Wikipedy
fywiki
https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Media
Wiki
Oerlis
Meidogger
Meidogger oerlis
Wikipedy
Wikipedy oerlis
Ofbyld
Ofbyld oerlis
MediaWiki
MediaWiki oerlis
Berjocht
Berjocht oerlis
Hulp
Hulp oerlis
Kategory
Kategory oerlis
Tema
Tema oerlis
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Dolly Parton
0
26322
1239221
1124973
2026-08-25T18:01:21Z
Rubentheair
58865
1239221
wikitext
text/x-wiki
{{stobbe|muzikant}}
{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding = Dolly Parton 2011.jpg
| ôfbyldingstekst = Dolly Parton, 2011.
| ôfbyldingsbreedte = 200px
| echte namme = Dolly Rebecca Parton
| nasjonaliteit = {{Flagge US}} [[FSA|Amerikaansk]]
| berne = [[19 jannewaris]] [[1946]]
| berteplak = [[Sevierville]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit =
| sjenre = [[Countrymuzyk|country]], [[Popmuzyk|pop]], [[bluegrass]], [[gospel]]
| ynstrumint = Stim (sopraan) en û.o. [[gitaar]], [[banjo]], [[tin-whistle]]
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s) = ''Jolene'', ''9 to 5'', ''I Will Always Love You''
| jierren aktyf = [[1959]] - no
| prizen = 8 [[Grammy Awards]]
| webside = https://dollyparton.com/
}}
[[Ofbyld:Dolly Parton in Nashville april 2005.jpg|thumb|''Dolly Parton april 2005'']]
[[Image:Dolly Parton 2.jpg|right|thumb|200px|Parton yn [[Honolulu]], [[Hawaii]], 1983.]]
'''Dolly Rebecca Parton''' ([[Sevierville]] ([[Tennessee]]), [[19 jannewaris]] [[1946]] - 25 augustus 2026) is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Countrymuzyk|country]]sjongster, [[copywriter|tekstskriuwster]], [[akteur|aktrise]] en [[filantropy|filantroop]].
Yn de 45 jier sûnt har hitparadedebút is hja altyd ien fan de meast súksesfolle froulike artysten yn de skiednis fan de ''country'' bleaun. Dat smiet har de titel fan ''De keninginne fan de Country Music'' op.
== Trivia ==
It earste kloande bist wie in [[skiep]] en waard troch [[wittenskip]]pers nei har ferneamd om't [[Dolly (skiep)|Dolly]] kloand waard út weefsel fan in jaar.
Parton hat der nea in geheim fan makke dat hja ferskate [[plastyske sjirurgy|kosmetysk-sjirurgyske yngrepen]] ûndergien hat, mar earst yn 2002 hat hja tajaan wollen dat hja ek in [[boarstfergrutting]] dwaan litten hie. Neffens Parton is dat lykwols earst healwei de 80-er jierren west, nei't hja slim ôffallen wie en har boarstomfang dêr tige fan te lijen hân hie. Har búste is in wichtich hannelsmerk, dat dy is fersekere foar $600.000.
== Diskografy ==
Studio Albums:
* ''Sha-Kon-O-Hey! Land of Blue Smoke'' (2009)
* ''Backwoods Barbie'' (2008)
* ''Those Were the Days'' (2005)
* ''For God and Country'' (2003)
* ''Halos & Horns'' (2002)
* ''Little Sparrow'' (2001)
* ''The Grass Is Blue'' (1999)
* ''Hungry Again'' (1998)
* ''Treasures'' (1996)
* ''Something Special'' (1996)
* ''Slow Dancing with the Moon'' (1993)
* ''Eagle When She Flies'' (1991)
* ''White Limozeen'' (1989)
* ''Rainbow'' (1987)
* ''Real Love'' (1985)
* ''The Great Pretender'' (1984)
* ''Burlap & Satin'' (1983)
* ''Heartbreak Express'' (1982)
* ''9 to 5 and Odd Jobs'' (1980)
* ''Dolly, Dolly, Dolly'' (1980)
* ''Great Balls of Fire'' (1979)
* ''Heartbreaker'' (1978)
* ''Here You Come Again'' (1977)
* ''New Harvest... First Gathering'' (1977)
* ''All I Can Do'' (1976)
* ''Dolly: The Seeker/We Used To'' (1975)
* ''The Bargain Store'' (1975)
* ''Love Is Like a Butterfly'' (1974)
* ''Jolene'' (1974)
* ''Bubbling Over'' (1973)
* ''My Tennessee Mountain Home'' (1973)
* ''My Favorite Songwriter: Porter Wagoner'' (1972)
* ''Touch Your Woman'' (1972)
* ''Coat of Many Colors'' (1971)
* ''Golden Streets of Glory'' (1971)
* ''Joshua'' (1971)
* ''The Fairest of Them All'' (1970)
* ''My Blue Ridge Mountain Boy'' (1969)
* ''In the Good Old Days (When Times Were Bad)'' (1969)
* ''Just Because I'm a Woman'' (1968)
* ''Hello, I'm Dolly'' (1967)
==Filmografy==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9;
|- align="center"
! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Film
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Jier
! style="background: #CCCCCC;" | Film
! style="background: #CCCCCC;" | Rol
! style="background: #CCCCCC;" | Oantekenings <small>Nom.=nominearre</small>
|-
| 1980
| ''[[Nine to Five]]''
| Doralee Rhodes
| Nom. – ''Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy''
|-
| 1982
| ''[[The Best Little Whorehouse in Texas (film)|The Best Little Whorehouse in Texas]]''
| Mona Stangley
| Nom. – ''Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy''
|-
| 1984
| ''Rhinestone (1984, film)''
| Jake
|
|-
| 1989
| ''Steel Magnolias''
| Truvy Jones
|
|-
| 1992
| ''Straight Talk''
| Shirlee Kenyon
|
|-
| 1993
| ''[[The Beverly Hillbillies (1993)|The Beverly Hillbillies]]''
| Harsels
| gastrol
|-
| 2002
| ''Frank McKlusky, C.I.''
| Edith McKlusky
|
|-
| 2005
| ''Miss Congeniality 2: Armed and Fabulous''
| Harsels
| gastrol
|-
|- align="center"
! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Telefyzje
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Jier
! style="background: #CCCCCC;" | Titel
! style="background: #CCCCCC;" | Rol
! style="background: #CCCCCC;" | Oantekenings
|-
| 1967–1974
| ''The Porter Wagoner Show''
| fêste sjongster
|
|-
| 1976–1977
| ''[[Dolly!]]''
| gast
|
|-
| 1978
| ''[[Cher]]... Special''
| harsels
| Nom. – ''Primetime Emmy Award for Individual Performance in a Variety or Music Program''
|-
| 1981
| ''The Lily Tomlin Special''
| harsels
|
|-
| 1986
| ''A Smoky Mountain Christmas''
| Lorna Davis
|
|-
| 1987
| ''Alvin and the Chipmunks (TV rige)''
| harsels
|
|-
| 1987–1988
| ''Dolly (TV-rige)''
| gastfrou
|
|-
| 1988
| ''Bob Hope's Christmas Special''
| harsels
|
|-
| 1990
| ''Designing Women''
| The Guardian Movie Star
| "The First Day of the Last Decade of the Entire 20th Century: Diel 1 & 2"
|-
| rowspan="2"| 1991
| ''Babes''
| Harsels
| as gast<br /> ien episoade; "Hello Dolly"
|-
| ''Wild Texas Wind''
| Thiola "Big T" Rayfield
|
|-
| 1994
| ''Heavens to Betsy (1994 TV searje)''
| Betsy Baxter
|
|-
| rowspan="2"| 1995
| ''Big Dreams and Broken Hearts: The Dottie West Story''
| Harsels
| as gast
|-
| ''Naomi & Wynonna: Love Can Build a Bridge''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| rowspan="2"| 1996
| ''Unlikely Angel''
| Ruby Diamond
|
|-
| ''The Magic School Bus''
| Katrina Eloise
| ien episoade; "The Family Holiday Special"
|-
| 1997
| ''Get to the Heart: The Barbara Mandrell Story''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| rowspan="3"| 1999
| ''Blue Valley Songbird''
| Leanna Taylor
|
|-
| ''[[The Simpsons]]''
| Harsels
| gastoptreden<br /> ien episoade; "Sunday, Cruddy Sunday"
|-
| ''Jackie's Back''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| 2000
| ''Bette (TV searje)''
| Harsels
| gastoptreden<br /> ien episoade; "Halloween"
|-
| 2005
| ''Reba''
| Dolly Majors
| ien ôflevering; "Reba's Rules of Real Estate"
|-
| 2006–2007
| ''Hannah Montana''
| Muoike Dolly
| twa ôfleverings; "Good Golly Miss Dolly" (2006) & "I Will Always Loathe You" (2007)
|-
| 2009
| "18 Kids and Counting"
| Harsels
| ien ôflevering; "Duggars meet Dolly"
|}
== Keppeling om utens ==
* [http://www.dollypartonmusic.net Dolly Parton Music (offisjele muzyk stee)]
* [http://www.dollyparton.com Dolly Parton.com (Offisjeel webstek)]
* [http://www.countrymusichalloffame.com/site/inductees.aspx?cid=150 ''Country Music Hall of Fame and Museum'']
* [http://www.charlierose.com/view/interview/10356 Ynterview mei Charlie Rose, op 5 juny 2009]
{{commonsBalke|Dolly Parton}}
{{DEFAULTSORT:Parton, Dolly}}
[[Kategory:Dolly Parton| ]]
[[Kategory:Amerikaansk sjonger]]
[[Kategory:Amerikaansk muzikant]]
[[Kategory:Amerikaansk country-artyst]]
[[Kategory:Amerikaansk komponist]]
[[Kategory:Amerikaansk filmakteur]]
[[Kategory:Amerikaansk stimakteur]]
[[Kategory:Amerikaansk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Amerikaansk telefyzjepresintator]]
[[Kategory:Amerikaansk ûndernimmer]]
[[Kategory:Amerikaansk autobiograaf]]
[[Kategory:Amerikaansk lietsjeskriuwer]]
[[Kategory:Amerikaansk filantroop]]
[[Kategory:Grammy-winner]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1946]]
doae0zcnzufya031ntqsrd89revwe4w
1239224
1239221
2026-08-25T19:03:21Z
Drewes
2754
† 2026
1239224
wikitext
text/x-wiki
{{stobbe|muzikant}}
{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding = Dolly Parton 2011.jpg
| ôfbyldingstekst = Dolly Parton, 2011.
| ôfbyldingsbreedte = 200px
| echte namme = Dolly Rebecca Parton
| nasjonaliteit = {{Flagge US}} [[FSA|Amerikaansk]]
| berne = [[19 jannewaris]] [[1946]]
| berteplak = [[Sevierville]]
| stoarn = [[25 augustus]] [[2026]](80 jier)
| stjerplak = [[Nashville (Tennessee)]]
| etnisiteit =
| sjenre = [[Countrymuzyk|country]], [[Popmuzyk|pop]], [[bluegrass]], [[gospel]]
| ynstrumint = Stim (sopraan) en û.o. [[gitaar]], [[banjo]], [[tin-whistle]]
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s) = ''Jolene'', ''9 to 5'', ''I Will Always Love You''
| jierren aktyf = [[1959]] - no
| prizen = 8 [[Grammy Awards]]
| webside = https://dollyparton.com/
}}
[[Ofbyld:Dolly Parton in Nashville april 2005.jpg|thumb|''Dolly Parton april 2005'']]
[[Image:Dolly Parton 2.jpg|right|thumb|200px|Parton yn [[Honolulu]], [[Hawaii]], 1983.]]
'''Dolly Rebecca Parton''' ([[Sevierville]] ([[Tennessee]]), [[19 jannewaris]] [[1946]] - 25 augustus 2026) wie in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Countrymuzyk|country]]sjongster, [[copywriter|tekstskriuwster]], [[akteur|aktrise]] en [[filantropy|filantroop]].
Yn de 45 jier sûnt har hitparadedebút is hja altyd ien fan de meast súksesfolle froulike artysten yn de skiednis fan de ''country'' bleaun. Dat smiet har de titel fan ''De keninginne fan de Country Music'' op.
== Trivia ==
It earste kloande bist wie in [[skiep]] en waard troch [[wittenskip]]pers nei har ferneamd om't [[Dolly (skiep)|Dolly]] kloand waard út weefsel fan in jaar.
Parton hat der nea in geheim fan makke dat hja ferskate [[plastyske sjirurgy|kosmetysk-sjirurgyske yngrepen]] ûndergien hat, mar earst yn 2002 hat hja tajaan wollen dat hja ek in [[boarstfergrutting]] dwaan litten hie. Neffens Parton is dat lykwols earst healwei de 80-er jierren west, nei't hja slim ôffallen wie en har boarstomfang dêr tige fan te lijen hân hie. Har búste is in wichtich hannelsmerk, dat dy is fersekere foar $600.000.
== Diskografy ==
Studio Albums:
* ''Sha-Kon-O-Hey! Land of Blue Smoke'' (2009)
* ''Backwoods Barbie'' (2008)
* ''Those Were the Days'' (2005)
* ''For God and Country'' (2003)
* ''Halos & Horns'' (2002)
* ''Little Sparrow'' (2001)
* ''The Grass Is Blue'' (1999)
* ''Hungry Again'' (1998)
* ''Treasures'' (1996)
* ''Something Special'' (1996)
* ''Slow Dancing with the Moon'' (1993)
* ''Eagle When She Flies'' (1991)
* ''White Limozeen'' (1989)
* ''Rainbow'' (1987)
* ''Real Love'' (1985)
* ''The Great Pretender'' (1984)
* ''Burlap & Satin'' (1983)
* ''Heartbreak Express'' (1982)
* ''9 to 5 and Odd Jobs'' (1980)
* ''Dolly, Dolly, Dolly'' (1980)
* ''Great Balls of Fire'' (1979)
* ''Heartbreaker'' (1978)
* ''Here You Come Again'' (1977)
* ''New Harvest... First Gathering'' (1977)
* ''All I Can Do'' (1976)
* ''Dolly: The Seeker/We Used To'' (1975)
* ''The Bargain Store'' (1975)
* ''Love Is Like a Butterfly'' (1974)
* ''Jolene'' (1974)
* ''Bubbling Over'' (1973)
* ''My Tennessee Mountain Home'' (1973)
* ''My Favorite Songwriter: Porter Wagoner'' (1972)
* ''Touch Your Woman'' (1972)
* ''Coat of Many Colors'' (1971)
* ''Golden Streets of Glory'' (1971)
* ''Joshua'' (1971)
* ''The Fairest of Them All'' (1970)
* ''My Blue Ridge Mountain Boy'' (1969)
* ''In the Good Old Days (When Times Were Bad)'' (1969)
* ''Just Because I'm a Woman'' (1968)
* ''Hello, I'm Dolly'' (1967)
==Filmografy==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9;
|- align="center"
! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Film
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Jier
! style="background: #CCCCCC;" | Film
! style="background: #CCCCCC;" | Rol
! style="background: #CCCCCC;" | Oantekenings <small>Nom.=nominearre</small>
|-
| 1980
| ''[[Nine to Five]]''
| Doralee Rhodes
| Nom. – ''Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy''
|-
| 1982
| ''[[The Best Little Whorehouse in Texas (film)|The Best Little Whorehouse in Texas]]''
| Mona Stangley
| Nom. – ''Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy''
|-
| 1984
| ''Rhinestone (1984, film)''
| Jake
|
|-
| 1989
| ''Steel Magnolias''
| Truvy Jones
|
|-
| 1992
| ''Straight Talk''
| Shirlee Kenyon
|
|-
| 1993
| ''[[The Beverly Hillbillies (1993)|The Beverly Hillbillies]]''
| Harsels
| gastrol
|-
| 2002
| ''Frank McKlusky, C.I.''
| Edith McKlusky
|
|-
| 2005
| ''Miss Congeniality 2: Armed and Fabulous''
| Harsels
| gastrol
|-
|- align="center"
! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Telefyzje
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Jier
! style="background: #CCCCCC;" | Titel
! style="background: #CCCCCC;" | Rol
! style="background: #CCCCCC;" | Oantekenings
|-
| 1967–1974
| ''The Porter Wagoner Show''
| fêste sjongster
|
|-
| 1976–1977
| ''[[Dolly!]]''
| gast
|
|-
| 1978
| ''[[Cher]]... Special''
| harsels
| Nom. – ''Primetime Emmy Award for Individual Performance in a Variety or Music Program''
|-
| 1981
| ''The Lily Tomlin Special''
| harsels
|
|-
| 1986
| ''A Smoky Mountain Christmas''
| Lorna Davis
|
|-
| 1987
| ''Alvin and the Chipmunks (TV rige)''
| harsels
|
|-
| 1987–1988
| ''Dolly (TV-rige)''
| gastfrou
|
|-
| 1988
| ''Bob Hope's Christmas Special''
| harsels
|
|-
| 1990
| ''Designing Women''
| The Guardian Movie Star
| "The First Day of the Last Decade of the Entire 20th Century: Diel 1 & 2"
|-
| rowspan="2"| 1991
| ''Babes''
| Harsels
| as gast<br /> ien episoade; "Hello Dolly"
|-
| ''Wild Texas Wind''
| Thiola "Big T" Rayfield
|
|-
| 1994
| ''Heavens to Betsy (1994 TV searje)''
| Betsy Baxter
|
|-
| rowspan="2"| 1995
| ''Big Dreams and Broken Hearts: The Dottie West Story''
| Harsels
| as gast
|-
| ''Naomi & Wynonna: Love Can Build a Bridge''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| rowspan="2"| 1996
| ''Unlikely Angel''
| Ruby Diamond
|
|-
| ''The Magic School Bus''
| Katrina Eloise
| ien episoade; "The Family Holiday Special"
|-
| 1997
| ''Get to the Heart: The Barbara Mandrell Story''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| rowspan="3"| 1999
| ''Blue Valley Songbird''
| Leanna Taylor
|
|-
| ''[[The Simpsons]]''
| Harsels
| gastoptreden<br /> ien episoade; "Sunday, Cruddy Sunday"
|-
| ''Jackie's Back''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| 2000
| ''Bette (TV searje)''
| Harsels
| gastoptreden<br /> ien episoade; "Halloween"
|-
| 2005
| ''Reba''
| Dolly Majors
| ien ôflevering; "Reba's Rules of Real Estate"
|-
| 2006–2007
| ''Hannah Montana''
| Muoike Dolly
| twa ôfleverings; "Good Golly Miss Dolly" (2006) & "I Will Always Loathe You" (2007)
|-
| 2009
| "18 Kids and Counting"
| Harsels
| ien ôflevering; "Duggars meet Dolly"
|}
== Keppeling om utens ==
* [http://www.dollypartonmusic.net Dolly Parton Music (offisjele muzyk stee)]
* [http://www.dollyparton.com Dolly Parton.com (Offisjeel webstek)]
* [http://www.countrymusichalloffame.com/site/inductees.aspx?cid=150 ''Country Music Hall of Fame and Museum'']
* [http://www.charlierose.com/view/interview/10356 Ynterview mei Charlie Rose, op 5 juny 2009]
{{commonsBalke|Dolly Parton}}
{{DEFAULTSORT:Parton, Dolly}}
[[Kategory:Dolly Parton| ]]
[[Kategory:Amerikaansk sjonger]]
[[Kategory:Amerikaansk muzikant]]
[[Kategory:Amerikaansk country-artyst]]
[[Kategory:Amerikaansk komponist]]
[[Kategory:Amerikaansk filmakteur]]
[[Kategory:Amerikaansk stimakteur]]
[[Kategory:Amerikaansk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Amerikaansk telefyzjepresintator]]
[[Kategory:Amerikaansk ûndernimmer]]
[[Kategory:Amerikaansk autobiograaf]]
[[Kategory:Amerikaansk lietsjeskriuwer]]
[[Kategory:Amerikaansk filantroop]]
[[Kategory:Grammy-winner]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1946]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]
sisnogfxb8xeijxde05qfk68bv8njgc
1239236
1239224
2026-08-25T22:13:48Z
Drewes
2754
[[]]
1239236
wikitext
text/x-wiki
{{stobbe|muzikant}}
{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding = Dolly Parton 2011.jpg
| ôfbyldingstekst = Dolly Parton, 2011.
| ôfbyldingsbreedte = 200px
| echte namme = Dolly Rebecca Parton
| nasjonaliteit = {{Flagge US}} [[FSA|Amerikaansk]]
| berne = [[19 jannewaris]] [[1946]]
| berteplak = [[Sevierville]]
| stoarn = [[25 augustus]] [[2026]](80 jier)
| stjerplak = [[Nashville (Tennessee)]]
| etnisiteit =
| sjenre = [[Countrymuzyk|country]], [[Popmuzyk|pop]], [[bluegrass]], [[gospel]]
| ynstrumint = Stim (sopraan) en û.o. [[gitaar]], [[banjo]], [[tin-whistle]]
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s) = ''Jolene'', ''9 to 5'', ''I Will Always Love You''
| jierren aktyf = [[1959]] - no
| prizen = 8 [[Grammy Awards]]
| webside = https://dollyparton.com/
}}
[[Ofbyld:Dolly Parton in Nashville april 2005.jpg|thumb|''Dolly Parton april 2005'']]
[[Image:Dolly Parton 2.jpg|right|thumb|200px|Parton yn [[Honolulu]], [[Hawaii]], 1983.]]
'''Dolly Rebecca Parton''' ([[Sevierville]] ([[Tennessee]]), [[19 jannewaris]] [[1946]] - [[25 augustus]] [[2026]]) wie in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Countrymuzyk|country]]sjongster, [[copywriter|tekstskriuwster]], [[akteur|aktrise]] en [[filantropy|filantroop]].
Yn de 45 jier sûnt har hitparadedebút is hja altyd ien fan de meast súksesfolle froulike artysten yn de skiednis fan de ''country'' bleaun. Dat smiet har de titel fan ''De keninginne fan de Country Music'' op.
== Trivia ==
It earste kloande bist wie in [[skiep]] en waard troch [[wittenskip]]pers nei har ferneamd om't [[Dolly (skiep)|Dolly]] kloand waard út weefsel fan in jaar.
Parton hat der nea in geheim fan makke dat hja ferskate [[plastyske sjirurgy|kosmetysk-sjirurgyske yngrepen]] ûndergien hat, mar earst yn 2002 hat hja tajaan wollen dat hja ek in [[boarstfergrutting]] dwaan litten hie. Neffens Parton is dat lykwols earst healwei de 80-er jierren west, nei't hja slim ôffallen wie en har boarstomfang dêr tige fan te lijen hân hie. Har búste is in wichtich hannelsmerk, dat dy is fersekere foar $600.000.
== Diskografy ==
Studio Albums:
* ''Sha-Kon-O-Hey! Land of Blue Smoke'' (2009)
* ''Backwoods Barbie'' (2008)
* ''Those Were the Days'' (2005)
* ''For God and Country'' (2003)
* ''Halos & Horns'' (2002)
* ''Little Sparrow'' (2001)
* ''The Grass Is Blue'' (1999)
* ''Hungry Again'' (1998)
* ''Treasures'' (1996)
* ''Something Special'' (1996)
* ''Slow Dancing with the Moon'' (1993)
* ''Eagle When She Flies'' (1991)
* ''White Limozeen'' (1989)
* ''Rainbow'' (1987)
* ''Real Love'' (1985)
* ''The Great Pretender'' (1984)
* ''Burlap & Satin'' (1983)
* ''Heartbreak Express'' (1982)
* ''9 to 5 and Odd Jobs'' (1980)
* ''Dolly, Dolly, Dolly'' (1980)
* ''Great Balls of Fire'' (1979)
* ''Heartbreaker'' (1978)
* ''Here You Come Again'' (1977)
* ''New Harvest... First Gathering'' (1977)
* ''All I Can Do'' (1976)
* ''Dolly: The Seeker/We Used To'' (1975)
* ''The Bargain Store'' (1975)
* ''Love Is Like a Butterfly'' (1974)
* ''Jolene'' (1974)
* ''Bubbling Over'' (1973)
* ''My Tennessee Mountain Home'' (1973)
* ''My Favorite Songwriter: Porter Wagoner'' (1972)
* ''Touch Your Woman'' (1972)
* ''Coat of Many Colors'' (1971)
* ''Golden Streets of Glory'' (1971)
* ''Joshua'' (1971)
* ''The Fairest of Them All'' (1970)
* ''My Blue Ridge Mountain Boy'' (1969)
* ''In the Good Old Days (When Times Were Bad)'' (1969)
* ''Just Because I'm a Woman'' (1968)
* ''Hello, I'm Dolly'' (1967)
==Filmografy==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9;
|- align="center"
! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Film
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Jier
! style="background: #CCCCCC;" | Film
! style="background: #CCCCCC;" | Rol
! style="background: #CCCCCC;" | Oantekenings <small>Nom.=nominearre</small>
|-
| 1980
| ''[[Nine to Five]]''
| Doralee Rhodes
| Nom. – ''Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy''
|-
| 1982
| ''[[The Best Little Whorehouse in Texas (film)|The Best Little Whorehouse in Texas]]''
| Mona Stangley
| Nom. – ''Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy''
|-
| 1984
| ''Rhinestone (1984, film)''
| Jake
|
|-
| 1989
| ''Steel Magnolias''
| Truvy Jones
|
|-
| 1992
| ''Straight Talk''
| Shirlee Kenyon
|
|-
| 1993
| ''[[The Beverly Hillbillies (1993)|The Beverly Hillbillies]]''
| Harsels
| gastrol
|-
| 2002
| ''Frank McKlusky, C.I.''
| Edith McKlusky
|
|-
| 2005
| ''Miss Congeniality 2: Armed and Fabulous''
| Harsels
| gastrol
|-
|- align="center"
! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Telefyzje
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Jier
! style="background: #CCCCCC;" | Titel
! style="background: #CCCCCC;" | Rol
! style="background: #CCCCCC;" | Oantekenings
|-
| 1967–1974
| ''The Porter Wagoner Show''
| fêste sjongster
|
|-
| 1976–1977
| ''[[Dolly!]]''
| gast
|
|-
| 1978
| ''[[Cher]]... Special''
| harsels
| Nom. – ''Primetime Emmy Award for Individual Performance in a Variety or Music Program''
|-
| 1981
| ''The Lily Tomlin Special''
| harsels
|
|-
| 1986
| ''A Smoky Mountain Christmas''
| Lorna Davis
|
|-
| 1987
| ''Alvin and the Chipmunks (TV rige)''
| harsels
|
|-
| 1987–1988
| ''Dolly (TV-rige)''
| gastfrou
|
|-
| 1988
| ''Bob Hope's Christmas Special''
| harsels
|
|-
| 1990
| ''Designing Women''
| The Guardian Movie Star
| "The First Day of the Last Decade of the Entire 20th Century: Diel 1 & 2"
|-
| rowspan="2"| 1991
| ''Babes''
| Harsels
| as gast<br /> ien episoade; "Hello Dolly"
|-
| ''Wild Texas Wind''
| Thiola "Big T" Rayfield
|
|-
| 1994
| ''Heavens to Betsy (1994 TV searje)''
| Betsy Baxter
|
|-
| rowspan="2"| 1995
| ''Big Dreams and Broken Hearts: The Dottie West Story''
| Harsels
| as gast
|-
| ''Naomi & Wynonna: Love Can Build a Bridge''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| rowspan="2"| 1996
| ''Unlikely Angel''
| Ruby Diamond
|
|-
| ''The Magic School Bus''
| Katrina Eloise
| ien episoade; "The Family Holiday Special"
|-
| 1997
| ''Get to the Heart: The Barbara Mandrell Story''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| rowspan="3"| 1999
| ''Blue Valley Songbird''
| Leanna Taylor
|
|-
| ''[[The Simpsons]]''
| Harsels
| gastoptreden<br /> ien episoade; "Sunday, Cruddy Sunday"
|-
| ''Jackie's Back''
| Harsels
| gastoptreden
|-
| 2000
| ''Bette (TV searje)''
| Harsels
| gastoptreden<br /> ien episoade; "Halloween"
|-
| 2005
| ''Reba''
| Dolly Majors
| ien ôflevering; "Reba's Rules of Real Estate"
|-
| 2006–2007
| ''Hannah Montana''
| Muoike Dolly
| twa ôfleverings; "Good Golly Miss Dolly" (2006) & "I Will Always Loathe You" (2007)
|-
| 2009
| "18 Kids and Counting"
| Harsels
| ien ôflevering; "Duggars meet Dolly"
|}
== Keppeling om utens ==
* [http://www.dollypartonmusic.net Dolly Parton Music (offisjele muzyk stee)]
* [http://www.dollyparton.com Dolly Parton.com (Offisjeel webstek)]
* [http://www.countrymusichalloffame.com/site/inductees.aspx?cid=150 ''Country Music Hall of Fame and Museum'']
* [http://www.charlierose.com/view/interview/10356 Ynterview mei Charlie Rose, op 5 juny 2009]
{{commonsBalke|Dolly Parton}}
{{DEFAULTSORT:Parton, Dolly}}
[[Kategory:Dolly Parton| ]]
[[Kategory:Amerikaansk sjonger]]
[[Kategory:Amerikaansk muzikant]]
[[Kategory:Amerikaansk country-artyst]]
[[Kategory:Amerikaansk komponist]]
[[Kategory:Amerikaansk filmakteur]]
[[Kategory:Amerikaansk stimakteur]]
[[Kategory:Amerikaansk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Amerikaansk telefyzjepresintator]]
[[Kategory:Amerikaansk ûndernimmer]]
[[Kategory:Amerikaansk autobiograaf]]
[[Kategory:Amerikaansk lietsjeskriuwer]]
[[Kategory:Amerikaansk filantroop]]
[[Kategory:Grammy-winner]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1946]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]
d0q3vq0fqevoanapyya9cse8n2nbo4s
Fryske Reklamepriis
0
38168
1239231
770786
2026-08-25T20:20:38Z
Lad80ies
51443
1239231
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Fryske Reklamepriis.jpg]]De '''Fryske Reklamepriis''' is in jierlikse priis foar de bêste Frysktalige reklame. Doel fan de jierlikse útrikking fan de Fryske reklamerpriis is om bedriuwen en reklameburo’s te stimulearjen hieltyd mear it Frysk en/of Fryske streektalen te brûken yn reklameboadskippen op radio en telefyzje yn Fryslân. Der binne prizen foar de kategory Radio en foar Telefyzje. De Fryske Reklamepriis is in inisjatyf fan de [[Ried fan de Fryske Beweging]] en de [[Feriening Freonen fan Omrop Fryslân]] en wurdt mooglik makke mei stipe fan de provinsje Fryslân.
De Fryske Reklamepriis wurdt takend oan sawol de opdrachtjouwer as it reclameburo, dat de commercial ûntwikkele hat. De priis sels bestiet út in jildbedrach (om reklamestjoertiid yn te keapjen) en in replika fan it byld fan [[Grutte Pier]] út [[Kimswert]]. De prizen waarden ynsteld yn [[1998]] (?) en wurde de lêste jierren útrikt by [[Tresoar]] yn Ljouwert. Yn 1992 is Omrop Fryslân úteinset mei it útstjoeren fan reklameboadskippen op de radio. Troch [[Omrop Fryslân]] wurdt dêrom ek in publykspriis bepaald.
In ûnôfhinklike sjuery fan saakkundigen kiest sawol foar radio as telefyzje fjouwer foar de priis nominearre spots út en op de útrikking wurdt ien dêrfan as winner oanwiisd. Op de útrikking binne de nominearre spots te hearren en/of te sjen. De reklameboadskippen wurde hifke op:
* kommunikaasjewearde
* technyk, lykas montaazje en voice-overs
* kwaliteit fan it Frysk
* Humor
* Frysk Taaleigen
Priiswinners wienen oant no ta:.
{| class="wikitable sortable"
|-
! style="background-color: #FAEBD7" | Jier
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Telefyzje
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Radio
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | bysûnderheden
|-
|[[2012]]
|Femke & Gijsbert - Mazz Leeuwarden
|Simmer yn Fryslân - Rabobank
|
|-
| [[2011]]
| Bêst Genôch - RESI Wensintrum
| Dong Energy
|
|-
| [[2010]]
| Frans - Jansma Burdaard
| Vitalis
|
|-
| [[2009]]
| Bit: Agri Retail
| Stichting Frysk Festival
|
|-
| [[2008]]
| Jou Lûd: Provinsjale Steateferkiezings
|
|
|-
| [[2007]]
| Thússoarch De Friese Wouden
|
|
|-
| [[2006]]
| autobedriuw Haaima
| UMCG yn Grins
|
|-
| [[2005]]
|
|
|
|-
| [[2004]]
|
|
|
|-
| [[2003]]
|
|
|
|-
| [[2002]]
|
|
|
|-
| [[2001]]
| Het Friese Land (Maaike).
| CBD-Fryslân (biblionet CBD)
| telefyzjepublykspriis: "Maaike" - Het Friese Land<br>radiopublykspriis: Simmertime - Pro Acts
|-
| [[2000]]
|
|
|
|-
| [[1999]]
|
|
|
|-
| [[1998]]
|
|
|
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://fryskebeweging.nl/fryske-beweging/aktiviteiten/fryske-reklamepriis/ Fryske Beweging oer de Fryske reklamepriis]
}}
[[Kategory:Frysk]]
[[Kategory:Media]]
s1dyliweknhgofil3xim03rfebmxie0
1239232
1239231
2026-08-25T20:21:11Z
Lad80ies
51443
1239232
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Fryske_Reklamepriis.jpg|left|thumb]]
De '''Fryske Reklamepriis''' wie in jierlikse priis foar de bêste Frysktalige reklame. Doel fan de jierlikse útrikking fan de Fryske reklamerpriis is om bedriuwen en reklameburo’s te stimulearjen hieltyd mear it Frysk en/of Fryske streektalen te brûken yn reklameboadskippen op radio en telefyzje yn Fryslân. Der binne prizen foar de kategory Radio en foar Telefyzje. De Fryske Reklamepriis is in inisjatyf fan de [[Ried fan de Fryske Beweging]] en de [[Feriening Freonen fan Omrop Fryslân]] en wurdt mooglik makke mei stipe fan de provinsje Fryslân.
De Fryske Reklamepriis wurdt takend oan sawol de opdrachtjouwer as it reclameburo, dat de commercial ûntwikkele hat. De priis sels bestiet út in jildbedrach (om reklamestjoertiid yn te keapjen) en in replika fan it byld fan [[Grutte Pier]] út [[Kimswert]]. De prizen waarden ynsteld yn [[1998]] (?) en wurde de lêste jierren útrikt by [[Tresoar]] yn Ljouwert. Yn 1992 is Omrop Fryslân úteinset mei it útstjoeren fan reklameboadskippen op de radio. Troch [[Omrop Fryslân]] wurdt dêrom ek in publykspriis bepaald.
In ûnôfhinklike sjuery fan saakkundigen kiest sawol foar radio as telefyzje fjouwer foar de priis nominearre spots út en op de útrikking wurdt ien dêrfan as winner oanwiisd. Op de útrikking binne de nominearre spots te hearren en/of te sjen. De reklameboadskippen wurde hifke op:
* kommunikaasjewearde
* technyk, lykas montaazje en voice-overs
* kwaliteit fan it Frysk
* Humor
* Frysk Taaleigen
Priiswinners wienen oant no ta:.
{| class="wikitable sortable"
|-
! style="background-color: #FAEBD7" | Jier
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Telefyzje
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Radio
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | bysûnderheden
|-
|[[2012]]
|Femke & Gijsbert - Mazz Leeuwarden
|Simmer yn Fryslân - Rabobank
|
|-
| [[2011]]
| Bêst Genôch - RESI Wensintrum
| Dong Energy
|
|-
| [[2010]]
| Frans - Jansma Burdaard
| Vitalis
|
|-
| [[2009]]
| Bit: Agri Retail
| Stichting Frysk Festival
|
|-
| [[2008]]
| Jou Lûd: Provinsjale Steateferkiezings
|
|
|-
| [[2007]]
| Thússoarch De Friese Wouden
|
|
|-
| [[2006]]
| autobedriuw Haaima
| UMCG yn Grins
|
|-
| [[2005]]
|
|
|
|-
| [[2004]]
|
|
|
|-
| [[2003]]
|
|
|
|-
| [[2002]]
|
|
|
|-
| [[2001]]
| Het Friese Land (Maaike).
| CBD-Fryslân (biblionet CBD)
| telefyzjepublykspriis: "Maaike" - Het Friese Land<br>radiopublykspriis: Simmertime - Pro Acts
|-
| [[2000]]
|
|
|
|-
| [[1999]]
|
|
|
|-
| [[1998]]
|
|
|
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://fryskebeweging.nl/fryske-beweging/aktiviteiten/fryske-reklamepriis/ Fryske Beweging oer de Fryske reklamepriis]
}}
[[Kategory:Frysk]]
[[Kategory:Media]]
88lkq9hyzaw0vaf9yqf1mxme94ds36j
1239234
1239232
2026-08-25T21:08:03Z
Lad80ies
51443
Winners ôfrûne jierren taheakke
1239234
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Fryske_Reklamepriis.jpg|left|thumb]]
De '''Fryske Reklamepriis''' wie in jierlikse priis foar de bêste Frysktalige reklame. Doel fan de jierlikse útrikking fan de Fryske reklamerpriis is om bedriuwen en reklameburo’s te stimulearjen hieltyd mear it Frysk en/of Fryske streektalen te brûken yn reklameboadskippen op radio en telefyzje yn Fryslân. Der binne prizen foar de kategory Radio en foar Telefyzje. De Fryske Reklamepriis is in inisjatyf fan de [[Ried fan de Fryske Beweging]] en de [[Feriening Freonen fan Omrop Fryslân]] en wurdt mooglik makke mei stipe fan de provinsje Fryslân.
De Fryske Reklamepriis wurdt takend oan sawol de opdrachtjouwer as it reclameburo, dat de commercial ûntwikkele hat. De priis sels bestiet út in jildbedrach (om reklamestjoertiid yn te keapjen) en in replika fan it byld fan [[Grutte Pier]] út [[Kimswert]]. De prizen waarden ynsteld yn [[1998]] (?) en wurde de lêste jierren útrikt by [[Tresoar]] yn Ljouwert. Yn 1992 is Omrop Fryslân úteinset mei it útstjoeren fan reklameboadskippen op de radio. Troch [[Omrop Fryslân]] wurdt dêrom ek in publykspriis bepaald.
In ûnôfhinklike sjuery fan saakkundigen kiest sawol foar radio as telefyzje fjouwer foar de priis nominearre spots út en op de útrikking wurdt ien dêrfan as winner oanwiisd. Op de útrikking binne de nominearre spots te hearren en/of te sjen. De reklameboadskippen wurde hifke op:
* kommunikaasjewearde
* technyk, lykas montaazje en voice-overs
* kwaliteit fan it Frysk
* Humor
* Frysk Taaleigen
Priiswinners wienen oant no ta:.
{| class="wikitable sortable"
|-
! style="background-color: #FAEBD7" | Jier
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Telefyzje
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Radio
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | bysûnderheden
|-
|[[2021]]
|
|Kom mei de bern nei Skylge- Doeksen
|
|-
|[[2019]]
|Grutsk op ús Greidefûgels - LTO en oaren
|
|
|-
|[[2018]]
|Foar écht goed materiaal - Mazzelshop Ljouwert
|
|
|-
|[[2015]]
|Klear! - Sijperda Verhuur
|
|
|-
|[[2012]]
|Femke & Gijsbert - Mazz Leeuwarden
|Simmer yn Fryslân - Rabobank
|
|-
| [[2011]]
| Bêst Genôch - RESI Wensintrum
| Dong Energy
|
|-
| [[2010]]
| Frans - Jansma Burdaard
| Vitalis
|
|-
| [[2009]]
| Bit: Agri Retail
| Stichting Frysk Festival
|
|-
| [[2008]]
| Jou Lûd: Provinsjale Steateferkiezings
|
|
|-
| [[2007]]
| Thússoarch De Friese Wouden
|
|
|-
| [[2006]]
| Autobedriuw Haaima
| UMCG yn Grins
|
|-
| [[2005]]
|
|
|
|-
| [[2004]]
|
|
|
|-
| [[2003]]
|
|
|
|-
| [[2002]]
|
|
|
|-
| [[2001]]
| Het Friese Land (Maaike).
| CBD-Fryslân (biblionet CBD)
| telefyzjepublykspriis: "Maaike" - Het Friese Land<br>radiopublykspriis: Simmertime - Pro Acts
|-
| [[2000]]
|
|
|
|-
| [[1999]]
|
|
|
|-
| [[1998]]
|
|
|
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://fryskebeweging.nl/fryske-beweging/aktiviteiten/fryske-reklamepriis/ Fryske Beweging oer de Fryske reklamepriis]
}}
[[Kategory:Frysk]]
[[Kategory:Media]]
ti1wu9fss10xn6m5uvdkhuzwaahmfod
1239235
1239234
2026-08-25T21:08:42Z
Lad80ies
51443
1239235
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Fryske_Reklamepriis.jpg|left|thumb]]
De '''Fryske Reklamepriis''' wie in jierlikse priis foar de bêste Frysktalige reklame. Doel fan de jierlikse útrikking fan de Fryske reklamerpriis is om bedriuwen en reklameburo’s te stimulearjen hieltyd mear it Frysk en/of Fryske streektalen te brûken yn reklameboadskippen op radio en telefyzje yn Fryslân. Der binne prizen foar de kategory Radio en foar Telefyzje. De Fryske Reklamepriis is in inisjatyf fan de [[Ried fan de Fryske Beweging]] en de [[Feriening Freonen fan Omrop Fryslân]] en wurdt mooglik makke mei stipe fan de provinsje Fryslân.
De Fryske Reklamepriis wurdt takend oan sawol de opdrachtjouwer as it reclameburo, dat de commercial ûntwikkele hat. De priis sels bestiet út in jildbedrach (om reklamestjoertiid yn te keapjen) en in replika fan it byld fan [[Grutte Pier]] út [[Kimswert]]. De prizen waarden ynsteld yn [[1998]] (?) en wurde de lêste jierren útrikt by [[Tresoar]] yn Ljouwert. Yn 1992 is Omrop Fryslân úteinset mei it útstjoeren fan reklameboadskippen op de radio. Troch [[Omrop Fryslân]] wurdt dêrom ek in publykspriis bepaald.
In ûnôfhinklike sjuery fan saakkundigen kiest sawol foar radio as telefyzje fjouwer foar de priis nominearre spots út en op de útrikking wurdt ien dêrfan as winner oanwiisd. Op de útrikking binne de nominearre spots te hearren en/of te sjen. De reklameboadskippen wurde hifke op:
* kommunikaasjewearde
* technyk, lykas montaazje en voice-overs
* kwaliteit fan it Frysk
* Humor
* Frysk Taaleigen
Priiswinners wienen oant no ta:.
{| class="wikitable sortable"
|-
! style="background-color: #FAEBD7" | Jier
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Telefyzje
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | Radio
! class="unsortable" style="background-color: #FAEBD7" | bysûnderheden
|-
|[[2021]]
|
|Kom mei de bern nei Skylge- Doeksen
|
|-
|[[2019]]
|Grutsk op ús Greidefûgels - LTO en oaren
|
|
|-
|[[2018]]
|Foar écht goed materiaal - Mazzelshop Ljouwert
|
|
|-
|[[2015]]
|Klear! - Sijperda Verhuur
|
|
|-
|[[2012]]
|Femke & Gijsbert - Mazz Leeuwarden
|Simmer yn Fryslân - Rabobank
|
|-
| [[2011]]
| Bêst Genôch - RESI Wensintrum
| Dong Energy
|
|-
| [[2010]]
| Boer Frans - Jansma Burdaard
| Vitalis
|
|-
| [[2009]]
| Bit: Agri Retail
| Stichting Frysk Festival
|
|-
| [[2008]]
| Jou Lûd: Provinsjale Steateferkiezings
|
|
|-
| [[2007]]
| Thússoarch De Friese Wouden
|
|
|-
| [[2006]]
| Autobedriuw Haaima
| UMCG yn Grins
|
|-
| [[2005]]
|
|
|
|-
| [[2004]]
|
|
|
|-
| [[2003]]
|
|
|
|-
| [[2002]]
|
|
|
|-
| [[2001]]
| Het Friese Land (Maaike).
| CBD-Fryslân (biblionet CBD)
| telefyzjepublykspriis: "Maaike" - Het Friese Land<br>radiopublykspriis: Simmertime - Pro Acts
|-
| [[2000]]
|
|
|
|-
| [[1999]]
|
|
|
|-
| [[1998]]
|
|
|
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://fryskebeweging.nl/fryske-beweging/aktiviteiten/fryske-reklamepriis/ Fryske Beweging oer de Fryske reklamepriis]
}}
[[Kategory:Frysk]]
[[Kategory:Media]]
hh2fmtf3msqscvhyvaac34x150jz4tc
Kamieldieren
0
115601
1239237
1176068
2026-08-25T22:24:22Z
Drewes
2754
namme beskriuwer folút
1239237
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding =DromedaryGroupIsrael052611.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = In keppel [[dromedaris]]sen (''Camelus dromedarius'').
| takson1 =
| namme1 =
| takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4 = [[ûnderstamme]]:
| namme4 = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5 = [[sûchdieren]] (''Mammalia'')
| takson6 = [[skift]]:
| namme6 = [[evenhoevigen]] (''Artiodactyla'')
| takson7 = [[ûnderskift]]:
| namme7 = [[ylpoatigen]] (''Tylopoda'')
| takson8 = [[boppefamylje]]:
| namme8 = '''kamieldieren''' (''Cameloidea'')
| takson9 =
| namme9 =
| takson11 =
| namme11 =
| takson12 =
| namme12 =
| takson13 =
| namme13 =
| takson14 =
| namme14 =
| takson15 =
| namme15 =
| takson16 =
| namme16 =
| takson17 =
| namme17 =
| takson18 =
| namme18 =
| takson19 =
| namme19 =
| beskriuwer, jier = [[Theodore Nicholas Gill|Gill]], 1872
}}
De '''kamieldieren''' ([[wittenskiplike namme]]: ''Cameloidea'') foarmje in [[boppefamylje]] fan 'e [[klasse (taksonomy)|klasse]] fan 'e [[sûchdieren]] (''Mammalia''), it [[skift]] fan 'e [[evenhoevigen]] (''Artiodactyla'') en it [[ûnderskift]] fan 'e [[ylpoatigen]] (''Tylopoda''). Ta dizze [[taksonomy]]ske groep hearre twa
[[famylje (taksonomy)|famyljes]], de útstoarne ''[[Oromerycidae]]'' en de [[kamieleftigen]] (''Camelidae''). Dy lêste famylje omfiemet noch sân libbene [[soarte]]n, te witten it [[Arabyske kamiel]] of de dromedaris (''Camelus dromedarius'') út it [[Midden-Easten]] en [[Noard-Afrika]], it [[Baktryske kamiel]] (''Camelus bactrianus'') en it [[wylde Baktryske kamiel]] (''Camelus ferus'') út [[Sintraal-Aazje]], en de [[lama (bist)|lama]] (''Lama glama''), de [[gûanako]] (''Lama guanicoe''), de [[alpaka]] (''Lama pacos'') en de [[fikûnja]] (''Lama vicugna'') út 'e [[Andes]] fan [[Súd-Amearika]].
==Opbou==
{| class="wikitable" style="width: 400px;"
|- style="vertical-align: top;"
| scope="row" style="width: 50%; background-color: Honeydew;" | {{Stambeam2}}
* boppefamylje '''kamieldieren''' (''Cameloidea'')
** famylje [[kamieleftigen]] (''Camelidae''): 7 soarten
** {{Stambeam2/ein tûke}}famylje ''[[Oromerycidae]]'' †
{{Stambeam2/ein}}
|-
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Tylopoda ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Cameloidea}}
}}
[[Kategory:Evenhoevige]]
p4k7fo5uur2nzrkujbfuvt548bdvuvs
Berjocht:Nederlân ynwennertallen provinsjes
10
168062
1239233
1200991
2026-08-25T20:48:18Z
Kneppelfreed
2013
by de tiid brocht. Grinslân is de iennige dy't sakke is
1239233
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{subst|}}}#if: {{{TXT|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{TXT}}}
| Year = 1 jannewaris 2026 <!-- mjitdatum -->
| YearISO = 2026-01-01 <!-- mjitdatum as ISO notaasje -->
}}|}}{{ {{{subst|}}}#if: {{{POP|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{POP}}}
| Grinslân = 601286
| Fryslân = 665208
| Drinte = 508109
| Oerisel = 1202375
| Flevolân = 462816
| Gelderlân = 2173349
| Utert = 1415104
| Noard-Hollân= 3009386
| Súd-Hollân = 3882708
| Seelân = 394538
| Noard-Brabân= 2676955
| Limburch = 1138374
| Nederlân = 18130208
}}
}}<noinclude>
== Doel ==
Dit berjocht is dêrfoar ornearre om 1× of 2× it jier oan te passen sa't de ynwennertallen automatysk oanpast wurde yn de ynfoboksen op eltse side fan [[Provinsjes fan Nederlân|Nederlânske provinsjes]].
Boarne ynwennertallen: [https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37230ned/table?ts=1709400743930/ CBS:Statline], Tabel: ''Befolkingsûntjouwing; regio de moanne, {{Statistyk provinsje Nederlân ynwenners|TXT=Year}},'' Sintraal Buro foar de Statistyk, Foarburch/Hearlen
'''Tink der om:''' Der binne gjin tûzental skiedingstekens; dat om rekkenjen mei de getallen mooglik te meitsjen, lykas it berekkenjen fan de sekuere befolkingstichtens.
<!-- boarne: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37230NED/table?dl=798D7 -->
* '''Brûk dit berjocht <u>nea</u> fuortendaliks op siden.''' Brûk dan: [[Berjocht:Statistyk provinsje Nederlân ynwenners]]
== Tapasse ==
Dit wurdt tapast yn:
* [[Berjocht:Statistyk provinsje Nederlân ynwenners]]
== Oanwizing foar in update ==
Op [https://opendata.cbs.nl/statline/portal.html?_la=nl&_catalog=CBS&tableId=70072ned&_theme=247 de website van CBS] binne de befolkingsoantallen de gemeente te finen. Dy kinne jo downloade. Iepenje dat bestân yn jo favorite rekkenblêd. Soargje dat de provinsjes sûnder ynwennertal ûnderdrukt wurde (útfilterje).
[[Kategory:Berjochten provinsje yn Nederlân]]
</noinclude>
1yasq1bt5071if61rqxpljwm3yr9v56
Warwickshire
0
173203
1239218
1147199
2026-08-25T17:16:03Z
Rcsprinter123
17135
1239218
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks gebiet
| namme = Warwickshire
| ôfbylding = Warwickshire UK locator map 2010.svg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| flagge-wapen = [[File:County Flag of Warwickshire.svg|border|125px]] [[File:Arms_of_Warwickshire_County_Council.svg|50px]]
| soarte gebiet = [[greefskip fan Ingelân|seremonieel greefskip]]
| lân = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|border|20px]] [[Feriene Keninkryk]]
| bestjoerlike ienheid 1 = lânsdiel
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[File:Flag of England.svg|border|20px]] [[Ingelân]]
| bestjoerlike ienheid 2 = regio
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Westlike Midlannen (regio)|Westlike Midlannen]]
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| haadplak = [[Warwick]]
| grutste plak = [[Nuneaton]]
| sels yn te foljen 4 =
| namme sels yn te foljen 4 =
| sels yn te foljen 5 =
| namme sels yn te foljen 5 =
| sels yn te foljen 6 =
| namme sels yn te foljen 6 =
| sels yn te foljen 7 =
| namme sels yn te foljen 7 =
| ynwennertal = 571.010 <small>(2021)</small>
| oerflak = 1.975 km²
| befolkingstichtens = 289,1 / km²
| sels yn te foljen 1 =
| namme sels yn te foljen 1 =
| sels yn te foljen 2 =
| namme sels yn te foljen 2 =
| sels yn te foljen 3 =
| namme sels yn te foljen 3 =
| stifting = [[Iere Midsiuwen]]
| tiidsône = [[UTC]]
| simmertiid = UTC +1
| koördinaten = 52°20′ N 1°35′ W
| sels yn te foljen 8 =
| namme sels yn te foljen 8 =
| sels yn te foljen 9 =
| namme sels yn te foljen 9 =
| webside = [http://www.warwickhire.gov.uk/ www.warwickshire.gov.uk]
}}
'''Warwickshire''' ([[útspr.]]: [ˈwɒɹɪkʃə] of [ˈwɒɹɪkʃɪə(ɹ)], likernôch: "<u>ûôr</u>-rik-sjuh" of "<u>ûôr</u>-rik-sjea(r)", {{Audio|En-warwickshire.ogg|beharkje}}), [[ôfkoarte]] ta '''Warks''', is in [[greefskippen fan Ingelân|seremonieel greefskip]] fan [[Ingelân]] yn 'e westlike [[Midlannen (Ingelân)|Midlannen]]. It gebiet stiet benammen bekend om it pittoreske [[Stratford-upon-Avon]], dêr't de [[skriuwer]] [[William Shakespeare]] wei kaam, en om syn [[ferline]] fan [[stienkoal]][[mynbou]]. Neffens de [[folkstelling]] fan [[2021]] hie Warwickshire doe 571.000 ynwenners. It [[tradysje|tradisjonele]] [[haadplak]] fan it greefskip is [[Warwick]], mar It grutste plak is no [[Nuneaton]]. [[Histoarysk]] omfette it greefskip ek de [[stêd]] [[Coventry]] en de [[binnenstêd]] fan [[Birmingham (Ingelân)|Birmingham]]. It gebiet fan it greefskip Warwickshire falt gear mei dat fan [[Warwickshire County Council]], in [[bestjoer]]lik [[distrikt]] mei syn sit yn Warwick. As greefskip wurdt Warwickshire no inkeld noch as [[statistysk]]e ienheid en as [[geografy]]sk referinsjeramt brûkt.
==Etymology==
De namme 'Warwickshire', komt fan it [[Aldingelsk]]e ''Wæringscīr'', dat safolle betsjut as "it diel fan it lân dat by [[Warwick]] heart", sis mar "Warwicksteradiel" yn 'e Fryske kontekst. De namme fan Warwick is in gearstalling fan it Aldingelske ''-wic'', dat in [[lienwurd]] is op basis fan it [[Latyn]]ske wurd foar "[[doarp]]": ''vicus'', oanfolle mei it [[foarheaksel]] ''wara-'', dat betsjut "hja dy't bewekje" of "hja dy't ferdigenje". Dat wiist derop dat Warwick oarspronklik in [[delsetting]] fan 'e [[Jutten]] west hawwe kin, mei't dy ''wara'' as in [[endonym]] brûkten.
[[File:Oxford Canal from Napton.jpg|left|thumb|250px|It [[plattelân]] fan Warwickshire mei it [[Oxfordkanaal]] by [[Napton-on-the-Hill]].]]
==Geografy==
Warwickshire beslacht in [[oerflak]] fan 1.975 [[km²]]. It leit yn it hert fan [[Ingelân]] yn 'e [[regio's fan Ingelân|regio]] fan 'e [[Westlike Midlannen (regio)|Westlike Midlannen]]. It grinzget yn it [[noardeasten]] en [[noarden]] oan [[Leicestershire]], yn it [[noardwesten]] oan [[Worcestershire]], yn it [[westen]] oan it greefskip fan 'e [[Westlike Midlannen (greefskip)|Westlike Midlannen]], yn it [[súdwesten]] oan [[Gloucestershire]], yn it [[suden]] oan [[Oxfordshire]], en yn it [[súdeasten]] en [[easten]] oan [[Northamptonshire]]. De noardgrins fan it greefskip wurdt troch in stripe fan 5 [[km]] fan grûn dy't ta Leicestershire heart, skaat fan 'e súdpunt fan it greefskip [[Derbyshire]]. Fan noard nei súd mjit Warwickshire 84 km.
Foar it meastepart is Warwickshire in [[flakte|flak]] gebiet, dat yn it noarden lichtsjes gloait en by [[Hartsmill]] opriist oant 178 [[meter|m]] boppe [[seenivo]]. It suden is noch platter, útsein in tige lyts diel fan 'e [[heuvel]]rêch fan 'e [[Cotswolds]], dy't oer de noardlike [[grins (line)|grins]] fan Gloucestershire útstekt. Troch it suden fan Warwickshire streamt de [[rivier]] de [[Avon (rivier)|Avon]], in wichtige [[sydstream]] fan 'e [[Severn (rivier)|Severn]], dat ien fan 'e grutste rivieren fan Ingelân is. De wichtichste plakken yn it noarden binne [[Atherstone]], [[Bedworth]], [[Coleshill (Warwickshire)|Coleshill]], [[Nuneaton]] en [[Rugby (Warwickshire)|Rugby]] (wêr't de [[rugby|lyknammige sport]] betocht waard). De wichtichste plakken yn it suden binne [[Learnington-Spa]], [[Warwick]], [[Stratford-upon-Avon]], [[Kenilworth]], [[Alcester]], [[Southam]] en [[Wellesbourne]]. Sûnt de greefskipsweryndieling fan [[1974]] lizze der binnen de grinzen fan Warwickshire gjin plakken mei [[stedsrjochten]] mear.
==Skiednis==
Warwickshire makke yn 'e [[Klassike Aldheid]] diel út fan 'e [[Romeinske Ryk|Romeinske]] provinsje [[Brittanje (Romeinske provinsje)|Brittanje]]. De Romeinske [[wei]] dy't [[Watling Street]] neamd wurdt, waard yn 'e [[Iere Midsiuwen]] de [[grins (line)|grins]] tusken it [[Angelsaksen|Angelsaksyske]] [[Keninkryk Mersia]] en de [[Danelaw]], it diel fan [[Ingelân]] dat oerhearske waard troch de [[Denemark|Denen]].
As [[bestjoer]]like ienheid ûntstie Warwickshire oan it begjin fan 'e [[alfde iuw]] as in [[distrikt]] fan Mersia. De earste ferwizing nei it greefskip yn in histoaryske boarne datearret út [[1001]]. Yn 'e [[Midsiuwen]] waard Warwickshire dominearre troch de [[stêd]] [[Coventry]], dy't doedestiden ien fan 'e wichtichste plakken fan it [[Keninkryk Ingelân]] wie omreden fan 'e [[rykdom]] en ynfloed dy't de dêr fêstige produksje fan en [[hannel]] yn [[tekstyl]] opsmiet.
[[File:StratfordAvon20040717.jpg|left|thumb|250px|[[Stratford-upon-Avon]], it [[berte]]plak fan [[Shakespeare]].]]
De ferneamde [[toanielskriuwer]] en [[dichter]] [[William Shakespeare]] waard yn [[1564]] yn it suden fan Warwickshire [[berne]] yn [[Stratford-upon-Avon]], dêr't er it grutste part fan syn libben trochbrocht en ek gâns in part fan syn wurk betocht. It (mislearre) [[Buskrûdkomplot]] fan [[1605]], wêrby't in groep [[roomsk-katolisisme|roomske]] [[aristokraten]] û.l.f. [[Guy Fawkes]] it [[Paleis fan Westminster|Ingelske Parlemint]] [[ûntploffing|opblaze]] woene, waard ek yn Warwickshire optocht, yn [[Snittersfield]].
Yn 'e [[Ingelske Boargeroarloch]] ([[1642]]–[[1651]]) tusken de [[parlemint]]êren en de [[royalisme|royalisten]] spile Warwickshire in rol fan belang, mei't de wichtige [[Slach by Edgehill]] yn it greefskip plakfûn, krekt as ferskate mindere konfrontaasjes.
[[File:Warwickshire numbered districts (1974-2028).svg|right|thumb|180px|De bestjoersdistrikten dêr't Warwickshire út bestiet: <br><small> 1. [[Noard-Warwickshire]] <br> 2. [[Nuneaton en Bedworth]] <br> 3. [[Rugby (borough)|Rugby]] <br> 4. [[Stratford-upon-Avon (distrikt)|Stratford-upon-Avon]] <br> 5. [[Warwick (distrikt)|Warwick]]</small>]]
Yn 'e [[achttjinde iuw]] ûntjoech Warwickshire him ûnder de [[Yndustriële Revolúsje]] ta ien fan 'e wichtichste dielen fan Ingelân, dêr't de [[befolking]] fan 'e [[yndustry|yndustrialisearre]] stêden Coventry en [[Birmingham (Ingelân)|Birmingham]] gâns oanwûn. Yn dyselde snuorje begûn ek de eksploitaasje fan 'e [[stielkoal]]eminen yn Warwickshire, wylst [[Learnington-Spa]], yn it suden fan it greefskip, in wichtige [[kueroarde]] waard.
Yn [[1931]] waarden by in weryndieling fan 'e greefskippen yn Ingelân de [[eksklave]]s fan Warwickshire eliminearre troch dy opgean te litten yn 'e omlizzende greefskippen. Krektsa giene de [[enklave]]s fan oare greefskippen op yn Warwickshire. Yn [[1974]] waarden by in nije weryndieling ûnder de [[Local Government Act 1972]] de stêden Birmingham en Coventry en de plakken [[Solihull]] en [[Suton Coldfield]] oan Warwickshire ûntlutsen en oan it nije greefskip fan 'e [[Westlike Midlannen (greefskip)|Westlike Midlannen]] jûn. Warwickshire krige dêrtroch syn [[apostrof]]eftige foarm.
==Bestjoer==
Likemin as oare [[greefskippen fan Ingelân|seremoniële greefskippen]] funksjonearret Warwickshire noch as [[bestjoer]]like ienheid. Oars as guon oare greefskippen, dy't opspjalten binne yn ferskate nije bestjoersdistrikten ([[county council]]s), is it hiele gebiet fan Warwickshire noch ien county council, [[Warwickshire County Council]], wêrfan't it bestjoer fêstige is yn [[Warwick]]. Warwickshire County Council bestiet út fiif subdistrikten (district councils). Fan noard nei súd binne dat: [[Noard-Warwickshire]], [[Nuneaton en Bedworth]], [[Rugby (borough)|Rugby]], [[Warwick (distrikt)|Warwick]] en [[Stratford-upon-Avon (distrikt)|Stratford-upon-Avon]].
==Demografy==
Neffens in offisjele skatting út [[2021]] hie Hertfordshire doe in [[befolking]] fan 571.010 [[minske]]n. De [[befolkingstichtens]] bedroech 289,1 minsken de [[km²]]. De [[etnyske groep|etnyske]] opbou fan 'e befolking is: 92,8% [[jeropide ras|blanken]]; 4,6% [[Yndysk subkontinint|Súdaziaten]]; 0,8% [[negroïde ras|swarten]]; 1,9% oaren of fan mingd etnysk [[komôf]].
==Keppelings om utens==
*{{en}}[http://www.warwickshire.gov.uk/ Offisjele webside fan Warwickshire County Council]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Warwickshire ''Notes'' en ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Warwickshire}}
}}
[[Kategory:Warwickshire| ]]
[[Kategory:Greefskip yn Ingelân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn de 11e iuw]]
md4us3v1p6dfbzcgb4ktspijg1lf2aa
Berjocht:Oerisel ynwennertallen wenplakken
10
174959
1239228
1155791
2026-08-25T20:02:09Z
RomkeHoekstra
10582
+ Rossum
1239228
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{subst|}}}#if: {{{TXT|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{TXT}}}
| Year = [[1 jannewaris]] [[2023]] <!-- mjitdatum -->
| YearISO = 2022-01-01 <!-- mjitdatum as ISO notaasje -->
}}|}}{{ {{{subst|}}}#if: {{{POP|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{POP}}}
| Aldemerk = 2610
| Baarlo = 60
| Baars = 125
| Basse = 265
| Belt-Schutsloot = 605
| Beuningen (Oerisel) = 1000
| Blankenham = 320
| Bloksyl = 1395
| De Bult = 530
| Eesveen = 610
| Follenhove = 4370
| Giteren = 2865
| Glane (Nederlân) = 505
| Iselham = 85
| Sint-Janskleaster = 2520
| Kalenberch = 225
| Kallenkote = 335
| De Kúnder = 925
| Lemele = 1570
| Losser = 13730
| De Lutte = 3970
| Marijenkampen = 170
| Nederland (Oerisel) = 20
| Oldenzaal = 31778
| Ommen = 13200
| Onna = 310
| Ossensyl = 570
| Overdinkel = 4155
| Paaslo = 405
| De Pol (Stienwikerlân) = 260
| Rossum (Oerisel) = 2323
| Scheerwolde = 620
| Stienwyk = 17495
| Stienwikerwâld = 1890
| Tuk (Nederlân) = 2165
| Vilsteren = 380
| Wanneperveen = 1730
| Wetering (Oerisel) = 175
| Willemsoard (Stienwikerlân) = 880
| Witte Paarden = 220
| Zuidveen = 620
}}
}}<noinclude>
== Doel ==
Dit berjocht is dêrfoar ornearre om 1× of 2× it jier oan te passen sa't de ynwennertallen automatysk oanpast wurde yn de ynfoboksen op eltse side fan Oeriselske plakken.
Boarne ynwennertallen: [https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85318NED/table?ts=1683167734895], Tabel: ''Kearnsifers wiken en buerten, {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}},'' Sintraal Buro foar de Statistyk, Foarburch/Hearlen en ''[https://allecijfers.nl/woonplaatsen/ Alle Cijfers]''
'''Tink der om:''' Der binne gjin tûzental skiedingstekens; dat om rekkenjen mei de getallen mooglik te meitsjen, lykas it berekkenjen fan de sekuere befolkingstichtens.
<!-- boarne: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85318NED/table?ts=1683167734895 -->
* '''Brûk dit berjocht <u>nea</u> fuortendaliks op siden.''' Brûk dan: [[Berjocht:Statistyk wenplak Oerisel ynwenners]]
== Tapasse ==
Dit wurdt tapast yn:
* [[Berjocht:Statistyk wenplak Oerisel ynwenners]]
[[Kategory:Berjochten wenplak yn Oerisel]]
[[Kategory:Plak yn Nederlân]]
</noinclude>
s5fuehpnq7ctidr5wjhqgr9zfhbn6hy
Gosj
0
177429
1239266
1171544
2026-08-26T07:56:13Z
Ziv
46247
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Armenia - Callens.jpg]] → [[File:Goshavank Monastery, Armenia 2008.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise
1239266
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks stêd
| namme = Gosj<br>Գոշ
| ôfbylding = 2014 Prowincja Tawusz, Gosz, Widok na wioskę (02).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| wapen =
| lân = {{Flagge AM}} [[Armeenje]]
| bestjoerlike ienheid 1 = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Kotajk (provinsje)|Kotajk]]
| bestjoerlike ienheid 2 =
| namme bestjoerlike ienheid 2=
| bestjoerlike ienheid 3 =
| namme bestjoerlike ienheid 3=
| bestjoerlike ienheid 4 =
| namme bestjoerlike ienheid 4=
| boargemaster =
| stedsyndieling =
| gemeente-yndieling =
| ynwennertal = 1.115 <small>(2011)</small>
| oerflak =
| befolkingstichtens =
| stêdekloft =
| hichte = 1.215 m
| stifting =
| ferkearsieren =
| postkoade =
| netnûmer =
| tiidsône = UTC+4
| simmertiid =
| koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|40_43_45_N_44_59_50_E_type:city_zoom:16_region:AM|40°43'N 44°59'E}}
| webside =
| ôfbylding2 =
| ôfbyldingstekst2 =
| ôfbylding3 =
| ôfbyldingstekst3 =
| mapname = Armeenje
| mapwidth =
| lat_deg = 40
| lat_min = 43
| lat_sec = 45
| lat_dir = N
| lon_deg = 44
| lon_min = 59
| lon_sec = 50
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart =
| ôfbylding99 =
| ôfbyldingstekst99 =
| ôfbyldingsbreedte99 =
}}
'''Gosj''' ([[Armeensk]]: Գոշ) is in doarp yn 'e gemeente Dilidzjan fan 'e [[Armeenje|Armeenske]] provinsje [[Tavûsj]].
It doarp is ferneamd nei [[Mkhitar Gosj]] (1130-1213), dy't in earder kleaster yn 'e 12e en 13e iuw werboude, dat by in [[ierdskodding]] yn 1188 ferneatige waard. It nij boude kleaster waard letter [[Gosjavank]] neamd. Dat kleaster stiet wat ôfsidich fan 'e belangrykste dyk troch it doarp.
Op 'e heuvel west fan it kleaster stiet de Sint-Joariskapel, dat as de grêfkapel foar Mkhitar Gosj tsjinne. Tichteby binne ek de resten fan wat it hûs fan Mkhitar west hawwe soe. De stiennen fûneminten en legere muorredielen binne dêrfan noch oerbleaun.
== Ofbylden ==
<gallery>
Gosh Saint Gevorg church, ՎԱՍ 02.jpg|Sint-Joariskapel.
Goshavank Monastery, Armenia 2008.jpg|Gosjavank.
Goshavank September 2017.jpg|Byld Mkhitar Gosj.
</gallery>
{{CommonsBalke|Gosh|Gosj}}
[[Kategory:Plak yn Armeenje]]
b6ynbqj1g7m446l0czcmbf9pmz5rgdm
Omgong fan Spanje 2026
0
193202
1239269
1239189
2026-08-26T11:43:34Z
FreyaSport
40716
4e etappe
1239269
wikitext
text/x-wiki
{{Aktueelsport}}{{Ynfoboks edysje hurdfytswedstriid
| namme = {{Flagge ES}} Omgong fan Spanje 2026
| edysje = 81st
| ôfbylding =
| ôfbyldingsbreedte =
| ûnderskrift =
| rûtekaart =
| tiidrek = [[22 augustus]] -<br>[[13 septimber]] 2026
| datum =
| startplak = {{Flagge MC}} [[Monako]]
| finishplak = [[Granada]]
| totale ôfstân = 3.311 km
| hichtemeters =
| gem. faasje =
| dielnimmers = 176
| type wedstriid =
| etappe = 4
| klass1 = Reade trui
| lieder1 = {{Flagge SI}} [[Tadej Pogačar]]
| klass2 = Griene trui
| lieder2 = {{Flagge SI}} [[Tadej Pogačar]]
| klass3 = Boltsjestrui
| lieder3 = {{Flagge SI}} [[Tadej Pogačar]]
| klass4 = Jongerein
| lieder4 = {{Flagge GB}} [[Oscar Onley]]
| klass5 = Ploegen
| lieder5 = [[Ofbyld:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|20px]] UAE Team Emirates
| klass6 = Striidberens
| lieder6 =
| klass7 =
| lieder7 =
| klass8 =
| lieder8 =
| aktueel =
| foarige = [[Omgong fan Spanje 2025|2025]]
| folgjende = [[Omgong fan Spanje 2027|2027]]
}}
De 81ste edysje fan de '''[[Omgong fan Spanje]]''' wurdt hâlden fan [[22 augustus]] oant en mei [[13 septimber]] [[2026]].
==Dielnimmende ploegen==
{{Kolommen3
|Kolom1=
* {{BEL}} Alpecin–Premier Tech
* {{FRA}} Decathlon CMA CGM Team
* {{USA}} EF Education–EasyPost
* {{FRA}} Groupama–FDJ
* {{GER}} Lidl–Trek
* {{BEL}} Lotto–Intermarché
* {{ESP}} Movistar
* {{GBR}} Netcompany INEOS
* {{SUI}} NSN
* {{ESP}} Burgos Burpellet BH
* {{FRA}} Cofidis
* {{SUI}} Pinarello–Q36.5
|Kolom2=
* {{GER}} Red Bull–Bora–Hansgrohe
* {{BEL}} Soudal–Quick-Step
* {{BRN}} Bahrain Victorious
* {{AUS}} Jayco–AlUla
* {{NED}} Picnic-PostNL
* {{NED}} Visma–Lease a Bike
* {{UAE}} UAE Team Emirates XRG
* {{NOR}} Uno-X
* {{KAZ}} XDS Astana Team
* {{ESP}} Equipo Kern Pharma
* {{SUI}} Tudor
}}
== Startplak ==
De start is yn [[Monako]] in ministeat oan 'e [[Middellânske See]], dy't oan 'e lânskant alhiel omsletten wurdt troch [[Frankryk]]. Monako is in prinsdom en hat in oerflakte fan 2,03 km 2 en is nei [[Fatikaanstêd]] it lytste lân fan de wrâld. De einstreek leit yn [[Granada]] in stêd en gemeente in [[Andalûsje]] yn it súdeasten fan [[Spanje]]. It is de haadstêd fan de [[Granada (provinsje)|provinsje mei deselde namme]]. De stêd leit op in hichte fan 738 meter oan de foet fan de [[Sierra Nevada (Spanje)|Sierra Nevada]].
{{clear}}
== Etappe-oersjoch ==
De tredde etappe fan [[Gruissan]] nei [[Font-Romeu-Odeillo-Via|Font Romeu]] waard sa'n fyftjin kilometer foar it ein beëinige ta gefolch fan needwaar, tonger en hagelstiennen ta grutte fan golfballen soargen derfoar dat it peloton ûnder lieding fan [[Tadej Pogačar]] in hotel op de top fan de Col de Mont-Louis yn flechten.<ref name="Needwaar">{{cite web|url=https://nos.nl/artikel/2628155-vuelta-rit-gestaakt-om-noodweer-in-pyreneeen-renners-besluiten-zelf-te-stoppen|title= {{nl}} Vuelta-rit gestaakt om noodweer in Pyreneeën, renners besluiten zelf te stoppen
|publisher= NOS
|access-date=24 augustus 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="font-size:95%"
! Datum
! Etappe
! Start –<br>Finish
! Ofstân<br>(yn km)
! Type
! Winner
! [[Ofbyld:Jersey red.svg|20px|Reade trui]] Klassemintslieder
|-
| 22 augustus
| align="center"| 1
| {{Flagge MC}} [[Monako]] <br> {{Flagge MC}} [[Monako]]
| 9 km
| {{Piktogram etappe|tiidrit}}
| {{SLO}} [[Tadej Pogačar]]
| rowspan="4" bgcolor="#FFE6E6" | {{SLO}} [[Tadej Pogačar]]
|-
| 23 augustus
| align="center"| 2
| {{Flagge MC}} [[Monako]] <br> {{Flagge FR}} [[Manosque]]
| 216 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| {{GBR}} [[Matthew Brennan]]
|-
| 24 augustus
| align="center"| 3
| {{Flagge FR}} [[Gruissan]] <br> {{Flagge FR}} [[Font-Romeu-Odeillo-Via|Font Romeu]]
| 168 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
| ''Gjin winner''<ref name="Needwaar" />
|-
| 25 augustus
| align="center"| 4
| {{Flagge AD}} [[Andorra La Vella]] <br> {{Flagge AD}} [[Andorra La Vella]]
| 105 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
| {{SLO}} [[Tadej Pogačar]]
|-
| 26 augustus
| align="center"| 5
| {{Flagge ES}} [[Falset (Spanje)|Falset]] <br> [[Roquetes (gemeente)|Roquetes]]
| 171 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 27 augustus
| align="center"| 6
| [[Alcossebre]] <br> [[Castellón de la Plana|Castellón]]
| 177 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 28 augustus
| align="center"| 7
| [[Vall d'Alba]] <br> [[Valdelinares]]
| 150 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 29 augustus
| align="center"| 8
| [[Puçol]] <br> [[Xeraco]]
| 176 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 30 augustus
| align="center"| 9
| [[Villajoyosa]] <br> [[Sierra de Aitana]]
| 188 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| align="center" bgcolor="#C0C0C0"| 31 augustus
| bgcolor="#C0C0C0" align="center" colspan="6" | '''Rêstdei'''
|-
| 1 septimber
| align="center"| 10
| [[Alcaraz, Spain|Alcaraz]] <br> [[Elche de la Sierra]]
| 185 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 2 septimber
| align="center"| 11
| [[Cartagena (Spanje)|Cartagena]] <br> [[LLorca]]
| 156 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 3 septimber
| align="center"| 12
| [[Vera (Almería)|Vera]] <br> [[Calar Alto]]
| 167 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 4 septimber
| align="center"| 13
| [[Almuñécar]] <br> [[Loja (Spanje)|Loja]]
| 193 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 5 septimber
| align="center"| 14
| [[Jaén (Spanje)|Jaén]] <br> [[Sierra de la Pandera]]
| 153 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 6 septimber
| align="center"| 15
| [[Palma del Río]] <br> [[Córdoba, Spain|Córdoba]]
| 181 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| align="center" bgcolor="#C0C0C0"| 7 septimber
| bgcolor="#C0C0C0" align="center" colspan="6" | '''Rêstdei'''
|-
| 8 septimber
| align="center"| 16
| [[Cortegana]] <br> [[Palos de la Frontera]]
| 186 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 9 septimber
| align="center"| 17
| [[Dos Hermanas]] <br> [[Seville]]
| 189 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 10 septimber
| align="center"| 18
| [[El Puerto de Santa María]] <br> [[Jerez de la Frontera]]
| 33 km
| {{Piktogram etappe|tiidrit}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 11 septimber
| align="center"| 19
| [[Vélez-Málaga]] <br> [[Peñas Blancas (berchtme)|Peñas Blancas]]
| 205.1 km
| {{Piktogram etappe|heuvel}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 12 septimber
| align="center"| 20
| [[La Calahorra]] <br> [[Collado del Alguacil]]
| 187 km
| {{Piktogram etappe|berch}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
| 13 septimber
| align="center"| 21
| [[Granada]] <br> [[Granada]]
| 99 km
| {{Piktogram etappe|flak}}
|
|bgcolor="#FFE6E6" |
|-
! Datum
! Etappe
! Start – Finish
! Ofstân<br>(yn km)
! Type
! Winner
! [[Ofbyld:Jersey yellow.svg|20px|Giele trui]] Klassemintslieder
|}
== Klassemintslieders nei eltse etappe ==
{| class="wikitable" width="95%" style="text-align: center; font-size:85%;"
! width="7%" |Etappe
!Winner
| bgcolor="#FF0044" |'''Reade trui'''<br>[[Ofbyld:Jersey red.svg|18px|reade trui]]
| bgcolor="#54FF54" |'''Punteklassemint'''<br>[[Ofbyld:Jersey green 2.svg|18px|Griene trui]]
| bgcolor="#4682B4" |'''Berchklassemint'''<br>[[Ofbyld:Jersey blue polkadot.svg|18px|Bolletsjestrui]]
| bgcolor="#FFFFFF" |'''Jongerein'''<br>[[Ofbyld:Jersey_white.svg|20x20px|Witte trui]]
| bgcolor="#FFFF00" |'''Ploegen'''<br>[[Ofbyld:Jersey_yellow_number.svg|20x20px|Ploegeklassemint]]
| bgcolor="#FF0000" |'''Striidberens'''<br>[[Ofbyld:Jersey red number.svg|20x20px|Reade rêchnûmer]]
|-
! 1ste
| {{SLO}}<br>[[Tadej Pogačar]]
| rowspan="4" bgcolor="#FFE6E6" |{{SLO}}<br>[[Tadej Pogačar]]
| rowspan="4" bgcolor="#A9FFA9" |{{SLO}}<br>[[Tadej Pogačar]]
| bgcolor="#D5E5EC" |{{GBR}}<br>[[Callum Thornley]]
| bgcolor="#FFFFFF" |{{GBR}}<br>[[Joshua Tarling]]
| rowspan="4" bgcolor="#FFFF80" |{{UAE}}<br>UAE Team Emirates
| ''net utrikt''
|-
!2e
| {{GBR}}<br>[[Matthew Brennan]]
| rowspan="2" bgcolor="#D5E5EC" |{{NED}}<br>[[Koen Bouwman]]
| rowspan="2" bgcolor="#FFFFFF" |{{GBR}}<br>[[Matthew Brennan]]
| {{GBR}}<br>[[Ethan Hayter]]
|-
!3e
| ''Gjin winner''<ref name="Needwaar" />
| ''net útrikt''<ref name="Needwaar" />
|-
!4e
| {{SLO}}<br>[[Tadej Pogačar]]
| bgcolor="#D5E5EC" |{{SLO}}<br>[[Tadej Pogačar]]
| bgcolor="#FFFFFF" |{{GBR}}<br>[[Oscar Onley]]
| {{SLO}}<br>[[Tadej Pogačar]]
|-
!5e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!6e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!7e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!8ste
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!9e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!10e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!11e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!12e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!13e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!14e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!15e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!16e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!17e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!18e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!19e
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!20ste
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
!21ste
|
| bgcolor="#FFE6E6" |
| bgcolor="#A9FFA9" |
| bgcolor="#D5E5EC" |
| bgcolor="#FFFFFF" |
| bgcolor="#FFFF80" |
|
|-
! colspan="2" |Einklassemint
| bgcolor="#FF0044" | ''''''
| bgcolor="#54FF54" | ''''''
| bgcolor="#4682B4" | ''''''
| bgcolor="#FFFFFF" | ''''''
| bgcolor="#FFFF00" | ''''''
|
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}
{{Navigaasje Omgong fan Spanje}}
[[Kategory:Omgong fan Spanje|2026]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]
3v8ueq8mtirfrvpbpx1in6n7b67ss05
Galápagosielgoes
0
193687
1239238
1239193
2026-08-25T22:40:35Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status en bedrigingen */ kt
1239238
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Galápagosielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Ecuador-250.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Amerikaanse ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum harrisi
|Beskriuwer, jier= [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1898
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax harrisi map.svg|250px]]
}}
De '''Galápagosielgoes''' (''Nannopterum harrisi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoes|ielgoezzen]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[soarte (taksonomy)|soarte]] is [[endemisme|endemysk]] foar de [[Galápagoseilannen]] en it is de iennichste noch libbene soarte út 'e famylje dy't net fleane kin. Dêrom waard de soarte earder yn it eigen skaai ''[[Nannopterum]]'' yndield. Genetysk stiet er lykwols ticht by ûnder oare de [[dûbeltúfielgoes]] fan [[Noard-Amearika]]. De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en in lytse wrâldpopulaasje. De [[IUCN]] beskôget de soarte dêrom as kwetsber.
== Skaaimerken ==
De Galápagosielgoes is in tige grutte (89–100 sm) ielgoes. De beide skaaien lykje op inoar, mar it mantsje is dúdlik grutter. De wjukken binne tige lyts en sterk redusearre. De boppekant is hast swart en de ûnderkant brúnich. It each is [[Turkwaze (kleur)|turkwaze]]. Jonge fûgels binne glânzgjend swart mei doffe eagen. Folwoeksen fûgels meitsje in leech, gromjend lûd.
== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel briedt en libbet op 'e [[Galápagoseilannen]], oan 'e kust fan 'e eilannen [[Fernandina]] en [[Isabela (Galápagos)|Isabela]].
=== Taksonomy ===
De Galápagosielgoes waard earder as iennichste soarte yn in skaai ''Nannopterum'' yndield fanwegen syn unike ûnfermogen om te fleanen. Letter waard de soarte by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'' yndield. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestie en dêrom yn ferskate lytsere skaaien opdield wurde koe. ''Nannopterum'' waard dêrnei wer yn gebrûk nommen, mar útwreide mei de neiste sibben, de [[dûbeltúfielgoes]] en de [[neotropyske ielgoes]].
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De soarte briedt meast op smoute plakken krekt boppe seenivo, op stiennen of lavastien, meast op minder as 100 meter fan 'e kust. De fûgels briede yn lytse groepen fan mar in pear briedpearen. Dat bart benammen yn 'e koelere tiid tusken july en oktober as der it measte iten te finen is en de kâns op hjittestress by piken en briedende fûgels lytser is. Guon pearen lykje mar om it oare jier te brieden.
De fûgel is tige honkfêst en net benaud foar minsken. Hy libbet fan [[iel|ielen]], [[inketfisk|inketfisken]] en oare fisksoarten.
== Status en bedrigingen ==
De Galápagosielgoes hat in tige beheind ferspriedingsgebiet mei mar twa wichtige lokaasjes. Dêrtroch is de soarte tige gefoelich foar feroarings. De [[IUCN]] beskôget de soarte as kwetsber. Yn 2013 waard de wrâldpopulaasje rûsd op sa'n 2.080 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/flicor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/flicor1?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum harrisi|Galápagosielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Galapagosielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Galapagoseilannen]]
qoi0weou1fjyc85vxyawf3cm0szct30
1239239
1239238
2026-08-25T22:41:00Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status en bedrigingen */ kt
1239239
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Galápagosielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Ecuador-250.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Amerikaanse ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum harrisi
|Beskriuwer, jier= [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1898
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax harrisi map.svg|250px]]
}}
De '''Galápagosielgoes''' (''Nannopterum harrisi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoes|ielgoezzen]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[soarte (taksonomy)|soarte]] is [[endemisme|endemysk]] foar de [[Galápagoseilannen]] en it is de iennichste noch libbene soarte út 'e famylje dy't net fleane kin. Dêrom waard de soarte earder yn it eigen skaai ''[[Nannopterum]]'' yndield. Genetysk stiet er lykwols ticht by ûnder oare de [[dûbeltúfielgoes]] fan [[Noard-Amearika]]. De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en in lytse wrâldpopulaasje. De [[IUCN]] beskôget de soarte dêrom as kwetsber.
== Skaaimerken ==
De Galápagosielgoes is in tige grutte (89–100 sm) ielgoes. De beide skaaien lykje op inoar, mar it mantsje is dúdlik grutter. De wjukken binne tige lyts en sterk redusearre. De boppekant is hast swart en de ûnderkant brúnich. It each is [[Turkwaze (kleur)|turkwaze]]. Jonge fûgels binne glânzgjend swart mei doffe eagen. Folwoeksen fûgels meitsje in leech, gromjend lûd.
== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel briedt en libbet op 'e [[Galápagoseilannen]], oan 'e kust fan 'e eilannen [[Fernandina]] en [[Isabela (Galápagos)|Isabela]].
=== Taksonomy ===
De Galápagosielgoes waard earder as iennichste soarte yn in skaai ''Nannopterum'' yndield fanwegen syn unike ûnfermogen om te fleanen. Letter waard de soarte by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'' yndield. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestie en dêrom yn ferskate lytsere skaaien opdield wurde koe. ''Nannopterum'' waard dêrnei wer yn gebrûk nommen, mar útwreide mei de neiste sibben, de [[dûbeltúfielgoes]] en de [[neotropyske ielgoes]].
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De soarte briedt meast op smoute plakken krekt boppe seenivo, op stiennen of lavastien, meast op minder as 100 meter fan 'e kust. De fûgels briede yn lytse groepen fan mar in pear briedpearen. Dat bart benammen yn 'e koelere tiid tusken july en oktober as der it measte iten te finen is en de kâns op hjittestress by piken en briedende fûgels lytser is. Guon pearen lykje mar om it oare jier te brieden.
De fûgel is tige honkfêst en net benaud foar minsken. Hy libbet fan [[iel|ielen]], [[inketfisk|inketfisken]] en oare fisksoarten.
== Status en bedrigingen ==
De Galápagosielgoes hat in tige beheind ferspriedingsgebiet mei mar twa wichtige lokaasjes. Dêrtroch is de soarte tige gefoelich foar feroarings. De [[IUCN]] beskôget de soarte as kwetsber. Yn 2013 waard de wrâldpopulaasje rûsd op sa'n 2.080 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/flicor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/flicor1?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum harrisi|Galápagosielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Galapagosielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Galapagoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
o0003dysqdirq1wem8kuc0nr17b7b3t
1239243
1239239
2026-08-25T22:47:33Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
typfl
1239243
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Galápagosielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Ecuador-250.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Amerikaanske ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum harrisi
|Beskriuwer, jier= [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1898
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax harrisi map.svg|250px]]
}}
De '''Galápagosielgoes''' (''Nannopterum harrisi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoes|ielgoezzen]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[soarte (taksonomy)|soarte]] is [[endemisme|endemysk]] foar de [[Galápagoseilannen]] en it is de iennichste noch libbene soarte út 'e famylje dy't net fleane kin. Dêrom waard de soarte earder yn it eigen skaai ''[[Nannopterum]]'' yndield. Genetysk stiet er lykwols ticht by ûnder oare de [[dûbeltúfielgoes]] fan [[Noard-Amearika]]. De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en in lytse wrâldpopulaasje. De [[IUCN]] beskôget de soarte dêrom as kwetsber.
== Skaaimerken ==
De Galápagosielgoes is in tige grutte (89–100 sm) ielgoes. De beide skaaien lykje op inoar, mar it mantsje is dúdlik grutter. De wjukken binne tige lyts en sterk redusearre. De boppekant is hast swart en de ûnderkant brúnich. It each is [[Turkwaze (kleur)|turkwaze]]. Jonge fûgels binne glânzgjend swart mei doffe eagen. Folwoeksen fûgels meitsje in leech, gromjend lûd.
== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel briedt en libbet op 'e [[Galápagoseilannen]], oan 'e kust fan 'e eilannen [[Fernandina]] en [[Isabela (Galápagos)|Isabela]].
=== Taksonomy ===
De Galápagosielgoes waard earder as iennichste soarte yn in skaai ''Nannopterum'' yndield fanwegen syn unike ûnfermogen om te fleanen. Letter waard de soarte by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'' yndield. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestie en dêrom yn ferskate lytsere skaaien opdield wurde koe. ''Nannopterum'' waard dêrnei wer yn gebrûk nommen, mar útwreide mei de neiste sibben, de [[dûbeltúfielgoes]] en de [[neotropyske ielgoes]].
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De soarte briedt meast op smoute plakken krekt boppe seenivo, op stiennen of lavastien, meast op minder as 100 meter fan 'e kust. De fûgels briede yn lytse groepen fan mar in pear briedpearen. Dat bart benammen yn 'e koelere tiid tusken july en oktober as der it measte iten te finen is en de kâns op hjittestress by piken en briedende fûgels lytser is. Guon pearen lykje mar om it oare jier te brieden.
De fûgel is tige honkfêst en net benaud foar minsken. Hy libbet fan [[iel|ielen]], [[inketfisk|inketfisken]] en oare fisksoarten.
== Status en bedrigingen ==
De Galápagosielgoes hat in tige beheind ferspriedingsgebiet mei mar twa wichtige lokaasjes. Dêrtroch is de soarte tige gefoelich foar feroarings. De [[IUCN]] beskôget de soarte as kwetsber. Yn 2013 waard de wrâldpopulaasje rûsd op sa'n 2.080 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/flicor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/flicor1?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum harrisi|Galápagosielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Galapagosielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Galapagoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
a5jmxcmmigu5v50v5gr4zqxhx7pq9jl
Kategory:Amerikaanske ielgoes
14
193690
1239240
1239194
2026-08-25T22:41:48Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
typsl
1239240
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Nannopterum|''Nannopterum''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
keahnzzsgrfhkw6tcj9o76xc84dbhou
Dûbeltúfielgoes
0
193693
1239241
1239198
2026-08-25T22:44:51Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
kt
1239241
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Dûbeltúfielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Double-crested Cormorants (50251881841).jpg|250px]]
|lûd = [[Ofbyld:Double-crested Cormorant.ogg|250px]]
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Galápagosielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum auritum
|Beskriuwer, jier= [[René Primevère Lesson|Lesson]], 1831
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax auritus map.svg|250px]]<small>{{Kolommen2
|Kolom1=
{{Color box|#FF7F2A}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#FFDD55}} [[trekfûgel]]
|Kolom2=
{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]
}}</small>
}}
De '''dûbeltúfielgoes''' of '''dûbeltoefielgoes''' (''Nannopterum auritum'') is in [[Noard-Amearika|Noardamerikaanske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]]. De soarte is tsjintwurdich wer algemien, nei't er earder bot te lijen hân hat fan 'e jacht en [[DDT]].
== Skaaimerken ==
De dûbeltúfielgoes is in middelgrutte ielgoes fan 70 oant 90 sm lang, mei in wjukspanwiidte fan 114–123 sm. Hy hat in krêftich lichem, in lange hals en in middelgrutte sturt. De snaffel is swart mei in heak oan 'e ein.
De dûbeltúfgoes is hast hielendal swart. De bleate hûd tusken each en snaffel en de kielsek binne oranje- oant gielkleurich. Yn it briedkleed hat er twa plûm-eftige túfkes, dêr't er de namme oan ûntlient. De soarte liket in soad op 'e gruttere gewoane [[ielgoes]], mar dy hat mear giel oan 'e kiel en de snaffel.
Jonge fûgels binne earder donker- oant brúngriis, mei in ljochtere ûnderkant en in bleke kiel. Harren snaffel is meast oranje of gielich.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="200px" style="margin: 0; padding: 0;">
Breeding Double-Crested Cormorant Close-Up Profile.jpg|Folwoeksen fûgel yn briedkleed.
Double-crested cormorant at Sutro Baths-6460.jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De dûbeltúfielgoes hat fiif [[ûndersoarte]]n, dy't ferspraat binne oer grutte parten fan Noard-Amearika. Se komme foar fan [[Alaska]] en [[Britsk-Kolumbia]] oant de [[Golf fan Kalifornje]], en fan 'e [[Saint Lawrencebaai]] oant [[Florida]]. Ek op 'e [[Bahama's]], [[Kuba]], [[Meksiko]] en noardlik [[Belize]] komme ûndersoarten foar.
Winterdeis komt de soarte foar oan 'e iisfrije kusten fan Noard-Amearika, fan súdlik Alaska en [[Nij-Ingelân]] oant de Bahama's en Meksiko.
=== De dûbeltúfielgoes yn Europa ===
Yn Europa is de dûbeltúfielgoes in tige seldsume [[dwaalgast]]. Der binne in soad waarnimmingen op 'e [[Azoaren]], en fierders folle minder frekwinte waarnimmingen op 'e [[Kanaryske Eilannen]], yn [[Ierlân]] en yn [[Grut-Brittanje]].
== Sibskip ==
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
De dûbeltúfielgoes waard tradisjoneel yn it skaai ''Phalacrocorax'' pleatst. Op basis fan genetysk ûndersyk is dat skaai letter opdield yn ferskate lytsere skaaien. De dûbeltúfielgoes en syn neiste sibben, de [[Neotropyske ielgoes]] en de [[Galápagosielgoes]], binne dêrom no yn it skaai ''Nannopterum'' set.
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Double-crested Cormorant, 2562 Albion Ave, Orlando, FL 32833, USA imported from iNaturalist photo 32416952.jpg|thumb|left|Fûgel mei proai.]]
De dûbeltúfielgoes libbet by rivieren en marren en oan 'e kusten. Lykas oare ielguozzen swimt er leech yn it wetter, meast mei allinnich de hals en de kop boppe it oerflak. Hy dûkt fan it wetteroerflak ôf nei in djipte fan sa'n 1,5 oant 7,5 meter en brûkt dêrby syn poaten om te ruoikjen.
Nei it dûken stiet er faak lang mei de wjukken wiid út om se te druien, om't de fearren net folslein wetterdicht binne. De dûbeltúfielgoes libbet benammen fan fisk, mar yt ek [[amfibyen]] en [[kreefteftigen]]. Yn 'e flecht fljocht er meastal leech oer it wetter, mei de snaffel wat omheech.
De dûbeltúfielgoes bout in nêst fan tûken yn beammen, op rotsplakken of op 'e grûn. Hy hat ien of twa lechsels mei ien oant sân ljochtblauwe aaien. It brieden duorret 25 oant 28 dagen. De jongen kinne nei 21 oant 28 dagen fleane.
== Status en bedrigingen ==
Yn 'e 19e iuw en oan it begjin fan 'e 20e iuw waard der in soad op dûbeltúfielgoezen jage. Dêrnjonken waarden se yn 'e midden fan 'e 20e iuw sterk troffen troch DDT-fersmoarging. Sûnt dy tiid is de soarte weromkommen en is er no algemien en wiidferspraat.
Lykas de gewoane ielgoes yn Europa wurdt de dûbeltúfielgoes troch guon fiskers en fiskkwekerijen as in bedriging sjoen. Yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde dêrom ûnder betingsten jachtfergunningen útjûn om fiskkwekerijen te beskermjen. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op sa'n 740.000 briedende eksimplaren. De [[IUCN]] beskôget de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/double-crested-cormorant-nannopterum-auritum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/doccor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/doccor?continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum auritum|Dûbeltúfielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Dubeltufielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Pierre en Miquelon]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Kalifornje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Atlantyske Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Karibyske See]]
lbl4mzqhar9vu1zz5cym6rv8owwpijo
1239242
1239241
2026-08-25T22:45:23Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
red
1239242
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Dûbeltúfielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Double-crested Cormorants (50251881841).jpg|250px]]
|lûd = [[Ofbyld:Double-crested Cormorant.ogg|250px]]
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Amerikaanske ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum auritum
|Beskriuwer, jier= [[René Primevère Lesson|Lesson]], 1831
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax auritus map.svg|250px]]<small>{{Kolommen2
|Kolom1=
{{Color box|#FF7F2A}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#FFDD55}} [[trekfûgel]]
|Kolom2=
{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]
}}</small>
}}
De '''dûbeltúfielgoes''' of '''dûbeltoefielgoes''' (''Nannopterum auritum'') is in [[Noard-Amearika|Noardamerikaanske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] binnen it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]]. De soarte is tsjintwurdich wer algemien, nei't er earder bot te lijen hân hat fan 'e jacht en [[DDT]].
== Skaaimerken ==
De dûbeltúfielgoes is in middelgrutte ielgoes fan 70 oant 90 sm lang, mei in wjukspanwiidte fan 114–123 sm. Hy hat in krêftich lichem, in lange hals en in middelgrutte sturt. De snaffel is swart mei in heak oan 'e ein.
De dûbeltúfgoes is hast hielendal swart. De bleate hûd tusken each en snaffel en de kielsek binne oranje- oant gielkleurich. Yn it briedkleed hat er twa plûm-eftige túfkes, dêr't er de namme oan ûntlient. De soarte liket in soad op 'e gruttere gewoane [[ielgoes]], mar dy hat mear giel oan 'e kiel en de snaffel.
Jonge fûgels binne earder donker- oant brúngriis, mei in ljochtere ûnderkant en in bleke kiel. Harren snaffel is meast oranje of gielich.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="200px" style="margin: 0; padding: 0;">
Breeding Double-Crested Cormorant Close-Up Profile.jpg|Folwoeksen fûgel yn briedkleed.
Double-crested cormorant at Sutro Baths-6460.jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De dûbeltúfielgoes hat fiif [[ûndersoarte]]n, dy't ferspraat binne oer grutte parten fan Noard-Amearika. Se komme foar fan [[Alaska]] en [[Britsk-Kolumbia]] oant de [[Golf fan Kalifornje]], en fan 'e [[Saint Lawrencebaai]] oant [[Florida]]. Ek op 'e [[Bahama's]], [[Kuba]], [[Meksiko]] en noardlik [[Belize]] komme ûndersoarten foar.
Winterdeis komt de soarte foar oan 'e iisfrije kusten fan Noard-Amearika, fan súdlik Alaska en [[Nij-Ingelân]] oant de Bahama's en Meksiko.
=== De dûbeltúfielgoes yn Europa ===
Yn Europa is de dûbeltúfielgoes in tige seldsume [[dwaalgast]]. Der binne in soad waarnimmingen op 'e [[Azoaren]], en fierders folle minder frekwinte waarnimmingen op 'e [[Kanaryske Eilannen]], yn [[Ierlân]] en yn [[Grut-Brittanje]].
== Sibskip ==
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
De dûbeltúfielgoes waard tradisjoneel yn it skaai ''Phalacrocorax'' pleatst. Op basis fan genetysk ûndersyk is dat skaai letter opdield yn ferskate lytsere skaaien. De dûbeltúfielgoes en syn neiste sibben, de [[Neotropyske ielgoes]] en de [[Galápagosielgoes]], binne dêrom no yn it skaai ''Nannopterum'' set.
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Double-crested Cormorant, 2562 Albion Ave, Orlando, FL 32833, USA imported from iNaturalist photo 32416952.jpg|thumb|left|Fûgel mei proai.]]
De dûbeltúfielgoes libbet by rivieren en marren en oan 'e kusten. Lykas oare ielguozzen swimt er leech yn it wetter, meast mei allinnich de hals en de kop boppe it oerflak. Hy dûkt fan it wetteroerflak ôf nei in djipte fan sa'n 1,5 oant 7,5 meter en brûkt dêrby syn poaten om te ruoikjen.
Nei it dûken stiet er faak lang mei de wjukken wiid út om se te druien, om't de fearren net folslein wetterdicht binne. De dûbeltúfielgoes libbet benammen fan fisk, mar yt ek [[amfibyen]] en [[kreefteftigen]]. Yn 'e flecht fljocht er meastal leech oer it wetter, mei de snaffel wat omheech.
De dûbeltúfielgoes bout in nêst fan tûken yn beammen, op rotsplakken of op 'e grûn. Hy hat ien of twa lechsels mei ien oant sân ljochtblauwe aaien. It brieden duorret 25 oant 28 dagen. De jongen kinne nei 21 oant 28 dagen fleane.
== Status en bedrigingen ==
Yn 'e 19e iuw en oan it begjin fan 'e 20e iuw waard der in soad op dûbeltúfielgoezen jage. Dêrnjonken waarden se yn 'e midden fan 'e 20e iuw sterk troffen troch DDT-fersmoarging. Sûnt dy tiid is de soarte weromkommen en is er no algemien en wiidferspraat.
Lykas de gewoane ielgoes yn Europa wurdt de dûbeltúfielgoes troch guon fiskers en fiskkwekerijen as in bedriging sjoen. Yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde dêrom ûnder betingsten jachtfergunningen útjûn om fiskkwekerijen te beskermjen. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op sa'n 740.000 briedende eksimplaren. De [[IUCN]] beskôget de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/double-crested-cormorant-nannopterum-auritum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/doccor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/doccor?continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum auritum|Dûbeltúfielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Dubeltufielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Pierre en Miquelon]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Kalifornje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Atlantyske Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Karibyske See]]
4oos5qdcomv6m3zoc4dky9sp9z70f19
Transgresje
0
193695
1239244
1239209
2026-08-25T22:48:10Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Sjoch ek */ kt
1239244
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbyld:Offlap & onlap EN.svg|thumb|Skematyske werjefte fan de ferskowing fan de faasjesgurdlen by in transgresje (boppe) en by in regresje (ûnder).]]
In '''transgresje''' (fan it [[Latyn]]ske ''transgredior'', "oer eat gean", "oer eat te boppe gean", "te boppe gean", "oerspiele") tsjut op it yn it lân lûken fan de kustline itjinge liedt ta [[oerstreaming]]s. Dat feroarsaket feroarings yn de [[sedimint]]aasjedynamyk fan it oanbelangjende sedimintbekken. In transgresje kin it gefolch wêze fan [[Tektonyk|tektoanyske]] fersakking fan de lânmassa of fan it heger wurden fan de [[seespegel]], bygelyks troch wetter as gefolch fab it ranen fan iismassa's.
It tsjinoerstelde fan in transgresje is in [[regresje]], dêr't de kustline him de see yn ferpleatst.
== Skaaimerken ==
In transgresje komt yn 'e sedimintrige ta utering troch in omslach yn de sedimintaasje, bygelyks fan in foar in grutste part terrestrysk ôfsettingsmiljeu ta in maryn ôfsettingsmiljeu. Foar safier it ûnderstrûpte gebiet earder troch [[eroazje]] skaaimerke wie, foarmje de transgressive ôfsettings, mak mei [[stiente]]n ûnder it eroazjegebiet de saneamde [[Diskordânsje (geology)|diskordânsje]]. Troch de erosive wurking fan de seeweachfoarming ûntstiet oan 'e basis fan in transgressive ôfsetting gauris in saneamd trangresje[[Konglomeraat (geology)|konglomeraat]].
== Foarbylden ==
It ûntstean fan 'e hjoeddeistige [[Noardsee]] en dêrmei de jongste [[sedimint]]en fan it Noardseebekken geane werom nei de [[Flaamske transgresje]] nei it definityf ranen fan de kontinintale iismassa's op it [[noardlik healrûn]], likernôch 10.000 jier lyn. Yn nau ferbân mei dy prosessen stiet de Littorina-transgresje fan likernôch 8500 jier lyn yn it [[Eastsee]]gebiet.
In oar foarbyld fan in geologyske tige resinte marine transgresje is it oerstreamen fan it [[Swarte See]]bekken likernôch 9000 jier lyn troch de ynstream fan sâlt wetter út 'e [[Middellânske See]] oer de [[Bosporus]]. It bliuwt foarearst benammen spekulaasje as dy oerstreaming op katastrofale wize wie en as dy model stie foar de [[Bibel]]ske [[sûndfloed]]leginde.
Ien fan de wichtichste wrâldwide oanwiisbere transgresjes yn de resintere ierdskiednis si de saneamde Boppe-Kryt- of [[Senomanium]]-transgresje fan likernôch 90 miljoen jier lyn. As gefolch dêrfan foarmen harren wrâldwiid grouwe kalkstienôfsettings ("[[Kryt (stiente)|kryt]]") op 'e oerstreamde kontininten.
== Sjoch ek ==
* [[Regresje]]
* [[Dúntsjerk-transgresje]]
[[Kategory:Geology]]
[[Kategory:Sedimintology]]
[[Kategory:Lienwurd út it Latyn]]
mio9bqm037quydqngm1b5t7nz39pjib
Neotropyske ielgoes
0
193697
1239212
1239207
2026-08-25T15:44:10Z
Drewes
2754
- tikfl.
1239212
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Neotropyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus-04.jpg|250px]]
|lûd = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus - Neotropic Cormorant XC463751.mp3|250px]]
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Amerikaanse ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum brasilianum
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Nannopterum brasilianum map.svg|250px]]<small>{{Kolommen2
|Kolom1=
{{Color box|#ff9955ff}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#8d5fd3ff}} [[stânfûgel]]
|Kolom2=
{{Color box|#87aadeff}} net-briedend
}}</small>
}}
De '''neotropyske ielgoes''' (''Nannopterum brasilianum'', synonym: ''Phalacrocorax brasilianus'') is in [[wetterfûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[ielguozzen]] (''Phalacrocoracidae'').
== Skaaimerken ==
De fûgel is 58 oant 73 sm lang en hat in wjukspanwiidte fan likernôch 1 meter. Folwoeksen mantsjes weagje 1,1 oant 1,5 kg; wyfkes binne 50 oant 100 gram lichter. Fûgels út de súdlike populaasjes binne ornaris grutter as dy út it noarden.
De neotropyske ielgoes is lyts en slank, benammen yn ferliking mei de gruttere en swierder boude [[dûbeltúfielgoes]]. Hy hat in lange sturt en hâldt de hals faak yn in S-foarm.
It fearrekleed fan folwoeksen fûgels is foar it grutste part swart, mei in gielbrún kielplak. Yn it briedseizoen ferskine lytse wite túfkes oan 'e kanten fan 'e kop, tegearre mei losse wite hierfearkes oan 'e kanten fan 'e kop en de hals. It kielplak kriget dan in wite râne. De boppekant fan 'e wjukken is wat grizer as de rest fan it lichem. Jonge fûgels binne brúnich fan kleur.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Neotropic cormorant convention center mudflats 3.21.25 DSC 8717-topaz-rawdenoise.jpg|Folwoeksen fûgel.
Neotropic cormorant (Nannopterum brasilianum) in flight Maipo 2.jpg|Neotropyske ielgoes yn Sily.
</gallery>
</div>
== Taksonomy ==
De soarte waard yn 1658 beskreaun troch de Nederlânske arts en botanikus [[Willem Piso]] nei in reis nei [[Brazylje]]. Dy beskriuwing foarme de basis fan 'e wittenskiplike beskriuwing troch [[Johann Friedrich Gmelin]] yn 1789. Letter waarden ek de nammen ''Phalacrocorax olivaceus'' en ''Hydrocorax vigua'' brûkt. Nei genetysk ûndersyk is de soarte yn it skaai ''Nannopterum'' pleatst.
Der wurde twa ûndersoarten erkend:
* ''Nannopterum brasilianum mexicanum'' komt foar fan it suden fan 'e [[Feriene Steaten]] oant [[Kuba]] en [[Nikaragûa]].
* ''Nannopterum brasilianum brasilianum'' komt foar fan [[Kosta Rika]] oant [[Fjoerlân]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:020 Neotropic cormorant with a Snow king pleco in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg|thumb|left|Fûgel mei proai.]]
De soarte komt foar yn in grut ferskaat oan leefgebieten by sawol swiet as sâlt wetter. Hy libbet fan fisk, mar ek fan oare wringedieren en wringeleaze dieren. Faak foerazjearret de fûgel yn groepen. De neotropyske ielgoes briedt it hiele jier troch yn koloanjes, dy't soms út tûzenen briedpearen besteane. De nêsten wurde yn beammen of strûken boud, mar ek op rotsige ûndergrûn.
Yn [[Suriname]] is de soarte in talrike briedfûgel.
== Status ==
De neotropyske ielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en wurdt dêrom net bedrige troch útstjerren. In rûzing út 2016 kaam út op sa'n 2 miljoen eksimplaren. Oannommen wurdt dat de wrâldpopulaasje yn oantal tanimt en de [[IUCN]] klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/neocor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/neocor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum brasilianum|Neotropyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Neotropiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]]
9rddrm5qn38p25xlupf2rv5ezc8xdul
1239245
1239212
2026-08-25T22:52:37Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
kt, typfl, útlis namme tafoege yn ynlieding
1239245
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Neotropyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus-04.jpg|250px]]
|lûd = [[Ofbyld:Phalacrocorax brasilianus - Neotropic Cormorant XC463751.mp3|250px]]
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Amerikaanske ielguozzen]] (''Nannopterum'')
|Wittenskiplike namme= Nannopterum brasilianum
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Nannopterum brasilianum map.svg|250px]]<small>{{Kolommen2
|Kolom1=
{{Color box|#ff9955ff}} [[briedfûgel]]<br>{{Color box|#8d5fd3ff}} [[stânfûgel]]
|Kolom2=
{{Color box|#87aadeff}} net-briedend
}}</small>
}}
De '''Neotropyske ielgoes''' (''Nannopterum brasilianum'', synonym: ''Phalacrocorax brasilianus'') is in [[wetterfûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[ielguozzen]] (''Phalacrocoracidae''). De namme fan dizze fûgel ferwiist nei it [[Neotropysk gebiet]], in [[biogeografy]]ske [[ekosône]].
== Skaaimerken ==
De fûgel is 58 oant 73 sm lang en hat in wjukspanwiidte fan likernôch 1 meter. Folwoeksen mantsjes weagje 1,1 oant 1,5 kg; wyfkes binne 50 oant 100 gram lichter. Fûgels út de súdlike populaasjes binne ornaris grutter as dy út it noarden.
De neotropyske ielgoes is lyts en slank, benammen yn ferliking mei de gruttere en swierder boude [[dûbeltúfielgoes]]. Hy hat in lange sturt en hâldt de hals faak yn in S-foarm.
It fearrekleed fan folwoeksen fûgels is foar it grutste part swart, mei in gielbrún kielplak. Yn it briedseizoen ferskine lytse wite túfkes oan 'e kanten fan 'e kop, tegearre mei losse wite hierfearkes oan 'e kanten fan 'e kop en de hals. It kielplak kriget dan in wite râne. De boppekant fan 'e wjukken is wat grizer as de rest fan it lichem. Jonge fûgels binne brúnich fan kleur.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Neotropic cormorant convention center mudflats 3.21.25 DSC 8717-topaz-rawdenoise.jpg|Folwoeksen fûgel.
Neotropic cormorant (Nannopterum brasilianum) in flight Maipo 2.jpg|Neotropyske ielgoes yn Sily.
</gallery>
</div>
== Taksonomy ==
De soarte waard yn 1658 beskreaun troch de Nederlânske arts en botanikus [[Willem Piso]] nei in reis nei [[Brazylje]]. Dy beskriuwing foarme de basis fan 'e wittenskiplike beskriuwing troch [[Johann Friedrich Gmelin]] yn 1789. Letter waarden ek de nammen ''Phalacrocorax olivaceus'' en ''Hydrocorax vigua'' brûkt. Nei genetysk ûndersyk is de soarte yn it skaai ''Nannopterum'' pleatst.
Der wurde twa ûndersoarten erkend:
* ''Nannopterum brasilianum mexicanum'' komt foar fan it suden fan 'e [[Feriene Steaten]] oant [[Kuba]] en [[Nikaragûa]].
* ''Nannopterum brasilianum brasilianum'' komt foar fan [[Kosta Rika]] oant [[Fjoerlân]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:020 Neotropic cormorant with a Snow king pleco in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg|thumb|left|Fûgel mei proai.]]
De soarte komt foar yn in grut ferskaat oan leefgebieten by sawol swiet as sâlt wetter. Hy libbet fan fisk, mar ek fan oare wringedieren en wringeleaze dieren. Faak foerazjearret de fûgel yn groepen. De neotropyske ielgoes briedt it hiele jier troch yn koloanjes, dy't soms út tûzenen briedpearen besteane. De nêsten wurde yn beammen of strûken boud, mar ek op rotsige ûndergrûn.
Yn [[Suriname]] is de soarte in talrike briedfûgel.
== Status ==
De neotropyske ielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en wurdt dêrom net bedrige troch útstjerren. In rûzing út 2016 kaam út op sa'n 2 miljoen eksimplaren. Oannommen wurdt dat de wrâldpopulaasje yn oantal tanimt en de [[IUCN]] klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropical-cormorant-nannopterum-brasilianum BirdLife, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/neocor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 24 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/neocor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 24 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nannopterum brasilianum|Neotropyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Neotropiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Kalifornje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Atlantyske Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Karibyske See]]
7b2u5l76jh717jatvc244e6gpgighyp
Amerikaanske ielguozzen
0
193699
1239210
2026-08-25T15:20:33Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = Double-crested cormorant in GWC (83669).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') |..."
1239210
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Double-crested cormorant in GWC (83669).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5 = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
| takson6 = [[famylje]]:
| namme6 = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''Amerikaanske ielguozzen''' (''Nannopterum'')
| beskriuwer, jier = [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1899
}}
It [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''Amerikaanske ielguozzen''' (''Nannopterum'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] en telt trije libbene [[Soarte (taksonomy)|soarten]] dy't lânseigen binne yn 'e [[Nije Wrâld]].
Dizze fûgels wiene earder ûnderbrocht by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'', mar modern molekulêr genetysk ûndersyk toande oan dat dizze groep in aparte, [[Monofyletyske groep|monofyletyske]] [[taksonomy]]ske [[Klade|line]] foarmet. De fûgels út dit skaai ferskille yn grutte en fersprieding, wêrfan't de [[Galápagosielgoes]] de meast opfallende is om't dy syn fermogen om te fleanen folslein ferlern hat.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Nannopterum'' is de [[dûbeltúfielgoes]].
== Soarten ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Phalacrocorax-auritus-007.jpg|120px]] || [[dûbeltúfielgoes]] || ''Nannopterum auritum'' || Grutte parten fan [[Noard-Amearika]] oant [[Midden-Amearika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/double-crested-cormorant-nannopterum-auritum ''Nannopterum auritum'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Galápagos Inseln, Ecuador (13918829824) (cropped).jpg|120px]] || [[Galápagosielgoes]] || ''Nannopterum harrisi'' || [[Endemisme|Endemysk]] op 'e [[Galápagoseilannen]] (Fernandina en Isabela) || [[Ofbyld:IUCN-VU.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/flightless-cormorant-nannopterum-harrisi ''Nannopterum harrisi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Neotropic cormorant south padre island birding and nature center 3.21.25 DSC 0140-topaz-rawdenoise.jpg|120px]] || [[neotropyske ielgoes]] || ''Nannopterum brasilianum'' || Súdlik [[Noard-Amearika]], [[Midden-Amearika]] en [[Súd-Amearika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropic-cormorant-nannopterum-brasilianum ''Nannopterum brasilianum'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
{{Commonscat|Nannopterum|''Nannopterum''}}
----
}}
{{DEFAULTSORT:Amerikaanske ielguozzen}}
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes| ]]
gf90m2ne3yq8rdi1zmrtq01g3bzos7f
1239246
1239210
2026-08-25T22:53:05Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Amerikaanse ielguozzen]] omneamd ta [[Amerikaanske ielguozzen]]: Staveringsflater yn 'e titel
1239210
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Double-crested cormorant in GWC (83669).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5 = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
| takson6 = [[famylje]]:
| namme6 = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''Amerikaanske ielguozzen''' (''Nannopterum'')
| beskriuwer, jier = [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1899
}}
It [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''Amerikaanske ielguozzen''' (''Nannopterum'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] en telt trije libbene [[Soarte (taksonomy)|soarten]] dy't lânseigen binne yn 'e [[Nije Wrâld]].
Dizze fûgels wiene earder ûnderbrocht by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'', mar modern molekulêr genetysk ûndersyk toande oan dat dizze groep in aparte, [[Monofyletyske groep|monofyletyske]] [[taksonomy]]ske [[Klade|line]] foarmet. De fûgels út dit skaai ferskille yn grutte en fersprieding, wêrfan't de [[Galápagosielgoes]] de meast opfallende is om't dy syn fermogen om te fleanen folslein ferlern hat.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Nannopterum'' is de [[dûbeltúfielgoes]].
== Soarten ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Phalacrocorax-auritus-007.jpg|120px]] || [[dûbeltúfielgoes]] || ''Nannopterum auritum'' || Grutte parten fan [[Noard-Amearika]] oant [[Midden-Amearika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/double-crested-cormorant-nannopterum-auritum ''Nannopterum auritum'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Galápagos Inseln, Ecuador (13918829824) (cropped).jpg|120px]] || [[Galápagosielgoes]] || ''Nannopterum harrisi'' || [[Endemisme|Endemysk]] op 'e [[Galápagoseilannen]] (Fernandina en Isabela) || [[Ofbyld:IUCN-VU.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/flightless-cormorant-nannopterum-harrisi ''Nannopterum harrisi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Neotropic cormorant south padre island birding and nature center 3.21.25 DSC 0140-topaz-rawdenoise.jpg|120px]] || [[neotropyske ielgoes]] || ''Nannopterum brasilianum'' || Súdlik [[Noard-Amearika]], [[Midden-Amearika]] en [[Súd-Amearika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/neotropic-cormorant-nannopterum-brasilianum ''Nannopterum brasilianum'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
{{Commonscat|Nannopterum|''Nannopterum''}}
----
}}
{{DEFAULTSORT:Amerikaanske ielguozzen}}
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes| ]]
gf90m2ne3yq8rdi1zmrtq01g3bzos7f
Nannopterum
0
193700
1239211
2026-08-25T15:20:59Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Amerikaanse ielguozzen]]
1239211
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Amerikaanse ielguozzen]]
duw1bpd91k7bdlzyoal5biuoaw5psy0
Brilielgoes
0
193701
1239213
2026-08-25T15:50:39Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Brilielgoes |Ofbyld = [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Uri..."
1239213
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Brilielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile perspicillatus
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Commander Islands Map - Russian.png|250px]]
}}
De '''brilielgoes''' (''Urile perspicillatus'') is in útstoarne [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it fan 'e [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). It wie de grutste beskreaune [[Soarte (taksonomy)|soarte]] ûnder de ielguozzen, mar oer syn leefwize en eardere fersprieding is net folle bekend. Hjoed-de-dei binne der fan 'e soarte noch mar seis opstoppe eksimplaren yn wittenskiplike kolleksjes bewarre bleaun.
== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Extinctbirds1907 P39 Carbo perspicillatus0369.png|thumb|left|Tekening fan 'e brilielgoes<br><small>(John Gerrard Keulemans)</small>]]
De earste beskriuwing fan wat nei alle gedachten in brilielgoes wie, waard yn 1741 makke troch de Dútske natoerûndersiker [[Georg Wilhelm Steller]]. Hy beskreau de fûgel as grut, lomp en goed fan smaak. Nei alle gedachten is de brilielgoes letter troch de jacht foar it fleis en de fearren útstoarn.
== Fersprieding en status ==
De brilielgoes is bekend fan [[Beringeilân]], dat diel útmakket fan 'e [[Kommandeurseilannen]] eastlik fan [[Kamtsjatka]] yn 'e [[Beringsee]]. De soarte waard foar it lêst yn 1852 waarnommen.
== Skaai-yndieling ==
De brilielgoes waard, lykas de measte oare ielguozzen, earder yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat Phalacrocorax út ferskate relatyf âlde klades bestie. Dêrom waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De brilielgoes waard dêrby, tegearre mei syn neiste sibben, de [[pelagyske ielgoes]], [[readmaskerielgoes]] en [[blaukielielgoes]], yn it skaai ''[[Urile]]'' pleatst.
== Status ==
De [[IUCN]] beskôget de soarte as útstoarn.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/japanese-cormorant-phalacrocorax-capillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/japcor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/japcor1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile perspicillatus|Brilielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Brilielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Utstoarne fûgel]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
9g8kwewocpdqzm6f365hze3ud2cwyqn
1239248
1239213
2026-08-25T23:26:27Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status */ kt
1239248
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Brilielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile perspicillatus
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Commander Islands Map - Russian.png|250px]]
}}
De '''brilielgoes''' (''Urile perspicillatus'') is in útstoarne [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it fan 'e [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). It wie de grutste beskreaune [[Soarte (taksonomy)|soarte]] ûnder de ielguozzen, mar oer syn leefwize en eardere fersprieding is net folle bekend. Hjoed-de-dei binne der fan 'e soarte noch mar seis opstoppe eksimplaren yn wittenskiplike kolleksjes bewarre bleaun.
== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Extinctbirds1907 P39 Carbo perspicillatus0369.png|thumb|left|Tekening fan 'e brilielgoes<br><small>(John Gerrard Keulemans)</small>]]
De earste beskriuwing fan wat nei alle gedachten in brilielgoes wie, waard yn 1741 makke troch de Dútske natoerûndersiker [[Georg Wilhelm Steller]]. Hy beskreau de fûgel as grut, lomp en goed fan smaak. Nei alle gedachten is de brilielgoes letter troch de jacht foar it fleis en de fearren útstoarn.
== Fersprieding en status ==
De brilielgoes is bekend fan [[Beringeilân]], dat diel útmakket fan 'e [[Kommandeurseilannen]] eastlik fan [[Kamtsjatka]] yn 'e [[Beringsee]]. De soarte waard foar it lêst yn 1852 waarnommen.
== Skaai-yndieling ==
De brilielgoes waard, lykas de measte oare ielguozzen, earder yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat Phalacrocorax út ferskate relatyf âlde klades bestie. Dêrom waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De brilielgoes waard dêrby, tegearre mei syn neiste sibben, de [[pelagyske ielgoes]], [[readmaskerielgoes]] en [[blaukielielgoes]], yn it skaai ''[[Urile]]'' pleatst.
== Status ==
De [[IUCN]] beskôget de soarte as útstoarn.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/japanese-cormorant-phalacrocorax-capillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/japcor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/japcor1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile perspicillatus|Brilielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Brilielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Utstoarne fûgel]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Bist útstoarn yn 1852]]
oso0zla7hdnmrpuoglcvkmyoxfot35i
1239252
1239248
2026-08-25T23:29:48Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
red
1239252
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Brilielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile perspicillatus
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Commander Islands Map - Russian.png|250px]]
}}
De '''brilielgoes''' (''Urile perspicillatus'') is in útstoarne [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it fan 'e [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). It wie de grutste beskreaune [[Soarte (taksonomy)|soarte]] ûnder de ielguozzen, mar oer syn leefwize en eardere fersprieding is net folle bekend. Hjoed-de-dei binne der fan 'e soarte noch mar seis opstoppe eksimplaren yn wittenskiplike kolleksjes bewarre bleaun.
== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Extinctbirds1907 P39 Carbo perspicillatus0369.png|thumb|left|Tekening fan 'e brilielgoes<br><small>(John Gerrard Keulemans)</small>]]
De earste beskriuwing fan wat nei alle gedachten in brilielgoes wie, waard yn 1741 makke troch de Dútske natoerûndersiker [[Georg Wilhelm Steller]]. Hy beskreau de fûgel as grut, lomp en goed fan smaak. Nei alle gedachten is de brilielgoes letter troch de jacht foar it fleis en de fearren útstoarn.
== Fersprieding en status ==
De brilielgoes is bekend fan [[Beringeilân]], dat diel útmakket fan 'e [[Kommandeurseilannen]] eastlik fan [[Kamtsjatka]] yn 'e [[Beringsee]]. De soarte waard foar it lêst yn 1852 waarnommen.
== Skaai-yndieling ==
De brilielgoes waard, lykas de measte oare ielguozzen, earder yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Genetysk ûndersyk liet lykwols sjen dat Phalacrocorax út ferskate relatyf âlde klades bestie. Dêrom waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De brilielgoes waard dêrby, tegearre mei syn neiste sibben, de [[pelagyske ielgoes]], [[readmaskerielgoes]] en [[blaukielielgoes]], yn it skaai ''[[Urile]]'' pleatst.
== Status ==
De [[IUCN]] beskôget de soarte as útstoarn.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/japanese-cormorant-phalacrocorax-capillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/japcor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/japcor1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile perspicillatus|Brilielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Brilielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Utstoarne fûgel]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Bist útstoarn yn 1852]]
osq0chi4f6zea6jdgatr5gyebotn71p
Urile perspicillatus
0
193702
1239214
2026-08-25T15:50:59Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Brilielgoes]]
1239214
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Brilielgoes]]
fdug8ne2z4u7gg5l61zy65a4kpwlmuh
Kategory:Noardpasifyske ielgoes
14
193703
1239215
2026-08-25T15:53:00Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Commonscat|Urile|''Urile''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Ielgoesfûgel]]"
1239215
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Urile|''Urile''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
08wx5v09er7p67yidylyghkfdwrxt38
Blaukielielgoes
0
193704
1239216
2026-08-25T16:38:16Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Blaukielielgoes |Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') |Wittenskiplike namme= Urile penicillatus |Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852 |IUCN-st..."
1239216
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Blaukielielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile penicillatus
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax penicillatus map.svg|250px]]<br><small>{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small>
}}
De '''blaukielielgoes''' (''Urile penicillatus'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De soarte komt foar lâns de westkust fan [[Noard-Amearika]], oant yn it suden fan [[Baja California]].
== Skaaimerken ==
De blaukielielgoes is in frij grutte ielgoes fan 84–89 sm lang, mei in koarte sturt. Yn ferliking mei de [[pelagyske ielgoes]] is er grutter, mei in dikkere hals, in krêftiger snaffel en in koartere sturt. Ek libbet er faker yn groepen. Yn 'e flecht falt njonken de koarte sturt ek op dat in wyt plak op 'e boppeskonken ôfwêzich is.
Yn it briedseizoen kriget de fûgel in blauwe kielsek en ferskine der lytse wite triedfearkes oan 'e kanten fan 'e kop, ûnder oaren by it ear. Dy binne lyts en minder opfallend as de túfkes fan guon oare ielguozzen. Juvenilen binne brúnich op it boarst en hawwe in ljochte kielsek, ynstee fan 'e donkere kleur dy't by folwoeksen fûgels foarkomt. By folwoeksen fûgels is de kielsek bûten it briedseizoen ek ljocht fan kleur.
Lykas de measte ielgoezzen is de blaukielielgoes meast stil. Yn it briedseizoen binne by de briedplakken lykwols ferskate kreakjendw en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Brandt's Cormorant (32273177994).jpg|Briedende fûgel.
Brandt's Cormorant chick.jpg|Jonge fûgel.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De blaukielielgoes komt foar yn kustwetters fan súdlik [[Alaska]] oant [[Baja California]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
=== Taksonomy ===
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' set. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De blaukielielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[pelagyske ielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen|Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Cormorant03262006.JPG|thumb|left|Blaukielielgoes.]]
De blaukielielgoes is algemien yn kustwetters. Hy dûkt nei relatyf grutte fisken, meastentiids krekt bûten de brâning. De fûgels binne faak rêstend yn groepen op rotsen te sjen of fleane yn in rige leech boppe it wetter.
De soarte briedt yn koloanjes op kustrotsen en eilannen. De aaien wurde fan maart oant july lein. Yn it briedseizoen wurdt de keale hûd by de snaffel blau.
== Status en bedrigingen ==
De blaukielielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal fûgels nei alle gedachten ôfnimt, is de ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least COncern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bracor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/bracor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile penicillatus|Blaukielielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukielielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
flpp6jju9t2rrjgky9urfdq7xezwfyd
1239219
1239216
2026-08-25T17:36:46Z
Drewes
2754
- tikfl.
1239219
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Blaukielielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile penicillatus
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax penicillatus map.svg|250px]]<br><small>{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small>
}}
De '''blaukielielgoes''' (''Urile penicillatus'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De soarte komt foar lâns de westkust fan [[Noard-Amearika]], oant yn it suden fan [[Baja California]].
== Skaaimerken ==
De blaukielielgoes is in frij grutte ielgoes fan 84–89 sm lang, mei in koarte sturt. Yn ferliking mei de [[pelagyske ielgoes]] is er grutter, mei in dikkere hals, in krêftiger snaffel en in koartere sturt. Ek libbet er faker yn groepen. Yn 'e flecht falt njonken de koarte sturt ek op dat in wyt plak op 'e boppeskonken ôfwêzich is.
Yn it briedseizoen kriget de fûgel in blauwe kielsek en ferskine der lytse wite triedfearkes oan 'e kanten fan 'e kop, ûnder oaren by it ear. Dy binne lyts en minder opfallend as de túfkes fan guon oare ielguozzen. Juvenilen binne brúnich op it boarst en hawwe in ljochte kielsek, ynstee fan 'e donkere kleur dy't by folwoeksen fûgels foarkomt. By folwoeksen fûgels is de kielsek bûten it briedseizoen ek ljocht fan kleur.
Lykas de measte ielguozzen is de blaukielielgoes meast stil. Yn it briedseizoen binne by de briedplakken lykwols ferskate kreakjendw en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Brandt's Cormorant (32273177994).jpg|Briedende fûgel.
Brandt's Cormorant chick.jpg|Jonge fûgel.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De blaukielielgoes komt foar yn kustwetters fan súdlik [[Alaska]] oant [[Baja California]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
=== Taksonomy ===
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' set. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De blaukielielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[pelagyske ielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen|Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Cormorant03262006.JPG|thumb|left|Blaukielielgoes.]]
De blaukielielgoes is algemien yn kustwetters. Hy dûkt nei relatyf grutte fisken, meastentiids krekt bûten de brâning. De fûgels binne faak rêstend yn groepen op rotsen te sjen of fleane yn in rige leech boppe it wetter.
De soarte briedt yn koloanjes op kustrotsen en eilannen. De aaien wurde fan maart oant july lein. Yn it briedseizoen wurdt de keale hûd by de snaffel blau.
== Status en bedrigingen ==
De blaukielielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal fûgels nei alle gedachten ôfnimt, is de ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least COncern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bracor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/bracor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile penicillatus|Blaukielielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukielielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
iiaw4x6fdbdz251rqhlu373cwyn607m
1239220
1239219
2026-08-25T17:37:54Z
Drewes
2754
- tikfl.
1239220
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Blaukielielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile penicillatus
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax penicillatus map.svg|250px]]<br><small>{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small>
}}
De '''blaukielielgoes''' (''Urile penicillatus'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De soarte komt foar lâns de westkust fan [[Noard-Amearika]], oant yn it suden fan [[Baja California]].
== Skaaimerken ==
De blaukielielgoes is in frij grutte ielgoes fan 84–89 sm lang, mei in koarte sturt. Yn ferliking mei de [[pelagyske ielgoes]] is er grutter, mei in dikkere hals, in krêftiger snaffel en in koartere sturt. Ek libbet er faker yn groepen. Yn 'e flecht falt njonken de koarte sturt ek op dat in wyt plak op 'e boppeskonken ôfwêzich is.
Yn it briedseizoen kriget de fûgel in blauwe kielsek en ferskine der lytse wite triedfearkes oan 'e kanten fan 'e kop, ûnder oaren by it ear. Dy binne lyts en minder opfallend as de túfkes fan guon oare ielguozzen. Juvenilen binne brúnich op it boarst en hawwe in ljochte kielsek, ynstee fan 'e donkere kleur dy't by folwoeksen fûgels foarkomt. By folwoeksen fûgels is de kielsek bûten it briedseizoen ek ljocht fan kleur.
Lykas de measte ielguozzen is de blaukielielgoes meast stil. Yn it briedseizoen binne by de briedplakken lykwols ferskate kreakjendw en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Brandt's Cormorant (32273177994).jpg|Briedende fûgel.
Brandt's Cormorant chick.jpg|Jonge fûgel.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De blaukielielgoes komt foar yn kustwetters fan súdlik [[Alaska]] oant [[Baja California]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
=== Taksonomy ===
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' set. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De blaukielielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[pelagyske ielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen|Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Cormorant03262006.JPG|thumb|left|Blaukielielgoes.]]
De blaukielielgoes is algemien yn kustwetters. Hy dûkt nei relatyf grutte fisken, meastentiids krekt bûten de brâning. De fûgels binne faak rêstend yn groepen op rotsen te sjen of fleane yn in rige leech boppe it wetter.
De soarte briedt yn koloanjes op kustrotsen en eilannen. De aaien wurde fan maart oant july lein. Yn it briedseizoen wurdt de keale hûd by de snaffel blau.
== Status en bedrigingen ==
De blaukielielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal fûgels nei alle gedachten ôfnimt, is de ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least COncern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bracor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/bracor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile penicillatus|Blaukielielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukielielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
mgoemextsdzoxu33lwv2qkdr9erg9ro
1239250
1239220
2026-08-25T23:28:49Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status en bedrigingen */ kt
1239250
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Blaukielielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile penicillatus
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax penicillatus map.svg|250px]]<br><small>{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small>
}}
De '''blaukielielgoes''' (''Urile penicillatus'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De soarte komt foar lâns de westkust fan [[Noard-Amearika]], oant yn it suden fan [[Baja California]].
== Skaaimerken ==
De blaukielielgoes is in frij grutte ielgoes fan 84–89 sm lang, mei in koarte sturt. Yn ferliking mei de [[pelagyske ielgoes]] is er grutter, mei in dikkere hals, in krêftiger snaffel en in koartere sturt. Ek libbet er faker yn groepen. Yn 'e flecht falt njonken de koarte sturt ek op dat in wyt plak op 'e boppeskonken ôfwêzich is.
Yn it briedseizoen kriget de fûgel in blauwe kielsek en ferskine der lytse wite triedfearkes oan 'e kanten fan 'e kop, ûnder oaren by it ear. Dy binne lyts en minder opfallend as de túfkes fan guon oare ielguozzen. Juvenilen binne brúnich op it boarst en hawwe in ljochte kielsek, ynstee fan 'e donkere kleur dy't by folwoeksen fûgels foarkomt. By folwoeksen fûgels is de kielsek bûten it briedseizoen ek ljocht fan kleur.
Lykas de measte ielguozzen is de blaukielielgoes meast stil. Yn it briedseizoen binne by de briedplakken lykwols ferskate kreakjendw en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Brandt's Cormorant (32273177994).jpg|Briedende fûgel.
Brandt's Cormorant chick.jpg|Jonge fûgel.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De blaukielielgoes komt foar yn kustwetters fan súdlik [[Alaska]] oant [[Baja California]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
=== Taksonomy ===
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' set. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De blaukielielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[pelagyske ielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen|Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Cormorant03262006.JPG|thumb|left|Blaukielielgoes.]]
De blaukielielgoes is algemien yn kustwetters. Hy dûkt nei relatyf grutte fisken, meastentiids krekt bûten de brâning. De fûgels binne faak rêstend yn groepen op rotsen te sjen of fleane yn in rige leech boppe it wetter.
De soarte briedt yn koloanjes op kustrotsen en eilannen. De aaien wurde fan maart oant july lein. Yn it briedseizoen wurdt de keale hûd by de snaffel blau.
== Status en bedrigingen ==
De blaukielielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal fûgels nei alle gedachten ôfnimt, is de ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least COncern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bracor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/bracor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile penicillatus|Blaukielielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukielielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Kalifornje]]
lltjohac9bkzmfgkkeur0yhfkldywzt
1239251
1239250
2026-08-25T23:29:11Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
red
1239251
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = blaukielielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile penicillatus
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax penicillatus map.svg|250px]]<br><small>{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small>
}}
De '''blaukielielgoes''' (''Urile penicillatus'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De soarte komt foar lâns de westkust fan [[Noard-Amearika]], oant yn it suden fan [[Baja California]].
== Skaaimerken ==
De blaukielielgoes is in frij grutte ielgoes fan 84–89 sm lang, mei in koarte sturt. Yn ferliking mei de [[pelagyske ielgoes]] is er grutter, mei in dikkere hals, in krêftiger snaffel en in koartere sturt. Ek libbet er faker yn groepen. Yn 'e flecht falt njonken de koarte sturt ek op dat in wyt plak op 'e boppeskonken ôfwêzich is.
Yn it briedseizoen kriget de fûgel in blauwe kielsek en ferskine der lytse wite triedfearkes oan 'e kanten fan 'e kop, ûnder oaren by it ear. Dy binne lyts en minder opfallend as de túfkes fan guon oare ielguozzen. Juvenilen binne brúnich op it boarst en hawwe in ljochte kielsek, ynstee fan 'e donkere kleur dy't by folwoeksen fûgels foarkomt. By folwoeksen fûgels is de kielsek bûten it briedseizoen ek ljocht fan kleur.
Lykas de measte ielguozzen is de blaukielielgoes meast stil. Yn it briedseizoen binne by de briedplakken lykwols ferskate kreakjendw en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Brandt's Cormorant (32273177994).jpg|Briedende fûgel.
Brandt's Cormorant chick.jpg|Jonge fûgel.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De blaukielielgoes komt foar yn kustwetters fan súdlik [[Alaska]] oant [[Baja California]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
=== Taksonomy ===
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' set. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De blaukielielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[pelagyske ielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen|Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Cormorant03262006.JPG|thumb|left|Blaukielielgoes.]]
De blaukielielgoes is algemien yn kustwetters. Hy dûkt nei relatyf grutte fisken, meastentiids krekt bûten de brâning. De fûgels binne faak rêstend yn groepen op rotsen te sjen of fleane yn in rige leech boppe it wetter.
De soarte briedt yn koloanjes op kustrotsen en eilannen. De aaien wurde fan maart oant july lein. Yn it briedseizoen wurdt de keale hûd by de snaffel blau.
== Status en bedrigingen ==
De blaukielielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal fûgels nei alle gedachten ôfnimt, is de ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least COncern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bracor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/bracor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile penicillatus|Blaukielielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukielielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Kalifornje]]
0e8un9tfxialo92odfqrcs8wl34bg6d
1239263
1239251
2026-08-26T06:34:24Z
RomkeHoekstra
10582
1239263
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = blaukielielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile penicillatus
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1852
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax penicillatus map.svg|250px]]<br><small>{{Color box|#7137C8}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small>
}}
De '''blaukielielgoes''' (''Urile penicillatus'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De soarte komt foar lâns de westkust fan [[Noard-Amearika]], oant yn it suden fan [[Baja California]].
== Skaaimerken ==
De blaukielielgoes is in frij grutte ielgoes fan 84–89 sm lang, mei in koarte sturt. Yn ferliking mei de [[pelagyske ielgoes]] is er grutter, mei in dikkere hals, in krêftiger snaffel en in koartere sturt. Ek libbet er faker yn groepen. Yn 'e flecht falt njonken de koarte sturt ek op dat in wyt plak op 'e boppeskonken ôfwêzich is.
Yn it briedseizoen kriget de fûgel in blauwe kielsek en ferskine der lytse wite triedfearkes oan 'e kanten fan 'e kop, ûnder oaren by it ear. Dy binne lyts en minder opfallend as de túfkes fan guon oare ielguozzen. Juvenilen binne brúnich op it boarst en hawwe in ljochte kielsek, ynstee fan 'e donkere kleur dy't by folwoeksen fûgels foarkomt. By folwoeksen fûgels is de kielsek bûten it briedseizoen ek ljocht fan kleur.
Lykas de measte ielguozzen is de blaukielielgoes meast stil. Yn it briedseizoen binne by de briedplakken lykwols ferskate kreakjendw en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="175px" style="margin: 0; padding: 0;">
Brandt's Cormorant (32273177994).jpg|Briedende fûgel.
Brandt's Cormorant chick.jpg|Jonge fûgel.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De blaukielielgoes komt foar yn kustwetters fan súdlik [[Alaska]] oant [[Baja California]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
=== Taksonomy ===
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' set. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De blaukielielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[pelagyske ielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Cormorant03262006.JPG|thumb|left|Blaukielielgoes.]]
De blaukielielgoes is algemien yn kustwetters. Hy dûkt nei relatyf grutte fisken, meastentiids krekt bûten de brâning. De fûgels binne faak rêstend yn groepen op rotsen te sjen of fleane yn in rige leech boppe it wetter.
De soarte briedt yn koloanjes op kustrotsen en eilannen. De aaien wurde fan maart oant july lein. Yn it briedseizoen wurdt de keale hûd by de snaffel blau.
== Status en bedrigingen ==
De blaukielielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal fûgels nei alle gedachten ôfnimt, is de ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bracor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/bracor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile penicillatus|Blaukielielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukielielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Golf fan Kalifornje]]
qvz6z7s9xbn22j4akf122p3ylvs5zln
Urile penicillatus
0
193705
1239217
2026-08-25T16:38:49Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Blaukielielgoes]]
1239217
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Blaukielielgoes]]
799hv7mfsi84xjkljvqbzsq7xbvpoaf
Readmaskerielgoes
0
193706
1239222
2026-08-25T18:04:40Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Readmaskerielgoes |Ofbyld = [[Ofbyld:Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 204082997.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') |Wittenskiplike namme= Urile urile |Beskriuwer, jier= Peter Simon..."
1239222
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Readmaskerielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 204082997.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile urile
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:RangePhalacrocoraxUrile.jpg|250px]]
}}
De '''readmaskerielgoes''' (''Urile urile'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar yn noardeastlik [[Aazje]] en [[Alaska]].
== Ferskining ==
De readmaskerielgoes is wat grutter en krêftiger as de [[pelagyske ielgoes]], dêr't er foar in part itselde ferspriedingsgebiet mei hat. Hy hat in gruttere kop en in dikkere hals en snaffel. Folwoeksen fûgels lykje op 'e pelagyske ielgoes en hawwe in folslein swart fearkleed, in wyt plak op 'e flank en reade hûd op 'e kop. By de readmaskerielgoes rint dy reade hûd lykwols fierder fan 'e basis fan 'e snaffel oer de foarholle en om it each hinne oant by it kin. Ek binne de túfkes yn it briedkleed grutter en dúdliker sichtber.
It each is grien, de snaffel gielgrien oant giel en de mûlshoeke blau. Jonge fûgels hawwe in giele eachring en in folle ljochter antlit as jonge pelagyske ielguozzen. By de briedkoloanjes binne sêfte, gromjende of kweakjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="160px" style="margin: 0; padding: 0;">
Phalacrocorax urile on nest.jpg|Folwoeksen fûgel op it nêst.
Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 213888326.jpg|Pyk.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De readmaskerielgoes briedt op eilannen fan noardlik [[Japan]], oer de [[Aleoeten]] oant súdlik [[Alaska]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn lytsere skaaien. De readmaskerielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[pelagyske ielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De readmaskerielgoes is folslein oan it libben oan see bûn. Hy yt ferskate soarten lytse fisken en kreeftachtigen, wêrûnder [[krabben]] en [[garnalen]]. De soarte briedt yn maaie of juny yn koloanjes op rotsige kusten en op eilannen fier fan 'e kust. De nêsten wurde meast op richels boud.
De readmaskerielgoes is benammen in [[stânfûgel]] en ferspriedt him winterdeis nei de oangrinzgjende kustgebieten.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal nei alle gedachten ôfnimt, is dy ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de readmaskerielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]]. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op mear as 100.000 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/refcor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/refcor eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile urile|Readmaskerielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Readmaskerielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
fd4g63upm9vi7e70o92wc3icoapcel0
1239253
1239222
2026-08-25T23:32:45Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Status en bedrigingen */ kt
1239253
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Readmaskerielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 204082997.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile urile
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:RangePhalacrocoraxUrile.jpg|250px]]
}}
De '''readmaskerielgoes''' (''Urile urile'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar yn noardeastlik [[Aazje]] en [[Alaska]].
== Ferskining ==
De readmaskerielgoes is wat grutter en krêftiger as de [[pelagyske ielgoes]], dêr't er foar in part itselde ferspriedingsgebiet mei hat. Hy hat in gruttere kop en in dikkere hals en snaffel. Folwoeksen fûgels lykje op 'e pelagyske ielgoes en hawwe in folslein swart fearkleed, in wyt plak op 'e flank en reade hûd op 'e kop. By de readmaskerielgoes rint dy reade hûd lykwols fierder fan 'e basis fan 'e snaffel oer de foarholle en om it each hinne oant by it kin. Ek binne de túfkes yn it briedkleed grutter en dúdliker sichtber.
It each is grien, de snaffel gielgrien oant giel en de mûlshoeke blau. Jonge fûgels hawwe in giele eachring en in folle ljochter antlit as jonge pelagyske ielguozzen. By de briedkoloanjes binne sêfte, gromjende of kweakjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="160px" style="margin: 0; padding: 0;">
Phalacrocorax urile on nest.jpg|Folwoeksen fûgel op it nêst.
Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 213888326.jpg|Pyk.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De readmaskerielgoes briedt op eilannen fan noardlik [[Japan]], oer de [[Aleoeten]] oant súdlik [[Alaska]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn lytsere skaaien. De readmaskerielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[pelagyske ielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De readmaskerielgoes is folslein oan it libben oan see bûn. Hy yt ferskate soarten lytse fisken en kreeftachtigen, wêrûnder [[krabben]] en [[garnalen]]. De soarte briedt yn maaie of juny yn koloanjes op rotsige kusten en op eilannen fier fan 'e kust. De nêsten wurde meast op richels boud.
De readmaskerielgoes is benammen in [[stânfûgel]] en ferspriedt him winterdeis nei de oangrinzgjende kustgebieten.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal nei alle gedachten ôfnimt, is dy ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de readmaskerielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]]. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op mear as 100.000 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/refcor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/refcor eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile urile|Readmaskerielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Readmaskerielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de See fan Ochotsk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Japanske See]]
506j555ww8bxfas3zdekl9msqmwuat8
1239254
1239253
2026-08-25T23:33:13Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
typfl
1239254
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Readmaskerielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 204082997.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile urile
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:RangePhalacrocoraxUrile.jpg|250px]]
}}
De '''readmaskerielgoes''' (''Urile urile'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar yn noardeastlik [[Aazje]] en [[Alaska]].
== Ferskining ==
De readmaskerielgoes is wat grutter en krêftiger as de [[pelagyske ielgoes]], dêr't er foar in part itselde ferspriedingsgebiet mei hat. Hy hat in gruttere kop en in dikkere hals en snaffel. Folwoeksen fûgels lykje op 'e pelagyske ielgoes en hawwe in folslein swart fearkleed, in wyt plak op 'e flank en reade hûd op 'e kop. By de readmaskerielgoes rint dy reade hûd lykwols fierder fan 'e basis fan 'e snaffel oer de foarholle en om it each hinne oant by it kin. Ek binne de túfkes yn it briedkleed grutter en dúdliker sichtber.
It each is grien, de snaffel gielgrien oant giel en de mûlshoeke blau. Jonge fûgels hawwe in giele eachring en in folle ljochter antlit as jonge pelagyske ielguozzen. By de briedkoloanjes binne sêfte, gromjende of kweakjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="160px" style="margin: 0; padding: 0;">
Phalacrocorax urile on nest.jpg|Folwoeksen fûgel op it nêst.
Phalacrocorax urile from iNaturalist photo 213888326.jpg|Pyk.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De readmaskerielgoes briedt op eilannen fan noardlik [[Japan]], oer de [[Aleoeten]] oant súdlik [[Alaska]]. De soarte is [[monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat wurde.
De soarte waard tradisjoneel yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn lytsere skaaien. De readmaskerielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[pelagyske ielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De readmaskerielgoes is folslein oan it libben oan see bûn. Hy yt ferskate soarten lytse fisken en kreeftachtigen, wêrûnder [[krabben]] en [[garnalen]]. De soarte briedt yn maaie of juny yn koloanjes op rotsige kusten en op eilannen fier fan 'e kust. De nêsten wurde meast op richels boud.
De readmaskerielgoes is benammen in [[stânfûgel]] en ferspriedt him winterdeis nei de oangrinzgjende kustgebieten.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. Hoewol't it tal nei alle gedachten ôfnimt, is dy ôfname net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de readmaskerielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]]. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op mear as 100.000 eksimplaren.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile BirdLife, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/refcor/cur/introduction Birds of the World, oproppen 22 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/refcor eBird, oproppen 22 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile urile|Readmaskerielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Readmaskerielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de See fan Ochotsk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Japanske See]]
e9add94rvrcadrdnv6o2tjq9lueadz2
Urile urile
0
193707
1239223
2026-08-25T18:05:09Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Readmaskerielgoes]]
1239223
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Readmaskerielgoes]]
s2ycqyotj4jcxy2k8xujmjdoyquo7vg
Pelagyske ielgoes
0
193708
1239225
2026-08-25T19:23:02Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Pelagyske ielgoes |Ofbyld = [[Ofbyld:Pelagic Cormorants 1130m.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[sulfûgels]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') |Wittenskiplike namme= Urile pelagicus |Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 178..."
1239225
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Pelagyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pelagic Cormorants 1130m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[sulfûgels]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile pelagicus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Distr.PelagicCormorant.jpg|250px]]
}}
De '''pelagyske ielgoes''' (''Urile pelagicus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar oan sawol de Aziatyske as de Amerikaanske kant fan it noardlike diel fan 'e [[Stille Oseaan]].
== Skaaimerken ==
De pelagyske ielgoes is in lytse (63–76 sm) en slanke ielgoes, mei in lange, smelle hals, in lytse rûne kop en in tige tinne snaffel. In folwoeksen fûgel is swart mei in wyt plak op 'e flank dy't trochrint oant de boppe-sturtdekfearren. Op 'e boppekop sit in túfke en de hals hat in pearsige glâns. Yn it briedseizoen (maart oant maaie) binne ek in pear smelle, wite triedfearkes oan 'e sydkant fan 'e hals te sjen. De eagen binne grien, de poaten swart en ûnder it each sit in donkerread plak fan bleate hûd. By de briedplakken binne suchtsjende en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;">
Pelagic Cormorant (breeding plumage) (40291987213).jpg|Folwoeksen fûgel.
Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (3).jpg|Fûgel mei jongen.
0B8A9234-Edit Pelagic Cormorant (33496097218).jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De pelagyske ielgoes hat twa [[ûndersoarte]]n:
* ''Urile pelagicus pelagicus'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan noardeastlik [[Aazje]], fan it [[Tsjoektsjenskiereilân]] yn it suden oant de [[Koerilen]], noardlik [[Japan]] en it noardeasten fan [[Sina]] (eilannen yn [[Liaoning]]). Nei it easten ta rint it ferspriedingsgebiet oer de [[Kommandeurseilannen]], de [[Aleoeten]] en [[Alaska]] oant westlik [[Kanada]] ([[Haida Gwaii]]). De westlike populaasjes komme winterdeis ek súdliker foar yn Japan en eastlik Sina.
* ''Urile pelagicus resplendens'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan súdwestlik [[Britsk-Kolumbia]] oant súdlik [[Baja California]].
De pelagyske ielgoes waard tradisjoneel yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út blikn die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De pelagyske ielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Pelagic cormorant - Cannon Beach, Oregon, 5-2026 7.jpg|thumb|left|De irisearjende kleuren fan 'e pelagyske ielgoes.]]
Nettsjinsteande syn namme is de pelagyske ielgoes in kustfûgel. Hy komt foar by smoute kustkriten, ek yn baaien. De fûgel libbet fan ferskate soarten fisk, dy't er fangt boppe rotsige seeboaiems of yn gebieten mei [[kelp]]. Hy briedt yn lytse koloanjes, bytiden ek yn pearen, op smelle rotsplakken en somtiden yn grotten. It lizzen fan aaien fynt plak fan maaie oant july.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar nei alle gedachten nimt it tal ôf. De ôfname is lykwols net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de pelagyske ielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
== Namme ==
De namme pelagysk komt fan it [[Gryksk]]e ''pelagos'', dat "see" of "iepen see" betsjut. De pelagyske ielgoes is lykwols net in fûgel fan 'e iepen see, mar hy libbet oan 'e kust.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus BirdLife, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pelcor/cur/introductionn Birds of the World, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pelcor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 25 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile pelagicus|Pelagyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pelagiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
3rrnu5xoe1yy63i4q6mb3y049cahx3c
1239227
1239225
2026-08-25T19:25:10Z
RomkeHoekstra
10582
1239227
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Pelagyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pelagic Cormorants 1130m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile pelagicus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Distr.PelagicCormorant.jpg|250px]]
}}
De '''pelagyske ielgoes''' (''Urile pelagicus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar oan sawol de Aziatyske as de Amerikaanske kant fan it noardlike diel fan 'e [[Stille Oseaan]].
== Skaaimerken ==
De pelagyske ielgoes is in lytse (63–76 sm) en slanke ielgoes, mei in lange, smelle hals, in lytse rûne kop en in tige tinne snaffel. In folwoeksen fûgel is swart mei in wyt plak op 'e flank dy't trochrint oant de boppe-sturtdekfearren. Op 'e boppekop sit in túfke en de hals hat in pearsige glâns. Yn it briedseizoen (maart oant maaie) binne ek in pear smelle, wite triedfearkes oan 'e sydkant fan 'e hals te sjen. De eagen binne grien, de poaten swart en ûnder it each sit in donkerread plak fan bleate hûd. By de briedplakken binne suchtsjende en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;">
Pelagic Cormorant (breeding plumage) (40291987213).jpg|Folwoeksen fûgel.
Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (3).jpg|Fûgel mei jongen.
0B8A9234-Edit Pelagic Cormorant (33496097218).jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De pelagyske ielgoes hat twa [[ûndersoarte]]n:
* ''Urile pelagicus pelagicus'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan noardeastlik [[Aazje]], fan it [[Tsjoektsjenskiereilân]] yn it suden oant de [[Koerilen]], noardlik [[Japan]] en it noardeasten fan [[Sina]] (eilannen yn [[Liaoning]]). Nei it easten ta rint it ferspriedingsgebiet oer de [[Kommandeurseilannen]], de [[Aleoeten]] en [[Alaska]] oant westlik [[Kanada]] ([[Haida Gwaii]]). De westlike populaasjes komme winterdeis ek súdliker foar yn Japan en eastlik Sina.
* ''Urile pelagicus resplendens'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan súdwestlik [[Britsk-Kolumbia]] oant súdlik [[Baja California]].
De pelagyske ielgoes waard tradisjoneel yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út blikn die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De pelagyske ielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Pelagic cormorant - Cannon Beach, Oregon, 5-2026 7.jpg|thumb|left|De irisearjende kleuren fan 'e pelagyske ielgoes.]]
Nettsjinsteande syn namme is de pelagyske ielgoes in kustfûgel. Hy komt foar by smoute kustkriten, ek yn baaien. De fûgel libbet fan ferskate soarten fisk, dy't er fangt boppe rotsige seeboaiems of yn gebieten mei [[kelp]]. Hy briedt yn lytse koloanjes, bytiden ek yn pearen, op smelle rotsplakken en somtiden yn grotten. It lizzen fan aaien fynt plak fan maaie oant july.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar nei alle gedachten nimt it tal ôf. De ôfname is lykwols net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de pelagyske ielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
== Namme ==
De namme pelagysk komt fan it [[Gryksk]]e ''pelagos'', dat "see" of "iepen see" betsjut. De pelagyske ielgoes is lykwols net in fûgel fan 'e iepen see, mar hy libbet oan 'e kust.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus BirdLife, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pelcor/cur/introductionn Birds of the World, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pelcor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 25 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile pelagicus|Pelagyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pelagiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
32fky87in4w1ygqva0hicxrxikfctyb
1239255
1239227
2026-08-25T23:36:08Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
kt
1239255
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Pelagyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pelagic Cormorants 1130m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile pelagicus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Distr.PelagicCormorant.jpg|250px]]
}}
De '''pelagyske ielgoes''' (''Urile pelagicus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar oan sawol de Aziatyske as de Amerikaanske kant fan it noardlike diel fan 'e [[Stille Oseaan]].
== Skaaimerken ==
De pelagyske ielgoes is in lytse (63–76 sm) en slanke ielgoes, mei in lange, smelle hals, in lytse rûne kop en in tige tinne snaffel. In folwoeksen fûgel is swart mei in wyt plak op 'e flank dy't trochrint oant de boppe-sturtdekfearren. Op 'e boppekop sit in túfke en de hals hat in pearsige glâns. Yn it briedseizoen (maart oant maaie) binne ek in pear smelle, wite triedfearkes oan 'e sydkant fan 'e hals te sjen. De eagen binne grien, de poaten swart en ûnder it each sit in donkerread plak fan bleate hûd. By de briedplakken binne suchtsjende en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;">
Pelagic Cormorant (breeding plumage) (40291987213).jpg|Folwoeksen fûgel.
Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (3).jpg|Fûgel mei jongen.
0B8A9234-Edit Pelagic Cormorant (33496097218).jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De pelagyske ielgoes hat twa [[ûndersoarte]]n:
* ''Urile pelagicus pelagicus'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan noardeastlik [[Aazje]], fan it [[Tsjoektsjenskiereilân]] yn it suden oant de [[Koerilen]], noardlik [[Japan]] en it noardeasten fan [[Sina]] (eilannen yn [[Liaoning]]). Nei it easten ta rint it ferspriedingsgebiet oer de [[Kommandeurseilannen]], de [[Aleoeten]] en [[Alaska]] oant westlik [[Kanada]] ([[Haida Gwaii]]). De westlike populaasjes komme winterdeis ek súdliker foar yn Japan en eastlik Sina.
* ''Urile pelagicus resplendens'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan súdwestlik [[Britsk-Kolumbia]] oant súdlik [[Baja California]].
De pelagyske ielgoes waard tradisjoneel yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út blikn die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De pelagyske ielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Pelagic cormorant - Cannon Beach, Oregon, 5-2026 7.jpg|thumb|left|De irisearjende kleuren fan 'e pelagyske ielgoes.]]
Nettsjinsteande syn namme is de pelagyske ielgoes in kustfûgel. Hy komt foar by smoute kustkriten, ek yn baaien. De fûgel libbet fan ferskate soarten fisk, dy't er fangt boppe rotsige seeboaiems of yn gebieten mei [[kelp]]. Hy briedt yn lytse koloanjes, bytiden ek yn pearen, op smelle rotsplakken en somtiden yn grotten. It lizzen fan aaien fynt plak fan maaie oant july.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar nei alle gedachten nimt it tal ôf. De ôfname is lykwols net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de pelagyske ielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
== Namme ==
De namme pelagysk komt fan it [[Gryksk]]e ''pelagos'', dat "see" of "iepen see" betsjut. De pelagyske ielgoes is lykwols net in fûgel fan 'e iepen see, mar hy libbet oan 'e kust.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus BirdLife, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pelcor/cur/introductionn Birds of the World, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pelcor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 25 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile pelagicus|Pelagyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pelagiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Iissee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de See fan Ochotsk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Japanske See]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Eastsineeske See]]
s8gu6r4at186xm73pt22460lg9pcdoz
1239256
1239255
2026-08-25T23:36:36Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Namme */ kt
1239256
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Pelagyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pelagic Cormorants 1130m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile pelagicus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Distr.PelagicCormorant.jpg|250px]]
}}
De '''pelagyske ielgoes''' (''Urile pelagicus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar oan sawol de Aziatyske as de Amerikaanske kant fan it noardlike diel fan 'e [[Stille Oseaan]].
== Skaaimerken ==
De pelagyske ielgoes is in lytse (63–76 sm) en slanke ielgoes, mei in lange, smelle hals, in lytse rûne kop en in tige tinne snaffel. In folwoeksen fûgel is swart mei in wyt plak op 'e flank dy't trochrint oant de boppe-sturtdekfearren. Op 'e boppekop sit in túfke en de hals hat in pearsige glâns. Yn it briedseizoen (maart oant maaie) binne ek in pear smelle, wite triedfearkes oan 'e sydkant fan 'e hals te sjen. De eagen binne grien, de poaten swart en ûnder it each sit in donkerread plak fan bleate hûd. By de briedplakken binne suchtsjende en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;">
Pelagic Cormorant (breeding plumage) (40291987213).jpg|Folwoeksen fûgel.
Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (3).jpg|Fûgel mei jongen.
0B8A9234-Edit Pelagic Cormorant (33496097218).jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De pelagyske ielgoes hat twa [[ûndersoarte]]n:
* ''Urile pelagicus pelagicus'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan noardeastlik [[Aazje]], fan it [[Tsjoektsjenskiereilân]] yn it suden oant de [[Koerilen]], noardlik [[Japan]] en it noardeasten fan [[Sina]] (eilannen yn [[Liaoning]]). Nei it easten ta rint it ferspriedingsgebiet oer de [[Kommandeurseilannen]], de [[Aleoeten]] en [[Alaska]] oant westlik [[Kanada]] ([[Haida Gwaii]]). De westlike populaasjes komme winterdeis ek súdliker foar yn Japan en eastlik Sina.
* ''Urile pelagicus resplendens'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan súdwestlik [[Britsk-Kolumbia]] oant súdlik [[Baja California]].
De pelagyske ielgoes waard tradisjoneel yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út blikn die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De pelagyske ielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Pelagic cormorant - Cannon Beach, Oregon, 5-2026 7.jpg|thumb|left|De irisearjende kleuren fan 'e pelagyske ielgoes.]]
Nettsjinsteande syn namme is de pelagyske ielgoes in kustfûgel. Hy komt foar by smoute kustkriten, ek yn baaien. De fûgel libbet fan ferskate soarten fisk, dy't er fangt boppe rotsige seeboaiems of yn gebieten mei [[kelp]]. Hy briedt yn lytse koloanjes, bytiden ek yn pearen, op smelle rotsplakken en somtiden yn grotten. It lizzen fan aaien fynt plak fan maaie oant july.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar nei alle gedachten nimt it tal ôf. De ôfname is lykwols net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de pelagyske ielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
== Namme ==
De namme pelagysk komt fan it [[Gryksk]]e ''pelagos'', dat "see" of "iepen see" betsjut. De pelagyske ielgoes is lykwols net in fûgel fan 'e iepen see, mar hy libbet oan 'e kust.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus BirdLife, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pelcor/cur/introductionn Birds of the World, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pelcor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 25 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile pelagicus|Pelagyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pelagiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Amerikaanske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Iissee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de See fan Ochotsk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Japanske See]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Eastsineeske See]]
q2yulpafy14t09v10z2e43pef1kseal
1239262
1239256
2026-08-26T06:31:55Z
RomkeHoekstra
10582
1239262
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Pelagyske ielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pelagic Cormorants 1130m.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[Noardpasifyske ielguozzen]] (''Urile'')
|Wittenskiplike namme= Urile pelagicus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Distr.PelagicCormorant.jpg|250px]]
}}
De '''pelagyske ielgoes''' (''Urile pelagicus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar oan sawol de Aziatyske as de Amerikaanske kant fan it noardlike diel fan 'e [[Stille Oseaan]].
== Skaaimerken ==
De pelagyske ielgoes is in lytse (63–76 sm) en slanke ielgoes, mei in lange, smelle hals, in lytse rûne kop en in tige tinne snaffel. In folwoeksen fûgel is swart mei in wyt plak op 'e flank dy't trochrint oant de boppe-sturtdekfearren. Op 'e boppekop sit in túfke en de hals hat in pearsige glâns. Yn it briedseizoen (maart oant maaie) binne ek in pear smelle, wite triedfearkes oan 'e sydkant fan 'e hals te sjen. De eagen binne grien, de poaten swart en ûnder it each sit in donkerread plak fan bleate hûd. By de briedplakken binne suchtsjende en gromjende lûden te hearren.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;">
Pelagic Cormorant (breeding plumage) (40291987213).jpg|Folwoeksen fûgel.
Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (3).jpg|Fûgel mei jongen.
0B8A9234-Edit Pelagic Cormorant (33496097218).jpg|Juvenyl.
</gallery>
</div>
== Fersprieding en systematyk ==
De pelagyske ielgoes hat twa [[ûndersoarte]]n:
* ''Urile pelagicus pelagicus'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan noardeastlik [[Aazje]], fan it [[Tsjoektsjenskiereilân]] yn it suden oant de [[Koerilen]], noardlik [[Japan]] en it noardeasten fan [[Sina]] (eilannen yn [[Liaoning]]). Nei it easten ta rint it ferspriedingsgebiet oer de [[Kommandeurseilannen]], de [[Aleoeten]] en [[Alaska]] oant westlik [[Kanada]] ([[Haida Gwaii]]). De westlike populaasjes komme winterdeis ek súdliker foar yn Japan en eastlik Sina.
* ''Urile pelagicus resplendens'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan súdwestlik [[Britsk-Kolumbia]] oant súdlik [[Baja California]].
De pelagyske ielgoes waard tradisjoneel yn it skaai [[Phalacrocorax]] pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út blikn die dat ''Phalacrocorax'' út ferskate relatyf âlde ûntwikkelingslinen bestiet, waard it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De pelagyske ielgoes wurdt no, tegearre mei syn neiste sibben de [[readmaskerielgoes]], [[blaukielielgoes]] en de útstoarne [[brilielgoes]], yn it skaai [[Noardpasifyske ielgoezen]] (''Urile'') pleatst.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaanfûgels]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in [[parafyletyske groep]] foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Pelagic cormorant - Cannon Beach, Oregon, 5-2026 7.jpg|thumb|left|De irisearjende kleuren fan 'e pelagyske ielgoes.]]
Nettsjinsteande syn namme is de pelagyske ielgoes in kustfûgel. Hy komt foar by smoute kustkriten, ek yn baaien. De fûgel libbet fan ferskate soarten fisk, dy't er fangt boppe rotsige seeboaiems of yn gebieten mei [[kelp]]. Hy briedt yn lytse koloanjes, bytiden ek yn pearen, op smelle rotsplakken en somtiden yn grotten. It lizzen fan aaien fynt plak fan maaie oant july.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar nei alle gedachten nimt it tal ôf. De ôfname is lykwols net grut genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de pelagyske ielgoes dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].
== Namme ==
De namme pelagysk komt fan it [[Gryksk]]e ''pelagos'', dat "see" of "iepen see" betsjut. De pelagyske ielgoes is lykwols net in fûgel fan 'e iepen see, mar hy libbet oan 'e kust.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus BirdLife, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pelcor/cur/introductionn Birds of the World, oproppen 25 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pelcor?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 25 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile pelagicus|Pelagyske ielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pelagiske ielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Beringsee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Iissee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de See fan Ochotsk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Japanske See]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Eastsineeske See]]
9ajx3w6xld0bt1qsp6t4qmntfqadzjq
Urile pelagicus
0
193709
1239226
2026-08-25T19:24:05Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Pelagyske ielgoes]]
1239226
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Pelagyske ielgoes]]
jvqdxyvz1s0s7x9uvo7pd1o6ex8m6wf
Rossum (Oerisel)
0
193710
1239229
2026-08-25T20:11:09Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks plak (2026) | namme = Rossum | ôfbylding = Rossum, Sint-Plechelmustsjerke.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Sint-Plechelmustsjerke | flagge = | wapen = | ynwennertal = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Rossum (Oerisel)}} <small>({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})</small> | oerflak = 25,74 km²,<b..."
1239229
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks plak (2026)
| namme = Rossum
| ôfbylding = Rossum, Sint-Plechelmustsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Sint-Plechelmustsjerke
| flagge =
| wapen =
| ynwennertal = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Rossum (Oerisel)}} <small>({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})</small>
| oerflak = 25,74 km²,<br>dêrfan lân 25,70 km²<br>dêrfan wetter 0,04 km²
| befolkingstichtens =
| stêdekloft =
| hichte =
| lân = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Dinkellân]]
| boargemaster =
| stêdsyndieling =
| stifting =
| postkoade =
| tiidsône = [[UTC]]+1
| simmertiid = UTC+2
| koördinaten =
| webside =
| mapname = Oerisel
| mapwidth =
| lat_deg = 52
| lat_min = 21
| lat_sec = 8
| lat_dir = N
| lon_deg = 6
| lon_min = 55
| lon_sec = 23
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart = Lizzing fan Rossum yn Oerisel
| ôfbylding99 = Map NL - Dinkelland - Rossum.png
| ôfbyldingstekst99 = Lokaasje fan Rossum yn de gemeente Dinkelland
}}
'''Rossum''' is in tsjerkedoarp yn 'e [[Twinte|Twinske]] gemeente [[Dinkellân]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Oerisel]]. Rossum leit noardlik fan [[Oldenzaal]] en súdeastlik fan [[Ootmarsum]]. Oant de gemeentlike weryndieling fan [[1 jannewaris]] [[2001]] hearde it doarp ta de gemeente [[Weerselo]]. Rossum wie yn it ferline ien fan it grutte oantal [[Marke (organisaasje)|boermarken]] yn dizze gemeente.
De ynwenners fan it doarp drage as bynamme ''Görtekeurne'', itjinge 'grôtkerls' betsjut. Yn Rossum is in tige aktive [[karnaval]]sferiening dy't '' 'n Lesten Stuuver'' hjit. Alle jierren wurdt der in karnavalsoptocht en in gala organisearre.
Yn 2005 wie it doarp it toaniel foar in diel fan de opnamen fan 'e earste searje fan ''Van Jonge Leu en Oale Groond''.
Der is ek in plak mei de namme [[Rossum (Gelderlân)|Rossum]] yn 'e [[provinsje]] [[Gelderlân]].
== Berne ==
* [[Jos Lansink]] (1961), Nederlânsk-Belgyske springrider
* [[Patrick Bosch]] (1964-2012), fuotballer
<div style="float: left; text-align: left; margin-right: 1.5em;">
<gallery mode="packed" heights="130px" caption="Ofbylden">
Rossum, kapel.jpg|Kapel
Rossum, basisskoalle "De Kerkewei".jpg|Basisskoalle "De Kerkewei"
Rossum, kriichsgrêven.jpg|Oarlochsgrêven
</gallery>
</div>
{{GemeenteDinkellân}}
[[Kategory:Plak yn Oerisel]]
[[Kategory:Dinkellân]]
oqbcbttacinnlkfol9fgzfw4viqld31
1239230
1239229
2026-08-25T20:14:10Z
RomkeHoekstra
10582
1239230
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks plak (2026)
| namme = Rossum
| ôfbylding = Rossum, Sint-Plechelmustsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Sint-Plechelmustsjerke
| flagge =
| wapen =
| ynwennertal = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Rossum (Oerisel)}} <small>({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})</small>
| oerflak = 25,74 km²,<br>dêrfan lân 25,70 km²<br>dêrfan wetter 0,04 km²
| befolkingstichtens =
| stêdekloft =
| hichte =
| lân = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Dinkellân]]
| boargemaster =
| stêdsyndieling =
| stifting =
| postkoade =
| tiidsône = [[UTC]]+1
| simmertiid = UTC+2
| koördinaten =
| webside =
| mapname = Oerisel
| mapwidth =
| lat_deg = 52
| lat_min = 21
| lat_sec = 8
| lat_dir = N
| lon_deg = 6
| lon_min = 55
| lon_sec = 23
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart = Lizzing fan Rossum yn Oerisel
| ôfbylding99 = Map NL - Dinkelland - Rossum.png
| ôfbyldingstekst99 = Lokaasje fan Rossum yn de gemeente Dinkelland
}}
'''Rossum''' is in tsjerkedoarp yn 'e [[Twinte|Twinske]] gemeente [[Dinkellân]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Oerisel]]. Rossum leit noardlik fan [[Oldenzaal]] en súdlik fan [[Ootmarsum]]. Oant de gemeentlike weryndieling fan [[1 jannewaris]] [[2001]] hearde it doarp ta de gemeente [[Weerselo]]. Rossum wie yn it ferline ien fan it grutte oantal [[Marke (organisaasje)|boermarken]] yn dizze gemeente.
De ynwenners fan it doarp drage as bynamme ''Görtekeurne'', itjinge 'grôtkerls' betsjut. Yn Rossum is in tige aktive [[karnaval]]sferiening dy't '' 'n Lesten Stuuver'' hjit. Alle jierren wurdt der in karnavalsoptocht en in gala organisearre.
Yn 2005 wie it doarp it toaniel foar in diel fan de opnamen fan 'e earste searje fan ''Van Jonge Leu en Oale Groond''.
Der is ek in plak mei de namme [[Rossum (Gelderlân)|Rossum]] yn 'e [[provinsje]] [[Gelderlân]].
== Berne ==
* [[Jos Lansink]] (1961), Nederlânsk-Belgyske springrider
* [[Patrick Bosch]] (1964-2012), fuotballer
<div style="float: left; text-align: left; margin-right: 1.5em;">
<gallery mode="packed" heights="130px" caption="Ofbylden">
Rossum, kapel.jpg|Kapel
Rossum, basisskoalle "De Kerkewei".jpg|Basisskoalle "De Kerkewei"
Rossum, kriichsgrêven.jpg|Oarlochsgrêven
</gallery>
</div>
{{GemeenteDinkellân}}
[[Kategory:Plak yn Oerisel]]
[[Kategory:Dinkellân]]
iivgpqxhyd2t1yqqp34i2xtdo1dn3lf
Amerikaanse ielguozzen
0
193711
1239247
2026-08-25T22:53:05Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Amerikaanse ielguozzen]] omneamd ta [[Amerikaanske ielguozzen]]: Staveringsflater yn 'e titel
1239247
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Amerikaanske ielguozzen]]
s4178im1szh5lube14o1afpd0tme4c6
Kategory:Bist útstoarn yn 1852
14
193712
1239249
2026-08-25T23:27:01Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
nij
1239249
wikitext
text/x-wiki
[[Kategory:Bist útstoarn yn de 19e iuw|1852]]
[[Kategory:1852]]
qwj13ogrq3c4b5eul9v0ztzxcb9ndch
Noardpasifyske ielguozzen
0
193713
1239257
2026-08-26T06:29:00Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = CORMORANT, PELAGIC (1-9-10) morro bay, ca -06 (4260636316).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = pelagyske ielgoes (''Urile pelagicus'') | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = klasse (taksonomy)|k..."
1239257
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = CORMORANT, PELAGIC (1-9-10) morro bay, ca -06 (4260636316).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = pelagyske ielgoes (''Urile pelagicus'')
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5 = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
| takson6 = [[famylje]]:
| namme6 = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''Pasifyske ielguozzen''' (''Urile'')
| beskriuwer, jier = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1855
}}
It [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''Pasifyske ielguozzen''' (''Urile'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] en omfiemet fjouwer ferskillende soarten dy't allegear in bining ha mei de kusten fan 'e Noardlike Stille Oseaan. Dizze fûgels komme sawol oan 'e Aziatyske as oan 'e Amerikaanske kant fan 'e oseaan foar en binne sterk oan see bûn, dêr't se yn kâld, fiskryk wetter op proaien jeie.
Dizze fûgels waarden earder faak ûnderbrocht by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'', mar modern molekulêr genetysk ûndersyk toande oan dat dizze groep in aparte, [[Monofyletyske groep|monofyletyske]] [[taksonomy]]ske [[klade]] foarmet.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Urile'' (Pasifyske ielguozzen) is de [[pelagyske ielgoes]] (''Urile pelagicus''), dy't yn 1831 troch de Dútske biolooch [[Peter Simon Pallas]] wittenskiplik beskreaun is.
Ien fan 'e fjouwer soarten is de [[brilielgoes]], dy't yn 'e njoggentjinde iuw troch oerbejaging folslein útstoar.
== Soarten ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|120px]] || [[blaukielielgoes]] || ''Urile penicillatus'' || Kusten fan westlik [[Noard-Amearika]] (fan Britsk-Kolumbia oant Meksiko) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus ''Urile penicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|120px]] || [[brilielgoes]] || ''Urile perspicillatus'' || Foarhinne [[Endemisme|endemysk]] op [[Beringeilân]] (útstoarn om 1850 hinne) || [[Ofbyld:IUCN-EX.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pabass-cormorant-urile-perspicillatus ''Urile perspicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (2).jpg|120px]] || [[pelagyske ielgoes]] || ''Urile pelagicus'' || Noardlike Stille Oseaan, sawol Aziatyske as Noard-Amerikaanske kusten || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus ''Urile pelagicus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Red-faced Cormorant on St. Paul Island by Lisa Hupp USFWS.jpg|120px]] || [[readmaskerielgoes]] || ''Urile urile'' || Noardlike Stille Oseaan, [[Beringsee]] en [[Aleoeten]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile ''Urile urile'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile|''Urile''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pasifiske ielguozzen}}
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Pasifyske ielgoes| ]]
bd6rfwqjckjvfrc9k31nyzy0sikm8md
1239258
1239257
2026-08-26T06:29:16Z
RomkeHoekstra
10582
1239258
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = CORMORANT, PELAGIC (1-9-10) morro bay, ca -06 (4260636316).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = pelagyske ielgoes (''Urile pelagicus'')
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5 = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
| takson6 = [[famylje]]:
| namme6 = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''Pasifyske ielguozzen''' (''Urile'')
| beskriuwer, jier = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1855
}}
It [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''Pasifyske ielguozzen''' (''Urile'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] en omfiemet fjouwer ferskillende soarten dy't allegear in bining ha mei de kusten fan 'e Noardlike Stille Oseaan. Dizze fûgels komme sawol oan 'e Aziatyske as oan 'e Amerikaanske kant fan 'e oseaan foar en binne sterk oan see bûn, dêr't se yn kâld, fiskryk wetter op proaien jeie.
Dizze fûgels waarden earder faak ûnderbrocht by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'', mar modern molekulêr genetysk ûndersyk toande oan dat dizze groep in aparte, [[Monofyletyske groep|monofyletyske]] [[taksonomy]]ske [[klade]] foarmet.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Urile'' (Pasifyske ielguozzen) is de [[pelagyske ielgoes]] (''Urile pelagicus''), dy't yn 1831 troch de Dútske biolooch [[Peter Simon Pallas]] wittenskiplik beskreaun is.
Ien fan 'e fjouwer soarten is de [[brilielgoes]], dy't yn 'e njoggentjinde iuw troch oerbejaging folslein útstoar.
== Soarten ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|120px]] || [[blaukielielgoes]] || ''Urile penicillatus'' || Kusten fan westlik [[Noard-Amearika]] (fan Britsk-Kolumbia oant Meksiko) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus ''Urile penicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|120px]] || [[brilielgoes]] || ''Urile perspicillatus'' || Foarhinne [[Endemisme|endemysk]] op [[Beringeilân]] (útstoarn om 1850 hinne) || [[Ofbyld:IUCN-EX.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pabass-cormorant-urile-perspicillatus ''Urile perspicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (2).jpg|120px]] || [[pelagyske ielgoes]] || ''Urile pelagicus'' || Noardlike Stille Oseaan, sawol Aziatyske as Noard-Amerikaanske kusten || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus ''Urile pelagicus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Red-faced Cormorant on St. Paul Island by Lisa Hupp USFWS.jpg|120px]] || [[readmaskerielgoes]] || ''Urile urile'' || Noardlike Stille Oseaan, [[Beringsee]] en [[Aleoeten]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile ''Urile urile'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile|''Urile''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Noardpasifiske ielguozzen}}
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Pasifyske ielgoes| ]]
ev360p26a8vjvjm3e2i7sns6lo8dgrx
1239260
1239258
2026-08-26T06:30:49Z
RomkeHoekstra
10582
1239260
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = CORMORANT, PELAGIC (1-9-10) morro bay, ca -06 (4260636316).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = pelagyske ielgoes (''Urile pelagicus'')
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5 = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
| takson6 = [[famylje]]:
| namme6 = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''Pasifyske ielguozzen''' (''Urile'')
| beskriuwer, jier = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1855
}}
It [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''Noardpasifyske ielguozzen''' (''Urile'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] en omfiemet fjouwer ferskillende soarten dy't allegear in bining ha mei de kusten fan 'e Noardlike Stille Oseaan. Dizze fûgels komme sawol oan 'e Aziatyske as oan 'e Amerikaanske kant fan 'e oseaan foar en binne sterk oan see bûn, dêr't se yn kâld, fiskryk wetter op proaien jeie.
Dizze fûgels waarden earder faak ûnderbrocht by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'', mar modern molekulêr genetysk ûndersyk toande oan dat dizze groep in aparte, [[Monofyletyske groep|monofyletyske]] [[taksonomy]]ske [[klade]] foarmet.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Urile'' (Pasifyske ielguozzen) is de [[pelagyske ielgoes]] (''Urile pelagicus''), dy't yn 1831 troch de Dútske biolooch [[Peter Simon Pallas]] wittenskiplik beskreaun is.
Ien fan 'e fjouwer soarten is de [[brilielgoes]], dy't yn 'e njoggentjinde iuw troch oerbejaging folslein útstoar.
== Soarten ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|120px]] || [[blaukielielgoes]] || ''Urile penicillatus'' || Kusten fan westlik [[Noard-Amearika]] (fan Britsk-Kolumbia oant Meksiko) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus ''Urile penicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|120px]] || [[brilielgoes]] || ''Urile perspicillatus'' || Foarhinne [[Endemisme|endemysk]] op [[Beringeilân]] (útstoarn om 1850 hinne) || [[Ofbyld:IUCN-EX.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pabass-cormorant-urile-perspicillatus ''Urile perspicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (2).jpg|120px]] || [[pelagyske ielgoes]] || ''Urile pelagicus'' || Noardlike Stille Oseaan, sawol Aziatyske as Noard-Amerikaanske kusten || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus ''Urile pelagicus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Red-faced Cormorant on St. Paul Island by Lisa Hupp USFWS.jpg|120px]] || [[readmaskerielgoes]] || ''Urile urile'' || Noardlike Stille Oseaan, [[Beringsee]] en [[Aleoeten]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile ''Urile urile'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile|''Urile''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Noardpasifiske ielguozzen}}
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes| ]]
kssdw2gqnjv9vakvis802972nplf6rk
1239261
1239260
2026-08-26T06:31:10Z
RomkeHoekstra
10582
1239261
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = CORMORANT, PELAGIC (1-9-10) morro bay, ca -06 (4260636316).jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = pelagyske ielgoes (''Urile pelagicus'')
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4 = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5 = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
| takson6 = [[famylje]]:
| namme6 = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''Noardpasifyske ielguozzen''' (''Urile'')
| beskriuwer, jier = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1855
}}
It [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''Noardpasifyske ielguozzen''' (''Urile'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] en omfiemet fjouwer ferskillende soarten dy't allegear in bining ha mei de kusten fan 'e Noardlike Stille Oseaan. Dizze fûgels komme sawol oan 'e Aziatyske as oan 'e Amerikaanske kant fan 'e oseaan foar en binne sterk oan see bûn, dêr't se yn kâld, fiskryk wetter op proaien jeie.
Dizze fûgels waarden earder faak ûnderbrocht by it grutte skaai ''[[Phalacrocorax]]'', mar modern molekulêr genetysk ûndersyk toande oan dat dizze groep in aparte, [[Monofyletyske groep|monofyletyske]] [[taksonomy]]ske [[klade]] foarmet.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Urile'' (Pasifyske ielguozzen) is de [[pelagyske ielgoes]] (''Urile pelagicus''), dy't yn 1831 troch de Dútske biolooch [[Peter Simon Pallas]] wittenskiplik beskreaun is.
Ien fan 'e fjouwer soarten is de [[brilielgoes]], dy't yn 'e njoggentjinde iuw troch oerbejaging folslein útstoar.
== Soarten ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Brandt's Cormorant 2339m.jpg|120px]] || [[blaukielielgoes]] || ''Urile penicillatus'' || Kusten fan westlik [[Noard-Amearika]] (fan Britsk-Kolumbia oant Meksiko) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brandts-cormorant-urile-penicillatus ''Urile penicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Naturalis Biodiversity Center - RMNH.AVES.107865 - Phalacrocorax perspicillatus - Phalacrocoracidae - bird skin specimen (cropped).jpeg|120px]] || [[brilielgoes]] || ''Urile perspicillatus'' || Foarhinne [[Endemisme|endemysk]] op [[Beringeilân]] (útstoarn om 1850 hinne) || [[Ofbyld:IUCN-EX.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pabass-cormorant-urile-perspicillatus ''Urile perspicillatus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Phalacrocorax pelagicus -San Luis Obispo, California, USA -nest-8 (2).jpg|120px]] || [[pelagyske ielgoes]] || ''Urile pelagicus'' || Noardlike Stille Oseaan, sawol Aziatyske as Noard-Amerikaanske kusten || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pelagic-cormorant-urile-pelagicus ''Urile pelagicus'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Red-faced Cormorant on St. Paul Island by Lisa Hupp USFWS.jpg|120px]] || [[readmaskerielgoes]] || ''Urile urile'' || Noardlike Stille Oseaan, [[Beringsee]] en [[Aleoeten]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-faced-cormorant-urile-urile ''Urile urile'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urile|''Urile''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Noardpasifiske ielguozzen}}
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Noardpasifyske ielgoes| ]]
0z60n0fyjkvm7qtzon6tbv6sw2ojfrc
Urile
0
193714
1239259
2026-08-26T06:30:01Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Noardpasifyske ielguozzen]]
1239259
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Noardpasifyske ielguozzen]]
9gduk5mw4cz17v2rm5155twgi1zfybq
Keizerielgoes
0
193715
1239264
2026-08-26T07:34:56Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Keizerielgoes |Ofbyld = [[Ofbyld:2024 Leucocarbo atriceps - Blauaugenscharbe - by 2eight - 9SC3408.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai = [[wytbýkielguozzen]] (''Leucocarbo'') |Wittenskiplike namme= ''Leucocarbo atriceps'' |Beskriuwer, ji..."
1239264
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Keizerielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:2024 Leucocarbo atriceps - Blauaugenscharbe - by 2eight - 9SC3408.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[wytbýkielguozzen]] (''Leucocarbo'')
|Wittenskiplike namme= ''Leucocarbo atriceps''
|Beskriuwer, jier= ([[Phillip Parker King|King]], 1828)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<br><small>{{Color box|#8d5fd3}} [[stânfûgel]]<br>{{Color box|#5f8dd3}} [[wintergast]]</small>
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Leucocarbo atriceps map.svg|250px]]
}}
De '''keizerielgoes''' (''Leucocarbo atriceps'') is in [[fûgel]] út 'e famylje fan 'e [[ielgoesfûgels]], yn it [[Skift (taksonomy|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt rûnom op it súdlik healrûn foar, fan súdlik [[Súd-Amearika]] en it [[Antarktysk Skiereilân]], oer de eilannen yn it súdlike part fan 'e [[Yndyske Oseaan]], oant [[Macquarie (eilân)|Macquarie-eilân]] besuden [[Austraalje]]. De ferskillende populaasjes binne earder wol as aparte soarten beskôge.
== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:2024 Leucocarbo atriceps - Blauaugenscharbe - by 2eight - 9SC4864.jpg|thumb|left|Fûgel yn briedkleed.]]
De keizerielgoes is in frij grutte (72 sm) swart-wite ielgoes. Yn it simmerkleed is de boppekant blauglânzjend swart, mei in wyt skouderstreekje, wylst de ûnderkant wyt is mei swarte dijen. By de pearfoarming binne op 'e foarholle giele of oranje wratsjes te sjen, en oan 'e sydkant fan 'e kop sitte wite triedfearkes mei in foarút bûge, útstekkende swarte túf. Hy is fan 'e [[Magelhaenielgoes]] te ûnderskieden oan 'e blauwe eachring, de giele wratsjes, it wite skouderstreekje en de wite foarkant fan 'e hals.
== Fersprieding en systematyk ==
De ferskillende populaasjes fan 'e keizerielgoes binne yn it ferline wol as aparte soarten behannele. Yn 'e wrâldlist AviList, dy't yn 2025 publisearre waard, wurde se lykwols beskôge as ien en 'e selde soarte. Dy bestiet út de ûndersteande [[ûndersoarte]]n, mei harren bekende ferspriedingsgebieten:
* ''Leucocarbo atriceps atriceps'' – komt foar op 'e eilannen en oan 'e kusten fan súdlik [[Argentynje]] en [[Sily]].
* ''Leucocarbo atriceps albiventer'' – de [[Falklâneilannen]].
* ''Leucocarbo atriceps georgianus'' – [[Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen]] en de [[Súdlike Orkneyeilannen]].
* ''Leucocarbo atriceps melanogenis'' – de [[Prins Edward-eilannen]], en de [[Crozeteilannen]] yn it súdlike part fan 'e Yndyske Oseaan.
* ''Leucocarbo atriceps bransfieldensis'' – de [[Súdlike Sjetlâneilannen]] en it Antarktysk Skiereilân.
* ''Leucocarbo atriceps verrucosus'' – [[Kerguelen]].
* ''Leucocarbo atriceps nivalis'' – [[Heard-eilân]] yn it súdlike part fan 'e Yndyske Oseaan.
* ''Leucocarbo atriceps purpurascens'' – Macquarie-eilân en de tichtby lizzende [[Bishop en Clerk Islets]], healwei [[Austraalje]] en [[Antarktika]] yn it súdlike part fan 'e Yndyske Oseaan.
== Sibskip ==
De keizerielgoes waard earder faak yn it skaai ''[[Phalacrocorax]]'' yndield. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde evolúsjonêre linen bestie, is it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De keizerielgoes en syn besibbe soarten binne dêrby ûnderbrocht yn it skaai ''Leucocarbo''.
=== Sibskip fan 'e ielgoesfûgels ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e pilekaanfûgels (''Pelecaniformes'') pleatst, mar se binne ek wol yn it skift fan 'e eibertfûgels (''Ciconiiformes'') pleatst. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk die lykwols bliken dat it skift fan 'e pilekaanfûgels [[Parafyly|parafyletysk]] is. Dêrom binne de ielgoesfûgels ferhûze nei it nije skift fan 'e ginteftigen (''Suliformes''), tegearre mei [[fregatfûgels]], [[gintfûgels]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Imperial Shags.jpg|thumb|left|In koloanje keizerielguozzen yn [[Fjoerlân]].]]
De keizerielgoes is in op see libjende koloanjebriedfûgel. Hy is it hiele jier troch sosjaal en kin yn tichte kloften fan tûzenen fûgels foarkomme.
== Status en bedrigingen ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) beoardielet de ûndersoarte ''L. a. verrucosus'' oan 'e iene kant en de oare ûndersoarten oan 'e oare kant apart. Beide wurde as net bedrige beskôge (''Least Concern'', LC).
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/imperial-shag-leucocarbo-atriceps BirdLife, oproppen 26 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/impcor6/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/impcor6?continue eBird, oproppen 26 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Leucocarbo atriceps|keizerielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:keizerielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Wytbúkielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antarktika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Falklâneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen]]
fn8d3uit43tx10goe5s03wixgd91tyd
Kategory:Wytbúkielgoes
14
193716
1239265
2026-08-26T07:35:52Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Commonscat|Leucocarbo|''Leucocarbo''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Ielgoesfûgel]]"
1239265
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Leucocarbo|''Leucocarbo''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Ielgoesfûgel]]
a2gfa7a6y8ft3hesqvgy65ogqve5h4u
Magelhaenielgoes
0
193717
1239267
2026-08-26T08:33:19Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Magelhaenielgoes |Ofbyld = [[Ofbyld:Magellanic Cormorant chick asking for food (5525332414).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'') |Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'') |Skaai = [[wytbúkielguozzen]] (''Leucocarbo'') |Wittenskiplike namme= ''Leucocarbo magellanicus'' |Beskriuwer, jier=..."
1239267
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Magelhaenielgoes
|Ofbyld = [[Ofbyld:Magellanic Cormorant chick asking for food (5525332414).jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[ginteftigen]] (''Suliformes'')
|Famylje = [[ielgoesfûgels]] (''Phalacrocoracidae'')
|Skaai = [[wytbúkielguozzen]] (''Leucocarbo'')
|Wittenskiplike namme= ''Leucocarbo magellanicus''
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Phalacrocorax magellanicus map.svg|250px]]
}}
De '''Magelhaenielgoes''' (''Leucocarbo magellanicus'') is in Súdamerikaanske [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ielgoesfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes'').
== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:Phalacrocorax magellanicus - Magellan Cormorant 01.jpg|thumb|left|Magelhaenielguozzen yn briedkleed mei jongen.]]
De Magelhaenielgoes is in middelgrutte ielgoes fan 66 sintimeter mei in donkere boppekant, kop en boarst, wylst de rest fan 'e ûnderkant wyt is. Hy hat in reade gesichtshûd, in swarte snaffel en swarte dijen. Yn 'e briedtiid is it donkere part fan it fearrekleed swart mei in griene of fiolette glâns. Fierders hat er wite earplomkes en wite triedfearkes oan 'e ûnderkant.
Yn 'e winter is de boppekant mear brún en hat er in wikseljende hoemannichte wyt op it kin, de kiel en de hals. Jonge fûgels binne ek brúnich-wyt.
== Fersprieding en systematyk ==
De Magelhaenielgoes briedt oan 'e kust fan súdlik Súd-Amearika, fan 37° súderbreedte yn [[Sily]] oant 50° súderbreedte yn [[Argentynje]] en op 'e [[Falklâneilannen]]. Nei de briedtiid ferspriedt er him nei it noarden, oant 33° súderbreedte yn Sily en 35° súderbreedte yn [[Oerûguay]].
De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, dat wol sizze dat er net yn [[ûndersoarte]]n ferdield wurdt.
== Sibskip ==
De Magelhaenielgoes waard earder tradisjoneel yn it skaai ''Phalacrocorax'' pleatst. Nei genetysk ûndersyk, dêr't út bliken die dat ''Phalacrocorax'' út relatyf âlde evolúsjonêre linen bestiet, is it skaai opdield yn ferskate lytsere skaaien. De Magelhaenielgoes en syn besibbe soarten binne dêrby ûnderbrocht yn it skaai ''Leucocarbo''.
=== Sibskip fan 'e ielguozzen ===
De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e [[pilekaaneftigen]] (''Pelecaniformes'') yndield, mar se waarden ek wol by de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes'') yndield. Ut molekulêr en [[morfology]]sk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaaneftigen as takson in [[parafyletyske groep]] foarmen. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e [[ginteftigen]] (''Suliformes''), tegearre mei de [[fregatfûgels]], [[ginten]] en [[slangehalsfûgels]].
== Hâlden en dragen ==
De Magelhaenielgoes komt foar oan seekusten, dêr't er tusken oktober en desimber yn lytse koloanjes op rotsen briedt. De fûgel is it hiele jier troch sosjaal.
== Status en bedrigingen ==
De populaasje fan 'e soarte is net rûsd en de populaasjetrend is ûnbekend, mar it ferspriedingsgebiet is relatyf grut. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) beskôget de soarte net as bedrige en kategorisearret him dêrom yn 'e kategory net bedrige (''Least Concern'', LC).
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rock-shag-leucocarbo-magellanicus BirdLife, oproppen 26 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/magcor1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/magcor1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 26 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Leucocarbo magellanicus|Magelhaenielgoes}}
}}
{{DEFAULTSORT:Magelhaenielgoes}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Wytbúkielgoes]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Falklâneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]]
8wje4bfo1ziqe6j05x8ytqswk7pqhtl
Leucocarbo magellanicus
0
193718
1239268
2026-08-26T08:33:41Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Magelhaenielgoes]]
1239268
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Magelhaenielgoes]]
1bbbw16xcw30vzr4yyfx8mvl8ix1hqx