedinidae''&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Literatuer ==
* {{nl}} {{Aut|Voous, K.H.}} (1995) - ''In de ban van vogels. Geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw. Tevens Ornithologisch Biografisch Woordenboek''. Utj. Scheffers, Utrecht. 605 siden. {{ISBN|90 5546 013 3}}. s. 299/300.

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.sil.si.edu/digitalcollections/nhrarebooks/rothschild/ Yllustraasjes út ''Birds of Laysan'']
* [http://triptych.brynmawr.edu/cdm4/results.php?CISOOP1=exact&amp;CISOFIELD1=CISOSEARCHALL&amp;CISOROOT=all&amp;CISOBOX1=Keulemans,%20John%20Gerrard Lito's fan Keulemans]
* [http://mmslouis.googlepages.com/ Online-tentoanstelling fan it wurk fan Keulemans]
* [http://www.mijnstambomen.nl/keulemans.htm Stambeam fan de famylje Keulemans]
{{Commonscat|John Gerrard Keulemans}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Keulemans, John Gerrard}}
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk ornitolooch]]
[[Kategory:Ingelsk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1842]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1912]]</text>
      <sha1>buxhvzpebk889ib9u6hb6t6yp19e6my</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239186</id>
      <parentid>1239161</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelingen om utens */ kt</comment>
      <origin>1239186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7842" sha1="1o6cezwz7o89xh2p7fxzby8373x1hi1" xml:space="preserve">{{Ynfoboks keunstner
| ôfbylding                    = John Gerrard Keulemans.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| nasjonaliteit                = {{NEDnasj}}
| berne                        = [[8 juny]] [[1842]]
| berteplak                    = [[Rotterdam]]
| stoarn                       = [[29 maart]] [[1912]] (69 jier)
| stjerplak                    = [[Ilford]], no yn [[Grut-Londen]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| wurksum as                   = [[keunstskilder]], [[yllustrator]], [[ornitolooch]]
| perioade                     = 
| streaming                    = 
| medium                       = 
| bekendste wurk(en)           = litografyen fan fûgels
| jierren aktyf                = 1857-1912
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''John Gerrard Keulemans''' ([[Rotterdam]], [[8 juny]] [[1842]] – [[Ilford]], [[29 maart]] [[1912]]), berne as '''Johannes Gerardus Keulemans''', wie in Nederlânsk [[keunstskilder]], [[yllustrator]] en [[ornitolooch]]. Keulemans wie bekend om syn litografyen fan fûgels. Fan 1869 ôf wurke Keulemans yn [[Grut-Brittanje]], dêr't er ek ferstoar.

== Biografy ==
As jonge wie Keulemans al in grut natoerleafhawwer en hie er de ambysje om ûndersiker te wurden. Doe't er 19 jier âld wie, bea er syn tsjinsten oan as samler fan fûgeleksemplaren en -aaien by it Ryksmuseum fan Natuerlike Histoarje yn Leien (RMNH, no [[Naturalis]]). Yn 1864 waard er dêr oansteld as yllustrator/assistint. Hermann Schlegel, de doetiidske direkteur fan it RMNH, moedige him oan en stjoerde him yn 1864 op ekspedysje nei West-Afrika. Nei syn weromkear yn Europa yn 1866 soarge Schlegel foar in oanbefelling by it [[Britsk Museum]]. Yn 1867 brocht [[Richard Bowdler Sharpe]] (dy't letter konservator fan fûgels by it British Museum wurde soe) in besyk oan it RMNH en noege er Keulemans út om mei te wurkjen oan de yllustraasjes foar syn monografy oer [[iisfûgels]].

Yn 1867 troude Keulemans yn Voorschoten mei Engelina Johanna Spoor; hja holp him by syn wurk. It pear ferhuze nei Grut-Brittanje ein 1869. Al gau waard er ien fan de meast sochte fûgelyllustrators fan syn tiid.&lt;ref name=&quot;Voous&quot;&gt;{{aut|[[Karel Voous|K.H. Voous]]}}, 1995. ''In de ban van vogels'', Uitgeverij Scheffers, Utert, {{ISBN|90 5546 013 3}}.&lt;/ref&gt;

Hy wurke as fêst yllustrator foar it ornitologysk tydskrift ''The Ibis'' (útjûn troch de British Ornithologists' Union), foar ''Novitates Zoologicae'' fan it Tring Museum, en foar de ''Proceedings'' en ''Transactions'' fan de Zoological Society of London.&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot;&gt;{{Aut|Brouwer, G.A.}} (1954) - ''Historische gegevens over onze vroegere ornithologen en over de avifauna van Nederland.'' Leien, E.J. Brill. Proefskrift, [[Universiteit Leien]]. s. 79–81&lt;/ref&gt; Troch syn stúdzjes nei West-Afrikaanske sûkerfûgels waard er – njonken oare talintearre keunstners – útkeazen om it boek [https://www.biodiversitylibrary.org/item/113608#page/7/mode/1up ''Monograph of the Nectariniidae''] fan [[George Ernest Shelley]] (1840–1910) te yllustrearjen.

Nei it ferstjerren fan syn earste frou yn 1876 troude er yn 1877 yn [[Londen]] mei de Ierske Arabella Miley. Hy krige yn totaal 14 bern, dêr't njoggen fan folwoeksen waarden. Keulemans hie fiif talen yn'e macht en wie in betûft sellist. Yn syn lettere jierren wijde er him oan it [[spiritualisme]].&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Erkenning yn Nederlân ==
Nei de emigraasje nei Ingelân waard er yn Nederlân minder bekend as yn it bûtenlân. Lykwols, syn earste grutte wurk - dêr't er ek de tekst foar skreau - ferskynde yn Nederlân (begjin 1869): ''Onze vogels in huis en tuin''. Yn dy trijedielige útjefte stiene 200 platen fan Keulemans; oer 120 ôfbylde lânseigen (sjong) fûgels, en eksoatyske fûgels dy't yn hokken of tunen holden waarden.
* 1869: ''Onze vogels in huis en tuin'', Volume 1,&lt;ref name=&quot;onzevogels1&quot;&gt; [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 1 (1869)|''Onze vogels in huis en tuin'' &lt;/ref&gt; 242 siden tekst; 70 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte.
* 1873: ''Onze vogels in huis en tuin'', Volume 2,&lt;ref name=&quot;onzevogels2&quot;&gt;[[File:Wikisource-logo.svg|16px|alt=small Wikisource logo]] [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 2 (1873)|*Onze vogels in huis en tuin 2 (1873)|*Onze vogels in huis 2&lt;/b&gt; siden fan tekst; 70 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte. * 1876: *Onze vogels in huis en tuin*, Vol. 3,&lt;ref name=&quot;onzevogels3&quot;&gt; [[:s:nl:Keulemans Onze vogels 3 (1876)|*Onze vogels in huis en tuin*, Vol. 3]] op Wikisource&lt;/ref&gt; 194 siden tekst; 60 yllustraasjes; 3 siden ynhâldsopjefte.

Boppedat brûkte allinne [[Jac. P. Thijsse]] de platen fan Keulemans — wêrfan't guon postúm publisearre waarden — yn syn boek ''Het Vogeljaar'' (yn de earste printinge fan 1903/1904 en yn de bywurke sechsde printinge fan 1969).&lt;ref name=&quot;Voous&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Oare wurken dy't Keulemans yllustrearre ==
* {{Aut|[[Walter Buller|Buller,W.L.]]}} (1872-1873) - ''History of the birds of New Zealand''
* {{Aut|Anonymous}} (1874-1890) - ''Catalogue of the birds in the British Museum'' (vols. 1-13)
* {{Aut|Dresser, H.E.}} (1871-1881) - ''History of the birds of Europe'' (9 vols.)
* {{Aut|[[Frederick DuCane Godman|Godman, F.D.]]}} (1907-1910) - ''Monograph of the Petrels''
* {{Aut|[[Alexander Koenig|Koenig, A.]]}} ( 1911) - ''Avifauna Spitzbergensis'' [foar in part]
* {{Aut|[[William Vincent Legge|Legge, W.V.]]}} (1878-1880) - ''History of the birds of Ceylon''
* {{Aut|[[Thomas Littleton Powys Lilford|Lilford, T.L.P.]]}} (1891-1897) - ''Coloured figures of the birds of the British Islands'' [deels]
* {{Aut|Marshall, C.H.T. &amp; G.F.L. Marshall}} (1870-1971) - ''Monograph of the Capitonidae''
* {{Aut|Mivart, G.J.}} (1896) - ''Monograph of the Lories''
* {{Aut|[[Johann Friedrich Naumann|Naumann, J.F.]]}} (1896-1905) - ''Naturgeschichte der Vögel Mitteleuropas'' (jubileumútjefte [[Carl Richard Hennicke|Hennicke]]) [foar in part]
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1893-1900) - ''Avifauna of Laysan''
* {{Aut|Rothschild, L.W.}} (1907) - ''Extinct Birds''
* {{Aut|Rowley, G.D.}} (1876-1878) - ''Ornithological Miscellany''
* {{Aut|Salvin, O. &amp; Godman, F.D.}} (1879-1904) - ''Biologia Centrali-Americana, Aves''
* {{Aut|[[Philip Lutley Sclater|Sclater, P.L.]]}} (1879-1882) - ''Monograph of the jacamars and puffbirds''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1887) - ''Geographical distribution of the Charadriidae''
* {{Aut|Seebohm, H.}} (1898-1902) - ''Monograph of the Turdidae''
* {{Aut|Sharpe, R.B.}} (1868-1871) - ''Monograph of the Alcedinidae''&lt;ref name=&quot;Brouwer&quot; /&gt;

== Literatuer ==
* {{nl}} {{Aut|Voous, K.H.}} (1995) - ''In de ban van vogels. Geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw. Tevens Ornithologisch Biografisch Woordenboek''. Utj. Scheffers, Utrecht. 605 siden. {{ISBN|90 5546 013 3}}. s. 299/300.

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.sil.si.edu/digitalcollections/nhrarebooks/rothschild/ Yllustraasjes út ''Birds of Laysan'']
* [http://triptych.brynmawr.edu/cdm4/results.php?CISOOP1=exact&amp;CISOFIELD1=CISOSEARCHALL&amp;CISOROOT=all&amp;CISOBOX1=Keulemans,%20John%20Gerrard Lito's fan Keulemans]
* [http://mmslouis.googlepages.com/ Online-tentoanstelling fan it wurk fan Keulemans]
* [http://www.mijnstambomen.nl/keulemans.htm Stambeam fan de famylje Keulemans]
{{Commonscat|John Gerrard Keulemans}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Keulemans, John Gerrard}}
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk ornitolooch]]
[[Kategory:Ingelsk keunstskilder]]
[[Kategory:Ingelsk yllustrator]]
[[Kategory:Ingelsk ornitolooch]]
[[Kategory:Ingelsk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1842]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1912]]</text>
      <sha1>1o6cezwz7o89xh2p7fxzby8373x1hi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anyone But You</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193678</id>
    <revision>
      <id>1239162</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nije side</comment>
      <origin>1239162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22499" sha1="dzbbqjedokbf7e2dvqj02iozlzlfxuk" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks film
| ôfbylding                = Anyone But You logo.png
| ôfbyldingstekst          = 
| ôfbyldingsbreedte        =
| ferwizing                = '''(''[[:en:File:Anyone_but_You_(2023)_official_poster.webp|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')'''
| namme                    = ''Anyone But You''
| regisseur                = [[Will Gluck]]
| produsint                = [[Will Gluck]]&lt;br&gt;[[Joe Roth]]&lt;br&gt;[[Jeff Kirschenbaum]]
| útfierend produsint      = 
| senario                  = [[Ilana Wolpert]]&lt;br&gt;[[Will Gluck]]
| basearre op              = ''[[Folle Spul om Neat]]'' &lt;br&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;fan [[William Shakespeare]]
| kamerarezjy              = [[Danny Ruhlmann]]
| muzyk                    = [[Este Haim]]&lt;br&gt;[[Chris Stracey]]
| filmstudio               = [[Columbia Pictures]]&lt;br&gt;[[SK Global]]&lt;br&gt;[[RK Films]]&lt;br&gt;[[Olive Bridge Entertainment]]
| distribúsje              = [[Sony Pictures Releasing]]
| haadrollen               = [[Sydney Sweeney]]&lt;br&gt; [[Glen Powell]]
| voice-over               = 
| byrollen                 = [[Alexandra Shipp]]&lt;br&gt; [[Hadley Robinson]]&lt;br&gt; [[GaTa]]&lt;br&gt; [[Bryan Brown]]&lt;br&gt; [[Michelle Hurd]]&lt;br&gt;[[Charlee Fraser]]
| lân/lannen               = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]]&lt;br&gt;[[File:Flag of Australia (converted).svg|border|20px]] [[Austraalje (lân)|Austraalje]]
| premiêre                 = [[11&amp;nbsp;desimber]] [[2023]]
| direkt op fideo          = 
| foarm                    = [[langspylfilm]]
| sjenre                   = [[romantyske komeedzje]]
| taal                     = [[Ingelsk]]
| spyltiid                 = 103 minuten
| budget                   = $25&amp;nbsp;miljoen
| opbringst                = $220,0&amp;nbsp;miljoen
| prizen                   = 
| filmsearje               = 
| foarich diel             = 
| folgjend diel            = 
}}
'''''Anyone But You''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]]-[[Austraalje (lân)|Australyske]] [[romantyske komeedzje]] út [[2023]] ûnder [[rezjy]] fan [[Will Gluck]], mei yn 'e [[haadrol]]len [[Sydney Sweeney]] en [[Glen Powell]]. De [[titel (namme)|titel]] betsjut &quot;Wa dan ek asto it mar net bist&quot;. De [[film]] is loskes basearre op it klassike [[toanielstik]] ''[[Folle Spul om Neat]]'' fan [[William Shakespeare]]. It [[plot|ferhaal]] folget Bea en Ben, dy't ienris hàst in [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] krigen hawwe, oant har [[eangst]] en syn [[grutskens]] der tusken kamen. No [[haat]]sje se inoar, mar se komme mei-inoar opskipe te sitten as har âldere [[suster]] en it suske fan syn [[freonskip|bêste freon]] [[trouwe]] sille en sy beiden útnûge wurde foar in dagenlange [[bestimmingsbrulloft]]. ''Anyone But You'' krige mingde [[resinsje]]s fan 'e [[filmkritisy]], mar wie yn 'e [[bioskopen]] in [[sleeper hit]] dy't [[kommersje]]el tige súksesfol útpakte.

==Plot==
Bea, in [[rjochten|rjochte]][[studint]]e oan 'e [[Universiteit fan Boston]], treft yn in [[kofjesaak]] Ben, dy't [[bankier]] is by [[Goldman Sachs]]. De fûnk springt fuortendaliks oer tusken harren beiden. Se bringe de rest fan 'e dei tegearre troch en falle [[jûn]]s by Ben thús tsjininoaroan lizzend op 'e [[bank (meubel)|bank]] yn 'e [[sliep]]. De oare [[moarn (deidiel)|moarns]] pykt Bea út sûnder Ben wekker te meitsjen (mient se), mar neitiid beseft se dat har flecht inkeld ynjûn is trochdat se skrokken is fan 'e krêft fan har [[leafde|gefoelens]] foar him, dat se giet werom. Wannear't se de [[doar|foardoar]] fan syn [[appartemint]] iependocht, hat Benit  oer har mei syn yn 'e tuskentiid arrivearre [[freonskip|maat]] Pete. Sadwaande heart se hoe't Ben har yn [[mislediging|misledigjende]] termen beskriuwt. Se konkludearret dat se folslein mis wie oangeande him en giet [[razernij|poerrazen]] op 'e nij fuort sûnder de mannen witte te litten dat se harren [[petear]] ôfharke hat. Wat se net wit, is dat Ben wol deeglik wekker wurden wie fan har meneuvels, en dat er djip kwetst wie doe't se sûnder in wurd te sizzen útnaaide. Syn hurde wurden oer har tsjin Pete binne dan ek bedoeld om him grut te hâlden en himsels net kenne te litten.

In healjier letter wurdt Bea troch har âldere, [[lesbysk]]e [[suster]] Halle útnûge yn in [[bar]] om yn 'e kunde te kommen mei har [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|freondinne]] Claudia, om't harren [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] serieuze foarmen begjint oan te nimmen. It docht bliken dat Claudia it jongere suske fan Pete is. Mei't de froulju fan wjerskanten neisten útnûge hawwe om yn ien kear mei inoars freonefermiddens yn 'e kunde te kommen, is Ben der ek. It ûnferwachte wersjen fan Ben en Bea ferrint min, mei't harren leafde omslein is yn [[haat]]. Om't se allebeide mar de helte fan it ferhaal kenne, jouwe se inoar de [[skuld (ferantwurdlikheid)|skuld]] fan 'e minne ein fan harren dei tegearre. 

Noch wer oardel jier letter beslute Halle en Claudia om te [[trouwen]]. Dat dogge se yn 'e [[Austraalje (lân)|Australyske]] stêd [[Sydney]], dêr't Claudia har [[mem]] en [[styfheit]] wenje. Foar harren Amerikaanske famylje en freonen is it dus in [[bestimmingsbrulloft]]. Bea is ûnderwilens opholden mei har rjochtestúdzje om't se der alles behalven [[gelokkigens|gelokkich]] fan waard. Se doar har beslút lykwols net oan har bemuoisuchtige [[âldelju]] te fertellen. Ek hat se har [[knipperljochtrelaasje]] mei har [[ferloofde]] Jonathan wer útmakke. Wannear't se it [[fleantúch]] nei Austraalje nimt, is Ben, ta har ôfgriis, [[passazjier]] yn datselde tastel. Oankommen yn Sydney docht bliken dat it de bedoeling is dat Bea en Ben de dagen oant de trouwerij allebeide by Claudia har âldelju [[útfanhûzje]] sille, in feit dat Halle en Claudia oant dat stuit mei opset sin stilholden hawwe. 
{{Plotbedjer film}}
De izige omgong tusken Ben en Bea bedjert de [[feest]]like sfear foar de it [[breidspear]] en de oare houliksgasten, fan wa't Claudia har mem Carol, har styfheit Roger en har [[broer]] Pete, en Halle en Bea harren âlden Leo en Innie al fan it begjin ôf oan yn itselde hûs ferbliuwe. De sitewaasje wurdt noch yngewikkelder om't ek Margaret, in [[omkesizzer]] fan Roger mei wa't Ben in jier lyn in koarte relaasje hân hat, by Roger en Carol útfanhuzet. Ben hie hope harren relaasje wer nij libben yn te blazen, mar wurdt op dat mêd [[teloarsteld]] as bliken docht dat Margaret har nije flam Beau meinommen hat, in beamlange Australyske [[surfen|surfer]] mei noch mear [[spier]]en as Ben sels hat. Underwilens binne Bea har âldelju derfan oertsjûge dat it foar har it bêste is as sy en Jonathan wer byinoar komme, dat dêrom hawwe se it frij mar nommen om sels Jonathan foar de trouwerij út te nûgjen (en him wiis te meitsjen dat Bea har graach mei him [[fermoedsoening|fermoedsoenje]] wol).

Nei't de ûnmin tusken Ben en Bea jûns by it dwaan fan in spultsje útmûne is yn in [[rûzje]] wêrby't troch it by fersin ôfstekken fan [[fjoerwurk]] in djoer [[blomstik]] foar de trouwerij yn 'e [[brân]] rekke is, hawwe Halle en Claudia har nocht fan wat sy as it geklier fan Ben en Bea beskôgje. Yn 'e mande mei Roger, Carol en Pete betinke se in [[snoadens|snoad]] plantsje om Ben en Bea [[seksuele omgong|mei-inoar op bêd]] te krijen yn 'e oertsjûging dat allinnich dat noch foarkomme kin dat se de hiele trouwerij ferpeste. Bea trochsjocht it net bepaald subtyl yn 'e praktyk brochte plan fuortendaliks, mar se [[skuldgefoel|fielt har skuldich]] oer it blomstik en hat [[sympaty]] foar it [[dilemma]] fan Halle en Claudia. Boppedat sjocht se in manear om har eigen swierrichheden op te lossen mei har âldelju dy't har sûnder ophâlden wer oan Jonathan besykje te keppeljen. Want as se al in relaasje hat, soene sels har âlden begripe moatte dat soks neat wurde kin. Bea wit Ben derfan te bepraten om mei te wurkjen om't er sa oerdúdlik Margaret weromhawwe wol, en om't it bearen dat er in relaasje mei Bea hat, Margaret [[jaloerskens|jaloersk]] meitsje moat.

Dat, Ben en Bea besykje yn 'e neifolgjende dagen harren hommels wer oanrekke relaasje oan it breidspear en de oare houliksgasten te 'ferkeapjen' mei ferskate yn sêne sette iepentlike fertoanings fan [[affeksje]]. By ien sa'n gelegenheid besykje se op in feest op in farrend [[lúkse]] [[jacht (skip)|jacht]] yn 'e [[Haven fan Sydney]] om in kliemske sêne út 'e [[film]] ''[[Titanic (film út 1997)|Titanic]]'' nei te spyljen, wêrby't Bea oer de [[boech]] fan it [[skip]] hinne hinget en Ben har fan efteren fêsthâldt. Hy lit lykwols te betiid los, en sy kneppelet oerboard. Ben springt har efternei, ek al is er gjin goede [[swimmen|swimmer]]. De beide drinkelingen wurde al rillegau opmurken troch de oare oanwêzigen op it jacht, mar dat kin spitigernôch omreden fan it smelle [[farwetter]] net omkeare. Ben en Bea swimme nei in [[boei]] ta en klimme dêr boppe-op.

Wylst se wachtsje op 'e rêdingstsjinst reitsje se einlings echt oan 'e praat en fertelle se inoar wat der no eins fan harren perspektyf út bard is op dy moarn nei de nacht op 'e bank. Bea fertelt ek dat se opholden is mei har stúdzje, en se prate ôf om, as freonen, tegearre it [[Sydney Opera House]] te besjen (dat se fan 'e boei ôf stean sjen kinne). Wannear't einlings de [[helikopter]] fan 'e rêdingstsjinst arrivearret en har beiden optakelje wol, bekent Ben dat er eins [[fleaneangst]] hat en dat er inkeld yn it fleantúch doar om't er ûnderweis in [[koptillefoan]] op docht dêr't oan ien wei troch syn 'kalmearringsliet' op t hearren is: ''[[Unwritten (liet)|Unwritten]]'' fan [[Natasha Bedingfield]]. Bea helpt him troch de foar him eangstige mominten fan it optakeljen en de helikopterflecht hinne troch dat liet foar him te [[sjongen]]. Nei't de helikopter harren ôfset by it lege hûs fan Roger en Carol, lôget de [[hertstocht]] tusken harren beiden ynienen wer op en bedarje se mei-inoar op bêd. Mar neitiid seit Bea sûnder der by nei te tinken dat alles wat se de lêste tiid docht, in flater is. Dêrmei stelt se Ben teloar, dy't mient dat se it ek oer harren nacht tegearre hat. Hy giet dêrom werom nei syn eigen sliepkeamer foar't se wekker wurdt, wat har de hoop ûntnimt dat se einlings dochs har wiere leafde fûn hat.

Op 'e moarn fan 'e trouwerij komme Bea har âlden derefter dat se opholden is mei har stúdzje om't Ben it oan Pete ferklapt hat, dy't net foar it ferstân hie dat it in geheim foar Bea har famylje wie. Bea fielt har [[ferrie|ferret]] troch Ben, en hy fielt him der skuldich oer dat er net wat omsichtiger mei har geheim omgien is. Se beslute om mar in ein te breidzjen oan it toanielstikje dat se opfiere en bringe oan 'e oaren út dat se no al dagenlang beare dat se in relaasje hawwe wylst dat eins net sa is. Nettsjinsteande dy ûntboezeming giet de [[trouwerij|houliksseremoanje]] dat it slydjaget. Op 'e [[brulloft]] neitiid, dy't holden wurdt op in [[klif]] heech boppe de [[oseaan]]kust, komt Margaret by Ben. Se fertelt him dat se it útmakke hat mei Beau en dat se him (Ben) weromhawwe wol. Wannear't se him begjint te [[tút]]sjen, sjocht Bea dat, dy't de brulloft [[gûlen|yn triennen]] ferlit.

Margaret weromhawwe wie krekt wat Ben oarspronklik woe, dat hy soe alhiel hoera wêze moatte. Mar no beseft er ynienen dat Margaret net dejinge is dy't er hawwe wol. Hy beäntwurdet har tút net en [[ûntskuldiging|ûntskuldiget]] him foar har oer om't er net hàr weromhawwe woe, mar it [[oantinken]] oan harren relaasje dy't no foarby is. Wannear't er fan Halle, Claudia en de oaren heart dat Bea har ôfjûn hat, riedt er wêr't se hinne gien is. Hy hjit it omsteand laach om 'e rêdingstsjinst te skiljen en springt dan fan it klif ôf yn see. Nei't er op 'e nij opfiske is troch in rêdingshelikopter, lit er him ôfsette by it Sydney Opera House, dêr't er yndie Bea weromfynt. Sy is ûnder de yndruk fan syn spektakulêre oankomst. Hy fertelt har dat er bang wie dat harren nacht tegearre foar har neat oars wie as noch mar wer in beslút dêr't se neitiid [[spyt]] fan hie, mar sy antwurdet dat it krekt it earste yn lange tiid wie dêr't se gjin spyt fan krije sil. Se fermoedsoenje har mei-inoar en keare as in stel werom nei de brulloft, dêr't it breidspear en de gasten Ben ''Unwritten'' fan Natasha Bedingfield begjinne ta te sjongen. Jonathan en Margaret wikselje ûnderwilens in tút út.

Under de [[ôftiteling]] wurdt in ferskaat oan sênes út 'e film op 'e nij yn byld brocht wylst de akteurs eltse kear wer ''Unwritten'' sjonge ynstee fan harren [[dialooch]] op te sizzen.

==Rolferdieling==
[[File:Sydney Sweeney 2019 by Glenn Francis.jpg|right|thumb|140px|[[Sydney Sweeney]].]]
[[File:Glen_Powell_by_Gage_Skidmore.jpg|right|thumb|180px|[[Glen Powell]].]]
;haadrollen
{| height=&quot;100px&quot; width=&quot;350px&quot; style=&quot;background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa&quot;
| style=&quot;background:gold&quot;| '''personaazje''' 
| style=&quot;background:gold&quot;| '''akteur/aktrise''' 
|- 
| Bea 
| [[Sydney Sweeney]]
|-
| Ben
| [[Glen Powell]]
|-
|}
&lt;br&gt;
;byrollen
{| height=&quot;100px&quot; width=&quot;350px&quot; style=&quot;background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa&quot;
| style=&quot;background:gold&quot;| '''personaazje''' 
| style=&quot;background:gold&quot;| '''akteur/aktrise''' 
|- 
| Claudia
| [[Alexandra Shipp]]
|-
| Halle 
| [[Hadley Robinson]]
|-
| Pete
| [[GaTa]]
|-
| Roger
| [[Bryan Brown]]
|-
| Carol
| [[Michelle Hurd]]
|-
| Margaret
| [[Charlee Fraser]]
|-
| Beau
| [[Joe Davidson (akteur)|Joe Davidson]]
|-
| Leo
| [[Dermot Mulroney]]
|-
| Innie
| [[Rachel Griffiths]]
|-
| Jonathan
| [[Darren Barnet]]
|-
|}

==Produksje en distribúsje==
===Produksje===
''Anyone But You'' waard [[regissearre]] troch [[Will Gluck]] nei in [[senario]] fan himsels en [[Ilana Wolpert]] dat [[ynspiraasje (keunst)|ynspirearre]] wie troch de [[Shakespeariaanske komeedzjes|ferneamde komeedzje]] ''[[Folle Spul om Neat]]'' (''Much Ado About Nothing'') út 'e [[Elizabetaanske Tiid]] fan 'e [[Ingelân|Ingelske]] [[toanielskriuwer]] [[William Shakespeare]]. As [[filmprodusint|produsinten]] wiene Gluck, [[Joe Roth]] en [[Jeff Kirschenbaum]] by it projekt belutsen foar de [[filmstudio's]] [[Columbia Pictures]], [[SK Global]], [[RK Films]] en [[Olive Bridge Entertainment]]. Dêrmei wie ''Anyone But You'' in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]]-[[Austraalje (lân)|Australyske]] [[ko-produksje]]. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[$]]25&amp;nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Danny Ruhlmann]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Este Haim]] en [[Chris Stracey]]. 
[[File:Palm Beach, Sydney 2.jpg|left|thumb|250px|[[Palm Beach (Sydney)|Palm Beach]] by [[Sydney]] wie ien fan 'e filmlokaasjes foar ''Anyone But You''.]]

Yn [[oktober]] [[2024]] berjochte it [[tydskrift]] ''[[The Hollywood Reporter]]'' op basis fan in anonime boarne dat [[haadrolspylster]] [[Sydney Sweeney]] akkoart gien wie mei it spyljen fan in [[byrol]] yn 'e ''[[Spider-Man (personaazje)|Spider-Man]]''-[[spin-off]]-film ''[[Madame Web (film)|Madame Web]]'' om [[Sony Pictures]] (de [[memme-ûndernimming]] fan Columbia) safier te krijen om ''Anyone But You'' te [[finansiering|finansieren]].

===Opnamen===
De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Anyone But You'' setten yn [[febrewaris]] [[2023]] útein en duorren oant yn [[april]] fan dat jier. De film waard hielendal opnommen yn 'e [[Austraalje (lân)|Australyske]] dielsteat [[Nij-Súd-Wales]]. De spesifike filmlokaasjes leine fersille oer de hiele [[stêdekloft]] fan [[Sydney]]. Sa waard op [[Palm Beach (Sydney)|Palm Beach]] de strânsêne opnommen wêryn't Ben nei oankomst yn Austraalje foar it earst (in [[topless]]) Margaret weromsjocht, wylst it [[Queen Victoria Building (Sydney)|Queen Victoria Building]] te sjen is as eftergrûn fan 'e sêne wêryn't Bea út te [[winkeljen]] giet. Op 'e [[Jones Bay Wharf]] giet it hiele selskip oan board fan in [[jacht (fartúch)|jacht]] foar in nachtlike rûnfeart troch de haven, en de eigentlike [[brulloft]] fan Claudia en Halle waard filme yn it [[Marks Park (Tamarama)|Marks Park]] yn 'e [[wyk]] [[Tamarama]]. De úteinlike fermoedsoening fan Ben en Bea waard opnommen foar it ferneamde [[Sydney Opera House]]. 
[[File:AUS Sydney, Waverley, Marks Park 001.jpg|right|thumb|250px|It Marks Park yn 'e [[wyk]] [[Tamarama]] wie ien fan 'e filmlokaasjes foar ''Anyone But You''.]]

Under de opnamen misbetearde in [[sêne]] mei in rêdingshelikopter hast op katastrofale wize en wie in [[needlâning]] nedich. Te gast yn it Amerikaanske [[praatprogramma]] ''[[The Tonight Show]]'' fertelde [[haadrolspylster]] [[Sydney Sweeney]] oer in oar ferfelend ynsidint. By it filmjen fan 'e sêne wêryn't har personaazje Bea in grouwe [[spinnen (bisten)|spin]] yn 'e [[broek]] fan Ben ([[Glen Powell]]) oantreft en derút hellet, waard se [[biten]] troch de ôfrjochte [[jachtkrabspinnen|jachtkrabspin]] dy't dêrfoar brûkt waard. Se joech in gjalp fan [[pine]], mar de hiele [[filmcrew]] miende dat se inkeld hiel reälistysk oan it [[aktearjen]] wie. Inkeld har [[tsjinspiler]] Glen Powell hie troch dat der wat mis wie en kaam har te help.

===Distribúsje===
De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Anyone But You'' waard fersoarge troch [[Sony Pictures Releasing]], de distribúsjedifyzje fan [[Sony Pictures]], dat de [[memme-ûndernimming]] fan [[Columbia Pictures]] is. De film gie op [[11&amp;nbsp;desimber]] [[2023]] yn [[New York (stêd)|New York]] yn [[premiêre]], en iepene dêrnei op [[22&amp;nbsp;desimber]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]]. ''Anyone But You''  moast dêr [[konkurrinsje|konkurrearje]] mei û.o. de [[tekenfilm]] ''[[Migration (film út 2023)|Migration]]'', de [[superheldefilm]] ''[[Aquaman and the Lost Kingdom]]'' en de [[sportfilm]] ''[[The Iron Claw (film)|The Iron Claw]]''. Doe't de film in grut súkses waard, brocht Sony op [[9&amp;nbsp;febrewaris]] [[2024]], yn it ramt fan 'e oankommende [[Falentynsdei]], in ''[[extended cut]]'' fan ''Anyone But You'' út. De film kaam op [[20&amp;nbsp;febrewaris]] [[2024]] beskikber as [[ynternet|digitale]] [[download]] en waard op [[12&amp;nbsp;maart]] fan dat jier útbrocht op [[dvd]] en [[blu-ray]].
[[File:Jones Bay Wharf night pano from REVY C rooftop.jpg|left|thumb|450px|De [[Jones Bay Wharf]] wie ien fan 'e filmlokaasjes foar ''Anyone But You''.]]

==Untfangst==
Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Anyone But You'' mingde [[resinsje]]s. Yn 'e [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[krante]] ''[[The Guardian]]'' joech Benjamin Lee de film 2 fan 5 [[stjer (figuer)|stjerren]]. Hy skreau: &quot;It slagget [[regisseur]] [[Will Gluck]] […] net om syn beide [[haadrolspiler]]s mear wêze te litten as [[model (berop)|modellen]] dy't [[baaiklean]] toane. Om harren as mulpunt fan in [[romantyske komeedzje]] te nimmen hat wol wat wei fan in [[bern (persoan)|bern]] dat twa [[pop]]pen inoar [[tút]]sje lit.&quot; David Rooney, dy't foar it [[tydskrift]] ''[[The Hollywood Reporter]]'' skreau, murk nei it sjen fan 'e film op: &quot;noch ynterpersoanlike gemy op it wite doek, noch echte [[humor]] kin neimakke wurde, yn 't bysûnder net mei it soarte fan leech-by-de-grûnsk skriuwwurk yn Will Gluck syn ''Anyone But You''&quot;.

Drew Gillis fan ''[[The A.V. Club]]'' parte de film in 7&lt;sup&gt;&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; ta op in skaal fan 1 oant 10. Hy woe hawwe: &quot;Net ien giet nei de bioskoop om in film lykas ''Anyone But You'' te sjen foar it reälisme, en dat hoecht ek hielendal net. De film is makke as [[fermaak]]lik [[eskapisme]], en yn dat opsjoch is er goed slagge.&quot; Tara McNamara fan [[Common Sense Media]] joech ''Anyone But You'' 3 fan 5 stjerren. Hja skreau: &quot;Tanksij it [[cast]]en fan oansprekkende [[akteur]]s, de oanhâldende oanwêzigens fan [[Natasha Bedingfield]] har ''[[Unwritten (liet)|Unwritten]]'' en de [[sprektaal]]-akkurate [[dialooch]] fan 'e [[personaazje]]s […] is it einresultaat fermaaklik genôch dat it tige ûnwierskynlik is dat [[teenager]]s en [[jongfolwoeksene]]n de flaters [yn 'e [[plot]]] opmerke sille.&quot;
[[File:Queen Victoria Building, Sydney.jpg|right|thumb|250px|It [[Queen Victoria Building (Sydney)|Queen Victoria Building]] yn [[Sydney]] wie ien fan 'e filmlokaasjes foar ''Anyone But You''.]]
[[File:Sydney (AU), Opera House -- 2019 -- 2980.jpg|right|thumb|250px|It [[Sydney Opera House]] wie ien fan 'e filmlokaasjes foar ''Anyone But You''.]]

Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Anyone But You'' in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 53%, basearre op 118 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: &quot;Knaphandige [[rezjy]] en in pear stjerren dy't it oansjen tige by tige lije kin, meitsje [dizze film] ta in lichtfuottige ôflieding dy't dermei troch kin, ek al is it ferhaal net botte fûnkeljend.&quot; Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Anyone But You'' in goedkarringspersintaazje fan 52%, basearre op 26 resinsjes.

==Resultaat==
===Opbringst===
''Anyone But You'' brocht yn 'e [[bioskopen]] yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] [[$]]88,3&amp;nbsp;miljoen op, en yn alle oare [[lannen en territoaria]] $131,7&amp;nbsp;miljoen. Wrâldwiid kaam de [[opbringst (jild)|opbringst]] dêrmei út op $220,0&amp;nbsp;miljoen. Ofset tsjin it [[budget]] fan $25&amp;nbsp;miljoen betsjut dat in [[winst (ûndernimming)|winst]] fan $195&amp;nbsp;miljoen, hoewol't dêr de [[marketing]]kosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie it de meast opbringende ferfilming fan in wurk fan [[Shakespeare]] aller tiden.

===Prizen===
''Anyone But You'' waard nominearre foar de [[People's Choice Award]]s foar [[komeedzjefilm]] fan it jier en (twaris) foar komeedzjefilmstjer fan it jier ([[Sydney Sweeney]] en [[Glen Powell]]). De film waard ek nomineare foar de [[GLAAD Media Award]] foar bêste bioskoopfilm.

==Keppelings om utens==
* {{en}} [https://www.anyonebutyou.movie/ Offisjele webside fan ''Anyone But You'']
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt26047818/ Ynformaasje oer ''Anyone But You'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)]

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Anyone_But_You ''References'', op dizze side].
}}
{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}

[[Kategory:Amerikaanske romantyske komeedzje]]
[[Kategory:Australyske romantyske komeedzje]]
[[Kategory:Ingelsktalige film]]
[[Kategory:Film fan Columbia Pictures]]
[[Kategory:Film fan Will Gluck]]
[[Kategory:Film út 2023]]
[[Kategory:Film oer in brulloft]]
[[Kategory:Film oer lesbianisme]]
[[Kategory:Film mei in Australysk tema]]
[[Kategory:Film basearre op Folle Spul om Neat]]</text>
      <sha1>dzbbqjedokbf7e2dvqj02iozlzlfxuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Film mei in Australysk tema</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193679</id>
    <revision>
      <id>1239165</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1239165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="7t4f5g5azy8yssjqf417eas23myoox5" xml:space="preserve">[[Kategory:Film mei in geografysk-kultureel tema|Australisk]]
[[Kategory:Kultuer yn Austraalje]]</text>
      <sha1>7t4f5g5azy8yssjqf417eas23myoox5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Film basearre op Folle Spul om Neat</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193680</id>
    <revision>
      <id>1239174</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:19:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1239174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="nrgjhehuan6g3495ypta12rxscaz8n2" xml:space="preserve">[[Kategory:Film basearre op in toanielstik|Folle Spul om Neat]]
[[Kategory:Folle Spul om Neat]]</text>
      <sha1>nrgjhehuan6g3495ypta12rxscaz8n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Folle Spul om Neat</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193681</id>
    <revision>
      <id>1239176</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1239176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191" sha1="n2in8p9dgth2h4oe0j5ywogwj2obd9f" xml:space="preserve">[[Kategory:Literêr wurk fan William Shakespeare]]
[[Kategory:Komeedzje (toanielstik)]]
[[Kategory:Ingelsktalich toanielstik]]
[[Kategory:Toanielstik út 1600]]
[[Kategory:Fryske oersetting]]</text>
      <sha1>n2in8p9dgth2h4oe0j5ywogwj2obd9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bestimmingsbrulloft</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193682</id>
    <revision>
      <id>1239178</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:29:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nije side</comment>
      <origin>1239178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2200" sha1="p87tei2os5qwmrg0b012n8eh7mkzhtg" xml:space="preserve">In '''bestimmingsbrulloft''' of in '''bestimmingstrouwerij''' (fan it [[Ingelsk]]e ''destination wedding'') is in [[brulloft]] dy't holden wurdt op in plak dat fier fuort is. Faak giet it om in [[lúkse]] en [[waarm]]e [[fakânsje]]bestimming, dy't dan ornaris mei-iens ek de bestimming fan 'e [[houliksreis]] is. De útnûge gasten moatte [[reis|reizgje]] om 'e brulloft by te wenjen en bliuwe dan faak ferskate dagen foar en nei de eigentlike [[trouwerij]]. 

De lokaasje fan 'e trouwerij is by bestimmingsbrulloften útsocht om syn skildereftigens. It kin bygelyks gean om in [[strân]], in [[klif]] boppe de [[see]] of in [[berch]]. It brulloftsfolk wurdt gauris ûnderbrocht yn in [[resort]]-[[hotel]] of [[útfanhúzjen|útfanhûzet]] by pleatslik wenjende [[freonskip|freonen]] of [[famyljeleden]]. Guon [[populêr]]e plakken foar bestimmingsbrulloften binne [[Parys]], [[Las Vegas]], de [[Comomar]] yn noardlik [[Itaalje]], [[Toskane]] yn sintraal Itaalje en it [[Grikelân|Grykske]] eilân [[Santorini]] yn 'e [[Egeyske See]].

Yn [[2009]], op it hichtepunt fan 'e [[Bankekrisis]], hold de groei fan it tal bestimmingsbrulloften likegoed oan. De ferklearring dêrfoar is dat sokke brulloften foar it [[breidspear]], omreden fan 'e beheindere grutte, faak dochs minder djoer binne as wannear't deun by hûs in brulloft holden wurdt mei folle mear gasten. Oan 'e oare kant wurdt fansels wol hiel wat frege fan 'e brulloftsgasten, dy't ornaris sels harren reis betslje moatte. It sprekt foar himsels dat soks inkeld weilein is foar de [[rykdom|rikere]] [[klasse (maatskippij)|lagen fan 'e befolking]].

Ferskate [[kristlik]]e [[denominaasje]]s ferbiede bestimmingsbrulloften. Yn 'e [[Roomsk-Katolike Tsjerke]], bygelyks, moat in houlik beslist yn in [[tsjerkegebou]] sletten wurde om jildich te wêzen. De roomske [[doktrine]] is nammentlik dat [[God (monoteïsme)|God]] inkeld yn 'e tsjerke oanwêzich is en dat in houlikssluting yn 'e oanwêzigens fan God barre moat.

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Wedding#Destination_wedding ''References'', op dizze side].
}}

[[Kategory:Houlik]]

[[en:Wedding#Destination wedding]]</text>
      <sha1>p87tei2os5qwmrg0b012n8eh7mkzhtg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239182</id>
      <parentid>1239178</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T16:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>noch wat</comment>
      <origin>1239182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2252" sha1="qwofhhsq5yrn1o2tkxogo9lqj80dqo1" xml:space="preserve">In '''bestimmingsbrulloft''' of in '''bestimmingstrouwerij''' (fan it [[Ingelsk]]e ''destination wedding'') is in [[brulloft]] dy't holden wurdt op in plak dat fier fuort is. Faak giet it om in [[lúkse]] en [[waarm]]e [[fakânsje]]bestimming, dy't dan ornaris mei-iens ek de bestimming fan 'e [[houliksreis]] is. De útnûge gasten moatte [[reis|reizgje]] om 'e brulloft by te wenjen en bliuwe dan faak ferskate dagen foar en nei de eigentlike [[trouwerij]]. 

De lokaasje fan 'e trouwerij is by bestimmingsbrulloften útsocht om syn skildereftigens. It kin bygelyks gean om in [[strân]], in [[klif]] boppe de [[see]] of in [[berch]]. It brulloftsfolk wurdt gauris ûnderbrocht yn in [[resort]]-[[hotel]] of [[útfanhúzjen|útfanhûzet]] by pleatslik wenjende [[freonskip|freonen]] of [[famyljeleden]]. Guon [[populêr]]e plakken foar bestimmingsbrulloften binne [[Parys]], [[Las Vegas]], de [[Comomar]] yn noardlik [[Itaalje]], [[Toskane]] yn sintraal Itaalje, it [[Grikelân|Grykske]] eilân [[Santorini]] yn 'e [[Egeyske See]], en it eilân [[Mo‘orea]] yn [[Frânsk-Polyneezje]].

Yn [[2009]], op it hichtepunt fan 'e [[Bankekrisis]], hold de groei fan it tal bestimmingsbrulloften likegoed oan. De ferklearring dêrfoar is dat sokke brulloften foar it [[breidspear]], omreden fan 'e beheindere grutte, faak dochs minder djoer binne as wannear't deun by hûs in brulloft holden wurdt mei folle mear gasten. Oan 'e oare kant wurdt fansels wol hiel wat frege fan 'e brulloftsgasten, dy't ornaris sels harren reis betslje moatte. It sprekt foar himsels dat soks inkeld weilein is foar de [[rykdom|rikere]] [[klasse (maatskippij)|lagen fan 'e befolking]].

Ferskate [[kristlik]]e [[denominaasje]]s ferbiede bestimmingsbrulloften. Yn 'e [[Roomsk-Katolike Tsjerke]], bygelyks, moat in houlik beslist yn in [[tsjerkegebou]] sletten wurde om jildich te wêzen. De roomske [[doktrine]] is nammentlik dat [[God (monoteïsme)|God]] inkeld yn 'e tsjerke oanwêzich is en dat in houlikssluting yn 'e oanwêzigens fan God barre moat.

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Wedding#Destination_wedding ''References'', op dizze side].
}}

[[Kategory:Houlik]]

[[en:Wedding#Destination wedding]]</text>
      <sha1>qwofhhsq5yrn1o2tkxogo9lqj80dqo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bestimmingstrouwerij</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193683</id>
    <redirect title="Bestimmingsbrulloft" />
    <revision>
      <id>1239180</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Bestimmingsbrulloft]]</comment>
      <origin>1239180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="pbf5awdfqu3syqe91wfun1sqecvo07l" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Bestimmingsbrulloft]]</text>
      <sha1>pbf5awdfqu3syqe91wfun1sqecvo07l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Destination wedding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193684</id>
    <redirect title="Bestimmingsbrulloft" />
    <revision>
      <id>1239181</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Bestimmingsbrulloft]]</comment>
      <origin>1239181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="pbf5awdfqu3syqe91wfun1sqecvo07l" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Bestimmingsbrulloft]]</text>
      <sha1>pbf5awdfqu3syqe91wfun1sqecvo07l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sleeper hit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193685</id>
    <revision>
      <id>1239184</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:40:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nije side</comment>
      <origin>1239184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3060" sha1="gb4jpv5e8p89gie5lc5ojyv9eauetez" xml:space="preserve">In '''sleeper hit''' ([[Ingelsk]] foar &quot;slieperklap&quot;, of frijer fertaald: &quot;slieperkaskreaker&quot;) is in term út 'e [[entertainment]]yndustry dy't ferwiist nei in produkt ([[film]], [[tillefyzjesearje]], [[single (muzyk)|single]], [[album (muzyk)|album]], [[fideospultsje]], ensfh.) dat it yn 't earstoan, fuort nei't it útbrocht is, net sa goed docht, mar úteinlik ûnferwachts dochs noch útgroeit ta in grut súkses. De oarsaken foar it oarspronklike gebrek oan súkses ferskille. It kin wêze dat sa'n produkt gjin of mar kwealk [[budget]] foar [[marketing]] hat of dat de release bedoarn wurdt troch omstannichheden dêr't de produsinten gjin kontrôle oer hawwe, lykas in [[pandemy]], in [[hjitteweach]] of in [[oanslach (misdriuw)|oanslach]] fan it kaliber fan [[9/11]]. Yn 'e regel is it úteinlike súkses it resultaat fan it ûntstean fan in [[fandom]] troch [[mûnlinge reklame]], omtinken dat deroan jûn yn 'e [[media]] of it [[firaal fenomeen|firaal gean]] op it [[ynternet]]. 

It ûntbrekt in sleeper hit gauris oan [[artyst]]en mei stjeralluere lykas [[akteur|filmstjerren]] of [[muzikant]]en fan namme, en teffens oan in [[produksje-ûntwerp]] fan hege kwaliteit. Mar it produkt berikt syn súkses troch oare kwaliteiten, lykas in orizjinele [[plot]] of in fernijende oanpak. Ek komt it foar dat it poer giet om [[tafal]], wannear't sa'n produkt krekt op in stuit útbrocht wurdt as de [[merk (ekonomy)|merk]] der klear foar is. 

Foarbylden fan klassike sleeper hits op it mêd fan films binne ''[[Easy Rider]]'' ([[1969]]), ''[[Mad Max (film)|Mad Max]]'' ([[1979]]) en ''[[The Blair Witch Project]]'' ([[1999]]). Dêrby gie it om [[lowbudgetfilm]]s mei yndie in fernijende oanpak (''Easy Rider'', ''The Blair Witch Project'') of in orizjinele plot (''Mad Max''). Ek grutte films dêr't gâns wat fan ferwachte wurdt, mar dy't yn 't earstoan neat klearmeitsje en pas nei ferrin fan tiid oan 'e oarspronklike ferwachting foldogge, wurde oanmurken foar sleeper hits. Men kin dan tinke oan films as ''[[Sleepless in Seattle]]'' ([[1993]]), ''[[My Best Friend's Wedding]]'' ([[1997]]) en ''[[There's Something About Mary]]'' ([[1998]]). 

Foarbylden fan sleeper hits út 'e [[muzyk]]yndustry binne de [[single (muzyk)|singles]] ''[[Oh, Happy Days (liet út 1952)|Oh, Happy Days]]'' fan [[Don Howard]] ([[1952]]), ''[[Welcome to the Jungle (liet fan Guns N' Roses)|Welcome to the Jungle]]'' fan [[Guns N' Roses]] ([[1987]]), ''[[Thank You (liet fan Dido)|Thank You]]'' fan [[Dido (sjongster)|Dido]] ([[1998]]), en ''[[Poker Face (liet)|Poker Face]]'' fan [[Lady Gaga]] ([[2008]]). Foarbylden fan [[fideospultsje]]s dy't sleeper hits wiene, binne ''[[Pokémon Red and Blue]]'' ([[1998]]), ''[[SteamWorld Dig]]'' ([[2013]]) en ''[[Among Us]]'' ([[2018]]).

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Sleeper_hit ''References'', op dizze side].
}}

[[Kategory:Filmterm]]
[[Kategory:Telefyzjeterm]]
[[Kategory:Muzykterm]]
[[Kategory:Fideospultsjesterm]]
[[Kategory:Lienwurd út it Ingelsk]]</text>
      <sha1>gb4jpv5e8p89gie5lc5ojyv9eauetez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Fideospultsjesterm</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193686</id>
    <revision>
      <id>1239185</id>
      <timestamp>2026-08-24T16:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1239185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="7j5hzsgakg4r4fv5v620gv6hwxj7y8d" xml:space="preserve">[[Kategory:Fideospultsje]]</text>
      <sha1>7j5hzsgakg4r4fv5v620gv6hwxj7y8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Galápagosielgoes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193687</id>
    <revision>
      <id>1239190</id>
      <timestamp>2026-08-24T17:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = Galápagosielgoes |Ofbyld  = [[Ofbyld:Ecuador-250.jpg|250px]] |lûd     = |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai   = [[Amerikaanse ielguozzen]] (''Nannopterum'') |Wittenskiplike namme= Nannopterum harrisi |Beskriuwer, jier= [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 189...&quot;</comment>
      <origin>1239190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4458" sha1="idmgldi80rynlu8go19ov5kv5flsm9k" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = Galápagosielgoes
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Ecuador-250.jpg|250px]]
|lûd     =
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai   = [[Amerikaanse ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum harrisi
|Beskriuwer, jier= [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1898
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax harrisi map.svg|250px]]
}}
De '''Galápagosielgoes''' (''Nannopterum harrisi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoes|ielgoezzen]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[soarte (taksonomy)|soarte]] is [[endemisme|endemysk]] foar de [[Galápagoseilannen]] en it is de iennichste noch libbene soarte út 'e famylje dy't net fleane kin. Dêrom waard de soarte earder yn it eigen skaai ''[[Nannopterum]]'' yndield. Genetysk stiet er lykwols ticht by ûnder oare de [[dûbeltúfielgoes]] fan [[Noard-Amearika]]. De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en in lytse wrâldpopulaasje. De [[IUCN]] beskôget de soarte dêrom as kwetsber.

== Skaaimerken == 
De Galápagosielgoes is in tige grutte (89–100 sm) ielgoes. De beide skaaien lykje op inoar, mar it mantsje is dúdlik grutter. De wjukken binne tige lyts en sterk redusearre. De boppekant is hast swart en de ûnderkant brúnich. It each is [[Turkwaze (kleur)|turkwaze]]. Jonge fûgels binne glânzgjend swart mei doffe eagen. Folwoeksen fûgels meitsje in leech, gromjend lûd.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel briedt en libbet op 'e [[Galápagoseilannen]], oan 'e kust fan 'e eilannen [[Fernandina]] en [[Isabela (Galápagos)|Isabela]].

=== Taksonomy ===
De Galápagosielgoes waard earder as iennichste soarte yn in skaai ''Nannopterum'' yndield fanwegen syn unike ûnfermogen om te fleanen. Letter waard de soarte by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'' yndield. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestie en dêrom yn ferskate lytsere skaaien opdield wurde koe. ''Nannopterum'' waard dêrnei wer yn gebrûk nommen, mar útwreide mei de neiste sibben, de [[dûbeltúfielgoes]] en de [[neotropyske ielgoes]].

=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].

== Hâlden en dragen ==
De soarte briedt meast op smoute plakken krekt boppe seenivo, op stiennen of lavastien, meast op minder as 100 meter fan 'e kust. De fûgels briede yn lytse groepen fan mar in pear briedpearen. Dat bart benammen yn 'e koelere tiid tusken july en oktober as der it measte iten te finen is en de kâns op hjittestress by piken en briedende fûgels lytser is. Guon pearen lykje mar om it oare jier te brieden.

De fûgel is tige honkfêst en net benaud foar minsken. Hy libbet fan [[iel|ielen]], [[inketfisk|inketfisken]] en oare fisksoarten.

== Status en bedrigingen ==
De Galápagosielgoes hat in tige beheind ferspriedingsgebiet mei mar twa wichtige lokaasjes. Dêrtroch is de soarte tige gefoelich foar feroarings. De [[IUCN]] beskôget de soarte as [[kwetsber (IUCN)|kwetsber]]. Yn 2013 waard de wrâldpopulaasje rûsd op sa'n 2.080 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/flicor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/flicor1?siteLanguage=nl&amp;continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum harrisi|Galápagosielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Galapagosielgoes}} 
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]</text>
      <sha1>idmgldi80rynlu8go19ov5kv5flsm9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239193</id>
      <parentid>1239190</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T17:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1239193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4438" sha1="l3bqoogqvsyasoav7zsg744tvaw2tkd" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = Galápagosielgoes
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Ecuador-250.jpg|250px]]
|lûd     =
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai   = [[Amerikaanse ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum harrisi
|Beskriuwer, jier= [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1898
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax harrisi map.svg|250px]]
}}
De '''Galápagosielgoes''' (''Nannopterum harrisi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoes|ielgoezzen]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[soarte (taksonomy)|soarte]] is [[endemisme|endemysk]] foar de [[Galápagoseilannen]] en it is de iennichste noch libbene soarte út 'e famylje dy't net fleane kin. Dêrom waard de soarte earder yn it eigen skaai ''[[Nannopterum]]'' yndield. Genetysk stiet er lykwols ticht by ûnder oare de [[dûbeltúfielgoes]] fan [[Noard-Amearika]]. De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en in lytse wrâldpopulaasje. De [[IUCN]] beskôget de soarte dêrom as kwetsber.

== Skaaimerken == 
De Galápagosielgoes is in tige grutte (89–100 sm) ielgoes. De beide skaaien lykje op inoar, mar it mantsje is dúdlik grutter. De wjukken binne tige lyts en sterk redusearre. De boppekant is hast swart en de ûnderkant brúnich. It each is [[Turkwaze (kleur)|turkwaze]]. Jonge fûgels binne glânzgjend swart mei doffe eagen. Folwoeksen fûgels meitsje in leech, gromjend lûd.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel briedt en libbet op 'e [[Galápagoseilannen]], oan 'e kust fan 'e eilannen [[Fernandina]] en [[Isabela (Galápagos)|Isabela]].

=== Taksonomy ===
De Galápagosielgoes waard earder as iennichste soarte yn in skaai ''Nannopterum'' yndield fanwegen syn unike ûnfermogen om te fleanen. Letter waard de soarte by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'' yndield. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestie en dêrom yn ferskate lytsere skaaien opdield wurde koe. ''Nannopterum'' waard dêrnei wer yn gebrûk nommen, mar útwreide mei de neiste sibben, de [[dûbeltúfielgoes]] en de [[neotropyske ielgoes]].

=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].

== Hâlden en dragen ==
De soarte briedt meast op smoute plakken krekt boppe seenivo, op stiennen of lavastien, meast op minder as 100 meter fan 'e kust. De fûgels briede yn lytse groepen fan mar in pear briedpearen. Dat bart benammen yn 'e koelere tiid tusken july en oktober as der it measte iten te finen is en de kâns op hjittestress by piken en briedende fûgels lytser is. Guon pearen lykje mar om it oare jier te brieden.

De fûgel is tige honkfêst en net benaud foar minsken. Hy libbet fan [[iel|ielen]], [[inketfisk|inketfisken]] en oare fisksoarten.

== Status en bedrigingen ==
De Galápagosielgoes hat in tige beheind ferspriedingsgebiet mei mar twa wichtige lokaasjes. Dêrtroch is de soarte tige gefoelich foar feroarings. De [[IUCN]] beskôget de soarte as kwetsber. Yn 2013 waard de wrâldpopulaasje rûsd op sa'n 2.080 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/flicor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/flicor1?siteLanguage=nl&amp;continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum harrisi|Galápagosielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Galapagosielgoes}} 
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]</text>
      <sha1>l3bqoogqvsyasoav7zsg744tvaw2tkd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nannopterum harrisi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193688</id>
    <redirect title="Galápagosielgoes" />
    <revision>
      <id>1239191</id>
      <timestamp>2026-08-24T17:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Galápagosielgoes]]</comment>
      <origin>1239191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="871twjlmz6j01hh6dsmsycx4kq88oij" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Galápagosielgoes]]</text>
      <sha1>871twjlmz6j01hh6dsmsycx4kq88oij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Galapagosielgoes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193689</id>
    <redirect title="Galápagosielgoes" />
    <revision>
      <id>1239192</id>
      <timestamp>2026-08-24T17:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Galápagosielgoes]]</comment>
      <origin>1239192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="871twjlmz6j01hh6dsmsycx4kq88oij" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Galápagosielgoes]]</text>
      <sha1>871twjlmz6j01hh6dsmsycx4kq88oij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Amerikaanske ielgoes</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193690</id>
    <revision>
      <id>1239194</id>
      <timestamp>2026-08-24T17:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Nannopterum|''Nannoterum''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Ielgoesfûgel]]&quot;</comment>
      <origin>1239194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="cxlj1s1zhsw0semm24ylachnz2ukr48" xml:space="preserve">{{Commonscat|Nannopterum|''Nannoterum''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]</text>
      <sha1>cxlj1s1zhsw0semm24ylachnz2ukr48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bocht fan Sielmönken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193691</id>
    <revision>
      <id>1239196</id>
      <timestamp>2026-08-24T19:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Ofbyld:KarteKrummhoern800nChr.png|thumb|Kaart fan Krummhörn om 800 n.Kr. hinne]] De '''Bocht fan Sielmönken''' of de '''Sielmönker Bocht''' is in eardere see[[baai]] op it grûngebiet fan de gemeente [[Krummhörn]] yn it westen fan [[East-Fryslân]]. By de [[Karolingyske tiid|Karolingyske]] [[transgresje]] fan [[800]] oant [[950]] n.Kr. berikte de Bocht syn grutste omfang.&lt;ref&gt;[https://iahs.info/redbooks/a037/037013.pdf Wolfgang Richter/Herbert Flathe: ''Die Versalzung...&quot;</comment>
      <origin>1239196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2152" sha1="32as3zinindvox9jo6lp8n5mzyft1vj" xml:space="preserve">[[Ofbyld:KarteKrummhoern800nChr.png|thumb|Kaart fan Krummhörn om 800 n.Kr. hinne]]
De '''Bocht fan Sielmönken''' of de '''Sielmönker Bocht''' is in eardere see[[baai]] op it grûngebiet fan de gemeente [[Krummhörn]] yn it westen fan [[East-Fryslân]]. By de [[Karolingyske tiid|Karolingyske]] [[transgresje]] fan [[800]] oant [[950]] n.Kr. berikte de Bocht syn grutste omfang.&lt;ref&gt;[https://iahs.info/redbooks/a037/037013.pdf Wolfgang Richter/Herbert Flathe: ''Die Versalzung von küstennahen Grundwassern, dargestellt an einem Teil der deutschen Nordseeküste.'' {{PDF}} ''International Association of Hydrological Sciences'', side 11], oproppen op 1 febrewaris 2011&lt;/ref&gt; Dêrnei rekke de baai tige fersâne en waard fan om [[1000]] n.Kr. hinne oant yn 'e 13e iuw folslein [[Ynpoldering|ynpoldere]].

== Lizzing ==
De Bocht fan Sielmönken lei tuske de [[Doalert]] en de [[leybocht]] op it grûngebiet fan de hjoeddeistige gemeente [[Krummhörn]], en foar in lyts part fan de gemeente [[Hinte]]. Yn de iere midsiuwen foarme de baai de skieding tusken de histoaryske [[Goa (krite)|goaen]] [[Iemsgoa]] en [[Federgoa]].&lt;ref&gt;Hans Homeier: ''Der Gestaltwandel der ostfriesischen Küste im Laufe der Jahrhunderte.'' Selbstverlag, Pewsum 1969 ''(Ostfriesland im Schutze des Deiches'', diel 2)&lt;/ref&gt; 

De earste kolonisten bouden dêr harren huzen op pealwenten yn de noch net ynpoldere [[mersk]]. Hja koene sa gebrûk meitsje fan de fruchtbere [[kwelder]]s en hiene se oer de baai en de ta fier yn it binnenlân rikkende slinken tagong ta de see. Net earder as it oanlizzem fan [[dyk|diken]] waard bewenning bûten de [[terp]]en mooglik. Doarpen yn Krummhörn, lykas [[Manslagt]], [[Visquard]], [[Jennelt]], [[Uttum]], [[Cirkwehrum]], [[Freepsum]], [[Canum]], [[Woquard]] en [[Groothusen]] folgje it ferrin fan de eardere baai.

==Literatuer==
* Hans Homeier: ''Der Gestaltwandel der ostfriesischen Küste im Laufe der Jahrhunderte'', Selbstverlag, Pewsum 1969

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

[[Kategory:Ferdwûn wetter yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]
[[Kategory:Waadsee]]
[[Kategory:Baai fan de Atlantyske Oseaan]]</text>
      <sha1>32as3zinindvox9jo6lp8n5mzyft1vj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Ferdwûn wetter yn East-Fryslân</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193692</id>
    <revision>
      <id>1239197</id>
      <timestamp>2026-08-24T19:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Kategory:Wetter yn East-Fryslân]] [[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]&quot;</comment>
      <origin>1239197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="g893hlnj5pcr88hshztkx5mmpzq2koq" xml:space="preserve">[[Kategory:Wetter yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]</text>
      <sha1>g893hlnj5pcr88hshztkx5mmpzq2koq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dûbeltúfielgoes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193693</id>
    <revision>
      <id>1239198</id>
      <timestamp>2026-08-24T19:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = Dûbeltúfielgoes |Ofbyld  = [[Ofbyld:Double-crested Cormorants (50251881841).jpg|250px]] |lûd     = [[Ofbyld:Double-crested Cormorant.ogg|250px]] |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai   = [[Galápagosielguozzen]] (''Nannopterum'') |Wittenskiplike namme= Nannopterum...&quot;</comment>
      <origin>1239198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7369" sha1="mr753hteradhbws2p12lsil1cfaurpk" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = Dûbeltúfielgoes
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Double-crested Cormorants (50251881841).jpg|250px]]
|lûd     = [[Ofbyld:Double-crested Cormorant.ogg|250px]]
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai   = [[Galápagosielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum auritum
|Beskriuwer, jier= [[René Primevère Lesson|Lesson]], 1831
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax auritus map.svg|250px]]&lt;small&gt;{{Kolommen2
|Kolom1=
{{Color box|#FF7F2A}} [[briedfûgel]]&lt;br&gt;{{Color box|#FFDD55}} [[trekfûgel]]
|Kolom2=
{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]&lt;br&gt;{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]
}}&lt;/small&gt;
}}
De '''dûbeltúfielgoes''' (''Nannopterum auritum'') is in [[Noard-Amearika|Noardamerikaanske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]]. De soarte is tsjintwurdich wer algemien, nei't er earder bot te lijen hân hat fan 'e jacht en [[DDT]].

== Skaaimerken ==
De dûbeltúfielgoes is in middelgrutte ielgoes fan 70 oant 90 sm lang, mei in wjukspanwiidte fan 114–123 sm. Hy hat in krêftich lichem, in lange hals en in middelgrutte sturt. De snaffel is swart mei in heak oan 'e ein.

De dûbeltúfgoes is hast hielendal swart. De bleate hûd tusken each en snaffel en de kielsek binne oranje- oant gielkleurich. Yn it briedkleed hat er twa plûm-eftige túfkes, dêr't er de namme oan ûntlient. De soarte liket in soad op 'e gruttere gewoane [[ielgoes]], mar dy hat mear giel oan 'e kiel en de snaffel.

Jonge fûgels binne earder donker- oant brúngriis, mei in ljochtere ûnderkant en in bleke kiel. Harren snaffel is meast oranje of gielich.

&lt;div style=&quot;display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;&quot;&gt;Ofbylden&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Breeding Double-Crested Cormorant Close-Up Profile.jpg|Folwoeksen fûgel yn briedkleed.
Double-crested cormorant at Sutro Baths-6460.jpg|Juvenyl.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Fersprieding en systematyk ==
De dûbeltúfielgoes hat fiif [[ûndersoarte]]n, dy't ferspraat binne oer grutte parten fan Noard-Amearika. Se komme foar fan [[Alaska]] en [[Britsk-Kolumbia]] oant de [[Golf fan Kalifornje]], en fan 'e [[Saint Lawrencebaai]] oant [[Florida]]. Ek op 'e [[Bahama's]], [[Kuba]], [[Meksiko]] en noardlik [[Belize]] komme ûndersoarten foar.

Winterdeis komt de soarte foar oan 'e iisfrije kusten fan Noard-Amearika, fan súdlik Alaska en [[Nij-Ingelân]] oant de Bahama's en Meksiko.

=== De dûbeltúfielgoes yn Europa ===
Yn Europa is de dûbeltúfielgoes in tige seldsume [[dwaalgast]]. Der binne in soad waarnimmingen op 'e [[Azoaren]], en fierders folle minder frekwinte waarnimmingen op 'e [[Kanaryske Eilannen]], yn [[Ierlân]] en yn [[Grut-Brittanje]].

== Sibskip ==
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].

De dûbeltúfielgoes waard tradisjoneel yn it skaai ''Phalacrocorax'' pleatst. Op basis fan genetysk ûndersyk is dat skaai letter opdield yn ferskate lytsere skaaien. De dûbeltúfielgoes en syn neiste sibben, de [[Neotropyske ielgoes]] en de [[Galápagosielgoes]], binne dêrom no yn it skaai ''Nannopterum'' set.

== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Double-crested Cormorant, 2562 Albion Ave, Orlando, FL 32833, USA imported from iNaturalist photo 32416952.jpg|thumb|left|Fûgel mei proai.]]
De dûbeltúfielgoes libbet by rivieren en marren en oan 'e kusten. Lykas oare ielguozzen swimt er leech yn it wetter, meast mei allinnich de hals en de kop boppe it oerflak. Hy dûkt fan it wetteroerflak ôf nei in djipte fan sa'n 1,5 oant 7,5 meter en brûkt dêrby syn poaten om te ruoikjen.

Nei it dûken stiet er faak lang mei de wjukken wiid út om se te druien, om't de fearren net folslein wetterdicht binne. De dûbeltúfielgoes libbet benammen fan fisk, mar yt ek [[amfibyen]] en [[kreefteftigen]]. Yn 'e flecht fljocht er meastal leech oer it wetter, mei de snaffel wat omheech.

De dûbeltúfielgoes bout in nêst fan tûken yn beammen, op rotsplakken of op 'e grûn. Hy hat ien of twa lechsels mei ien oant sân ljochtblauwe aaien. It brieden duorret 25 oant 28 dagen. De jongen kinne nei 21 oant 28 dagen fleane.

== Status en bedrigingen ==
Yn 'e 19e iuw en oan it begjin fan 'e 20e iuw waard der in soad op dûbeltúfielgoezen jage. Dêrnjonken waarden se yn 'e midden fan 'e 20e iuw sterk troffen troch DDT-fersmoarging. Sûnt dy tiid is de soarte weromkommen en is er no algemien en wiidferspraat.

Lykas de gewoane ielgoes yn Europa wurdt de dûbeltúfielgoes troch guon fiskers en fiskkwekerijen as in bedriging sjoen. Yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde dêrom ûnder betingsten jachtfergunningen útjûn om fiskkwekerijen te beskermjen. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op sa'n 740.000 briedende eksimplaren. De [[IUCN]] beskôget de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/double-crested-cormorant-nannopterum-auritum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/doccor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/doccor?continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum auritum|Dûbeltúfielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Dubeltufielgoes}} 
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Pierre en Miquelon]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]</text>
      <sha1>mr753hteradhbws2p12lsil1cfaurpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nannopterum auritum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193694</id>
    <redirect title="Dûbeltúfielgoes" />
    <revision>
      <id>1239199</id>
      <timestamp>2026-08-24T19:52:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Dûbeltúfielgoes]]</comment>
      <origin>1239199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="o7gexq3gxoiessn7cz2qazg8gphegqx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Dûbeltúfielgoes]]</text>
      <sha1>o7gexq3gxoiessn7cz2qazg8gphegqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Transgresje</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193695</id>
    <revision>
      <id>1239200</id>
      <timestamp>2026-08-24T20:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Wurk}} In '''transgresje''' (fan it [[Latyn]]ske ''transgredior'', &quot;oer eat gean&quot;, &quot;oer eat te boppe gean&quot;, &quot;te boppe gean&quot;, &quot;oerspiele&quot;) tsjut op it yn it lân lûken fan de kustline itjinge liedt ta [[oerstreaming]]s. Dat feroarsaket feroarings yn de [[sedimint]]aasjedynamyk fan it oanbelangjende sedimintbekken. In transgresje kin it gefolch wêze fan [[Tektonyk|tektoanyske]] fersakking fan de lânmassa of fan it heger wurden fan de [[seespegel]], bygelyks troch wetter...&quot;</comment>
      <origin>1239200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1215" sha1="4pwy58s7gvfjtqh5d2d6pfg5uxoi5ue" xml:space="preserve">{{Wurk}}
In '''transgresje''' (fan it [[Latyn]]ske ''transgredior'', &quot;oer eat gean&quot;, &quot;oer eat te boppe gean&quot;, &quot;te boppe gean&quot;, &quot;oerspiele&quot;) tsjut op it yn it lân lûken fan de kustline itjinge liedt ta [[oerstreaming]]s. Dat feroarsaket feroarings yn de [[sedimint]]aasjedynamyk fan it oanbelangjende sedimintbekken. In transgresje kin it gefolch wêze fan [[Tektonyk|tektoanyske]] fersakking fan de lânmassa of fan it heger wurden fan de [[seespegel]], bygelyks troch wetter as gefolch fab it ranen fan iismassa's.

It tsjinoerstelde fan in transgresje is in [[regresje]], dêr't de kustline him de see yn ferpleatst.

== Skaaimerken == 
In transgresje komt yn 'e sedimintrige ta utering troch in omslach yn de sedimintaasje, bygelyks fan in foar in grutste part terrestrysk ôfsettingsmiljeu ta in maryn ôfsettingsmiljeu. Foar safier it ûnderstrûpte gebiet earder troch [[eroazje]] skaaimerke wie, foarmje de transgressive ôfsettings, mak mei [[stiente]]n ûnder it eroazjegebiet de saneamde [[Diskordânsje (geology)|diskordânsje]]. Troch de erosive wurking fan de seeweachfoarming ûntstiet oan 'e basis fan in transgressive ôfsetting gauris in saneamd trangresje[[Konglomeraat (geology)|konglomeraat]].</text>
      <sha1>4pwy58s7gvfjtqh5d2d6pfg5uxoi5ue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239204</id>
      <parentid>1239200</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T06:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <origin>1239204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2524" sha1="iazpvv57x2u6k1qnsb73y0tr9zm50ts" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Offlap &amp; onlap EN.svg|thumb|Skematyske werjefte fan de ferskowing fan de faasjesgurdlen by in transgresje (boppe) en by in regresje (ûnder).]]
In '''transgresje''' (fan it [[Latyn]]ske ''transgredior'', &quot;oer eat gean&quot;, &quot;oer eat te boppe gean&quot;, &quot;te boppe gean&quot;, &quot;oerspiele&quot;) tsjut op it yn it lân lûken fan de kustline itjinge liedt ta [[oerstreaming]]s. Dat feroarsaket feroarings yn de [[sedimint]]aasjedynamyk fan it oanbelangjende sedimintbekken. In transgresje kin it gefolch wêze fan [[Tektonyk|tektoanyske]] fersakking fan de lânmassa of fan it heger wurden fan de [[seespegel]], bygelyks troch wetter as gefolch fab it ranen fan iismassa's.

It tsjinoerstelde fan in transgresje is in [[regresje]], dêr't de kustline him de see yn ferpleatst.

== Skaaimerken == 
In transgresje komt yn 'e sedimintrige ta utering troch in omslach yn de sedimintaasje, bygelyks fan in foar in grutste part terrestrysk ôfsettingsmiljeu ta in maryn ôfsettingsmiljeu. Foar safier it ûnderstrûpte gebiet earder troch [[eroazje]] skaaimerke wie, foarmje de transgressive ôfsettings, mak mei [[stiente]]n ûnder it eroazjegebiet de saneamde [[Diskordânsje (geology)|diskordânsje]]. Troch de erosive wurking fan de seeweachfoarming ûntstiet oan 'e basis fan in transgressive ôfsetting gauris in saneamd trangresje[[Konglomeraat (geology)|konglomeraat]].

== Foarbylden ==
It ûntstean fan 'e hjoeddeistige [[Noardsee]] en dêrmei de jongste [[sedimint]]en fan it Noardseebekken geane werom nei de [[Flaamske transgresje]] nei it definityf ranen fan de kontinintale iismassa's op it [[noardlik healrûn]], likernôch 10.000 jier lyn. Yn nau ferbân mei dy prosessen stiet de Littorina-transgresje fan likernôch 8500 jier lyn yn it [[Eastsee]]gebiet.

In oar foarbyld fan in geologyske tige resinte marine transgresje is it oerstreamen fan it [[Swarte See]]bekken likernôch 9000 jier lyn troch de ynstream fan sâlt wetter út 'e [[Middellânske See]] oer de [[Bosporus]]. It bliuwt foarearst benammen spekulaasje as dy oerstreaming op katastrofale wize wie en as dy model stie foar de [[Bibel]]ske [[sûndfloed]]leginde.

Ien fan de wichtichste wrâldwide oanwiisbere transgresjes yn de resintere ierdskiednis si de saneamde Boppe-Kryt- of [[Senomanium]]-transgresje fan likernôch 90 miljoen jier lyn. As gefolch dêrfan foarmen harren wrâldwiid grouwe kalkstienôfsettings (&quot;[[Kryt (stiente)|kryt]]&quot;) op 'e oerstreamde  kontininten.

== Sjoch ek ==
* [[Regresje]]
* [[Dúntsjerk-transgresje]]

[[Kategory:Geology]]</text>
      <sha1>iazpvv57x2u6k1qnsb73y0tr9zm50ts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1239209</id>
      <parentid>1239204</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T11:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1239209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2551" sha1="oazutdosu0qheuz0116zji6f3rq5ihi" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Offlap &amp; onlap EN.svg|thumb|Skematyske werjefte fan de ferskowing fan de faasjesgurdlen by in transgresje (boppe) en by in regresje (ûnder).]]
In '''transgresje''' (fan it [[Latyn]]ske ''transgredior'', &quot;oer eat gean&quot;, &quot;oer eat te boppe gean&quot;, &quot;te boppe gean&quot;, &quot;oerspiele&quot;) tsjut op it yn it lân lûken fan de kustline itjinge liedt ta [[oerstreaming]]s. Dat feroarsaket feroarings yn de [[sedimint]]aasjedynamyk fan it oanbelangjende sedimintbekken. In transgresje kin it gefolch wêze fan [[Tektonyk|tektoanyske]] fersakking fan de lânmassa of fan it heger wurden fan de [[seespegel]], bygelyks troch wetter as gefolch fab it ranen fan iismassa's.

It tsjinoerstelde fan in transgresje is in [[regresje]], dêr't de kustline him de see yn ferpleatst.

== Skaaimerken == 
In transgresje komt yn 'e sedimintrige ta utering troch in omslach yn de sedimintaasje, bygelyks fan in foar in grutste part terrestrysk ôfsettingsmiljeu ta in maryn ôfsettingsmiljeu. Foar safier it ûnderstrûpte gebiet earder troch [[eroazje]] skaaimerke wie, foarmje de transgressive ôfsettings, mak mei [[stiente]]n ûnder it eroazjegebiet de saneamde [[Diskordânsje (geology)|diskordânsje]]. Troch de erosive wurking fan de seeweachfoarming ûntstiet oan 'e basis fan in transgressive ôfsetting gauris in saneamd trangresje[[Konglomeraat (geology)|konglomeraat]].

== Foarbylden ==
It ûntstean fan 'e hjoeddeistige [[Noardsee]] en dêrmei de jongste [[sedimint]]en fan it Noardseebekken geane werom nei de [[Flaamske transgresje]] nei it definityf ranen fan de kontinintale iismassa's op it [[noardlik healrûn]], likernôch 10.000 jier lyn. Yn nau ferbân mei dy prosessen stiet de Littorina-transgresje fan likernôch 8500 jier lyn yn it [[Eastsee]]gebiet.

In oar foarbyld fan in geologyske tige resinte marine transgresje is it oerstreamen fan it [[Swarte See]]bekken likernôch 9000 jier lyn troch de ynstream fan sâlt wetter út 'e [[Middellânske See]] oer de [[Bosporus]]. It bliuwt foarearst benammen spekulaasje as dy oerstreaming op katastrofale wize wie en as dy model stie foar de [[Bibel]]ske [[sûndfloed]]leginde.

Ien fan de wichtichste wrâldwide oanwiisbere transgresjes yn de resintere ierdskiednis si de saneamde Boppe-Kryt- of [[Senomanium]]-transgresje fan likernôch 90 miljoen jier lyn. As gefolch dêrfan foarmen harren wrâldwiid grouwe kalkstienôfsettings (&quot;[[Kryt (stiente)|kryt]]&quot;) op 'e oerstreamde  kontininten.

== Sjoch ek ==
* [[Regresje]]
* [[Dúntsjerk-transgresje]]

[[Kategory:Geology]]
[[Kategory:Sedimintology]]</text>
      <sha1>oazutdosu0qheuz0116zji6f3rq5ihi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dûbeltoefielgoes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193696</id>
    <redirect title="Dûbeltúfielgoes" />
    <revision>
      <id>1239206</id>
      <timestamp>2026-08-25T06:26:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Dûbeltúfielgoes]]</comment>
      <origin>1239206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="o7gexq3gxoiessn7cz2qazg8gphegqx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Dûbeltúfielgoes]]</text>
      <sha1>o7gexq3gxoiessn7cz2qazg8gphegqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neotropyske ielgoes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193697</id>
    <revision>
      <id>1239207</id>
      <timestamp>2026-08-25T07:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte  |Namme   = Neotropyske ielgoes |Ofbyld  = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus-04.jpg|250px]] |lûd     = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus - Neotropic Cormorant XC463751.mp3|250px]] |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai   = [[Amerikaanse ielgoezzen]] (''Nannopterum'') |Wittens...&quot;</comment>
      <origin>1239207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6256" sha1="csykz6vkgmjevbbb0t39hps1jn3eezp" xml:space="preserve">{{Bistesoarte 
|Namme   = Neotropyske ielgoes
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus-04.jpg|250px]]
|lûd     = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus - Neotropic Cormorant XC463751.mp3|250px]]
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai   = [[Amerikaanse ielgoezzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum brasilianum
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Nannopterum brasilianum map.svg|250px]]&lt;small&gt;{{Kolommen2
|Kolom1=
{{Color box|#ff9955ff}} [[briedfûgel]]&lt;br&gt;{{Color box|#8d5fd3ff}} [[stânfûgel]]
|Kolom2=
{{Color box|#87aadeff}} net-briedend
}}&lt;/small&gt;
}}
De '''neotropyske ielgoes''' (''Nannopterum brasilianum'', synonym: ''Phalacrocorax brasilianus'') is in [[wetterfûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]]  [[ielguozzen]] (''Phalacrocoracidae'').

== Skaaimerken ==
De fûgel is 58 oant 73 sm lang en hat in wjukspanwiidte fan likernôch 1 meter. Folwoeksen mantsjes weagje 1,1 oant 1,5 kg; wyfkes binne 50 oant 100 gram lichter. Fûgels út de súdlike populaasjes binne ornaris grutter as dy út it noarden.

De neotropyske ielgoes is lyts en slank, benammen yn ferliking mei de gruttere en swierder boude [[dûbeltúfielgoes]]. Hy hat in lange sturt en hâldt de hals faak yn in S-foarm.

It fearrekleed fan folwoeksen fûgels is foar it grutste part swart, mei in gielbrún kielplak. Yn it briedseizoen ferskine lytse wite túfkes oan 'e kanten fan 'e kop, tegearre mei losse wite hierfearkes oan 'e kanten fan 'e kop en de hals. It kielplak kriget dan in wite râne. De boppekant fan 'e wjukken is wat grizer as de rest fan it lichem. Jonge fûgels binne brúnich fan kleur.

&lt;div style=&quot;display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;&quot;&gt;Ofbylden&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;175px&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Neotropic cormorant convention center mudflats 3.21.25 DSC 8717-topaz-rawdenoise.jpg|Folwoeksen fûgel.
Neotropic cormorant (Nannopterum brasilianum) in flight Maipo 2.jpg|Neotropyske ielgoes yn Sily.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Taksonomy ==
De soarte waard yn 1658 beskreaun troch de Nederlânske arts en botanikus [[Willem Piso]] nei in reis nei [[Brazylje]]. Dy beskriuwing foarme de basis fan 'e wittenskiplike beskriuwing troch  [[Johann Friedrich Gmelin]] yn 1789. Letter waarden ek de nammen ''Phalacrocorax olivaceus'' en ''Hydrocorax vigua'' brûkt. Nei genetysk ûndersyk is de soarte yn it skaai ''Nannopterum'' pleatst.

Der wurde twa ûndersoarten erkend: 

* ''Nannopterum brasilianum mexicanum'' komt foar fan it suden fan 'e [[Feriene Steaten]] oant [[Kuba]] en [[Nikaragûa]].
* ''Nannopterum brasilianum brasilianum'' komt foar fan [[Kosta Rika]] oant [[Fjoerlân]].

== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:020 Neotropic cormorant with a Snow king pleco in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg|thumb|left|Fûgel mei proai.]]
De soarte komt foar yn in grut ferskaat oan leefgebieten by sawol swiet as sâlt wetter. Hy libbet fan fisk, mar ek fan oare wringedieren en wringeleaze dieren. Faak foerazjearret de fûgel yn groepen. De neotropyske ielgoes briedt it hiele jier troch yn koloanjes, dy't soms út tûzenen briedpearen besteane. De nêsten wurde yn beammen of strûken boud, mar ek op rotsige ûndergrûn.

Yn [[Suriname]] is de soarte in talrike briedfûgel.

== Status ==
De neotropyske ielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en wurdt dêrom net bedrige troch útstjerren. In rûzing út 2016 kaam út op sa'n 2 miljoen eksimplaren. Oannommen wurdt dat de wrâldpopulaasje yn oantal tanimt en de [[IUCN]] klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/neocor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/neocor?siteLanguage=nl&amp;continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum brasilianum|Neotropyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Neotropiske ielgoes}} 
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]]</text>
      <sha1>csykz6vkgmjevbbb0t39hps1jn3eezp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nannopterum brasilianum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193698</id>
    <redirect title="Neotropyske ielgoes" />
    <revision>
      <id>1239208</id>
      <timestamp>2026-08-25T07:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Neotropyske ielgoes]]</comment>
      <origin>1239208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="d06xnfcq1bictci95cnewf3dzwtq8vg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Neotropyske ielgoes]]</text>
      <sha1>d06xnfcq1bictci95cnewf3dzwtq8vg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>