Fryslân

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Fryslân</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367</id>
    <revision>
      <id>1240740</id>
      <parentid>1235514</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T13:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geografy */ Ik haw it djipste put oanpast. Ik haw dat lykwols bûten de AHL ref litten om't ik net sjen kin hoe't ik dat brûke moat. At net ien wit hoe't dat oplost wurde moat, dan moat der in oare boarne foar komme; it feit op himseles is frij algemien.</comment>
      <origin>1240740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36133" sha1="6h3auebrrdi54j3za7sspe8slb2138c" xml:space="preserve">{{Ynfoboks provinsje fan Nederlân
| namme                            = Fryslân
| flagge-wapen                     = [[File:Frisian flag.svg|border|125px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[File:Friesland wapen.svg|100px]]
| folksliet                        = '''[[folksliet]]''': ''[[De Alde Friezen]]'' [[File:Frysk Folksliet.ogg]]
| folksliet muzyk                  = 
| lânkaart                         = [[File:Friesland in the Netherlands.svg|265px]]
| oprjochting                      = 1814
| offisjele taal                   = [[Nederlânsk]] en [[Frysk]]
| haadstêd                         = [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]
| tal gemeenten                    = 18
| kommissaris fan de kening        = [[Arno Brok]]
| partij kommissaris fan de kening = [[VVD]]
| geografyske koördinaten          = 53°10' [[Breedtegraad|NB]] 5°40' [[Lingtegraad|EL]]
| oerflak                          = 5.753,26 [[km²]]
| jier oerflak                     = 2015
| oerflak lân                      = 3.340,10 km²
| oerflak wetter                   = 2.413,15 km²
| oerflak rang                     = 3e fan 12
| ynwennertal                      = {{Statistyk provinsje Nederlân ynwenners|Fryslân}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
| ynwennertal teldatum             = {{Statistyk provinsje Nederlân ynwenners|TXT=Year}}
| ynwennertal rang                 = 8e fan 12
| befolkingstichtens               = 197 / km²
| grutste plak                     = [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]
| religy                           = &lt;small&gt;57,2% [[ateïst]]en en [[agnost]]en&lt;br&gt; 35,1% [[protestanten]]&lt;br&gt; 6,6% [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katoliken]]&lt;br&gt; 1,1% [[islaam|moslims]]&lt;br&gt; 6,5% oaren&lt;/small&gt;
| webside                          = [https://www.fryslan.frl/ www.fryslan.frl]
| noat1                            = &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) boarne: [https://opendata.cbs.nl/statline/ CBS-StatLine]
| noat2                            = 
| noat3                            = 
}}
{{Oar|de Nederlânske provinsje (Westerlauwersk) Fryslân|Fryslân (betsjuttingsside)}}
[[Ofbyld:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|300px|thumb|Fyslân (2019)]]
'''Fryslân''' is in [[provinsje]] fan [[Nederlân]], en waard as sadanich oprjochte oan 'e ein fan 'e [[Frânske Tiid]], yn [[1814]]. De provinsje hie op {{Statistyk provinsje Nederlân ynwenners|TXT=Year}} {{Statistyk provinsje Nederlân ynwenners|Fryslân}} ynwenners. It [[oerflak]] beslacht 5.753&amp;nbsp;[[km²]], wêrfan 2.413&amp;nbsp;km² [[wetter]]. Fryslân hat om-ende-by 350&amp;nbsp;km [[kust]], krekt mear as de helte dêrfan op de fjouwer [[Fryske eilannen|waadeilannen]]. De provinsje hat [[Fryske stêden|âlve stêden]] en achttjin [[Fryske gemeenten|gemeenten]]. De provinsje is in part fan it [[Fryslân (wengebiet)|Fryske wengebiet]] en om it krekte plak binnen dy gruttere regio Fryslân oan te jaan wurdt de provinsje Fryslân ek wol ''Westerlauwersk Fryslân'' neamd.

== Geografy ==
De Fryske fêstewâl wurdt yn it easten en it suden troch lân omsletten. Yn it easten troch de provinsjes [[Grinslân]] en [[Drinte]], en yn it suden troch [[Oerisel]] en de [[Noardeastpolder]]. De [[Ofslútdyk]] ferbynt [[West-Fryslân]] yn [[Noard-Hollân]] mei de Fryske fêstewâl by it plak [[Surch]] en is de skieding tusken de [[Iselmar]] en de [[Waadsee]]. De [[Iselmar]] leit westlik/súdwestlik fan de Fryske fêstewâl en oan de west- en noardkante leit de [[Waadsee]]. De fjouwer Waadeilannen dy't by de provinsje hearre binne de natuerlike skieding tusken [[Waadsee]] en [[Noardsee]].

It heechste punt fan de provinsje Fryslân is de 45&amp;nbsp;meter hege [[Fjoerboetsdún]] op [[Flylân]]. Op de fêstewâl is de [[Boskberch]] by [[Appelskea]] mei 27&amp;nbsp;meter it heechste punt.&lt;ref&gt;[http://www.ahn.nl/ ahn.nl]&lt;/ref&gt; It djipste punt fan de provinsje is −3&amp;nbsp;meter, yn de [[Aeltsje- en Warkumermar]]polder.

=== Lânskipsgebieten ===
It gea kin ferdield wurde yn ferskate lânskipsgebieten:
*It [[Lege Midden]] leit sintraal yn de provinsje.
*Yn it súdeasten lizze de [[Stellingwerven]].
*Yn it easten fan de provinsje lizze de [[Fryske Wâlden]].
*Yn it noarden en it westen leit de [[Klaaistreek]].
*Yn it súdwesten leit de [[Súdwesthoeke]] dêr't it [[Gaasterlân]] ek ta rekkene wurdt.
*Yn it noarden de fjouwer [[Waadeilannen]] ([[Flylân]], [[Skylge]], [[it Amelân]] en [[Skiermûntseach (eilân)|Skiermûntseach]]).

Fryslân hat in ferskaat oan natuergesichten. De [[Fryske marren]] yn, benammen de Súdwesthoeke, binne ferneamd. Yn de Stellingwerven by [[Appelskea]] binne grutte heidefjilden en stodunen te sjen, lykas yn it [[Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld]]. De boskgebieten lizze benammen yn it suden en easten fan de provinsje, lykas de bosken yn de omkriten fan [[it Oranjewâld]]. De grutste natoerbehearders yn de provinsje Fryslân binne: [[Steatsboskbehear]], [[Natuermonuminten]] en [[It Fryske Gea]].
&lt;center&gt;
{{Gallery
|titel=Bosk, greide, eilannen en wetter
|breedte=160
|Aekingerzand Nationaal Park Drents-Friese Wold4.jpg|&lt;center&gt;[[Aekingersân]]&lt;/center&gt;
|Bij Dearsum.jpg|&lt;center&gt;Greiden by [[Dearsum (Súdwest-Fryslân)|Dearsum]]&lt;/center&gt;
|Houtwâl Twizel 2.jpg|&lt;center&gt;[[Kûlisselânskip|Beamwâl]] ([[Fryske Wâlden]])&lt;/center&gt;
|Heidebakkeveen.JPG|Heide by [[Bakkefean]]
|Terschelling.jpg|[[Waadsee]] mei [[Skylge]]
|Terschelling Dunes.jpg|&lt;center&gt;Skylger dunen&lt;/center&gt;
|Tjeukemeer Vierhuis 01.JPG|&lt;center&gt;De [[Tsjûkemar]]&lt;/center&gt;
|Sicht fan de Fjoerbûtsdún op East-Flylân mei haven.JPG|&lt;center&gt;[[Fjoerboetsdún]], [[Flylân]]&lt;/center&gt;
}}&lt;/center&gt;

=== Gemeenten ===
{{Apart|Fryske gemeenten}}
Fryslân bestiet sûnt 2019 út 18 gemeenten. Nei lânoerflak is [[Súdwest-Fryslân]] de grutste gemeente, dêrnei folget [[Opsterlân]]. Nei ynwennertal is de [[gemeente Ljouwert]] mei {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Ljouwert (gemeente)}} ynwenners fierwei it grutst. De twadgrutste gemeente nei ynwennertal is sûnt 1 jannewaris 2011 de gemeente Súdwest-Fryslân, mei in ynwennertal fan {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Súdwest-Fryslân}} minsken.

Yn ûndersteande tabel steane alle 18 gemeenten, mei dêrefter it lânoerflak, it tal ynwenners (per {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}}), de befolkingstichtens, it trochsneed ynkommen nei ynwenners en it haadplak. Gemeenten mei in stjerke efter de namme hawwe offisjeel in [[Nederlânsk]]e of tuskenbeiden namme, dy't net gelyk is oan de Fryske namme.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=text-align:right
|-
! Nr. !! Namme !! Lânoer&amp;shy;flak&lt;br /&gt;(km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) !! Ynwen&amp;shy;ners &lt;br&gt; &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
! Befolkings&amp;shy;tichtens&lt;br /&gt;inw./km² !! Trochs&amp;shy;need ynkommen&lt;br /&gt;€ de ynw. !! Haadplak
|-
| 1 ||style=text-align:left | [[Achtkarspelen]]
| 102,61 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Achtkarspelen}}
| 274 ||11.400 ||style=text-align:left | [[Bûtenpost]]
|-
| 2 ||style=text-align:left | [[It Amelân]]*
| 59,18 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|It Amelân}}
| 59 ||11.700 ||style=text-align:left | [[Ballum]]
|-
| 3 ||style=text-align:left | [[Dantumadiel]]
| 85,67 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Dantumadiel}}
| 225 ||11.100 ||style=text-align:left | [[Damwâld]]
|-
| 4 ||style=text-align:left | [[Eaststellingwerf]]*
| 224,16 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Eaststellingwerf}}
| 117 ||11.900 ||style=text-align:left | [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
|-
| 5 ||style=text-align:left | [[Flylân]]*
| 36,16 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Flylân}}
| 32 ||13.300 ||style=text-align:left | [[East-Flylân]]
|-
| 6 ||style=text-align:left | [[De Fryske Marren]]
| 559,93 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|De Fryske Marren}}
| 92 ||||style=text-align:left | [[De Jouwer]]
|-
| 7 ||style=text-align:left | [[Harns (gemeente)|Harns]]*
| 25,02 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Harns (gemeente)}}
| 631 ||12.000 ||style=text-align:left | [[Harns (stêd)|Harns]]
|-
| 8 ||style=text-align:left | [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]*
| 135,21 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|It Hearrenfean (gemeente)}}
| 321 ||12.900 ||style=text-align:left | [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]]
|-
| 9 ||style=text-align:left | [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]* (haadstêd)
| 79,16 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Ljouwert (gemeente)}}
| 1165 ||12.300 ||style=text-align:left | [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]
|-
| 10 ||style=text-align:left | [[Noardeast-Fryslân]]
| 516,45 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Noardeast-Fryslân}}
| 87 ||||style=text-align:left | [[Dokkum]]
|-
| 11 ||style=text-align:left | [[Opsterlân]]*
| 224,86 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Opsterlân}}
| 134 ||12.500 ||style=text-align:left | [[Beetstersweach]]
|-
| 12 ||style=text-align:left | [[Skiermûntseach (eilân)|Skiermûntseach]]*
| 40,79 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Skiermûntseach}}
| 23 ||14.200 ||style=text-align:left | [[Skiermûntseach (plak)|Skiermûntseach]]
|-
| 13 ||style=text-align:left | [[Skylge]]*
| 87,11 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Skylge}}
| 54 ||13.400 ||style=text-align:left | [[West-Skylge]]
|-
| 14 ||style=text-align:left | [[Smellingerlân]]*
| 118,46 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Smellingerlân}}
| 467 ||12.200 ||style=text-align:left | [[Drachten]]
|-
| 15 ||style=text-align:left | [[Súdwest-Fryslân]]
| 433,09 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Súdwest-Fryslân}}
| 190 ||||style=text-align:left | [[Snits (stêd)|Snits]]
|-
| 16 ||style=text-align:left | [[Tytsjerksteradiel]]
| 149,59 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Tytsjerksteradiel}}
| 216 ||12.500 ||style=text-align:left | [[Burgum]]
|-
| 17 ||style=text-align:left | [[De Waadhoeke]]*
| 316,00 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|De Waadhoeke}}
| 146 ||||style=text-align:left | [[Frjentsjer]]
|-
| 18 ||style=text-align:left | [[Weststellingwerf]]
| 221,53 ||{{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Weststellingwerf}}
| 117 ||12.000 ||style=text-align:left | [[Wolvegea]]
|}

=== Klimaat ===
Neffens de [[klimaatklassifikaasje fan Köppen]] leit Fryslân yn in sône mei in ''Cfb''-klimaat: In myld maritym seeklimaat (mei troch de ynfloed fan de [[Noardsee]]). De trochsnee deitemperatuer yn july hinget om de&amp;nbsp;20°C. De trochsnee deitemperatuer yn jannewaris is om-ende-by de&amp;nbsp;5°C. It tal sinne-oeren yn Fryslân is 1.475 yn ’t jier. &lt;ref&gt;[http://www.ekelectronics.nl/index.php?msgid=11 Sinnekaart Nederlân]&lt;/ref&gt; De trochsnee reinfal beslacht sa'n 767&amp;nbsp;mm yn 't jier. De measte rein falt yn ‘e hjerst, yn de iere maitiid falt it minste reinwetter. Der binne dagen mei in soad reinwetter, mar it measte falt del as storein of lichte rein. By in stoarm kin de delslach sa grut wêze dat [[gemaal|gemalen]], pompen en [[syl|ôfwetteringsynstallaasjes]] fan it [[Wetterskip Fryslân]] ynset wurde. Sokke stoarmen komme net faak foar. De klimaatgegevens hjirûnder binne fan it automatyske KNMI-waarstasjon yn Ljouwert. Oare automatyske waarstasjons fan de KNMI yn de provinsje Fryslân stean yn Starum, op Flylân, en op Skylge.&lt;ref&gt;[http://www.knmi.nl/actueel/ Aktueel oersjoch fan automatyske waarstasjons Nederlân]&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%; text-align:right; line-height:120%; background:#FFF; padding-right:1em; padding:left:1em&quot;
|- style=color:#008
! style=&quot;background:#9CC; text-align:right; height:18&quot;| Moanne !!style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot;  | Jan
! style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Feb !!style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Maa
! style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Apr !!style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Maa
! style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Jun !!style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Jul
! style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Aug !!style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Sep
! style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Okt !!style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Nov
! style=&quot;background:#9CC; width:30px&quot; | Des !!style=background:#9CC | Yn 't jier
|-
! style=&quot;background:#9CC; color:#008; text-align:right&quot; |Heechste temp. ea metten °C
| 12,6 ||14,4 ||20,4 ||26,0 ||28,7 ||32,5 ||31,4 ||32,8 ||29,1 ||23,8 ||16,4 ||14,2
! {{0}}32,8
|-
! style=&quot;background:#9CC; color:#008; text-align:right&quot; |Maks. trochsneed temp. °C
| 4,6 ||5,1 ||8,3 ||11,4 ||15,9 ||18,1 ||20,3 ||20,8 ||17,6 ||13,4 ||8,7 ||5,8
! {{0}}12,5
|-
! style=&quot;background:#9CC; color:#008; text-align:right; height:16&quot; |Min. trochsneed temp. °C
| -0,2 ||-0,4 ||1,6 ||3,2 ||6,9 ||9,8 ||12,2 ||12,0 ||9,8 ||6,6 ||3,3 ||1,1
! {{0|00}}5,5
|-
! style=&quot;background:#9CC; color:#008; text-align:right&quot;|Leechste temp. ea metten °C
| -19,9 ||-16,3 ||-16,3 ||-5,9 ||-1,7 ||1,3 ||5,7 ||5,4 ||2,0 ||-6,5 ||-14,2 ||-19,2
! {{0|,}}-19,9
|-
! style=&quot;background:#9CC; color:#008; text-align:right&quot; |Reinfal yn mm
| 65,6 ||42,1 ||59,4 ||38,4 ||51,4 ||68,7 ||64,2 ||60,2 ||82,1 ||78,4 ||83,7 ||73,0
! 767,2
|}
&lt;small&gt;Boarne: KNMI mjittingen yn it tiidrek 1971-2000 &lt;ref&gt;[http://www.knmi.nl/klimatologie/normalen1971-2000/per_station/stn270/4-normalen/270_leeuwarden.pdf KNMI: Langjarige gemiddelden, tijdvak 1971 - 2000]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.knmi.nl/klimatologie/normalen1971-2000/per_station/stn270/5-extremen/270_extremen.pdf KNMI: Langjarige extremen, tijdvak 1971 - 2000]&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;

== Skiednis ==
{{Skiednis fan Fryslân}}{{apart|Skiednis fan Fryslân}}
Tusken 400 en 200 foar Kristus setten de earste minsken har yn it gebiet nei wenjen. De minsken wennen doe op [[terp]]en. Troch de [[Romeinen]] waarden de bewenners op de terpen tusken [[Fly]] en [[Iems]] ''Frisii'' neamd. Nei it [[Grutte Folkeferfarren]] wie Fryslân in heidensk gebiet dêr't de minsken noch hieltyd op terpen wennen. Om it jier 700 hinne ferdigenet kening [[Redbad]] mei sukses it heidenske Fryslân tsjin de kristlike [[Franken]]. Nei de dea fan Redbad folget stadichwei de oermastering fan Fryslân troch de Franken. Mei de Franken komme yn de achtste iuw ferskate missionarissen nei Fryslân dy't de Friezen kerstenje wolle. Ien fan de meast ferneamde missionarissen wie [[Bonifatius]], dy't yn 'e omkriten fan [[Dokkum]] stoarn is.

Om it jier 1100 hinne begjint de tiid fan de [[Fryske frijheid]]. De Fryske frijheid wie in útsûnderingsposysje fan Fryslân yn it feodale Jeropa fan de midsiuwen. Ut dy tiid binne Fryske rjochtsteksten en oarkonden oerlevere dy't foar it grutste part skreaun wienen yn it [[Aldfrysk]]. It konsept fan de [[Sân seelannen]] en de [[Upstalbeam]] binne twa wichtige eleminten yn de Fryske frijheid. De Sân Seelannen wienen de sân Fryske lannen dy't de Fryske frijheid dielden. De Upstalbeam wie it plak dêr't ôffurdigen út de ferskate Fryske lannen benammen yn de 14e&amp;nbsp;iuw gearkamen om rjocht te sprekken en mienskiplike besluten te nimmen. De provinsje Fryslân is ûntstien út trije fan de Sân seelannen. Yn 1498 einige de striid tusken de [[Skieringers en Fetkeapers]] en it gebiet kaam ûnder Saksysk gesach. De Saksen ferkochten it gebiet yn 1515 oan de Boergondjers.

Yn de tiid fan de [[Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen|Sân Feriene Nederlannen]] waard mei it [[Hearlikheid Fryslân]] de grûnslach lein foar de lettere provinsje Fryslân. It Hearlikheid Fryslân hie [[Kertieren fan Fryslân|fjouwer goaen]]: [[Westergoa]], [[Eastergoa]], [[Sânwâlden]] en de [[Fryske stêden|Alve Stêden]]. Haadstêd en bestjoerlik sintrum waard de stêd [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]. Yn de jierren 1579-1795 wie it Hearlikheid Fryslân feitlik in autonoom gebiet mei in eigen universiteit ([[Universiteit fan Frjentsjer]]) en de [[Admiraliteit fan Fryslân]]. Yn de [[Frânske tiid]] waard de hjoeddeiske provinsje Fryslân ûnderdiel fan it [[Keninkryk Hollân]]. Nei de Frânske tiid waard Fryslân in provinsje fan it [[Keninkryk fan 'e Nederlannen]], mar ferlear syn autonome status dy't it wol hân hie yn de tiid fan de Republyk.

== Bestjoer ==
{{Apart|Deputearre Steaten fan Fryslân}}
{{Apart|Provinsjale Steaten fan Fryslân}}
De provinsje Fryslân wurdt bestjoerd fan it [[Provinsjehûs]] yn Ljouwert út troch de [[Provinsjale Steaten fan Fryslân]] en telt op it stuit 43&amp;nbsp;leden. It kolleezje fan [[Deputearre Steaten]] is op it stuit seis man machtich, foarsitter hjirfan is de [[Kommissaris fan de Kening]], [[Arno Brok]].

=== Kolleezje fan Deputearre Steaten ===
Sûnt 2023 bestiet it kolleezje fan Fryslân út de partijen BBB, CDA, FNP en CU (24 sitten).

Yn it kolleezje fan Deputearre Steaten sitte:&lt;ref&gt;[https://www.fryslan.frl/fy/it-kolleezje-fan-deputearre-steaten It kolleezje fan Deputearre Steaten, Provinsje Fryslân]&lt;/ref&gt;

* Kommissaris fan de Kening: [[Arno Brok]] - VVD

* Deputearre: [[Eke Folkerts]] - BBB
* Deputearre: [[Abel Kooistra]] - BBB
* Deputearre: [[Friso Douwstra]] - CDA
* Deputearre: [[Sijbe Knol]] - FNP
* Deputearre: [[Matthijs de Vries]] - CU

* Provinsjesekretaris: [[Jelmer Algra]]

Foar it tiidrek 2019-2023 bestie de koälysje út de partijen CDA, PvdA, VVD en FNP (22 sitten).

Foar it tiidrek 2015-2019 bestie de koälysje út de partijen CDA, VVD, SP en FNP (23 sitten).

=== Utslaggen Steateferkiezings ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;float:left; text-align:right&quot;
|-
! colspan=14 |Utslaggen Steateferkiezings
|-
! Jier !! colspan=2 | [[Fryske Steateferkiezings 2003|2003]]!! colspan=2 | [[Fryske Steateferkiezings 2007|2007]]
! colspan=2 | [[Fryske Steateferkiezings 2011|2011]]!! colspan=2 | [[Fryske Steateferkiezings 2015|2015]]
! colspan=2 | [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]!! colspan=&quot;2&quot; | [[Fryske Steateferkiezings 2023|2023]]!! Jier
|-
! Partij || Stimmen&lt;br /&gt;(persint) || Sitten || Stimmen&lt;br /&gt;(persint) || Sitten 
! Stimmen&lt;br /&gt;(persint) || Sitten || Stimmen&lt;br /&gt;(persint) || Sitten 
! Stimmen&lt;br /&gt;(persint) || Sitten || Stimmen&lt;br /&gt;(persint) || Sitten || Partij
|-
![[BoerBoargerBeweging|BBB]]
| || || || 
| || || || 
| || || 27,9 || 14 
![[BoerBoargerBeweging|BBB]]
|-
![[PvdA]]
| 26,2 || 15 || 25,6 || 12 
| 23,7 || 11 || 15,5 || 7 
| 13,4 || 6 || 10,6 || 5
![[PvdA]]
|-
![[CDA]]
| 27,4 || 16 || 25,8 || 12 
| 17,7 || 12 || 20,8 || 9 
| 16,7 || 8 || 8,8 || 4
![[CDA]]
|-
![[FNP]]
| 13,2 || 7 || 10,7 || 5 
| 9,2 || 4 || 9,5 || 4 
| 7,9 || 4 || 8,1 || 4
![[FNP]]
|-
![[VVD]]
| 10,9 || 6 || 10,8 || 5 
| 13,8 || 6 || 11,0 || 5 
| 9,4 || 4 || 6,7 || 3
![[VVD]]
|-
![[GrienLinks|GL]]
| 5,4 || 3 || 3,9 || 2 
| 5,2 || 2 || 3,6 || 1 
| 7,7 || 3 || 6,5 || 3
![[GrienLinks|GL]]
|-
![[KristenUny|CU]]
| 5,6 || 3 || 8,2 || 3 
| 6,4 || 3 || 7,4 || 3 
| 6,6 || 3 || 5,3 || 2
![[KristenUny|CU]]
|-
![[PVV]]
| || || || 
| 8,4 || 4 || 8,7 || 4 
| 5,8 || 3 || 4,5 || 2
![[PVV]]
|-
![[FVD]]
| || || || 
| || || || 
| 13,4 || 6 || 3,7 || 1
![[FVD]]
|-
![[SP]]
| 4,8 || 2 || 9,6 || 4 
| 8,4 || 3 || 10,9 || 5 
| 5,2 || 2 || 3,5 || 1
![[SP]]
|-
![[Partij foar de Dieren|PvdD]]
| || || || 
| || || 2,6 || 1 
| 3,2 || 1 || 3,4 || 1
![[Partij foar de Dieren|PvdD]]
|-
![[D66]]
| 2,5 || 1 || 1,3 || 
| 4,2 || 2 || 6,9 || 3 
| 4,1 || 2 || 3,3 || 1
![[D66]]
|-
![[JA21]]
| || || || 
| || || ||
| || || 2,7 || 1
![[JA21]]
|-
!Provin&amp;shy;ciaal Belang&lt;br/ &gt;Fryslân
| || || || 
| 1,2 || || || 
| 1,8 || || 2,0 || 1
!Provin&amp;shy;ciaal Belang&lt;br/ &gt;Fryslân
|-
![[Belang van Nederland|BVNL]]
| || || || 
| || || || 
| || || 1,8 ||
![[Belang van Nederland|BVNL]]
|-
![[50PLUS|50+]]
| || || || 
| 1,4 || || 2,4 || 1 
| 2,6 || 1 || 0,9 ||
![[50PLUS|50+]]
|-
!Algemene Waterschapspartij
| || || || 
| || || || 
| || || 0,6 ||
!Algemene Waterschapspartij
|-
![[SGP]]
| || || || 
| || || || 
| 1,1 || || ||
![[SGP]]
|-
!Natuur&amp;shy;lijk Fryslân
| || || || 
| || || || 
| 1,0 || || ||
!Natuur&amp;shy;lijk Fryslân
|-
![[DENK]]
| || || || 
| || || || 
| 0,2 || || ||
![[DENK]]
|-
!Friese Koers
| || || || 
| || || 0,4 || 
| || || ||
!Friese Koers
|-
!Liber&amp;shy;tarische Partij
| || || || 
| || || 0,2 || 
| || || ||
!Liber&amp;shy;tarische Partij
|-
![[Feriene Lofts]]
| || || || 
| 0,1 || || 0,1 || 
| || || ||
![[Feriene Lofts]]
|-
![[PvhN]]
| || || || 
| 0,3 || || || 
| || || ||
![[PvhN]]
|-
!Gemeente&amp;shy;belangen&lt;br /&gt;Fryslân
| 1,9 || 1 || || 
| || || || 
| || || ||
!Gemeente&amp;shy;belangen&lt;br /&gt;Fryslân
|-
![[LPF]]
| 1,7 || 1 || || 
| || || || 
| || || ||
![[LPF]]
|-
!''Opkomst/sitten''
!''56,1'' ||''55'' ||''54,1'' ||''43'' 
!''59,9'' ||''43'' ||''53,0'' ||''43'' 
!''59,1'' ||''43'' ||''65,6''||''43''
!''Opkomst/sitten''
|}
{{Clearleft}}

== Demografy ==
{| 
|+ '''Befolkingsûntjouwing provinsje'''&lt;ref&gt;[http://www2.tresoar.nl/bs/Inwoners%20Friesland.pdf] Tresoar: Histoaryske befolkingsoantallen Fryslân 1714 - 2000&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bevolking&gt;[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&amp;PA=03759ned&amp;D1=0,3,6,9,12&amp;D2=129-132&amp;D3=6,20-22&amp;D4=(l-1)-l&amp;VW=T CBS Bevolking 2010] &lt;/ref&gt;
|- valign=top
|
{| class=wikitable style=text-align:center
|-
! Jier !! Ynwenners
|-
| 1714 ||{{formatnum:129243}}
|-
| 1748 ||{{formatnum:135195}}
|-
| 1796 ||{{formatnum:161513}}
|-
| 1811 ||{{formatnum:175366}}
|-
| 1830 ||{{formatnum:204909}}
|-
| 1840 ||{{formatnum:227859}}
|-
| 1850 ||{{formatnum:243191}}
|-
| 1860 ||{{formatnum:269701}}
|-
| 1870 ||{{formatnum:300863}}
|-
| 1880 ||{{formatnum:329877}}
|-
| 1890 ||{{formatnum:335558}}
|-
| 1900 ||{{formatnum:340263}}
|-
| 1910 ||{{formatnum:363625}}
|-
|}
|
{| class=wikitable style=text-align:center&quot;
|-
! Jier !! Ynwenners
|-
| 1920 ||{{formatnum:385362}}
|-
| 1930 ||{{formatnum:402051}}
|-
| 1940 ||{{formatnum:424462}}
|-
| 1950 ||{{formatnum:465267}}
|-
| 1960 ||{{formatnum:478206}}
|-
| 1970 ||{{formatnum:521820}}
|-
| 1980 ||{{formatnum:583989}}
|-
| 1990 ||{{formatnum:599151}}
|-
| 2000 ||{{formatnum:624500}}
|-
| 2010 ||{{formatnum:646305}}
|-
| 2020 ||{{formatnum:649957}}
|-
| 2023 ||{{formatnum:659551}}
|-
|}
|&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Ofbyld:Bevolkingsontwikkeling Friesland.jpg|500px]]
|}
It tiidrek 1880-1900 lit in stadige befolkingsoanwaaks sjen. Troch de [[lânboukrisis fan 1880]] setten mear as 20.000 Fryske lânferhuzers nei de [[Feriene Steaten]] ta.&lt;ref&gt;[http://www.11en30.nu/global/fri/artikel/51 Emigraasje nei de Feriene Steaten]&lt;/ref&gt;

Op 1 jannewaris 2023 hie Fryslân in [[befolking]] fan 659.551 minsken.&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/provincie/friesland/ Statistieken provincie Friesland], AlleCijfers&lt;/ref&gt; Mei in befolkingstichtens fan 197&amp;nbsp;ynwenners de km² is de provinsje Fryslân nei Drinte de tinst befolke provinsje fan Nederlân.

Neffens ferwachting sil de provinsje yn 2033 sa likernôch 668.000 ynwenners hawwe, dêrnei sil it ynwennertal nei alle wierskyn ôfnimme.&lt;ref&gt;[https://staat-van-fryslan.hub.arcgis.com/pages/59f289c168b4409dba24044d868095eb Dashbord Prognose Bevolking en Huishoudens], Staat van Fryslân, provinsje Fryslân&lt;/ref&gt;

=== Religy ===
Minder as de helte fan de ynwenners fan de provinsje Fryslân is kristlik. De sifers binne fan it CBS fan 2015:&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83288NED/table?ts=1705701487212 Religieuze betrokkenheid; kerkelijke gezindte; regio; 2015 - Friesland], CBS: StatLine&lt;/ref&gt;
{| class= &quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Religy !! %
|-
| Net religieus || 58%
|-
| [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] || 7% 
|-
| [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân]] || 14% 
|-
| [[Nederlânske Herfoarme Tsjerke]] || 6%
|-
| [[Grifformeard]] || 7%
|-
| [[Islam]] || 1%
|-
| oare denominaasje || 7%
|}

== Plakken ==
=== Alve stêden ===
[[Ofbyld:Fryslanutderomtewei.jpg|thumb|In loftfoto fan Westerlauwersk Fryslân út it [[Ynternasjonaal Romtestasjon|ISS]] wei.]]
Fan âlds binne der alve stêden (de Fryske [[Fryske stêden|Alve Stêden]]) yn de provinsje Fryslân. De measte fan dizze stêden lizze yn it westlik part fan Fryslân. By dizze stêden del fynt ek de [[Alvestêdetocht]] plak.

=== Grutste plakken ===
Hjirûnder in list fan de fyftjin grutste plakken yn Fryslân.
{| class=wikitable
|-
!Nr. ||Plaknamme ||Tal ynwenners &lt;br&gt;&lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
|-
|{{0}}1 ||[[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Ljouwert (stêd)}}
|-
|{{0}}2 ||[[Drachten]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Drachten}}
|-
|{{0}}3 ||[[Snits]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Snits}}
|-
|{{0}}4 ||[[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|It Hearrenfean (plak)}}
|-
|{{0}}5 ||[[Harns (stêd)|Harns]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Harns (stêd)}}
|-
|{{0}}6 ||[[Wolvegea]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Wolvegea}}
|-
|{{0}}7 ||[[De Jouwer]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Jouwer}}
|-
|{{0}}8 ||[[Dokkum]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Dokkum}}
|-
|{{0}}9 ||[[Frjentsjer]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Frjentsjer}}
|-
|10 ||[[De Lemmer]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Lemmer}}
|-
|11 ||[[Boalsert]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Boalsert}}
|-
|12 ||[[Burgum]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Burgum}}
|-
|13 ||[[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterwâlde (Fryslân)}}
|-
|14 ||[[Stiens]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Stiens}}
|-
|15 ||[[De Gordyk]] ||{{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Gordyk}}
|}
&lt;small&gt;Boarne: Keamer fan Keaphannel (1 febrewaris 2021)&lt;/small&gt;

=== Beskerme steds- en doarpsgesichten ===
{{Apart|Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân}}
Fryslân hat tsien [[Beskerme stedsgesicht|beskerme stedsgesichten]] en 46&amp;nbsp;[[beskerme doarpsgesicht]]en en in beskerme gebiet.

== Taal ==
[[Ofbyld:Frisian languages in Europe.svg|thumb|It hjoeddeiske Fryske taalgebiet]]
Yn Fryslân wurdt it [[Westerlauwersk Frysk]], it [[Nederlânsk]] en in ferskaat oan oare taalfarianten (dialekten) sprutsen.

=== Frysk ===
{{Apart|Frysk}}
It Frysk fan de provinsje Fryslân wurdt ek wol Westerlauwersk Frysk neamd, om sa it plak fan de Fryske taal tusken de oare [[Fryske talen]] (it [[Sealterfrysk]] en [[Noardfrysk]]) dúdlik te meitsjen. Wat mear as de helte fan de Friezen yn de provinsje Fryslân hat it [[Frysk]] as memmetaal, te witten 53,6% (2001). Mei dejingen dy&lt;nowiki&gt;'t it Frysk as twadde taal geregeld brûke meirekkene, komt it tal ''Fryskpraters''&lt;/nowiki&gt; tusken de 60 en 70&amp;nbsp;persint út. [[Dantumadiel]] is de gemeente dêr’t de measte ynwenners it Frysk as memmetaal hawwe, te witten 83,3%. Yn Harns is dat it leechst (21,6%).&lt;ref&gt;[http://www.fryslan.frl/sjablonen/1/infotype/webpage/view.asp?objectID=34785 Fryske taalatlas 2011 (side&amp;nbsp;4 en&amp;nbsp;5)] op de webside fan de Provinsje Fryslân&lt;/ref&gt; Sa likernôch in fearnspart fan de befolking kin, neffens eigen sizzen, 'frij aardich' Frysk skriuwe (12,1&amp;nbsp;persint goed).

De memmetaal is net itselde as de meast sprutsen taal. In soad memmetaal-sprekkers binne yn 'e rin fan har libben oerstapt op in oare taal as meast brükte. Dat jildt foar alle taalgroepen, mar it meast foar de dialekt- memmetaalsprekkers. 

Dantumadiel wie de earste Fryske gemeente dy't sawol Fryske plaknammen en strjitnammen as ek in Frysktalige gemeentenamme hat. Yn 2012 wienen der 7&amp;nbsp;gemeenten dy't offisjeel Fryske plaknammen brûke. De offisjele wetternammen binne rûnom yn de provinsje (útsein de Stellingwerven) yn it Frysk. It Frysk hat yn de Fryske steaten en yn by de Fryske gemeenten de status fan offisjele bestjoerstaal.

=== Nederlânsk ===
It [[Nederlânsk]] is de twadde offisjele taal yn de provinsje Fryslân. Ferskate media lykas de Ljouwerter Krante, it Frysk Deiblêd en GPTV brûke Nederlânsk en allinnich yn spesjale sytaten of artikels it Frysk. It Nederlânsk komt yn it ûnderwiis op it foarste plak, op [[Trijetalige Skoalle|trijetalige skoallen]] komme it Frysk en it Ingelsk dêrnjonken. Yn de haadstêd Ljouwert hie yn 1967 sa'n 28&amp;nbsp;persint fan de befolking it Nederlânsk as memmetaal, yn 1993 wie dat 46&amp;nbsp;persint.&lt;ref&gt;Tusken Talen, Reitze J. Jonkman en Arjen P. Versloot, Afûk 2008&lt;/ref&gt;

=== Oare taalfarianten ===
De oare taalfarianten yn de provinsje Fryslân kinne sa yndield wurde:
* Hollânsk-Fryske mingdialekten: [[Amelânsk]] - [[Biltsk]] - [[Midslânsk]]
* [[Eilânwestfrysk]]e dialekt: [[Flylânsk]]
* [[Stedsk]]: [[Ljouwertersk]] - [[Snitsersk]] - [[Frjentsjertersk]] - [[Harnzersk]] - [[Boalsertersk]] - [[Dokkumersk]] - [[Starumersk]] - [[Kollumersk]]
* [[Nederdútsk]]e dialekten (ek [[Friso-Saksyske talen|Friso-Saksyske taalfarianten]] neamd): [[Pompstersk]] - [[Oertsjongersk]] - [[Westerkertiersk]]

It brûken fan de dialekten nimt yn de provinsje Fryslân sterk ôf. De dialekten wurde benammen noch troch de äldere ginneraasjes brûkt wylst de jongere op it Nederlânsk,oergeane, alhoewol't gauris mei in aksint. It Oertsjongersk (Stellingwerfsk) waard yn 2011 troch 22&amp;nbsp;persint yn Weststellingwerf en troch 11&amp;nbsp;persint fan de befolking yn Eaststellingwerf praat. Yn [[It Bilt]] kin sa'n tritich persint fan de befolking Biltsk prate.&lt;ref&gt;[http://www.fryslan.frl/sjablonen/1/infotype/webpage/view.asp?objectID=34785 Fryske taalatlas 2011 (side&amp;nbsp;12)] op de webside fan de Provinsje Fryslân&lt;/ref&gt; In foarbyld fan it ôfnimmen fan de dialekten is de delgong fan it Stedsk yn Ljouwert. Prate yn 1967 noch 37&amp;nbsp;persint fan de Ljouwerters stedsk, yn 1993 wie dat tebekrûn oant 15&amp;nbsp;persint.&lt;ref&gt;Tusken Talen, Reitze J. Jonkman en Arjen P. Versloot, Afûk 2008&lt;/ref&gt;

== Ekonomy ==
De provinsje Fryslân is foar in relatyf grut part agrarysk. Troch it agraryske karakter is de provinsje mei troch de suvelyndustry bekend wurden. De toeristyske sektor nimt ek in wichtich plak yn. Mei it [[Fryske Marrenprojekt|Fryske Marreprojekt]] jout de provinsje in stimulâns oan it wettersporttoerisme yn it súdwesten en midden fan de provinsje. Foar de toeristyske sektor binne [[Waadeilannen|Fryske eilannen]] fan grut belang. De tsjinstesektor kriget foaral syn beslach yn de gruttere plakken lykas [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] en [[Drachten]].

De beropsbefolking bestie yn 2009 út sa likernôch 300.000 minsken&lt;ref&gt;[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&amp;PA=71761NED&amp;D1=1,7&amp;D2=0,5-11,13,15,18-20&amp;D3=55&amp;HDR=T&amp;STB=G1,G2&amp;VW=T CBS] Beropsbefolking Fryslân 2009.&lt;/ref&gt;, dat wie doe 3,8&amp;nbsp;persint fan de Nederlânske beropsbefolking. Yn it jier 2006 wie it regionale [[BYP]] per ynwenner, neffens keapkrêft, by 105,1&amp;nbsp;persint fan trochsnee fan de 27&amp;nbsp;EU-lannen.&lt;ref&gt;[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/publications/regional_yearbook ''Eurostat Jahrbuch der Regionen 2009'']: ''Kapitel&amp;nbsp;4: Bruttoinlandsprodukt'' ([http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-HA-09-001-04/DE/KS-HA-09-001-04-DE.PDF PDF]; 5,4&amp;nbsp;MB) en ([http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/RY_CH04_2009/EN/RY_CH04_2009-EN.XLS XLS]; 134&amp;nbsp;KB)&lt;/ref&gt; It BYP fan de provinsje besloech €&amp;nbsp;18,9&amp;nbsp;miljard yn 2008&lt;ref&gt;[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&amp;PA=71541ned&amp;D1=0-1&amp;D2=0,6-17&amp;D3=l&amp;HDR=T&amp;STB=G1,G2&amp;VW=T CBS] [[BYP]] fan de provinsje Fryslân.&lt;/ref&gt;, sa'n 3,17% it Nederlânske BYP.

=== Ferkear ===
[[Ofbyld:Akwadukt Mid-Fryslan 02.JPG|thumb|[[Akwadukt Mid-Fryslân]] mei dêrnjonken de spoarbrêge, ûnder it akwadukt troch rint de&amp;nbsp;A6.]]
Troch de provinsje hinne lizze fjouwer sneldiken: de [[A6]], [[A7]], [[A31]] en [[A32]]. Yn de provinsje binne [[Akwadukten yn Fryslân|njoggen akwadukten]], foar in part binne se ûnderdiel fan it [[Fryske Marrenprojekt]].

Yn de provinsje Fryslân lizze fjouwer spoarlinen: Ljouwert-Harns, [[Spoar fan Ljouwert nei Starum|Ljouwert-Starum]], Ljouwert-Grins en [[Spoar fan Swol nei Ljouwert|Ljouwert-Swol]]. In mooglik takomstich spoar is it [[spoar fan Grins nei It Hearrenfean]].

De [[haven fan Harns]] is de wichtichste seehaven fan Fryslân. It [[Van Harinxmakanaal]] en it [[Prinses Margrietkanaal]] binne de wichtichste kanalen foar de grutte skipfeart. Nei de eilannen ta docht [[Rederij Doeksen]] de feartsjinst fan Harns nei [[Flylân]] en [[Skylge]]. [[Rederij Eigen Feartsjinst Skylge]] fart allinnich út Harns nei Skylge ta. De rederij [[Wagenborg Passazjierstsjinsten|Wagenborg]] fart fan [[Holwert]] nei [[It Amelân]] en fan [[Lauwerseach]] nei [[Skiermûntseach (eilân)|Skiermûntseach]].

Foar it loftferkear binne fan belang: It [[Fleanfjild Drachten]] mei in ferhurde baan fan 950&amp;nbsp;meter en it [[Amelân Fleanfjild Ballum]] mei in gersbaan fan 998&amp;nbsp;meter. De [[Fleanbasis Ljouwert]] hat twa ferhurde banen en wurdt foar de militêre loftfeart brûkt. Op Flylân is oan de eastkant fan it eilân in lytse helikopterhaven.

=== Media ===
* Deistige kranten: [[Ljouwerter Krante]] en [[Frysk Deiblêd]].
* Provinsjale omroppen: [[Omrop Fryslân]] en [[GPTV]].

== Ferdivedaasje ==
=== Sport ===
[[Ofbyld:Kaatsen Franeker.JPG|thumb|Keatsen op it [[Sjûkelân]] yn Frjentsjer.]]
* [[Fuotbal]] (de provinsje Fryslân hat twa profesjonele fuotbalklups):
**[[SK It Hearrenfean]] is in klup út de [[Earedifyzje (fuotbal)|Earedifyzje]] en spilet yn it [[Abe Lenstra Stadion]].
**[[SK Cambuur Ljouwert]] is in klup út de [[Earste Difyzje (fuotbal)|Earste Difyzje]] en spilet yn it [[Kooi Stadion]].
* [[Reedriden]]: de [[Alvestêdetocht]] en it reedridersstadion [[Thialf]]. De [[Flyers It Hearrenfean]] is in iishockeyklup út de Earste difyzje (heechste difyzje fan it Nederlânske iishockey) spilet syn thúswedstriden ek yn Thialf.
* [[Wettersport]]: it [[skûtsjesilen]] en de [[Snitswike]].
*Oare sporten (Fryske sporten of sporten dy't relatyf populêr binne yn Fryslân):
**[[Keatsen]]: de wichtichste wedstriden binne de [[PC]] op it [[Sjûkelân]] yn [[Frjentsjer]] en de [[Freulepartij]] yn [[Wommels]].
**[[Fierljeppen]]: plakken dêr't wedstriden hâlden wurde binne [[Burgum]], [[Bûtenpost]], [[It Heidenskip]], [[Drylts]], [[De Jouwer]] en [[Winsum (Littenseradiel)|Winsum]].

=== UNESCO ===
Op de [[Wrâlderfgoedlist|UNESCO-wrâlderfskiplist]] stean de [[Waadsee]] en it [[Yr.&amp;nbsp;D.F. Woudagemaal]].

=== Musea ===
{{Apart|List fan musea yn de provinsje Fryslân}}
[[Ofbyld:FranekerPlanetarium.JPG|thumb|Eise Eisinga Planetarium yn Frjentsjer]]
Yn 2010 hienen de ferskate Fryske musea sa likernôch 890.000 besikers.&lt;ref&gt;[https://www.museumfederatiefryslan.nl/nieuws/2010-topjaar-voor-friese-musea Museumfederaasje Fryslân] ''2010 topjaar voor Friese musea''.&lt;/ref&gt; In ferheging fan sân persint yn ferliking mei it jier 2009. Neffens [[Museumfederaasje Fryslân]] krigen de neikommende museu mear as 40.000 besikers: [[Natuersintrum It Amelân]], [[Tresoar]], [[Jopie Huisman Museum]], [[Natoermuseum Fryslân]], [[Eise Eisinga Planetarium]], [[Frysk Museum]]/ Fersetsmuseum Fryslân en [[Museum Belvédère]].

=== Eveneminten ===
* [[Oerol Festival]], jierliks festival op [[Skylge]].
* [[Harnzer Fiskerijdagen]], jierliks evenemint yn [[Harns (stêd)|Harns]].
* [[Fryske Ballonfeesten]], jierliks evenemint op 'e [[De Jouwer|Jouwer]].
* [[Slachtemaraton]], in kulturele hurdrin- en kuiertocht oer de [[Slachtedyk|Slachte]] dy't alle fjouwer jier plakfynt.

=== Literatuer ===
Op it literêre mêd wurde de measte romans dy't yn de provinsje ferskine yn it Frysk skreaun. Ferneamde Fryske skriuwers út it ferline binne: [[Gysbert Japiks]], [[Joast Halbertsma]], [[Piter Jelles Troelstra]], [[Simke Kloosterman]], [[Fedde Schurer]], [[Rely Jorritsma]], [[Obe Postma]] en [[Rink van der Velde]]. Nei alle niisneamde skriuwers is in literêre priis neamd.

== Sjoch ek ==
[[Ofbyld:Portal.svg|20px]] '''[[Tema:Provinsje Fryslân]]''' – Wikipedy hat ek in temaside oer de Provinsje Fryslân
* [[Skiednis fan Fryslân]] - [[Kanon fan de Fryske skiednis]]
* [[Provinsjale Steaten fan Fryslân]] - [[Rjocht yn Fryslân]]
* [[Frysk]]

== Keppelings om utens ==
{{WikiwurdboekLyts|Fryslân}}
{{CommonsLyts|Friesland|Fryslân}}
{{WikiatlasLyts|Frisia|Fryslân}}
* [https://www.fryslan.frl/ Webstee fan de Provinsje Fryslân.]
* [https://www.plaatsengids.nl/fryslân Fryslân], Plaatsengids
* [https://allecijfers.nl/provincie/friesland/ Statistieken provincie Friesland], AlleCijfers

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}
{{GemeentenFryslan}}
{{Nederlân}}
{{Topside}}

{{DEFAULTSORT:Frislan}}
[[Kategory:Fryslân| ]]
[[Kategory:Provinsje fan Nederlân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1814]]</text>
      <sha1>6h3auebrrdi54j3za7sspe8slb2138c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opsterlân</title>
    <ns>0</ns>
    <id>489</id>
    <revision>
      <id>1240765</id>
      <parentid>1226054</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1240765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10246" sha1="1ro2zjfw7ma0guppuixv8socxricxy7" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente
| namme                       = Opsterlân
| ôfbyld                      = [[File:Alddjip yn de Mersken.JPG|300px]] &lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Kij]] weidzje oan it [[De Boarn|Alddjip]].&lt;/small&gt;
| flagge                      = [[File:Flag of Opsterland.svg|border|125px]]
| wapen                       = [[File:Coat of arms of Opsterland.svg|60px]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Wapen fan Opsterlân]]&lt;/small&gt;
| lokaasje                    = [[File:Map - NL - Municipality code 0086 (2009).svg|300px]] 
| lân                         = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[File:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| boargemaster                = [[Andries Bouwman]] ([[CU]])
| haadplak                    = [[Beetstersweach]]
| grutste plak                = [[De Gordyk]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Opsterlân}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
| befolkingstichtens          = 132,3 / [[km²]]
| oerflak                     = 227,64 km²
| wêrfan lân                  = 224,63 km²
| wêrfan wetter               = 3,01 km²
| tal stêden                  = 
| tal doarpen                 = 16
| ferkearsieren               = [[Rykswei 7|A7]], [[Rykswei 31|A31]], [[N381]]
| oprjochte                   = [[1851]]
| perioade 1                  = oant 1851
| namme perioade 1            = [[File:Coat of arms of Opsterland.svg|10px]] [[Gritenij Opsterlân]]
| perioade 2                  = 
| namme perioade 2            = 
| perioade 3                  = 
| namme perioade 3            = 
| perioade 4                  = 
| namme perioade 4            = 
| perioade 5                  = 
| namme perioade 5            = 
| opheft                      = 
| opgien yn                   = 
| no part fan                 = 
| netnûmer                    = 0512, 0513, 0516
| postkoades                  = 8401–8409, 9241–9249
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| webside                     = [https://www.opsterland.nl/ www.opsterland.nl]
}}
'''Opsterlân''' ([[Nederlânsk]], offisjeel: '''Opsterland''') is in gemeente yn it easten fan [[Fryslân]], mei in [[oerflak]] fan 227,64 km², wêrfan 3 km² [[wetter]]. Op {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}} hie dizze gemeente {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Opsterlân}} ynwenners (boarne: [[Sintraal Buro foar de Statistyk|CBS]]). 

== Skiednis ==
In grûnfynst jout oan dat der 150.000 lyn al bewenning west hat yn Opsterlân, mar der is earst in trochgeande rige fynsten fan 15.000 jier lyn. Fan [[1000 f.Kr.]] oant [[1000|1000 n.Kr.]] hawwe der minsken wenne yn it westlike, lege part fan de gemeente, mar úteinlik wie der safolle oerlêst fan it wetter dat de minsken nei it eastlik part ferhuzen. Dat is de hege grûn dêr't it Alddjip, dat wol sizze, de [[Boarn]] begjint. Yn dy tiid wie dat allegear iepen [[heide]]fjild, mei oan de noard- en súdkant [[heechfean]].
[[File:Heidebakkeveen.JPG|left|thumb|250px|[[Heide]] by [[Bakkefean]].]]

Oan it begjin fan de [[18e iuw]] is it heechfean doe ôfgroeven, en dêrfan binne de fearten en wyken noch werom te finen. Ek waard der yn de 18e en 19e iuw in soad bosk oanplante, en dêrtroch is eastlik part fan Opsterlân no sa grien. Yn it westlik part is yn de [[19e iuw]] it [[leechfean]] ôfgroeven en oant yn de [[20e iuw]] hat men dwaande west mei it drûch meitsjen fan de plassen dy't dêr fan oerbleaunen. Dat part fan de gemeente is no meast [[greidlân]].

De [[gritenij]] Opsterlân waard yn [[1851]] in [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] nei de ynfiering yn Nederlân fan de [[gemeentewet]] fan [[Thorbecke]].

== Taal ==
Yn Opsterlân wurdt troch 64% fan de ynwenners [[Frysk]] sprutsen. [[Nederlânsk]] is foar 29% de memmetaal. Dêrnjonken binne der lytse mannichten dy't [[Stêdsk]] (4% fan de befolking), Stellingwerfsk (2%) of in útlânske taal (1%) as memmetaal hawwe.&lt;ref&gt;''De Bosatlas van Fryslân'', Grins, 2009 (Noordhoff Atlas Producties), ISBN 978-9 00 17 79 047, s. 268.&lt;/ref&gt;

== Plakken ==
De gemeente Opsterlân telt 17 wenplakken. It haadplak fan de gemeente is [[Beetstersweach]]. De Nederlânske plaknamme binne de offisjele.

=== Doarpen en flekke ===
De folgjende doarpen en flekke ([[De Gordyk]]) lizze yn de gemeente Opsterlân:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!Fryske plaknamme
!Nederlânske plaknamme
!Oantal ynwenners
|-
|[[Bakkefean]]
|''Bakkeveen''
|1.915
|-
|[[Beetstersweach]]
|''Beetsterzwaag''
|3.720
|-
|[[Fryske Peallen]]
|''Frieschepalen''
|990
|-
|[[De Gordyk]]
|''Gorredijk''
|7.525
|-
|[[De Himrik]]
|''Hemrik''
|745
|-
|[[Jonkerslân]]
| -
|265
|-
|[[Langsweagen]]
|''Langezwaag''
|1.055
|-
|[[Lippenhuzen]]
|''Lippenhuizen''
|1.305
|-
|[[Lúkswâld]]
|''Luxwoude''
|435
|-
|[[Nij Beets]]
| -
|1.640
|-
|[[Oerterp]]
|''Ureterp''
|4.900
|-
|[[Olterterp]]
| -
|70
|-
|[[Sigerswâld (Opsterlân)|Sigerswâld]]
|''Siegerswoude''
|835
|-
|[[Terwispel]]
| -
|1.010
|-
|[[De Tynje (doarp)|De Tynje]]
|''Tijnje''
|1.615
|-
|[[Wynjewâld]]
|''Wijnjewoude''
|2.105
|}

== Wapens en flaggen ==

=== Wapens ===
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Bakkefean wapen.svg|[[Wapen fan Bakkefean]]
Ofbyld:Beetstersweach wapen.svg|[[Wapen fan Beetstersweach]]
Ofbyld:Gorredijk wapen.svg|[[Wapen fan De Gordyk]]
Ofbyld:De Himrik wapen.svg|[[Wapen fan De Himrik]]
Ofbyld:De Tynje wapen.svg|[[Wapen fan De Tynje]]
Ofbyld:Fryske Peallen wapen.svg|[[Wapen fan Fryske Peallen]]
Ofbyld:Jonkersland wapen.svg|[[Wapen fan Jonkerslân]]
Ofbyld:Langezwaag wapen.svg|[[Wapen fan Langsweagen]]
Ofbyld:Lippenhuzen wapen.svg|[[Wapen fan Lippenhuzen]]
Ofbyld:Luxwoude wapen.svg|[[Wapen fan Lúkswâld]]
Ofbyld:Nij Beets wapen.svg|[[Wapen fan Nij Beets]]
Ofbyld:Ureterp dorpswapen.svg|[[Wapen fan Oerterp]]
Ofbyld:Olterterp wapen.svg|[[Wapen fan Olterterp]]
Ofbyld:Sigerswâld wapen.svg|[[Wapen fan Sigerswâld]]
Ofbyld:Terwispel wapen.svg|[[Wapen fan Terwispel]]
Ofbyld:Wijnjewoude wapen.svg|[[Wapen fan Wynjewâld]]
&lt;/gallery&gt;

=== Flaggen ===
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Bakkeveen vlag.svg|[[Flagge fan Bakkefean]]
Ofbyld:Beetsterzwaag vlag.svg|[[Flagge fan Beetstersweach]]
Ofbyld:Gorredijk vlag.svg|[[Flagge fan De Gordyk]]
Ofbyld:Hemrik vlag.svg|[[Flagge fan De Himrik]]
Ofbyld:De Tynje vlag.svg|[[Flagge fan De Tynje]]
Ofbyld:Frieschepalen vlag.svg|[[Flagge fan Fryske Peallen]]
Ofbyld:Jonkerslân vlag.svg|[[Flagge fan Jonkerslân]]
Ofbyld:Langsweagen vlag.svg|[[Flagge fan Langsweagen]]
Ofbyld:Lippenhuzen vlag.svg|[[Flagge fan Lippenhuzen]]
Ofbyld:Lúkswâlde vlag.svg|[[Flagge fan Lúkswâld]]
Ofbyld:Nij Beets vlag.svg|[[Flagge fan Nij Beets]]
Ofbyld:Oerterp vlag.svg|[[Flagge fan Oerterp]]
Ofbyld:Olterterp vlag.svg|[[Flagge fan Olterterp]]
Ofbyld:Sigerswald flag.png|[[Flagge fan Sigerswâld]]
Ofbyld:Terwispel vlag.svg|[[Flagge fan Terwispel]]
Ofbyld:Wynjewâld vlag.svg|[[Flagge fan Wynjewâld]]
&lt;/gallery&gt;It plak [[Drachten-Asân]] hat gjin wapen en/of flagge.

==Polityk==
De [[gemeenteried]] fan Opsterlân telt 21 sitten. De útslaggen fan 'e gemeenteriedsferkiezings binne (fan [[2018]] ôf):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| [[politike partij|partij]]
! style=&quot;text-align:right;&quot; colspan=&quot;2&quot;|&lt;small&gt;ferkiezings 2018&lt;ref&gt;Utslaggen Ljouwerter Krante, 18 maart 2022, s. 27&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;  
! style=&quot;text-align:right;&quot; colspan=&quot;2&quot;|&lt;small&gt;ferkiezings 2022&lt;ref&gt;Utslaggen Ljouwerter Krante, 18 maart 2022, s. 27&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;%&lt;/small&gt;  
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;sitten&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;%&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;sitten&lt;/small&gt;
|-
| [[Opsterlânsk Belang]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 23,9
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 24,1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 5
|-
| [[CDA]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 14,9
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 12,3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|-
| [[Partij fan de Arbeid|PvdA]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 12,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 12,4
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|-
| [[KristenUny]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 11,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 10,5
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|-
| [[VVD]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 9,9
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 9,2
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|-
| [[D66]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 5,1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 6,4
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 1
|-
| [[FNP]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 4,3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 15,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|-
| [[GrienLinks]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 9,4
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|-
| oare partijen
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 17,8
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0
|-
| ûnjildich &amp; blanko
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0,5
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|-
| opkomst/totaal sitten
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;57,9%&lt;/small&gt;
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;21&lt;/small&gt;
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;55,0%&lt;/small&gt;
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;21&lt;/small&gt;
|-
|}

== Berne yn Opsterlân==
* [[Dirkje Postma]] (1951), heechlearaar [[Patofysiology]] en winnares fan û.o. de [[Aletta Jacobs]]priis 1995
* [[Sietze Albert Veenstra|S.A. Veenstra]] (1893-1981), arsjitekt
* [[Gerrit Roorda]] (1890-1977), politikus, Frysk steatelid

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]
* [[Fryske gemeenten]]
* [[List fan grytmannen fan Opsterlân]]
* [[List fan boargemasters fan Opsterlân]]

== Keppelings om utens ==
*[http://www.opsterland.nl Webstee fan de gemeente]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}

{{CommonsBalke|Opsterland}}
{{GemeentenFryslân}}
{{Opsterlân}}
[[Kategory:Opsterlân| ]]
[[Kategory:Sânwâlden]]
[[Kategory:Gemeente yn Fryslân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1851]]</text>
      <sha1>1ro2zjfw7ma0guppuixv8socxricxy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240768</id>
      <parentid>1240765</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1240768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10248" sha1="oqa977jn6acmqzufzh9lm9o574s09qv" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente
| namme                       = Opsterlân
| ôfbyld                      = [[File:Alddjip yn de Mersken.JPG|300px]] &lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Kij]] weidzje oan it [[De Boarn|Alddjip]].&lt;/small&gt;
| flagge                      = [[File:Flag of Opsterland.svg|border|125px]]
| wapen                       = [[File:Coat of arms of Opsterland.svg|60px]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Wapen fan Opsterlân]]&lt;/small&gt;
| lokaasje                    = [[File:Map - NL - Municipality code 0086 (2009).svg|300px]] 
| lân                         = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[File:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| boargemaster                = [[Andries Bouwman]] ([[CU]])
| haadplak                    = [[Beetstersweach]]
| grutste plak                = [[De Gordyk]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Opsterlân}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
| befolkingstichtens          = 132,3 / [[km²]]
| oerflak                     = 227,64 km²
| wêrfan lân                  = 224,63 km²
| wêrfan wetter               = 3,01 km²
| tal stêden                  = 
| tal doarpen                 = 16
| ferkearsieren               = [[Rykswei 7|A7]], [[Rykswei 31|A31]], [[N381]]
| oprjochte                   = [[1851]]
| perioade 1                  = oant 1851
| namme perioade 1            = [[File:Coat of arms of Opsterland.svg|10px]] [[Gritenij Opsterlân]]
| perioade 2                  = 
| namme perioade 2            = 
| perioade 3                  = 
| namme perioade 3            = 
| perioade 4                  = 
| namme perioade 4            = 
| perioade 5                  = 
| namme perioade 5            = 
| opheft                      = 
| opgien yn                   = 
| no part fan                 = 
| netnûmer                    = 0512, 0513, 0516
| postkoades                  = 8401–8409, 9241–9249
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| webside                     = [https://www.opsterland.nl/ www.opsterland.nl]
}}
'''Opsterlân''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: '''Opsterland''') is in gemeente yn it easten fan [[Fryslân]], mei in [[oerflak]] fan 227,64 km², wêrfan 3 km² [[wetter]]. Op {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}} hie dizze gemeente {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Opsterlân}} ynwenners (boarne: [[Sintraal Buro foar de Statistyk|CBS]]). 

== Skiednis ==
In grûnfynst jout oan dat der 150.000 lyn al bewenning west hat yn Opsterlân, mar der is earst in trochgeande rige fynsten fan 15.000 jier lyn. Fan [[1000 f.Kr.]] oant [[1000|1000 n.Kr.]] hawwe der minsken wenne yn it westlike, lege part fan de gemeente, mar úteinlik wie der safolle oerlêst fan it wetter dat de minsken nei it eastlik part ferhuzen. Dat is de hege grûn dêr't it Alddjip, dat wol sizze, de [[Boarn]] begjint. Yn dy tiid wie dat allegear iepen [[heide]]fjild, mei oan de noard- en súdkant [[heechfean]].
[[File:Heidebakkeveen.JPG|left|thumb|250px|[[Heide]] by [[Bakkefean]].]]

Oan it begjin fan de [[18e iuw]] is it heechfean doe ôfgroeven, en dêrfan binne de fearten en wyken noch werom te finen. Ek waard der yn de 18e en 19e iuw in soad bosk oanplante, en dêrtroch is eastlik part fan Opsterlân no sa grien. Yn it westlik part is yn de [[19e iuw]] it [[leechfean]] ôfgroeven en oant yn de [[20e iuw]] hat men dwaande west mei it drûch meitsjen fan de plassen dy't dêr fan oerbleaunen. Dat part fan de gemeente is no meast [[greidlân]].

De [[gritenij]] Opsterlân waard yn [[1851]] in [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] nei de ynfiering yn Nederlân fan de [[gemeentewet]] fan [[Thorbecke]].

== Taal ==
Yn Opsterlân wurdt troch 64% fan de ynwenners [[Frysk]] sprutsen. [[Nederlânsk]] is foar 29% de memmetaal. Dêrnjonken binne der lytse mannichten dy't [[Stêdsk]] (4% fan de befolking), Stellingwerfsk (2%) of in útlânske taal (1%) as memmetaal hawwe.&lt;ref&gt;''De Bosatlas van Fryslân'', Grins, 2009 (Noordhoff Atlas Producties), ISBN 978-9 00 17 79 047, s. 268.&lt;/ref&gt;

== Plakken ==
De gemeente Opsterlân telt 17 wenplakken. It haadplak fan de gemeente is [[Beetstersweach]]. De Nederlânske plaknamme binne de offisjele.

=== Doarpen en flekke ===
De folgjende doarpen en flekke ([[De Gordyk]]) lizze yn de gemeente Opsterlân:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!Fryske plaknamme
!Nederlânske plaknamme
!Oantal ynwenners
|-
|[[Bakkefean]]
|''Bakkeveen''
|1.915
|-
|[[Beetstersweach]]
|''Beetsterzwaag''
|3.720
|-
|[[Fryske Peallen]]
|''Frieschepalen''
|990
|-
|[[De Gordyk]]
|''Gorredijk''
|7.525
|-
|[[De Himrik]]
|''Hemrik''
|745
|-
|[[Jonkerslân]]
| -
|265
|-
|[[Langsweagen]]
|''Langezwaag''
|1.055
|-
|[[Lippenhuzen]]
|''Lippenhuizen''
|1.305
|-
|[[Lúkswâld]]
|''Luxwoude''
|435
|-
|[[Nij Beets]]
| -
|1.640
|-
|[[Oerterp]]
|''Ureterp''
|4.900
|-
|[[Olterterp]]
| -
|70
|-
|[[Sigerswâld (Opsterlân)|Sigerswâld]]
|''Siegerswoude''
|835
|-
|[[Terwispel]]
| -
|1.010
|-
|[[De Tynje (doarp)|De Tynje]]
|''Tijnje''
|1.615
|-
|[[Wynjewâld]]
|''Wijnjewoude''
|2.105
|}

== Wapens en flaggen ==

=== Wapens ===
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Bakkefean wapen.svg|[[Wapen fan Bakkefean]]
Ofbyld:Beetstersweach wapen.svg|[[Wapen fan Beetstersweach]]
Ofbyld:Gorredijk wapen.svg|[[Wapen fan De Gordyk]]
Ofbyld:De Himrik wapen.svg|[[Wapen fan De Himrik]]
Ofbyld:De Tynje wapen.svg|[[Wapen fan De Tynje]]
Ofbyld:Fryske Peallen wapen.svg|[[Wapen fan Fryske Peallen]]
Ofbyld:Jonkersland wapen.svg|[[Wapen fan Jonkerslân]]
Ofbyld:Langezwaag wapen.svg|[[Wapen fan Langsweagen]]
Ofbyld:Lippenhuzen wapen.svg|[[Wapen fan Lippenhuzen]]
Ofbyld:Luxwoude wapen.svg|[[Wapen fan Lúkswâld]]
Ofbyld:Nij Beets wapen.svg|[[Wapen fan Nij Beets]]
Ofbyld:Ureterp dorpswapen.svg|[[Wapen fan Oerterp]]
Ofbyld:Olterterp wapen.svg|[[Wapen fan Olterterp]]
Ofbyld:Sigerswâld wapen.svg|[[Wapen fan Sigerswâld]]
Ofbyld:Terwispel wapen.svg|[[Wapen fan Terwispel]]
Ofbyld:Wijnjewoude wapen.svg|[[Wapen fan Wynjewâld]]
&lt;/gallery&gt;

=== Flaggen ===
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Bakkeveen vlag.svg|[[Flagge fan Bakkefean]]
Ofbyld:Beetsterzwaag vlag.svg|[[Flagge fan Beetstersweach]]
Ofbyld:Gorredijk vlag.svg|[[Flagge fan De Gordyk]]
Ofbyld:Hemrik vlag.svg|[[Flagge fan De Himrik]]
Ofbyld:De Tynje vlag.svg|[[Flagge fan De Tynje]]
Ofbyld:Frieschepalen vlag.svg|[[Flagge fan Fryske Peallen]]
Ofbyld:Jonkerslân vlag.svg|[[Flagge fan Jonkerslân]]
Ofbyld:Langsweagen vlag.svg|[[Flagge fan Langsweagen]]
Ofbyld:Lippenhuzen vlag.svg|[[Flagge fan Lippenhuzen]]
Ofbyld:Lúkswâlde vlag.svg|[[Flagge fan Lúkswâld]]
Ofbyld:Nij Beets vlag.svg|[[Flagge fan Nij Beets]]
Ofbyld:Oerterp vlag.svg|[[Flagge fan Oerterp]]
Ofbyld:Olterterp vlag.svg|[[Flagge fan Olterterp]]
Ofbyld:Sigerswald flag.png|[[Flagge fan Sigerswâld]]
Ofbyld:Terwispel vlag.svg|[[Flagge fan Terwispel]]
Ofbyld:Wynjewâld vlag.svg|[[Flagge fan Wynjewâld]]
&lt;/gallery&gt;It plak [[Drachten-Asân]] hat gjin wapen en/of flagge.

==Polityk==
De [[gemeenteried]] fan Opsterlân telt 21 sitten. De útslaggen fan 'e gemeenteriedsferkiezings binne (fan [[2018]] ôf):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| [[politike partij|partij]]
! style=&quot;text-align:right;&quot; colspan=&quot;2&quot;|&lt;small&gt;ferkiezings 2018&lt;ref&gt;Utslaggen Ljouwerter Krante, 18 maart 2022, s. 27&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;  
! style=&quot;text-align:right;&quot; colspan=&quot;2&quot;|&lt;small&gt;ferkiezings 2022&lt;ref&gt;Utslaggen Ljouwerter Krante, 18 maart 2022, s. 27&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;%&lt;/small&gt;  
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;sitten&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;%&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:right;&quot;|&lt;small&gt;sitten&lt;/small&gt;
|-
| [[Opsterlânsk Belang]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 23,9
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 24,1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 5
|-
| [[CDA]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 14,9
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 12,3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|-
| [[Partij fan de Arbeid|PvdA]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 12,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 12,4
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|-
| [[KristenUny]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 11,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 10,5
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|-
| [[VVD]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 9,9
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 9,2
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|-
| [[D66]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 5,1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 6,4
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 1
|-
| [[FNP]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 4,3
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 1
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 15,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 3
|-
| [[GrienLinks]]
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 9,4
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 2
|-
| oare partijen
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 17,8
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0
|-
| ûnjildich &amp; blanko
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0,6
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 0,5
|style=&quot;text-align:right;&quot;| -
|-
| opkomst/totaal sitten
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;57,9%&lt;/small&gt;
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;21&lt;/small&gt;
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;55,0%&lt;/small&gt;
|style=&quot;text-align:right;&quot;| &lt;small&gt;21&lt;/small&gt;
|-
|}

== Berne yn Opsterlân==
* [[Dirkje Postma]] (1951), heechlearaar [[Patofysiology]] en winnares fan û.o. de [[Aletta Jacobs]]priis 1995
* [[Sietze Albert Veenstra|S.A. Veenstra]] (1893-1981), arsjitekt
* [[Gerrit Roorda]] (1890-1977), politikus, Frysk steatelid

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]
* [[Fryske gemeenten]]
* [[List fan grytmannen fan Opsterlân]]
* [[List fan boargemasters fan Opsterlân]]

== Keppelings om utens ==
*[http://www.opsterland.nl Webstee fan de gemeente]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}

{{CommonsBalke|Opsterland}}
{{GemeentenFryslân}}
{{Opsterlân}}
[[Kategory:Opsterlân| ]]
[[Kategory:Sânwâlden]]
[[Kategory:Gemeente yn Fryslân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1851]]</text>
      <sha1>oqa977jn6acmqzufzh9lm9o574s09qv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sigerswâld (Opsterlân)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3617</id>
    <revision>
      <id>1240773</id>
      <parentid>1226375</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T20:00:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9572" sha1="hjntbnzrrnojci020mbez3s47fnsk1x" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Sigerswâld
| ôfbylding                   = Kristlik-Grifformearde tsjerke Sigerswâld-De Wylp.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Elim''
| wapen                       = [[Ofbyld:Siegerswoude vlag.svg|border|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Sigerswâld wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Sigerswâld (Opsterlân)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 14,62 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 14,55 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,07 km² 
| befolkingstichtens          = 58 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = {{NLf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FYf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag_of_Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_05_33_N_6_07.1_E_type:city_scale:66000_region:NL|53° 05' NB, 6° 07.1' EL}}
| webside                     = [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063777774426 FB-side Sigerswâld]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =  
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 05
| lat_sec                     = 33
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 13
| lon_sec                     = 07.1
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje fan Sigerswâld yn Fryslân''
| ôfbylding99                 = Map NL Opsterlân Sigerswâld.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Himrik (grien) fan Sigerswâld yn Opsterlân''
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}                                                  
'''Sigerswâld''' is in [[lintdoarp]] yn 'e gemeente [[Opsterlân]]. It doarp wurdt troch in wei en in feart yn twaën dield. Oan de grins mei [[Oerterp]] leit oan [[De Mersken]] de [[Mersker Heide]]. By Sigerswâld hearre ek nog twa lânlike dielen, de [[Boerestreek (Sigerswâld)|Boerestreek]] (rjochting Oerterp) en de [[Mjûmer]] (noardeastlik fan de Bakkefeanster heide).

Sigerswâld hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Sigerswâld (Opsterlân)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
De namme komt faaks fan de eigennamme Siger en bosk, dat grif in [[broekbosk]] west hat. Troch de [[muonts]]en út it kleaster fan [[Smelle Ie]] waard hjir yn de [[midsiuwen]] [[Turf (brânstof)|turf]] stutsen. Dy wurken en wennen yn in [[Foarwurk|úthôf]] op it Foarwurk. Yn ien fan de âldste akten dy't bekend binne, akkordearren se mei de boeren oer it kearen fan it wetter fan it [[Boarn|Alddjip]] en de langte fan de ûngetiid. Om [[1250]] hinne waard der yn Sigerswâld in tsjerke boud. 
[[Ofbyld:Kerk vanuit het zuid-oosten - Siegerswoude - 20199548 - RCE.jpg|thumb|left|''De yn 1909 ôfbrutsen Jakobustsjerke'']]
Neffens guon boarnen wie de [[Drachtster Kompanjonsfeart]] om [[1664]] hinne oer Sigerswâld trochlutsen nei [[Bakkefean]]. Yn [[1744]] wie de feanterij by Sigerwâld dien. Tusken 1950 en 1960 is de feart dêr wer ticht smiten, yn deselde tiid dat De Mersken en in stik fan it Skar omset binne ta greide en boerelân.

De oarspronklik oan de apostel [[Jakobus (apostel)|Jakobus]] wijde midsiuwske tsjerke fan Sigerswâld waard yn 1909 ôfbrutsen, doe't oan de Binnenwei in nije [[Nederlânsk Herfoarme Tsjerke|herfoarme]] tsjerke boud waard. Op it tsjerkhôf is noch dúdlik te sjen wêr de âlde tsjerke stie.

Sigerswâld wie eartiids út trije ferskillende mienskippen opboud: [[Fryske Peallen]], [[It Foarwurk]] en de [[Fryske Wylp]]. Yn [[1953]] waard Fryske Peallen mei stikken fan [[Oerterp]] in selsstannich doarp. 

== Mienskip ==
[https://www.facebook.com/profile.php?id=100063777774426 De Uthôf] is it doarpshûs fan it doarp, dêr't it yn [[1879]] stifte Doarpsbelangen gearkomt. 
Sigerswâld hat har eigen kabelnetwurk, dat yn [[1998]] oanlein is.

=== Tsjerken ===
Sigerswâld hat twa [[tsjerke]]n.
* [https://cgksiegerswoude.nl/ Kristlik-Grifformearde Tsjerke Sigerswâlde-De Wylp]
{{Apart|[[Elim (Sigerswâld)|Elim]]}} 
* [https://de-wilp-siegerswoude.protestantsekerk.net/ Protestantske Gemeente De Wylp-Sigerswâld]
{{Apart|Herfoarme tsjerke (Sigerswâld)|Herfoarme tsjerke}}
* [https://www.itkeningsfjild.nl/verhuurtarieven-gebouwen/ PKN It Keningsfjild]
{{Apart|Eastertsjerke (De Wylp)|Eastertsjerke}}
* [https://kerkdienstgemist.nl/stations/488-VGKN-Frieschepalen-Siegerswoude fuortsette Grifformearde Tsjerke Fryske Peallen-Sigerswâld]
{{Apart|Fuortset Grifformearde tsjerke (Fryske Peallen)|Fuortsette Grifformearde tsjerke}}

=== Skoallen ===
[[Ofbyld:Voormalige Christelijke basisschool Siegerswoude (Opsterland).jpg|thumb|260px|''Eardere kristlike basisskoalle'']]
Sigerswâld hie oant 2012 noch twa [[basisskoalle]] en hjoed-de-dei gjin ien mear. It Bijehûs is it pjutteboartersplak.

==== Kristlike basisskoalle De Foarikker ====
Yn 1922 waard de skoalle oprjochte as ''School met den Bijbel'' troch de evangelist [[Everhardus van Aken]], dy't in soad foar de earme heidsjers dien hat. De skoalle waard yn 1984 ferboud en hat yn dy snuorje de namme KBS De Foarikker krige.&lt;ref&gt;[http://www.de-foarikker.nl/actueel/onze-school.html De School], [http://www.de-foarikker.nl De Foarikker.nl], rieplachte op 30 april 2014.&lt;/ref&gt; Maaie 2014 waard bekend dat de skoalle op 31 july 2014 ticht gie fanwegen te min learlingen. De skoalle fusearre mei CBS 'Betrouwen' yn [[Bakkefean]].&lt;ref&gt;[https://www.dewoudklank.nl/nieuws/31470/cbs-de-foarikker-siegerswoude-sluit-haar-deuren/ ''CBS de Foarikker Siegerswoude sluit haar deuren''], [http://www.dewoudklank.nl De Woudklank.nl], sjoen op 20 maaie 2014.&lt;/ref&gt;

==== Iepenbiere basisskoalle 't Foarwurk ====
Fan 1922 oant 2012 koe der yn Sigerswâld iepenbier ûnderwiis folge wurde oan 't Foarwurk. Te min learlingen wie de reden dat de skoalle yn augustus 2012 slute moast en fusearre mei de iepenbiere basisskoalle 'De Skâns' yn [[Fryske Peallen]]. Gearwurkjen tusken 't Foarwurk en De Foarikker as brede skoalle krige te min stipe fan de âlders fan de bern fan de twa skoallen.&lt;ref&gt;[https://www.dewoudklank.nl/nieuws/4723/ouders-keren-brede-school-in-siegerswoude-foarwurk-sluit/ ''Ouders keren brede school in Siegerswoude, Foarwuk sluit''], ''01-02-2012'', [http://www.dewoudklank.nl De Woudklank], rieplachte op 30 april 2014.&lt;/ref&gt; it skoalgebou oan It Foarwurk datearre út 1922.

=== Ferienings ===
Der binne fiif buertferienings: 'Foarút', 'Om de Waskmer', 'Klauwertsbrêge', 'Mei inoar Ien', 'Rûnom de skoalle'.

* [https://www.facebook.com/p/Ijsclub-Ysnocht-Siegerswoude-100054273457663/ Iisklub Iisnocht]
* [https://www.facebook.com/VKConline/ Kuorbalferiening FKK] (Foarwurker Kuorbal Klub)
 
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier ||  1755 || 1840 || 1946* || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 122 || 210 || 1511* || 1074 || 983 || 925 || 880 || 856 || 875
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 830 || 830
|}

''&lt;small&gt;(*) mei Fryske Peallen&lt;/small&gt;''

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/NorthernProgFest/ Northern Prog Fest]

=== Vroeg op Stap ===
In aksje mei de namme [[Boargerynisjatyf ''Vroeg op stap''|''Vroeg op stap'']] fan de froulju Gorter en Loonen út Sigerswâld smiet yn 2008 56.000 hantekens op. De froulju woene mei de aksje foarinoar krije dat de jongerein sneonstejûnen earder te stappen giene. De hantekens waarden 2008 oanbean oan de [[Twadde Keamer]].

[[Ofbyld:Boerderij Het Voorwerk Siegerswoude (Opsterland).jpg|thumb|260px|''Pleats 'It Foarwurk', Sigerswâld'']]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Sigerswâld rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 14:''' [[Drachten]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Bakkefean]]
* '''Line 89:''' [[Oerterp]] - [[Mearum]] fia Sigerswâld en [[De Wylp]]

De buslinen troch Sigerswâld wurde fersoarge troch [[Qbuzz]], sawol bussen fan de konsesje Fryslân (14) as de konsesje Grinslân-Drinte (89).

=== Strjitten ===
Beakendyk, Binnenwei, Boskwei, Bremerwei, De Mersken, Dwarswyk, Foarwurk, Grinzerleane, Klauwertswei, Langpaed, Middenwei, Skieppedrift, Skoallelân, Taeijewyk, Uthôf, Van Akenwei, Van Houtenwei, Waskmerwei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.vkconline.nl Webstee VKC].
{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Siegerswoude|Sigerswâld}}
}}

{{Opsterlân}}
[[Kategory:Sigerswâld| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>hjntbnzrrnojci020mbez3s47fnsk1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Himrik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6889</id>
    <revision>
      <id>1240764</id>
      <parentid>1217439</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:28:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10251" sha1="1d2oi71unzdbg5kic5555f4saix6s7f" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 De Himrik, Binnenwei.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Binnendyk'' 
| wapen                       = [[Ofbyld:Hemrik vlag.svg|80px]] &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Ofbyld:De Himrik wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Himrik}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 10,89 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 10,84 &lt;br&gt; - wetter: 0,05 km²
| befolkingstichtens          = 71 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =	  
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_1_51_N_6_8_17_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 1' N 6° 8' E}}
| webside                     = [http://www.dehimrik.nl/ www.dehimrik.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Opsterlân De Himrik.png
| ôfbyldingstekst2            = ''LokaasjeDe Himrik (grien) yn 'e gemeente Opsterlân''
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 1
| lat_sec                     = 51
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 17
| lon_dir                     = E
}}
'''De Himrik''' is in streekdoarp súdeast fan [[Beetstersweach]] yn de gemeente [[Opsterlân]]. It doarp leit oan de wei fan [[Bakkefean]] en [[Wynjewâld]] nei [[Lippenhuzen]] en [[De Gordyk]], dy't yn 'e Himrik de Binnenwei hjit. Under De Himrik hearre ek de buorskippen [[Himrikerfallaat]], [[Sparjeburd]] en in lyts diel fan [[Welgelegen (Jobbegea)|Welgelegen]].

De Himrik hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Himrik}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:2023 De Himrik, Wite Tsjerke.jpg|thumb|left|''Wite Tsjerke'']]
De Himrik is oarspronklik in boeredoarp dat ek wol ''De Hem(e)rick(en)'' neamd waard. It doarp hie al yn 1315 in oan de apostel [[Andréas (apostel)|Andréas]] wijd tsjerkje. De tsjerke waard yn 'e 18e iuw ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke, mar it wurdt net útsletten dat der noch [[Midsiuwen|midsiuwsk]] muorrewurk bewarre bleaun is.&lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling, oproppen 6 juny 2023]&lt;/ref&gt; De tsjerke hat gjin toer, mar in [[klokkestuollen yn Fryslân|klokkestoel]] mei in klok dy't yn 1494 getten waard troch [[Geart fan Wou]]. 

By it graven fan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] foar de [[turf]]winning súdlik fan it doarp waard yn 1755 it Himrikerfallaat oanlein. De skutsslûs is hûndert jier letter fan stien makke en yn [[1902]] hielendal fernijd. De ophelbrêge is yn 1952 út in oar plak weikommen. De Kompanjonsfeart waard ek in soad brûkt om mei de [[pream]] hea, molke en fee te ferfieren.

[[Ofbyld:2023 De Himrik, grêfkelder famylje Van der Sluis.jpg|thumb|left|''Grêfkelder famylje Van der Sluis'']]
Súd fan it tsjerkhôf lizze in grêfkelder út 1860 foar de famylje Van der Sluis en in grutte stien mei de stambeam fan 'e [[Feanterij|feanter]] Jan Alles van der Sluis (1788-1863). Dy feantersfamylje hat ek It Koetshûs út 1901 oan de westkant fan it doarp bouwe litten.

Tusken 1902 en 1935 hie it doarp in molkfabryk op de hoeke fan 'e Fabryksleane oan de Kompanjonsfeart. It fabryk wie ynearsten partikulier, mar waard yn 1902 oernommen troch in groep boeren. Yn de jierren 1920 waard it fabryk fernijd. De doarren fan it fabryk waarden yn 1935 sletten, doe't de boeren harren molke oan it fabryk fan [[Terwispel]] leveren. Noch in jier earder wie der by it fabryk in swimbad iepene, dat fan it fabryk ferwaarme wetter krige.        

De Himrik waard troch de [[Nazy-Dútslân|Dútsers]] yn de [[Twadde Wrâldkriich]] keazen as lokaasje foar twa fan 'e acht kampen foar de [[Nederlânske Arbeidstsjinst]]. De kampen Sparjeburd (''Kamp 113 Sparjebird'') en Wurk Sathe (''Kamp 114 Werk Zathe'') waarden befolke mei meast manlju út de grutte stêden fan it lân, dy't harren der faak by joegen om sa de ferplichte wurkferskaffing yn Dútslân te ûntrinnen. Meiïnoar hawwe der tusken de 1000-1500 manlju yn 'e Himriker kampen sitten, dy't fral ynset waarden foar it oanmeitsjen fan lân of it dollen fan ierappels.&lt;ref&gt;[https://www.sa24.nl/nieuws/nieuws/17348/het-kampverleden-van-hemrik sa24.nl 26 april 2019]&lt;/ref&gt; Tusken 1946 en 1951 waarden der [[NSB]]-folk en froulju, dy't it yn 'e oarloch mei de besetter holden hiene, finzen set. Hjoed-de-dei is Sparjeburd in iepenloftteäter.   

== Mienskip ==
De Bining is it multyfunsksonele sintrum fan 'e Himrik. De doarpskrante hjit De Doarpsrûnte. [https://www.facebook.com/profile.php?id=100067037805850 Pleatslik Belang] bestie yn 2007 100 jier. [https://www.facebook.com/people/Stichting-Hemrivent/100003694209222/?locale=nl_NL Stifting Hemrivent] organisearret alle jierren it doarpsfeest. It doarp hat in iisbaan, in iepenloftswimbad, in boarterstún, sportfjilden, in Fryske Hyndersintrum. 

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 De Himrik, Binnenwei 8 - grifformearde tsjerke (Sûnt 2011 bûten gebrûk) - 2.jpg|thumb|260px|''Eardere grifformearde tsjerke'']]
* [http://www.kerklippenhuizenhemrik.nl/ PKN Lippenhuzen-De Himrik]
* [https://www.pkngereformeerdekerkwijnjewoude.nl/ Grifformearde Tsjerke Wynjewâld-De Himrik]
(De Himrik hat'oan de Binnendyk in eigen grifformearde tsjerkje hân. Dat tsjerkje waard yn 2011 sletten foar de earetsjinst; de leden hearre sûnt by de Grifformearde Tsjerke Wynjewâld-De Himrik.)&lt;ref&gt;[https://reliwiki.nl/index.php/Hemrik,_Binnenwei_8_-_Gereformeerde_Kerk Reliwiki, oproppen 6 juny 2023]&lt;/ref&gt;

=== Skoalle ===
* [https://deboge.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Bôge].
(It doarp hat oant 2007 ek in prot.-kristlike basisskoalle hân.)
[[Ofbyld:2023 De Himrik, 't Koetshûs.jpg|thumb|260px|'' 't Koetshûs'']]

=== Ferienings ===
Der binne twa buertferienings: tusken Twa Doarpen en Easte Ein.
* Angelsportferiening It Stikelbearske
* Sportferiening De Himrik: gymnastyk, badminton, aerobic en sealfuotbal 
* [https://www.facebook.com/kvwwmd/?locale=nl_NL Kuorbalferiening WWMD]
* [https://www.facebook.com/p/HVC-Hemrik-100083182009811/ Follybalferiening HVC] (kompetysje)
* Follybalferiening Nei it Sin (rekréaasje) 
* Iisklub Haast U
* [https://lytsefjildruters.nl/wie-zijn-we/historie/ Hynstesportferiening De Skarruters]
* [https://lytsefjildruters.nl/wie-zijn-we/historie/ Ponyklub De Lytse Fjildruters]
[[Ofbyld:2023 De Himrik, Kompanjonsfeart 31.jpg|thumb|260px|''Pleats Kompanjonsfeart 31'']]

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [http://www.dehimrik.nl/sport/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 352 || 765 || 703 || 672 || 631 || 655 || 440 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015  || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 747 || 750
|}

=== Berne ===
* [[Ymkje Hofstra-Booi]], titelhâldster âldste ynwenner fan Nederlân yn 1989.

=== Eveneminten ===
* Doarpsfeest (juny)
* [http://www.wampexhemrik.nl/ Nachtlike kuier] fan goed 25 kilometer (desimber)
[[Ofbyld:2023 De Himrik, klokkestoel.jpg|thumb|260px|''Klokkestoel'']]
== Doarpswapen en flagge ==
''Yn sinopel trije peallen fan sulver en in skyldhaad fan goud, beladen mei in [[Andréaskrús|Andryskrús]]ke, oan beide kanten mei in lizzende turf, alles fan kiel (read).''

De peallen binne oan de iene kant ûntliend oan de [[Sânwâlden]], de [[gritenij]] dêr't it doarp earder ûnder foelen. Tagelyk symbolisearje se it lânskipstype om it doarp, nammentlik de greiden en it grutte tal sleatten. De turven slaan op de eardere feanûntginning en it krúske ferwiist nei de [[Beskermhillige|patroanhillige]] Sint-Andrys. It skyldhaad ferwiist nei de sânrêch dêr't it doarp syn ûntstean oan te tanken hat. 

== Gea ==
Yn de omkriten lizze perselen lân mei houtwâlen (kûliselânskip), fierders binne der ferskate bosken en boskjes om te kuierjen. In heidelânskip en de delling fan [[De Boarn]] (of &quot;Alddjip&quot;) soargje foar noch mear fariaasje. 

[[Ofbyld:2023 Brêge Himrikerfallaat (De Himrik).jpg|thumb|260px|''Brêge Himrikerfallaat'']]
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch De Himrik rint de folgjende busline:

* Line 104: [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] - [[Ien]] fia [[De Gordyk]] en [[Haulerwyk]]

De busline troch De Himrik wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Andryssingel, Binnenwei, Bûtewei, De Maneezje, Dominee de Boerwei, Engbert Pierswei, Fabryksleane, Himrikerpaad, Honk, Ikesingel, Jan Evertswyk, Kompanjonsfeart, Poasen, [[Sparjeburd]], Tjalling Harkeswei, Welgelegen.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[De Frije Wiken]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Hemrik (Opsterland)|De Himrik}}
}}
{{Opsterlân}}
{{Koördinaten|53_1_51_N_6_8_17_E_type:city_scale:29000_region:NL|53° 2' NB, 6° 8' EL}}
{{DEFAULTSORT:Himrik, De}}
[[Kategory:De Himrik| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>1d2oi71unzdbg5kic5555f4saix6s7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Langsweagen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6891</id>
    <revision>
      <id>1240766</id>
      <parentid>1181933</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9789" sha1="2u1rfymvgwg9a2o512fini70ud3xoqu" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Langsweagen, Het Hou mei tsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Langsweagen vlag.svg|80px]] &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Ofbyld:Langezwaag wapen.svg|50px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Langsweagen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 13,17 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 13,08 &lt;br&gt; - wetter: 0,08 km²
| befolkingstichtens          = 80 ynw./km² 
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_58_56_N_6_00_12.1_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 58' N 6° 00' E}}
| webside                     = [https://www.langezwaag.com/ Side Langsweagen]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 58
| lat_sec                     = 56
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 00
| lon_sec                     = 12.1
| lon_dir                     = E
}}                                        
'''Langsweagen''' is in doarp yn it west fan de gemeente [[Opsterlân]], súdwest fan [[De Gordyk]]. It doarp hat likernôch 1050 ynwenners ([[2022]]).

Langsweagen leit yn it feanûntginningsgebiet en is fanâlds in [[lintdoarp]] oan de dyk fan It Hearrenfean nei [[De Gordyk]]. It doarp leit op de grins fan sân- en feangrûn. Bewesten en besuden Langsweagen is der in iepen lânskip en eastlik en noardlik hat it lânskip in sletten karakter. Sweach betsjut greidlân. De buorren by de tsjerke út [[1781]] hjit 't Hou.

Ek de nei de famylje Wijngaarden ferneamde buorskip [[De Wyngaerden]] falt ûnder Langsweagen. Oant [[Jonkerslân]] yn 1988 in selsstannich doarp waard, hearden ek Fûgelsang en Jonkerslân as buorskippen by Langsweagen.  

Langsweagen hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Langsweagen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Koarte skiednis ==
De namme Langsweagen ferwiist nei de lizzing fan de grûnen: lange stikken lân (sweagen) rûnen eartiids fan it rivierke de Alde Ie yn it noarden oant foarby de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] yn it suden. De lange sweagen binne werom te finen yn de doarpsflagge en it wapen, symbolisearre troch de griene banen en in klaver yn it wapen. Nei ± 1550 waard troch de ''Heeren Compagnie'' út [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] wei útein set mei it ôfgraven fan [[heechfean]] en waard de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] mei al syn wiken groeven om [[turf]] nei Hollân te ferfieren. De haadwei rûn east-west, fan It Hearrenfean oer [[Lúkswâld]] en Langsweagen nei [[De Gordyk]]. Dy Hegedyk wie tagelyk nei beide siden de wetterkearing. Benoarden dy Hegedyk ûntstienen nei de [[ferfeanting]] grutte wetterplassen. Troch de oanlis fan polderdiken waarden de drûchmakke polders geskikt makke foar boulân en greiden. In twadde ferbiningswei wie it wat heger lizzende 'Boppepaad’ fan [[Sechtjinroeden]] oant foarby [[Bontebok]]. Dêroan moatte in fjirtichtal pleatsen stien hawwe.
[[Ofbyld:2023 Langsweagen, Mattéustsjerke (1).jpg|thumb|left|''Mattéustsjerke'']]
De tsjerke fan Langsweagen waard eartiids wijd oan [[Evangeelje fan Mattéus|Sint-Mattéüs]]. Oarspronklik hongen der twa klokken yn in klokkestoel, mar nei de nijbou fan de tsjerke yn 1782 binne de klokken yn de tsjerketoer ophong. Njonken de tsjerke stiet de [[konsistoarje]] mei in fraaie trepgevel. De tsjerketoer hat in wynwizer yn de foarm fan in hynderke.
 
It yn [[1902]] oprjochte [[molkfabryk]] ferlear nei de konsintraasje yn de jierren 1960 syn funksje en waard sluten. It gebou wurdt no bewenne en der sit in bedriuw yn. Foar de ôffier fan de produsearre tsiis waard gebrûk makke fan de tram. Yn 1880 waard de NTM ([[Nederlandsche Tramweg Maatschappij]]) oprjochte en sûnt krige Fryslân in net fan tramlinen. Oant [[1948]] ried der ek in tram troch Langsweagen. 

Fral nei de oarloch krige it doarp oan de noardlike kant nijbou. 
== Mienskip ==
[[Ofbyld:De Boom van Langezwaag.jpg|thumb|260px|De Beam fan Langsweagen]]
Sûnt [[1902]] hat it doarp in Pleatslik Belang en sûnt oktober 2009 hat Langsweagen ek in eigen doarpshûs. It doarp hat in sportpark mei de sportseal 't Paradyske. De doarpsfeesten wurde begjin [[septimber]] holden.

Foar de sân yn Langsweagen berne slachtoffers fan de [[Twadde Wrâldkriich]] en de [[polisjonele aksjes]] yn [[Yndoneezje|Ynje]] is oan de Tsjerkestrjitte yn 2020 in plaquette mei dêrop de nammen ûntbleate.&lt;ref&gt;[https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/987961/langezwaag-krijgt-plaquette-voor-zeven-oorlogsslachtoffers Omrop Fryslân, 28 augustus 2020]&lt;/ref&gt;

=== Tsjerke ===
{{Apart|Mattéustsjerke (Langsweagen)}}
De Mattéustsjerke is it tsjerkegebou fan de [https://www.kerklangezwaag.nl/ PKN-gemeente Langsweagen-Jonkerslân-Lúkswâld].
[[Ofbyld:2023 Langsweagen, Tsjerkeleane 1.jpg|thumb|260px|''Konsistoarje'']]
=== Skoalle ===
* De basisskoalle [https://skoalleitaventoer.nl/ It Aventoer] yn Langsweagen is tagelyk de skoalle foar Jonkerslân en Lúkswâld.  
(Yn it ramt fan de fúzje yn 2022 fan de earder aparte iepenbiere basisskoallen De Wjukslach yn Langsweagen en De Hoekstien yn Lúkswâld waard yn itselde jier útein set mei it plannen fan nijbou oan De Boenders oan de noardlike kant fan Langsweagen).&lt;ref&gt;[https://frieschdagblad.nl/regio/Voorkeurslocatie-nieuwe-school-Langezwaag-bekend-27839094.html Frysk Deiblêd, 29 july 2022]&lt;/ref&gt;. 
[[Ofbyld:2023 Langsweagen, Tsjerkeleane.jpg|thumb|260px|''Tsjerkeleane'']]

=== Ferienings ===
* [https://www.floralia.frl/ Feriening Floralia]
* [https://langezwaag-luxwoude.friesevogelwachten.nl/nl/onze-vogelwacht Fûgelwacht Lúkswâld]
* [[Fuotbalferiening Langsweagen]]
* [https://www.facebook.com/people/Gymnastiek-Advendo-Langezwaag/100009359347761/?paipv=0&amp;eav=AfYe7DfTkyxi8J4nFi-q481B1OI60R-E1wPhUBtGN_FLF4M_cp-P4eW4S-ADG3HRmOY&amp;_rdr Gymnastykfereriening Advendo]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100054412902518 Iisklub Langsweagen]
* [https://www.facebook.com/svLangezwaag/ Tennisferiening Langsweagen]
* [https://www.facebook.com/nutengenoegen.langezwaag/?locale=nl_NL Toanielferiening Nut en Genoegen]

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.langezwaag.com/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
=== Aktiviteiten ===
Yn de moanne septimber wurde de Floraliafeesten organisearre. Alle jierren wurdt de prestaasjeloop &quot;8 fan Langsweagen&quot; organisearre.

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2006 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 956 || 1235 || 1129 || 1102 || 1100 || 1080 || 1000 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1074 || 1035
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/fochteloo/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Berne ===
* [[Anke Beenen]] (1853-1886), hurdrydster
* [[Cornelis Gerritsma]] (1866-1951), wethâlder
* [[Tjeerd Bottema]] (1884-1978), skilder, tekener illustrator 
* [[Hotze de Roos]] (1909–1991), jeugdboekeskriuwer
* [[Sjirk Frânses van der Burg]] (1917-2008), feedokter 
* [[Hans de Haan]] (1924/25-2006), politikus
* [[Anne Huitema]] (1941), byldzjend keunstner
* [[Atte Bouma]] (1948), fuotbaltrener-filosoof

== Ferskaat ==
In [[2007]] waard Langsweagen lanlik bekend mei't it Nederlânske team by it [[Jeropeesk kampioenskip fuotbal ûnder 21|EK ûnder de -21]] op sportpark 't Paradyske treende. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Langsweagen rint de folgjende busline:

* '''Line 20:''' [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] fia [[Drachten]] en [[De Gordyk]]

De busline troch Langsweagen wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alde Ie, Boerestreek, De Finne, 't Hou, De Klamp, De Plasse, Hegedyk, Jister, Klidze Rjocht, Lang Ein, Lytse Wyngaarden, Paradys, 't Skeane Ein, Skoalplein, Spant, Tsjerkeleane.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[De Frije Wiken]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.langezwaag.com/ webstee fan Langsweagen]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Langezwaag|Langsweagen}}
}}

{{Koördinaten|52_58_59_N_6_0_16_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 59' NB, 6° 0' EL}}

{{Opsterlân}}
[[Kategory:Langsweagen| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>2u1rfymvgwg9a2o512fini70ud3xoqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lippenhuzen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6892</id>
    <revision>
      <id>1240767</id>
      <parentid>1227866</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11794" sha1="nq0948b44jph4tw49r6eh57gfue3pkj" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Lippenhuzen, wettertoer.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Wettertoer'' 
| wapen                       = [[Ofbyld:Lippenhuzen vlag.svg|80px]] &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Ofbyld:Lippenhuzen wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Lippenhuzen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 16,15 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 16,06 &lt;br&gt; - wetter: 0,93 km²
| befolkingstichtens          = 83 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_1_1_N_6_5_37_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 1' N 6° 5' E}}
| webside                     = [https://www.lippenhuizeneen.nl/ www.lippenhuizeneen.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Opsterlân Lippenhuzen.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Lippenhuzen (grien) yn 'e gemeente Opsterlân''
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 1
| lat_sec                     = 1
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 5
| lon_sec                     = 37
| lon_dir                     = E
}}
'''Lippenhuzen''' is in doarp noardeast fan [[De Gordyk]] yn de gemeente [[Opsterlân]]. Under Lippenhuzen falle ek de [[buorskip]]pen [[Hanebuorren|Hoannebuorren]], [[Foksebuorren]] en it grutste part fan [[Welgelegen]]. Yn it noardlike diel fan it doarpsgebiet leit de [[Liphústerheide]].

Lippenhuzen hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Lippenhuzen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Namme ==
Yn 1315 waard it plak as ''Luppingahusum'' foar it earst neamd. Dêrnei folgen fariaasjes lykas ''Leppingahwyssen'' (1512), ''Leppenhuysen'' (1543),  ''Lepehusen'' (1622), ''Lippenhuyse''. (kaart út 1700). Hiele oare oantsjuttings ferskine sûnt 1505: ''Kobunderhuysum'', ''Coebunderhuysen'' (op 16e-iuwske kaarten), ''Kabunderhuizen'' (kaart út 1700) en in inkelde kear ''Cobunderhuizen'' (19e iuw). 

It earste diel fan Lippenhuzen stamt fan de famyljenamme Luppinga. Neffens K.F. Gildemacher yn 'Friese Plaatsnamen' wie dy famyljenamme oan it begjin fan de 16e iuw mooglik yn it ferjit rekke en waard de namme doe mei de [[ljip]] assosjearre. In âlde Nederlânsktalige namme foar de ljip is ''kobunder'' en sa soe dan Kobunderhuysum ûntstien wêze kinne.&lt;ref&gt;K.F. Gildemachter, Friese Plaatsnamen ISBN 978 90 330 0643 02 (2007)&lt;/ref&gt;     

== Skiednis ==
De fynst fan [[dowestien]] fan de earste tsjerke fan Lippenhuzen rjochtfeardiget de oanname dat it doarp oarspronklik oardel kilometer noardliker fan it hjoeddeiske doarp lei. Dy tsjerke bestie yn alle gefallen al yn 1315, doe 't Lippenhuzen mei oare plakken út de omkriten neamd waard as besit fan it kleaster fan de [[Dútske Oarder]] yn [[Nes (It Hearrenfean)|Nes]] by [[Akkrum]]. Mooglik moast it doarp yn it earste fearn fan de 15e iuw ferhûzje nei in geunstiger plak, want doe wiene der plannen om in nije tsjerke te bouwen.&lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html corpusroemeling.nl, oproppen 5 juny 2023]&lt;/ref&gt; 

Lippenhuzen wie eartiids in relatyf grut doarp. It hie oansjen, it wie grutter as De Gordyk en it hie in eigen rjochtskeamer. Oant 1800 waard troch de [[grytman]] en syn bysitters yn Lippenhuzen rjochtsprutsen. [[Beetstersweach]] die dat foar it noardlike diel fan it Alddjip, wylst Lippenhuzen de rest fan Opsterlân foar syn rekken naam. Yn 'e [[Frânske tiid]] waard Opsterlân yn fjouwer ''[[Mairie| mairies]]'' ferdield, wêrfan Lippenhuzen der ien wie.&lt;ref&gt;Liphúster Nijsgjirrichheden, Wytse van der Sluis&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:Lippenhuzen, âlde tsjerke (tekening 1724).jpg|left|thumb|''Alde tsjerke (1724)'']]
De foargonger fan de hjoeddeiske tsjerke wie in tsjerke sûnder toer en hie in klokkestoel mei twa klokken. It oarspronklik oan [[Petrus (apostel)|Sint-Piter]] wijde [[Gotyk|goatyske]] tsjerkje waard yn 1743 ferfongen troch in nije tsjerke yn 'e styl fan de tsjerke fan it oanbuorjende doarp [[De Himrik]]. De [[turf]]winning wie doe al útein set en dat makke dat der jild wie foar in nij tsjerkegebou. Yn 1860 waard de hjoeddeiske tsjerke op de fûneminten fan syn foargonger boud. De 17e-iuwske preekstoel datearret noch út de âlde goatyske tsjerke. 

Begjin [[18e iuw]] waard de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] oanlein om de turf ôf te fieren. De tsjintwurdige [[turfrûte]] ferbynt it doarp mei Terwispel, De Himrik en De Gordyk. Yn de [[18e iuw]] waard der besuden it doarp in soad [[bokweet]] ferboud. Yn it doarpswapen wurde de turffearten en de bokweetkerrels symbolisearre.
[[Ofbyld:Lippenhuzen, NTM-tram yn 'e Buorren.jpg|thumb|left|NTM-tram yn Lippenhuzen'']]
Sûnt 1911 rûn de tram fan de [[NTM]] troch de Buorren fan Lippenhuzen. De line rûn oant [[Easterwâlde]] en waard letter trochlutsen nei [[Stienwyk]] en [[Assen]]. Oant 1947 waarden passazjiers en fracht ferfierd, dêrnei oant de opheffing fan de line yn 1962 allinne noch fracht tusken De Gordyk en Stienwyk.       

Oan de eastkant fan De Buorren foarmet sûnt 1932 de [[Lippenhúster Wettertoer|wettertoer]] it hichtepunt fan it doarp, in yn [[Ekspresjonisme|ekspresjonistyske]] styl boud mânsk bouwurk. By de ûnderkant fan de ommanteling fan it reservoir kraget it mitselwurk fan de skacht der yn in dûbele beweging út om de hoeken op te fangen. De foarm fan de toer feroaret dan yn in achtkantich systeem. De lizzende finsters krigen op de hoeken mitsele silinderkes: art déko- ornamintyk.

Nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] fûn doarpsútwreiding oan de súdlike kant fan De Buorren plak. Begjin jierren 1990 is de doarpsútwreiding fan it plan &quot;Lippenhuzen-East&quot; folboud. It doarp fierde yn 2016 it 700-jierrich jubileum.&lt;ref&gt;[https://lc.nl/friesland/Lippenhuizen-viert-700-jarig-bestaan-21636427.html ljouwerter Krante]&lt;/reF&gt;

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Lippenhuzen, multyfunksjoneel sintrum De Mande (fuotbalferiening Thor).jpg|thumb|260px|''Multyfunksjoneel sintrum De Mande '']]
Op 25 maaie 2018 waard it  [https://www.facebook.com/kobunderhus/?locale=nl_NL Konbunderhûs] iepene. Yn it multyfunskjonele sintrum fûnen de iepenbiere basisskoalle De Flecht, it doarpshûs De Mande, de fuotbalferiening en de pjutteopfang It Berneplakje in ûnderdak. [https://deharker.nl/ De Harker] is de doarpskrante fan Lippenhuzen. De buertsuper moast yn 2021 de doarren slute.&lt;ref&gt;[https://www.sa24.nl/nieuws/ondernemen/15415/buurtsuper-faber-lippenhuizen-sluit-deuren sa24.nl, 6 septimber 2021]&lt;/ref&gt; Yn juny wurdt meast it [https://www.lippenhuizeneen.nl/feest/ doarpsfeest] holden.

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:De Pitertsjerke fan Lippenhuzen.jpg|thumb|260px|''De Piterstsjerke'']]
{{Apart|Pitertsjerke (Lippenhuzen)}}
* [http://www.kerklippenhuizenhemrik.nl/ PKN Lippenhuzen-De Himrik]

=== Ferienings ===
It doarp hat ferskillende buertferienings. 
* [https://www.lippenhuizeneen.nl/demande/ De Mande]
* [https://koor-melomania.nl/ Koar Melomania] 
* [https://vrouwenvannu.nl/afdeling/lippenhuizen Froulju fan no]
* [[Fuotbalferiening THOR]]
* [http://www.jeugdwerklippenhuizen.nl/ Jongerenwurk Lippenhuzen] 
* [https://www.lippenhuizeneen.nl/tdf/ Keatsferiening Tusken de Flatsen]
* [https://spijkerpakkenband.com/ Spikerpakkenband]
* [https://www.piterkerklippenhuizen.nl/ Stifting Pitertsjerke Lippenhuzen]
[[Ofbyld:2023 Lippenhuzen, Polebrêge.jpg|thumb|260px|''Polebrêge'']]
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.lippenhuizeneen.nl/verenigingen-logo/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1002 || 1307 || 1214 || 1150 || 1094 || 1115 || 1321 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2020  
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1358 || 1290
|}
''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids, 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/oldeberkoop/ Alle Cijfers]. Oare jierren sûnder boarnefermelding oernommen fan de besteande ynformaasje yn it artikel'')&lt;/small&gt;

=== Berne yn Lippenhuzen ===
[[Ofbyld:2023 Lippenhuzen, Boerestreek 13.jpg|thumb|260px|''Boerestreek 13'']]
* [[Reinoudina de Goeje]] (pseudonym ''Agatha''; 1833-1893), berneboekeskriuwster
* [[Evert Zandstra]] (1897-1974), skriuwer
* [[Klaas Bouma]] (1914-1944), skilder
* [[Foppe de Haan]] (1943), fuotbaltrener
* [[Mindert Wijnstra]] (1945-2020), skriuwer

== Ferskaat ==
* Tusken [[1639]] en [[1832]] stie foar de pleats fan de Bûtewei 22 oer in [[nôtmûne]].&lt;ref&gt;[https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=3297 Molendatabase, oproppen 5 juny 2023]&lt;/ref&gt; Oan de Kompanjonsfeart west fan de Buorsterwyk stie sûnt 1860 in houtseachmûne, dy't yn 1864 ôfbaarnde.&lt;ref&gt;[https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=3298# Molendatabase, oproppen 5 juny 2023]&lt;/ref&gt;  
* Noardwestlik fan it doarp stiet oan de ferbiningswei mei Beetstersweach, de Sweachsterwei, in út likernôch 1860 datearjend [[tol]]hûs. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Lippenhuzen rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 20:''' [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] fia [[Drachten]] en [[De Gordyk]]
* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia De Gordyk
* '''Line 104:''' [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] - [[Ien]] fia De Gordyk en [[Haulerwyk]]

De buslinen troch Lippenhuzen wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
't Corso, Boerestreek, Bûkenhage, Buorsterwyk, Bûtewei, Kompanjonsfeart, De Buorren, [[Dotterblom]], Feestlân, Heidereed, Kobunderleantsje, Marten Janswei, Omgong, [[Pompeblêd]], Rjochtskeamerpaad, Singel, Slûsleane, [[Swanneblom]], Sweachsterwei, [[Tjalling Harkes]]wei, Trijehoek, Weme, Welgelegen.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]
* [[De Frije Wiken]].

== Publikaasje(s) ==
{{Aut|Wytse van der Sluis en Fokko Bosker}} &quot;Van Ljuppingahuzum tot Lippenhuizen&quot;

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.lippenhuizen.com/ Webstee fan Lippenhuzen]
* [http://www.historischekerken.nl/Friesland/Lippenhuizen.html Tsjerke fan Lippenhuzen]
* [http://www.opsterland.nl/content.jsp?objectid=6747 Lippenhuzen op de webstee fan Opsterlân]
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Lippenhuizen|Lippenhuzen}}
}}
{{Koördinaten|53_1_1_N_6_5_37_E_type:city_scale:29000_region:NL|53° 1' NB, 6° 6' EL}}


{{Opsterlân}}
[[Kategory:Lippenhuzen| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>nq0948b44jph4tw49r6eh57gfue3pkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lúkswâld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6893</id>
    <revision>
      <id>1240769</id>
      <parentid>1181966</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8738" sha1="a9umxp0lbnnvfayf170ywyp0x8zz4bl" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Lúkswâld, Hegedyk 69.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Hegedyk''
| wapen                       = [[Ofbyld:Lúkswâlde vlag.svg|100px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Luxwoude wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Lúkswâld}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 5,07 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 5,03 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,03 km² 
| befolkingstichtens          = 85 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] 
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   =
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_48_N_5_58_50_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 5° 58' E}}
| webside                     = [http://www.luxwoude.net www.luxwoude.net] 
| ôfbylding2                  = Map NL Opsterlân Lúkswâld.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Lúkswâld (grien) yn 'e gemeente Opsterlân''   
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 48
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 58
| lon_sec                     = 50
| lon_dir                     = E
}}                                            
'''Lúkswâld''' (ek wol Lúkswâlde) leit west fan [[De Gordyk]] yn it west fan de gemeente [[Opsterlân]]. De huzen steane yn in [[Lintdoarp|lint]] oan de Hegedyk, de Alde Leane en de Lúkster Heawei. It doarp leit flak lâns de snelwei [[A7]] tusken De Gordyk en [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] en is fan [[De Tynje (doarp)|De Tynje]], De Gordyk en [[Tsjalbert]] ôf  berikber.

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Lúkswâld}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.
== Skiednis ==
Yn [[1315]] stie yn ''Lukeswalde'', sa't it doe neamd waard, in kapel of tsjerke. Dy is letter ferdwûn. De bewenners tsjerken yn alle gefallen al yn de [[17e iuw|17e]] en [[18e iuw]] yn it buordoarp [[Gersleat]] yn de doetiidske gritenij [[Aenjewier]].&lt;ref&gt;Pierius Winsemius, ''Chroniqve ofte historische geschiedenisse van Vrieslant beginnende vanden jaere nae des werelts scheppinghe 3635. ende loopende tot den jaere nae de gheboorte Christi. 1622.'', Frjentsjer, 1622, Paragraaf oer Opsterlandt.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden'', Diel 15, Amsterdam, Leien, Doardt, Harns, 1788, side 486 en 580.&lt;/ref&gt;

Lúkswâld is in streekdoarp dat him pas let foarme hat. Lang wie it doarp it lytste fan 'e gritenij [[Opsterlân]]. It doarp hie mar tsien [[Stimhawwende pleats|stimhawwende saten]]. Yn 1749 wennen der noch mar trije húshâldings. Op de gritenijkaart fan [[Christianus Schotanus|Schotanus]] út it begjin fan de 18e iuw is it in streekje mei losse bebouwing lâns de diken en paden nei it noarden: de haadwei is troch de feanen rjochting Gersleat en It Hearrenfean. Fierder de wat eastliker rinnende Heawei nei de ‘Luxter Tinie’, dy't folle letter útgroeie soe ta De Tynje. It doarpswapen hat dêrom in turf, is in feanûntginningsdoarp

Oan de ein fan de [[18e iuw]] is it noch altiten lyts. De '[[Tegenwoordige Staat van Friesland]]' melde doe: ''een klein Dorpje [..] op de grenzen van Aengwirden, niet verre van Gersloot, waar onder dit Dorpje in ’t Geestelyke behoort. De landen, die tot dit Dorp behooren, loopen voorby Gersloot in een punt ten einde, op de kaart bekend onder den naam van Luxter Horn, en over dezelve loopt, van den Veenster rydweg, een hooiweg naar Luxter Tinie.''

Lúkswâlde lei op de grins fan in leechfean en healwei de 19e iuw wie de omjouwing fan it doarp troch de [[turf]]winning bot feroare. Op de gritenijkaart fan [[Wopke Eekhoff|Eekhoff]] fan 1848 lizze benoarden it doarp ûnúteachbere plassen troch de leechfeanterij, wêrby't allinnich de beide neamde diken sparre bleaun binne. De plassen rinne oant foarby De Tynje, dêr't de feanterij yn folle gong wie. Troch dy feanterij groeide it lytse doarp foars. Healwei de 18e iuw telde it plak noch gjin tsien ynwenners; begjin [[19e iuw]] wennen der mear as 300 minsken op de smelle stripen lân oan beide kanten fan de dyk.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Lúkswâld, doarpshûs 't Trefpunt.jpg|thumb|left|''Doarpshûs 't Trefpunt'']]
[https://www.luxwoude.net/vereniging/plaatselijk-belang Pleatslik Belang] bestie yn 2002 hûndert jier en fierde dat mei in eksposysje. It fernijde doarpshûs [https://www.facebook.com/DorpshuistTrefpunt/?locale=nl_NL 't Trefpunt] waard yn 2016 op 'e nij iepene.&lt;ref&gt;[https://www.waldnet.nl/wn/nieuws/51879/t_Trefpunt_in_Luxwoude_officieel_geopend.html Wâldnet, 21 maaie 2016]&lt;/ref&gt; Tsien kear yn 't jier ferskynt de doarpskrante, dêr't ek it skoalnijs yn stiet.

=== Tsjerke ===
* [https://www.kerklangezwaag.nl/ PKN-gemeente Lúkswâld-Langsweagen-Jonkerslân]
It doarp hat yn de 20e iuw in grifformearde tsjerke hân, dy't ôfbrutsen is. 

=== Skoalle ===
De iepenbiere basisskoalle De Hoekstien waard yn 2022 sletten. De skoalle fan Lúkswald fusearre op 1 augustus fan dat jier mei de iepenbiere basisskoalle De Wjukslach fan [[Langsweagen]] ta de iepenbiere basisskoalle [https://skoalleitaventoer.nl/ It Aventoer].&lt;ref&gt;[https://www.sa24.nl/nieuws/nieuws/24996/op-naar-it-aventoer-met-video- Sa24.nl, 13 july 2022]&lt;/ref&gt;

=== Ferienings ===
* [https://langezwaag-luxwoude.friesevogelwachten.nl/nl Fûgelwacht Langsweagen-Lúkswâld]
* [https://www.luxwoude.net/vereniging/biljartclub-at-fortun Biljertklup 't Fortún]
* [https://www.luxwoude.net/vereniging/stichting-dorpsfeest-luxwoude Stifting Doarpsfeest]
* [https://www.luxwoude.net/vereniging/doarpsarchyf-lukswald Doarpsargyf Lúkswâld]
* [https://www.facebook.com/p/IJsclub-t-Fort%C3%BBn-100063462815394/?paipv=0&amp;eav=AfZFtGdj41sLfvy7bgVikLiaoX-SUmdwtus7_3phed6V_gZujwPfvdw4SBXjcn-EfAE&amp;_rdr Iisklup 't Fortún]
* Linedance The Golddiggers Chainball
* Stifting Sweefmûne

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.luxwoude.net/verenigingen hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1749 || 1815 || 1855 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 9 || 311 || 116 || 465 || 425 || 392 || 312 || 313
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2005 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 412 || 441 || 440
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/luxwoude/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Eveneminten ===
* Doarpsfeest (twadde wike fan septimber)

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Lúkswâld rint de folgjende busline:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]

De busline troch Lúkswâld wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
[[Ofbyld:2023 Lúkswâld, Hegedyk.jpg|thumb|260px|''Hegedyk'']]
Alde Leane, De Opslach, De Weech, De Wyngaarden, Hegedyk, Lúkster Heawei, Nije Leane.

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|A. Postma e.o.}} &quot;Trije yn Ien&quot;; histoarysk fotoboek oer Lúkswâld, Langsweagen en [[Jonkerslân]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.luxwoude.net/ webstee fan Lúkswâld]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Luxwoude|Lúkswâld}}
}}
{{Koördinaten|52_59_48_N_5_58_50_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 60' NB, 5° 59' EL}}

{{Opsterlân}}
{{DEFAULTSORT:Lukswald}}
[[Kategory:Lúkswâld| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>a9umxp0lbnnvfayf170ywyp0x8zz4bl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nij Beets</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6894</id>
    <revision>
      <id>1240770</id>
      <parentid>1225639</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11172" sha1="exdj9in558boq66qlp5be71cj6xyxvi" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = It Houten Himeltsje, Nijbeets.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''It Houten Himeltsje''
| wapen                       = [[Ofbyld:Nij Beets vlag.svg|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Nij Beets wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nij Beets}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 19,11 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 18,53 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,58 km² 
| befolkingstichtens          = 88 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] 
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   =
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_4_11_N_6_0_10_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 4' N 6° 0' E}}
| webside                     = [https://www.nijbeets.info/ www.nijbeets.inf] 
| ôfbylding2                  = Map NL Opsterlân Nij Beets.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Nij Beets (grien) yn 'e gemeente Opsterlân''   
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 4
| lat_sec                     = 11
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 0
| lon_sec                     = 10
| lon_dir                     = E
}}                                             
'''Nij Beets''' is in doarp west fan [[Beetstersweach]] yn de gemeente [[Opsterlân]]. 

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nij Beets}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

It [[Polderhaadkanaal]] rint troch it doarp. 

== Skiednis ==
De namme Nij Beets komt fan it tichtby lizzende buorskip [[Ald Beets]], dat eartiids gewoan Beets hiet en in doarp wie. 

Nij Beets waard yn [[1863]] stifte troch feanarbeiders, dy't om [[1860]] hinne dêr it fean fan harren (fean)bazen ôfgroeven om der dêrnei [[Turf (brânstof)|turf]] fan te meitsjen. De delsetting lei yn de [[himrik]] fan it âlde doarp Beets.
[[Ofbyld:Veenderij bij Nij Beets, 1927.jpg|thumb|left|''Feanterij ûnder Nij Beets, 1927'']]        
Troch de feanen rûn in wichtige ferbiningswei nei [[Utingeradiel]], de ''Zeveinsweg''; noardliker lei de ''Ga Weg'' - no de Prikkewei - yn it doarp. Yn de [[Tegenwoordige Staat van Friesland]] (1788): ''Den rydweg, die van Beetsterzwaag door dit Dorp en voorts naar 't Westen loopt, onder den naam van rechte Zeveins weg en dien van Ga weg; gaande de laatste geheel tot aan Utingeradeels grenzen, door de laage landen, die de Beetster Hooi- en Maadlanden worden genaamd. Verder Zuidoostwaards [...] liggen hooi- en weidlanden, bekend by den naam van Wester Buure Vennen, na welke de Marschen volgen.''

Yn [[1831]] waard in nije strjitwei, de Nije Leppedyk (no de Domela Nieuwenhuiswei) tusken de Zeveinsweg en de Gean Wei oanlein. De lannen gienen fan [[1863]] ôf op de skeppe. Tweintich jier liet it lânskip in ôfwikseling fan stroken [[woast lân|woeste grûn]], healannen en turflannen sjen. Der waard benammen oan de Prikkewei boud, oan de eastside fan de Skipsleat en benoarden de Nij Beetsterfeart. Sûnt ein [[19e iuw]] kaam it oanmeitsjen fan de útfeante grûn stadichoan op 'e gong. 
[[Ofbyld:Prikkeweg, spitkeet en stiennen wenten, Nij Beets 1892..jpg|thumb|left|''Prikkewei, Nij Beets 1892'']] 
Nei in wike bealgjen moasten de arbeiders sneins 5 kilometer rinne om yn Beets nei de herfoarme tsjerke. Om't dat foar in soad te fier wie, waard yn 1891 in houten tsjerke boud, dat de namme it Houten Himeltsje krige. Om de tsjerkegong noch mear oan te trunen joech de dûmny it tsjerkefolk snert. Gekjejend waarden de tsjinsten dêr doe ek wol snerttsjinsten neamd. Yn 1908 waard it Houten Himeltsje ferfongen troch stiennen nijbou oan de Skipsleat. Hjoed-de-dei is it Houten Himeltsje yn it iepenloftmuseum fan Nij Beets rekonstruearre. Yn [[1917]] folge oan de Prikkewei de bou fan in grifformearde tsjerke (yn 2004 ôfbrutsen).

Fan de iere organisearre folkswenningbou binne de tweintich wenten út [[1921]] oan de Swynswei (de eardere Zeveinswei) en it streekje fan tolve wenten, dy't yn 1938 en 1940 oan in sydpaad fan de Domela Nieuwenhuiswei kamen, moaie foarbylden.

[[Ofbyld:20181005 Sudergemaal Nij Beets.jpg|thumb|260px|''[[Sudergemaal]]'']]
It [[Sudergemaal]] waard yn 1924 boud en wie ien fan de earste elektryske gemalen yn Fryslân.

=== Koloanje Frij Fryslân ===
Yn [[1903]] waard de koloanje Frij Fryslân yn Nij Beets stifte mei [[Jan Hoen]] as foarman. De koloanjes yn [[Bussum]] ([[Walden (koloanje)|Walden]]) en [[Blaricum (plak)|Blarikum]] ([[Ynternasjonale Bruorskip]]) wienen it foarbyld. [[Frederik van Eeden (skriuwer)]] makke as stifter fan Walden propagandatochten oer de ideeën fan mienskiplik grûnbesit. Yn de earmoedige omkriten fan Nij Beets gienen sokke ideeën der yn as in preek yn in âlderling. Lykas ek yn dy oare koloanjes mislearre it eksperimint; yn [[1908]] kaam in ein oan de koloanje Frij Fryslân. De Van Eedensrtjitte en de Hoenstrjitte yn Nij Beets binne nei de beide manlju neamd.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Nij-Beetsbrêge 2014.JPG|thumb|260px|''Brêge oer it Polderhaadkanaal yn Nij Beets'']]
Nij Beets hat sûnt 1898 in feriening foar Pleatslik Belang. It doarpshûs hjit 't Trefpunt. De doarpskrante [https://www.nijbeets.info/denijsbeetster/ De Nijs Beetster] ferskynt tsienris yn 't jier. [https://www.facebook.com/Skulhoal/ It Skûlhoal] is de jeugdsoas. “De Blauwe Kamp” is sûnt 1955 it iepenloft swimbad fan Nij Beets. 

=== Tsjerke ===
* [https://www.doarpstsjerke.nl/ PKN Nij Beets]

=== Skoalle ===
* [https://jasker.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Tsjasker]
* [https://arke-nijbeets.nl/ Kristlike basisskoalle De Arke]

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Biljertferiening De Brêge
* Feestkommisje Nij Beets
* Fûgelwacht Nij Beets-De Feanhoop
* [https://www.vv-ods.nl/ Follybalferiening ODS]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064009025034 Toanielferiening Kliuwend Omheech]
* Follybalferiening De Tûke Batsers (rekreaasje follybal)
* [[Fuotbalferiening Blue Boys]]
|valign=top|
* [https://www.kvnijbeets.nl/ Gymnastykferiening Krêft en Freonskip]
* Jeu des Boules
* Sjitsportferiening Nij Beets
* [http://www.deturftrapers.nl/ Sloeproeiferiening De Turftrapers]
* [https://www.tennisnijbeets.nl/ Tennisferiening Nij Beets]
* [https://www.ijsclubnijbeets.nl/ Iisklub Nij Beets]
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.nijbeets.info/cultuurenhistorie/cultureleverenigingen/# hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2005 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1801 || 1628 || 1586 || 1529 || 1428 || 1691 || 1671 || 1685
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/luxwoude/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Berne ===
* [[Sjouke de Zee]] (1867-1954), skriuwer en propagandist 
* [[Feite Faber]] (1923–2010), CDA-politikus
* [[Hannie Bruinsma-Kleijwegt]] (1936-2021), PvdA-politika
* [[Dineke van As-Kleijwegt]] (1942), PvdA-politika
* [[Dirkje Postma]] (1951), longarts en heechlearaar Patofysiology fan it sykheljen 
* [[Jan Schulting]] (1956), fuotbaltrener
* [[Femke Kok]] (2000 ), langebaanrydster

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/dorpsfeestnijbeets/ Doarpsfeest] (septimber)
* [https://www.facebook.com/midzomerfeestnijbeets/?locale=nl_NL Midsimmerfeest Nij Beets] (juny)
* [https://www.facebook.com/Keetfeestnijbeets/ Keetfeest]

== Damshûs ==
[[Ofbyld:Dam-Hûske Nij Beets..JPG|thumb|260px|''Dam-Hûske Nij Beets'']]
{{apart|It Damshûs}}
De skiednis fan de earmoede yn 'e feanterij wurdt yn it [https://www.damshus.nl/ leechfeanterijmuseum 'It Damshus'] sichtber makke. In ienkeamerwente oan de Skipsleat foarmet de orizjinele kearn fan it museum. De feanarbeiders fertsjinnen suver neat en moasten yn houten krotten wenje, dy't se faak sels timmerje moasten, of op turffarren, dêr't earder turf op ferfierd waard mar dy't dêr net mear foar brûkt wurde koenen. Fan de boaten waard in húske makke of op de boaten waard in hûs makke.

== Gea ==
Nij Beets leit yn in polderlânskip mei moaie fiersichten. Fan [[de Feanhoop]] ôf rint it [[Polderhoofdkanaal|Polderhaadkanaal]] troch Nij Beets oant de Nije feart by [[Ulesprong (Opsterlân)|De Ulesprong]]. By de Feanhoop leit it natoergebiet de [[Kraanlannen]], dêr't noch [[petgat]]ten út de [[feanterij]]tiid binne. Yn 'e tagonklike Kraanlannen binne in soad fûgels en oare bisten. Besuden Nij Beets rint it [[Boarn|Ald Djip]]. Dat is in rivierke dy't earder útrûn yn de [[Middelsee]]. Mear súdlik fan de rivier leit it natoergebiet [[De Deelen]], dat ek yn 'e tiid fan de feanterij ûntstien is.

Nij Beets leit sintraal yn it gebiet dat grinzet oan it boskgebiet fan [[Beetstersweach]] en it Fryske Marregebiet.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nij Beets rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]
* '''Line 27:''' It Hearrenfean - Drachten fia [[Akkrum]] en [[Beetstersweach]]

De buslinen troch Nij Beets wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Blauwe Kampwei, De [[Bjirk]], De [[els (beam)|Els]], De [[Esk]], De Peppel, Doarpsstrjitte, [[Domela Nieuwenhuis]]wei, Dumnysbosk, Gearen, Geawei, Giterskewei, Hoenstrjitte, Janssen Stifting, Kanaalwei Noard, Kanaalwei Súd, Krûme Swynswei, Legewei, [[Leppe]]dyk, Prikkewei, Ripen, Swynswei, [[Tjeerd Nawijn]]strjitte, Tolhikbuert, Van der Brugghenstrjitte, Van Eedenstrjitte.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

== Keppeling om utens ==
* [http://www.beetsonline.nl/ Website Beets Online | Nij Beets, Oud Beets]
* [https://www.damshus.nl/ It Damshûs]

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nij Beets}}
}}

{{Koördinaten|53_4_11_N_6_0_10_E_type:city_scale:29000_region:NL|53° 4' NB, 6° 0' EL}}

{{Opsterlân}}
[[Kategory:Nij Beets| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>exdj9in558boq66qlp5be71cj6xyxvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerterp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6895</id>
    <revision>
      <id>1240771</id>
      <parentid>1213241</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18959" sha1="ppsppw3b0hjxmlusfsh01drh4zs8hzf" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Oerterp
| ôfbylding                   = Ureterp, de Sint Petruskerk RM31865 foto2 2015-05-10 13.59.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = [[Sint-Petrustsjerke (Oerterp)|Sint-Petrustsjerke]] fan Oerterp
| wapen                       = [[Ofbyld:Oerterp vlag.svg|border|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Ureterp dorpswapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Oerterp}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 25,52 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 25,09 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,43 km² 
| befolkingstichtens          = 195 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = {{NLf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FYf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag_of_Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 9247
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_5_42_N_6_10_8_E_type:city_scale:66000_region:NL|53° 6' NB, 6° 10' EL}}
| webside                     = [http://www.oerterp.nl www.oerterp.nl]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 5
| lat_sec                     = 42
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 10
| lon_sec                     = 8
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lizzing fan Oerterp yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL Opsterlân Oerterp.png
| ôfbyldingstekst99           = Himrik fan Oerterp yn Opsterlân
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}       
'''Oerterp''' is in doarp eastlik fan [[Drachten]] yn de gemeente [[Opsterlân]]. 

Oerterp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Oerterp}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners en is nei [[De Gordyk]] it twadgrutste doarp fan de gemeente.

== Lizzing ==
It doarp hat in geunstige lizzing by [[Drachten]] (6&amp;nbsp;km) en it [[Knooppunt Oerterperfallaat]] fan de [[Rykswei 7|A7]] fan [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] nei [[Grins (stêd)|Grins]] en de [[Rykswei 31|N31]] fan [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] nei [[Emmen]]. Sadwaande wenje der in soad forinzen yn it doarp. De middenstân wreidet him stadichoan út trochdat der in soad nijbou dien wurdt. 

== Namme ==
De namme Oerterp (''Urathorp'', mei oer = boppe) wurdt ferklearre mei dy fan [[Olterterp]] (''Utrathorp'' mei uter = bûten) út de lizzing neffens de Boarn: Oerterp boppestreams en Olterterp wat leger. Terp betsjut hjir dus doarp.

== Skiednis ==
Oerterp is oarspronklik, tegearre mei [[Selmien]] oan de westkant en [[Sigerswâld (Opsterlân)|Sigerswâld]] oan de eastkant, in [[streekdoarp]]. De delsetting is lykwols net lykas in soad oare lintdoarpen yn de omjouwing troch de [[feanterij]] ûntstien. De langhalige foarm is in gefolch fan de lizzing op de deksânrêch tusken de oarspronklike [[Drait (wetter)|Drait]] en [[De Boarn]] (dat op dat stik no it ''Alddjip'' hjit). De earste bewenning is al hiel lang ferlyn, doe't der noch gjin skiedskriuwing wie.&lt;ref&gt;Berend L. Hoeksma: Ureterp van verleden tot heden, ISBN 90-904410-8&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:2023 Oerterp, de Prinsedobbe (pingo).jpg|thumb|left|''De Prinsedobbe'']]
Under [[Argeology|argeologen]] hat Oerterp bekendheid mei't yn 1943 by de [[Prinsedobbe]] oan de Mouneleane oerbliuwsels fan rindierjagers út 'e ein fan de [[Alde Stientiid]] fûn binne, flak nei de lêste [[iistiid]]. Op in gebiet fan 85 kante meter op de ringwâl fan de dobbe waarden 5.408 fjoerstiennen foarwerpen fûn, wêrfan 1.360 stikken ark. It klimaat moat hjir doe west hawwe lykas dat fan [[Laplân]] en Noard-[[Sibearje]] no. De minsken dy't hjir omswalken wienen oanwiisd op wat it lânskip bea, dat allinnich oer de hege sânrêgen tusken de rivierkes geanber wie. Oannommen wurdt dat de minsken dêr allinne simmerdeis harren kampen hiene. Om't fergelykbere oerbliuwsels fûn binne by [[Hamburch]] stiet dy kultuer bekend as de [[Hamburchkultuer]].&lt;ref&gt;[https://www.opsterland.nl/ureterp Side gemeente Opsterlân]&lt;/ref&gt; As middel fan bestean wiene de minsken oanwiisd op de ienfâldige lânbou en feehâlderij. 

[[Ofbyld:2023 Oerterp, Weibuorren.jpg|thumb|left|''It eartiidske Binnenpaad, de tsjintwurdige Weibuorren'']]
Tusken 1200 en 1250 waard fan grutte [[kleastermop]]pen de oan [[Petrus (apostel)|Sint-Piter]] wijde tsjerke boud. Wat letter as de bou fan de tsjerke waard Oerterp yn 1315 foar it earst neamd. It doarp hie oan it begjin twa paden. It belangrykste paad, de Bûtewei, ferbûn [[Beetstersweach]] mei [[Drinte]]. Noardlik dêrfan lei de Binnenwei, hjoed-de-dei de Weibuorren, dat de tsjerke ferbûn mei it [[It Foarwurk|Foarwurk]] fan [[Sigerswâld]]. It noarden fan 'e himrik wie rûch heechfean en yn it suden lei heide.  

De ferdieling fan it lân eartiids is hjoed-de-dei noch ôf te sjen oan de rin fan 'e beamwâlen. It tsjerklike lân waard yn stripen ûnder de boeren ferdield, dy't fan noard nei súd rûnen. Dêrmei krigen de boeren allegear in stik [[heechfean]] (yn it noarden), in stik kultuergrûn grûn (yn it midden) en in stik heide yn it suden mei in stripe healân (De Mersken) oan it Alddjip.&lt;ref&gt;Berend L. Hoeksma: Ureterp van verleden tot heden, ISBN 90-904410-8, side 23&lt;/ref&gt;

It is net bekend wannear't der útein set waard mei it ôfgraven fan it heechfean. Sûnt 1472 wie der al in feanmaster, dy't wurke foar it [[Kleaster Jeruzalim (Gerkeskleaster)|kleaster Jeruzalim]]. Yn 1641 waard in begjin makke mei it graven fan in feart út [[Drachten]] wei, dy't yn 1657 oan de grins fan Opsterlân ta wie. De feart lei yn 1667 al oant Fryske Peallen. Foar it wurk wiene feanarbeiders en skippers nedich en ek boeren setten harren nei wenjen oan 'e feart, sadat der al gau mear ynwenners oan 'e Feart wennen as yn de rest fan it doarp. Namste mear doe't de feart noch langer makke waard en der ferbiningen ûntstiene mei Drinte en Grinslân. De feart bleau oant yn de Twadde Wrâldoarloch de belangrykste ferkearsrûte fan it doarp.&lt;ref&gt;Berend L. Hoeksma: Ureterp van verleden tot heden, ISBN 90-904410-8, side 30-31&lt;/ref&gt; 
[[Ofbyld:2023 Oerterp, griff-frijmakke tsjerke De Levensbron.jpg|thumb|260px|''Griff.-frijmakke tsjerke De Levensbron'']]
Oerterp krige yn 1860 in ôfskate tsjerke en om't oan 'e feart de oanhingers fan de ôfskieding it bêste fertsjintwurdige wiene, kaam dêr de tsjerke. Sûnt hie it doarp twa tsjerken. Fanwegen de groei fan it tal leden waard yn 1908 de earste grifformearde tsjerke ferfongen troch nijbou. Mei't der yn 1944 in skuorring ûntstie yn de grifformearde tsjerke en de tsjerklike eigendommen oan de nije frijmakke tsjerke tawiisd waarden, bouden de grifformearden, dy't trou oan de synoade bleaune, letter yn 1962 in nije tsjerke oan de Mounestrjitte. Dat wie it tredde tsjerkegebou yn Oerterp. De spjalting hat ûnder de leden en it ferieningslibben fan de twa grifformearde tsjerken in soad leed brocht, dat letter yn de dokumintêre &quot;[https://weromrop.omropfryslan.nl/frl/utsjoering/it-fertriet-fan-oerterp-de-grifformearde-frijmakking-yn-1946 It Fertriet fan Oerterp]&quot; fêstlein waard.       
 
Yn it ramt fan it [[ruilferkaveling|ruilferkavelingsplan]] &quot;It Keningsdjip&quot; waard yn 'e earste helte fan de jierren 1960 de feart tichsmiten en in brede asfaltdyk oanlein. In soad lytse pleatskes ferdwûnen en waarden ôfbrutsen, wylst de eardere bewenners ferhûzen nei de nijbou yn it doarp. Yn dy tiid ferdwûnen ek in soad sânreden yn it bûtengebiet. It doarp groeide hurd en tusken 1950 en 1990 ferdûbele it ynwennertal hast.

== Bouwurken ==
[[Ofbyld:Weibuorren 60 62 Ureterp.jpg|thumb|left|''Weibuorren 60-62 (haadstrjitte)'']]
Oerterp hat net in soad monuminten. It wie in earme streek en de kwaliteit fan it boude wie trochstrings net heech. Fierwei de measte huzen binne dan ek yn de [[20e iuw]] boud. In útsûndering is it oan alle kanten skeane hûs njonken de supermerk op de Weibuorren 60/62 mei de lytse raamkes, en dat is dan ek beskerme as monumint. Fierders is der noch in [[gevelstien]] ynmitsele neist de foardoar fan it eardere postkantoor op Weibuorren 76: 
	 
:Heere Hendriks / geweesen Brou / wer tot Oerterp / 1740

De stien is dúdlik âlder as it gebou, dat dêr yn 1919 kaam op it stee fan it doe foar de twadde kear ôfbaarnde kafee/loazjemint. De stien siet earder yn it loazjemint, mar de [[brouwerij]] fan Heere Hendriks stie oan de Feart op de hoeke fan de Brouwersleane. Heere Hendriks lei flak neist de tsjerke begroeven ûnder in lizzende stien. Syn grêf is nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] romme. De stien fan syn heit leit yn 'e tsjerke. Op it tsjerkhôf stiet ien fan de [[Klokkestuollen yn Fryslân]].

===Mûnen===
[[Ofbyld:2023 Oerterp, nôtmûne De Bruinvisch (yn1925 ûnttakele, yn 2007 ôfbrutsen).jpg|thumb|left|''Nôtmûne De Bruinvisch (yn 1925 ûnttakele, yn 2007 ôfbrutsen'']]
Oan de Mounestrjitte stie de achtkante reiddutsen stelling-[[nôtmole]]. De mûne waard boud yn 1872 mei ûnderdielen fan in ôfbrutsen [[houtseachmûne]] út de Saanstreek. Hy hiet &quot;De Bruinvisch&quot;. Yn 1925 knapte in roede en waard der in motor ûnderyn de mole setten. De mûne-as waard yn [[1927]] ferkocht nei [[Aduard]] en is dêr yn de noch besteande wettermûne set. 

Om 1670 waard flakby, oan de hjoeddeiske Postleane, in [[folmûne]] boud foar it &quot;foljen&quot; (it fertichtsjen fan de stof troch de fezels dêrfan de iepeningen yn it weefsel opfolje te litten) fan weefde wollen stoffen mei stampers yn bakken mei ûnder mear [[urine]]. Troch se sa folje te litten waarden se tichter en dus waarmer. De [[wol]] sil komd wêze fan de skiep dy't op de heide hâlden waarden en sil troch in soad minsken thús spûn en weefd wêze. Yn 1749 wie Jan Sanders timmerman en folmûnder yn Oerterp. De mûne ferdwûn nei 1800.

{{nl}} Oer de eardere mûnen fia www.molendatabase.org:
{|
|valign=top|
*Mûne 1 ''Nôtmûne''. [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=3741 Mounleane (yn 'e buert fan nr 15)] 
*Mûne 2 ''Bruinvisch''. [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=472 Mounestrjitte nr 8]
*Mûne 3 ''Folmûne ''. [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=3739 Mounestrjitte nr 8 foargonger fan Mûne 2]
*Mûne 4 ''de Welkomst''. [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=3740# Boerestreek (yn 'e buert fan nr 38)]
Poldermûnen (mooglik lytse mûnen) lokaasjes net alhiel wis.
|valign=top|
*Mûne5 ''Poldermûne ''[https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=13841# Selmien west]
*Mûne6 ''Poldermûne'' [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=13842# Bûtewei]
*Mûne7 ''Poldermûne'' [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=13899# Tsjerkeleane]
*Mûne8 ''Poldermûne'' [https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=13900 Op it plak fan ôfrit N381/N31]
|}

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Oerterp, multyfunksjonele sintrum De Wier.jpg|thumb|260px|''Multyfunksjoneel Sintrum De Wier]]
Oerterp hat in multyfunksjoneel sintrum mei de namme [http://www.mfcdewier.nl/ De Wier]. It doarp hat in oantal buertferienings, dy't ek aktiviteiten organisearje. It doarp hat in grut tal foarsjennings en in goed fertsjintwurdige winkelstân.  

Tradisjoneel wurde Oerterpers foar &quot;oanbreide hoazzen&quot; útmakke.&lt;ref&gt;List mei skelnammen, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker&lt;/ref&gt; 

=== Tsjerken ===
{{Apart|Sint-Petrustsjerke (Oerterp)}}
{{Apart|Grifformearde tsjerke (Oerterp)}}
{{Apart|Grifformeard-frijmakke tsjerke (Oerterp)}}
* [https://www.itkeningsfjild.nl/sint-piter-ureterp/ PKN It Keningsfjild]
* [https://www.ontmoetingskerkureterp.nl/ PKN Ontmoetingskerk] 
* [https://www.delevensbronureterp.nl/ Grifformeard-frijmakke tsjerke]

=== Skoallen ===
[[Ofbyld:2023 Oerterp, Kristlike basisskoalle De Opdracht.jpg|thumb|260px|''Kristlike basisskoalle De Opdracht'']]
* [https://obsdetwirre.nl/  Iepenbiere basisskoalle De Twirre]
* [https://www.deopdracht.nl/ Protestantsk-kristlike basisskoalle De Opdracht]
* [https://www.basisschoolebenhaezer.nl/ Skoalle mei de Bibel Eben Haëzer]
* Fierder binne der twa pjutteboartersplakken: Hummelterp en de Spil. 
[[Ofbyld:2023 Oerterp, Bûtewei.jpg|thumb|260px|''Bûtewei'']]
=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
'''Sportferienigings'''
* [https://5pack.nl/ Basketballferiening Five Pack]
* [http://www.bvoerterp.nl/ Badmintonferiening Oerterp]
* [https://www.volleybal.nl/competitie/vereniging/CKL6B58 Follybalferiening Oerterp]
* Iisferiening De Baanbrekers
* [https://www.kvoerterp.nl/ Kuorbalferiening Oerterp]
* [https://www.ogfcontra.nl/ Gymnastykferiening OGF]
* [https://www.tennisvereniging-oerterp.nl/ Tennisferiening Oerterp]
* [https://dcoerterp-drachten.nl/ Damklup Oerterp]
* [[Fuotbalferiening Oerterp]]
* [https://www.duiven.net/verkoop/?page=view&amp;id=1204 Doweferiening De Snip]

|valign=top|
'''Sjong- en muzykferienings:'''
* Kristlik mingde sjongferiening Looft den Heer
* [https://www.bazuinureterp.nl/ Kristlike Muzykferiening De Bazuin]
* [https://fanfare-oerterp.nl/ Fanfare Oerterp]
* [https://www.facebook.com/gospelkoor.amfora/?locale=nl_NL Grifformearde Gospelkoar Amfora]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100056436827182 Grifformearde Brassband De Lofklank] 
* [https://www.thelightingstars.nl/ Gospelgroep De Lighting Stars]
* [https://showbandoerterp.nl/ Showband Oerterp]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063466451232 't Oerterper Manljuskoar] 
* [https://fanfare-oerterp.nl/contact/dweilorkest-de-oertetters/ Dweilorkest de Oertetters]
* Frouljuskoar Hjerres
|valign=top|
'''Oare ferienings:'''
* [http://www.ureterpbridge.nl/ Bridgeklup Oerterp]
* [https://www.facebook.com/groups/481753621941783/?locale=nl_NL Toanielferiening Op Nij Foriene]
* Feriening Natuer en Miljeu Oerterp e.o.
* [https://ureterp.friesevogelwachten.nl/nl/onze-vogelwacht Fûgelwacht Oerterp e.o.]
* Kristlike Plattelânsfroulju Oerterp
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.ureterp.frl/verenigingen hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:2023 Oerterp, Akkemuoisbult (it heechste punt fan Oerterp) oan it ein fan de Merskenreed.jpg|thumb|260px|''Akkemuoisbult (it heechste punt fan Oerterp) oan 'e ein fan de Merskenreed'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959||  1964 || 1969 || 1974 || 2006 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1512 || 2874 || 2708 || 2723 || 2853 || 3114 || 4768
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2022
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 4765 || 4820
|}
[[Ofbyld:2023 Oerterp, Tsjerkeleane.jpg|thumb|260px|''Tsjerkeleane'']]
=== Berne yn Oerterp ===
&lt;!-- Nei bertejier --&gt;
* [[Jan de Roos (artyst)|Jan de Roos]] (1896-1979), muzikant
* [[Saco Rienk DeBoer]] (1883), ferneamd Amerikaansk lânskipsarsjitekt
* [[Peije Rasp]] (1879-1941), muzikant
* [[Roel Walda]] (1897-1983), politikus
* [[Date Hendrik Keuning]] (1942), politikus
* [[Koos Geerds]] (1948), dichter
* [[Lieuwe de Boer]] (1951), reedrider
* [[Alyda Norbruis]] (1989), fytster
* [[Jelle Wagenaar]] (1989), fuotballer

=== Eveneminten ===
[[Ofbyld:2023 Oerterp, Leidyk.jpg|thumb|260px|''Leidyk'']]
Alle twa jier wurdt der in doarpsfeest hâlden. Dat bart op de ûneven jiertallen. Der is dan in [[merke]], in grutte feesttinte en in soad aktiviteiten troch de eigen bewenners. It feest duorret fjouwer dagen. Fierders binne der ferskate optredens fan de majorettes en de [[fanfare]]. Op de langste dei, elts jier op 21 juny, wurde de Weibuorren ôfsluten en is dêr in grutte merk mei in soad aktiviteiten, organisearre troch de sportklubs yn Oerterp. Fierders hat Oerterp noch in iisbaan, twa grutte boarterstunen, in [[skatebaan]], in sportsintrum (De Wier), in jongereinsoas en in aktiviteitensintrum yn De Wier. Elk jier is der boppedat in grut konsert fan ferskate rock-artysten: [[Oerrock]]

* [https://www.facebook.com/GoudenSpikerFestival/ Gouden Spiker Festival]
* [https://oerrock.nl/ Oerrock]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064587885930 Simmerfeest] (septimber)
* [https://www.piterrunlippenhuizen.nl/Historiepiterrunlippenhuizen.html Piterrun]

== Publikaasjes ==
* {{Aut|Berend L. Hoeksma}} &quot;Ureterp van verleden tot heden Oerterp&quot;

== Oars ==
[[Ofbyld:2023 Oerterp. De Fûgelhelling, jonge earrebarren dy't út it nêst smiten binne.jpg|thumb|260px|''De Fûgelhelling, jonge earrebarren (2023)'']]
* [[De Fûgelhelling]] oan 'e Feart is in bekend opfangsintrum foar fûgels en bisten, dêr't likernôch 60 frijwilligers yn 't spier binne. It is mooglik om in besite te bringen oan de Fûgelhelling (sjoch de [https://defugelhelling.nl/ hiemside fan De Fûgelhelling foar de iepeningstiden]). 
* Fan [[1944]] oant [[2000]] stie yn 'e [[buorskip]] [[Selmien]] ûnder Oerterp de [[proefbuorkerij]] [[Bosma Zathe]].

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Oerterp rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 14:''' [[Drachten]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Bakkefean]]
* '''Line 84:''' Drachten - [[Assen]] fia [[Haulerwyk]]
* '''Line 89:''' Oerterp - [[Mearum]] fia [[Sigerswâld (Opsterlân)|Sigerswâld]] en [[De Wylp]]

De buslinen troch Oerterp wurde fersoarge troch [[Qbuzz]], sawol bussen fan de konsesje Fryslân (14 en 84) as de konsesje Grinslân-Drinte (89).

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Oerterp]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
[[Ofbyld:2023 Oerterp, dobbe oan de Broerestreek.jpg|thumb|260px|''Dobbe oan de Broerestreek'']]
== Keppeling om utens ==
* [http://www.oerterp.nl Webstee fan Oerterp]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
{{CommonsBalke|Ureterp|Oerterp}}

{{Koördinaten|53_5_42_N_6_10_8_E_type:city_scale:66000_region:NL|53° 6' NB, 6° 10' EL}}

{{Opsterlân}}
[[Kategory:Oerterp| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>ppsppw3b0hjxmlusfsh01drh4zs8hzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Olterterp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6896</id>
    <revision>
      <id>1240772</id>
      <parentid>1182015</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8409" sha1="8v6hyoztt97swuejbgdcbl0e4tmnl1m" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Olterterp, Hippolytustsjerke (2022).jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = ''Hippolytustsjerke''
| wapen                       = [[Ofbyld:Olterterp vlag.svg|border|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Olterterp wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Olterterp}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 6,2 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 6,19 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,02 km² 
| befolkingstichtens          = 11,3 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] 
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   =
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_03_59.5_N_6_06_00.7_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 03' N 6° 06' E}}
| webside                     = [https://pb-beetsterzwaag-olterterp.nl/ Side Beetstersweach-Olterterp] 
| ôfbylding2                  = Map NL Opsterlân Olterterp.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Olterterp yn de gemeente Opsterlân''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 03
| lat_sec                     = 59.5
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 06
| lon_sec                     = 00.7
| lon_dir                     = E
}}                  
'''Olterterp''' is in doarp yn de gemeente [[Opsterlân]], krekt eastlik fan [[Beetstersweach]]. It is it lytste doarp fan de gemeente, ûnder it doarp falt ek it buorskip [[Heidehuzen]].

Olterterp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Olterterp}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Etymology ==
Olterterp komt yn [[1315]] foar as ''Utrathorp''. Utrathorp mei ''Urathorp'' ([[Oerterp]]) binne nammen dy't de lizzing fan beide doarpen foar de rivier de [[Boarn]] oer oanjouwe. It [[Aldfrysk]]e ''ûtere'' betsjut &quot;bûtenste&quot; of &quot;oan de bûtenkant lizzend&quot; en ''ûr'' &quot;oer&quot; of &quot;boppe&quot;. 
Dat Olterterp is it streamôf lizzende doarp.&lt;br&gt;
De foarmen Otter- en Olter- hawwe lange tiid neist elkoar bestien, mar alinne de fariant Olterterp is oerbleaun.&lt;ref&gt;J.J. Spahr van der Hoek, ''Olterterp'' yn ''Fryske Plaknammen'' diel VIII sd. 19-22.&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Olterterp, gevelstien tsjerketoer (2022).jpg|thumb|left|''It Boelens-wapen oan de tsjerketoer'']]
De famylje Fan Boelens wie eartiids eigner fan fierwei it measte lân en opstallen yn Olterterp. 
[[Amerozius Ayzo fan Boelens]] sette oan it begjin fan de 19e iuw útein it ûnlân te beplantsjen mei beammen. 

Yn 1793 waard Boelensstate stifte troch Ambrosius Ayso fan Boelens, dy't yn 1907 ferfongen waard troch [[Huzinge Olterterp]] dêr't earder de famylje Fan Boelens wenne. It is no it haadkantoar fan [[It Fryske Gea]]&lt;ref&gt;[[Peter Karstkarel]], ''419x Friesland, Van Slijkenburg tot Moddergat''. Utjouwerij Noordboek&lt;/ref&gt;. By Beetstersweach stiet hearehûs [[De Horst]], dat yn [[1907]] boud is troch de Beetstersweachster arsjitekt [[Luitje de Goed]] (1853-1926).

Bûten Olterterp leit yn 'e rjochting fan it [[Selmien]] it [[Aldhôf (Olterterp)|Aldhôf]], oanlein yn [[1830]], is it famyljebegraafplak fan de famylje Fan Boelens. Ambrosius Ayzo fan Boelens (1766-1834) liet de heuvel opsmite, dêr't tsjintwurdich 12 stiennen lizze fan syn neiteam, ôffrede troch in smei-izeren hekke. It famyljewapen stiet op it grêf fan Boelardus Augustinus (1791-1830) ôfbylde.&lt;ref&gt;[https://www.dekrantvantoen.nl//vw/article.do?v2=true&amp;id=LC-19900907-19001&amp;vw=org&amp;lm=boelen%2Cselmien%2CLC%2CDVHN%2CNVHN%2CBCH%2CWEZ%2CBRU%2CDAM%2CDRC%2CEMS%2CFEA%2CFRC%2CGBS%2CGZB%2CHAH%2CHEC%2CHGL%2CHOH%2CHSK%2CHWB%2CJCH%2CKHN%2CKSK%2CKVF%2CMCK%2CMDW%2CMFH%2CNDC%2CNOF%2CNOK%2CNPD%2CPEK%2CROJ%2CSBO%2CSNB%2CTAC%2CVEE%2CWKL%2CWKW%2CZFH%2CZOH%2CSSN%2CSSP%2CMOH%2CNVP%2CFRI%2CKLA Ljouwerter Krante, (De krant van toen]&lt;/ref&gt;

=== Tsjerke ===
{{Apart|Sint-Hippolytustsjerke (Olterterp)}}
Yn Olterterp stiet in tsjerke út [[1415]] mei in toer út de [[18e iuw]]. It tsjerkegebou is oplutsen út [[kleastermop]]pen yn goatyske styl. De tsjerke wie wijd oan [[Hippolytus fan Rome|Sint Hippolytus]]. Op de tsjerkeflier lizze sarken út de [[17e iuw|17e]] en [[18e iuw]]. Oan de muorren hingje [[rouboerd]]en út dy tiid fan belangrike famyljes út dy tiid: Boelens, Lycklama à Nijeholt en Hemminga. Foar de tsjerke is yn [[1744]] in toer boud, de liedklok is wierskynlik fan [[1444]]. Yn [[1974]] is it gebou restaurearre. De tsjerke is yn behear by de [[Stifting Alde Fryske Tsjerken]] en der wurde geregeld konserten jûn.

=== It suvelfabryk ===
[[Ofbyld:Hotel café restaurant 't Witte Huis te Olterterp.jpg|thumb|left|''It Wite Hûs'' yn de 40er jierren, oan de [[tramwei It Hearrenfean - Drachten]]'']]
Yn 1893 waard it stoomsuvelfabryk &quot;De Hoop&quot; stifte troch de erven Van Boelens, it pear Sandberg-van Boelens fan [[Arnhim]]. It [[molkfabryk]] stie oan de hoeke fan de dyk nei it Selmien en dy nei [[It Súd]] ûnder [[Drachten]]. Oant 1917 wie der ek in nôtmeallerij. Nei 1965 waard der ûnderhannele oer in fúzje mei de fabriken fan [[Boarnburgum]], [[Terwispel]] en [[Langsweagen]]. Yn 1975 folge gearwurking mei dy fabriken ûnder de namme &quot;De Zuid-Oost-Hoek&quot;; letter waard it fabryk part fan &quot;Friesland Frico Domo&quot;. Yn 2003 gie de produksje oer nei de suvelfabriken fan [[Warkum]] en [[Bedum (plak)|Bedum]] en gie it fabryk ticht en waard ôfbrutsen. &lt;ref&gt;[https://sa24.nl/boter-kaas-en-zoveel-meer/ sa24.nl]&lt;/ref&gt;

== Mienskip ==
Foar foarsjennings is Olterterp oanwiisd op Beetstersweach. Olterterp hat tegearre mei Beetstersweach in feriening fan [https://pb-beetsterzwaag-olterterp.nl/ Pleatslik Belang].
[[Ofbyld:Olterterp, boskpaad foar it Wite Hûs oer (2022).jpg|thumb|260px|''Boskpaad foar it Wite Hûs oer'']]

=== Tsjerke ===
* [https://www.viapacis.nl/ Protestantse Gemeente ViaPacis]

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2004 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 154 || 184 || 155 || 144 || 137 || 130 || 90 || 96 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 83 || 80 
|}

*

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Olterterp rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 20:''' [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] fia [[Drachten]] en [[De Gordyk]]
* '''Line 27:''' It Hearrenfean - Drachten fia [[Akkrum]] en [[Beetstersweach]]

De buslinen troch Olterterp wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Achterwei, [[Aldhôf (Olterterp)|Aldhôf]], Boppefjild, [[Heidehuzen]], Poostwei, Van Harinxmawei.

== Ofbylden ==
&lt;gallery perrow=6 widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Ofbyld:Het witte Huis - Uitspanning Gorter. Beetsterzwaag..jpg|&lt;small&gt;''De útspanning &quot;It Wite Hûs&quot; mei fiver en boarterstún yn Olterterp, ± 1915''&lt;/small&gt;
Ofbyld:Olterterp, Wite Hûs (2022).jpg|''It Wite Hûs (2022)''
Ofbyld:Olterterp, De Horst (2022).jpg|''De Horst''
Ofbyld:Olterterp, Van Harinxmawei 17, lânhûs Olterterp (It Fryske Gea).jpg|''Huzinge Olterterp''
&lt;/gallery&gt;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Opsterlân}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Olterterp}}
}}
[[Kategory:Olterterp| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>8v6hyoztt97swuejbgdcbl0e4tmnl1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Heidehuzen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9857</id>
    <revision>
      <id>1240774</id>
      <parentid>1066924</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T20:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1240774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="557" sha1="o6rw31nbxu0f8vc44gez8faq8ys1atl" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Heidehuizen.jpg|thumb|De pleats ''Heydhuysen'' yn Heidehuzen]]
'''Heidehuzen''' is in [[buorskip]], besteand út in pear pleatsen, yn de gemeente [[Opsterlân]] sa'n twa kilometer eastlik en op de himrik fan  [[Olterterp]]. 

Noardeastlik fan Heidehuzen leit [[Oerterp]]. De buorskip leit oan de noardrâne fan de bosk fan Olterterp, tichtby it rivierke it [[Boarn|Keningsdjip]]. 

{{Koördinaten|53_3_52.83_N_6_7_46.93_E_type:city_zoom:15_region:NL|53° 4' NB, 6° 7' EL}}

{{Opsterlân}}
[[Kategory:Olterterp]]
[[Kategory:Buorskip yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>o6rw31nbxu0f8vc44gez8faq8ys1atl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siemen Hoekstra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13685</id>
    <revision>
      <id>1240775</id>
      <parentid>1128108</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T20:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1240775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="097ibgyc212kgcuw4rx5egylrojefnl" xml:space="preserve">'''Siemen Hoekstra''' ([[Ikkerwâld]], [[1966]]) is [[freelance]] trompettist, dosint koperblazers en [[dirigint]].

Doe't Siemen Hoekstra tsien jier wie krige er syn earste kornetlessen fan Douwe Veenstra by streekmuzykskoalle De Wâldsang yn [[Bûtenpost]]. Op syn fyftjinde spile er bugel (flügelhorn) by [[brassband]] De Bazuin út [[Oentsjerk]]. Ek spile er by brassband Soli Deo Gloria, [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] en brassband [[De Wâldsang]], [[Bûtenpost]].

Hoekstra studearre [[trompet]] en HaFaBra-direksje oan de Muzyk Pedagogyske Akademy yn Ljouwert en ferfolge syn trompetstúdzje oan it Sweelinckkonservatoarium yn [[Amsterdam]]. Hy krige trompetles fan Jan Holtrop, Peter Masseurs, Klaas Kos en fan syn grutte foarbyld Willem van der Vliet. Syn haadfak direksje folge er by [[Jan de Haan]], [[Dirk Annema]] en Gerrit Fokkema en hy rûn inkelde kearen staazje by de ingelske dirigint David King.

Nei inkelde jongerein- en B-orkesten dirigearre te hawwen, waard er dirigint by brassband Juliana út [[Kollumersweach]]. Yn 12 jier tiid helle er dêrmei súksessen yn. Fan [[1999]] oant [[2005]] wie er dirigint fan de Provinciale Brassband Groningen. Hjoed de dei (2007) wurdt Hoekstra in soad frege as gast-/projektdirigint. Sa brocht er yn [[2005]] brassband De Lofklank út [[Oerterp]] de kampioenstitel yn de twadde difyzje fan de [[Nederlânske Brassband Kampioenskippen]].

As profesjoneel muzikant spile Hoekstra û.o. yn it  [[Frysk Orkest]], [[Noord Nederlands Orkest]], [[Johan Willem Friso Kapel]], it [[NCRV-koperensemble]] en it [[Nederlands koperensemble]]. Fan [[1991]] oant en mei [[2003]] wurke er by Joop v.d. Ende mei oan ferskate musicals en oan ferskate tv-, cd- en dvd- opnames.

Hjoed-de-dei wurket Hoekstra as freelance trompettist, dosint koperblazers en dirigint. Hy stiet foar 2 orkesten: fanfare de Lytse Sudwesthoeke út [[Starum]] en sûnt jannewaris [[2007]] foar brassband Pro Rege út [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]]. Boppedat spilet er yn it koperkwintet 'Fiifresombrass' dat bestiet út fiif befreone prosjenele koperblazers.

{{DEFAULTSORT:Hoekstra, Siemen}}
[[Kategory:Frysk muzikant]]
[[Kategory:Frysk dirigint]]
[[Kategory:Frysk ûnderwizer]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ikkerwâld]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1966]]</text>
      <sha1>097ibgyc212kgcuw4rx5egylrojefnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Gids</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25131</id>
    <revision>
      <id>1240762</id>
      <parentid>1215031</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T18:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>dy ek</comment>
      <origin>1240762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1785" sha1="cqn0k6d3dy3xjyt4gkmdtze74gk0ov5" xml:space="preserve">[[Ofbyld:DeGids1837.gif|thumb|175px|De Gids (1837)]]
'''De Gids''' wie eartiids yn [[Nederlân]] in progressyf-liberaal wykblêd, oprjochte yn [[1837]] troch [[Potgieter]] en [[Christianus Robidé van der Aa]]. Potgieter wie haadredakteur fan 1837 - 1866 en ien fan de aktyfste meiwurkers. Hy publisearre in protte kommentaren en fersen, faak ûnder it [[pseudonym]] W.D-s.

De Gids wie yn 'e haadsaak in kritysk tydskrift mei oerset wurk en oarspronklik wurk, yllustreare en wol.&lt;br&gt;
Yn 1863 waard [[Conrad Busken Huet|Busken Huet]] by it blêd helle troch [[Potgieter]]. Al ridlik gau krige hy lykwols skeel mei Huet oer in tal artikels. De redaksje rekke ferdield yn foar- en tsjinstanders. Huet gie fuort yn 1865 en Potgieter naam ûntslach yn 1866. Stadichoan rekke it blêd doe yn 'e nederklits.

Nij elan krige De Gids mei de ynbring fan de [[Tachtigers]], lykas [[Willem Kloos]], [[Albert Verwey]] en [[Herman Gorter]]. Dat duorre oant 1885, doe rjochten se harren eigen tydskrift op: [[De Nieuwe Gids (Nederlân)|De Nieuwe Gids]] en hienen se alle romte har te fersetten tsjin de literêre elite en it konservatisme fan De Gids.

== Literatuer ==
*{{aut|Aerts, Remieg, Piet Calis, [[Wiel Kusters]]}} e.a.: ''De Gids sinds 1837. De geschiedenis van een algemeen-cultureel en literair tijdschrift. Schrijversprentenboek 27'' ([[De Haach]], 1987)
*{{aut|Bakker, Siem}}: ''Literaire tijdschriften. Van 1885 tot heden'' ([[Amsterdam]], 1985)

== Keppeling om utens ==
* [http://www.literairtijdschrift-degids.nl Webside fan De Gids]
* [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=_gid001gids01 Jiergongen 1837-1899 op DBNL]

{{DEFAULTSORT:Gids, De}}
[[Kategory:Nederlânsk literêr tydskrift]]
[[Kategory:Nederlânsktalich tydskrift]]
[[Kategory:Krante of tydskrift oprjochte yn 1837]]</text>
      <sha1>cqn0k6d3dy3xjyt4gkmdtze74gk0ov5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barbara Stok</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41743</id>
    <revision>
      <id>1240757</id>
      <parentid>1067515</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Moat by de tiid brocht wurde</comment>
      <origin>1240757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3151" sha1="6xpquakwjoeclj08esnn7e6mf8ljx2x" xml:space="preserve">{{By de tiid}}
[[Ofbyld:Barbara Stok door Rick van Duuren.jpg|thumb|280px|Barbara Stok yn 2014]]
'''Barbara Stok''' ([[Grins (stêd)|Grins]], [[24 febrewaris]] [[1970]]) is in [[Nederlân]]sk [[tekenteltsje|stripmakker]] en [[slachwurk]]er.

==Libben en wurk==
Stok har strips kinne meast rekkene wurde ta it sjênre fan it autobiografysk tekenteltsje. De ferhalen beskriuwe de noeden en soargen fan in krityske frou yn de maatskippij fan no en spylje har meast ôf yn de omkriten fan har wenplak Grins. Sy ûntfong de [[Stripskipspriis]] foar har oeuvre yn 2009.

Yn 1996 joech hja in rige comics yn eigen behear út. Twa jier letter waard dizze &quot;Barbaraal-rige&quot; troch [[útjouwerij]] [[Nijgh &amp; Van Ditmar]] bondele ûnder de titel, &quot;Barbaraal tot op het bot&quot;. It album waard troch ''Stripschap'' nominearre foar bêste Nederlânske stripboek fan dat jier. De earste bondel spilet it poppoadium [[Vera (Grins)|Vera]] faak in wichtige rol yn. Har twadde boek, &quot;Je geld of je leven&quot;, wie ien fan de earste ''graphic novels'' yn Nederlân, in tekene roman. Yn dat wurk ferhellet hja yn ien tried wei troch oer de ''fulltime'' baan dy't de hie as sjoernalist/fotograaf. 

Neist stripauteur is Stok ek warber as drummer. Sy spile yn ferskate bands en foarme mei har man Ricky van Duuren de ''trash[[punk]]''-formaasje ''de Straaljagers''. De ûnderfinings fan de band yn in omgong yn [[Spanje]] ferwurke se ta in ferhaal yn it stripalbum &quot;Op tour door Spanje&quot;. Yn 2010 ferskynde it printeboek &quot;Over de levensgenieter die haar angst voor de dood wil verdrijven&quot;. Al filosofearjende oer de dea fynt Stok sa de sin fan it libben. 

== Sitaat ==
'Hoe't jo libje moatte? Dêr geane myn strips oer.'&lt;ref&gt;''Barbara Stok, wijsgerig striptekenaar''. Noorderbreedte, jiergong 34, nr. 4 2010&lt;/ref&gt;

==Bibliografy==
*''Barbaraal #1'' (eigen behear, 1996)
*''Barbaraal #2'' (eigen behear, 1997) - mei in [[single (muzyk)|single]] fan [[The Melvins]]
*''Barbaraal #3'' (eigen behear, 1998)
*''Barbaraal tot op het bot'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 1998)
*''Hippie!'' (De Plaatjesmakers, 1999)
*''Barbaraal #4 - sex, drugs &amp; strips'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2000) - mei in single fan [[Caesar (band)|Caesar]] en Shellac
*''Je geld of je leven'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2003)
*''Nu we hier toch zijn'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2005)
*''Barbara weet het beter'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2006)
*''Op tour door Spanje'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2007)
*''Dan maak je maar zin'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2009)
*''Was iedereen maar zoals ik'' (Rainbow Pockets, 2009)
*''Over de levensgenieter die haar angst voor de dood wil verdrijven'' (Nijgh &amp; van Ditmar, 2010)
*''Vincent'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2012)
*''Lang zal ze leven'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2013)
*''De omslag, [[H.N. Werkman]] wordt kunstenaar'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2015)
*''Toch een geluk'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2016)

==Keppeling om utens==
* [https://www.barbaraal.nl/ Webside fan Barbara Stok]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}

{{DEFAULTSORT:Stok, Barbara}}
[[Kategory:Nederlânsk striptekener]]
[[Kategory:Nederlânsk muzikant]]
[[Kategory:Nederlânsk drummer]]
[[Kategory:Grinslânsk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1970]]</text>
      <sha1>6xpquakwjoeclj08esnn7e6mf8ljx2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aeltsje- en Warkumermar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43084</id>
    <revision>
      <id>1240739</id>
      <parentid>980165</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T13:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>djip yn Aeltsje- en Warkumermar</comment>
      <origin>1240739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2215" sha1="pikho4foudwa4zklrsc2w4xhdvsg7gt" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks natoergebiet
| namme                = Aeltsjemar
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| lân                  = 
| bestj. ienh. 1       = 
| namme bestj. ienh. 1 = 
| bestj. ienh. 2       = 
| namme bestj. ienh. 2 = 
| bestj. ienh. 3       = 
| namme bestj. ienh. 3 = 
| plak                 = [[Ferwâlde]] en [[Warkum]]
| koördinaten          = 
| status               = 
| oerflak              = 164 ha
| stifting             = 
| behear               = [[It Fryske Gea]]
| webside              = [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
De '''Aeltsjemar''' (ek wol ''Aaltsjemar'') en '''Warkumermar''' binne bysûndere [[Drûchmakkerij|drûchmakkerijen]] yn it westen fan Fryslân de Aeltsjemar by [[Ferwâlde]] en de Warkumermar by [[Warkum]], by elkoar 164 hektare grut. 

De feanpolder by Ferwâlde ûntstie om 1644 út de Aaltsjemar. It foarme eartiids de Fallingabuorster- en Aaltsjemarpolder, en hat in eigen wetterskip west. It foarmet tsjintwurdich in mienskiplik natoergebiet mei de Arkumermar. Yn beide polders komme in soad guozzen. 
It izerhâldende grûnwetter fan de Aaltsjemarpolder komt yn greppels en sleatten nei boppen. Yn de fjilden mei hynsteblom en soere surk briede in soad greidefûgels. 

== Leechste punt ==
Wêr krekt yn Fryslân it leechste punt leit in nea presys bepaald, en trochdat de grûn yn beide polders noch ynklinkt is ek net mei wissigens fêst te stellen wat foar altiten it leechst wêze sil. It is in natoergebiet wat as ien polder beheard wurdt troch [[It Fryske Gea]]. Lykwols foarmje de twa polders tegearre it leechste lân fan [[Fryslân]], mei likernôch in djipte fan 3m ûnder [[NAP]]. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
{{It Fryske Gea}}
{{koördinaten|53_0_31.35_N_5_26_52.57_E_type:waterbody_zoom:13_region:NL|53° 0' NB, 5° 27' EL}}

[[Kategory:Natoergebiet yn Fryslân]]
[[Kategory:It Fryske Gea]]
[[Kategory:Ferwâlde]]
[[Kategory:Warkum]]
[[Kategory:Geografy fan Wûnseradiel]]
[[Kategory:Geografy fan Warkum (gemeente)]] 
[[Kategory:Geografy fan Nijefurd]]
[[Kategory:Geografy fan Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>pikho4foudwa4zklrsc2w4xhdvsg7gt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240747</id>
      <parentid>1240739</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T14:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>red.</comment>
      <origin>1240747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2208" sha1="5k56sgbb5lp71yvy6m3j19do8d438zt" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks natoergebiet
| namme                = Aeltsjemar
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| lân                  = 
| bestj. ienh. 1       = 
| namme bestj. ienh. 1 = 
| bestj. ienh. 2       = 
| namme bestj. ienh. 2 = 
| bestj. ienh. 3       = 
| namme bestj. ienh. 3 = 
| plak                 = [[Ferwâlde]] en [[Warkum]]
| koördinaten          = 
| status               = 
| oerflak              = 164 ha
| stifting             = 
| behear               = [[It Fryske Gea]]
| webside              = [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
De '''Aeltsjemar''' (ek wol ''Aaltsjemar'') en '''Warkumermar''' binne bysûndere [[Drûchmakkerij|drûchmakkerijen]] yn it westen fan Fryslân de Aeltsjemar by [[Ferwâlde]] en de Warkumermar by [[Warkum]], by elkoar 164 hektare grut. 

De feanpolder by Ferwâlde ûntstie om 1644 út de Aaltsjemar. It foarme eartiids de Fallingabuorster- en Aaltsjemarpolder, en hat in eigen wetterskip west. It foarmet tsjintwurdich in mienskiplik natoergebiet mei de Arkumermar. Yn beide polders komme in soad guozzen. 
It izerhâldende grûnwetter fan de Aaltsjemarpolder komt yn greppels en sleatten nei boppen. Yn de fjilden mei hynsteblom en soere surk briede in soad greidefûgels. 

== Leechste punt ==
Wêr't yn Fryslân it leechste punt leit in nea presys bepaald. Trochdat de grûn yn beide polders noch ynklinkt is ek net mei wissigens fêst te stellen wat foar altiten it leechst wêze sil. It is in natoergebiet wat as ien polder beheard wurdt troch [[It Fryske Gea]]. Lykwols foarmje de twa polders tegearre it leechste lân fan [[Fryslân]], mei likernôch in djipte fan 3m ûnder [[NAP]]. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
{{It Fryske Gea}}
{{koördinaten|53_0_31.35_N_5_26_52.57_E_type:waterbody_zoom:13_region:NL|53° 0' NB, 5° 27' EL}}

[[Kategory:Natoergebiet yn Fryslân]]
[[Kategory:It Fryske Gea]]
[[Kategory:Ferwâlde]]
[[Kategory:Warkum]]
[[Kategory:Geografy fan Wûnseradiel]]
[[Kategory:Geografy fan Warkum (gemeente)]] 
[[Kategory:Geografy fan Nijefurd]]
[[Kategory:Geografy fan Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>5k56sgbb5lp71yvy6m3j19do8d438zt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240752</id>
      <parentid>1240747</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>red</comment>
      <origin>1240752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2211" sha1="hax9hr82jb0m7lwpap1e3wgjfvimxdl" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks natoergebiet
| namme                = Aeltsjemar
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| lân                  = 
| bestj. ienh. 1       = 
| namme bestj. ienh. 1 = 
| bestj. ienh. 2       = 
| namme bestj. ienh. 2 = 
| bestj. ienh. 3       = 
| namme bestj. ienh. 3 = 
| plak                 = [[Ferwâlde]] en [[Warkum]]
| koördinaten          = 
| status               = 
| oerflak              = 164 ha
| stifting             = 
| behear               = [[It Fryske Gea]]
| webside              = [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
De '''Aeltsjemar''' (ek wol ''Aaltsjemar'') en '''Warkumermar''' binne bysûndere [[Drûchmakkerij|drûchmakkerijen]] yn it westen fan Fryslân de Aeltsjemar by [[Ferwâlde]] en de Warkumermar by [[Warkum]], by elkoar 164 hektare grut. 

De feanpolder by Ferwâlde ûntstie om 1644 út de Aaltsjemar. It foarme eartiids de Fallingabuorster- en Aaltsjemarpolder, en hat in eigen wetterskip west. It foarmet tsjintwurdich in mienskiplik natoergebiet mei de Arkumermar. Yn beide polders komme in soad guozzen. 
It izerhâldende grûnwetter fan de Aaltsjemarpolder komt yn greppels en sleatten nei boppen. Yn de fjilden mei hynsteblom en soere surk briede in soad greidefûgels. 

== Leechste punt ==
Wêr't yn Fryslân it leechste punt leit, is nea krekt fêststeld. Trochdat de grûn yn beide polders noch ynklinkt is ek net mei wissigens fêst te stellen wat foar altiten it leechst wêze sil. It is in natoergebiet wat as ien polder beheard wurdt troch [[It Fryske Gea]]. Lykwols foarmje de twa polders tegearre it leechste lân fan [[Fryslân]], mei likernôch in djipte fan 3m ûnder [[NAP]]. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
{{It Fryske Gea}}
{{koördinaten|53_0_31.35_N_5_26_52.57_E_type:waterbody_zoom:13_region:NL|53° 0' NB, 5° 27' EL}}

[[Kategory:Natoergebiet yn Fryslân]]
[[Kategory:It Fryske Gea]]
[[Kategory:Ferwâlde]]
[[Kategory:Warkum]]
[[Kategory:Geografy fan Wûnseradiel]]
[[Kategory:Geografy fan Warkum (gemeente)]] 
[[Kategory:Geografy fan Nijefurd]]
[[Kategory:Geografy fan Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>hax9hr82jb0m7lwpap1e3wgjfvimxdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Southey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53403</id>
    <revision>
      <id>1240760</id>
      <parentid>1178551</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T17:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>- tikfl.</comment>
      <origin>1240760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1819" sha1="rhduf71kzguq8zzey9ly69l7bqysr4x" xml:space="preserve">{{{stobbe|skriuwer}}
[[Ofbyld:Robert Southey - Project Gutenberg eText 13619.jpg|thumb|right|Robert Southey]]
'''Robert Southey''' ([[Bristol (stêd)|Bristol]], [[12 augustus]] [[1774]] – [[Keswick (Cumbria)|Keswick]], [[21 maart]] [[1843]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[dichter]], [[Skriuwer|proazaskriuwer]] en bibliofyl út de tiid fan de [[Romantyk]].

Yn [[1813]] waard hy, mei Sir [[Walter Scott]] as kroade, beneamd ta ''[[Poet Laureate]]'' (hofdichter). Mei [[William Wordsworth]] en syn freon en sweager [[Samuel Taylor Coleridge]] wurdt hy rekkene ta de [[Lake Poets]], dichters dy't wennen en arbeiden yn de [[Marrekrite (Ingelân)|Marrekrite]] fan Ingelân. Hy is net sa ferneamd wurden as dy oare twa, mar hy wurdt yn Ingelân noch wol lêzen. De gedichten ''The Inchcape Rock'', ''After Blenheim''  en ''My days among the dead are past'' behearre ta syn meast ferneamde wurk. Fan syn proazawurk, ek ferskate [[biografy|biografyen]], is ''Life of Nelson'' in klassyk wurk wurden. Fierders hat er in soad essays, brieven en histoarysk wurk skreaun. Ut it [[Spaansk]] en [[Portegeesk]] hat er in tal boeken yn it [[Ingelsk]] oerset.

Southey wie befreone mei de Nederlânske dichter [[Willem Bilderdijk]].

== Wurk ==
Kar-út
* ''Thalaba, the Destroyer'' (1801)
* ''Metrical Tales'' (1804)
* ''Madoc'' (1805), oer de potinsjele ûntdekker fan Noard-Amearika
* ''The Curse of Kehama'' (1810)
* ''Life of Nelson'' (1813)
* ''Roderick, the Last of the Goths'' (1814)
* ''History of Brazil'' (1810-19)
* ''History of the Peninsular war'' (1823-28)

{{DEFAULTSORT:Southey, Robert}}
[[Kategory:Ingelsk dichter]]
[[Kategory:Ingelsk publisist]]
[[Kategory:Ingelsk taalkundige]]
[[Kategory:Ingelsk skiedkundige]]
[[Kategory:Ingelsk oersetter]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1774]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1843]]</text>
      <sha1>rhduf71kzguq8zzey9ly69l7bqysr4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240761</id>
      <parentid>1240760</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T17:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>- tikfl.</comment>
      <origin>1240761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1818" sha1="pk8it97ks7readycqpnpluz9dyh2u35" xml:space="preserve">{{stobbe|skriuwer}}
[[Ofbyld:Robert Southey - Project Gutenberg eText 13619.jpg|thumb|right|Robert Southey]]
'''Robert Southey''' ([[Bristol (stêd)|Bristol]], [[12 augustus]] [[1774]] – [[Keswick (Cumbria)|Keswick]], [[21 maart]] [[1843]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[dichter]], [[Skriuwer|proazaskriuwer]] en bibliofyl út de tiid fan de [[Romantyk]].

Yn [[1813]] waard hy, mei Sir [[Walter Scott]] as kroade, beneamd ta ''[[Poet Laureate]]'' (hofdichter). Mei [[William Wordsworth]] en syn freon en sweager [[Samuel Taylor Coleridge]] wurdt hy rekkene ta de [[Lake Poets]], dichters dy't wennen en arbeiden yn de [[Marrekrite (Ingelân)|Marrekrite]] fan Ingelân. Hy is net sa ferneamd wurden as dy oare twa, mar hy wurdt yn Ingelân noch wol lêzen. De gedichten ''The Inchcape Rock'', ''After Blenheim''  en ''My days among the dead are past'' behearre ta syn meast ferneamde wurk. Fan syn proazawurk, ek ferskate [[biografy|biografyen]], is ''Life of Nelson'' in klassyk wurk wurden. Fierders hat er in soad essays, brieven en histoarysk wurk skreaun. Ut it [[Spaansk]] en [[Portegeesk]] hat er in tal boeken yn it [[Ingelsk]] oerset.

Southey wie befreone mei de Nederlânske dichter [[Willem Bilderdijk]].

== Wurk ==
Kar-út
* ''Thalaba, the Destroyer'' (1801)
* ''Metrical Tales'' (1804)
* ''Madoc'' (1805), oer de potinsjele ûntdekker fan Noard-Amearika
* ''The Curse of Kehama'' (1810)
* ''Life of Nelson'' (1813)
* ''Roderick, the Last of the Goths'' (1814)
* ''History of Brazil'' (1810-19)
* ''History of the Peninsular war'' (1823-28)

{{DEFAULTSORT:Southey, Robert}}
[[Kategory:Ingelsk dichter]]
[[Kategory:Ingelsk publisist]]
[[Kategory:Ingelsk taalkundige]]
[[Kategory:Ingelsk skiedkundige]]
[[Kategory:Ingelsk oersetter]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1774]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1843]]</text>
      <sha1>pk8it97ks7readycqpnpluz9dyh2u35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wopke Hoekstra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146345</id>
    <revision>
      <id>1240776</id>
      <parentid>1220451</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T20:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Moat by de tiid brocht wurde</comment>
      <origin>1240776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11632" sha1="c7h7vaai68krn975iwqmc49zern39vg" xml:space="preserve">{{By de tiid}}
{{Politikus
| ôfbylding                   = Wopke Hoekstra (2022) (cropped).jpg
| ôfbyldingstekst             = 2022
| ôfbyldingsbreedte           = 
| namme                       = Wopke Hoekstra
| echte namme                 = Wopke Bastiaan Hoekstra
| nasjonaliteit               =[[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]sk
| bertedatum                  = 30 septimber 1975
| berteplak                   = Bennekom
| stjerdatum                  = 
| stjerplak                   = 
| dynasty                     = 
| etnisiteit                  = [[File:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Westerlauwerske Friezen|Frysk]]
| regionale identiteit        = 
| partij                      = [[CDA]]
| prizen                      = 
| ûnderskiedings              = 
| funksje1                    = Nederlânsk minister fan Bûtenlânske Saken
| regear1                     = [[Kabinet-Rutte IV]]
| amtsperioade1               = 10 jannewaris 2022 - 1 septimber 2023
| foargonger1                 = [[Ben Knapen]]
| opfolger1                   = [[Hanke Bruins Slot]]
| funksje2                    = Nederlânsk minister fan Finânsjes
| regear2                     = [[Kabinet-Rutte III]]
| amtsperioade2               = 26 oktober 2017 - 10 jannewaris 2022
| foargonger2                 = [[Jeroen Dijsselbloem]]
| opfolger2                   = [[Sigrid Kaag]]
| funksje3                    = lid fan de [[Twadde Keamer]]
| regear3                     = 
| amtsperioade3               = 2021 - 2022
| foargonger3                 = 
| opfolger3
| funksje4                    = lid fan de [[Earste Keamer]]
| regear4                     = 
| amtsperioade4               = 2011 - 2017
| foargonger4                 = 
| opfolger4                   =                                   
| funksje5                    = 
| regear5                     = 
| amtsperioade5               = 
| foargonger5                 = 
| opfolger5                   = 
| funksje6                    = 
| regear6                     = 
| amtsperioade6               = 
| foargonger6                 = 
| opfolger6                   = 
| funksje7                    = 
| regear7                     = 
| amtsperioade7               = 
| foargonger7                 = 
| opfolger7                   = 
| funksje8                    = 
| regear8                     = 
| amtsperioade8               = 
| foargonger8                 = 
| opfolger8                   = 
| regear9                     = 
| amtsperioade9               = 
| foargonger9                 = 
| opfolger9                   = 
| webside                     = 
}}
'''Wopke Bastiaan Hoekstra''' (berne yn [[Bennekom]] op [[30 septimber]] [[1975]]) is in [[politikus]] foar it [[Kristen-Demokratysk Appèl]] (CDA).

Hoekstra is fan 9 oktober 2023 ôf [[Eurokommissaris]] yn de [[Kommissy-Von der Leyen]] en wie fan 10 jannewaris 2022 oant 1 septimber 2023 minister van Bûtenlânske Saken en twadde fise-premier yn it [[kabinet-Rutte IV]]. Foar dy tiid wied er fan 2011 oant 2017 lid fan de [[Earste Keamer]] en ficefoarsitter fan de CDA-fraksje dêre, minister van Finânsjes yn it [[kabinet-Rutte III]] (2017-2022) en lid fan de [[Twadde Keamer]] fan 2021 oant 2022.

== Oplieding ==
Hoekstra is fan [[Westerlauwerske Friezen|Frysk]] [[komôf]]. Nei't er fan 1986 oant en mei 1994 it ''Stedelijk Gymnasium'' yn [[Utert (stêd)|Utert]] besocht, studearre er Nederlânsk rjocht yn [[Leien]]. Dêr helle Hoekstra ek syn propedeuse skiednis. Yn syn stúdzjetiid wie Hoekstra praeses fan de studinteferiening ''Minerva''.&lt;ref&gt;[https://www.deondernemer.nl/actueel/de-komende-jaren-heb-je-met-deze-minister-van-financi-n-te-maken~286434 De Ondernemer: De komende jaren heb je met deze minister van Financiën te maken, 9 novimber 2017]&lt;/ref&gt; Yn 2000 studearre Hoekstra oan de Libera Università yn [[Rome (stêd)|Rome]] ynternasjonale polityk en [[Italjaansk]]. Yn 2005 helle er syn Master of Business Administration oan [[INSEAD]] yn [[Fontainebleau]] en [[Singapore]].&lt;ref&gt;[https://www.parool.nl/nieuws/minister-wopke-hoekstra-de-nieuwe-golden-boy-van-het-cda~b68efc54/ Parool: Minister Wopke Hoekstra, de nieuwe golden boy van het CDA, 9 novimber 2017]&lt;/ref&gt;

== Karriêre ==
Hoekstra wurke fan 2002 oant 2005 foar de [[Royal Dutch Shell|Shell]] yn [[Berlyn]], [[Hamburch]] en [[Rotterdam]] en fan 2006 oant 2017 by Partner McKinsey.&lt;ref&gt;[https://www.intermediair.nl/archief/werken-bij-de-overheid/wopke-hoekstra-van-pompbediende-tot-minister-van-financien Intermediair: Wopke Hoekstra: van pompbediende tot minister van Financiën]&lt;/ref&gt;

==== Politike funksjes ====
De ynteresse yn de polityk waard by Hoekstra oanfjurre yn de tiid doe't er yn Berlyn wenne (1999-2005) en [[Pim Fortuyn]] it debat yn Nederlân opskodde.  

Foar it CDA wie Hoekstra û.o. [[ponghâlder]] fan de Eduardo Frei Stifting en bestjoerslid fan de ôfdieling Amsterdam. Yn desimber 2010 waard der tynge dien dat Hoekstra him ferkiesber steld hie foar de [[Earste Keamer]]ferkiezings fan 2011. Nei't er keazen wie, waard er op 7 juny 2011 as senator beëdige. Op 6 desimber 2011 hold Hoekstra syn [[maidenspeech]] by it debat oer de ôfskaffing fan de dûbele heffingskoarting. 

Hoekstra wie yn 2016 foarsitter fan de kommisje, dy't it CDA-ferkiezingsprogram foar de Twadde Keamerferkiezings 2017 skreau.&lt;ref&gt;[https://www.parlement.com/id/vimafx1q1ozj/w_b_wopke_hoekstra Parlement.com]&lt;/ref&gt; Nei de ferkiezings foarme it CDA mei [[VVD]], [[D66]] en de [[KristenUny]] it kabinet Rutte III. Hoekstra waard frege as [[Ministearje fan Finânsjes (Nederlân)|Minister fan Finânsjes]] en waard yn oktober 2017 dêrta beëdige.

==== Ministerskip ====
Op 26 febrewaris 2019 makke Hoekstra bekend dat er mei de oankeap fan in oandielepakket it Nederlânske belang yn [[Air France-KLM]] fergrutte hie om sa mear Nederlânske ynfloed te hâlden yn it bedriuw&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2019/02/26/staat-neemt-belang-in-air-france-klm-a3655465 NRC:Staat neemt belang in holding [[Air France-KLM]], 26 febrewaris 2019]&lt;/ref&gt;

Yn de HJ Schoo-lêzing fan 2 septimber 2019 fierde Wopke Hoekstra oan dat de latte foar ymmigranten heger set wurde moast. Ek sei er dat er him soargen makke oer it ferdwinen fan de Nederlânske identiteit. Dy identiteit omskreau er as in kombinaasje fan eigensinnigens mei mienskipssin.&lt;ref&gt;[https://www.trouw.nl/nieuws/wopke-hoekstra-wil-strengere-eisen-aan-immigratie~b7919b3f/ Trouw: Wopke Hoekstra wil strengere eisen aan immigratie 2 septimber 2019]&lt;/ref&gt;    

In plan fan [[Angela Merkel]] en [[Emmanuel Macron]] om sûnder betingsten de Súd-Europeeske ekonomyen mei koronabonds finansjeel te stypjen mislearre troch it ferset fan Wopke Hoekstra. Tegearre mei [[Denemark]], [[Eastenryk]] en [[Sweden]] wist Wopke Hoekstra mei súkses de útjefte fan de saneamde koronabonds tefoarren te kommen. Nederlân woe allinne meiwurkje as der yn ruil foar de oername fan skulden hurde ôfspraken makke waarden oer de herfoarming fan de Súd-Europeeske ekonomyen. Nederlân krige benammen in soad krityk fan de Súd-Europeeske lannen, mar Hoekstra wiisde der op ta dat de lidstaten dy't it troch de koronakrisis dreech hiene in berop dwaan koene op it Europeeske Stabiliteitsmechanisme (ESM), in Europeesk skuldefûns dat nei de [[kredytkrisis]] stifte waard. &lt;ref&gt;[https://www.parool.nl/wereld/minister-hoekstra-zeer-tevreden-over-akkoord-europees-steunpakket-voor-coronacrisis~b1a4d96b/ Het Parool: Minister Hoekstra 'zeer tevreden' over akkoord Europees steunpakket voor coronacrisis 9 april 2020]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/politiek/kamer-steunt-hoekstra-in-verzet-tegen-eurobonds~a622e58d/ Algemeen Dagblad: Kamer steunt Hoekstra in verzet tegen eurobonds, 7 april 2020]&lt;/ref&gt;

Syn krewearjen foar it nasjonale belang makke Wopke Hoekstra ta ien fan de meast populêre bewâldsmannen fan it regear. Ut in ûndersyk fan ''[[EenVandaag]]'' fan 14 septimber 2020 die bliken dat de respondinten fan alle ministers it measte betrouwen hawwe yn de &quot;deeglike&quot; Wopke Hoekstra (69%). Dêrmei liet Hoekstra de twadde op de list, premier [[Mark Rutte|Rutte]] (53%), fier efter him.&lt;ref&gt;[https://eenvandaag.avrotros.nl/panels/opiniepanel/alle-uitslagen/item/degelijke-minster-wopke-hoekstra-en-echte-leider-premier-mark-rutte-zijn-het-populairst/ EenVandaag:'Degelijke' minister Wopke Hoekstra en 'echte leider' premier Mark Rutte zijn het populairst, 14 septimber 2020]&lt;/ref&gt;

Sûnt de oanstelling fan [[Sybrand van Haersma Buma (1965)|Sybrand Buma]] as boargemaster fan de gemeente [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]] tocht mannichien dat Hoekstra him as partijlieder opfolgje soe, mar op 17 juny 2020 sei er yn in fraachpetear dat er him net beskikber stelle soe om't er him sels mear as bestjoerder as as beropspolitikus seach.&lt;ref&gt;[https://www.telegraaf.nl/nieuws/1121992955/wopke-hoekstra-gaat-niet-voor-lijsttrekkerschap-cda Telegraaf: Wopke Hoekstra gaat niet voor lijsttrekkerschap CDA, 17 juny 2020]&lt;/ref&gt; Nei't Hugo de Jonge him op 10 desimber 2020 as listlûker fan it CDA weromloek, waard Hoekstra troch it partijbestjoer frege him kandidaat te stellen. Hoekstra gyng op it fersyk yn en nei de foardracht troch it bestjoer keas 95% fan de leden foar Hoekstra as listlûker.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2364620-hoekstra-zoals-verwacht-gekozen-tot-cda-lijsttrekker.html NOS, 16 jannewaris 2021]&lt;/ref&gt; Nei de [[Twadde Keamerferkiezingen 2021|ferkiezings]] waard er fraksjefoarsitter yn de Twadde Keamer.

Op 10 jannewaris 2022 waard er as twadde [[fise-premier]] en minister fan Bûtenlânske Saken yn it [[kabinet-Rutte IV]] beëdige. Dêrmei joech er syn Keamersit op. Op 7 july augustus waard bekend makke dat it kabinet Rutte IV it ûnslach oanbiede soe nei't de partijen it net iens wurde koene oer it asylbelied.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/13942/artikel/2481977-dit-is-wat-we-nu-weten-over-de-val-van-kabinet-rutte-iv NOS: Dit is wat we nu weten over de val van kabinet-Rutte IV, 8 july 2023]&lt;/ref&gt;. 

Yn 'e demisjonêre tiid waard Wopke Hoekstra troch it demisjonêre kabinet foardroegen as de nije Eurokommissaris foar Nederlân, nei't [[Frans Timmermans (politikus)|Frans Timmermans]] syn ûntslach yntsjinne hie om listlûker te wurden fan GrienLinks-PvdA by de Twadde Keamerferkiezings yn novimber 2023.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2487843-minister-hoekstra-volgt-timmermans-op-als-eurocommissaris NOS, 24 augustus 2023]&lt;/ref&gt;  

== Privé ==
Wopke Hoekstra wennet mei syn frou Liselot Hoornweg yn [[Bussum]] en tegearre hawwe hja fjouwer bern. Hy mei graach hurdrinne en lêze en tsjerklik is er ferbûn oan de [[remonstranten]]. Syn frijsinnigens soarget somtiden ta in fan it CDA ôfwikend stimgedrach. Sa wie Hoekstra as iennige CDA-senator foar it ôfskaffen fan trouamtners mei gewissebeswieren en stimde Hoekstra foar it wetsfoarstel oer [[lesbysk]] âlderskip.

== Keppeling om utens ==
* [https://www.cda.nl/wopke-hoekstra Biografy Wopke Hoekstra op de side fan it CDA]
* [https://www.parlement.com/id/vimafx1q1ozj/w_b_wopke_hoekstra Biografy op Parlement.com]
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Wopke Hoekstra}}
}}

{{Navigaasje kabinet-Rutte IV}}
{{DEFAULTSORT:Hoekstra, Wopke}}
[[Kategory:Persoan berne yn 1975]]
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:CDA-politikus]]
[[Kategory:Nederlânsk konservatyf]]
[[Kategory:Fise-premier fan Nederlân]]
[[Kategory:Nederlânsk minister fan Bûtenlânske Saken]]
[[Kategory:Nederlânsk minister fan Finânsjes]]
[[Kategory:Earste Keamerlid]]
[[Kategory:Twadde Keamerlid]]
[[Kategory:Nederlânsk eurokommissaris]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]</text>
      <sha1>c7h7vaai68krn975iwqmc49zern39vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Solwerd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157737</id>
    <revision>
      <id>1240753</id>
      <parentid>1240579</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:30:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skiednis */ [[]] oars</comment>
      <origin>1240753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5472" sha1="2m48mp63pivkyws9mx0t98d228rbr40" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Solwerter weem (pastorij).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Weem fan Solwerd''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Grinslân ynwenners|Solwerd}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Grinslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/86165NED/table?ts=1787691659662 CBS]&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          =  
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[File:Flag Groningen.svg|20px]] [[Grinslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[File:Flag of Eemsdelta.svg|border|20px]] [[Iemsdelta]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_19_25.7_N_6_52_03.9_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 19' N 6° 52' E}} 
| webside                     =
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Grinslân
| mapwidth                    = 260
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 19
| lat_sec                     = 25.7
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 52
| lon_sec                     = 3.9
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
'''Solwerd''' (Frysk: Solwert) is in doarpke oan de eastlike kant fan [[Appingedam]] yn de [[Grinslân]]ske gemeente [[Iemsdelta]]. Tsjintwurdich is it doarp eins ûnderdiel fan de wenwyk Appingedam-East woarn. Foar postkoades en adressen leit Solwerd yn [[Appingedam]].

== Skiednis ==
Solwerd stammet fan 'sol', itjinge dobbe betsjut, en 'wier'; de ferklearring fan de namme is in [[Terp|wier]] yn in sompige omjouwing. Nei alle gedachten hie it doarp sûnt de 13e iuw in eigen, oan [[Jakobus (apostel)|Sint-Jakobus]] wijde, [[parochytsjerke]]. Foar dy tiid foel Solwerd ûnder it kerspel [[Marsum (Grinslân)|Marsum]].  

[[File:Solwert, tsjerke.jpg|thumb|left|200px|''Solwerter tsjerke'']]
Foar de [[reformaasje]] wie Solwerd in beafeartsplak. Oan it begjin fan de 16e iuw waard (likernôch op it plak fan de tsjintwurdige rotonde oan it ein fan de Beatrixwei) in kapel fan it Hillich Sakramint boud nei't manlju in sulveren tsjelk mei trije [[hosty]]'s út de tsjerke stellen hiene. De hosty's waarden driuwend en opljochtsjend yn in sleat werom fûn en om dat wûnder te betinken waard oer dat plak in kapel boud. Under it heechalter lei in stiennen trep nei de sleat dêr't wetter helle wurde koe, dat, sa tochten de minsken, genêskrêftich wie. It wûnder liede ta in soad oanrin fan [[pylgers]] en dus ek in soad ynkomsten, mar ek ta in skeel tusken de tsjerklike autoriteiten en de pastoar fan Solwerd oan de iene kant, en de pastoar fan Appingedam oan de oare kant oer de rjochten op dy ynkomsten. In skikking makke yn 1523 in ein oan dat skeel en paus Klemens VII befêstige dy skikking twa jier letter nochris. 
   
Nei't de 13e-iuwske Jakobustsjerke by de belegering fan Appingedam yn 1536 ôfbaarnd waard, waard de beafeartskapel in [[parochytsjerke]]. Mei de [[Reduksje fan Grins]] waard de tsjerke yn 1594 [[Protestanten|protestantsk]], mar ferskate opdrachten fan de synoade om de kapel te ferkeapjen en de put ticht te smiten waarden net útfierd. It duorre noch oant yn it lêste fearn fan de 18e iuw dat de put lang om let tichtsmiten waard. Yn 1738 waard lang om let ek de kapel ôfbrutsen nei't op it plak fan de âlde Jakobustsjerke de tsjintwurdige klassisistyske tsjerke boud waard. De weem (pastorije) mei yn de foarbou in gevelstien fan 1554 bleau út dy tiid wol bewarre.  
[[File:Solwert, pleats.jpg|thumb|left|''Pleats oan de Pastorijeloane'']]
De eartiidske boarch fan it doarp wie in stienhûs, dêr't fierder net in soad fan bekend is. Yn 1530 wurdt de boarch foar it earst neamd. De iennige bekende eigner wie Eppe Baukens, besibbe oan de famylje Gockinga.

Troch it sluten fan in ferpleechhûs yn Solwerd is it tal ynwenners yn 2017 foars ôfnommen. Op it plak fan it ferpleechhûs sille de ierdskoddingsbestindige gebouwen foar in nije skoallemienskip boud wurde foar likernôch 1.700 learlingen.&lt;ref&gt;[https://www.eemskrant.nl/sloop-voormalig-verpleeghuis-solwerd-in-volle-gang/ Eemskrant, 5 febrewaris 2020]&lt;/ref&gt;

== Sjoch ek ==
* [[Tsjerke fan Solwerd]]
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Solwerd op dizze side].
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Solwerd}}
}}

{{Koördinaten|53_19_25.7_N_6_52_03.9_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 19' N 6° 52' E}} 

{{Iemsdelta}}
[[Kategory:Plak yn Iemsdelta]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1990]]</text>
      <sha1>2m48mp63pivkyws9mx0t98d228rbr40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger oerlis:GaelgVaggop1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>191294</id>
    <revision>
      <id>1240748</id>
      <parentid>1240086</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T15:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15867</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-38 */ nije seksje</comment>
      <origin>1240748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118883" sha1="tijkzxlkwvqkn9sr3z4mxwhtb2segdm" xml:space="preserve">== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 apr 2026, 20.06 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the &quot;Translate to English&quot; dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] 
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as &quot;changes 3&quot; instead of &quot;3 changes&quot; in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 4 mai 2026, 22.43 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30498077 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.

'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui.input&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11 mai 2026, 21.20 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30524429 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18 mai 2026, 22.22 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]

* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mai 2026, 07.19 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30513885 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 25 mai 2026, 23.52 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed &quot;Community&quot; tab and a personalized &quot;For You&quot; tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 1 jun 2026, 23.09 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30613639 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 8 jun 2026, 23.30 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15 jun 2026, 18.49 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026, 05.21 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30604303 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 jun 2026, 15.05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to &quot;Create account&quot; and &quot;Log in&quot; actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; behaves when used to exclude results. Previously, using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 29 jun 2026, 13.48 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30744833 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]

'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;src&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute and SVG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;srcset&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 6 jul 2026, 15.57 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30773578 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13 jul 2026, 09.27 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]

'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13 jul 2026, 18.12 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30804401 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21 jul 2026, 07.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 jul 2026, 20.50 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]

* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|&quot;Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist&quot; - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2 aug 2026, 12.18 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 3 aug 2026, 21.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17 aug 2026, 23.04 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 24 aug 2026, 03.25 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30889666 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]

'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#uic:}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Userlinks}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs when specifically using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs can still be accessed and used without &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Specified user page URLs (e.g. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;User:Myusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) can still be used with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;librsvg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 2.60 and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ImageMagick&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 24 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30961208 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.

'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;onlyredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;withredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;incategory:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;intitle:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;insource:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;deepcat&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]

'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&amp;title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 31 aug 2026, 22.53 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30990659 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the &quot;[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]&quot; option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&amp;sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&amp;project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:0&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
*  All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option, as gadgets are always loaded through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 7 sep 2026, 20.45 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31008437 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-38&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].

'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a &quot;read more&quot; button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14 sep 2026, 17.31 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31039826 --&gt;</text>
      <sha1>tijkzxlkwvqkn9sr3z4mxwhtb2segdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Denekamp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193962</id>
    <revision>
      <id>1240779</id>
      <parentid>1240349</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T05:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1240779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6577" sha1="4o3vr0uuj7zgmh9y4rayx06t74fpve1" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                      = Denekamp
| ôfbylding                  = 2026 Denekamp,doarpssintrum.jpg
| ôfbyldingsbreedte          = 
| ôfbyldingstekst            = Doarpssintrum
| flagge                     = Flag of Denekamp.svg
| wapen                      = Denekamp wapen 1898.svg
| ynwennertal                = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Denekamp}}&lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
| oerflak                    = 29,61 km²,&lt;br&gt;dêrfan lân 29,23 km²&lt;br&gt;dêrfan wetter 0,39 km²
| befolkingstichtens         = 
| stêdekloft                 =
| hichte                     = 
| lân                        = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1     = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2     = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Dinkellân]]
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 
| postkoade                  = 
| tiidsône                   = [[UTC]]+1
| simmertiid                 = UTC+2
| koördinaten                = 
| webside                    = 
| mapname                    = Oerisel
| mapwidth                   = 
| lat_deg                    = 52
| lat_min                    = 22
| lat_sec                    = 26.8
| lat_dir                    = N
| lon_deg                    = 7
| lon_min                    = 00
| lon_sec                    = 15.9
| lon_dir                    = E
| tekst by posysjekaart      = Lizzing fan Denekamp yn Oerisel
| ôfbylding99                = Map NL - Dinkelland - Denekamp.png
| ôfbyldingstekst99          = Lokaasje fan Denekamp yn 'e gemeente Dinkellân
}}
'''Denekamp''' ([[Nedersaksysk]]: ''Dearnkaamp'' of ''Deankaamp'') is in plak yn [[Twinte]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Oerisel]]. Denekamp leit oan 'e Dinkel en hat likernôch {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Denekamp}}&lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; ynwenners. Oant de gemeentlike weryndieling fan 2001 wie Denekamp it haadplak fan 'e gemeente mei deselde namme. Yn dat jier waarden de eardere gemeenten Denekamp, [[Ootmarsum]] en [[Weerselo]] gearfoege ta de hjoeddeiske gemeente [[Dinkellân]].

== Skiednis ==
Denekamp is ûntstien op in plak dêr't it wetter fan 'e rivier de [[Dinkel]] net komme koe. [[Germanen]], mooglik [[Tubanten]] of [[Ampsivaren]], stiften dêr om it jier 200 hinne in delsetting. Yn 933 wurdt it doarp Daginghem neamd. Dy namme komt fan de Saksyske persoansnamme Dago of Dano en it wurd ''heem'' (hiem), dat wenplak betsjut. Yn 1385 wurdt it doarp neamd as Degeninchem, en yn 1677 wurdt de namme Degenkamp dokumintearre.

It [[kerspel]] Denekamp bestie út 'e [[buorskip]]pen Denekamp, [[Noard Deurningen]] en [[Beuningen]] (no yn 'e gemeente Losser). It wiene nau gearhingjende, faak sletten mienskippen. Denekamp en Noard Deurningen foelen ûnder it lânsgerjocht Ootmarsum, wylst Beuningen ûnder it lânsgerjocht Oldenzaal foel.

Om 'e 15e iuw hinne wie Denekamp in doarp mei sa'n hûndert huzen, ferspraat lâns de doarpsstrjitte yn 'e buert fan in tsjerke. Dizze Sint-Nikolaastsjerke waard yn 'e 13e iuw fan Bentheimer sânstien boud. De toer mei klokken út 1518, 1530 en 1985 is 15e-iuwsk en yn 1912 fergrutte mei in troch arsjitekt [[Wolter te Riele]] ûntwurpen neogoatyske eastlike útwreiding. De tsjerke is in monumint yn it sintrum fan it doarp.
[[Ofbyld:2026 Denekamp, byld fan trije susters foar de Sint-Nikolaasstsjerke.jpg|thumb|left|Byld fan 'e fransiskanessen fan Denekamp.]]
Denekamp wurdt sterk karakterisearre troch it roomsk-katolike leauwe. Yn 'e omkriten lizze in pear kleasters. De [[fransiskanessen fan Denekamp]] foarmje in aparte kongregaasje. Yn it kleaster fan dizze kongregaasje wenne kardinaal [[Johannes Willebrands]] yn syn lêste libbensjierren.

De minsken yn it doarp wiene oant yn 'e 19e iuw foar it grutste part boer. Stadichoan hawwe in soad pleatsen plak makke foar wenten en winkels. Yn 'e tiid fan it karnaval wurde de ynwenners Köttelpeer'n neamd.

== Wiken ==
Denekamp hat bûten it sintrum in tal grutte wenwiken mei in soad grien. Mei mear as 2.000 ynwenners is Janskamp de grutste wenwyk fan it doarp. Kerker Esch, Klokkenberg en Diepengoor binne âldere wiken. Nije wenwiken binne 't Pierik en it Remerink; dy lizze yn it easten fan Denekamp.

== Omkriten en rekreaasje ==
[[Ofbyld:Landhuis Singraven, Molendijk 37, Denekamp.jpg|thumb|left|Singraven.]]
By Denekamp leit it [[lângoed Singraven]]. Tichtby it lângoed leit de histoaryske [[wettermûne]] it Singraven. Dêrnjonken steane der noch twa [[nôtmûne]]n yn Denekamp, de Borgelinkmûne en de Nije Mûne of Sint-Nikolaasmûne.

Yn Denekamp wurdt alle jierren yn 'e hjerst troch de mienskiplike horeka de ''Herfst-tintentocht'' organisearre. Dêrfoar wurde spesjaal kuier-, fyts- en autorûtes útset. As der snie leit, wurde yn 'e omkriten fan Denekamp rûtes foa rit langlaufen útset.

=== Museum ===
Oan 'e wei nei Oldenzaal leit it natuerhistoaryske [[Museum Natura Docet]]. De [[Latyn]]ske namme betsjut ‘de natuer leart’. Dit museum waard yn 1911 stifte troch de doarpsûnderwizer master Bernink. It museum is it âldste museum fan dit type yn Nederlân. It gebou waard fan 2002 oant 2005 renovearre en op 'e nij ynrjochte. Yn 2006 waard der bûten it gebou in belibbingstún oanlein mei ferskate biotopen.

== Tradysjes ==
Kloatsjitten en midwinterhoarnblazen binne âlde tradysjes dy't populêr binne yn Denekamp. Yn 'e [[Peaske]]tiid wurdt op [[Palmpeaske]] it eiergadder'n organisearre. Op [[stille saterdei]] wurdt hout sammele foar it peaskefjoer. Op Peaskesnein wurdt in beam (in spjirre) by it lângoed Singraven helle en nei de peaskegreide sleept. Dêr wurdt in tarretonne oan hongen. Nei it oereinsetten fan 'e beam wurdt dy troch [[Judas Iskariot|Judas]] ferkocht. De tarretonne wurdt tegearre mei it peaskefjoer op Peaskesnein yn 'e brân stutsen.
&lt;div style=&quot;float: left; text-align: left; margin-right: 1.5em;&quot;&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;130px&quot; caption=&quot;Ofbylden&quot;&gt;
2026 Denekamp, protestantske tsjerke.jpg|Protestantske tsjerke
2026 Denekamp, Grote Straat.jpg|Grote Straat
Denekamp, de Sint Nicolaasmolen RM12338 foto2 2016-09-25 10.28.jpg|Sint-Nikolaasmûne
2026 Denekamp, Tsjerkeplein.jpg|Tsjerkeplein
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;
{{GemeenteDinkellân}}
[[Kategory:Plak yn Dinkellân]]
[[Kategory:Eardere gemeente yn Nederlân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1818]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 2001]]</text>
      <sha1>4o3vr0uuj7zgmh9y4rayx06t74fpve1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Master i Margarita</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193978</id>
    <revision>
      <id>1240745</id>
      <parentid>1240488</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T14:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1240745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2920" sha1="juw0y8p009wcit6pou24zgb9affc78w" xml:space="preserve">[[File:MasterandMargaritaFirstEdition.jpg|thumb|upright|Omslach fan de earste edysje fan ''Master i Margarita'', YMCA Press, 1967)]]
'''''Master i Margarita''''', yn it [[Syrillysk alfabet]] &quot;Мастер и Маргарита&quot; ([[Russysk]], betsjutting likernôch: &quot;Master en Margarita&quot;) is in [[roman]], skreaun toch de Russyske skriuwer [[Michail Boelgakov]], fan [[1928]] oant sy'n dea yn [[1940]]. Syn widdow hat it folsleine boek foar it earst yn it [[Russysk]] publisearre litten yn [[1973]] troch de Paryske útjouwerij [[YMCA-Press]].

''Master i Margarita'' kombinearret boppenatuerlike eleminten mei satiryske, tsjustere komeedzje en kristlike filosofy, wêrtroch it him net yn ien inkeld sjenre ûnderbringe lit. In protte kritisy beskôgje it as ien fan de bêste romans fan de tweintichste iuw en as de wichtichste Sovjet-[[satire]]. &lt;ref&gt;{{Cite book |title=The Facts on File Companion to the World Novel: 1900 to the Present |last=Sollars |first=Michael |publisher=Infobase Publishing |year=2008 |location=New York |page=508 |isbn=978-0-81606-233-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Encyclopedia of the Novel |publisher=Wiley-Blackwell Publishing |year=2014 |isbn=978-1-11872-389-0 |location=New Jersey, United States |editor-last=Melville-Logan |editor-first=Peter |page=822}}&lt;/ref&gt;

==Ynhâld==
Yn 'De Master en Margarita bedriuwt de Duvel syn spultsjes soms út in adres yn Moskou wei — Bolshaya Sadovaya-strjitte 302b — dat der hjoed-de-dei noch altyd stiet: &quot;Yn it trijefâldich ferflokte appartemint nûmer 50 wie sûnder mis immen... sa no en dan gie der in finster iepen.&quot; Soms klinkt der grammofoanmuzyk út it finster en is der in swarte kat te sjen dy't dêr fan de sinne te genietsjen leit. De kat blykt lykwols in [[demon]] mei in pistoal te wêzen. Hy daget minsken út ta duëls, ûntkomt troch op in kroanljochter oer it dak te fleanen en jit úteinlik benzine oer de flier — dy't spontaan ûntbaarnt — wêrtroch't alles yn 'e brân fljocht.

De ''korridornaya'' (in soarte fan mienskiplik appartemint) dêr't Bulgakov fan 1921 oant 1924 mei syn twadde frou, Ljoebov Jevgenjevna Belozerskaja, wenne, tsjinne as ynspiraasje foar de roman. In buorfrou, Anna Gorjatsjeva, wenne mei har soan yn in keamer yn datselde mienskiplike appartemint en steurde Bulgakov hieltyd wer mei har skreauwen en lawaai.

== Untfangst ==
* Der is net in Fryske oersetting fan it boek sels, mar yn [[2010]] hawwe muzykgroep [[De Kift]] en [[Tryater]] in stik fan [[Ira Judkovskaja]], bassearre op it boek mar dan situearre op [[Skylge]], útfierd op [[Oerol]].&lt;ref&gt;https://www.filmfestival.nl/film/de-duivel-op-terschelling&lt;/ref&gt;
* ''Master i Margarita'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}

[[Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov]]
[[Kategory:Maatskippijkrytyske roman]]
[[Kategory:Russyske roman]]
[[Kategory:Roman út 1948]]</text>
      <sha1>juw0y8p009wcit6pou24zgb9affc78w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240759</id>
      <parentid>1240745</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T17:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1240759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2922" sha1="k006x298dzy5ctd0wl23ceooikoskx3" xml:space="preserve">[[File:MasterandMargaritaFirstEdition.jpg|thumb|upright|Omslach fan de earste edysje fan ''Master i Margarita'', YMCA Press, 1967)]]
'''''Master i Margarita''''', yn it [[Syrillysk alfabet]] &quot;Мастер и Маргарита&quot; ([[Russysk]], betsjutting likernôch: &quot;Master en Margarita&quot;) is in [[roman]], skreaun toch de Russyske skriuwer [[Michail Boelgakov]], fan [[1928]] oant sy'n dea yn [[1940]]. Syn widdow hat it folsleine boek foar it earst yn it [[Russysk]] publisearre litten yn [[1973]] troch de Paryske útjouwerij [[YMCA-Press]].

''Master i Margarita'' kombinearret boppenatuerlike eleminten mei satiryske, donkere komeedzje en kristlike filosofy, wêrtroch it him net yn ien inkeld sjenre ûnderbringe lit. In protte kritisy beskôgje it as ien fan de bêste romans fan de tweintichste iuw en as de wichtichste Sovjet-[[satire]]. &lt;ref&gt;{{Cite book |title=The Facts on File Companion to the World Novel: 1900 to the Present |last=Sollars |first=Michael |publisher=Infobase Publishing |year=2008 |location=New York |page=508 |isbn=978-0-81606-233-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Encyclopedia of the Novel |publisher=Wiley-Blackwell Publishing |year=2014 |isbn=978-1-11872-389-0 |location=New Jersey, United States |editor-last=Melville-Logan |editor-first=Peter |page=822}}&lt;/ref&gt;

==Ynhâld==
Yn 'De Master en Margarita bedriuwt de [[Duvel]] syn spultsjes soms út in adres yn Moskou wei — Bolshaya Sadovaya-strjitte 302b — dat der hjoed-de-dei noch altyd stiet: &quot;Yn it trijefâldich ferflokte appartemint nûmer 50 wie sûnder mis immen... sa no en dan gie der in finster iepen.&quot; Soms klinkt der grammofoanmuzyk út it finster en is der in swarte kat te sjen dy't dêr fan de sinne te genietsjen leit. De kat blykt lykwols in [[demon]] mei in pistoal te wêzen. Hy daget minsken út ta duëls, ûntkomt troch op in kroanljochter oer it dak te fleanen en jit úteinlik benzine oer de flier — dy't spontaan ûntbaarnt — wêrtroch't alles yn 'e brân fljocht.

De ''korridornaya'' (in soarte fan mienskiplik appartemint) dêr't Bulgakov fan 1921 oant 1924 mei syn twadde frou, Ljoebov Jevgenjevna Belozerskaja, wenne, tsjinne as ynspiraasje foar de roman. In buorfrou, Anna Gorjatsjeva, wenne mei har soan yn in keamer yn datselde mienskiplike appartemint en steurde Bulgakov hieltyd wer mei har skreauwen en lawaai.

== Untfangst ==
* Der is net in Fryske oersetting fan it boek sels, mar yn [[2010]] hawwe muzykgroep [[De Kift]] en [[Tryater]] in stik fan [[Ira Judkovskaja]], bassearre op it boek mar dan situearre op [[Skylge]], útfierd op [[Oerol]].&lt;ref&gt;https://www.filmfestival.nl/film/de-duivel-op-terschelling&lt;/ref&gt;
* ''Master i Margarita'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}

[[Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov]]
[[Kategory:Maatskippijkrytyske roman]]
[[Kategory:Russyske roman]]
[[Kategory:Roman út 1948]]</text>
      <sha1>k006x298dzy5ctd0wl23ceooikoskx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oranjesnaffelstrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194088</id>
    <revision>
      <id>1240778</id>
      <parentid>1240731</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T05:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1240778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4418" sha1="qba0cjero2gruxpqpt33zp1v8imjyci" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = oranjesnaffelstrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Orange-billed sparrow villa lapas 3.29.24 DSC 6938-topaz-denoiseraw.jpg|250px]]
|lûd     = [[Ofbyld:Arremon aurantiirostris - Orange-billed Sparrow XC242137.mp3|250px]]
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon aurantiirostris
|Beskriuwer, jier= [[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]], 1847
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon aurantiirostris map.svg|250px]]
}} 
De '''oranjesnaffelstrûkgoars''' (''Arremon aurantiirostris'') is in [[fûgel]] yn 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken ==
De oranjesnaffelstrûkgoars is in dúdlik tekene en frij swiere strûkgoars. Hy is te werkennen oan 'e oranje snaffel. De kop is dúdlik tekene yn swart en wyt, it boarst is swart en de kiel is wyt. Mantsjes en wyfkes hawwe itselde fearrekleed.

== Fersprieding en systematyk ==
De oranjesnaffelstrûkgoars wurdt ferdield yn acht [[ûndersoarte]]n mei de folgjende fersprieding:

* Arremon aurantiirostris saturatus – oan 'e Karibyske kant fan súdeastlik [[Meksiko]] ([[Veracruz de Ignacio de la Llave|Veracruz]]) oant [[Gûatemala]] en [[Belize]] 
* Arremon aurantiirostris rufidorsalis – oan 'e Karibyske kant fan [[Hondoeras]] oant [[Nikaragûa]] en [[Kosta Rika]];
* Arremon aurantiirostris aurantiirostris – de [[Stille Oseaan]]-helling yn Kosta Rika en [[Panama]];
* Arremon aurantiirostris strictocollaris – it uterste easten fan Panama en oanbuorjend noardwestlik [[Kolombia]];
* Arremon aurantiirostris occidentalis – de Stille Oseaan-hellingen fan westlik [[Kolombia]] en noardwestlik Ekwador;
* Arremon aurantiirostris santarosae – súdwestlik Ekwador;
* Arremon aurantiirostris erythrorhynchus – noardlik Kolombia;
* Arremon aurantiirostris spectabilis – súdeastlik Kolombia oant eastlik Ekwador en noardeastlik Perû.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarsfûgels yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De oranjesnaffelstrûkgoars libbet yn fochtige griene wâlden en wâldrânen fan tropysk leechlân. Hy wurdt faak yn pearkes sjoen, dy't har meastal ophâlde op of tichteby de grûn yn 'e skaadrike ûnderbeplanting.

== Status en bedriging ==
De soart hat in grut ferspriedingsgebiet. Oannommen wurdt dat de oantallen tebekrinne, mar net sa slim dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natoerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de oransjesnaffelstrûkgoars dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC). In rûzing fan 2019 giet út fan in wrâldpopulaasje fan 50.000 oant in heal miljoen folwoeksen fûgels.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-sparrow-arremon-aurantiirostris BirdLife, 14 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/orbspa1?continue eBird, 14 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/orbspa1/cur/introduction Birds of the World, 14 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon aurantiirostris|oranjesnaffelstrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:oranjesnaffelstrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]</text>
      <sha1>qba0cjero2gruxpqpt33zp1v8imjyci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wytbraustrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194094</id>
    <revision>
      <id>1240741</id>
      <timestamp>2026-09-14T13:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = wytbraustrûkgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon torquatus |Beskriuwer, jier= (...&quot;</comment>
      <origin>1240741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3831" sha1="oxt5amf21pchfdhqyezw3erbho2xf7f" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = wytbraustrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon torquatus
|Beskriuwer, jier= ([[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]] &amp; [[Alcide d'Orbigny|d'Orbigny]], 1837)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon assimilis map.svg|250px]]
}} 
De '''wytbraustrûkgoars''' (''Arremon torquatus'') is in [[fûgel]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken en lûd ==
De wytbraustrûkgoars hat in wite wynbraustreek. Noardlike fûgels hawwe ek in swarte boarstbân. Oan 'e ûnderkant is de fûgel wyt op it midden fan it boarst en de búk, wylst de flanken griis binne. De sang bestiet út trije oant fjouwer hege fluittoanen.

== Fersprieding en systematyk ==
De Boliviaanske strûkgoars wurdt ferdield yn trije [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende fersprieding:

* ''Arremon torquatus torquatus'' – komt foar yn 'e [[Andes]] yn it meast súdlike part fan [[Perû]] (súdlik Puno) en yn noardwestlik [[Bolivia]] (La Paz en westlik Cochabamba)
* ''Arremon torquatus fimbriatus'' – komt foar yn 'e Andes yn Bolivia (eastlik Cochabamba, westlik Santa Cruz en Chuquisaca)
* ''Arremon torquatus borellii'' – komt foar yn 'e Andes yn súdlik Bolivia (Tarija) en noardwestlik [[Argentynje]] (Jujuy en Salta)

Earder waarden de wytbraustrûkgoars, de [[Kostarikaanske strûkgoars]], de [[Paría-strûkgoars]], de [[Kolombiaanske strûkgoars]], de [[Caracas-strûkgoars]], de [[griisbraustrûkgoars]], de [[Santa Marta-strûkgoars]] en de [[Perijá-strûkgoars]] allegearre beskôge as ien en 'e selde soarte, ûnder de wittenskiplike namme ''Arremon torquatus''. Op grûn fan ferskillen yn genetyk, lûd, uterlik en ekology is dat soartekompleks opdield yn 'e niis neamde soarten.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de Euraazjeske en Afrikaanske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De wytbraustrûkgoars libbet yn 'e ûndergroei fan fochtige wâlden en tichte jonge bosken.

== Status en bedriging ==
De soart hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt tocht dat de oantallen tebekrinne, hoewol net sa slim dat er as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus BirdLife, 14 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/sthbrf2?siteLanguage=nl&amp;continue eBird, 14 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sthbrf2/cur/introduction Birds of the World, 14 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon torquatus|wytbraustrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:witbraustrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]</text>
      <sha1>oxt5amf21pchfdhqyezw3erbho2xf7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon torquatus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194095</id>
    <redirect title="Wytbraustrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240742</id>
      <timestamp>2026-09-14T13:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Wytbraustrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="neq93zbd90sukbavnnbbvfz2t69cowt" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Wytbraustrûkgoars]]</text>
      <sha1>neq93zbd90sukbavnnbbvfz2t69cowt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paríastrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194096</id>
    <revision>
      <id>1240743</id>
      <timestamp>2026-09-14T13:42:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = Paríastrûkgoars  |Ofbyld  = |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon phygas |Beskriuwer, jier= [[Hans von Berlepsch|Berlepsch]], 1912 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: Ofbyld:IU...&quot;</comment>
      <origin>1240743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1946" sha1="60s2n41gfcxusrarco9yb3mhbzc5mc5" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = Paríastrûkgoars 
|Ofbyld  =
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon phygas
|Beskriuwer, jier= [[Hans von Berlepsch|Berlepsch]], 1912
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon phygas map.svg|250px]]
}} 
De '''Paríastrûkgoars''' (''Arremon phygas''; synonimen: ''Buarremon torquatus phygas'', ''Arremon torquatus phygas'', ''Buarremon phygas'') is in [[fûgel]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Fersprieding en systematyk ==
De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar yn berchgebieten yn noardeastlik [[Fenezuëla]] (de steaten Anzoátegui, Monagas en Sucre). Earder waard er as in [[ûndersoarte]] fan 'e ''[[Arremon torquatus]]'' behannele.

== Status en bedriging ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de Paríastrûkgoars as kwetsber (''Vulnerable'', VU).

== Namme ==
Paría is de namme fan in skiereilân yn 'e steat Sucre yn noardeastlik Fenezuëla, dêr't de soart foarkomt.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas BirdLife, 14 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/sthbrf7/L1389353 eBird, 14 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sthbrf7/cur/introduction Birds of the World, 14 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon phygas|Paríastrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pariastrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]]</text>
      <sha1>60s2n41gfcxusrarco9yb3mhbzc5mc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon phygas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194097</id>
    <redirect title="Paríastrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240744</id>
      <timestamp>2026-09-14T13:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Paríastrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="cd5i028d2g2q2lqgab15kklu4ga4ej9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Paríastrûkgoars]]</text>
      <sha1>cd5i028d2g2q2lqgab15kklu4ga4ej9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194098</id>
    <revision>
      <id>1240746</id>
      <timestamp>2026-09-14T14:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Kategory:Literêr wurk nei skriuwer|Boelgakov, Michail]]&quot;</comment>
      <origin>1240746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="nhtyopd6q3mqwksokz7je9c7l3trh07" xml:space="preserve">[[Kategory:Literêr wurk nei skriuwer|Boelgakov, Michail]]</text>
      <sha1>nhtyopd6q3mqwksokz7je9c7l3trh07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maaike Hartjes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194099</id>
    <revision>
      <id>1240749</id>
      <timestamp>2026-09-14T16:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1240749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2796" sha1="sr07g92yx2rig9ia51kefhwxj8tfinm" xml:space="preserve">{{wurk}}
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding             = CrossComix 2016 - Maaike Hartjes.jpg
| ôfbyldingstekst       = Maaike Hartjes by CrossComix 2016
| ôfbyldingsbreedte     = 
| oar pseudonym         = 
| echte namme           = 
| nasjonaliteit         = {{NEDnasj}}
| berne                 = [[15 oktober]] [[1972]]
| berteplak             = [[Amsterdam]]
| stoarn                = 
| stjerplak             = 
| etnisiteit            = 
| regionale identiteit  = 
| taal                  = [[Nederlânsk]]
| sjenre                = 
| perioade              =  
| streaming             = 
| tema's                = 
| bekendste wurk(en)    = ''Maaike's Dagboekje''&lt;br&gt;''Burn-out deiboek ''
| útjouwer              = 
| prizen                = [[Stripschapprijs]] (2016)
| jierren aktyf         = 
| webside               = [http://www.maaikehartjes.nl/ Offisjele webside]
}}
'''Maaike Hartjes''' ([[Amsterdam]], [[15 oktober]] [[1972]]) is in [[tekener]] en [[skriuwster]] fan [[stripferhalen]]. Teffens makket se kollaazjes.

== Wurkpaad ==
Hartjes studearre in jier lang wiskunde oan de [[Frije Universiteit]] yn Amsterdam foardat se oerstapte nei de keunstakademy. Se behearsket in grut tal ferskillende tekenstilen. Sûnt se healwei de jierren njoggentich bekendheid krige mei de lytse figuerkes yn ''Maaike's Dagboekje'', is dat har haadstyl fan tekenjen bleaun. Dizze strip waard oarspronklik útjûn as in boekje yn eigen behear en ferskynde nei in pear jier in skoftke wykliks yn it [[tydskrift]] ''Viva''. It karakter fan de strip feroare doe wat: fan koarte grappen ferskode it nei in mear realistyske deiboekfoarm. De strips waarden ek publisearre yn tydskriften lykas ''Iris'', ''Razzafrazz'' en ''Zone 5300''.

== Bibliografy==
* ''Maaike's dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 1998)
* ''Maaikes grote dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 2002)
* ''Hartjes | Deel 1'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2004)
* ''Hartjes | Deel 2'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2005)
* ''Donker | Zuid-Afrika dagboek'' (De Bezige Bij, 2006/2010)
* ''Zo lief ben je nou ook weer niet!'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2007)
* ''Hong Kong dagboek'' mei [[Mark Hendriks]] (Oog &amp; Blik, 2008)
* ''Hartenjagen'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2009)
* ''Gruwelijk!'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2011)
* ''Burn-out dagboek'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2018)

== Film ==
* ''I'm perfectly fine'' (2023), [[koarte film]] basearre op it Burn-out deiboek

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.maaikehartjes.nl/ Hiemside]
* [https://web.archive.org/web/20230907125331/https://www.imperfectlyfine.nl/ Webside film ''I'm perfectly fine'']
* [https://comichouse.nl/author/hartjes/ Comic House-portfolio fan Maaike Hartjes]

{{Boarnen|boarnefernijing=
}}

{{DEFAULTSORT:Hartjes, Maaike}}
[[Kategory:Nederlânsk striptekener]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1972]]</text>
      <sha1>sr07g92yx2rig9ia51kefhwxj8tfinm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240750</id>
      <parentid>1240749</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1240750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3048" sha1="dwz8z74rsus85eadiny7swzdkrftlg2" xml:space="preserve">{{wurk}}
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding             = CrossComix 2016 - Maaike Hartjes.jpg
| ôfbyldingstekst       = Maaike Hartjes by CrossComix 2016
| ôfbyldingsbreedte     = 
| oar pseudonym         = 
| echte namme           = 
| nasjonaliteit         = {{NEDnasj}}
| berne                 = [[15 oktober]] [[1972]]
| berteplak             = [[Amsterdam]]
| stoarn                = 
| stjerplak             = 
| etnisiteit            = 
| regionale identiteit  = 
| taal                  = [[Nederlânsk]]
| sjenre                = 
| perioade              =  
| streaming             = 
| tema's                = 
| bekendste wurk(en)    = ''Maaike's Dagboekje''&lt;br&gt;''Burn-out deiboek ''
| útjouwer              = 
| prizen                = [[Stripschapprijs]] (2016)
| jierren aktyf         = 
| webside               = [http://www.maaikehartjes.nl/ Offisjele webside] &lt;br&gt; [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hart060 DBNL-profyl] &lt;br&gt; [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f134597 RKD-profyl]
}}
'''Maaike Hartjes''' ([[Amsterdam]], [[15 oktober]] [[1972]]) is in [[tekener]] en [[skriuwster]] fan [[stripferhalen]]. Teffens makket se [[kollaazje]]s.

== Wurkpaad ==
Hartjes studearre in jier lang wiskunde oan de [[Frije Universiteit]] yn Amsterdam foardat se oerstapte nei de keunstakademy. Se behearsket in grut tal ferskillende tekenstilen. Sûnt se healwei de jierren njoggentich bekendheid krige mei de lytse figuerkes yn ''Maaike's Dagboekje'', is dat har haadstyl fan tekenjen bleaun. Dizze strip waard oarspronklik útjûn as in boekje yn eigen behear en ferskynde nei in pear jier in skoftke wykliks yn it [[tydskrift]] ''Viva''. It karakter fan de strip feroare doe wat: fan koarte grappen ferskode it nei in mear realistyske deiboekfoarm. De strips waarden ek publisearre yn tydskriften lykas ''Iris'', ''Razzafrazz'' en ''Zone 5300''.

Hartjes brocht in album út mei strips makke troch froulju: ''Old Cake Comix''.

== Bibliografy==
* ''Maaike's dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 1998)
* ''Maaikes grote dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 2002)
* ''Hartjes | Deel 1'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2004)
* ''Hartjes | Deel 2'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2005)
* ''Donker | Zuid-Afrika dagboek'' (De Bezige Bij, 2006/2010)
* ''Zo lief ben je nou ook weer niet!'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2007)
* ''Hong Kong dagboek'' mei [[Mark Hendriks]] (Oog &amp; Blik, 2008)
* ''Hartenjagen'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2009)
* ''Gruwelijk!'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2011)
* ''Burn-out dagboek'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2018)

== Film ==
* ''I'm perfectly fine'' (2023), [[koarte film]] basearre op it Burn-out deiboek

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.maaikehartjes.nl/ Hiemside]
* [https://web.archive.org/web/20230907125331/https://www.imperfectlyfine.nl/ Webside film ''I'm perfectly fine'']
* [https://comichouse.nl/author/hartjes/ Comic House-portfolio fan Maaike Hartjes]

{{Boarnen|boarnefernijing=
}}

{{DEFAULTSORT:Hartjes, Maaike}}
[[Kategory:Nederlânsk striptekener]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1972]]</text>
      <sha1>dwz8z74rsus85eadiny7swzdkrftlg2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240754</id>
      <parentid>1240750</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1240754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4122" sha1="cdlm8g2d331tkzuboyjemc6bc63s6hb" xml:space="preserve">{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding             = CrossComix 2016 - Maaike Hartjes.jpg
| ôfbyldingstekst       = Maaike Hartjes by CrossComix 2016
| ôfbyldingsbreedte     = 
| oar pseudonym         = 
| echte namme           = 
| nasjonaliteit         = {{NEDnasj}}
| berne                 = [[15 oktober]] [[1972]]
| berteplak             = [[Amsterdam]]
| stoarn                = 
| stjerplak             = 
| etnisiteit            = 
| regionale identiteit  = 
| taal                  = [[Nederlânsk]]
| sjenre                = 
| perioade              =  
| streaming             = 
| tema's                = 
| bekendste wurk(en)    = ''Maaike's Dagboekje''&lt;br&gt;''Burn-out deiboek ''
| útjouwer              = 
| prizen                = [[Stripschapprijs]] (2016) &lt;ref name=&quot;NRC-1&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/next/2015/12/10/oeuvreprijs-stripschapprijs-maaike-hartjes-1566270 |titel=Stripschapprijs Maaike Hartjes |datum=10 desimber 2015 |werk=[[NRC Handelsblad]] |citaat= |bezochtdatum=17 juni 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305080336/https://www.nrc.nl/next/2015/12/10/oeuvreprijs-stripschapprijs-maaike-hartjes-1566270|archiefdatum=2016-03-05|dodeurl=nee}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NRC-2&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/next/2016/02/19/ongelukkige-prijswinnaar-1590556 |titel=Maaike Hartjes zucht: 'Een oeuvreprijs op je 43ste?' |auteur=Ron Rijghard	|datum=19 febrewaris 2016 |werk=[[NRC Handelsblad]] |citaat= |bezochtdatum=17 juni 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305085327/https://www.nrc.nl/next/2016/02/19/ongelukkige-prijswinnaar-1590556|archiefdatum=2016-03-05|dodeurl=nee}}&lt;/ref&gt;
| jierren aktyf         = 
| webside               = [http://www.maaikehartjes.nl/ Offisjele webside] &lt;br&gt; [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hart060 DBNL-profyl] &lt;br&gt; [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f134597 RKD-profyl]
}}
'''Maaike Hartjes''' ([[Amsterdam]], [[15 oktober]] [[1972]]) is in [[tekener]] en [[skriuwster]] fan [[stripferhalen]]. Teffens makket se [[kollaazje]]s.

== Wurkpaad ==
Hartjes studearre in jier lang wiskunde oan de [[Frije Universiteit]] yn Amsterdam foardat se oerstapte nei de keunstakademy. Se behearsket in grut tal ferskillende tekenstilen. Sûnt se healwei de jierren njoggentich bekendheid krige mei de lytse figuerkes yn ''Maaike's Dagboekje'', is dat har haadstyl fan tekenjen bleaun. Dy strip waard oarspronklik útjûn as in boekje yn [[eigen behear]] en ferskynde nei in pear jier alle wiken in skoftke yn it [[tydskrift]] ''Viva''. It karakter fan de strip feroare doe wat: fan koarte grappen ferskode it nei in mear realistyske deiboekfoarm. De strips waarden ek publisearre yn tydskriften lykas ''Iris'', ''Razzafrazz'' en ''Zone 5300''.

Hartjes brocht in album út mei strips makke troch froulju: ''Old Cake Comix''.

Lykas ek [[Barbara Stok]] en [[Gerrie Hondius]] holp se om autobiografyske strips yn Nederlân populêr te meitsjen[1].

== Bibliografy==
* ''Maaike's dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 1998)
* ''Maaikes grote dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 2002)
* ''Hartjes | Deel 1'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2004)
* ''Hartjes | Deel 2'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2005)
* ''Donker | Zuid-Afrika dagboek'' (De Bezige Bij, 2006/2010)
* ''Zo lief ben je nou ook weer niet!'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2007)
* ''Hong Kong dagboek'' mei [[Mark Hendriks]] (Oog &amp; Blik, 2008)
* ''Hartenjagen'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2009)
* ''Gruwelijk!'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2011)
* ''Burn-out dagboek'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2018)

== Film ==
* ''I'm perfectly fine'' (2023), [[koarte film]] basearre op it Burn-out deiboek

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.maaikehartjes.nl/ Hiemside]
* [https://web.archive.org/web/20230907125331/https://www.imperfectlyfine.nl/ Webside film ''I'm perfectly fine'']
* [https://comichouse.nl/author/hartjes/ Comic House-portfolio fan Maaike Hartjes]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Hartjes, Maaike}}
[[Kategory:Nederlânsk striptekener]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk deiboekskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1972]]</text>
      <sha1>cdlm8g2d331tkzuboyjemc6bc63s6hb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240756</id>
      <parentid>1240754</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>+ kou</comment>
      <origin>1240756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4199" sha1="gve296eytgo7cgzolyjefmv207cjy0z" xml:space="preserve">{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding             = CrossComix 2016 - Maaike Hartjes.jpg
| ôfbyldingstekst       = Maaike Hartjes by CrossComix 2016
| ôfbyldingsbreedte     = 
| oar pseudonym         = 
| echte namme           = 
| nasjonaliteit         = {{NEDnasj}}
| berne                 = [[15 oktober]] [[1972]]
| berteplak             = [[Amsterdam]]
| stoarn                = 
| stjerplak             = 
| etnisiteit            = 
| regionale identiteit  = 
| taal                  = [[Nederlânsk]]
| sjenre                = 
| perioade              =  
| streaming             = 
| tema's                = 
| bekendste wurk(en)    = ''Maaike's Dagboekje''&lt;br&gt;''Burn-out deiboek ''
| útjouwer              = 
| prizen                = [[Stripschapprijs]] (2016) &lt;ref name=&quot;NRC-1&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/next/2015/12/10/oeuvreprijs-stripschapprijs-maaike-hartjes-1566270 |titel=Stripschapprijs Maaike Hartjes |datum=10 desimber 2015 |werk=[[NRC Handelsblad]] |citaat= |bezochtdatum=17 juni 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305080336/https://www.nrc.nl/next/2015/12/10/oeuvreprijs-stripschapprijs-maaike-hartjes-1566270|archiefdatum=2016-03-05|dodeurl=nee}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NRC-2&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/next/2016/02/19/ongelukkige-prijswinnaar-1590556 |titel=Maaike Hartjes zucht: 'Een oeuvreprijs op je 43ste?' |auteur=Ron Rijghard	|datum=19 febrewaris 2016 |werk=[[NRC Handelsblad]] |citaat= |bezochtdatum=17 juni 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305085327/https://www.nrc.nl/next/2016/02/19/ongelukkige-prijswinnaar-1590556|archiefdatum=2016-03-05|dodeurl=nee}}&lt;/ref&gt;
| jierren aktyf         = 
| webside               = [http://www.maaikehartjes.nl/ Offisjele webside] &lt;br&gt; [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hart060 DBNL-profyl] &lt;br&gt; [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f134597 RKD-profyl]
}}
'''Maaike Hartjes''' ([[Amsterdam]], [[15 oktober]] [[1972]]) is in [[tekener]] en [[skriuwster]] fan [[stripferhalen]]. Teffens makket se [[kollaazje]]s.

== Wurkpaad ==
Hartjes studearre in jier lang wiskunde oan de [[Frije Universiteit]] yn Amsterdam foardat se oerstapte nei de keunstakademy. Se behearsket in grut tal ferskillende tekenstilen. Sûnt se healwei de jierren njoggentich bekendheid krige mei de lytse figuerkes yn ''Maaike's Dagboekje'', is dat har haadstyl fan tekenjen bleaun. Dy strip waard oarspronklik útjûn as in boekje yn [[eigen behear]] en ferskynde nei in pear jier alle wiken in skoftke yn it [[tydskrift]] ''Viva''. It karakter fan de strip feroare doe wat: fan koarte grappen ferskode it nei in mear realistyske deiboekfoarm. De strips waarden ek publisearre yn tydskriften lykas ''Iris'', ''Razzafrazz'' en ''Zone 5300''.

Hartjes brocht in album út mei strips makke troch froulju: ''Old Cake Comix''.

Lykas ek [[Barbara Stok]] en [[Gerrie Hondius]] holp se om autobiografyske strips yn Nederlân populêr te meitsjen.

== Bibliografy==
* ''Maaike's dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 1998)
* ''Maaikes grote dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 2002)
* ''Hartjes | Deel 1'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2004)
* ''Hartjes | Deel 2'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2005)
* ''Donker | Zuid-Afrika dagboek'' (De Bezige Bij, 2006/2010)
* ''Zo lief ben je nou ook weer niet!'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2007)
* ''Hong Kong dagboek'' mei [[Mark Hendriks]] (Oog &amp; Blik, 2008)
* ''Hartenjagen'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2009)
* ''Gruwelijk!'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2011)
* ''Burn-out dagboek'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2018)

== Film ==
* ''I'm perfectly fine'' (2023), [[koarte film]] basearre op it Burn-out deiboek

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.maaikehartjes.nl/ Hiemside]
* [https://web.archive.org/web/20230907125331/https://www.imperfectlyfine.nl/ Webside film ''I'm perfectly fine'']
* [https://comichouse.nl/author/hartjes/ Comic House-portfolio fan Maaike Hartjes]
* [https://www.lambiek.net/artists/h/hartjes.htm Maaike Hartjes op lambiek.net]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Hartjes, Maaike}}
[[Kategory:Nederlânsk striptekener]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk deiboekskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1972]]</text>
      <sha1>gve296eytgo7cgzolyjefmv207cjy0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stripschapprijs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194100</id>
    <redirect title="Stripskipspriis" />
    <revision>
      <id>1240751</id>
      <timestamp>2026-09-14T16:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Stripskipspriis]]</comment>
      <origin>1240751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="reooa3uhonszi7ew4epoj1bb1v6bgnl" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Stripskipspriis]]</text>
      <sha1>reooa3uhonszi7ew4epoj1bb1v6bgnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194101</id>
    <revision>
      <id>1240755</id>
      <timestamp>2026-09-14T16:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks tsjerkegebou | namme                        = HH. Simon en Judastsjerke | ôfbylding                    = Ootmarsum Katholische Kirche.jpg | ôfbyldingsbreedte            =  | ôfbyldingstekst              = HH. Simon en Judastsjerke yn Oatmarsum | wapen                        =  | wapentekst                   =  | lân                          = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1       = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20p...&quot;</comment>
      <origin>1240755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7151" sha1="1xpybz2isrixmhl2kxevcpnwx9j0mh5" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme                        = HH. Simon en Judastsjerke
| ôfbylding                    = Ootmarsum Katholische Kirche.jpg
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = HH. Simon en Judastsjerke yn Oatmarsum
| wapen                        = 
| wapentekst                   = 
| lân                          = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1       = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 3       = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Dinkellân]]
| plak                         = [[Oatmarsum]]
| adres                        = Kerkplein 27
| koördinaten                  = 
| tsjerkegenoatskip            = &lt;small&gt;[[Roomsk-Katolike Tsjerke]]&lt;/small&gt;
| bisdom                       = 
| aartsbisdom                  = [[Aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)|Utert]]
| patroanhillige               = [[Simon (apostel)|Simon]] en [[Judas Taddéus]]
| wijd oan                     = 
| status                       = 
| ôfstjitten                   = 
| hjoeddeiske funksje          = [[Parochytsjerke]]
| arsjitekt                    = 
| yngenieur                    = 
| boujier                      = 13e iuw
| sloopjier                    = 
| boustyl                      = [[Romanogotyk]], [[gotyk]]
| hichte                       = 
| monumintale status           = [[Ryksmonumint]]
| monumintnûmer                = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/31756 31756]
| webside                      = [https://parochielumenchristi.nl/ootmarsum/ www.lumenchristi.nl]
| mapname                      = Oerisel
| mapwidth                     = 
| lat_deg                      = 52
| lat_min                      = 24
| lat_sec                      = 31
| lat_dir                      = N
| lon_deg                      = 6
| lon_min                      = 53
| lon_sec                      = 50
| lon_dir                      = E
| tekst by posysjekaart        = Lokaasje fan 'e HH. Simon en Judastsjerke
}}
De '''HH. Simon en Judastsjerke''' is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolike]] tsjerke yn it [[Twinte|Twintske]] stedsje [[Oatmarsum]] yn 'e [[Nederlân]]ske gemeente [[Dinkellân]]. De tsjerke is wijd oan 'e apostels [[Simon (apostel)|Simon]] en [[Judas Taddéus]].

De tsjerke is it iennige foarbyld yn Nederlân fan [[Westfalen|Westfaalske]] [[romanogotyk]]: it kombinearret de skaaimerken fan in [[halletsjerke]] mei in [[pseudobasilyk]]. Typysk foar de halletsjerke is dat de [[ferwulftrib]]ben fan it haad- en de sydskippen op 'e selde hichte begjinne, wylst de sydskippen fan in  pseudobasilyk legere muorren hat as it middenkip.

== Iere skiednis ==
[[Ofbyld:Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum), koer.jpg|thumb|left|Koer.]]
Oatmarsum wurdt foar it earst fermeld yn 'e ''Vita'' fan 'e Utertske biskop [[Radbod fan Utert|Radbod]], dy't yn 917 by Oatmarsum ferstoar. Neffens dy ''Vita'' wie der doe al in oratoarium op it plak. Yn 1162 waard de tsjerke fan Oatmarsum troch biskop Godfried oan it kleaster fan [[Weerselo]] skonken.

De parochy Oatmarsum heart ta de âldste fan Twinte en wie oarspronklik hiel grut. Yn 1236 waard de kapel fan [[Almelo]] fan Oatmarsum ôfskieden en in folweardige [[parochytsjerke]]. Ek de parochy fan [[Tubbergen]] en har dochtertsjerken [[Albergen]] en [[Geesteren (Oerisel)|Geesteren]] foelen oarspronklik ûnder de parochy Oatmarsum.

Yn 1195 of 1196 waard Oatmarsum troch de Drinten platbaarnd. Dy meidieling wurdt meastentiids beskôge as it begjin fan 'e bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke.

== Bouskiednis ==
Dizze tsjerke is yn ferskate perioaden boud. It grutste part, it skip en it westlike [[dwersskip]], stammet út 'e trettjinde iuw. De boustyl fan dy dielen slút oan by dy fan in pear tsjerken yn Westfalen. Der is in grutte oerienkomst mei de tsjerke fan [[Legden]].

De plattegrûn fan it skip is neffens it [[bûne stelsel]], dat betsjut dat de ferhâlding fan 'e [[travee]]ën fan it middenskip en it sydskip 1 op 2 is. It middenskip telt twa traveeën en de sydskippen dus fjouwer. Dat part stammet út likernôch 1230, útsein de ferwulften dy't tegearre mei it westlike [[dwersskip]] oanbrocht binne. Dat wurdt om 1250 hinne datearre. Ek it koertravee datearret yn syn oarspronklike foarm út dy tiid, sa't bliken docht út it bôgefries dat boppe de goatyske ferwulften bewarre bleaun is.

Yn 1491 waard der in nije goatyske koersluting boud en fuort dêrnei waard it eastlike dwersskip boud mei de [[sakristy]] oan 'e noardside.

== Tachtichjierrige Kriich ==
Oan 'e súdkant fan 'e tsjerke is in kanonskogel ynmitsele mei dêrûnder it jier 1597. De kogel betinkt de ynname fan Oatmarsum doe't de stêd yn [[Steatsen|Steatske]] hannen kaam.

Yn 'e 17e iuw kaam de tsjerke yn [[Protestantisme|protestantske]] hannen, mar de mearderheid fan 'e befolking fan Oatamarsum bleau trou oan it roomsk-katolisisme.

== 19e iuw ==
Yn 1809 waard it tsjerkegebou troch kening [[Loadewyk Napoleon]] oan 'e roomsk-katoliken weromjûn, om't de protestantske gemeente folle lytser wie. De protestanten bouden dêrnei in lytsere [[Neoklassisisme|neoklassisistyske]] tsjerke oan 'e Ganzenmarkt. Út de âlde tsjerke namen hja ûnder oare it oargel en de preekstoel (1674) mei.

De toer wie lykwols yn hannen fan it gemeentebestjoer kommen. Nei't de romaanske tsjerketoer fan [[Rijssen]] yn 1826 foar it grutste part ynstoart wie, liet it gemeentebestjoer de toer fan 'e Simon en Judastsjerke foar de wissichheid ôfbrekke. De toer waard ferfongen troch in [[dakruter]] boppe de westgevel. In yn stien beitele tiidfers (gronogram) út 1844 betinkt dy ferbouwing.

== Ynterieur ==
[[Ofbyld:Simon en Judaskerk (Ootmarsum), tsjerke-oargel.jpg|thumb|left|Tsjerke-oargel]]
Dielen fan it ynterieur binne ôfkomstich fan 'e byldhouwer August Schmiemann út [[Múnster]]. Dêrûnder binne de Corpus Christi fan it [[triomfkrús]] yn it koer fan 'e tsjerke (makke yn 1891), de twa Hillich-Hertbylden op 'e pylders, en ek de figueren en reliëfôfbyldings op 'e byldhoude preekstoel.

=== Oargel ===
Doe't de protestanten de tsjerke yn 1809 ferlieten, namen hja it eardere oargel út 1781 (boud troch Eberhard Berner) mei nei harren nije tsjerke oan 'e Ganzenmarkt, wêrtroch't de katolike mienskip in nij ynstrumint nedich hie. 

It haadoargel waard tusken 1812 en 1814 boud troch de Dútske oargelbouwer Franz Friedrich Epmann út Beckum. Dêrby makke er gebrûk fan âlder besteand piipwurk.

Yn 'e jierren 1970 (1973-1974) waard it Epmann-oargel troch de firma Vermeulen restaurearre.
== Keppeling om utens ==
* [https://www.orgelsite.nl/ootmarsum-parochiekerk-h-h-simeon-en-judas-thadeus/ Oargelsite: disposysje oargel.]

{{boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch foar boarnen en referinsjes: [[:nl:H.H. Simon en Judaskerk]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Simon en Judaskerk (Ootmarsum)|Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum)}} 
}}

{{DEFAULTSORT:Simon- en Judastsjerke, Oatmarsum}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn Oerisel]]
[[Kategory:Ryksmonumint yn Oerisel]]
[[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)]]</text>
      <sha1>1xpybz2isrixmhl2kxevcpnwx9j0mh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240758</id>
      <parentid>1240755</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T17:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tachtichjierrige Kriich */ st.</comment>
      <origin>1240758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7153" sha1="d5v5qic8gjex0um671oi84a42jv6vt7" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme                        = HH. Simon en Judastsjerke
| ôfbylding                    = Ootmarsum Katholische Kirche.jpg
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = HH. Simon en Judastsjerke yn Oatmarsum
| wapen                        = 
| wapentekst                   = 
| lân                          = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1       = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 3       = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Dinkellân]]
| plak                         = [[Oatmarsum]]
| adres                        = Kerkplein 27
| koördinaten                  = 
| tsjerkegenoatskip            = &lt;small&gt;[[Roomsk-Katolike Tsjerke]]&lt;/small&gt;
| bisdom                       = 
| aartsbisdom                  = [[Aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)|Utert]]
| patroanhillige               = [[Simon (apostel)|Simon]] en [[Judas Taddéus]]
| wijd oan                     = 
| status                       = 
| ôfstjitten                   = 
| hjoeddeiske funksje          = [[Parochytsjerke]]
| arsjitekt                    = 
| yngenieur                    = 
| boujier                      = 13e iuw
| sloopjier                    = 
| boustyl                      = [[Romanogotyk]], [[gotyk]]
| hichte                       = 
| monumintale status           = [[Ryksmonumint]]
| monumintnûmer                = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/31756 31756]
| webside                      = [https://parochielumenchristi.nl/ootmarsum/ www.lumenchristi.nl]
| mapname                      = Oerisel
| mapwidth                     = 
| lat_deg                      = 52
| lat_min                      = 24
| lat_sec                      = 31
| lat_dir                      = N
| lon_deg                      = 6
| lon_min                      = 53
| lon_sec                      = 50
| lon_dir                      = E
| tekst by posysjekaart        = Lokaasje fan 'e HH. Simon en Judastsjerke
}}
De '''HH. Simon en Judastsjerke''' is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolike]] tsjerke yn it [[Twinte|Twintske]] stedsje [[Oatmarsum]] yn 'e [[Nederlân]]ske gemeente [[Dinkellân]]. De tsjerke is wijd oan 'e apostels [[Simon (apostel)|Simon]] en [[Judas Taddéus]].

De tsjerke is it iennige foarbyld yn Nederlân fan [[Westfalen|Westfaalske]] [[romanogotyk]]: it kombinearret de skaaimerken fan in [[halletsjerke]] mei in [[pseudobasilyk]]. Typysk foar de halletsjerke is dat de [[ferwulftrib]]ben fan it haad- en de sydskippen op 'e selde hichte begjinne, wylst de sydskippen fan in  pseudobasilyk legere muorren hat as it middenkip.

== Iere skiednis ==
[[Ofbyld:Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum), koer.jpg|thumb|left|Koer.]]
Oatmarsum wurdt foar it earst fermeld yn 'e ''Vita'' fan 'e Utertske biskop [[Radbod fan Utert|Radbod]], dy't yn 917 by Oatmarsum ferstoar. Neffens dy ''Vita'' wie der doe al in oratoarium op it plak. Yn 1162 waard de tsjerke fan Oatmarsum troch biskop Godfried oan it kleaster fan [[Weerselo]] skonken.

De parochy Oatmarsum heart ta de âldste fan Twinte en wie oarspronklik hiel grut. Yn 1236 waard de kapel fan [[Almelo]] fan Oatmarsum ôfskieden en in folweardige [[parochytsjerke]]. Ek de parochy fan [[Tubbergen]] en har dochtertsjerken [[Albergen]] en [[Geesteren (Oerisel)|Geesteren]] foelen oarspronklik ûnder de parochy Oatmarsum.

Yn 1195 of 1196 waard Oatmarsum troch de Drinten platbaarnd. Dy meidieling wurdt meastentiids beskôge as it begjin fan 'e bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke.

== Bouskiednis ==
Dizze tsjerke is yn ferskate perioaden boud. It grutste part, it skip en it westlike [[dwersskip]], stammet út 'e trettjinde iuw. De boustyl fan dy dielen slút oan by dy fan in pear tsjerken yn Westfalen. Der is in grutte oerienkomst mei de tsjerke fan [[Legden]].

De plattegrûn fan it skip is neffens it [[bûne stelsel]], dat betsjut dat de ferhâlding fan 'e [[travee]]ën fan it middenskip en it sydskip 1 op 2 is. It middenskip telt twa traveeën en de sydskippen dus fjouwer. Dat part stammet út likernôch 1230, útsein de ferwulften dy't tegearre mei it westlike [[dwersskip]] oanbrocht binne. Dat wurdt om 1250 hinne datearre. Ek it koertravee datearret yn syn oarspronklike foarm út dy tiid, sa't bliken docht út it bôgefries dat boppe de goatyske ferwulften bewarre bleaun is.

Yn 1491 waard der in nije goatyske koersluting boud en fuort dêrnei waard it eastlike dwersskip boud mei de [[sakristy]] oan 'e noardside.

== Tachtichjierrige Kriich ==
Oan 'e súdkant fan 'e tsjerke is in kanonskûgel ynmitsele mei dêrûnder it jier 1597. De kûgel betinkt de ynname fan Oatmarsum doe't de stêd yn [[Steatsen|Steatske]] hannen kaam.

Yn 'e 17e iuw kaam de tsjerke yn [[Protestantisme|protestantske]] hannen, mar de mearderheid fan 'e befolking fan Oatamarsum bleau trou oan it roomsk-katolisisme.

== 19e iuw ==
Yn 1809 waard it tsjerkegebou troch kening [[Loadewyk Napoleon]] oan 'e roomsk-katoliken weromjûn, om't de protestantske gemeente folle lytser wie. De protestanten bouden dêrnei in lytsere [[Neoklassisisme|neoklassisistyske]] tsjerke oan 'e Ganzenmarkt. Út de âlde tsjerke namen hja ûnder oare it oargel en de preekstoel (1674) mei.

De toer wie lykwols yn hannen fan it gemeentebestjoer kommen. Nei't de romaanske tsjerketoer fan [[Rijssen]] yn 1826 foar it grutste part ynstoart wie, liet it gemeentebestjoer de toer fan 'e Simon en Judastsjerke foar de wissichheid ôfbrekke. De toer waard ferfongen troch in [[dakruter]] boppe de westgevel. In yn stien beitele tiidfers (gronogram) út 1844 betinkt dy ferbouwing.

== Ynterieur ==
[[Ofbyld:Simon en Judaskerk (Ootmarsum), tsjerke-oargel.jpg|thumb|left|Tsjerke-oargel]]
Dielen fan it ynterieur binne ôfkomstich fan 'e byldhouwer August Schmiemann út [[Múnster]]. Dêrûnder binne de Corpus Christi fan it [[triomfkrús]] yn it koer fan 'e tsjerke (makke yn 1891), de twa Hillich-Hertbylden op 'e pylders, en ek de figueren en reliëfôfbyldings op 'e byldhoude preekstoel.

=== Oargel ===
Doe't de protestanten de tsjerke yn 1809 ferlieten, namen hja it eardere oargel út 1781 (boud troch Eberhard Berner) mei nei harren nije tsjerke oan 'e Ganzenmarkt, wêrtroch't de katolike mienskip in nij ynstrumint nedich hie. 

It haadoargel waard tusken 1812 en 1814 boud troch de Dútske oargelbouwer Franz Friedrich Epmann út Beckum. Dêrby makke er gebrûk fan âlder besteand piipwurk.

Yn 'e jierren 1970 (1973-1974) waard it Epmann-oargel troch de firma Vermeulen restaurearre.
== Keppeling om utens ==
* [https://www.orgelsite.nl/ootmarsum-parochiekerk-h-h-simeon-en-judas-thadeus/ Oargelsite: disposysje oargel.]

{{boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch foar boarnen en referinsjes: [[:nl:H.H. Simon en Judaskerk]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Simon en Judaskerk (Ootmarsum)|Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum)}} 
}}

{{DEFAULTSORT:Simon- en Judastsjerke, Oatmarsum}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn Oerisel]]
[[Kategory:Ryksmonumint yn Oerisel]]
[[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)]]</text>
      <sha1>d5v5qic8gjex0um671oi84a42jv6vt7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240763</id>
      <parentid>1240758</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T19:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19e iuw */</comment>
      <origin>1240763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7155" sha1="r804dkaon6k39g6c5rpoo58pm04lbgz" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme                        = HH. Simon en Judastsjerke
| ôfbylding                    = Ootmarsum Katholische Kirche.jpg
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = HH. Simon en Judastsjerke yn Oatmarsum
| wapen                        = 
| wapentekst                   = 
| lân                          = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1       = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 3       = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Dinkellân]]
| plak                         = [[Oatmarsum]]
| adres                        = Kerkplein 27
| koördinaten                  = 
| tsjerkegenoatskip            = &lt;small&gt;[[Roomsk-Katolike Tsjerke]]&lt;/small&gt;
| bisdom                       = 
| aartsbisdom                  = [[Aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)|Utert]]
| patroanhillige               = [[Simon (apostel)|Simon]] en [[Judas Taddéus]]
| wijd oan                     = 
| status                       = 
| ôfstjitten                   = 
| hjoeddeiske funksje          = [[Parochytsjerke]]
| arsjitekt                    = 
| yngenieur                    = 
| boujier                      = 13e iuw
| sloopjier                    = 
| boustyl                      = [[Romanogotyk]], [[gotyk]]
| hichte                       = 
| monumintale status           = [[Ryksmonumint]]
| monumintnûmer                = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/31756 31756]
| webside                      = [https://parochielumenchristi.nl/ootmarsum/ www.lumenchristi.nl]
| mapname                      = Oerisel
| mapwidth                     = 
| lat_deg                      = 52
| lat_min                      = 24
| lat_sec                      = 31
| lat_dir                      = N
| lon_deg                      = 6
| lon_min                      = 53
| lon_sec                      = 50
| lon_dir                      = E
| tekst by posysjekaart        = Lokaasje fan 'e HH. Simon en Judastsjerke
}}
De '''HH. Simon en Judastsjerke''' is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolike]] tsjerke yn it [[Twinte|Twintske]] stedsje [[Oatmarsum]] yn 'e [[Nederlân]]ske gemeente [[Dinkellân]]. De tsjerke is wijd oan 'e apostels [[Simon (apostel)|Simon]] en [[Judas Taddéus]].

De tsjerke is it iennige foarbyld yn Nederlân fan [[Westfalen|Westfaalske]] [[romanogotyk]]: it kombinearret de skaaimerken fan in [[halletsjerke]] mei in [[pseudobasilyk]]. Typysk foar de halletsjerke is dat de [[ferwulftrib]]ben fan it haad- en de sydskippen op 'e selde hichte begjinne, wylst de sydskippen fan in  pseudobasilyk legere muorren hat as it middenkip.

== Iere skiednis ==
[[Ofbyld:Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum), koer.jpg|thumb|left|Koer.]]
Oatmarsum wurdt foar it earst fermeld yn 'e ''Vita'' fan 'e Utertske biskop [[Radbod fan Utert|Radbod]], dy't yn 917 by Oatmarsum ferstoar. Neffens dy ''Vita'' wie der doe al in oratoarium op it plak. Yn 1162 waard de tsjerke fan Oatmarsum troch biskop Godfried oan it kleaster fan [[Weerselo]] skonken.

De parochy Oatmarsum heart ta de âldste fan Twinte en wie oarspronklik hiel grut. Yn 1236 waard de kapel fan [[Almelo]] fan Oatmarsum ôfskieden en in folweardige [[parochytsjerke]]. Ek de parochy fan [[Tubbergen]] en har dochtertsjerken [[Albergen]] en [[Geesteren (Oerisel)|Geesteren]] foelen oarspronklik ûnder de parochy Oatmarsum.

Yn 1195 of 1196 waard Oatmarsum troch de Drinten platbaarnd. Dy meidieling wurdt meastentiids beskôge as it begjin fan 'e bou fan 'e hjoeddeiske tsjerke.

== Bouskiednis ==
Dizze tsjerke is yn ferskate perioaden boud. It grutste part, it skip en it westlike [[dwersskip]], stammet út 'e trettjinde iuw. De boustyl fan dy dielen slút oan by dy fan in pear tsjerken yn Westfalen. Der is in grutte oerienkomst mei de tsjerke fan [[Legden]].

De plattegrûn fan it skip is neffens it [[bûne stelsel]], dat betsjut dat de ferhâlding fan 'e [[travee]]ën fan it middenskip en it sydskip 1 op 2 is. It middenskip telt twa traveeën en de sydskippen dus fjouwer. Dat part stammet út likernôch 1230, útsein de ferwulften dy't tegearre mei it westlike [[dwersskip]] oanbrocht binne. Dat wurdt om 1250 hinne datearre. Ek it koertravee datearret yn syn oarspronklike foarm út dy tiid, sa't bliken docht út it bôgefries dat boppe de goatyske ferwulften bewarre bleaun is.

Yn 1491 waard der in nije goatyske koersluting boud en fuort dêrnei waard it eastlike dwersskip boud mei de [[sakristy]] oan 'e noardside.

== Tachtichjierrige Kriich ==
Oan 'e súdkant fan 'e tsjerke is in kanonskûgel ynmitsele mei dêrûnder it jier 1597. De kûgel betinkt de ynname fan Oatmarsum doe't de stêd yn [[Steatsen|Steatske]] hannen kaam.

Yn 'e 17e iuw kaam de tsjerke yn [[Protestantisme|protestantske]] hannen, mar de mearderheid fan 'e befolking fan Oatamarsum bleau trou oan it roomsk-katolisisme.

== 19e iuw ==
Yn 1809 waard it tsjerkegebou troch kening [[Loadewyk Napoleon]] oan 'e roomsk-katoliken weromjûn, om't de protestantske gemeente folle lytser wie. De protestanten bouden dêrnei in lytsere [[Neoklassisisme|neoklassisistyske]] tsjerke oan 'e Ganzenmarkt. Ut de âlde tsjerke namen se ûnder oare it oargel en de [[preekstoel]] (1674) mei.

De toer wie lykwols yn hannen fan it gemeentebestjoer kommen. Nei't de romaanske tsjerketoer fan [[Rijssen]] yn 1826 foar it grutste part ynstoart wie, liet it gemeentebestjoer de toer fan 'e Simon en Judastsjerke foar de wissichheid ôfbrekke. De toer waard ferfongen troch in [[dakruter]] boppe de westgevel. In yn stien beitele tiidfers (gronogram) út 1844 betinkt dy ferbouwing.

== Ynterieur ==
[[Ofbyld:Simon en Judaskerk (Ootmarsum), tsjerke-oargel.jpg|thumb|left|Tsjerke-oargel]]
Dielen fan it ynterieur binne ôfkomstich fan 'e byldhouwer August Schmiemann út [[Múnster]]. Dêrûnder binne de Corpus Christi fan it [[triomfkrús]] yn it koer fan 'e tsjerke (makke yn 1891), de twa Hillich-Hertbylden op 'e pylders, en ek de figueren en reliëfôfbyldings op 'e byldhoude preekstoel.

=== Oargel ===
Doe't de protestanten de tsjerke yn 1809 ferlieten, namen hja it eardere oargel út 1781 (boud troch Eberhard Berner) mei nei harren nije tsjerke oan 'e Ganzenmarkt, wêrtroch't de katolike mienskip in nij ynstrumint nedich hie. 

It haadoargel waard tusken 1812 en 1814 boud troch de Dútske oargelbouwer Franz Friedrich Epmann út Beckum. Dêrby makke er gebrûk fan âlder besteand piipwurk.

Yn 'e jierren 1970 (1973-1974) waard it Epmann-oargel troch de firma Vermeulen restaurearre.
== Keppeling om utens ==
* [https://www.orgelsite.nl/ootmarsum-parochiekerk-h-h-simeon-en-judas-thadeus/ Oargelsite: disposysje oargel.]

{{boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch foar boarnen en referinsjes: [[:nl:H.H. Simon en Judaskerk]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Simon en Judaskerk (Ootmarsum)|Simon- en Judastsjerke (Oatmarsum)}} 
}}

{{DEFAULTSORT:Simon- en Judastsjerke, Oatmarsum}}
[[Kategory:Tsjerkegebou yn Oerisel]]
[[Kategory:Ryksmonumint yn Oerisel]]
[[Kategory:Bouwurk út de 13e iuw]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn it aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)]]</text>
      <sha1>r804dkaon6k39g6c5rpoo58pm04lbgz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geesteren (Oerisel)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194102</id>
    <revision>
      <id>1240777</id>
      <timestamp>2026-09-14T20:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks plak (2026) | namme                     = Geesteren | ôfbylding                 = Geesteren (Oerisel), Sint-Pankratiustsjerke.jpg | ôfbyldingsbreedte         =  | ôfbyldingstekst           =  | flagge                    =  | wapen                     =  | ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Geesteren (Oerisel)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro Statistyk, 2023&lt;/ref&gt; | oerflak...&quot;</comment>
      <origin>1240777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3017" sha1="8xi0bhhe515xmstegsvtg9r79c8erho" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                     = Geesteren
| ôfbylding                 = Geesteren (Oerisel), Sint-Pankratiustsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte         = 
| ôfbyldingstekst           = 
| flagge                    = 
| wapen                     = 
| ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Geesteren (Oerisel)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro Statistyk, 2023&lt;/ref&gt;
| oerflak                   = 
| befolkingstichtens        = 
| stêdekloft                = 
| hichte                    = 
| lân                       = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1    = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2    = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]]
| boargemaster              = 
| stêdsyndieling            = 
| stifting                  = 
| postkoade                 = 7667
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = 
| mapname                   = Oerisel
| mapwidth                  = 
| lat_deg                   = 52
| lat_min                   = 25
| lat_sec                   = 19
| lat_dir                   = N
| lon_deg                   = 6
| lon_min                   = 44
| lon_sec                   = 10
| lon_dir                   = E
| tekst by posysjekaart     = Lizzing fan Geesteren yn Oerisel
| ôfbylding99               = Map NL - Tubbergen - Geesteren.png
| ôfbyldingstekst99         = Lokaasje fan Geesteren yn 'e gemeente Tubbergen
}}
'''Geesteren''' (Twintsk: ''Geester'') is in doarp yn 'e [[Twinte|Twintske]] gemeente [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] yn 'e provinsje [[Oerisel]]. It doarp telt {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Geesteren (Oerisel)}} ynwenners ({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}}) en hat fan oarsprong foaral in roomsk-katolike befolking. It doarp heart ta it type fan 'e losse [[iesdoarp]]en.

== Skiednis ==
Yn 1268 waard it doarp al fermeld as ''Geysteren''. De ynwenners waarden yn it ferline faak as ''Papsleefn'' útskolden, al wurdt dit troch guon ynwenners fan Geesteren ek as in geuzenamme sjoen. De lokale karnavalsferiening is nei dizze skelnamme neamd. De omjouwing fan it doarp hat in soad, faak grutte en âlde, pleatsen, dy't tsjûgje fan in foaral earder bloeiende agraryske sektor. Histoaryske pleatsen binne ûnder oare te finen oan 'e Bragersweg, de Huyerenseweg en de Meyersweg.

== Tsjerke ==
De katolike tsjerke is wijd oan Sint-[[Pankratius]] en waard ûntwurpen troch Jan Stuyt. By de tsjerke stiet it oarlochsmonumint &quot;Christus is opgestanden&quot; (1952) fan Wim Harzing.

== Mûne == 
Yn 'e omjouwing fan it doarp stiet fierder in [[nôtmûne]], de Grote Geesterse Molen.
{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Geesteren, Overijssel|Geesteren (Oerisel)}}
}}
{{GemeenteTubbergen}}
[[Kategory:Plak yn Tubbergen]]</text>
      <sha1>8xi0bhhe515xmstegsvtg9r79c8erho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saffraansnaffelstrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194103</id>
    <revision>
      <id>1240780</id>
      <timestamp>2026-09-15T06:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = saffraansnaffelstrûkgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon flavirostris |Beskriuwer, j...&quot;</comment>
      <origin>1240780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3742" sha1="pihneb4ljb0hp34ekwbmyeg5vx30695" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = saffraansnaffelstrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon flavirostris
|Beskriuwer, jier= [[William Swainson|Swainson]], 1838
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon flavirostris map.svg|250px]]
}} 
De '''saffraansnaffelstrûkgoars''' (''Arremon flavirostris'') is in fûgel yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). Hy komt foar yn [[Argentynje]], [[Bolivia]], [[Brazylje]] en [[Paraguay]].

== Skaaimerken en lûd ==
De namme fan 'e saffraansnaffelstrûkgoars ferwiist nei syn opfallende oranje snaffel. It folwoeksen mantsje hat in meast swarte kop, mei in wite wynbraustreek fan boppe it each oant efter de kop. De nekke is griis en de rêch, de wjukken en de sturt binne grien. De ûnderkant is wyt mei grize flanken en in smelle swarte bân oer it boppeboarst. It wyfke liket op it mantsje mar hat wat doffere kleuren. De ûnderkant fan it wyfke is bêzjekleurige mei brune flanken. Jonge fûgels lykje op de folwoeksenen, mar binne doffer. De lingte fan 'e soarte is 15 oant 16,5 sm. It gemiddelde gewicht fan 27 eksimplaren út trije populaasjes wie 23,6 oant 28,1 gram.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De saffraansnaffelstrûkgoars wurdt no meastentiids ferdield yn twa [[ûndersoarte]]n mei de folgjende fersprieding:

* ''A. f. polionotus'' - eastlik [[Bolivia]], súd-sintraal [[Brazylje]] (westlik [[São Paulo]] oant Mato Grosso do Sul, súdlik Mato Grosso en noardlik en westlik Paraná), [[Paraguay]] en noardeastlik [[Argentynje]]
* ''A. f. flavirostris'' - sintraal-eastlik binnenlân Brazylje ( Goiás , Minas Gerais , noardlik en eastlik São Paulo en tichtby eastlik Mato Grosso do Sul ; mooglik ek Bahia)

De ''[[Arremon dorbignii]]'' waard earder ta de soarte rekkene, mar dizze wurdt no meastentiids as in aparte soarte behannele.

De saffraansnaffelstrûkgoars libbet foaral yn tropyske wâlden (sawol primêr as sekundêr bosk) fan seenivo oant hichten fan 1400 m. Hy wurdt faak oantroffen by boskrânen, iepeningen yn it bosk en oan wetterstreamen.

== Hâlden en dragen ==
Hoewol't it dieet fan de saffraansnaffelgoars net sa bekend is, stiet fêst dat it út fruchten, nôt en ynsekten bestiet.

== Status en bedriging ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) hat de saffraansnaffelgoars klassifisearre as net bedrige (''Least Concern'', LC). Hoewol't de wrâldpopulaasje net bekend is, wurdt oannommen dat er stabyl is. De soarte hat in tige grut ferspriedingsgebiet en liket him goed oan te passen oan 'e fragmintaasje fan it wâld.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/sabspa1 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sabspa1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon flavirostris|saffraansnaffelstrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:saffraansnaffelstrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay]]</text>
      <sha1>pihneb4ljb0hp34ekwbmyeg5vx30695</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon flavirostris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194104</id>
    <redirect title="Saffraansnaffelstrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240781</id>
      <timestamp>2026-09-15T06:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Saffraansnaffelstrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="t8gpy8f76xkxbzs8mvasd328j8as13o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Saffraansnaffelstrûkgoars]]</text>
      <sha1>t8gpy8f76xkxbzs8mvasd328j8as13o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moasrêchgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194105</id>
    <revision>
      <id>1240782</id>
      <timestamp>2026-09-15T07:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = moasrêchgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon dorbignii |Beskriuwer, jier= ...&quot;</comment>
      <origin>1240782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3345" sha1="h3za59gbt268sc86l2l1639e3eqwgoq" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = moasrêchgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon dorbignii
|Beskriuwer, jier= [[Philip Lutley Sclater|Sclater]], 1856
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon dorbignii map.svg|250px]]
}} 
De '''moasrêchgoars''' (''Arremon dorbignii'') is in [[fûgel]][[soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken en lûd ==
De moasrêchgoars is in kontrastryk tekende strûkgoars. Hy hat in dúdlik swart-wyt koppatroan, in swarte boarstbân en in helder moasgriene rêch. De snaffel is twakleurich mei in oranjegiele ûndersnaffel. De sang bestiet út in rige fan hege toanen.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn westlik, sintraal en súdlik [[Bolivia]] (La Paz, Cochabamba, westlik Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija) en yn noardwestlik [[Argentynje]] (Jujuy en Salta, nei it suden ta oant Catamarca). De soarte waard earder as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[saffraansnaffelstrûkgoars]] (''Arremon flavirostris'') behannele, mar wurdt ornaris no as in aparte soarte beskôge.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarfûgels yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Euraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De moasrêchgoars libbet yn syn ferspriedingsgebiet yn berchwâlden. Hy wurdt meastentiids yn pearkes sjoen op of tichteby de grûn, wylst er nei iten siket yn boskrânen.

== Status en bedriging ==
De soart hat in grut ferspriedingsgebiet en de populaasje wurdt stabyl achte. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret him dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC).

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ferwiist nei de Frânske natuerûndersiker [[Alcide d'Orbigny]] (1802–1857), dy't ûnbidige hoemannichten planten en dieren sammele en beskreau yn Súd-Amearika (wêrûnder Bolivia en Argentynje). 

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-crowned-sparrow-arremon-dorbignii BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/sabspa4/BO eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sabspa1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon dorbignii|moasrêchgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:moasrêchgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]</text>
      <sha1>h3za59gbt268sc86l2l1639e3eqwgoq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon dorbignii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194106</id>
    <redirect title="Moasrêchgoars" />
    <revision>
      <id>1240783</id>
      <timestamp>2026-09-15T07:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Moasrêchgoars]]</comment>
      <origin>1240783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="40qfy0u8f7pl6f8g69d2823ix7y2ef4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Moasrêchgoars]]</text>
      <sha1>40qfy0u8f7pl6f8g69d2823ix7y2ef4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oliifgriene strûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194107</id>
    <revision>
      <id>1240784</id>
      <timestamp>2026-09-15T07:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = oliifgriene strûkgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon castaneiceps |Beskriuwer,...&quot;</comment>
      <origin>1240784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3544" sha1="16nr0bl6zzi3l6m64ke1v0ftmm9uftk" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = oliifgriene strûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon castaneiceps
|Beskriuwer, jier= [[Philip Lutley Sclater|Sclater]], 1859
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon castaneiceps map.svg|250px]]
}} 
De '''oliifgriene strûkgoars''' (''Arremon castaneiceps'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). Hy komt lokaal foar yn 'e [[Andes]].

== Skaaimerken en lûd ==
De oliifgriene strûkgoars is in stevige fûgel fan 15,5 oant 16,5 sm lang, mei in rustkleurige foarholle, krún en nekke en in donker blaugriis gesicht en in wite snorstreek. De rest fan it fearrekleed is oliifgrien. De sang bestiet út in flugge rige fan fluittoanen dy't wol tsien sekonden duorje kin.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt lokaal foar yn 'e Andes fan [[Kolombia]] oant [[Ekwador]] en it súdeasten fan [[Perû]]. De soarte wurdt as [[monotypysk takson|monotypysk]] behannele, itjinge betsjut dat der gjin ferdieling yn ûndersoarten is.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De oliifgriene strûkgoars wurdt oantroffen yn leger liggende, fochtige berchwâlden op hichten tusken 750 en 1800 meter. Dêr is er te sjen yn tichte ûndergroei en tusken tichte klimplanten en oan wâldrânen. De fûgel siket iten op of tichteby de grûn. Yn it Ekwadoraanske departemint Napo briedt er meastentiids tusken maart en april. It nêst is in grutte, griene bol besteande út moas, lytse woartels en farsk blêd fan farens, dat ornaris yn in klimplant boud wurdt. In lechsel bestiet út twa aaien.

== Status en bedriging ==
De soarte hat nei alle gedachten te lijen fan 'e oanhâldende ûntbosking. De oantallen wurde oer de kommende trije generaasjes nei alle gedachten 25 oant 30% lytser. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte dêrom as gefoelich (''Near Threatened'', NT).

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/olifin1/L1238007 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/olifin1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon castaneiceps|Oliifgriene strûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:oliifgriene strukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]</text>
      <sha1>16nr0bl6zzi3l6m64ke1v0ftmm9uftk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon castaneiceps</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194108</id>
    <redirect title="Oliifgriene strûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240785</id>
      <timestamp>2026-09-15T07:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Oliifgriene strûkgoars]]</comment>
      <origin>1240785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9v1loehexl9ar8r0euw0ks8786dv8bv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Oliifgriene strûkgoars]]</text>
      <sha1>9v1loehexl9ar8r0euw0ks8786dv8bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjoksnaffelstrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194109</id>
    <revision>
      <id>1240786</id>
      <timestamp>2026-09-15T08:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = tsjoksnaffelstrûkgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon crassirostris |Beskriuwer, ji...&quot;</comment>
      <origin>1240786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3912" sha1="iwkuhfu4vf91e6cm2zlzvuyfehfv1mm" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = tsjoksnaffelstrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon crassirostris
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1865
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon crassirostris map.svg|250px]]
}} 
De '''tsjoksnaffelstrûkgoars''' (''Arremon crassirostris'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:BuarremonCrassirostrisSmit (cropped).jpg|thumb|left|Tekening fan in tsjoksnaffelstrûkgoars fan [[Joseph Smit]].]]
De tsjoksnaffelgoars is in middelgrutte lid fan 'e famylje. It fearrekleed is oliifgrien mei in kontrastearjende giele bûk, in wite snorstreek, in donkergriis gesicht en in rustbrune krún. De skaaien binne itselde.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn fochtige berchwâlden yn [[Kosta Rika]] en westlik [[Panama]]. In populaasje op 'e [[Cerro Tacarcuna]] yn it easten fan Panama en oanbuorjend [[Kolombia]] wurdt ornaris as in diel fan dizze soarte beskôge, mar stiet genetysk tichter by de [[oliifgriene strûkgoars]]. Dat hat lykwols noch net ta [[taksonomy]]ske feroarings lein. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarsfûgels yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De tsjoksnaffelstrûkgoars wurdt meastentiids sjoen yn pearkes of lytse famyljegroepen, faak wylst er foerazjearret tusken drûge blêden op 'e grûn, of leech yn it tichte wâld by in wâldrâne bylâns wetterstreamkes. De fûgel is frij skou.

== Status en bedriging ==
Nettsjinsteande it beheinde ferspriedingsgebiet en it feit dat oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme, wurdt de fûgel troch de [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) as net bedrige (''Least Concern'', LC) beskôge. De wrâldpopulaasje wurdt op likernôch 50.000 oant in heal miljoen folwoeksen fûgels rûsd.

== Namme ==
De wittenskiplike soartenamme ''crassirostris'' is út twa [[Latyn]]ske wurden opboud: ''crassus'' (tsjok) en ''rostris'' (besibbe oan rostrum, dat bek betsjut). Gearstald betsjut ''crassirostris'' dus tsjoksnaffel. It is in ferwizing nei de opfallend swiere, krêftige snaffel dy't dizze soarte hat yn ferliking mei guon fan syn nauwe sibben yn it skaai.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/soffin1 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/soffin1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon crassirostris|tsjoksnaffelstrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:tsjoksnaffelstrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]</text>
      <sha1>iwkuhfu4vf91e6cm2zlzvuyfehfv1mm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon crassirostris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194110</id>
    <redirect title="Tsjoksnaffelstrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240787</id>
      <timestamp>2026-09-15T08:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Tsjoksnaffelstrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9xilocc82n1kakqj0uc1ah2ll8eq477" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Tsjoksnaffelstrûkgoars]]</text>
      <sha1>9xilocc82n1kakqj0uc1ah2ll8eq477</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>