Ketlik

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ketlik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164</id>
    <revision>
      <id>1240853</id>
      <parentid>1227577</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9457" sha1="r2lkvia4ydp0pfbj5o2nxbj3qcwobdi" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Ketlik, Tomastsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Tomastsjerke''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Ketlik}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 11,37 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 11,27 km² &lt;br&gt; - wetter 0,10 km² 
| befolkingstichtens          = 54 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_56_41_N_6_1_3_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 56' N 6° 1' E}}    
| webside                     = [https://www.katlijk.nl/ webstee fan Ketlik]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 56
| lat_sec                     = 41
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 1
| lon_sec                     = 3
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Ketlik.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Ketlik (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}}                                           
'''Ketlik''' is in [[Fryske doarpen|doarp]] eastlik fan de flekke It Hearrenfean yn 'e gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. 

== Skiednis ==
De namme komt mûglik fan ''leke'' dat 'wetterlossing' betsjut. De namme soe ek komme kinne fan it wurd ''katolyk''.
[[Ofbyld:SintThomasluiden.jpg|thumb|left|''Tomaslieden yn Ketlik'']]
It doarp hat al in lange skiednis; al yn [[1315]] stie der in kapel yn Ketlik. De fan reade bakstien boude tsjerke fan it doarp datearret út 'e earste helte fan 'e [[16e iuw]] en swiere steunbearen hâlde it gebou op syn plak. It tsjerkje kaam yn 1975 yn hannen fan de [[Stifting Alde Fryske Tsjerken]] en waard yn 1977 en 1978 restaurearre. De tsjerke krige gjin toer en hat njonken it hôf in [[Klokkestoel fan Ketlik)|klokkestoel]] foar de twa klokken. Alle jierren wurdt yn Ketlik yn 'e Krysttiid noch de tradysje fan it [[Sint Thomaslieden|Tomaslieden]] of Duveljeien yn eare holden.  

Earst wie it dêr yn 'e omkriten neat as fean en heide. Mar yn de [[16e iuw]] sette [[Piter Dekema|Pieter fan Dekema]] mei [[Johan van Cuijck]] en [[Floris Foeyts]] de [[Skoatterlânske Kompanjy]] op. De kompanjy kocht feangrûn yn Ketlik, [[Brongergea]] en omkriten en liet de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] grave mei heaks op de feart in soad wiken om de turf en it wetter ôf te fieren. It hat it lânskip gâns feroare.

Yn [[1673]] wie it it leger fan de biskop fan [[Múnster]] [[Bernhard von Galen|Bommen Berend]] slagge om de [[Fryske Wetterliny]] oer te kommen, mar nei't men yn Ketlik seit waard it leger yn Ketlik troch it doarpsfolk ferslein.

Ketlik wie eartiids út trije parten opboud: Grut Ketlik, Lyts Ketlik en Nij Ketlik. De beide earsten foarmje tegearre it hjoeddeiske doarp, wylst Nij Ketlik letter 'Boppeknipe' waard en no diel útmakket fan it doarp [[De Knipe]].

Foarhinne wie Ketlik in boeredoarp, dêr't de boeren sânrapen as feefoer ferbouden mar ek as iten foar harsels. Oant 1950 wie it út de grûn lûkken fan dizze giele knollen alle jierren wenst. De minsken dy't de knollen út de grûn hellen waarden 'Raapteppers' neamd. 

It doarp lei oant en mei 30 juny 1934 yn 'e gemeente [[Skoatterlân]]. Sûnt foarmet Ketlik ûnderdiel fan 'e gemeente It Hearrenfean.

== Mienskip ==
Ketlik hat in [https://www.katlijk.nl/Plaatselijk_belang feriening fan Pleatslik Belang] en alle fearnsjierren wurdt de doarpskrante  [https://www.katlijk.nl/de_Raaptepper De Raaptepper] útjûn. Ketlik wurket in soad mei Mildaam gear en doe't de beide ferienings yn 2004 it bestean fan 75 jier resp. 100 jier fierden, hawwe de doarpen tegearre in grut feest organisearre. Sûnt 2006 organisearret de stifting De Bledde Teppers it doarpsfeest foar beide doarpen.  

De feriening fan doarpsbelang fan Ketlik en Mildaam hawwe tegearre [https://www.katlijk.nl/Doarpshelp_Ketlik_Mildaam Doarpshelp] opset om ynwenners by putsjes te helpen. 

Midden yn fan it doarp stiet it brûnzen byld 'De Raaptepper' út 1981 fan 'e keunstner Simon den Hartogh. De ynwenners fan Ketlik wurde tradisjoneel foar sânrapen útmakke.&lt;ref&gt;List mei skelnammen foar plakken en ynwenners fan Fryske plakken, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker.&lt;/ref&gt; 

=== Tsjerke ===
{{Apart|Tomastsjerke (Ketlik)}}
* [https://katlijk-mildam.protestantsekerk.net/ PKN-gemeente Ketlik-Mildaam] 
It iuwenâlde monumintale tsjerkje wurdt regelmjittich brûkt foar konserten, mar der fine ek tsjerketsjinsten plak.
[[Ofbyld:Katlijk monument en klokkenstoel 6.JPG|thumb|260px|''Klokkestoel'']]

=== Skoalle ===
It doarp hat gjin eigen skoalle mear. De kristlike basisskoalle W.A. Nijenhuis waard yn 2012 sletten.&lt;ref&gt;[https://www.katlijk.nl/Afscheid_WA_Nijenhuisschool Side Ketlik, oproppen 26 augustus 2023]&lt;/ref&gt;

=== Ferienings ===
* [https://www.katlijk.nl/De_Laatste_Eer Begraffenisferiening De Laatste Eer]
* [https://www.katlijk.nl/IJsbaan_de_Kule Iisklup De Kûle]
* [https://www.heaksenkrekt.nl/ Keatsferiening Heaks en Krekt]
* [https://www.katlijk.nl/Soos_Katlijk_Mildam Soas Ketlik-Mildaam]
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Ald- en Nijhoarne e.o.]
* [https://www.katlijk.nl/De_twa_doarpen Toanielferiening De Twa Doarpen]

''(&lt;small&gt;Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.katlijk.nl/verenigingen hiemside])&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:'t Slotsje.jpg|thumb|260px|'' 't Slotsje'']]

=== Befolking ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1860|| 1880 || 1900 || 1920 || 1940 || 1960 || 1980 || 2003 || 2010 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 241 || 368 || 435 || 495 || 644 || 749 || 655 || 612 || 606 || 616
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier ||  2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 590 || 600
|}
''&lt;small&gt;(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 1860 t/m 1980: De Heeren en de Anderen, R. Boltendal ISBN 90 330 1334 7, side 301/302, 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/tzummarum/ Alle Cijfers].)&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:Oorlogsmonument Katlijk 1.JPG|thumb|260px|''Oarlogsmonumint'']]

=== Berne ===
* [[Freark Dam]] (1924-2002), oersetter en dichter
* [[Lutz Jacobi]] (1955), politikus
* [[Oebele Schokker]] (1984), fuotballer

== Gea ==
Ketlik hat twa natuergebieten. It [[Ketliker Skar]] en in oergonggebiet tusken de bosken fan [[Oranjewâld]] en it Ketliker Skar.
It oergonggebiet is fan 2010 en is in 32 bunder grut natoergebiet by Ketlik. Yn 'e eardere greiden is ûnder mear nije oanplant setten, binne wetterpartijen groeven en kuierpaden oanlein.

== Ferskaat ==
* De foaroansteande famylje Van Limburg Stirum hie hjir earder in soad grûn en huzen yn besit. 
* Yn Ketlik sit ek 'Le Chat Mort' in útjouwerij fan Frysktalige stripboeken as Suske en Wiske en Kapitein Rob.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Ketlik rint de folgjende busline:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

De busline troch Ketlik wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
De [[strjitten fan Ketlik]] mei in ferklearring fan de nammen.

== Sjoch ek ==
* [[Sint Thomaslieden]].
* [[Fryske doarpen]].
* [[Klokkestuollen yn Fryslân]].
* [[De Frije Wiken]].

== Literatuer ==
* ''Katlijk door de eeuwen heen'', útjûn troch Doarpsbelang - ISBN 90-75013-45-0

== Keppeling om utens ==
* [https://www.ketlik.nl/ Webstee fan Ketlik (mei doarpskrante de Raaptepper)]
* [http://www.katlijk.nl/Boek_Katlijk_door_de_eeuwen_heen Ynformaasje oer it boek 'Katlijk door de eeuwen heen']
* [https://www.aldefrysketsjerken.nl/katlijk.html Tsjerkje fan Ketlik]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Katlijk|Ketlik}}
}}
{{Koördinaten|52_56_48_N_6_0_46_E_type:city_zoom:16_region:NL|52° 57' NB, 6° 1' EL}}
{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Ketlik| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>r2lkvia4ydp0pfbj5o2nxbj3qcwobdi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedy:Oerlisside</title>
    <ns>4</ns>
    <id>176</id>
    <revision>
      <id>1240798</id>
      <parentid>1239270</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15867</id>
      </contributor>
      <comment>/* Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon */ nije seksje</comment>
      <origin>1240798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120715" sha1="nqhwn1d54hyenpjppwe76cw5t9uf5v1" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Don't place ynterwiki directly on this page; it interferes with the discussion. Interwiki can be found in [[Berjocht:Oerlisside]]. --&gt;
{{Oerlisside}}

== Uitnodiging ==

--------------

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:WhiteSmoke&quot;
|- 
| &lt;h3&gt;&lt;span style=&quot;color: #000;&quot;&gt;Kom jij ook naar de extra feestelijke nieuwjaarsborrel?&lt;/span&gt;&lt;/h3&gt;
&lt;span style=&quot;color: #000;&quot;&gt;Wikipedia bestaat 25 jaar! De borrel is op 17 januari in Den Bosch. &lt;br&gt;&lt;br&gt;'''[[wmnl:Nieuwjaarsbijeenkomst 2026|Schrijf je uiterlijk 10 januari in]]!'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;De borrel wordt georganiseerd door Wikimedia Nederland voor alle Wikimedianen.
&lt;br&gt;Eventuele partners zijn ook welkom.&lt;/span&gt;
| [[File:Mascot celebratory floating balloons.jpg]]
|}
--------------

Ik hoop dat er Friese Wikipedianen zijn die de reis naar Den Bosch kunnen maken. In elk geval zijn jullie ook van harte welkom. [[Meidogger:Ellywa|Ellywa]] ([[Meidogger oerlis:Ellywa|oerlis]]) 7 jan 2026, 21.40 (CET)

== In goed begjin? ==

Eltsenien dy't ik noch net troffen haw: Folle Lok en Seine.
As immen neat om hannen hat, kin er dan ris op [[Meidogger:Mysha/Kladblok]] sjen hoe't de plaatsjes goed komme? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 15 jan 2026, 10.03 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026, 20.45 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;
: Grif hawwe hja it idee dat it foar eltsenien dúdlik wêze sil, mar ik soe sizze dat it de tante-test (muoike-metoade(?)) net folbringen kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Amateurfuotbalklubs yn Fryslân ==

@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], is der immen dy't de amateurfuotbalklubs yn Fryslân by de tiid bringe/ferbetterje wol? Guon klubs hawwe noch gjin side en in guon klubs binne fusearre. Ek soe it moai wêze as der in navigaasjebalkje komt fan de klubs út Fryslân of sokssawat. Ik yn alle gefallen haw der gjin nocht oan, it seit my net sa folle, mar as in Fryske wikipedy soe it baas wêze en haw soks teminsten by de tiid. Ik haw de lêste tiden dwaande west mei in soad siden en oare dingen oan it ophelpen en dêr haw ik stadichoan in bytsje myn nocht fan, want it begjint wat putsjewurk te wurden. Ik wol meikoarten ris oer dingen skriuwe dêr't ik niget oan haw. Alfêst tige tanke. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 18 jan 2026, 04.45 (CET)
:@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ha we in list om hokker Klubs it giet? [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 18 jan 2026, 11.13 (CET)
::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha|Drewes}}  Gjin idee, ik ha ek al eefkes sjoen mar koe allinnich de Fryske list fine, dy't neffens Kneffelfreed al datearre is. Ik bin earlik sein net sa thús yn 'e sport.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.38 (CET)
::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha}} Ik bin ek net thús yn 'e sport en fiel der gjin sprút foar. En sjoch ek ris nei dy oare siden dy't dy't by de tiid brocht wurde moatte. Totaal in krappe 125 op dit stuit. Wy hawwe ienfâldich te min meidoggers om alles by te hâlden. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 18 jan 2026, 16.26 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Ik bin net fan 'e sport en alhielendal fan it fuotbal. Ik haw yn it ferline wolris in keatsferiening of sa beskreaun, mar dat wie ynsidinteel. It lokket my net oan om hjir struktureel mei oan 'e gong. Wat kin ik sizze? Dit is myn ûnderwerp net. Drewes hat gelyk: we kinne net alles byhâlde. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 jan 2026, 01.46 (CET)

@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], der is dêr fierder gjin list fan dy't by de tiid brocht wurde moatte. It bêste is om se allegear eefkes bylâns te rinnen. Soks binne we ek mei de siden oer doarpen ensfh oan 'e gong. Guon dêrfan wiene sa'n 20 jier net bywurke.&lt;br&gt;
Sa besteane bygelyks [[Bolswardia]] en [[CAB]] net mear en binne se fusearre ta SC Bolsward. De bêste manear soe wêze om dan even nei de Nederlânske ferzje te sjen. Ja Drewes hat wier gelyk dat we net alles byhâlde kinne, mar as it heal kin, soe it moai wêze dat siden, dy't mei Fryslân te krijen hawwe, in bytsje byholden wurde. Ik soe tinke dat sokke siden wol reedlik populêr by de lêzer wêze soene. Mar hawar as it net ien oanlokket om dêr mei oan 'e gong te gean, dat ik wol jimme ek gjin wurk opkringe, it moat wol moai bliuwe fansels. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 jan 2026, 20.49 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Dan moatte we earst mar ris in list sjen te meitsjen, fan wat we ha en wat der efterhelle is. Ik bin al fan de sport mar fan it fuotbal bin ik mear fan de grutte toernoaien en de gruttere klubs. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 19 jan 2026, 09.42 (CET)
::::::{{Ping|FreyaSport}} Jo kinne [[:Kategory:Fryske_fuotbalklup]] as ynvintarisaasjelist brûke. Dat binne alle Fryske fuotbalklubs dêr't wy siden oer hawwe. Dan hoege jo net alle doarpen bylâns om te sjen oft der in artikel oer de pleatslike klub bestiet. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 20 jan 2026, 01.58 (CET)
:::::::{{Ping|FreyaSport|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Moai dat jo dat oppakke wolle Freya. Eefkes in pear opmerkingen foar ús allegear: (1) miskien is it wol goed om der tenei by in bewurking wat konsekwinter om te tinken of der in fermoeden is dat it artikel by de tiid brocht wurde moat en sa ja, dan fuort eefkes dat berjocht ta te foegjen. Ferâldere artikels binne gjin reklame foar de Fryske wikipedy en ik kin my foarstelle dat soks argewaasje jout by in lêzer dêrfan, dus ek hiel moai dat Kneppelfreed dit eefkes oan 'e oarder stselde. Ik bin op it stuit wat mei Frankryk oan 'e gong en dêr kaam ik ek slim ferâldere artikels tsjin fan (grutte) plakken en sa ek mei de regio's dêre, wylst der wol lytse bewurkinkjes dien wurde. Somtiden is it ien yn eachopslach te sjen dat de ynformaasje yn in ynfoboks al aardich datearre is. (2) Sa'n berocht tafoegje is in ding, mar it moat ek dúdlik wêze wêrom&quot;t in berjocht tafoege wurdt. Sa is it handich om - yn guon gefallen - op 'e oerlisside (as it hiel erch nedich is) of teminsten yn 'e gearfetting in regeltsje efter te litten wat der krekt by de tiid brocht wurde moat. Dat hoecht net as dat yn ien eachopslach lykas by doarpen of stêden wol te sjen is, mar by [[Kim Kardashian]] bygelyks stiet noch in berjocht dat it artikel by de tiid brocht wurde moat, wylst dêr nei it oanbringen fan it berjocht noch wol oan wurke is. In regeltsje yn 'e gearfetting lykas &quot;by de tiid bringe&quot; of &quot;update nedich&quot; seit foar in oar net altiten alles. In update yn it artikel fan bygelyks wat? As in klub fusearre is of as der mei in persoan wat feroare is, dan is it handich om dat tagelyk mei de tafoeging fan it berjocht fuort op 'e oerlisside of yn 'e gearfetting del te setten. Sadat de persoan dy't it oppakt fuort ek wit wat der barre moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 jan 2026, 08.45 (CET)
:::::::: Ut dy beskriuwing lês ik dat wy in berjocht {{moatbywurke}} hawwe. Krekt hokfoar berjocht is dat? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
{{Ping|Mysha}} Mysha, dat is it berjocht: {{By de tiid}}.
:::::::: {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Welberry|Wutsje}} Ik ha sakrekt in begjintsje makke, nei efkes neitinken ha ik besletten it wat gestrukturearder ([[Wikipedy:Wikiprojekt/Fryske amateur fuobalklups]]) oan te pakken as wat ik mei de [[PC]] en de grutte Omgongen fan it hurdfytsen dien ha. Ek om't ek ik net alhiel thús bin yn it fuotbal. Ik gean earst de kommende wiken efkes goed de brot troch en dan moat it mar ris los en hooplik komt der wat help fan bûten. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 20 jan 2026, 13.25 (CET)

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.21 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

19 jan 2026, 22.01 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Oranjestêden ==

Wy sizze no op de haadside dat [[Oranjestêd]] de haadstêd is fan [[Arûba]] en fan [[Sint Eustaasjes]]. Dan moat dy keppeling, op de haadside, fansels al nei [[Oranjestêd]]; oars komt de lêzer by mar ien stêd út. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 feb 2026, 14.15 (CET)
: Ik haw [[Berjocht:Wisten jo dat/wike 7]] oanpast dat dy keppelet nei [[Oranjestêd]], mar ik wit net at it berjocht om it berjocht om it bejocht dan ek oanpast wurdt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: It is goedkaam. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Reference Previews – experiment ==

Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Problem ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the &lt;sup&gt;a b&lt;/sup&gt; (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Assumption ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Idea ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.

When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the &quot;x&quot; or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.

&lt;gallery heights=&quot;275&quot; widths=&quot;250&quot;&gt;
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
&lt;/gallery&gt;

When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.

&lt;gallery heights=&quot;275&quot; widths=&quot;250&quot;&gt;
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
&lt;/gallery&gt;

By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Experiment ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.

We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 20 feb 2026, 13.26 (CET)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&amp;diff=prev&amp;oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 9 mrt 2026, 14.31 (CET)

:: Skriuwer wol graach in ekspiriment dwaan; ik haw gjin idee wêrom dat net op En: dien wurdt: It ekspiriment is beheind, dat de beheining op En: koe ienfâldich op mar 1% setten wurde. Mar it nuvere is dat der sein wurdt dat it barre sil; der wurdt net om tastimming frege, mar sûnder fregen wurdt dit oplein. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: Author would like to do an experiment; I have no idea why it isn't done at En:: The experiment is limited, so the restriction on En: could simply be set to only 1%. But the strange thing is that it is SAID to be happening; permission is not asked, this is imposed without asking. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! ==

Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren! 

Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht. 

Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier.

We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan!

Met vriendelijke groet,

Team Wikimedia Nederland [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 12 mrt 2026, 11.36 (CET)

: It is moai dat der romte foar in feestke is foar Nl:. Fansels is Fy: jonger: Wolle wy eat dwaan foar [[2 septimber]] [[2027]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Kaarte? ==

Is it [[Klaverjasse (kaartspul)]] of [[Klaverjassen (kaartspul)]]? Wat wy ek skriuwe, der binne hoe ek lju dy't it der net mei iens binne. Dat, kinne jim der eat oer sizze dêr't wy by bliuwe kinne? Perslot: der binne noch mear spultsjes om te beskriuwen. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 13 mrt 2026, 13.45 (CET)

: [[Meidogger oerlis:Top8]] skreau op dy oerlisside in antwurd dat ik frege hie hjir te skriuwen:
:Ik soe oanslute wolle by wat Popkema yn syn grammatika seit, mei de oanfolling dat in ynfinityf brûkt as haadwurd gjin -n krijt as er sûnder fierdere determinearders foarkomt: 'Fytse is in sûne aktiviteit mar smoke wurde je net better fan.' Datselde jildt dus ek foar ynfinitiven dy't brûkt wurde as kopkes. 
:As der in bywurd by de ynfinityf komt bliuwt dy sûnder -n: 
:'Hurd wurkje is goed foar dy.' 
:Of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.'
:Sagau't der in lidwurd of in oar bepalend wurd foar de ynfinityf komt, komt der wol in -n achter. 
:'Syn fytsen is ta in obsesje wurden.'
:'Dat altyd mar hurde wurkjen is net geod foar dy.' 
:Yn myn optyk is dat de gongbere Fryske noarm. 
:Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart. Dêr woe ik net yn meigean.
:Om de regels krekt op papier te krijen (ik haw grif net alle gefallen goed útbonke) soene je in trochkrûpte grammatikus freegje moatte. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 13 mrt 2026, 17.07 (CET)

::{{Ping|Mysha}} Mar it is net in frije kar, Mysha, of in kwestje fan smaak: dit is grammatika. &quot;Klaverjasse&quot; is yn dit gefal simpelwei fout. &quot;Klaverjasse&quot; is in tiidwurd (''werkwoord''). As in wurd dat fan oarsprong in tiidwurd is, brûkt wurdt as in haadwurd (''zelfstandig naamwoord''), dan kriget it yn it Frysk in -n oan 'e ein. Dus: &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''wy klaverjasse,''&lt;/span&gt; mar &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''.''&lt;/span&gt; 
::Tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden komme yn it Nederlânsk ek foar. Soks wurdt yn it Frysk allinnich mar fout dien (neffens my) om't it Nederlânsk by tiidwurden altyd al in -n oan 'e ein hat, dus yn dy taal sjogge (en hearre) je it ferskil net. 
::Hoe kinne je beide foarmen no útinoar hâlde as je dêr net genôch taalgefoel foar hawwe of as je gjin ''native speaker'' binne? Hiel simpel: as je der in lidwurd (&quot;it&quot;) foar sette kinne, moat der in -n oan 'e ein. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy klaverjasse altyd tiisdeitejûns''&lt;/span&gt; kin der gjin lidwurd foar. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it klaverjasse'''n'''''&lt;/span&gt; stiet it lidwurd der al yn en is it dúdlik dat it net &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it &lt;span style=&quot;text-decoration: line-through;&quot;&gt;klaverjasse&lt;/span&gt;''&lt;/span&gt; wêze kin. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''''&lt;/span&gt; stiet der gjin lidwurd foar, mar kin it ynfoege wurde: &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan '''it''' klaverjassen.''&lt;/span&gt; Yn titels giet it altyd om haadwurdlik brûkt tiidwurd, omdat bgl. &quot;klaverjassen&quot; gjin sin is en dat wurd dus gjin tiidwurdsfunksje hawwe kin. Boppedat: wêr giet dat artikel oer? Oer '''it''' klaverjassen. 
::Ik hoopje dat ik it sa dúdlik útlein haw. Sa net, skromje dan net om my der nochris nei te freegjen. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 14 mrt 2026, 20.06 (CET)


::: {{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}}{{Ping|Top8}}Sjoch: At hjimme beide skriuwe, dan is te sjen dat ik net freegje om't ìk dat aardich fyn, mar om't wy dúdlik hawwe moatte hoe it weze moat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

:@Mysha Ik snap dy wol, in net-memmetaalprater freget om hâldfêst. Mar soms binne de regels net simpel en sels mei dizige grinzen.
:@Ieneach fan 'e Esk Tank foar dyn útlis mar nei myn betinken makkest de saak te simpel (om didaktyske redenen miskien?). De sinnen dy't ik neamde: 'Hurd wurkje is goed foar dy.' of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.' binne perfekt grammatikaal, mar it giet wol om in ynfinityf brûkt as haadwurd dy't gjin -n kriget. Neffens dyn argumint kin dat net. Sjoch ek Popkema syn 'Grammatica Fries', Utert 2006, s. 194. Dêr stiet hiel dúdlik dat yn de gefallen dat de ynfinityf 'zonder bepaaldwoord' stiet der gjin -n by hoecht. En foar kopkes dy't besteane út in ynfinityf sûnder bepaaldwurd jildt dus itselde. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 16 mrt 2026, 11.42 (CET)

::{{Ping|Mysha|Tulp8}} Tulp8, ik ha mei ferheardens jo stikje lêzen. Ik fyn &quot;wurkjen&quot; net sa'n goed foarbyld om't hjir yn myn omkriten troch frijwol eltsenien it hollanisme &quot;werken&quot; brûkt wurdt, en dat fertroebelet myn taalgefoel foar &quot;wurkjen&quot; wat. Mar as we &quot;wurkjen&quot; ferfange troch &quot;fytsen&quot;, dan soe ik altyd sizze: &quot;Hurd fytse'''n''' is goed foar dy&quot; en noait &quot;Hurd fytse is goed foar dy&quot;. Dat lêste doocht foar myn taalgefoel net. Ek: &quot;Fytse'''n''' is in sûne aktiviteit mar smoke'''n''' wurde je net better fan.&quot; Ik wit net wat ik der fierders fan sizze kin, mar dat is neffens mý hoe't it heart. Sa't jo jo beroppe op Popkema, berop ik my op it boekje ''Tiidwurden'', in útjefte fan 'e Afûk, wêryn't op side 22 yn 'e paragraaf ''Nammefoarm + -n'' stiet: &quot;By it brûken fan in tiidwurd as haadwurd kriget de nammefoarm ek in -n, bygelyks: It rinne'''n''' falt him swier; Prate'''n''' hâld ik net fan. Yn jo/Popkema's optyk soe dat twadde foarbyld &quot;Prate hâldt ik net fan&quot; wêze moatte, mar neffens de Afûk is dat net sa. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 17 mrt 2026, 01.15 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}}, der ferskynde in reade melding op myn skerm, mooglik wiene jo wat fan'e kaart en is hjirboppe in betizing mei de brûker {{Ping|Top8}}? [[Meidogger:Tulp8|Tulp8]] ([[Meidogger oerlis:Tulp8|oerlis]]) 20 mrt 2026, 17.32 (CET)
::::{{Ping|Tulp8}} Oeps. Sa siet it presys. Nim my net kwea-ôf. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 15.44 (CET)
:::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]Dat boekje ''Tiidwurden'' fan de Afûk haw ik ek. It jout yn par 2.4. in ferienfâldige werjefte fan it systeem want it gefal dat in ynfinityf brûkt wurdt as haadwurd sûnder determinearder stiet der net yn. Oars, it foarbyldsintsje 'Praten hâld ik net fan' dat jo jouwe stiet net yn it boekje fan de Afûk. Boppedat is dat sintsje net in korrekt foarbyld omdat it ferhâldingswurd 'fan' strâne is. Dat heart eins by 'praten'.
:::::In better foarbyld is 'Prate is goed foar har'. Dêr heart nei myn taalgefoel gjin n achter. Mar ja, as it op yndividueel taalgefoel oankomt, dan is it jowes tsjinoer mines. Noch in foarbyld: Ik fyn 'Hurd fytse is goed foar de lea' (en ek 'Hurdfytse is in moaie sport':-)) grammatikaal korrekte sinnen. Sa't ik earder sei, miskien soene wy hjir in trochkrûpte grammatikus rieplachtsje kinne. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 26 mrt 2026, 00.16 (CET)
::::::{{Ping|Top8}} Jo hawwe blykber in totaal oare útjefte fan ''Tiidwurden'', want yn myn ferzje giet it fan paragraaf 2.2.3. nei 3, dus 2.4 bestiet net. Ik kin foaryn gjin druk fine, mar ik tink dat ik de oarspronklike útjefte út 1989 haw. By my giet ik yn dizze saak om par. 4.5.2. op side 22, dêr't trije foarbylden jûn wurde:
::::::*It rinnen falt him swier.
::::::*It sliepen wol net mear.
::::::*Praten hâld ik net fan.
::::::Dat foarbyldsintsje stiet der dus wol deeglik yn. (It middelste foarbyld hie ik hjirboppe weilitten om't dat op itselde delkomt as foarbyld nû. 1.) As dat is wat jo bedoele mei &quot;haadwurd sûnder determinearder&quot; (en sa haw ik it al begrepen), dan wurdt ek dy foarm yn it boekje beskreaun. Dat en wêr't &quot;fan&quot; yn dy sin stiet, hat neffens my gjin inkele ynfloed op 'e fraach oft it haadwurdlik brûkte tiidwurd in wurdeinige -n kriget of net. Mar om jo foarbyld te nimmen: dat heart dus neffens my (en neffens de Afûk) &quot;Praten is goed foar har&quot; te wêzen. Dêr komme we dan, sa't jo hjirboppe al fêststelden, net fierder mei.
::::::Mar jo skriuwe hjirboppe: &quot;''Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart.''&quot; Dêr woe ik noch al even tsjinyn gean. Neffens my is it krekt oarsom: sa't it my út myn jeugd bystiet, waard doe altyd &quot;Praten is goed foar dy&quot; sein, mei in -n, wylst de foarm &quot;Prate is goed foar dy&quot;, sûnder -n, der letter geandewei ynslûpt is ûnder druk fan it Nederlânsk. Alteast, sa haw ik dat belibbe. Want it Nederlânsk makket gjin ûnderskie tusken skriuwwize en útspraak fan tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden. Friezen ferlieze dêrtroch it besef dat dat ûnderskie bestiet en begjinne nei Nederlânsk foarbyld haadwurdlik brûkte tiidwurden út te sprekken en te skriuwen as gewoane tiidwurden. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.24 (CET)
:::::::@Ieneach fan 'e Esk [1] De útjeften fan ''Tiidwurden'' dy't ik haw binne in 6ste printinge út 2000 en in 11te printinge út 2011. Jo hawwe grif in âldere fersy, sa't jo sels ek al stelle.
:::::::[2] In didaktysk boekje fan de Afûk is foar my minder gesachhawwend as in wiidweidige grammatika.
:::::::[3] Wy moatte earst dúdlik hawwe wêr't wy it ûniens oer binne. It giet om it as haadwurd brûkte tiidwurd sûnder determinearder. Yn de trije foarbylden dy't jo út ''Tiidwurden'' oanhelje hat de ynfinityf wol in determinearder, al is it foarsetsel 'fan' yn nr. 3 nei de ein fan de sin ta skood. 
:::::::[4] It giet my dus allinne om ynfinitiven as substantyf sûnder determinearder. Oer de oare gefallen binne wy it wol iens, liket my.
:::::::Ik haw in pear foarbylden út de skreaune literatuer opdûkt.
:::::::[a] It lidwurd 'it' is in determinearder. Dêrom is it 'It skûtsjesilen is hjoed yn Grou.' Mar Tetman de Vries sjongt: 'Skûtsjesile is myn nocht,/ lavearje en soms foar de wyn.'. Dêr wurdt de ynfinityf 'los' brûkt as haadwurd, sûnder fierdere determinearders, en Tetman sjongt dêr GJIN -n. Dat kinne je goed hearre, want oars hie er wol songen 'Skûtsjesil'n', mei in dúdlike sylabisearring fan it lêste wurdlid. Op Spotify kinne jo hearre hoe't Anneke Douma it sjongt, krekt sa't it hjir boppe stiet, sûnder -n. In parallel is dan: 'Klaverjasse is myn nocht.'
:::::::[b] Yn ''De Reade Boarre'' fan Tr. Riemersma fûn ik ek in moai foarbyld (s. 457): 'Underweis fan de wein ôf springe, dat wie prachtich.'
:::::::Dat is itselde as ien dy't seit: 'De hiele jûn klaverjasse, dat wie prachtich!'
:::::::[5] Jo analyse fan de ynfloed fan it Nederlânsk is nijsgjirrich. It soe kinne dat dy ynfloed sa wurket. Mar ik gean ôf op hoe't de dingen yn it Frysk sein wurde (waarden), en, sa't jo sizze, der is yn de útspraak in dúdlik ferskil, sa't Tetman en Anneke Douma hearre litte. En by harren is de útspraak sûnder n wier gjin ynterferinsje mei it Nederlânsk.  
:::::::[6] Sa't ik earder ek al útstelde, miskien is it better om hjir in trochkrûpte grammatikus te rieplachtsjen. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 12 apr 2026, 22.35 (CEST)
:::::::: Ik moat ris sjen wêr't ik it oersjoch fan de Afûk haw. Mar hoe ek: Sa't it my bystiet is De Reade Boarre net yn de hjoeddeiske stavering. Dat koe ynfloed hawwe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::::::: Ja, en nee: [[De Reade Bwarre]] wie yn in eigen stavering. [[Jetske Bilker]] hat yn [[2022]] in [[wertaling]] makke as [[De reade boarre]]. Wy hawwe der neat oer, núvernoch.
::::::::: Hoe fine wy sa'n trochkrûpte grammatikus? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:SchlurcherBot]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[metawiki:User:SchlurcherBot|meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects:''': [[metawiki:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[:en:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[:en:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[:en:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[:en:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[:en:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[:en:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[metawiki:Special:CentralAuth/SchlurcherBot|sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. [[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 21 mrt 2026, 16.43 (CET)

:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed}} Goeie. Dit liket my wol okee. Sille wy dit mar takenne? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 17.39 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ja dat liket my ek wol goed ta. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 mrt 2026, 21.07 (CET)
:::Ik ha ek gjin beswier. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mrt 2026, 11.24 (CET)
:::: [[File:Symbol neutral vote.svg|18px]] [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) - Ik wit it net: ik gean der fanút dat at immen keazen hat foar &quot;http:&quot;, dat dêr dan in grûn foar is. Mar at der sein wurdt dat der al ferskate tapassings foar binne, dan nim ik oan dat sokke problemen al fûn binne. (Wie der berjocht dêr't ik dat &quot;neutraal&quot; mei dwaan koe?) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::: {{Neutraal}} [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: Ik leau net dat dêr al in berjocht foar bestiet, mar fiel jo frij om it oan te meitsjen. Wat dizze diskusje fierders oangiet: foarstel is oannommen. Ik sil ris sjen oft ik &quot;bot flag&quot; aktivearre krij. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.00 (CET)
:::::{{Ping|Schlurcher}} Hello. We (the aministrators of this Wikipedia) talked it over and decided to grant your request. I believe I have taken care of it, but I've never done this before (we don't get many bot flag requests, in fact almost none). So if there is a problem, please let me know. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.34 (CET)
::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Thanks for confirming, everything looks fine. --[[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 26 mrt 2026, 22.48 (CET)

Ik tocht al; grif hawwe wy dêr wat foar: It wie: &quot;foar&quot; {{foar}}; &quot;tsjin&quot; {{tsjin}} ; en &quot;neutraal&quot; {{neutraal}}. (No opnaam yn de list fan berjochten.) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:Moat dat &quot;Neutraal&quot; net &quot;Unthâlding&quot; wurde? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 28 mrt 2026, 21.02 (CET)

:: Dit is hoe't @[[Meidogger:J'88|J'88]] it makke hat, 15 jier lyn. Fansels kin it ek {{Unthâlde}} wêze, mar dan komme wy wer by de stavering fan it tiidwurd. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 30 mrt 2026, 12.11 (CEST)

== Beursaanvraag Wikimania 2026 geopend ==

Van 21 - 25 juli vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] in Parijs plaats, de jaarlijkse wereldwijde conferentie voor iedereen die betrokken is bij een of meerdere Wikimedia-projecten. 

Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor reis- en verblijfskosten voor het hoofdprogramma van 23–25 juli. Je kunt tot uiterlijk zondag 12 april een beurs aanvragen. 

[[wmnl:Wikimania_2026|Meer informatie over de beursaanvraag vind je op de verenigingswiki]]. [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 23 mrt 2026, 15.06 (CET)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Unsichtber? ==

Is der immen dy sjen kin dat ik dizze bewurking makke haw [[Oerlis:1918]]? Ik kin it sjen at ik der sels hinne gean, en ik sjoch it ek yn myn Bydragen, mar by myn Folchlist stiet it der net by, en by Koartlyn feroare ek net. Immen in idee? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 apr 2026, 12.40 (CEST)

: It is núver: It is no sa'n skoft letter dat net mear te sjen is of Koartlyn feroare it hie, mar oarsom hat der yn de tuskentiid net ien west dy't sei: &quot;Ja it is goed!&quot; of &quot;Nee, wêr prate jo fan?&quot;. Is der no wier net ien dy't sels mar sjen kin at der wat stiet op [[Oerlis:1918]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 3 apr 2026, 19.11 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 26 apr 2026, 02.57 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;
: Ekskuzes foar it skriuwen yn it Ingelsk. Help asjebleaft mei it oersetten nei jo taal. Op it stuit wurdt in fersyk om kommentaar behannele om te besluten oer in wrâldwiid AI-belied. Tankewol. (Neffens Google translate. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]))

== InternetArchiveBot ==
Ik kin net fine dat der ea eat dien is foar [[Wikipedy_oerlis:Ambassade#InternetArchiveBot]]. De man freget om botstatus, en oant no ta is der immen dy't dat in goed idea fûn, mar der bart neat, en wy binne jierren letter.
=== Foarstel: Jou [[Meidogger:InternetArchiveBot]] botstatus ===
{{Neutraal}} - [[Mysha]]. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 11 mai 2026, 16.07 (CEST)&lt;br&gt;
{{Foar}} -[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 mai 2026, 08.45 (CEST)&lt;br&gt;
Dan soe ik sizze dat mei de helte fan de stimmen {{Foar}}, en net ien der op tsjin, dat it foarstel dochs ris oannaam is. (Mysha, 27 maaie.)&lt;br&gt;
{{Foar}} -[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 27 mai 2026, 17.35 (CEST)&lt;br&gt;
{{Foar}} - [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 27 mai 2026, 18.05 (CEST)

: Is der immen dy't de rjochten hat en set te bot-status oan?
: No binne der dúdlik mear fòàrstanners. Is der ek immen dy't de status fan [[User:InternetArchiveBot]] feroarje kin? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
: Dat, wa hat de rjochten en feroaret in botstatus? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: Dat kinne rjochte-útfurders dwaan en dat binne hjir û.o. Drewes en ik. Ik moat trouwens sizze, ik ferkearde ûnder de yndruk dat dit al lang regele wie. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 jun 2026, 02.15 (CEST)
::: Wy moatte mar oannimme dat dat feroarsake is trochdat der in hiel stuit net ien op de ambesade wie. Doet ik dan yn allegefallen it wurdfieren oernaam haw, bin ik begûn mei eltsenien te freegjen of harren fersyk oplost wie. Ik sil no trochjaan dat it der dochs noch fan kaam is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 5 jun 2026, 14.47 (CEST)
::Ik haw it dien. InternetArchiveBot hat no botstatus op 'e Wikipedy. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 jun 2026, 02.18 (CEST)
::: Tank. Ik haw de side oanpast, en ik sil it trochjaan; it wie lykwols makliker at der in systeem wie dêr't wy allinnich de oersettings foar dwaan moasten. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 5 jun 2026, 14.47 (CEST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 mai 2026, 19.14 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Boarnen en referensjes ==

Beste allegear,

Hjoed wie ik fan plan om wer is wat artikels oer te setten. No bin ik net sa goed hoe ik boarnen en referensjes tafoege mat. Mei ik jim freegje my dêr by te helpen? Soen jim dizze foar my tafoege wolle?

Ik hear graach wat mogelik is. [[Meidogger:Anoniem-NOF|Anoniem-NOF]] ([[Meidogger oerlis:Anoniem-NOF|oerlis]]) 29 mai 2026, 11.54 (CEST)

:{{Ping|Anoniem-NOF}} Goeie. Wy hawwe in side [https://fy.wikipedia.org/wiki/Kategory:Berjochten Kategory:Berjochten]. Dêr fine jo it antwurd op jo fraach. Helpe wolle wy altyd [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 29 mai 2026, 16.56 (CEST)

: Ik haw it/de idee dat de bysûndere saken net sa wurkje, mar hoe at [[Wikipedy:Noaten|noaten]] op harrensels wurkje is koart útlein. Faaks kin immen earne in stikje tafoegje oer hoe at it net wurket en wat it bêste alternatyf is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

{{Ping|Anoniem-NOF}} Jo meie ek dwaan wat ik by oersette artikels fan 'e Ingelske Wikipedy almeast doch, troch it ûndersteande berjocht ûnderoan de side ta te foegjen:

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/XXXXXXXXXXX ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|XXXXXXXXXXX}}
}}

Of as jo it fan 'e Nederlânske Wikipedy helje, moatte jo ynstee dit dwaan: 

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/XXXXXXXXXXX ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
----
{{commonscat|XXXXXXXXXXX}}
}}
By de X-en yn 'e keppelings nei sawol de Ingelske of Nederlânske Wikipedy moatte jo dan fansels de namme fan it oangeande artikel neame. By de X-en op 'e twadde regel yn 'e keppeling nei Commons moatte jo de namme fan 'e kategory oer it oangeande ûnderwerp op Commons ynfoegje. As der op Commons gjin plaatsjes binne oer dit ûnderwerp, kinne de keppeling dêrhinne fansels fuortlitte. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 mai 2026, 00.45 (CEST)


:Graach &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;''NAMMEREFERINSJE''&lt;/REF&gt;&lt;/nowiki&gt; yn tekst ynfoegje en dan &lt;nowiki&gt;&lt;/references&gt;&lt;/nowiki&gt; ûnderoan de tekst ynfoegje, op it plak dêr't de list mei referinsjes komme moat. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 7 jun 2026, 22.55 (CEST)

== 2FA: two-factor authentication ==

Okkerdeis krige ik in melding dat ik in ''two-factor authetication'' ynstelle moast. Tsjek eefkes jim rjochten. Foar burokraten wurde de rjochten fuorthelle, as de 2FA net ynsteld wurdt. Ik wit net oft dit foar oaren ek sa is. Mochten jim net mear de goede rjochten hawwe, jou eefkes lûd en ik meitsje it wer yn oarder. Mei in golle groetnis fan [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 7 jun 2026, 22.58 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Drewes}} Ja, dat e-mailtsje haw ik ek hân. It is inkeld foar ''bureaucrats'' en dy neame we hjirre [[Wikipedy:Rjochte-útfurders|rjochte-útfurders]], neffens my. Dat betsjut dat it inkeld jildt foar jo, my en Drewes. Ik haw it regele, hoewol't ik it ûnnedich panikerich fyn fan Wikimedia. Der is hjir op Wikipedia gjin jild te heljen, dat ik kin my net foarstelle dat der hackers binne dy't der sa'n wurk fan meitsje om accounts fan behearders fan in lytse Wikipedia as de Fryske te hacken poer om wat fandalisme plege te kinnen. En as se dat al dogge, sette we it gewoan wer werom. Dat ik seach de needsaak der net fan yn en ik hie der ek hielendal gjin sin oan om soks te dwaan, mar goed, je wurde twongen, dat je moatte. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 8 jun 2026, 00.53 (CEST)
::BG Ieneach, dan hawwe wy it beide foar inoar. By it lêzen fan de e-mail tocht ik itselde. Wat wy allegear net foar de goede saak dogge. :-) [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 9 jun 2026, 23.26 (CEST)

== Gjin brêge? ==

By my wurket it plaatsje fan de Bearinstrjitte op de foarside net. De keppeling wurket al, mar it plaatsje is op de foarside net te sjen. Oaren? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 jun 2026, 12.56 (CEST). By my ek net. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 9 jun 2026, 16.33 (CEST)

:Ik haw in oar plaatsje nommen, in oare oplossing hie ik sa gau net. [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 9 jun 2026, 23.34 (CEST)
:: In alle gefallen sjogge wy no in plaatsje; it seit net folle, marit is better as in foutmelding. Tank. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Koördinaten ==
{{Ping|Drewes}} Dy koordinaten hie ik noch efkens litten, om't ús Geohack net wol. {{Ping|Kneppelfreed}} Mar tank foar it kaartsje. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 12 des 2025, 11.00 (CET)
{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk}} Is de reden bekend werom't Geohack net wurket?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 des 2025, 19.48 (CET)

:@[[Meidogger:Mysha|Mysha]], graach dien, hjer. De koördinaten kinne jo ek oernimmen fan de Nederlânske side. @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik begryp net wêrom't Geohack no net wurket. Ik seach it no ek krekt. It wurke foarhinne al. Ik sjoch sa gau it probleem net. Is der immen dy't it wit? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.38 (CET)
:{{Ping|Mysha|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes}} Nee, ikke net. Mar ik dy koördinaten en sa, dat giet my al gau boppe de pet. Is it oeral sa of allinnich op dizze side? As it oeral itselde is, hawwe se by Geohack miskien in ''bug'' en losse se it sels op. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.42 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], it skynt by ús op alle plakken, want ik haw dêr by in stikmannich plakken even neisjoen. By nl wurket er dêrfoaroer wol. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.47 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} As it op nl: wol wurket, dan is der faaks by Geohack wat feroare wêrtroch it koördinateberjocht by ús (dat oars is as it koördinateberjocht op nl:, seach ik) net mear goed wurket. Mar hoe't je dat reparearje kinne sûnder dat je alle siden by del moatte dêr't it berjocht op brûkt wurdt, dat soe ik net witte. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.55 (CET)
:::: {{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] (Ik wit net krekt wêr't der stiet wat it ferskil is tusken &quot;Ping&quot; en &quot;@&quot;.) Is it allinnich by ús in probleem? Of hawwe oare W: dat probleem en hawwe dy it oplost? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::::{{Ping|Mysha}} Neffens my is der gjin ferskil en kinne jo beide brûke, mar earlik sein bin ik dêr net wis fan. Ik ha by de Fryske wiki leard om te pingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 des 2025, 18.45 (CET)

:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} Om't it probleem noch jimmeroan net oplost is, ha ik oan ChatGPT frege wat it probleem wêze kin. Neffens ChatGPT hat de Frysktalige wikipedy gjin eigen konfiguraasje ynsteld om koördinaten fuort troch te stjoeren nei in kaarttsjinst. It hat te krijen mei in ûntbrekkende of oare ynstelling en net mei in bug. Soks soe oankaarte wurde kinne op Phabricator (it bug-/taaksysteem van Wikimedia). Dat kin sa en ik tink dat ien fan 'e behearders dat it bêste dwaan kinne:

*stap 1 gean nei: https://phabricator.wikimedia.org
*stap 2 Log yn (Wikimedia-account)
*stap 3 Klik op Create Task
*stap 4 Plak de ûndersteande tekst
*stap 5 Foegje de tags ta (dat helpt by de sichtberens) 

Tags: 
MediaWiki
Wikis
Maps
GeoHack
Kartographer
fywiki

'''De folgjende tekst tekst kin yn it berjocht plakt wurde.'''

Title: fywiki: Coordinates link to GeoHack instead of opening a primary map service

Description: On the Frisian Wikipedia (fywiki), clicking on coordinates in articles always redirects to GeoHack (toolforge.org), instead of opening a primary map service (e.g. OpenStreetMap) directly.

This differs from other Wikipedias such as nlwiki, where coordinates open a map directly and GeoHack is only used as a secondary tool.

Example:
Article: Abdij fan Cluny (fywiki)
Coordinates link to:
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=fy&amp;params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR

It appears that fywiki does not have a “primary map service” configured for coordinate links, causing the default GeoHack redirect to be used.

Expected behavior: Clicking on coordinates on fywiki should open a primary map service directly (e.g. OpenStreetMap), similar to nlwiki and other Wikipedias.

Possible solution / investigation: Check whether fywiki has a primary map service configured for coordinates (MediaWiki / Kartographer / Wiki configuration).
If missing, align fywiki’s behavior with other Wikipedias by setting a default map service.

Ik hoopje dat hjir wat mei dien wurde kin.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 des 2025, 20.37 (CET)
:: Romke, de lêste berjochten oer  AI, is dat y alle gefallen, in tredde fan de antwurden ferkeard is. Om't by [[Abdij fan Cluny]] de koordinaten net funksjonearje, moat ik oannimme dat it antwurd wat jo hân hawwe yn dy tredde sit.
:: De skoalle giet ticht foar it jier; dat ik winskje eltsenien noflike dagen, en yn [[2026]] hoopje ik werom te kommen om te sjen dat it oplost is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 19 des 2025, 14.00 (CET)
:{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} Ik haw hjir ris even nei sjoen, mar se wolle by Phabricator myn meidoggersnamme net akseptearje om't der in apostrof yn sit. No kin ik foar dizze webside fansels in oare meidoggersnamme betinke, mar ik haw oer dit ûnderwerp sa'n bytsje doel, dat as ik fragen krij, ik dy net beäntwurdzje kinne soe. Ik brûk dy koördinaten noait en ik begryp earlik sein mar heal wat it probleem is. De keppeling wurket blykber net mear goed, dat is alles wat ik oant no ta begrepen haw. {{Ping|Kneppelfreed}}, jo hawwe hjir okkerjiers de hiele programmatuer fan 'e posysjekaarten ynsteld, dat dit seit jo nei alle gedachten mear as my; is dit ek wat dat jo oppakke kinne? As jo net wolle, sil ik it wol dwaan, mar dan taast ik folslein yn it tsjuster. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 12.31 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw it dêre op it aljemint brocht, dus sil sjen wat dêr fierder út komt. Mar earlik sein giet soks mei ek boppe de pet. Ja, ik haw okkerjiers de posysjekaarten oan 'e praat krigen, mar dat wie mear in kwestje om de juste berjochten yn de wikipedy oan te meitsjen, en dat wiene der noch al wat, om dy posysjekaarten oan it wurk te krijen. Dit is in kwestje foar yn 'e Wikimedia dêr't ik fierders alhiel gjin ferstân fan haw. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 des 2025, 20.15 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed}} O. Ik tocht dat dit oanferwante dingen wiene. Safolle wit ik der dus fan. No, yn elts gefal tankjewol dat jo it oppakt hawwe. We sille sjen wat it opsmyt. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 20.48 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Tige tank foar jim krewearjen. Eefkes ôfwachtsje wat der no bart. It soe moai wêze as wy dit wer oan 'e praat krije. Eefkes in fraach: binne der ek kontakten mei wikipedia dat wy harren freegje kinne oer saken dêr't by ús de kennis tekoart komt? Wy binne hjir no ienris in hiel kwetsber klubke.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 des 2025, 22.12 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} In goeie fraach. Dêr moast ik al even djip oer neitinke. Der hat in stikmannich jierren lyn ris wat west mei de haadside, dy't net mear goed werjûn waard. Doe bin ik by Meta-Wiki te rie gien, en dy hawwe doe holpen. Doe moast ik tydlik de befeiliging fan 'e haadside útsette, wit ik noch wol, sadat sy dêrmei oan it pielen koene. Ik leau dat ik dêrfoar dizze link brûkt haw: https://meta.wikimedia.org/wiki/Ask_a_question/Recent_questions , want dy haw ik teminsten opslein. Mar as jo bliuwende kontakten of in spesjale kontaktpersoan foar ús Wikipedy bedoele, nee, dy hawwe wy net. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 23.15 (CET)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ik praat fanút in stik ûnkunde en bin gjin behearder en wit ek net hokker tools jimme ta jim beskikking ha, mar is it dan net handich om earne in dielplak te hawwen dêr't jimme dizze kennis meiïnoar diele kinne? It soe spitich wêze dat de boel hjir op 'e kont leit as ien foar in skoft neat dwaan kin of omfalt of gewoan gjin nocht mear oan it wurk hat en elkenien mar omgriemt om't dêrmei de kennis ferdwûn is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 des 2025, 09.17 (CET)
:::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} No, safolle ''tools'' mear as jo hawwe wy net. Wat wy dogge, ferskilt eins net safolle fan wat josels ek al dogge, allinnich kinne wy as behearder siden wiskje, skoattelje en ûntskoattelje en meidoggers útslute. Mear is it eins net. Wat jo sizze oer it dielen fan kennis, dêr hawwe jo wol in punt. Mar ik soe sa ien, twa, trije net witte wêr't wy sokke dingen krekt opskriuwe kinne dêr't behearders fan letter it weromfine kinne as se der ferlet fan hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 01.29 (CET)

Dit wie it antwurd dat ik fan wikimedia weromkrigen ha:
Hi @Kneppelfreed, thanks for taking the time to report this and welcome to Phabricator!

&quot;koördinaten&quot; in the Infobox in https://fy.wikipedia.org/wiki/Abdij_fan_Cluny links to dead http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=fy&amp;params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR&amp;pagename=Abdij_fan_Cluny&amp;src=Abdij_fan_Cluny. Toolserver.org was switched off in 2014.

https://fy.wikipedia.org/wiki/Berjocht:Koördinaten_yn_tekst needs updating (several outdated links), and https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:Koördinaten&amp;action=edit (after an unneeded redirect) uses https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:MapsServer&amp;action=edit which also needs several links to get updated.

User scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on.
If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding!

{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}}
:Moai, no dan witte wy dat wy dêr net wêze moatte en it sels oplosse moatte. Ik ha fan 'e moarn in hiel skoft mei ChatGPT oan 'e gong west en nei lapen tekst en hinne en wer geskriuw binne wy der tink út (it lestige is dat ChatGPT nochal ris ferkearde folchoarders oanhâldt en somtiden wurden brûkt dy't ik net kin/koe). Mar om koart te kriemen leit neffens ChatGPT de oarsaak fan it probleem by it berjocht, dat streekrjocht nei GeoHack ferwiist. No moat der foar de oplossing earst in systeem- of ynterfaceberjocht oanmakke wurde (dêr ha ik gjin rjochten foar, dus dat sil troch ien fan jimme dien wurde moatte. Sa'n ynterfaceberjocht wurdt as folget oanmakke (mei format MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label):

* stap 1: gean nei: https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label 
* stap 2: klik op bewurkje boppe oan 'e side.
* stap 3: plak dêr de platte tekst: Toant de koördinaten fan dit plak as klikbere kaartlink mei Kartographer.
* stap 4: opslaan.

It berjocht is no beskikber foar alle berjochten of funksjes dy't it Koordinaten-yn-tekst-label brûke. As dat dien is sjoch ik as it berjocht:koördinaten yn tekst oanpast wurde moat (dêr ha'k leau ik wol rjochten foar).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 12.52 (CET)

:{{Ping|RomkeHoekstra}} &quot;No witte wy [... dat wy] it sels oplosse moatte&quot;, skriuwe jo. Uh, dat is net wat der yn 'e reäksje fan Phabricator stiet. Sy sizze: as jimme help nedich binne om dit probleem op te lossen, dan moatte jim net by ús wêze, mar by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech. 
:As jo miene dat jo it sels oplosse kinne, is my dat bêst, mar ik fyn dat jo tefolle fertrouwe op ChatGPT. Sels haw ik earlik sein nul fertrouwen yn sa'n a.i.-programma. &quot;Hallusinearje&quot; is net foar neat ta it wurd fan it jier keazen. As ik nei https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label gean en dêr jo tekst opslaan wol, krij ik de folgjende tekst yn byld: &quot;''Warskôging: Jo bewurkje in side dy't brûkt wurdt yn de tagongstekst foar it wikiprogramma. Feroarings op dizze side feroarje it oansjen fan de tagong foar oare meidoggers.''&quot; Sels haw ik gjin idee wat der barre kin as ik hjirmei ompiel. As de hiele Wikipedy it straks net mear docht, binne wy fierder fan hûs, fansels. Hoe wis binne jo fan jo saak? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 15.05 (CET)
::Ik ha út it andert begrepen dat dit op de lokale wiki korrizjearre wurde moat troch de lokale ynhâld oan te passen en dat wy dus sels oan 'e slach moatte. Mar dan begryp ik dat dus ferkeard.&lt;br&gt;
::Ik wit dat ChatGPT fouten makket en it dus net sa dat ik blyn op dingen yngean (foar de aardichheid moasten jo de hiele diskusje mei ChatGPT ris trochlêze), mar it is ek grutte ûnsin dat ChatGPT neat kin. Wat skriuwt ChatGPT as ik dy warskôging fan jo foarlis: Deze waarschuwing verschijnt altijd bij interfaceberichten. Het is bedoeld om te zeggen: “Denk even na voordat je opslaat.” In jullie geval is de wijziging: één korte zin, zonder code, zonder sjablonen. Dat is zo veilig als het maar kan. Deze waarschuwing is geen signaal dat je “op gevaarlijk terrein” zit — het is MediaWiki dat netjes zegt: “dit is belangrijk”.&lt;br&gt;
::Wat ChatGPT skriuwt as ik de benaudens foar AI-hallusinaasje ferwurdzje: &quot;ik begryp de soarch oer AI-hallusinaasje hiel goed. Yn dit gefal giet it lykwols net om nije logika, mar om it ferienfâldigjen fan in interfaceberjocht nei platte tekst, wat neffens MediaWiki-praktyk is. De wiziging is lyts, direkt werom te draaien en feroaret gjin artikelynhâld.&lt;br&gt;
::Mar goed, jo binne behearder, ik net. As jo nul fertrouwen ha yn ChatGPT, dan soe ik dit mar gewurde litte. Ik wol nimmen wat oplizze. Ik besykje allinnich mei te tinken om't it in probleem is dat wol om in oplossing freget.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 16.08 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} No ja, Romke, ik sil jo fertelle hoe't ik ta myn miening oer A.I. kommen bin. Google jout op 't heden boppe oan 'e side ek in A.I.-berjocht as jo wat freegje. Ik woe fan 'e wike witte wêr't de namme ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam, de wittenskiplike namme fan 'e Rapajufferdo. ''Huttoni'' is dúdlik ôflaat fan 'e Ingelske efternamme Hutton, mar wa wie dy man (want by in frou komt der net ''-i'', mar ''-ae'' efter). Dus ik freegje dat oan Google. Dat A.I.-berjocht seit fan: o, dat is William Hutton, in bekende Nijseelânske samler fan spesimina, mei jierren fan berte en ferstjerren derby. No naam ik al neat oan fan A.I. sûnder dat ik it earnewêr oars befêstigje koe, dat ik sykje nei in William Hutton mei de opjûne jiertallen. Nearne wat te finen. Ik trochsykje en nei in hiel soad gedoch fûn ik út dat de do ferneamd wie nei de Britsk-Nijseelânske biolooch Frederick Wollaston Hutton. Der hat, ynsafier't ik útsykje kin, nea in William Hutton mei dat berop en dy jiertallen bestien. Dêr bin ik earlik sein wol wat fan skrokken. Dat sadwaande. (En dat gong ek net om nije logika, mar om âlde kennis.)
:::Wat it probleem mei de koördinaten oangiet, ik leau dat ik wat yrritaasje by jo opmerk oer myn opstelling (altyd moeilik te sizzen op basis fan skreaune tekst). Ik hoopje dat jo wol foar it ferstân hawwe dat ik jo ynset yn dizze saak tige wurdearje, mar ik hoopje ek dat jo der begrip foar opbringe kinne dat ik huverich bin om om te prutsjen mei programmatuer dêr't ik hielendal gjin ferstân fan haw. Dat ien regel platte tekst it ferskil net meitsje sil, dat wol ik wol oannimme, mar dat makket it ferskil ek net om it probleem mei de koördinaten op te lossen. Jo binne fan doel (of ik moat jo ferkeard begripe) om dêrnei oan 'e programmatuer te sleuteljen. As jo dêr ferstân fan hawwe, bêst genôch. As jo dat poer en allinnich dogge op basis fan 'e oanwizings fan ChatGPT, dan fiel ik my dêr earlik sein net sa noflik by. Ik soe earlik sein wat dit oangiet wol wat ynbring fan 'e oare behearders hawwe wolle. Wat fine {{Ping|Drewes}} en {{Ping|Kneppelfreed}} hjirfan? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 16.40 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Drewes|Kneppelfreed}} No wurket it [Berjocht:Koördinaten yn tekst] sawiesa net. It is de trouwens de fraach of der überhaupt sleutele wurde moat nei it opslaan fan in interfaceberjocht (interface = tagongstekst). Mar dat leart ús it úttesten. Wat ik yn it Berjocht:Koördinaten yn tekst dêrnei ferfange soe, kin ek wersteld wurde, dat liket my net folle oars as mei oare berjochten.
::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}} Wat it gebrûk fan A.I. oanbelanget: A.I. hellet syn ynformaasje fan ynternet en ek ynternet is net altiten korrekt. Sjoch nei wat jo hjoed oer BirdLife by it seerotsje skreaunen en ik hie lykas jo dêr ek myn twifel oer. By fragen oan ChatGPT kinne jo nei boarnen freegje, dy jout er dan by it jaan fan in antwurd en dan kinne jo de ynformaasje fuort by de boarne kontrolearje. Jo fregen oan Google A.I. wêr't de namme ''huttoni'' yn ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam. Ik ha gjin ûnderfining mei Google A.I., mar ik ha foar de aardichheid jo fraach suverkrekt oan ChatGPT frege en krige fuort as andert: &quot;huttoni ferwiist nei Frederick Wollaston Hutton (1836–1905), in Britsk-Nijseelânske natuerûndersiker en geolooch&quot; mei ferwizing nei it Ingelsktalige wikipedylemma (Frederick Hutton (scientist).) ChatGPT makket bêst wol fouten (minsken meitsje dy trouwens ek), mar wat ik yntusken wol wit is wat spesifiker de fraach, namste better de antwurden binne. Ik soe jo oanriede dochs ris ChatGPT te brûken (en altiten om boarnen te freegjen).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 22.46 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Tankjewol foar de tip. Ik sil der ris oer neitinke. Wat de rest oangiet, as jo tinke dat it miskien mei it opslaan fan dy regel platte tekst klear is, dan wol ik dat wol foar jo dwaan. (Dus dat doch no daliks even.) Mar as der mear gebeure moat, wol ik graach dat jo dêr even mei wachtsje oant Drewes en Kneppelfreed ek har sechje oer dit ûnderwerp dwaan kinnen hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 23.09 (CET)
::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ik wol alderearst Romke tige betankje foar jo ynset om dit euveltsje te ferhelpen. Sa't it liket, skynt it allinnich op ús wikipedy net te wurkjen. Ik sjoch by in soad oare wikys wurket it wol. It soe tige moai wêze dat we it hjir ek wer oan it wurk krije kinne. As Romke hjir oan sleutelje wol, dan fyn ik dat poerbêst. Iksels bin in bytsje noedlik om dêr mei om te pielen. As jo, Romke, dat net oan doare, kinne we altyd freegje op dy link dy't Phabricator stjoerd hat: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech]. It liket dat it berjocht feroare wurde moat. By nl brûke se de âlde [https://nl.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Co%C3%B6rdinaten sjabloan koördinaten], dy't praktysk itselde wie as ús [[Berjocht:Koördinaten]]. Wêr't ik bang foar bin, as we it berjocht koördinaten feroarje, we alle siden by del moatte om dy ek te feroarjen. 
::::::En wat ChatGPT oanbelanget, dêr haw ik noch net mei wurke, wol mei Google AI, en ik haw dêr mingde gefoelens oer. It sil yn protte gefallen wol goed wêze, mar it kin it somtiden ek ferkeard ha. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 03.21 (CET)
:::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ieneach hat no in interfaceberjocht oanmakke en der is fierder neat raars bart, lykas ChatGPT al oanjoech. It feroaret lykwols noch neat oan 'e wurking fan 'e koördinaten om't it âlde berjocht noch hieltiten de Geohack-keppeling makket. Der moatte no twa dingen dien wurde: 1. Om't der in lus ûntstiet mei't de namme fan it berjocht en de namme fan it interfaceberjocht meiïnoar botse, moat der A. in nij berjocht oanmakke wurde ûnder de namme Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer. B. Yn it âlde berjocht moat in trochferwizing komme. Dat is alles. Wurket it net, dan kin neffens ChatGPT alles weromdraaid wurde: klikke op skiednis, kies de eardere ferzje en weromsette. Eefkes foar jim ynformaasje: ik ha mei ChatGPT sels in pear saken thús oplosse kind, û.o. it werstellen fan it lint yn Word (dat út it byld ferdwûn wie), mei help fan A.I. in skealike pop-up fan 'e computer ferwidere en in skermprobleem mei de mobyl oplost. It foardiel fan ChatGPT is dat er by problemen alles yn stappen trochjout. Ik wachtsje jim reäksje ôf. It soe moai wêze as [[Meidogger:Drewes]] as behearder ek eefkes reägearret? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 09.05 (CET)
::::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Miskien bin ik wol wat te foarsichtich mei sok spul. Dus, no ja, okee, prebearje it mar ris. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 15.00 (CET)
::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}}  Meidoggers. Ik folgje alles wier wol, mar kin hjir gjin sinnich wurd oer sizze. Interfaceberjocht, ChatGPT of Geohack-keppeling, it seit my neat. Sorry. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 des 2025, 16.07 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Ik haw besocht oft in lokale oanpassing mooglik wie en hie hope dat it hjirmei oplost wie, mar it docht bliken dat de koördinaten djipper yn 'e infoboksstruktuer sitte as ferwachte. Dat soe betsjutte dat der ek yn 'e ynfoboksen sleutele wurde moat en dat giet ek my te fier. Dêrom haw ik de feroaring fan it berjocht Berjocht:Koördinaten yn tekst werom set nei de âlde sitewaasje. It nije Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin ferwidere wurde lykas ek it interfaceberjocht. Dêrmei binne wy wer by de âlde sitewaasje. ChatGPT advisearret ús op 'e nij Phabricator te mailen om't it in struktureel patroanprobleem is dat dêr thús heart en joech my foar de mail de folgjende tekst.   
:::---- 
:::On fy.wikipedia.org we investigated replacing legacy GeoHack-based coordinate links with Kartographer (maplink).
:::While this initially appears to be a local template change, we found that there is no safe local-only migration path due to how coordinate templates are used.
:::Current situation:
:::* A single coordinate template is used both:
:::  - inline in article text, and
:::  - inside multiple infobox templates.
:::* The template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.
:::Problem encountered:
:::* Replacing the GeoHack link with Kartographer maplink causes:
:::  - template loop errors when maplink looks up interface messages, or
:::  - literal parameter output (e.g. {{{3}}}) in infoboxes, because infoboxes expect plain wikitext, not a rendering tag.
:::* Splitting logic into subtemplates avoids loops, but still breaks infobox rendering.
:::* Fixing this would require modifying infobox templates, which makes the change non-local and affects many pages.
:::Conclusion:
:::This suggests a structural limitation: when a coordinate template is embedded in infoboxes, switching from GeoHack (plain link) to Kartographer (rendered maplink) cannot be done safely by editing the coordinate template alone.
:::We reverted all local changes after testing.
:::Question:
:::Is there a recommended migration pattern for wikis where coordinate templates are used both inline and inside infoboxes?
:::Or is GeoHack currently the only viable option in such cases?
:::----
:::Dizze tags kinne tafoege wurde:
:::Kartographer
:::Templates
:::Wikimedia-Site-Requests 
:::&lt;br&gt; [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 17.47 (CET)
::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ja sa't ik al sei, wie ik al bang  dat der folle mear by komt te sjen. Ik haw ek even besocht en feroarje it [[Berjocht:Koördinaten]], mar dat fern**kt alle koördinaten op 'e siden en dêr moat nei alle gedachten folle mear berjochten by oanmakke wurde, tink ik. We kinne wer besykje it by Phabricator op it aljemint te bringen, en sjen wat er ditkear weromstjoerd. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 20.57 (CET)
::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Wat in ellinde, sis. En dat krekt mei de krystdagen... Romke, jo skriuwe hjirboppe dat it ynterfaceberjocht ferwidere wurde kin. Bedoele jo dêrmei dat ik https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label wiskje moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 21.17 (CET)

{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ieneach, jo meie dat interfaceberjocht ek eefkes stean litte, it kin fierder dochs gjin kwea en it kin altiten noch fuort. It Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin fuort en as it nedich is en Phabricator kin neat foar ús betsjutte, dan kinne wy it sa wer oanmeitsje. It âlde Berjocht:Koördinaten yn tekst moat fansels yn alle gefallen stean bliuwe. No earst sjen as Phabricator it foar ús oplosse kin. Sanet, dan kinne jimme in ienmalige ynfoboksfiks oerwege. Yn dat gefal moatte de fjilden fan 'e koördinaten yn 'e ynfoboksen oanpast wurde:

Hjoeddeiske sitewaasje bygelyks:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
{{Ynfoboks abdij
 | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|…}}
}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

De ynfoboks befettet yntern:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
| koördinaten = {{{koördinaten|}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

wy feroarje allinnich de ynfobox sels, bygelyks nei:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
| koördinaten = {{{koördinaten|{{Koördinaten yn tekst|{{{lat|}}}|{{{lon|}}}}}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

Wy ha alletrije ûnderfining mei ynfoboksen en witte dat wy de ynfoboks werom sette kinne as de feroaring gjin resultaat hat. As it al slagget dan hoege wy fansels net de artikels oan te passen en dan is de ynfoboks sa oanpast dat dy in Kartographer-kaartlink toane kin, wylst dy foar dy tiid allinnich mei in platte GeoHack-link omgean koe. 

Hawar, no earst mar wer eefkes Phabricator ôfwachtsje. Noflike jûn mannen!
--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 22.52 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ik ha it wer nei Phabricator stjoerd. Ris sjen wat hy no seit. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 08.34 (CET)

@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is wat ik weromkrigen ha fan Phabricator:

Hi,
user scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on. Phabricator is not a support forum. If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding.

Dus dêr kinne we neat mei. Hy jout dy iene link wer. We soene dêr ris freegje kinne..... --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 20.00 (CET)

@[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Kneppelfreed, jo soene dizze tekst brûke kinne foar de mail:

&lt;blockquote&gt;
Hello,

We would like to ask for technical advice regarding coordinate templates on a smaller Wikipedia (fy.wikipedia.org).

Current situation:
On our wiki, a single coordinate template is used both:
- inline in article text, and
- inside multiple infobox templates.

This template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.

Problem:
We investigated replacing the GeoHack link with Kartographer (maplink). While this initially looks like a local template change, we ran into structural issues:

- Using maplink inside the existing coordinate template leads to template loop errors or broken output.
- Splitting logic into subtemplates avoids loops, but then breaks infobox rendering (infoboxes expect plain wikitext, not a rendered maplink tag).
- Fixing this appears to require modifying infobox templates as well, which makes the change non-local and affects many pages.

We reverted all changes after testing.

Question:
Is there a recommended or established pattern for migrating legacy GeoHack-based coordinate templates to Kartographer on wikis where those templates are also used inside infoboxes?

Or is GeoHack currently still the only viable solution in such mixed-use cases?

Any pointers, examples from other wikis, or general guidance would be very welcome.

Thank you in advance.
&lt;/blockquote&gt;

--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 des 2025, 21.52 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], dien! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 des 2025, 07.43 (CET)

@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is it andert dat ik weromkrigen haw fan https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech oangeande de koördinaten.

Okay, so there are two problems:

:::* GeoHack doesn’t show a map. What GeoHack shows is defined at [[Berjocht:GeoTemplate]], you can copy parts of its Dutch or English (or whichever) counterpart to fix this.
:::* You couldn’t replace the GeoHack link with a Kartographer one. This replacement is probably worth it even if you manage to (or could manage to) add the map to GeoHack, as showing the map without loading a new page is more user-friendly in my opinion. The problem with Kartographer is that it uses a completely different coordinate structure. Currently [[:fy:Berjocht:Koördinaten yn tekst]] gets a parameter with the value &lt;code&gt;53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL&lt;/code&gt;, but Kartographer expects three parameters: &lt;code&gt;latitude=53.050833&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;longitude=5.575556&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;zoom=15&lt;/code&gt; (the latter is optional, &lt;code&gt;type:city&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;region:NL&lt;/code&gt; have no Kartographer equivalents), e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;maplink latitude=&quot;53.050833&quot; longitude=&quot;5.575556&quot; zoom=&quot;15&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (&lt;maplink latitude=&quot;53.050833&quot; longitude=&quot;5.575556&quot; zoom=&quot;15&quot; /&gt;). While it’s probably possible to code the conversion between the two formats in wikitext (with the help of [[:fy:Module:String]]), the result would likely be unreadable wikitext. So you have two options: either convert all calls using a bot, or have a Lua module do the conversion. The Lua solution means less edits in the short term, but I find the current parameter value quite hard to read, so I think a bot conversion would result in a better editor experience in the long term. 

It earste probleem is dus in kwestje fan [[Berjocht:GeoTemplate]] te fiksen. It twadde probleem liket in stik mear yngewikkeld. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 01.27 (CET)

: Dus opsje a is alles omsette mei in bot en opsje b is in konversy yn in Lua-module. Hy advisearret opsje a mar beide opsjes geane fier boppe myn kennis. Wat no? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 des 2025, 10.00 (CET)
::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], hy sei dêr binne twa problemen. Us [[Berjocht:GeoTemplate]] is tink ik út de tiid, want dêr stiet gjin kaart op. We kinne dy side miskien ferhelpe om de fariant fan nl of en of de oer te nimmen. Ik tink dat it probleem dan ek noch net ferholpen is, want [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] sille nei alle gedachten ek oanpast wurde moatte, want yn in soad oare wikys wiene dy jierrenlyn al oanpast neffens nije systemen sa't ik begrepen ha. Dy fan ús is nea oanpast. It simpelste is dy ek fan bgl nl of en of de oer te nimmen.
::It twade probleem is grutter, want as je Kartographer brûke wolle, moatte oare koördinatestruktueren, sa't er hjirboppe neamt, brûkt wurde en dêr binne twa opsjes foar: a: mei in bot of b: mei in Lua-module.
::Wat te dwaan no: ik soe it net witte. It giet my allegear te fier boppe de pet. We kinne besykje it earste probleem op te lossen en sjen oft dat wat helpt. Ik ha earder besocht mei dy Lua-rommel te pielen, mar rekke alhiel fêst. Ik ha lêsten besocht om [[Berjocht:Ofbyld multy]] te meitsjen, dêr't je meardere ôfbylldings sa as yn bygelyks ynfoboksen sette kin, mar doe rûn ik tsjin in betonnen muorre oan, want dêr rûn ik tsjin dy Lua-modulen oan en besocht guon fan dy berjocten oan te meitsjen, mar rûn ahiel fêst. Ik tocht nei it foarinoar krijen fan 'e posysjekaarten, dat ik soks hooplik ek oan 'e praat krije koe, mar dat slagge my dus net. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 20.32 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Tsja, mannen, ik kin hjir ek net folle oan tafoegje. Ik haw de reäksje fannacht trije kear lêzen en ik koe it noch net neikomme. Ik hie sels noch nea fan Lua heard, en wit net wat dat is. Bots hawwe wy ek net. Wat ik wol sjoch is dat GeoHack DMS-koördinaten (degrees, minutes, seconds) brûkt, wylst Kartographer desimale koördinaten brûkt. As we Kartographer brûke wolle soene, betsjut dat dat al dy DMS-koördinaten omrekkene wurde moatte. Wat my oangiet is dat in brêge te fier. Dus we bliuwe by GeoHack. Dan is der noch ien mooglikheid: gewoan hânmjittich side foar side de boel oanpasse. It giet om sa'n 4.500 haw ik lêsten opsocht. As we 50 deis dwaan kinne komt dat út op in fearnsjier. Dat is net leuk, mar it soe te dwaan wêze as we allegearre mei-inoar de hannen út 'e mouwen stekke. Mar dan moat der earst fansels wol in funksjonearjende keppeling yninoar knutsele wurde om 'e âlde mei te ferfangen. Dat is wêr't it by my stûket, want dat kin ik sels net dwaan. Of oars kinne we der ek foar kieze om 'e âlde keppeling net te ferfangen mar gewoan fuort te heljen. We hawwe ommers yn hast alle geografyske artikels ek al in posysjekaart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 des 2025, 21.18 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Hoe dan ek, it wurket no net dus gjin ien hat wat oan dy koördinaten en it jout allinnich mar argewaasje as jo der op drukke en der komt neat. It giet hoe dan ek my ek fier boppe de macht, dus it soe al fan Kneppelfreed komme moatte en oars is it net oars. Faaks is dan de koartste klap om de koördinaten út de ynfoboksen te ferwiderjen. Mar dat lit ik oan jimme oer, ik help wol mei as se side foar side omset wurde moatte (mar dan sil der ek in plan komme moatte hoe't wy dat oanpakke, oars iepenje wy allegear siden dêr't earder al ien oan 'e gong west hat.  

Kinne jo hjir wat mei [[Meidogger:Kneppelfreed]]? Dit ha'k fan ChatGPT, faaks helpt it jo wat.
&lt;blockquote&gt;
'''Stappenplan: starten met een Lua-oplossing (veilig en omkeerbaar)'''

''Doel:
Kartographer gebruiken zonder artikelen of infoboxen aan te passen, en met mogelijkheid tot volledige terugdraai.''

----
'''Stap 1 — Niets wijzigen aan artikelen of infoboxen'''

* Geen enkele artikelpagina aanpassen
* Geen infobox-sjablonen aanpassen
* Alles moet blijven werken met de huidige GeoHack-parameterstring
* Als dit niet haalbaar blijkt → stoppen.
----
'''Stap 2 — Maak één nieuw Lua-module aan (losstaand)'''

Maak een nieuwe module aan, bijvoorbeeld:

&lt;small&gt;Module:Koördinaten&lt;/small&gt;

Deze module doet uitsluitend het volgende:

* input: de bestaande GeoHack-string

&lt;small&gt;53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL&lt;/small&gt;

* output:
** latitude (decimaal)
** longitude (decimaal)
** zoom (optioneel)

'''Belangrijk:'''
*De module rendert géén kaart
*Geen maplink, geen HTML
*Alleen parsing en omrekening
----
'''Stap 3 — Houd de Lua-code minimaal en leesbaar'''

*Gebruik standaard Lua-functies
*Eventueel : &lt;small&gt;Module:String&lt;/small&gt; voor splitsen
*Geen “slimme” trucjes

Commentaar toevoegen bij elke stap (voor onderhoud)

Als de code onleesbaar wordt → heroverwegen.
----
'''Stap 4 — Pas alleen het bestaande sjabloon minimaal aan'''

In &lt;small&gt;Berjocht:Koördinaten yn tekst:&lt;/small&gt;

*Voeg een '''veilige keuze''' toe:
**Als Lua-module geldige coördinaten teruggeeft → gebruik Kartographer
**Anders → toon exact de oude GeoHack-link

Dus altijd een '''fallback'''.

Geen recursie, geen extra sjablonen.
----
'''Stap 5 — Test uitsluitend via voorvertoning'''

*Test op 1 artikel met inline coördinaten
*Test op 1 artikel met infobox
*Alleen voorvertoning gebruiken
*Pas opslaan als:
**geen foutmeldingen
**geen lege waarden
**geen template-lussen
----
'''Stap 6 — Terugdraaien moet triviaal zijn'''

Zorg dat alles terug te draaien is door:

*het sjabloon terug te zetten
*of de module te verwijderen

Geen sporen in artikelen.
----
'''Stopcriteria (heel belangrijk)'''

Direct stoppen als:

*infoboxen {{{3}}} of lege waarden tonen
*template-lus ontstaat
*meerdere sjablonen tegelijk aangepast moeten worden
*extra interfaceberichten nodig lijken

Dan is Lua hier geen goede oplossing.
----
'''Samenvattend'''

*Lua is hier een tussenlaag, geen einddoel
*Veiligheid en leesbaarheid gaan vóór functionaliteit
*Geen bot, geen massabewerkingen
*Bij twijfel: niets doen en GeoHack behouden

----
'''Hjirûnder stiet in minimaal Lua-skelet (raamwurk) dat allinnich de besteande GeoHack-string parsed en omrekkenet. It rendert neat en feroaret neat oan artikels. As dit al net stabyl wurket, moatte wy hjir stopje.'''

It is in minimaal en feilich Lua-skelet en hoe't it brûkt wurdt, sa opset dat:

*er niets aan artikelen of infoboxen verandert
*alles terug te draaien is
*het vooral begrijpelijk blijft voor een volgende beheerder

----
'''Lua-skelet (minimaal en veilig)''' 

Nieuwe pagina aanmaken:

&lt;nowiki&gt;&lt;/pre&gt;Module:Koördinaten&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

Inhoud (voorbeeld, nog zonder Kartographer):

&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
-- Module:Koördinaten
-- Doel: omrekken fan GeoHack-koördinaten nei desimale latitude/longitude
-- LET OP: dizze module rendert GEEN kaart

local p = {}

local function dmsToDecimal(deg, min, sec, hemi)
    local val = deg + (min / 60) + (sec / 3600)
    if hemi == 'S' or hemi == 'W' then
        val = -val
    end
    return val
end

function p.parse(frame)
    local input = frame.args[1]
    if not input or input == '' then
        return nil
    end

    local parts = mw.text.split(input, '_')
    if #parts &lt; 8 then
        return nil
    end

    local lat = dmsToDecimal(
        tonumber(parts[1]),
        tonumber(parts[2]),
        tonumber(parts[3]),
        parts[4]
    )

    local lon = dmsToDecimal(
        tonumber(parts[5]),
        tonumber(parts[6]),
        tonumber(parts[7]),
        parts[8]
    )

    return string.format(
        'latitude=%.6f|longitude=%.6f',
        lat,
        lon
    )
end

return p
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;


'''Belangrijk''':

*Dit doet nog niets zichtbaar
*Geen &lt;maplink&gt;
*Geen HTML
*Alleen rekenen

----

'''Hoe dit later in het sjabloon gebruikt kan worden (concept)'''

In &lt;small&gt;Berjocht:Koördinaten yn tekst&lt;/small&gt;(alleen conceptueel):

&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:Koördinaten|parse|{{{1}}}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

👉 In deze fase alleen testen in voorvertoning, niet opslaan.

----
'''Waarom dit skelet veilig is'''

*Geen recursie
*Geen template-lus mogelijk
*Geen wijziging aan artikelen
*Geen afhankelijkheid van infoboxen

Eén module = één edit om terug te draaien

----
'''Wat nog NIET moet gebeuren'''

❌ Nog geen &lt;maplink&gt;&lt;br&gt;
❌ Nog geen vervanging van GeoHack&lt;br&gt;
❌ Nog geen bot&lt;br&gt;
❌ Nog geen interfaceberichten aanpassen&lt;br&gt;

Eerst alleen vaststellen:

Kinne wy betrouber latitude/longitude út de besteande string helje?

Als dit niet stabiel werkt → direct stoppen.

----
{{Ping|RomkeHoekstra}}, {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}, sorry, mar dit giet my allegear boppe de pet. Ik ha by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech frege as se dêr mei helpe wolle, of immen witte dy't ús helpe wol. It moat as it heal kin al even fikst wurde, want dat soe ek moai wêze foar takomstige meidoggers. As ik nei in wike neat fan harren hear, dan sil ik sels noch even besykje dêr mei om te pielen en as dat net my net slagget, dan moatte we mar in plan meitsje alle siden hânmjittich om te setten. Ik soe it leafste de koördinaten wol op 'e siden hâlde wolle.
:{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} De bêste winsken foar it nije jier! Geweldich Kneppelfreed dat jo dit fierder noch oppakke wolle. As it net slagget, soe'k der mar net te lang mear mei omgrieme. Dan kin de tiid miskien better stutsen wurde yn it omsetten en dan moat er lykas Ieneach skreau noch wol in funksjonearjend einformaat komme. Ik ha der fierder gjin doel oer, it iennige wat ik bydrage kin is wat ChatGPT hjir oer seit. Ik wit dat jimme dêr noch net sa'n soad betrouwen yn ha, mar wy wite ek net alles en meiïnoar ynklusyf ChatGPT witte wy yn alle gefallen mear. 
----
Stappenplan bij handmatige omzetting van alle artikelen – zo pak je het veilig aan:&lt;br&gt;
1️⃣ '''Leg eerst het nieuwe eindformaat vast (zonder uitzonderingen)'''

Nog vóór het eerste artikel:

*exact één manier afspreken om coördinaten te noteren
*vastleggen:
**welke parameters verplicht zijn
**welke optioneel zijn (bijv. zoom)
**hoe het er in infoboxen uitziet

Bijvoorbeeld (alleen illustratief):
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
{{Koördinaten yn tekst
 | latitude = 53.050833
 | longitude = 5.575556
 | zoom = 15
}}
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
----
2️⃣ '''Maak een korte handleiding voor bewerkers'''

Eén simpele pagina is genoeg:

oude vorm → nieuwe vorm

*1 of 2 voorbeelden
*hoe je graden/minuten/seconden omzet naar decimalen
*waar je fouten meldt

Dit voorkomt goedbedoelde, maar verschillende oplossingen.
----
3️⃣ Begin met 3–5 testartikelen

Niet meteen los.

*kies artikelen:
**1 met infobox
**1 zonder infobox

*controleer:
**kaart klopt
**mobiele weergave
**geen foutmeldingen

Pas als dit goed voelt → doorgaan.
----
'''4️⃣ Werk in kleine batches'''

Bijvoorbeeld:

*5–10 artikelen per keer
*tussendoor kijken of alles nog goed gaat
*niet alles in één week willen doen
*Dat houdt het overzichtelijk.
----
5️⃣ '''Verwijder oude GeoHack-specifieke rommel'''

Bij elke omzetting:

*haal type:city, region:NL etc. weg
*zet ze niet om naar iets vaags
*liever minder, maar correct
----
6️⃣ '''Noteer wat al gedaan is'''

Bijvoorbeeld:

*een categorie “Koördinaten omset nei Kartographer”
*of een projectpagina met afgevinkte artikelen
*Zodat niemand dubbel werk doet.
----
7️⃣ '''Accepteer dat het niet perfect hoeft'''

Dit is belangrijk:

*een kaart die 20 meter verschoven is → oké
*een ontbrekende zoom → oké
*later verbeteren kan altijd
----
'''Eerlijk slotwoord'''

Na alles wat jullie geprobeerd hebben, is dit:

*de meest begrijpelijke
*de meest controleerbare
*en de minst stressvolle route

En misschien wel de enige die echt past bij een kleine, zorgvuldige wiki.

Als je wilt, help ik graag met:

*een concreet Fries voorbeeldartikel
*een korte omzettingshandleiding
*of een checklist voor elke bewerking
&lt;/blockquote&gt;

== Ferfolch ==
{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} In skoft lyn ha wy it boppesteande oerlis oer de koördinaten hân. Ik wit net of it jimme yntusken opfallen is, mar ek de sifers fan 'e koördinaten yn 'e artikels binne no ferdwûn en ferfongen troch {{{2}}}. Sjoch yn 'e rjochter boppehoeke fan bygelyks [[Ryptsjerk]]. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 jun 2026, 09.11 (CEST)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], dy &lt;nowiki&gt;{{{2}}}&lt;/nowiki&gt; ferskynt no op alle siden dêr't de koördinaten boppe oan de side steane. Ik haw gjin flau benul hoe't dat kin. Ik soe nochris even sjen nei dy koördinateboel, mar om earlik te sizzen, siet dêr tsjin oan te skytskoarjen, want it giet my eins boppe de pet. We sille der wol even oer gear moatte mei syn allen hoe't we dat hânmjittich oanpakke kinne. It soe baas wêze as soks goed wurkje koe. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 jun 2026, 20.24 (CEST)

: Sa't it liket binne de koordinaten der al by [[Abdij fan Cluny]], allinnich komme dy nearne op út. Itselde foar [[Loaiïngea]]. Ik wit sa gau net at wy ek earne in foarbyld hawwe fan koordinaten yn gewoane tekst. Hoe ek: It liket dat it probleem himsels net oplost hat, dat ik nim oan dat wy it foarbyld fan hoe dit [[Wikipedy:Putsje]] earne delsette moatte, dat at der gjin bot foar is, wy it stadichoan op oarder bringje kinne. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Nee, Romke dat wie my noch net opfallen. Ik nim oan dat Mysha it hat oer de koördinaten yn 'e ynfoboks, want boppe-oan de side stiet by my by Loaiïngea ek in 2. Ik wol wol meihelpe om de put te klearjen, mar litte wy earst goed ôfprate wat der no eins barre moat. Ik stel foar dat we it [[:Berjocht:Koördinaten]] mar fan alle siden wiskje dêr't it op stiet, en dat we by it [[:Berjocht:Koördinaten yn tekst]], dat yn ynfoboksen stiet, de keppelings wiskje, mar de koördinaten sels stean litte. Dus sa: [https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ryptsjerk&amp;diff=1232050&amp;oldid=1183507]. Mei iens? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 13 jun 2026, 18.05 (CEST)

:@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] en @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], litte we dat earst noch mar net dwaan foar't we der oeriens kommen binne hoe't we dit allegear fierder dogge, oars krije we aanst dûbel wurk. Al dy berjochten koördinaten en koördinaten yn tekst sille hânmjittich omset wurde moatte sa't it wurket as je dêr op klikke. It bêste is om dy berjochten fan nl of en oer te nimmen en dy op alle siden dêr't se steane oan te passen. In oare manier wie in bot, mar dy hawwe wy net. Ik haw de kommende pear dagen net folle tiid, want ik haw dingen bûten de wikipedy dy't earst eefkse foarrang krije, mar dêrnei wol ik hjir wol eefkes fierder yn ferdjipje. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 jun 2026, 19.41 (CEST) 
::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Ek ik soe útstelle wolle om dêr eefkes mei te wachtsjen. Ik moat my wer yn it boppesteande ferdjipje want it is al wer in set lyn dat wy hjir mei ompielden. Foar safier ik my herinnerje kin, ha wy fral besocht it âlde te reparearjen en hat Kneppelfreed Phabricator frege oft hja wat foar ús dwaan koene. Dêr binne wy doe net mei fierder kommen. Der moat in oplossing wêze en ik tink dat wy der net ûnder út kinne om in nij koördinatenberjocht oan te meitsjen. It is tink earst it handichste om te sjen hoe't se it by de Nederlânsktalige wiki it dogge.  
::Wat de ynfoboksen oanbelanget: is it in opsje om tydlik it fjild koördinaten út it berjocht fan 'e ynfoboksen te ferwiderjen oant der in oplossing is? Dan is dat fan 'e ynfoboks earst eefkes oplost. Wy hawwe aldergelokst noch altiten de posysjekaart. It fjild kinne wy der dan maklik wer ynsette as wy wer wurkjende koördinaten ha.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 jun 2026, 20.05 (CEST)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Earlik sein woe ik no leaver daliks mar trochpakke, mar goed, dan moatte jim der noch marris nei sjen en dan hear ik it wol. Ik haw persoanlik dizze berjochten nea brûkt op siden dy't ik oanmakke haw, en ik fyn se ek net nedich. De boel gewoan simpelwei wiskje liket my in prima oplossing. Dan kin dit mei tsien of fyftjin jier ek net wer swierrichheden opleverje as it wer efter de tiid rekke is om't wy der te min ferstân fan hawwe om it te ûnderhâlden. 
:::It foarstel fan Romke om it lemma &quot;koördinaten&quot; tydlik út 'e ynfoboksen te ferwiderjen, bin ik it beslist net mei iens. Dan wurdt dat ommers oeral ferwidere, ek op siden dêr't by de koördinaten yn 'e ynfoboks gjin link nei GeoHack stiet en dus gjin probleem is. Dat fyn ik problematysker as dat op 'e siden mei dizze berjochten noch in skoftke langer in link stiet dy't nei in blanko pagina liedt. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 14 jun 2026, 01.42 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] en @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], litte we foarearst beleaven noch neat ferwiderje. It bêste is dat we der earst wer even better yn ferdjipje en sjen hoe't se it bygelyks op nl dien hawwe. It komt der op del dat we it sels fikse moatte, want ik haw it by Phabricator op it aljemint brocht. Dy ferwiisde my [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech hjir] hinne en dy sei dat ús [[Berjocht:GeoTemplate]] ferâldere is. It komt der op del dat de koördinaten omset wurde moatte fan graden ta desimalen. Dêr binne twa manearen: mei in bot of fia in lua-module. In bot hawwe we net en mei in lua-module haw ik gjin ferstân fan. Ik haw doe frege dêre oft we technyske help krije koene, mar ik haw nea in andert werom krigen. Dat wie ein desimber en we binne no hast al in heal jier fierder. De iennige opsje dy't we hawwe is dat we itsels oanpakke mei syn allen en beide de [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] ferfange en op siden dêr't dy beide berjochten op steane  hânmjittich om te setten. Ek it [[Berjocht:GeoTemplate]] moat oanpast wurde. Dy soene we fan bygelyks nl oernimme kinne. Op de Nederlânske wiky wie dit allegear stikmannich jierren lyn ek feroare, mar dy hiene dêr miende ik in bot foar. It maklikste soe yndie wêze en ferwiderje alle koördinaten, mar dan soe ús wiky de iennige wêze en soe dêr yn myn miening ûnprofesjoneel út sjen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 14 jun 2026, 22.11 (CEST)
::::: {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Dêr slút ik my by oan. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 jun 2026, 08.27 (CEST)
:::::: {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra|FreyaSport}}: Dy koordinaten binne ynformaasje, dat wy moatte dy net fuorthhelje oant wy wat oars hawwe.&lt;br&gt;Mar it liket my dat wy &lt;nowiki&gt;{{Koördinaten yn tekst|46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR|46°40'N 4°42'E}}&lt;/nowiki&gt; wurdearje litte kinne ta &quot;46°40'N 4°42'E&quot;, sûnder fierdere effekten. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:{{Ping|Kneppelfreed}}: Ha jo by de Nederlânske wikipedy hjir &quot;Categorie:Wikipedia:Sjablonen coördinaten&quot; noch sjoen en kinne jo dêrmei faaks in nij Frysk koördinatesjabloan meitsje?:
* Sjabloon:Coord
* Sjabloon:Coor title
* Sjabloon:Coor dec
* Sjabloon:Coor dms
* Module:Coordinaten
--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 jun 2026, 22.51 (CEST)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ja dêr siet ik yndie al even nei te sjen. Ik tink dat wol oernimme kinne en fan soks in Frysk koördinateberjocht fan meitsje kinne. Sil der noch even fierder nei sjen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 jun 2026, 02.13 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}}: As jo wolle dat ik help moatte jo it mar sizze. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 jun 2026, 07.21 (CEST)
:::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], okee, sil ik dwaan. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 jun 2026, 21.55 (CEST)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|oerlis]])&lt;/bdi&gt; 23 jun 2026, 19.11 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 jun 2026, 15.29 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;
:* Mear as in moanne letter, en der stiet dêr hieltiid noch net wat it doel is. Der stiet inkeppelingûnder ús siden - ik wit net hoe lang al - mar dy is yn de ferkearde taal, datik nim oan dat dy legaal gjin status hat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 26 aug 2026, 14.32 (CEST)

== Der binne in hiel soad talen dy't ik net lêze kin ==

No is dat faak net in probleem, mar [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]] hat twa yngonge, yngong 15 en yngong 94, dy't yn it Syrillysk alfabet binne, en ik wit net hoe't dy ôfhannele wurde moatte. Net allinnich wit ik net hoe't wy it al as net hertale moatte, mar ik haw ek net in flau idee hoe't dy twa beskreaun wurde moatte. It is wat spitich, om't de oare 98 boeken binne al kreas ôfhannele, mar nei in jier tiid haw ik noch net in oplossing foar dizzze twa. De skoalle giet moarn ticht foar de simme, mar ik hoopje dat immen wit hoe't dit oplost wurde kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 jul 2026, 14.48 (CEST)
:Ik sjoch it probleem net. Foar talen yn in oar skriftsisteem brûke we dochs gewoan in transkripsje? Der is foar it Russysk in Nederlânske transkripsje, dy't ek poerbêst foar it Frysk te brûken is. [[Meidogger:Steinbach|Steinbach]] ([[Meidogger oerlis:Steinbach|oerlis]]) 3 jul 2026, 12.56 (CEST), [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 3 jul 2026, 21.34 (CEST)
::Ik nim oan dat it probleem is dat nearne stiet dát dat Nederlânsk foar it Frysk op in gaadlike ferzje fan it Russysk útkomt. (Ik kin it op it stuit net neilêze, om't yn de fakânsje myn ynlog himsels útsetten hat, en ik haw gjin idee mear hoe't ik dat ea oansetten hie.) [[User:Mysha|Mysha]] [[Wiki:Meidogger-bydragen/&amp;#126;2026-45466-54|&amp;#126;2026-45466-54]] ([[Meidogger oerlis:&amp;#126;2026-45466-54|talk]]) [[Wiki:Meidogger-bydragen/&amp;#126;2026-45466-54|&amp;#126;2026-45466-54]] ([[Meidogger oerlis:&amp;#126;2026-45466-54|talk]]) 20 aug 2026, 12.36 (CEST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  24 jul 2026, 14.24 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

* You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}.
* If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

* Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15 sep 2026, 14.58 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;</text>
      <sha1>nqhwn1d54hyenpjppwe76cw5t9uf5v1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>9 july</title>
    <ns>0</ns>
    <id>684</id>
    <revision>
      <id>1240843</id>
      <parentid>1231611</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Berne */ †</comment>
      <origin>1240843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4699" sha1="cxqnkvkj7si6qpnz3wbnw2jbgyds4s6" xml:space="preserve">{{DeisideBoppe}}

{{Kalinder}}{{Kalinderdei}}
== Foarfallen ==
* [[1540]] - [[Kening]] [[Hindrik VIII fan Ingelân]] lit syn [[houlik]] mei syn fjirde [[oarehelte|frou]], [[Anna fan Kleef]], neatich ferklearje.
* [[1816]] - [[Argentynje]] ferklearret him ûnôfhinklik fan [[Spanje]].
* [[1854]] - [[Pieter Baukes Rijpma]], [[Rients Doekles Yntema]] en [[Willem Klazes Boorsma]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 1854|5e]] [[PC]].
* [[1868]] - [[Súd-Karolina]] en [[Louisiana]] wurdt as 5e en 6e fan 'e yn 'e [[Amerikaanske Boargeroarloch]] fersleine [[Konfederearre Steaten fan Amearika|Konfederearre steaten]] wer talitten ta de [[Feriene Steaten|Amerikaanske Uny]].
* [[1922]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaan]] [[Johnny Weissmuller]] swimt as earste [[minske]] ûnder de minút op 'e 100&amp;nbsp;m [[frije slach]].
* [[1945]] - De [[Nederlân]]ske [[minister]] fan Finânsjes, [[Piet Lieftinck]], stelt de [[jildsuvering]] yn: foàr [[14 july]] moatte alle [[bankbiljett]]en fan 100 [[gûne]] ynlevere wurde.
* [[1960]] - [[Sovjet]]-lieder [[Nikita Chrûsjtsjov]] driget de [[Feriene Steaten]] mei in [[atoombom|kearnoarloch]] as it [[kommunisme|kommunistyske]] [[bewâld]] op [[Kuba]] oanfallen wurdt.
* [[1982]] - [[Coca Cola]] yntrodusearret Cola Light.
* [[2002]] - Trijeënfyftich [[Afrika]]anske [[lân|lannen]] ferienje harren yn 'e [[Afrikaanske Uny]].
* [[2005]] - [[Hurdfytser]] [[Pieter Weening]] fan [[De Harkema]] wint de achtste etappe fan de [[Tour de France]].
* [[2011]] - [[Súd-Sûdan]] wurdt ûnôfhinklik fan [[Sûdan]].

== Berne ==
* [[1764]] - [[Ann Radcliffe]], Ingelsk skriuwster († [[1823]])
* [[1779]] - [[Isabelle de Gélieu]], Switsersk skriuwster en oersetster († [[1834]])
* [[1819]] - [[Elias Howe]], Amerikaansk útfiner fan de naaimasine († [[1867]])
* [[1832]] - [[Albert Breunissen Troost]], Nederlânsk arsjitekt († [[1900]])
* [[1837]] - [[Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837-1900)|Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt]], Frysk jonkhear, aventuerier en ''socialite'' († [[1900]])
* [[1838]] - [[Philip Bliss]], Amerikaansk hymneskriuwer († [[1876]])
* [[1852]] - [[Geertruida Christine Jentink]], Frysk feministe en sjoernaliste († [[1918]])
* [[1856]] - [[Nikola Tesla]], Servysk elektrotechnikus, natuerkundige en útfiner († [[1943]])
* [[1858]] - [[Franz Boas]], Dútsk-Amerikaansk antropolooch († [[1942]])
* [[1881]] - [[Richard Hageman]], Frysk-Amerikaansk konsertpianist, dirigint en filmmuzykkomponist († [[1966]])
* [[1920]] - [[Herre Halbertsma]], Nederlânsk skiedkundige en argeolooch († [[1998]])
* [[1923]] - [[Joke Folmer]], Nederlânsk fersetsstrider († [[2022]])
* [[1928]] - [[Federico Bahamontes]], Spaansk hurdfytser († [[2023]])
* [[1935]] - [[Wim Duisenberg]], Frysk ekonoom, politikus en bankier († [[2005]])
* [[1945]] - [[Dean Koontz]], Amerikaansk skriuwer
* [[1951]] - [[Max van Weezel]], Nederlânsk sjoernalist en politikolooch († [[2019]])
* [[1954]] - [[Renée de Haan]], Nederlânsk sjongster († [[2016]])
* [[1957]] - [[Jurjen van der Meer]], Frysk (tekst)skriuwer en ûnderwizer
* [[1957]] - [[Todd Lockwood]], Amerikaansk yllustrator
* [[1969]] - [[Gert-Jan Segers]], Nederlânsk politikus en skriuwer
* [[1976]] - [[Cecilia Grout]], Russysk pornoaktrise
* 1976 - [[Jochem Uytdehaage]], Nederlânsk hurdrider
* [[1977]] - [[Simone Horvath]], Hongaarsk pornoaktrise
* [[1981]] - [[Nyomi Marcela]], Amerikaansk pornoaktrise
* [[1983]] - [[Ben Saunders (sjonger)|Ben Saunders]], Ingelsk sjonger († [[2026]])

== Ferstoarn ==
* [[1228]] - [[Stephen Langton]], Ingelsk teolooch (* ±[[1150]])
* [[1386]] - hartoch [[Leopold III fan Eastenryk]] (* [[1351]])
* [[1553]] - karfoarst [[Maurits fan Saksen]] (* [[1521]])
* [[1654]] - keizer [[Ferdinand IV fan it Hillige Roomske Ryk]] (* [[1633]])
* [[1797]] - [[Edmund Burke]], Iersk filosoof en politikus (* [[1729]])
* [[1892]] - [[Binne Bolleman van der Veen]], Frysk predikant en skriuwer (* [[1818]])
* [[1932]] - [[King Camp Gillette]], Amerikaanske útfiner fan it skearmeske (* [[1855]])
* [[1944]] - [[Sjouke van der Kooi]], Frysk ûnderwizer en kenner fan it [[Hylpersk]] (* [[1851]])
* [[1949]] - [[Gerrit Knop]], Skylger skriuwer, dichter en taalkundige (* [[1873]])
* [[1974]] - [[James Bausch]], Amerikaansk mearkamper (* [[1906]])
* [[1980]] - [[Norris Graham]], Amerikaansk roeier (* [[1906]])
* [[2001]] - [[Arie van Vliet]], Nederlânsk baanhurdfytser (* [[1916]])
* [[2005]] - [[Evgeny Grisjin]], Russysk reedrider (* [[1931]])
* [[2022]] - [[Gerrit Hensens]], Nederlânsk politikus (* [[1930]])

{{DeisideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|9 July}}
}}

[[Kategory:Datum]]
[[Kategory:July|09]]</text>
      <sha1>cxqnkvkj7si6qpnz3wbnw2jbgyds4s6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>15 septimber</title>
    <ns>0</ns>
    <id>752</id>
    <revision>
      <id>1240841</id>
      <parentid>1190442</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ferstoarn */ +1</comment>
      <origin>1240841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3375" sha1="gq9941zx3by8adpb8a3mfrrmuzkahf6" xml:space="preserve">{{DeisideBoppe}}

{{Kalinder}}{{Kalinderdei}}
== Foarfallen ==
*  [[533]] - [[Belisarius]] nimt [[Kartago]] yn.
* [[1787]] - In Pruisysk leger lûkt de stêd Utert, ferdigene troch [[Freark III fan Salm-Kyrburg|Freark III]], binnen. De [[patriotten]] út Utert naaie út nei [[Amsterdam]].
* [[1821]] - [[Sintraal-Amearika]] ([[Kosta Rika]], [[Nikaragûa]], [[Hondoeras]], [[Gûatemala]] en [[El Salvador]]) wurdt ûnôfhinklik fan [[Spanje]].
* [[1923]] - Oprjochting fan it [[Frysk Boun om Utens]].
* [[2000]] - Iepening [[Olympyske Simmerspullen 2000|Olympyske Simmerspullen]] yn [[Sydney]].

== Berne ==
* [[1641]] - [[Menno van Coehoorn]], Frysk militêr en fêstingboukundige († [[1704]]). &lt;small&gt;''(doopdatum)''&lt;/small&gt;
* [[1789]] - [[James Fenimore Cooper]], Amerikaansk skriuwer († [[1851]])
* [[1890]] - [[Agatha Christie]], Ingelsk skriuwster († [[1976]])
* [[1898]] - [[J.J. Slauerhoff]], Frysk skriuwer en dichter († [[1936]])
* [[1905]] - [[Pat O'Callaghan]], Iersk kûgelslingerder († [[1991]])
* [[1906]] - [[Irving Jaffee]], Amerikaansk reedrider († [[1981]])
* [[1916]] - [[Peter Fernandes]], Pakistaansk hockeyer († [[1981]])
* [[1919]] - [[Fausto Coppi]], Italjaansk hurdfytser († [[1960]])
* [[1922]] - [[Jan de Groot]], Frysk keatser († [[2013]])
* [[1946]] - [[Hindrik ten Hoeve]], Frysk politikus
* [[1962]] - [[Jane Lindskold]], Amerikaansk skriuwster
* [[1971]] - [[Annamarie Thomas]], Frysk hurdrydster
* [[1984]] - [[Harry fan Wales]], Ingelsk prins
* [[1985]] - [[Kayden Kross]], Amerikaansk pornoaktrise
* [[1987]] - [[Anke de Jong]], Frysk tydskriftredaktrise
* [[1988]] - [[Blanche Bradburry]], Tsjechysk porno-aktrise
* 1988 - [[Chloe Dykstra]], Amerikaansk model en aktrise
* [[1994]] - [[Mhairi Black]], Skotsk politika
* 1994 - [[Wout van Aert]], Flaamsk hurdfytser

== Ferstoarn ==
* [[1905]] - [[Rein-yn-'t-Gesicht]] (''Rain-in-the-Face''), opperhaad fan 'e [[Lakota (folk)|Lakota]] (* [[1835]])
* [[1926]] - [[Rudolf Eucken]], Eastfrysk filosoof (* [[1846]])
* [[1927]] - [[Herman Gorter]], Nederlânsk dichter en politikus (* [[1864]])
* [[1970]] - [[Cor Jongert]], Nederlânsk reedrider en [[alvestêdetocht]]winner (* [[1896]])
* [[1973]] - kening [[Gustaaf VI Adolf fan Sweden]] (* [[1882]])
* [[1978]] - [[Willy Messerschmitt]], Dútsk fleantúchmakker (* [[1898]])
* [[1991]] - [[Petronella Burgerhof]], Nederlânsk turnster (* [[1908]])
* [[1994]] - [[Moana Pozzi]], Italjaansk pornoaktrise (* [[1961]])
* [[1995]] - [[S.J. van der Molen]], Frysk skriuwer en sjoernalist (* [[1912]])
* 1995 - [[Rien Poortvliet]], Nederlânsk yllustrator (* [[1933]])
* [[1998]] - [[Fred Alderman]], Amerikaansk atleet (* [[1905]])
* [[2002]] - [[Liepke Scheepstra]], Frysk fersetsstrider (* [[1918]])
* [[2008]] - [[Richard Wright (toetsenist)|Richard Wright]], Ingelsk toetsenist (* [[1943]])
* [[2018]] - [[Joop Doevendans]], Frysk útjouwer en bestjoerder (* [[1928]])
* [[2020]] - [[Mikola Sjmatko]], Oekraynsk byldhouwer (* [[1943]])
* 2020 - [[Caroline Kaart]],  Skotsk-Nederlânsk opera-sjongster (* [[1936]])
* [[2026]] - [[Ben Saunders (sjonger)|Ben Saunders]], Ingelsk sjonger (* [[1983]])

===Bisten===
* [[1885]] - [[Jumbo]], ferneamd sirkusoaljefant (* [[1861]])

{{DeisideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|{{Kalinder/KalStrKonv}}}}
}}

[[Kategory:Datum]]
[[Kategory:Septimber|15]]</text>
      <sha1>gq9941zx3by8adpb8a3mfrrmuzkahf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mildaam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>893</id>
    <revision>
      <id>1240854</id>
      <parentid>1181686</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9159" sha1="29e0hv2c4ykom0hi5ezi0owa7b9l0cb" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Mildam bord 03c.JPG
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Mildam vlag.svg|100px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld: Mildaam wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Mildaam}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 2,32 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 2,27 km² &lt;br&gt; - wetter 0,05 km² 
| befolkingstichtens          = 301 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_56_10_N_6_0_6_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 56' N 6° 0' E}}    
| webside                     = [https://mildam.org/ webstee fan Mildaam]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 56
| lat_sec                     = 10
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 0
| lon_sec                     = 6
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Mildaam.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Mildaam (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}}   
'''Mildaam''' is in [[Fryske doarpen|doarp]] yn 'e gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It doarp leit east fan [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] yn in boskrike omjouwing en oan de noardside fan de rivier de [[Tsjonger]].

== Skiednis ==
Mildaam is iuwen âld en leit op in sânrich. Der hawwe yn it fiere ferline grif al minsken wenne, mar yn alle gefallen wurdt it doarp Mildaam al yn [[1408]] yn in skriftlike boarne neamd, it jier dat der 50 &quot;[[âlde skyld]]en&quot; betelle wurde oan 'e biskop fan Utert.. Oare nammen fan Mildaam binne Meyledam (1523), Milendam (2e helte 16e iuw) en Miledam (1579).

It doarp lei oan de ferbiningswei tusken de hege sângrûnen fan [[Drinte]] en [[Gaasterlân]]. Oan 'e súdkant rint de Tsjonger en yn it gebiet wie lang [[turf]]graverij. Lang hat it doarp in sintrum west foar de agraryske omkriten en hie sels sûnt [[1682]] in jiermerk hie. Yn 'e [[19e iuw]] hie Mildaam sels twa jiermerken, mar yn [[1952]] binne de jiermerken ôfskaft.
[[Ofbyld:Eardere herfoarme tsjerke, Mildaam.jpg|thumb|left|''Eardere herfoarme tsjerke'']]
Mildaam hat in skoftke in aparte gemeente west. Yn de [[Frânske tiid]] foarme it in aparte &quot;kommune&quot;, tinklik tegearre mei [[Brongergea]] en [[Nij-Brongergea]]. Dêrfoar en dêrnij wie it part fan de eardere [[gritenij]] en letter gemeente [[Skoatterlân]], oant yn [[1934]] de nije gemeente It Hearrenfean foarme waard.

Mildaam hie al winterûnderwiis sûnt de 17e iuw. De skoalmasters fan it doarp wienen foarútstribjend. Sa die skoalhaad J.Kramer om 1902 hinne al proeven mei keunstdong. Hy helle gaskalk, in ôffalprodukt fan it gasfabryk en liet dat oer de lannen bringe. It lân brocht sa wol mear op, mar it stjonkte omraken. 

Yn 1900 wienen der 120 huzen en feroare dêrnei sterk. Der kaam in molkfabryk en in wenningbouferiening.

== Mienskip ==
Mildaam hat sûnt [[1904]] in pleatslik belang. De doarpskrante Mildamster Brêge ferskynt fjouwerris yn 't jier. De tradisjonele skelnamme foar Mildamers is molkenbakken of molkenbaksters, ek blêdefeijers. Mildamers stiene yn 'e kontrijen bekend om harren wite hier.&lt;ref&gt;List mei skelnammen foar plakken en ynwenners fan Fryske plakken, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.crwflags.com/fotw/flags/nl-fr_md.html crwflags.com]&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:Louis le roy in ecokathedraal.jpg|thumb|260px|''Ekokatedraal'']]
=== Tsjerke ===
* Protestantske gemeente &quot;De Tjongervallei&quot; (Ketlik-Mildaam-Nijhoarne-Aldhoarne-Bontebok)
Mildaam hat meardere tsjerken hân, mar sûnt 10 septimber 2023 is de lêste tsjerke bûten gebrûk steld. De [[Mennisten|fermanje]] fan Mildaam bestie fan 1610 oant 1806. De [[Nederlânsk Herfoarme Tsjerke|herfoarme]] tsjerke waard yn 1964 sletten en is no yn hannen fan 'e stifting It Alde Tsjerkje Mildaem. Yn 2000 waard de lytse [[Grifformearde Tsjerken frijmakke|grifformeard-frijmakke]] tsjerke oan 'e Skoatterlânskewei 89 opheft en ferkocht. As lêste tsjerke bleau de eardere [[Grifformearde Tsjerken yn Nederlân|grifformearde]] Tsjongertsjerke oant 10 septimber 2023 tsjinst dwaan as ien fan 'e twa tsjerken fan 'e [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]]-gemeente Ketlik-Mildaam. Troch in fúzje mei de PKN Aldhoarne-Nijhoarne waard ek dy tsjerke oerstallich en sûnt hat Mildaan gjin eigen tsjerkegebou mear.    
[[Ofbyld:Klokkenstoel Mildam 09.JPG|thumb|260px|''Klokkestoel'']]

=== Skoalle ===
* [https://www.tjongerschool.nl/nl Iepenbiere Tsjongerskoalle]
De Lytse Kompanjon is it pjutteboartersplak.
=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Ald- en Nijhoarne e.o.]
* [https://vv-mildam.nl/ Fuotbalferiening Mildaam]
* [https://tjongerruiters.nl/ Hynstesportferiening De Tsjongerruters]
* Stifting It Alde Tsjerkje Mildaem
* [https://www.katlijk.nl/IJsbaan_de_Kule Iisklup De Kûle]
|valign=top|
* [https://www.facebook.com/JeudebouleMildam/?locale=nl_NL Jeu-de-Bouleferiening De Blêde Boulers]
* [https://www.heaksenkrekt.nl/ Keatsferiening Heaks en Krekt]
* [https://www.katlijk.nl/Soos_Katlijk_Mildam Soas Ketlik-Mildaam]
* [https://www.tvmildameo.nl/ Tennisferiening Mildaam]
* [https://www.katlijk.nl/De_twa_doarpen Toanielferiening De Twa Doarpen]
|}
''(&lt;small&gt;Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.rottumonline.nl/verenigingen-in-rottum/ hiemside])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2004 || 2005 ||2010 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 297 || 491 || 481 || 539 || 611 || 724 || 741 || 730 || 708
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier ||  2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 680 || 670 
|}
''&lt;small&gt;(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 2013, 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/mildam/ Alle Cijfers].)&lt;/small&gt;''

=== Berne ===
* [[Marten Zwaagstra]] (1895-1988), arsjitekt

=== Eveneminten ===
* [https://dorpsfeestkatlijkmildam.nl/ Simmerfeest Ketlik-Mildaam] (juny)

== Ferskaat ==
[[Ofbyld: De Tjongermolen Mildam 07.JPG|thumb|260px|''[[Tsjongermûne]]'']]
* Op [[18 novimber]] [[2009]] is de Eijsboutsklok fan [[Nijskoat]] yn de klokkestoel fan Mildaam ophongen.
* It is ek it doarp dêr't oan de Yntzeleane oan de [[Eko-katedraal]] fan [[Louis G. le Roy]] boud wurdt.
* De Tsjongermûne is in yn 1983 werboude muonts.
== Publikaasje(s) ==
{{Aut|Wurkgroep Ald Mildaam}}: &quot;Tusken wâld en wetter&quot; &lt;small&gt;Schetsen uit de historie van Mildam en Brongerga&lt;/small&gt;

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Mildaam rint de folgjende busline:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

De busline troch Mildaam wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
De [[strjitten fan Mildaam]] mei ferklearring fan de nammen.
== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[Klokkestuollen yn Fryslân]].
* [[De Frije Wiken]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.mildam.org/ Webstee Mildaam]
* [http://www.mildam.org/historie.htm  Skiednis Mildaam]
* [http://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;molen_nr=&amp;nummer=4014 De Tsjongermûne 1869-1975]
* {{Aut|Tusken wâld en wetter. Schetsen uit de historie van Mildam en Brongerga}}, Wurkgroep Ald-Mildaam, stifting Meyledam 279 siden (2009)
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Mildam|Mildaam}}
}}
{{koördinaten|52_56_10_N_6_0_6_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 56' NB, 6° 0' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Mildaam| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]]</text>
      <sha1>29e0hv2c4ykom0hi5ezi0owa7b9l0cb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1983</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1671</id>
    <revision>
      <id>1240838</id>
      <parentid>1202993</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <comment>/* Berne */ †</comment>
      <origin>1240838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9688" sha1="tteiudy135k60k379p19wj96u2ultf1" xml:space="preserve">{{JiersideBoppe}}

{{Kalinders}}{{Kalinderjier}}
Dit jier makket ûnderdiel út fan it [[desennium]] fan 'e [[1980-er jierren]].
[[Ofbyld:Peace demonstration 1983.jpg|thumb|250px|Fredesdemonstraasje op 29 oktober 1983 yn De Haach]]
== Foarfallen ==
;jannewaris
* Yn [[Nederlân]] wurde de earste trije [[pasjint]]en registrearre mei [[AIDS]].
;maart
* [[1 maart|1]] - yntroduksje fan de [[Compact disc|cd]] op de Nederlânske merk.
* [[21 maart|21]] - Lêste [[devaluaasje]] fan de Nederlânske [[Nederlânske gûne|gûne]] tsjinoer de [[Dútske mark]] oant se beide op 1 jannewaris 1999 opgean yn de [[euro]].
;maaie
* [[12 maaie|12]] - Swiere stoarm oer Nederlân, dy't tsien minsken it libben kostet.
* [[15 maaie|15]] - De earste Nederlânske [[In-vitrofertilisaasje|reagearbuisbaby]], Stefanie, wurdt berne yn it Rotterdamse Dijkzichtsikehûs.
;juny
* [[13 juny|13]] - It romteskip [[Pioneer 10]] ferlit it ús bekende [[sinnestelsel]].
;augustus
* [[3 augustus|3]] - [[Sake Saakstra]], [[Piet Jetze Faber]] en [[Johannes Brandsma (keatser)|Johannes Brandsma]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 1983|130ste]] [[PC]]. Piet Jetze Faber wurdt útroppen ta [[kening (keatsen)|kening]].
*[[18 augustus]] - De [[orkaan]] [[Orkaan Alicia|Alicia]] kostet yn it suden fan 'e [[Feriene Steaten]] 21 minsken it libben en rjochtet foar [[$]]1,7 miljard oan skea oan.
;septimber
*  Yn noardlik [[Irak]] komme de [[Koerden]] yn [[opstân]]: it begjin fan 'e [[Sechsde Koerdysk-Arabyske Oarloch]].
*[[19 septimber|19]] - [[Sint-Kits en Nevis]] wurdt ûnôfhinklik fan it [[Feriene Keninkryk]].
;oktober
*[[23 oktober|23]] - [[Oanslaggen op de Amerikaanske en Frânske troepen yn Beirût|Oanslaggen op de Amerikaanske en Frânske militêre haadkertieren]] yn 'e [[Libanon|Libaneeske]] [[haadstêd]] [[Beirût]]. Hjirby komme 333 minsken om.
*[[25 oktober|25]] - [[Ynfal yn Grenada]] troch [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] en alliëarde [[troepen]], om te foarkommen dat yn [[Grenada|dat Karibyske steatsje]] in [[kommunisme|kommunistysk]] [[regear]] oan 'e macht komt.
* [[29 oktober|29]] - Yn [[De Haach]] wurdt de grutste demonstraasje út de Nederlânske skiednis hâlden. Oan de demonstraasje tsjin it pleatsen fan [[krúsraket]]ten yn Nederlân dogge ûngefear 550.000 minsken mei.
;novimber
*[[9 novimber|9]]-[[30 novimber|30]] - [[Untfiering fan Freddy Heineken]] en syn [[sjauffeur]] [[Ab Doderer]].
*[[15 novimber|15]] - De [[Turkske Republyk Noard-Syprus]] ropt de ûnôfhinklikheid út.
* [[30 novimber|30]] - [[Microsoft]] bringt de earste [[MS-Word]] ferzje út. 
* ''sûnder datum'' - Nederlân wurdt troffen troch in amtnersstaking. Wikenlang wurde de jiskepûden net ophelle en de post net besoarge.

== Berne ==
;jannewaris
* [[3 jannewaris|3]] - [[Justin Chang]], Amerikaansk filmkritikus
* [[11 jannewaris|11]] - [[André Myhrer]], Sweedsk skyer
;febrewaris
* [[8 febrewaris|8]] - [[Sjoerd Hamburger]], Frysk roeier
* [[16 febrewaris|16]] - [[Michelle Tucker]], Amerikaansk pornoaktrise
* [[17 febrewaris|17]] - [[Abbey Brooks]], Amerikaansk pornoaktrise
;maart
* [[2 maart|2]] - [[Rachel Roxxx]], Amerikaansk pornoaktrise
* [[10 maart|10]] - [[Niki Belucci]], Hongaarsk pornoaktrise en discjockey
* [[13 maart|13]] - [[Femke de Walle]], Frysk radiopresintatrise en muzikante
* [[20 maart|20]] - [[Elma de Vries]], Frysk hurdrydster
* [[24 maart|24]] - [[Laura Lion]], Tsjechysk pornoaktrise
;april
* [[16 april|16]] - [[Jenna Brooks]] (Bambi Bliss), Amerikaansk pornoaktrise
* [[25 april|25]] - [[Audree Jaymes]], Amerikaansk pornoaktrise
* [[26 april|26]] - [[Kerry Louise]], Ingelsk pornoaktrise
;maaie
* [[2 maaie|2]] - [[Tina Maze]], Sloveesnk skyster
* [[15 maaie|15]] - [[Herre Zonderland]], Frysk turner, trener en sportbestjoerder
* [[19 maaie|19]] - [[Eve Angel]], Hongaarsk pornoaktrise
;juny
* [[21 juny|21]] - [[Maeike Sijtsma]], Frysk sjongster († [[2012]])
* [[23 juny|23]] - [[Theun Plantinga]], Frysk regisseur, akteur en dramadosint
* [[26 july|26]] - [[Naomi van As]], Nederlânsk hockeyspylster en presintatrise
;july
* [[9 july|9]] - [[Ben Saunders (sjonger)|Ben Saunders]], Ingelsk sjonger († [[2026]])
;augustus
* [[12 augustus|12]] - [[Klaas-Jan Huntelaar]], Nederlânsk fuotballer
* [[14 augustus|14]] - [[Mila Kunis]], Oekraynsk-Amerikaansk aktrise
;septimber
* [[6 septimber|6]] - [[Angelica Raven]], Amerikaansk pornoaktrise
* [[14 septimber|14]] - [[Amy Winehouse]], Ingelsk sjongster († [[2011]])
;oktober
* [[15 oktober|15]] - [[Bridgette B]], Spaansk pornoaktrise
* [[25 oktober|25]] - [[Pieter van Althuis]], Frysk keatser
;novimber
* [[11 novimber|11]] - [[Candy Manson]], Amerikaansk pornoaktrise († [[2022]])
* [[29 novimber|29]] - [[Pamela Brown (sjoernaliste)|Pamela Brown]], Amerikaansk ferslachjouster
;desimber 
* [[2 desimber|2]] - [[Alyt Damstra]], Frysk aktrise
* [[14 desimber|14]] - [[Stéphanie Frappart]], Frânsk fuotbalskiedsrjochter
* [[28 desimber|28]] - [[Roxy Reynolds]], Amerikaansk pornoaktrise
;''datum ûnbekend''
*[[Lynda Kinkade]], Australysk nijslêzeresse, ferslachjouster en tillefyzjeprodusinte
*[[Milo Moiré]], Switsersk keunstneresse
*[[Crystal Shawanda]], Kanadeesk sjongster

== Ferstoarn ==
;jannewaris
* [[6 jannewaris|6]] - [[Shabban Shahab-ud-Din]], Yndiaask hockeyer (* [[1909]])
* [[23 jannewaris|23]] - [[Aelze Marten Banda]], Frysk ûndernimmer (* [[1905]])
* [[24 jannewaris|24]] - [[Juan Carlos Zabala]], Argentynsk atleet (* [[1911]])
* [[27 jannewaris|27]] - [[Louis de Funès]], Frânsk akteur (* [[1914]])
;febrewaris
* [[14 febrewaris|14]] - [[Lina Radke]], Dútsk atlete (* [[1903]])
* [[15 febrewaris|15]] - [[Lutske Vonk]], Frysk byldzjend keunstner (* [[1891]])
* [[22 febrewaris|22]] - [[Paolo Pedretti]], Italjaansk baanhurdfytser (* [[1906]])
* [[25 febrewaris|25]] - [[Tennessee Williams]], Amerikaansk skriuwer (* [[1911]])
* [[27 febrewaris|27]] - [[Willem Glashouwer sr.|Willem Glashouwer]], Frysk bestjoerder (* [[1913]])
;maart
* [[12 maart|12]] - [[Rinke Tolman]], Frysk fjildbiolooch, publisist, oersetter en sjoernalist (* [[1891]])
* [[13 maart|13]] - [[Louison Bobet]], Frânsk hurdfytser (* [[1925]])
* [[15 maart|15]] - [[Johann Blank]], Dútsk wetterpoloër (* [[1904]])
* [[18 maart|18]] - [[Henk van der Velde]], Frysk sporter (* [[1950]])
;april
* [[1 april|1]] - [[Willy Ruys]], Nederlânsk akteur (* [[1909]])
* [[4 april|4]] - [[Gloria Swanson]], Amerikaansk aktrise (* [[1899]])
* [[13 april|13]] - [[Annie van der Vegt]], Nederlânsk turnster (* [[1903]])
* [[14 april|14]] - [[Sjoerd Hofstra]], Frysk heechlearaar Afrikaanske folkekunde (* [[1898]])
* [[15 april|15]] - [[Corrie ten Boom]], Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich (* [[1892]])
* [[23 april|23]] - [[Buster Crabbe]], Amerikaansk swimmer en akteur (* [[1908]])
* [[30 april|30]] - [[Muddy Waters]], Amerikaansk muzikant (* [[1915]])
;maaie
* [[11 maaie|11]] - [[Johannes Hendrikus Zelle]], Frysk predikant (* [[1907]])
;juny
* [[3 juny|3]] - [[Ypk fan der Fear]], Frysk skriuwster (* [[1908]])
* [[17 juny|17]] - [[Eelco Nicolaas van Kleffens]], Frysk diplomaat en politikus (* [[1894]])
* [[23 juny|23]] - [[Johannes Hillarius van der Heide]], Frysk politikus (* [[1913]])
;july
* [[1 july|1]] - [[István Molnár (wetterpolo)|István Molnár]] Hongaarsk wetterpoloër (* [[1913]])
* [[29 july|29]] - [[Carlo Orlandi]], Italjaansk bokser (* [[1910]])
;augustus
* [[2 augustus|2]] - [[Frans Hoekstra]], Frysk politikus (* [[1926]])
* [[16 augustus|16]] - [[René Duverger]], Frânsk gewichtheffer (* [[1911]])
* [[31 augustus|31]] - [[Wouter Theunis Zwart]], Frysk taalaktivist (* [[1891]])
;septimber
* [[8 septimber|8]] - [[Wim Kan]], Nederlânsk kabaretier (* [[1911]])
* [[12 septimber|12]] - [[Sabin Carr]], Amerikaansk heechljepper (* [[1904]])
* [[21 septimber|21]] - [[Roel Walda]], Frysk politikus (* [[1897]])
* [[28 septimber|28]] - [[Ko Willems]], Nederlânsk hurdfytser (* [[1900]])
;oktober
* [[1 oktober|1]] - [[Johan Richthoff]], Sweedsk wrakselder (* [[1898]])
* [[15 oktober|15]] - [[James Workman]], Amerikaansk roeier (* [[1908]])
* [[16 oktober|16]] - [[Ernst Kyburz]], Switsersk wrakselder (* [[1898]])
;novimber
* [[15 novimber|15]] - [[John Le Mesurier]], Ingelsk akteur (* [[1912]])
* [[29 novimber|29]] - [[Anno Houwing]], Nederlânsk plysjekommissaris belutsen by Kneppelfreed (* [[1905]])
;desimber
* [[18 desimber|18]] - [[Pier Feddema]], Frysk skriuwer en keunstner (* [[1912]])
* [[19 desimber|19]] - [[Sietze de Groot]], Frysk maratonrider en [[alvestêdetocht]]winner (* [[1917]])
* [[21 desimber|21]] - [[József Vértesy]], Hongaarsk wetterpoloër (* [[1901]])
* [[25 desimber|25]] - [[Wilhelmina Bladergroen]], Nederlânsk heechlearaar yn de ortopedagogyk (* [[1908]])
* [[30 desimber|30]] - [[Jacob Ritzema van Ikema]], Nederlânsk ûndernimmer (* [[1912]])
;''datum ûnbekend''
*[[Douwe Fokkema sr.]], Skiermûntseager publisist en taalkundige (* [[1890]])

==Literatuer==
;romans
* [[Elie Wiesel]], ''[[Le Cinquième Fils]]'' &lt;small&gt;(oerset yn it [[Frysk]] as ''De Fyfte Soan'')&lt;/small&gt;
* [[C.J. Cherryh]], ''[[Forty Thousand in Gehenna]]''

==Films==
* ''[[De Lift]]''
* ''[[Never Say Never Again (film)|Never Say Never Again]]''
* ''[[Octopussy (film)|Octopussy]]''
* ''[[Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi]]''
* ''[[Sudden Impact (film)|Sudden Impact]]''

==Muzyk==
;albums
* [[Kenny Rogers]], ''[[Eyes That See in the Dark (album)|Eyes That See in the Dark]]''
;singles
* [[Kenny Rogers]] en [[Dolly Parton]], ''[[Islands in the Stream (liet)|Islands in the Stream]]''

==Tillefyzje==
* ''[[The A-Team]]''

{{JiersideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat}}
}}
[[Kategory:1983| ]]
[[Kategory:20e iuw]]</text>
      <sha1>tteiudy135k60k379p19wj96u2ultf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ympresjonisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1823</id>
    <revision>
      <id>1240859</id>
      <parentid>1200031</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kenmerken */</comment>
      <origin>1240859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6103" sha1="eh8xeedgvj0e6nhszporcxyjvne6566" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|thumb|[[Claude Monet]], ''Impressions du soleil levant'']]
[[Ofbyld:Alfred Sisley 010.jpg|thumb|'De brêge fan Morot yn de simmer', Sisley, 1888]]
[[Ofbyld:Eugène Boudin 007.jpg|thumb|''San Marco Venetië'', Boudin, 1895]]
[[Ofbyld:Claude Monet 041.jpg|thumb|'Popelieren yn it Sinneljocht', Monet, 1887]]
[[Ofbyld:Claude Monet - Water Lilies - 1906, Ryerson.jpg|thumb|'Wetterleeljes', [[Claude Monet]]]]
'''Ympresjonisme''' (fan it [[Latyn]]ske ''impressio'', 'yndruk') is in styl yn de keunstskiednis dy't yn de twadde helte fan de 19e iuw yn Frankryk ûntstie. Ynearsten wie it in revolte foaroer it destiids algemiene, offisjeel erkende akademyske [[klassisisme]], mar ek in folslein nije styltechnyske konsepsje. De streaming wurke ek troch yn de [[klassike muzyk]], [[film]], [[fotografy]] en yn de [[literatuer]]. 

== Skiednis ==
De beweging krige syn namme yn [[1874]] troch in tafallich krante-artikel. De revoltearjende beweging wie doe lykwols al in 10-tal jierren âld en [[Edouard Manet]] hie doe al in kearmannich de offisjele salonsjueries tsjin de hierren yn strutsen. Syn &quot;Absintdrinker&quot; waard al yn [[1859]] wegere, wylst syn &quot;Olympia&quot; en &quot;Déjeuner sur l'herbe&quot; sokke grutte skandalen feroarsake hiene, dat se oanlieding wiene foar it earste ''Salon des Refusés'' yn [[1863]].

Earder al, yn [[1855]] waard de &quot;Begraffenis yn Ornans&quot; fan [[Gustave Courbet]] wegere en hie men yn [[1850]] de [[Barbizon-skilders]] al útmakke foar &quot;ûnfersniene demokraten&quot;.

Pas 11 jier nei de earste &quot;Salon des Refusés&quot; soe it ympresjonisme, as beweging, yn byld komme en dan út in net ferwachte hoeke. Under lieding fan [[Edgar Degas]] en [[Pierre-Auguste Renoir]] hiene 31 jonge Frânske skilders 165 wurken byinoar brocht yn it atelier fan de fotograaf Nadar oan de Boulevard des Capucines 35 yn Parys. Se wiene feriene yn de &quot;Societé anonyme coopérative d'artistes peintres, sculpteurs, graveurs, à capital et personnel variables&quot;. 
Se iepenen harren eksposysje op [[15 april]] [[1874]], krekt in moanne foar de iepening fan de offisjele &quot;Salon&quot;. Neist de neamde inisjatyfnimmers wie dêr ek wurk te sjen fan bygelyks [[Paul Cézanne]], [[Claude Monet]], [[Berthe Morisot]], [[Alfred Sisley]], [[Camille Pissarro]], [[Eugène Boudin]], [[Adolphe Félix Cals]], [[Félix Bracquemond]], [[Stanislas Lépine]] en [[Henri Rouart]].

De eksposysje wie goed foar in skandaal sawol fanwege de ûnferwacht banale ûnderwerpen as fanwege de destiids ûngewoane en net akseptearre styltechniken. Yn it Paryske blêd &quot;Charivari&quot; fan [[25 april]] 1984 woe kritikus [[Louis Leroy]] it doek fan Claude Monet &quot;Impression du soleil levant&quot; ridukulisearje en neamde hy de eksposanten &quot;Les impressionistes&quot;. De beweging hie syn úteinlike namme krigen en soe oant [[1886]] mei 10 eksposysjes yn in tiidrek fan 12 jier noch gâns stof opwaaie litte en hast einleaze diskusjes opleverje.

== Skaaimerken ==
Wat ynhâld en technyk oanbelanget wie it ympresjonisme dus in reaksje op de doe hearskjende konservative klassisistyske opfettings fan de salonsjueries. It doel fan de jonge skilders wie om direkt it byld fan de werklikheid te projektearjen. Dat joech gjin romte foar krekt tekene bylden fan dy werklikheid.&lt;br&gt;
By de kar fan ûnderwerpen rjochten se harren benammen op saken út it deistich libben, fier fan allegoryen of nasjonalistysk triomfalisme. Benammen de kleuryndieling, it mingen dêrfan, wurdt folslein oars oanpakt. De elemintêre kleuren wurde yn losse toetsen njonken elkoar op it doek oanbrocht, sadat se op ôfstân de winske kleurefariaasjes foarmje en sa subtile nuansearringen mooglik meitsje. De stoflike krektens fan de foarmen yn de natoer wie minder wichtich as de kleurrike oplossing dy't sinne, ljocht en loft as yndruk werjouwe.

Dy skaaimerken binne lykwols net allinnich as redaksjonele reden ta stân kaam. De technologyske ûntwikkelingen yn de 19e iuw hawwe ek in rol deryn spile. De opkomst fan de fotografy bedrige it fuortbestean fan keunstner, mar joech ek nei ympuls oan de byldzjende keunst. De ympresjonisten makken gebrûk fan de mooglikheden dy't it nije medium harren bean. De flechtige werjefte fan objekten en minsken op sommige skilderijen binne fergelykber mei dy fan in fototoestel. Der binne ek dúdlike parallellen te trekken tusken foto's út dy tiid en it wurk fan [[Claude Monet|Monet]]: beide fertoane deselde skimmige minskefigueren yn beweging. Ek de kadrearing feroare. Ofsnijing, of sels folslein lege plakken yn in komposysje (bygelyks by [[Edgar Degas|Degas]]), binne likegoed te werom te lieden nei de kennis fan de [[fotografy]]. 

De ympresjonisten neamden harsels 'Ylluministen' en hawwe de skelnamme ympresjonisten letter as geuzenamme oannommen. Lang foardat dat spile wiene dizze skilders al bûten dwaande it krekte ljocht fan it momint te fangen yn harren wurk (fan [[1863]] ôf). Hoe binne se ûntstien? Nei alle gedachten troch de útfining fan de tube troch [[Geoffrey Rand]] yn [[1836]]. Al yn [[1838]] wiene der trije Ingelske firma's dy de ferve yn tuben op 'e merk brochten, en dêrmei de skilders de gelegenheid joegen bûten te wurkjen. Foar dy tiid waard de ferve meastentiids yn bargebongels meinommen, mar dy lieten soerstof troch sadat de ferve útdrûge.

== Ympresjonalistyske skilders ==
Skilders dy't oer it algemien (alhiel of foar in part) ta de streaming fan it (neo/let-)ympresjonisme rekkene wurde:

* [[Claude Monet]]
* [[Edouard Manet]]
* [[Eug&amp;egravene Boudin]]
* [[Camille Pissarro]]
* [[Edgar Degas]]
* [[Pierre-Auguste Renoir]]
* [[Alfred Sisley]]
* [[Berthe Morisot]]
* [[Mary Cassatt]]
* [[Frédéric Bazille]]
* [[Paul Gauguin]]
* [[Vincent van Gogh]]
* [[Georges Seurat]]
* [[Paul Signac]]
* [[Pierre Bonnard]]
* [[James Abbot McNeill Whistler]]
* [[Winslow Homer]]
* [[Paul Cézanne]]
* [[Armand Guillaumin]]
* [[Max Liebermann]]
* [[Maurice Prendergast]]
* [[John Constable]]
* [[William Turner]]

== Keppeling om utens ==
* [http://www3.vangoghmuseum.nl/vgm/index.jsp?page=25292&amp;lang=nl Impressionisme, van Goghmuseum]

[[Kategory:Ympresjonisme]]</text>
      <sha1>eh8xeedgvj0e6nhszporcxyjvne6566</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akkrum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2399</id>
    <revision>
      <id>1240792</id>
      <parentid>1215560</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Iepenbier ferfier */</comment>
      <origin>1240792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15738" sha1="hmo2z9z8kduenv05rs2kcm3l25xk6to" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Akkrum, Buorren.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Buorren''
| wapen                       = [[Ofbyld:Akkrum flag.svg|100px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Akkrum wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Akkrum}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 11,92 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 11,18 km² &lt;br&gt; - wetter 0,73 km² 
| befolkingstichtens          = 296 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_02_57.6_N_5_50_04.5_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 02' N 5° 50' E}}    
| webside                     = [https://akkrum.net/ akkrum.net]
| ôfbylding2                  = Akkrum-OpenTopo.jpg
| ôfbyldingstekst2            = ''Kaart fan Akkrum''
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 02
| lat_sec                     = 57.6
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 50
| lon_sec                     = 04.5
| lon_dir                     = E
}}
'''Akkrum''' is in [[doarp]] yn it noardwesten fan de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. Akkrum foarmet tegearre mei [[Nes (It Hearrenfean)|Nes]] in [[twillingdoarp]].

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Akkrum}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Akkrum is ûntstien tusken twa streamen, de Boarn en de Trigreppel. It âldste diel fan it doarp bestiet út It Heechein, de Wide Steech, de Dringelstrjitte en de Boeresteech dy’t foar in part tsjin de terp midden yn it doarp lizze. De terp mei in hichte fan 2,7 m is ûntstien tusken [[525]] en [[725]]. &lt;ref&gt;[https://wierdenenterpen.nl/friese-terpen/friesland-terpen-a-g/akkrum/ www.wierden en terpen.nl]&lt;/ref&gt; De âlde Slachte waard oer de terp lein en waard letter doarpsstrjitte. 

Eartiids stiene yn en om Akkrum sa’n tweintich pleatsen, dêr’t njonkelytsen huzen tusken boud waarden, sadat fan in doarp sprutsen wurde koe. It bestean fan pleatsen tusken de gewoane bebouwing kin grûn jaan oan de hypoteze, dat de boeren de earste bewenners west ha: dat wiene grif de feeboeren, omdat it soarte grûn fan de Lege Midden him net lient foar bougrûn. It plak dêr’t se har ta wenjen setten hie in reden: tusken twa wetters, oan in terp, befeilige troch de Slachte tsjin it wetter fan de Middelsee en de Boarn en boppedat mei rûnom greide. 
It is net goed te sizzen yn hokker jier fan in doarp sprutsen wurde koe. Der kin heechút oannomd wurde dat om de tolfte iuw útwreiding fan bewenning west hat en dat doe út de eardere delsetting in doarp fierder groeid is oan de Leppedyk noard fan de Boarn. Om 1500 hinne is it âlde Akkrum delbaarnd, mar it is wer opboud. 

=== Namme ===
De namme waard wol skreaun as Ackrom, Ackerem, Aeckerem, Ackerum, Ackerim en Accrum. It ûntstean fan de namme is net dúdlik. De ''[[Encyclopedie van Friesland]]'' (1958) jout oan, dat dy “misschien” ‘op de Akker’ of ‘it hiem fan Akker”, (in persoansnamme) betsjut. Ek dr. J. de Vries wiist op it lêste. Dr. Buitenrust Hettema hellet de Aldgermaanske namme “Akke” derby. Gildemacher tinkt oan de âldfryske namfalsútgong yn it meartal –en of –um. It earste stikje soe weromgean kinne op ake ‘fiskdaam’. De namme soe dan soksawat betsjutten ha as ‘by de fiskdamen’. Yn Fryslân binne mear fan soksoarte nammen foar lykas yn De Ake, in oare namme foar it [[Miedumer Djip]]. Yn de Fryske Nammekunde 2 wiist Sipma it Aldfryske wurd “Ake, Aeke of Aecke, dat wetter betsjut, sûnder dat lykwols yn ferbân te bringen mei de doarpsnamme Akkrum, mar as “Hiem oan it Wetter, mooglik ferhispele ta “Aeckerem” (1452) wol taheakke wurde kin oan de list fan ûnderstellingen. Direkt oan de namme keppele is de namme fan [[Eagmaryp]].
; Reuzen
De aardichste ferklearring fan de namme komt út in folksferhaal: Yn it reuzeteltsje binne twa reuzen de [[Boarn]] oan it graven. As de iene efterom sjocht stint er: &quot;A, krom&quot;. Dêrfandinne de namme Akkrum en ek de [[Kromme Knilles]]. Jan de Wit makke nei oanlieding fan it teltsje foar Akkrum in keunstwurk fan de twa reuzen, dat oan It Stalt stiet.&lt;ref&gt;{{EvF|Akkrum}}&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:Ackrom gemeentehûs Utingeradiel 20.JPG|thumb|left|250px|''It âlde gemeentehûs fan Utingeradiel'']]
Akkrum wie oant de [[gemeentlike weryndieling]] fan [[1984]] it haadplak fan de gemeente [[Utingeradiel]]. Dêrnei wie Akkrum in doarp yn de gemeente [[Boarnsterhim]] en nei opheffing fan dy gemeente op 1 jannewaris 2014 waard it doarp by de gemeente It Hearrenfean yndield.

=== Kleaster Ealsum ===
{{Apart|Kleaster Ealsum}}
Justjes benoarden [[Aldskou]] lei yn de [[midsiuwen]] it tsjerkedoarp Ealsum oan de Boarn; no is it in buorskip. Koart nei [[1400]] is dêr it dûbelkleaster 'Maria's hûs yn Bethlehem' stifte fan de tertsjarissen of [[beginen]]. Yn 1474 waarden strangere kleasterregels ynfierd. It kleaster baarnde yn [[1521]] ôf; it waard opnij boud, mar yn [[1580]] opheft.&lt;ref&gt;{{EvF|Aalsum b}}&lt;/ref&gt;

=== Earder yn Akkrum  ===
* Oan it begjin fan de [[18e iuw]] waard Akkrum ferneamd troch syn eksportslachterij [[FCE]] nei [[Londen]].
* Yn likernôch 1860 waard hjir de earste reedmakkerij fan Nederlân stifte: [[Steamreedmakkerij Ruiter]]. 
* Fan de likernôch 60 moles dy't eartiids yn Akkrum en omkriten stiene, is allinne de [[Mellemole]] bewarre bleaun.
* It fabryk fan [[Ulbe Twijnstra|UT]] (Ulbe Twynstra), letter [[UTD]] nei de fúzje mei Delfia en op’t lêst Hendriks-UTD. De hege silo is ôfbrutsen.

=== Nijbou ===
* [[Boarnstee]] is de lêste útwreiding oan de eastkant by Nes.

== Mienskip ==
Akkrum hat mei Nes in mienskiplik doarpsbelang ([https://www.akkrum-nes.nl/nw-31320-1 webstee]). Oars as oare doarpen hiene Akkrum en Nes gjin eigen doarpshûs. Sûnt 2019 is dat feroare mei de iepening fan Doarpskeamer ED oan de Lange Miente 5.&lt;ref&gt;[https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/863374/akkrum-en-nes-hebben-een-nieuwe-ontmoetingsplek Omrop Fryslân, 26 jannewaris 2019]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://doarpskeamer-ed.nl/122-doarpskeamer-akkrum-nes-koopt-eigen-pand Webstee Doarpskeamer ED]&lt;/ref&gt;

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Akkrum, protestantske Terptsjerke.jpg|thumb|left|250px|2023 Akkrum, protestantske Terptsjerke]]
* [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]]-gemeente Akkrum ([https://www.pgakkrum.nl/ webstee])

=== Skoallen ===
*  Kristlik basisûnderwiis: Dûmny Hasperskoalle ([https://www.hasperschool.nl/ webstee])
*  Iepenbier basisûnderwiis Akkrum ([https://www.obsakkrum.nl/nl webstee])
[[Ofbyld:2023 Akkrum, Kanadeeskestrjitte.jpg|thumb|260px|''Kanadeeskestrjitte'']]
[[Ofbyld:2023 Akkrum, pleats oan de Leppedyk.jpg|thumb|260px|''Pleats oan de Leppedyk'']]
De twa basisskoallen binne sûnt 2013 ûnderbrocht yn in nije mienskiplike lokaasje. Mei de iepening fan de nije Iepenbiere Skoallemienskip Sânwâlden yn [[Grou (plak)|Grou]] yn 2002 kaam der in ein oan it [[MAFU]] en de [[húshâldskoalle]] yn Akkrum. Oant dy tiid, lykwols, gongen de bêrn de lêste skoaldei fan it jier fan skoalle, sjongend troch de buorren: &quot;Dit giet hjoed, ja dit giet hjoed foar’t lêste… ensfh&quot;.&lt;ref&gt;[https://www.akkrumaldennij.nl/dorpsshistorie-1/onderwijs Akkrum Ald en Nij]&lt;/ref&gt; 

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [[De Swiepers|Badmintonferiening De Swiepers]]
* [https://www.facebook.com/Fugelwacht-Akkrum-232844380498063/ Fûgelwacht Akkrum] 
* [[Fuotbalferiening Akkrum]]
* [[Hercules (gymnastykferiening)|Gymnastykferiening  Hercules]] 
* [[Akkrum Ald en Nij|Histoaryske feriening Akkrum Ald en Nij]]
* [[Iisklup Foarút (Akkrum)|Iisklub Foarút]] 
|valign=top|
* [https://uskeatsen.nl/ Keatsferiening Akkrum-Nes]
* [[Muzykferiening De Harmony]] 
* [[De Kromme Knilles|Shantykoar De Kromme Knilles]] 
* [https://www.tvakkrum.nl/ Tennisferiening Akkrum]
* [https://www.awseendracht.nl/ Wettersportferiening Iendracht]
|}
[[Ofbyld:2023 Akkrum, Kromme Knilles oan it Heechein.jpg|thumb|260px|''Kafee Kromme Knilles oan it Heechein'']]
=== Eveneminten ===
* Kampioenskip [[Mêstklimmen]] 1e sneon fan july.
* De Fryske Dei, de earste sneon yn augustus.
* Op [[25 augustus]] 2007 waard foar de 25e kear it Iepen Frysk kampioenskip [[Slingeraap]] holden.
* [[Tûnelûke]] - spektakel dat yn Akkrum ûntstien is
* De Shantydei, de earste sneon yn septimber.
[[Ofbyld:2023 Akkrum, Smellebrêge en Boarnswâl.jpg|thumb|260px|''Smellebrêge en Boarnswâl'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1848 || 1913 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 1999  
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1.143 || 2.050 || 2.491 || 2.530 || 2.571 || 2.564  || 2.491 || 3.213
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2003 || 2008 || 2010 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 3.184 || 3.128 || 3.399 || 3.435|| 3.335
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/luxwoude/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')
[[Ofbyld:2023 Akkrum, Welgelegen (1).jpg|thumb|260px|''Welgelegen'']]

=== Berne ===
{|
|-
| width=&quot;30%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Tjaard Andringa]], [[grytman]]
* [[Wibe Jarichs Jelkema]] (1450-1497), haadling
* [[Watse Gauma]], ealman
* [[Johannes Acronius Frisius]] (1520-1564), wis- en natuerkundige
* [[Claes Hillebrants]], wettergeus
* [[Adam Ruurds de Boer]] - ek wol [[Adam Hurdrider]] - (1721-1800), reedrider 
* [[Jacob Pieters Asman]] (1833-1902), folksskriuwer
* [[Sjouke Hylkema]] (1852-1922), skriuwer
* [[Bonne Hylkema]] (1862-1935), skriuwer
* [[Jan Lindeman]],(1863-1936), oargelist
* [[Rinske Visscher]] (1868-1950), bibletekaris
* [[Gerrit van Veen]] (1880-1964), ûnderwiisdeskundige
* [[Theo van der Ploeg]] (1880-1940), skriuwer
* [[Sytze Folkerts Hoekstra]] (1883-1946), arsjitekt
* [[Tjeerd Jacob Twijnstra]] (1890-1959), feefoerfabrikant
* [[Douwe Miedema]] (1900-1978), sjoernalist
* [[Jant Visser-Bakker]] (1906-1992), skriuwster
* [[Uke Tellegen-Veldstra]] (1910-1991), politikus
| width=&quot;30%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Thommy de Boer]] (1917-), hurdfytser
* [[Janwillem van den Berg]] (1920-1985), spraakwittenskipper
* [[Hyke Koopmans]] (1924-2010), keunstner
* [[Hartgert Langman]] (1931-2016), VVD-politikus
* [[Tjeerd Sicco van Albada]] (1936-), astronoom
* [[Meindert Geertsma]] (1940), doarpsman
* [[Sjoukje Dykstra]] (1942-), keunstrydster
* [[Ids Willemsma]] (1949-), keunstner
* [[Herre Hooghiemster]] (1946-), keunstner
* [[Rens Hoekstra]] (1952), keunstneresse
* [[Johan Schuurman]], keunstskilder
* [[Ankie van der Meer]] (1959), sjongster
* [[Jan Kleefstra]] (1964-), dichter
* [[Romke Kleefstra]] (1972-), muzikant
* [[Andries Kramer]] (1972), hurdrider
* [[Afke Hylkema]] (1979-), keatster
* [[Hans Heerschop]] (1986-), akteur
|}

== It besjen wurdich ==
* [[Coopersburg]] wie in hûs foar âlderein út [[1901]], stifte troch de miljonêr [[Folkert Kuipers]], “Cooper’’ op syn Amerikaansk. Mar lokaal wurdt it sein sa't it skreaun is: &quot;Kopersburg&quot;.
* [[Welgelegen (Akkrum)|Welgelegen]] mei syn [[teekoepel]]tsje út de [[18e iuw]].
* Yn de Terptsjerke ([[1759]] op it Heechein sitte brânskildere glêzen fan [[Thomas Gonggryp|Thomas]] en Tsjalling [[Gonggryp]] fan [[Snits (stêd)|Snits]] út [[1761]] en [[1762]]. Yn de tsjerke is in oargel út 1856 fan [[Petrus van Oekelen|Van Oeckelen]]. Op de Terptsjerke út de [[18e iuw]] stiet (boppe it koer) in seemearman ynstee fan in hoanne. In seemearman is de tsjinhinger fan in (see)mearmin. Yn de Grykske mytology soenen seemearmannen grutte stoarmen oproppe kinne om sa skippen fergean te litten.
* Yn de buorren fan Akkrum stiet de meniste tsjerke (Fermanje), dy’t dêr al foar 1600 stien hawwe moat. Dêr is oan 'e ein fan de [[20e iuw]] in oerkape leagenbankje tsjinoan setten.
* Oan de [[Polsleat]] stiet in restaurearre [[spinnekopmole]].
* [[Museum Boere-ark]] - ark en wurktugen fan foar de [[Twadde Wrâldoarloch]], alles brûkt op deselde pleats.

[[Ofbyld:2023 Akkrum, Coopersburg.jpg|thumb|center|700px|&lt;center&gt;''Coopersburg''&lt;/center&gt;]]
== Ynfrastruktuer ==
Akkrum leit oan de âlde [[Wei nei Oerisel]] en de nije [[A32]]. Dy lêste giet hjir ûnder it [[Leppe-akwadukt]] troch om't ek de [[Boarn]] troch Akkrum rint. Dy rivier komt as [[De Boarn]] fan [[Nes (Boarnsterhim)|Nes]] it doarp yn, en giet as de [[Kromme Knilles]] fierder nei [[Aldskou]]. Fierders jout de [[Meinesleat]] nei it súdwesten ferbining mei de [[Snitser Mar]] en jout nei suden de [[Polsleat]] ferbining mei it [[Hearrenfeanster Kanaal]]. Eastlik fan Akkrum leit jachthaven [[Tusken de Marren]].

=== Iepenbier ferfier ===

==== Treinferbining ====
Ek hat Akkrum in stasjon oan it [[Spoar fan Swol nei Ljouwert]]. De ferbining wurdt fersoarge troch de [[Nederlandse Spoorwegen|NS]].

==== Bustsjinst ====
Troch Akkrum rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 26:''' Akkrum - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]
* '''Line 27:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia Akkrum en [[Beetstersweach]]
* '''Line 28:''' It Hearrenfean - [[Grou (plak)|Grou]] fia Akkrum

De buslinen troch Akkrrum wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten yn Akkrum ===
Alle [[strjitten yn Akkrum]].

== Ferskaat ==
[[Ofbyld:2022 Akkrum, Mellemûne (3).jpg|thumb|260px|''Mellemole'']]
* De 'Palmsneinoptocht' op [[Palmpeaske]] is in âlde tradysje weryn't bern mei fersierde krusen troch it doarp rinne.
* Yn maaie [[2005]] waard in Winterfeest hâlden. Der waard snie makke en doe snieballen smiten, sniepoppen makke en mei in prikslide fan in 4 meter hege skeante roetst.
* Akkrum foarmet de noardwestpunt fan de [[Turfrûte]].
* It fersoargingshûs [[Leppehiem]] stiet yn de wyk De Himmen.
* Sûnt [[1998]] hat Akkrum in eigen ”wettertaksy”. Dy fart troch hiel Akkrum, om de toeristen út de haven hinne en werom nei it doarp te bringen.
* Hotel [[Goerres]] is in hotel dat al hiel lang yn Akkrum stiet.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.aldennijakkrum.nl/ Webstee fan Akkrum]
* [http://home.planet.nl/~fels0004/html/akkrnes.html Te besjen yn Akkrum]
* {{Aut|[[Jant Visser-Bakker]]}} - ''It doarp fan Anne''
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Akkrum}}
}}
{{Koördinaten|53_2_56_N_5_50_8_E_type:city_zoom:14_region:NL|53° 3' NB, 5° 50' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Akkrum| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Boarnsterhim]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Utingeradiel]]</text>
      <sha1>hmo2z9z8kduenv05rs2kcm3l25xk6to</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noardwâlde (Weststellingwerf)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2700</id>
    <revision>
      <id>1240889</id>
      <parentid>1222517</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T21:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11095" sha1="jwno357clwu56zhyolnwbtb5ypzx3w6" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Noardwâlde
| ôfbylding                   = Noardwâlde, PKN-tsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       =
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Noardwâlde (Weststellingwerf)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 12,42 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 12,34 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,08 km²
| befolkingstichtens          = 295 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8391
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_53_33_N_6_8_33_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 53' N 6° 8' E}}  
| webside                     = 
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Noardwâlde.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Noardwâlde (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            =   
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 53
| lat_sec                     = 33
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 33
| lon_dir                     = E
}}                                      
'''Noardwâlde''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Noordwoolde''; offisjeel ''Noordwolde'') is in doarp yn de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] [[Weststellingwerf]].

Noardwâlde hat fia de [[N353]] nei it suden ferbining mei  [[Wilhelminaoard]] en [[Havelte]] en nei it noarden mei [[Aldeberkeap]]. Oer de [[Noardwâlder Feart]] hat it ferbining mei de [[Linde]]. It doarp leit net fier benoarden it trije-provinsjepunt fan [[Fryslân]], [[Drinte]] en [[Oerisel]]. By Noardwâlde hearre ek de buorskippen [[Lombok (Noardwâlde)|Lombok]], [[Mûnebuorren (Noardwâlde)|Mûnebuorren]], [[Bûtenbuorren]], [[Sânhuzen (Weststellingwerf)|Sânhuzen]] en it [[Reade Doarp (Noardwâlde)|Reade Doarp]].
        
Noardwâlde hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Noardwâlde (Weststellingwerf)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Noardwâlde hie al yn de 12e iuw, mooglik sels de 11e iuw, in tsjerke. Dat wie in [[Sealtsjerke|sealtsjerkje]], dy't   op in oar plak as de hjoeddeiske doarpstsjerke stie. De resten dêrfan binne yn 1920 ûndersocht en doe binne ek pealgatten fûn, mar it is net wis dat der ek noch in houten foargonger west hat. Oan wa't dy tsjerke foar de [[reformaasje]] wijd wie is net bekend.&lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling]&lt;/ref&gt;

Noardwâlde is grut wurden troch de feanterij, dy't oan it begjin fan de 17e iuw útein sette. Nei't de feanterij healwei de 18e iuw ôfrûn, hat der ein 19e iuw, begjin 20e iuw in bloeiende reidflechtyndustry west. Yn 1866 stifte dûmny E. de Haan naai-en breidskoallen foar famkes en in matten- en klompmakkersskoalle foar jonges. Dat duorre net sa lang, de grûnstof wylgetien moast meast rinnende fierwei helle wurde.

=== Rotanyndustry ===
De [[rotan]]yndustry hat Noardwâlde lanlike bekendheid jûn. Dy yndustry ûntstie by tafal om [[1825]] hinne doe't in Dútske feanter in skoftke yn it doarp tahold. Dy man koe kuorkes fan yn 'e natuer groeiende wylgetienen flechtsje en hy learde dat ek in pear ynwenners. Al gau learden ek oaren kuorkes te meitsjen en yn [[1860]] wienen der al sa'n twahûndert húshâldings yn dy hûsyndustry dwaande.
[[Ofbyld:Peperga, Spoorlaan 15 april 1905.jpg|thumb|left|''Partij rotanstuollen út Noardwâlde op stasjon Pepergea, 1905'']]
Letter yn de [[19e iuw]] krige dûmny [[Hindrik Edema van der Tuuk]] it idee om reiten stuollen te meitsjen. Hy die dat idee op yn [[Amsterdam]], doe't er foar in winkel stie dêr't út Dútslân ymportearre stuollen ferkocht waarden. De materialen dêrfoar wienen by Noardwâlde foarhannen; ek wurkkrêften wienen der by de rûs en sa kamen lytse bedriuwkes fan 'e grûn. 

Mei de ymport fan rotan út [[Nederlânsk-Ynje]] waard Noardwâlde it sintrum fan rotanyndustry. Oan 'e ein fan de 19e iuw waarden der yn en om Noardwâlde sa'n 200.000 stuollen it jier makke, dy't foar it meastepart mei it spoar oer [[Stasjon Pepergea]] útfierd waarden. 

Yn [[1918]] iepene keninginne [[Wilhelmina fan de Nederlannen|Wilhelmina]] de Ryks Reidflechtskoalle, dêr't it fak leard wurde koe. Troch it útbrekken fan de [[Twadde Wrâldoarloch]] koe rotan net mear ynfierd wurde en nei de oarloch rekke de yndustry yn it neigean. Fan de yndustry is allinnich it [[Nasjonaal Flechtmuseum]] noch oer. De produksje fan rotanstuollen fynt hjoed-de-dei yn [[Yndoneesje]] plak. 

=== Joadske mienskip ===
[[Ofbyld:Noordwolde - Joodse begraafplaats-5.jpg|thumb|left|''Joadsk begraafplak'']]
Foarhinne hat der in joadske mienskip yn Noardwâlde wenne.&lt;ref&gt;[http://www.jhm.nl/cultuur-en-geschiedenis/nederland/friesland/noordwolde Noordwolde], Joods Historisch Musem (sjoen op 16 novimber 2010)&lt;/ref&gt; De earste [[joaden]] kamen yn 1750 yn it doarp. It tal joaden woeks letter oant in hichtepunt fan 66 yn [[1809]]. Yn de desennia dêrnei waard it tal Joaden jimmeroan lytser, wêrnei't de mienskip harren by dy fan It Hearrenfean foege.

De joadske mienskip moat al foar 1786 in [[synagoge]] hân hawwe. Ek wie der in joadsk begraafplak, dêr't hjoed-de-dei noch mar trije grêfstiennen steane. It begraafplak wurdt sûnt 2003 ûnderhâlden troch it [[Nederlânsk-Israelitysk Tsjerkegenoatskip]].

=== Twadde Wrâldoarloch ===
Yn 'e nacht fan 29 op [[30 juny]] [[1942]] stoarte in [[Handley Page Halifax]]-bommesmiter del oan de Dwersfeartwei yn Noardwâlde. Nei alle gedachten waard de bommesmiter yn de omjouwing fan [[Frederiksoard]] troffen. De hiele bemanning fan acht persoanen kaam om it libben. Se kamen op it hôf fan de Nederlânsk Herfoarme tsjerke yn Noardwâlde oan de Haadstrjitte-East. In soad Noardwâldsters brochten de omkommen bemanning de lêste eare ta, ek al wie dat net nei't sin fan de besetter. De nammen fan de bemanningsleden fan de delstoarte Kanadeeske Halifax steane net fermelde op de tinkstien oan de Dwersfeartwei. Harren nammen steane op in monumint op it [[Earehôf Noardwâlde]] by de herfoarme tsjerke.&lt;ref&gt;[https://www.drentheindeoorlog.nl/?aid=366 Drenthe in de oorlog, oproppen 7 july 2023]&lt;/ref&gt;

== Mienskip ==
'Het Vlechtwerk' is it myltyfunksjonele sintrum fan Noardwâlde. It doarp hie oant jannewaris 2023 in eigen doarpskrante, dêr't fanwegen brek oan mankracht in ein oan kaam. [https://www.facebook.com/eendrachtnoordwolde/ 'De Eendracht'] is de namme fan it pleatslik belang. 

=== Tsjerken ===
{{Apart|Protestantske tsjerke fan Noardwâlde (Weststellingwerf)}}
{{Apart|Fuortsette Grifformearde tsjerke (Noardwâlde)}}
* [https://www.kerknoordwolde.nl/overons/ Fuortsette Grifformearde tsjerke fan Noardwâlde]
* [https://gemeentelindestreek.protestantsekerk.net/ Protestantske gemeente Lindestreek]

=== Skoalle ===
* [https://vensterschool.net/ Iepenbier basisskoalle 'Venster'] 

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [https://www.dorpsarchiefnoordwolde.nl/ Doarsargyf Noardwâlde]
* [http://www.desplittinge.nl/index.php/Home Follybalferiening SDO]
* [https://www.facebook.com/svolyphia.noordwolde/?locale=nl_NL Fuotbalferiening 'Olyphia']
* [https://www.togido-noordwolde.nl/ Gymnastykferiening TOGIDO]
* [https://www.facebook.com/broederschapnoordwolde Iisferiening 'Broederschap']
* [http://www.desplittinge.nl/index.php/Home Judoferiening 'De Splittinge']
|valign=top|
* [https://www.nortepesingers.nl/ons-koor/ Koar 'Nortepé Singers']
* [https://www.kvleonidas.nl/ Kuorbalferiening Leonidas]
* [https://www.menvereniging-noordwolde.nl/ Menferiening Noardwâlde]
* [https://www.muziekverenigingdewoudklank.nl/ Muzykferiening 'De Wâldklank']
* [https://rensportnoordwolde.nl/ Rensport Noardwâlde en omkriten]
* [https://www.sv-detreffer.nl/ Sjitferiening 'De Treffer']
* Sjoelferiening
|}
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2007 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1792  || 4276 || 4248 || 4210 || 4000 || 3983 || 3845 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  || 3704 || 3565
|}

=== Berne ===
* [[Johan Eilerts de Haan]] (1865-1910), militêr en ûntdekkingsreizger
* [[Johan van Minnen]] (1932–2016), sjoernalist en presintator
* [[Jeltje van Nieuwenhoven]] (1943), politika
* [[Theo van de Bles]] (1950), politikus

== Museum ==
 [[Ofbyld:Noordwolde - Vlechtschool RM 508657.JPG|thumb|260px|''[[Nasjonaal Flechtmuseum]]'']]
* [https://vlechtmuseum.nl/ Nasjonaal Flechtmuseum Noardwâlde] 

== Ferskaat ==
* Yn 2005 kaam der in nije muzykkoepel op it Manauplein. Oan de muzykkoepel is in plakette fan de spylman fan de heide, akkordeonist Bertus Lacher, oanbrocht.
* De Dobbe is in iepenloftswimbad. By Spûkedaam is in plasse, dêr't simmerdeis ek swommen wurdt. 
* Mole [[Wynlust (Noardwâlde)|Wynlust]] is iepen foar publyk.
* It doarpsargyf fan Noardwâlde hat plak yn in romte fan it Nasjonaal Flechtmuseum.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Noardwâlde rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 17:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - Noardwâlde fia [[Wolvegea]]
* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia Noardwâlde
* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - Noardwâlde fia [[De Gordyk]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - Stienwyk fia Noardwâlde

De buslinen troch Noardwâlde wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Noardwâlde]]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.jhm.nl/nederland.aspx?ID=122  Oer de Joadske mienskip yn Noardwâlde]
* [https://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=112 Windlust]
* [https://www.dorpsarchiefnoordwolde.nl/ Doarpsargyf]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Noordwolde, Friesland|Noardwâlde}}
{{Koördinaten|52_53_29_N_6_8_32_E_type:city(3800)_zoom:15_region:NL|52° 53' NB, 6° 9' EL}}
}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Noardwâlde| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>jwno357clwu56zhyolnwbtb5ypzx3w6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Litouwen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2791</id>
    <revision>
      <id>1240836</id>
      <parentid>1205982</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T17:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kening Aldgilles</username>
        <id>167</id>
      </contributor>
      <origin>1240836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49920" sha1="gnyit7119po7n9shysmajy2u4rr76hl" xml:space="preserve">{{Ynfoboks lân
| namme1 =                     Republyk Litouwen
| namme2 =                     Lietuvos Respublika
| namme3 =                     
| namme_Frysk_koart =          Litouwen
| flagge =                     Flag of Lithuania.svg
| wapen =                      Coat of arms of Lithuania.svg
| motto =                      
| motto_oersetting =           
| folksliet =                  [[Tautiška giesmė]]
| folksliet_muzyk =            Tautiška giesme instrumental.oga
| folksliet_keninklik =        
| folksliet_keninklik_muzyk =  
| lizzing =                    EU-Lithuania.svg
| haadstêd =                   [[Vilnjûs]]
| offisjele_taal1 =            [[Litousk]]
| offisjele_taal2 =            
| offisjele_taal3 =            
| offisjele_taal4 =            
| offisjele_taal5 =            
| offisjele_taal6 =            
| offisjele_minderheidstaal1 = 
| offisjele_minderheidstaal2 = 
| offisjele_minderheidstaal3 = 
| offisjele_minderheidstaal4 = 
| offisjele_minderheidstaal5 = 
| offisjele_minderheidstaal6 = 
| erkende_streektaal1 =        
| erkende_streektaal2 =        
| erkende_streektaal3 =        
| erkende_streektaal4 =        
| erkende_streektaal5 =        
| erkende_streektaal6 =        
| steatsfoarm =                [[Parlemintêre republyk]]
| presidint =                  [[Gitanas Nausėda]]
| steatshaad =                 
| regearlieder =               [[Mindaugas Sinkevičius]]
| ûnôfhinklikheid =            [[16 febrewaris]] [[1918]]&lt;br /&gt;wersteld [[11 maart]] [[1990]]
| oerflak =                    65.284 km²&lt;ref name=&quot;EU&quot;&gt;[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/lithuania_en Jeropeeske Uny, ''Lithuania – EU country''].&lt;/ref&gt;
| dêrfan lân =                 
| dêrfan wetter =              4,1%
| ynwennertal =                2.886.883&lt;ref name=&quot;befolking&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra (Steatsgegevensagintskip fan Litouwen), befolkingssifers foar 1 jannewaris 2026.&lt;/ref&gt;
| ynwennertal_datum =          jannewaris 2026
| befolkingstichtens =         44 ynwenners/km²
| munt =                       [[Euro]] (EUR)
| tiidsône =                   [[East-Europeeske Tiid|EET]]
| ferskil_UTC =                +2
| simmertiid =                 [[East-Europeeske Simmertiid|EEST]]
| simmertiid_ferskil_UTC =     +3
| nasjonale_feestdei1 =        [[16 febrewaris]] &lt;small&gt;(Dei fan de werstelling fan de Litouske steat)&lt;/small&gt;
| nasjonale_feestdei2 =        [[11 maart]] &lt;small&gt;(Dei fan de werstelling fan de ûnôfhinklikens)&lt;/small&gt;
| nasjonale_feestdei3 =        [[6 july]] &lt;small&gt;(Steatsdei; kroaning fan [[Mindaugas]])&lt;/small&gt;
| ynternet =                   .lt
| telefoan =                   +370
| ISO_3166 =                   LT, LTU, 440
| noat1 =                      
| noat2 =                      
| noat3 =                      
| noat4 =                      
| noat5 =                      
| noat6 =                      
| noat7 =                      
| noat8 =                      
}}
'''Litouwen''' ([[Litousk]]: ''Lietuva''), offisjeel de '''Republyk Litouwen''' (Litousk: ''Lietuvos Respublika''), is in lân yn [[Noard-Jeropa]] oan de eastkust fan de [[Eastsee]]. It grinzet yn it noarden oan [[Letlân]], yn it easten en súdeasten oan [[Wyt-Ruslân]], yn it suden oan [[Poalen]] en yn it súdwesten oan de [[Ruslân|Russyske]] eksklave [[Kaliningrad]]. De haadstêd en grutste stêd is [[Vilnjûs]]. Oare grutte stêden binne [[Kaunas]], [[Klaipėda]], [[Šiauliai]] en [[Panevėžys]]. Litouwen is it grutste en súdlikste fan de trije [[Baltyske lannen]] en hat in oerflak fan goed 65.000 km². Op 1 jannewaris 2026 hie it lân 2.886.883 ynwenners.&lt;ref name=&quot;befolking&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra (Steatsgegevensagintskip fan Litouwen), befolkingssifers foar 1 jannewaris 2026.&lt;/ref&gt;

De namme Litouwen wurdt foar it earst neamd yn in skriftlike boarne út [[1009]]. Yn de 13e iuw ûntstie ûnder [[Mindaugas]] in mear sintralisearre Litouske steat. Dy ûntjoech him yn de folgjende iuwen ta it [[Gruthartochdom Litouwen]], dat yn de lette midsiuwen ta de grutste steaten fan Jeropa hearde en grutte dielen fan it hjoeddeiske Wyt-Ruslân en Oekraïne omfieme.&lt;ref name=&quot;Butterwick1&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, Oxford, 2025, haadstik 1, ''The Rise of an Empire: (to 1386)'', [https://academic.oup.com/book/61830 DOI 10.1093/oso/9780197840757.001.0001].&lt;/ref&gt; Fan de ein fan de 14e iuw ôf rekke Litouwen hieltyd nauwer mei Poalen ferbûn. De [[Uny fan Lublin]] fan [[1569]] late ta it [[Poalsk-Litouske Mienebest]], dêr't it Gruthartochdom syn eigen politike identiteit en ferskate eigen ynstellingen yn behold.&lt;ref name=&quot;Frost&quot;&gt;Robert I. Frost, ''The Oxford History of Poland-Lithuania. Volume I: The Making of the Polish-Lithuanian Union, 1385–1569'', Oxford University Press, Oxford, 2015, ISBN 978-0-19-820869-3.&lt;/ref&gt;

Nei de dielingen fan it Poalsk-Litouske Mienebest oan 'e ein fan de 18e iuw kaam it grutste part fan Litouwen ûnder it [[Russyske Ryk]].&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 179–244, ''Under Imperial Rule: (1795–1914)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546893609 Oxford Academic].&lt;/ref&gt; Op [[16 febrewaris]] [[1918]] waard de ûnôfhinklike Litouske steat wersteld.&lt;ref name=&quot;akte1918&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sventes/980216/en/andriuk.htm Seimas fan de Republyk Litouwen, tekst en eftergrûn fan de Akte fan 16 febrewaris 1918].&lt;/ref&gt; Yn [[1940]] waard it lân troch de [[Sovjet-Uny]] beset en anneksearre. Nei de Dútske besetting fan 1941 oant 1944 kaam Litouwen op 'e nij ûnder Sovjetbewâld.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;&gt;[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/lithuania United States Holocaust Memorial Museum, ''Lithuania'', Holocaust Encyclopedia, lêst bewurke 9 april 2024].&lt;/ref&gt; Op [[11 maart]] [[1990]] ferklearre Litouwen de werstelling fan syn ûnôfhinklikens. De Sovjet-Uny erkende dy op 6 septimber 1991.&lt;ref name=&quot;Seimas1990&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/pls/inter/w5_show?p_d=3248&amp;p_k=2&amp;p_r=281 Seimas of the Republic of Lithuania, ''Supreme Council (Reconstituent Seimas) 1990–1992''].&lt;/ref&gt;

Litouwen is tsjintwurdich in demokratyske parlemintêre republyk mei in direkt keazen presidint as steatshaad. [[Gitanas Nausėda]] is sûnt 2019 presidint en begûn yn july 2024 syn twadde termyn. It nasjonale parlemint is de [[Seimas]], dy't 141 leden telt. Litouwen waard yn 2004 lid fan sawol de [[Jeropeeske Uny]] as de [[Noard-Atlantyske Ferdrachsorganisaasje|NAFO]].&lt;ref name=&quot;EU&quot;&gt;[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/lithuania_en Jeropeeske Uny, ''Lithuania – EU country''].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NATO&quot;&gt;[https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2004/03/29/seven-new-members-join-nato NATO, ''Seven new members join NATO'', 29 maart 2004].&lt;/ref&gt; Sûnt 2007 makket it diel út fan it [[Schengengebiet]] en sûnt 2015 is de [[euro]] de munt fan it lân.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

De grutte mearderheid fan de befolking bestiet út etnyske Litouwers en it [[Litousk]] is de offisjele taal. Dy taal heart mei it [[Letsk]] ta de noch libjende [[Baltyske talen]]. Neffens de folkstelling fan 2021 wiene Poalen en Russen de grutste nasjonale minderheden.&lt;ref name=&quot;folkstelling&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra, resultaten fan de Litouske folkstelling fan 2021, ''Tautybė, gimtoji kalba ir tikyba''.&lt;/ref&gt; Litouwen is fanâlds foar it grutste part [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolyk]].&lt;ref name=&quot;religy2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://osp.stat.gov.lt/en/2021-gyventoju-ir-bustu-surasymo-rezultatai/tautybe-gimtoji-kalba-ir-tikyba |title=Nationality, native language and religion |publisher=Statistics Lithuania |accessdate=15 septimber 2026}}&lt;/ref&gt; It lân hat in iepen ekonomy dy't sterk op ynternasjonale hannel rjochte is; de tsjinstesektor is it grutste ûnderdiel fan de ekonomy, njonken ûnder oare yndustry, produksje, logistyk en bou.&lt;ref name=&quot;ekonomy&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra, ''Main Economic and Social Indicators 2025'', publisearre yn 2026.&lt;/ref&gt;

== Geografy ==
=== Lizzing ===
[[Ofbyld:Lithuania-map.png|right|Kaart fan Litouwen]]
Litouwen leit oan de súdeastlike kust fan de [[Eastsee]] en wurdt begrinzge troch:

* [[Letlân]] yn it noarden;
* [[Wyt-Ruslân]] yn it easten en súdeasten;
* [[Poalen]] yn it suden;
* de [[Ruslân|Russyske]] [[eksklave]] [[Kaliningrad]] yn it súdwesten;
* de [[Eastsee]] yn it westen.

It lân hat in oerflak fan goed 65.000 km². De kustline oan de Eastsee is likernôch 90 kilometer lang.&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra, geografyske gegevens oer Litouwen; Lithuania Travel, ''Lithuania in brief''.&lt;/ref&gt;

Yn 1989 berekkenen wittenskippers fan it Frânske Institut géographique national dat it geografyske sintrum fan Jeropa sa'n 26 kilometer noardlik fan Vilnjûs leit. Der besteane lykwols ferskillende definysjes fan de grinzen fan Jeropa en dêrtroch ek ferskillende berekkeningen fan it geografyske middelpunt.&lt;ref&gt;Go Vilnius, ''Geographical Centre of Europe''.&lt;/ref&gt;

=== Lânskip ===
It Litouske lânskip is foar it grutste part flak of licht gloaiend en hat syn foarm foar in grut part te tankjen oan de [[iistiid|iistiden]]. Heuveliger gebieten lizze benammen yn it easten en westen fan it lân. It heechste punt is de Aukštojas, yn it Heechlân fan Medininkai, mei in hichte fan 293,84 meter boppe seenivo.&lt;ref name=&quot;geo&quot;/&gt;

Litouwen hat tûzenen marren. De grutste is de [[Drūkšiai]], mei in oerflak fan goed 36 km². De langste rivier fan it lân is de [[Nemunas]], dy't oer in lingte fan likernôch 477 kilometer troch Litouwen streamt.&lt;ref name=&quot;geo&quot;/&gt;

Oan de kust leit it [[Koerske Haf]], dat troch de smelle [[Koerske Schoorwal]] fan de Eastsee skieden wurdt. De wichtichste havenstêd is [[Klaipėda]], oan de seestrjitte tusken it Koerske Haf en de Eastsee. De Nemunas mûnet mei in delta yn it Koerske Haf.

== Skiednis ==
=== Iere steatsfoarming ===
[[Ofbyld:Mindaugas.jpg|thumb|[[Mindaugas]]]]
De namme ''Litouwen'' wurdt foar it earst neamd yn in bewarre skriftlike boarne út [[1009]], doe't yn de ''[[Annalen fan Quedlinburg]]'' de namme ''Litua'' foarkaam yn in ferslach oer de dea fan de kristlike misjonaris [[Bruno fan Querfurt]] oan de grins fan Rûs en Litouwen.&lt;ref name=&quot;fermelding1009&quot;&gt;[https://www.urm.lt/en/travel-and-residence/about-lithuania/history-of-lithuania/1339 Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Lithuania, ''History of Lithuania''], rieplachte 15 septimber 2026.&lt;/ref&gt; Dy fermelding seit noch neat oer it bestean fan in Litouske steat yn moderne sin; de politike ienwurding fan de Litouske gebieten wurdt yn de boarnen pas yn de 13e iuw dúdlik.&lt;ref name=&quot;Butterwick1&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, Oxford, 2025, haadstik 1, ''The Rise of an Empire: (to 1386)'', [https://academic.oup.com/book/61830 DOI 10.1093/oso/9780197840757.001.0001].&lt;/ref&gt;

Yn in ferdrach mei de foarsten fan [[Wolynje]] út [[1219]] wurdt [[Mindaugas]] neamd as ien fan fiif foaroansteande Litouske hartoggen.&lt;ref name=&quot;Mindaugas&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sip/portal.show?p_k=1&amp;p_r=39467&amp;printVersion=1 Seimas fan de Republyk Litouwen, ''Liepos 6-oji – Valstybės diena: švenčių dienos ištakos''].&lt;/ref&gt; Yn de desennia dêrnei wist Mindaugas in grut part fan de Litouske gebieten ûnder syn gesach te bringen en ûntstie in bestindiger sintraal bewâld.&lt;ref name=&quot;Mindaugas&quot;/&gt; Hy liet him yn [[1251]] dope en waard yn [[1253]] tegearre mei syn frou Morta ta kening kroane.&lt;ref name=&quot;Mindaugas&quot;/&gt; De yn Litouwen as steatsfeest fierde datum fan [[6 july]] 1253 stiet net letterlik yn de midsiuwske boarnen, mar waard troch de histoarikus Edvardas Gudavičius rekonstruearre as de wierskynlike kroaningsdatum.&lt;ref name=&quot;Mindaugas&quot;/&gt;

It katolike keninkryk fan Mindaugas hold nei syn dea yn [[1263]] gjin stân, mar de troch him konsolidearre Litouske steat bleau fuortbestean.&lt;ref name=&quot;Mindaugas&quot;/&gt; Yn de folgjende iuw ûntjoech dy steat him ta it [[Gruthartochdom Litouwen]], dat him ûnder de Gediminidyske dynasty fier nei it easten en suden útwreide.&lt;ref name=&quot;Butterwick1&quot;/&gt; Yn de 14e iuw hearske de noch heidenske dynasty oer in gebiet dat him útstrekte fan de bosken by de Eastsee oant de steppen benoarden de Swarte See.&lt;ref name=&quot;Butterwick&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, Oxford, 2025, [https://academic.oup.com/book/61830 DOI 10.1093/oso/9780197840757.001.0001].&lt;/ref&gt; It Gruthartochdom omfieme dêrtroch net allinnich etnysk Litouske gebieten, mar ek grutte Roeteenske en otterdokse gebieten dy't hjoed foar in part yn [[Wyt-Ruslân]], [[Oekraïne]] en [[Ruslân]] lizze.&lt;ref name=&quot;Butterwick&quot;/&gt;

It midsiuwske Litouwen wie dêrmei gjin nasjonale steat yn de moderne betsjutting, mar in polityk gehiel dêr't ferskate folken, talen en religys diel fan útmakken.&lt;ref name=&quot;Butterwickintro&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 1–14, ''Introduction'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546891755 Oxford Academic].&lt;/ref&gt; De betsjutting fan de begripen „Litouwen” en „Litousk” feroare troch de iuwen hinne, wat it problematysk makket om moderne nasjonale identiteiten sûnder mear op de midsiuwen werom te projektearjen.&lt;ref name=&quot;Butterwickintro&quot;/&gt;

=== It Gruthartochdom en de uny mei Poalen ===
[[Ofbyld:Lithuanian state in 13-15th centuries.png|thumb|It Litouske steatsgebiet yn de 13e oant en mei de 15e iuw]]
Yn de 14e iuw stie it Gruthartochdom oan de westkant ûnder militêre en religieuze druk fan de [[Dútske Oarder]], wylst it him tagelyk yn de eardere Roeteenske gebieten yn it easten fierder útwreide.&lt;ref name=&quot;Butterwick1&quot;/&gt; Tsjin de ein fan de iuw waard de fraach nei de kristianisearring fan it noch foar in grut part heidenske Litouske machtsintrum hieltyd wichtiger yn de bûtenlânske polityk.&lt;ref name=&quot;Baronas&quot;&gt;Darius Baronas, ''The Conversion of Žemaitija to the Roman Catholic Faith as Seen through the Chronicle of Jan Długosz'', Lietuvos istorijos institutas, [https://www.istorija.lt/data/public/uploads/2021/04/lietuvos-istorijos-saltiniai.-t.-3.-3-d.-baronas.-zemaiciu-krikstas-p.-23-30.pdf s. 23–30].&lt;/ref&gt;

Op [[14 augustus]] [[1385]] waard de akte fan [[Kreva]] opsteld yn it ramt fan ûnderhannelings oer in houlik tusken de Litouske gruthartoch [[Jogaila]] en de Poalske hearsker [[Jadwiga fan Poalen|Jadwiga]].&lt;ref name=&quot;Kreva&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sip/portal.show?p_k=1&amp;p_r=16314&amp;printVersion=1 Seimas fan de Republyk Litouwen, ''Svarbiausios Lietuvos valstybės institucijų raidos datos iki 1569 m.''].&lt;/ref&gt; Yn dy regeling wiene ûnder oare Jogaila syn houlik, syn oergong nei it katolike leauwe en de kristianisearring fan Litouwen opnommen.&lt;ref name=&quot;Kreva&quot;/&gt; De Poalsk-Litouske uny ûntstie lykwols net troch ien inkeld dokumint, mar ûntjoech him yn de folgjende desennia troch in rige dynastike en politike ôfspraken.&lt;ref name=&quot;Frost&quot;&gt;Robert I. Frost, ''The Oxford History of Poland-Lithuania. Volume I: The Making of the Polish-Lithuanian Union, 1385–1569'', Oxford University Press, Oxford, 2015, ISBN 978-0-19-820869-3.&lt;/ref&gt;

Jogaila waard yn [[1386]] katolyk doopt, troude mei Jadwiga en waard as Władysław II Jagiełło kening fan Poalen.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 49–96, ''Forging a Union: (1386–1569)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546892293 Oxford Academic].&lt;/ref&gt; It Gruthartochdom Litouwen bleau dêrby in apart polityk gehiel en de relaasje mei it Keninkryk Poalen waard yn de folgjende generaasjes fierder útwurke.&lt;ref name=&quot;Frost&quot;/&gt;

Yn [[1387]] sette de formele katolike kristianisearring fan it Litouske kearngebiet útein en waard it bisdom [[Vilnius]] oprjochte.&lt;ref name=&quot;Kreva&quot;/&gt; De kristianisearring wie lykwols gjin ienmalich barren dat yn 1387 folslein ôfrûne wie.&lt;ref name=&quot;Baronas&quot;/&gt; De doop fan Jogaila en syn aadlike folgelingen yn 1386, de massale kristianisearring fan it eastlike Litouwen yn 1387 en de lettere kristianisearring fan [[Samogitia|Žemaitija]] yn de jierren 1413–1417 wurde yn it histoarysk ûndersyk as ferskillende fazen fan itselde proses beskôge.&lt;ref name=&quot;Baronas&quot;/&gt; Ek nei de formele ynfiering fan it katolisisme bleaune âldere religieuze gewoanten noch lange tiid bestean.&lt;ref name=&quot;Baronas&quot;/&gt;

Under gruthartoch [[Vytautas de Grutte|Vytautas]] berikte it Gruthartochdom syn grutste territoriale omfang.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Jogaila en Vytautas wurken tagelyk gear yn de striid tsjin de Dútske Oarder.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Op [[15 july]] [[1410]] fersloech in feriene Poalsk-Litouske legermacht mei har bûnsgenoaten de Dútske Oarder yn de [[Slach by Grunwald]].&lt;ref name=&quot;Grunwald&quot;&gt;Francis Young, ''Silence of the Gods'', haadstik ''Mere Christianisation'', Cambridge University Press, 2025, [https://www.cambridge.org/core/books/abs/silence-of-the-gods/mere-christianisation/DDAF886805D374E04C51907160376700 Cambridge Core].&lt;/ref&gt; Yn it ûndersyk wurdt dy oerwinning beskôge as it barren dat in ein makke oan de Noardlike Krústochten as militêre kampanje tsjin it noch koart dêrfoar heidenske Litouwen.&lt;ref name=&quot;Grunwald&quot;/&gt;

Nei de dea fan Vytautas yn [[1430]] bleau de relaasje tusken Poalen en Litouwen him ûntwikkeljen, wylst it Gruthartochdom syn eigen politike en juridyske ynstellingen behâlde.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Under [[Kazimierz IV fan Poalen|Kazimierz Jagiellończyk]] stabilisearren sawol it Gruthartochdom as de dynastike relaasje mei Poalen.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Yn de 15e en 16e iuw krige de politike elite fan it Gruthartochdom te meitsjen mei sawol ynterne feroarings as de tanimmende militêre druk fan it [[Gruthartochdom Moskou]].&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Tagelyk hiene de [[Renêssânse]], de [[Reformaasje]] en juridyske herfoarmingen ynfloed op de Litouske steat en syn elite.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt;

=== De Poalsk-Litouske Mienebest ===
De tanimmende druk fan Moskou en de lange politike ferbining mei Poalen droegen ûnder [[Sigismund II Augustus]] by oan nije ûnderhannelings oer in nauwere uny.&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Dy ûnderhannelings laten yn [[1569]] ta de [[Uny fan Lublin]].&lt;ref name=&quot;Butterwick2&quot;/&gt; Dêrmei waarden it Keninkryk Poalen en it Gruthartochdom Litouwen binnen it [[Poalsk-Litouske Mienebest]] nauwer mei-inoar ferbûn.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 97–178, ''A Commonwealth of Two Nations? (1569–1795)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546892784 Oxford Academic].&lt;/ref&gt;

It Gruthartochdom behold binnen dy mienskiplike steat in eigen politike identiteit en in tal eigen ynstellingen.&lt;ref name=&quot;Frost&quot;/&gt; De uny wie dêrom gjin ienfâldige omfoarming fan Litouwen ta in gewoane provinsje fan Poalen, mar in gearstalde steatsfoarm dy't him yn de rin fan de tiid fierder ûntjoech.&lt;ref name=&quot;Frost&quot;/&gt; It Mienebest hie in mienskiplike monarch en in mienskiplik parlemint, wylst binnen it Litouske diel eigen wetten en bestjoerlike tradysjes bestean bleaune.&lt;ref name=&quot;Frost&quot;/&gt;

Yn de 16e en it begjin fan de 17e iuw waarden de politike en religieuze ferhâldingen yn it Gruthartochdom beynfloede troch de Reformaasje, de Kontrareformaasje en de ferhâlding tusken de katolike en de otterdokse tsjerke.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt; De befolking fan it Mienebest bestie út ferskate religieuze en etnyske mienskippen, dêrûnder katoliken, otterdoksen, protestanten en Joaden.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt; De lange rige oarloggen yn de 17e en it begjin fan de 18e iuw brocht it Mienebest yn in djippe politike en militêre krisis.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt; Om [[1720]] hinne wie de funksjonele soevereiniteit fan it Mienebest neffens Butterwick sterk oantaast.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt;

Yn de 18e iuw kaam der wer demografysk en ekonomysk herstel en yn de lêste desennia fan it Mienebest waard besocht ferskate herfoarmingen troch te fieren.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt; Dy herfoarmingen kamen yn botsing mei de belangen fan de grutte buormachten [[Russyske Ryk|Ruslân]], [[Keninkryk Prusen|Prusen]] en [[Habsburchske monargy|Eastenryk]].&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt; Yn [[1772]], [[1793]] en [[1795]] waard it grûngebiet fan it Poalsk-Litouske Mienebest by trije dielingen ûnder dy buormachten ferdield.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt; Nei de tredde dieling fan 1795 hold it Mienebest as selsstannige steat op te bestean.&lt;ref name=&quot;Butterwick3&quot;/&gt;

=== Under it Russyske Ryk ===
It grutste part fan de gebieten fan it eardere Gruthartochdom Litouwen kaam nei de dielingen ûnder it [[Russyske Ryk]].&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 179–244, ''Under Imperial Rule: (1795–1914)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546893609 Oxford Academic].&lt;/ref&gt; It Russyske keizerlike bewâld late ta grutte politike, sosjale en kulturele feroarings foar de ferskate groepen dy't yn dy gebieten wennen.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt; Yn de 19e iuw fûnen ferskate opstannen tsjin it Russyske bewâld plak, mar dy slaggen der net yn de Poalsk-Litouske steat te herstellen en waarden folge troch swiere represje.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt;

Benammen nei de opstân fan [[1863]] fierden de Russyske autoriteiten beheiningen yn dy't ek de Litouske taal en kultuer troffen.&lt;ref name=&quot;Weeks&quot;&gt;Theodore R. Weeks, ''Russification and the Lithuanians, 1863–1905'', ''Slavic Review'', 60 (2001), s. 96–114, [https://www.cambridge.org/core/journals/slavic-review/article/abs/russification-and-the-lithuanians-18631905/7953F33FE2C4ED7BA082A96D74FE1729 Cambridge University Press].&lt;/ref&gt; It printsjen fan Litouske teksten yn it Latynske alfabet waard ferbean en de autoriteiten besochten foar Litouske publikaasjes it Syrillyske alfabet te brûken.&lt;ref name=&quot;Weeks&quot;/&gt; Ut argyfûndersyk docht lykwols bliken dat it Russyske belied net inkeld út in spesifyk tsjin de Litouske taal rjochte programma bestie, mar foar in wichtich part ferbûn wie mei it besykjen om de Poalske kulturele ynfloed yn de regio tebek te kringen.&lt;ref name=&quot;Weeks&quot;/&gt;

It parseferbod late tagelyk ta it ûntstean fan in netwurk foar de fersprieding fan yllegale Litousktalige boeken dy't bûten it Russyske Ryk yn it Latynske alfabet printe en oer de Prusyske grins smokkele waarden.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt; Biskop [[Motiejus Valančius]] spile neffens Butterwick in wichtige rol by it stimulearjen fan dy boekesmokkel.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt; Yn deselde perioade naam de alfabetisearring ta en begûn in moderne Litouske nasjonale beweging foarm te krijen.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt; Oan de ein fan de 19e iuw krige in moderne, benammen op taal basearre Litouske nasjonale identiteit hieltyd dúdliker stal op literêr, kultureel en polityk mêd.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt; Dy ûntwikkeling fûn plak njonken en yn konkurrinsje mei ûnder oare Poalske, Wyt-Russyske en oare nasjonale bewegingen yn deselde regio.&lt;ref name=&quot;Butterwick4&quot;/&gt;

It ferbod op it printsjen fan Litousk yn it Latynske alfabet waard yn [[1904]] opheft.&lt;ref name=&quot;Weeks&quot;/&gt; Under de revolúsjonêre omstannichheden yn it Russyske Ryk kaam op [[4 desimber|4]] en [[5 desimber]] [[1905]] de [[Grutte Seimas fan Vilnius]] gear.&lt;ref name=&quot;Seimas1905&quot;&gt;[https://www6.lrs.lt/kronikos/pdf/j52c-51as-uijrF31754Lithuanian_Parliamentary_Mirror_No%204.pdf Seimas of the Republic of Lithuania, ''Great Seimas of Vilnius 1905'', Lithuanian Parliamentary Mirror].&lt;/ref&gt; Oan de gearkomste diene likernôch 2.000 minsken mei en de delegaten easken politike autonomy foar Litouwen binnen it Russyske Ryk.&lt;ref name=&quot;Seimas1905&quot;/&gt; Ek waard klam lein op it gebrûk fan de Litouske taal en op nasjonaal ûnderwiis.&lt;ref name=&quot;Seimas1905&quot;/&gt;

=== De earste ûnôfhinklike republyk ===
Yn de [[Earste Wrâldkriich]] kaam Litouwen ûnder Dútske besetting, wylst de Russyske en letter ek de Dútske keizerlike steat ynstoarten.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 245–298, ''Breaking Empires, Making Nations? (1914–1940)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546894207 Oxford Academic].&lt;/ref&gt; Under dy omstannichheden ûntstie in ûnôfhinklike Litouske nasjonale steat.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt; Op [[16 febrewaris]] [[1918]] ferklearre de Ried fan Litouwen de werstelling fan in ûnôfhinklike Litouske steat op demokratyske grûnslach mei [[Vilnius]] as haadstêd.&lt;ref name=&quot;akte1918&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sventes/980216/en/andriuk.htm Seimas fan de Republyk Litouwen, tekst en eftergrûn fan de Akte fan 16 febrewaris 1918].&lt;/ref&gt;

De nije steat moast syn posysje yn in tiid fan oarloch en politike ûnwissichheid fêstigje.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt; Ien fan de grutste bûtenlânske konflikten fan it ynterbellum wie it skeel mei it wer oprjochte [[Poalen]] oer Vilnius en de omlizzende gebieten.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt; Dat konflikt bleau neffens Butterwick yn de foaroarlochske ferhâldingen tusken de beide steaten yn wêzen ûnoplosber.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt;

Op [[15 maaie]] [[1920]] kaam de demokratysk keazen Konstituearjende Seimas foar it earst gear en ferklearre de werstelde Litouske steat ta in demokratyske republyk.&lt;ref name=&quot;seimas1920&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sip/portal.show?p_k=2&amp;p_r=35435&amp;p_t=271096 Seimas of the Republic of Lithuania, ''Seimas has solemnly marked the Centenary of the Constituent Seimas and the Republic of Lithuania'', 14 maaie 2020].&lt;/ref&gt; De folgjende jierren funksjonearre Litouwen as in parlemintêre demokrasy.&lt;ref name=&quot;steatsgreep1926&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sip/portal.show?p_k=2&amp;p_r=35552 Seimas of the Republic of Lithuania, ''Third Seimas (1926–1927)''].&lt;/ref&gt;

De steatsgreep fan [[17 desimber]] [[1926]] makke in ein oan dy demokratyske ûntwikkeling.&lt;ref name=&quot;steatsgreep1926&quot;/&gt; Militêre ofsieren fierden de steatsgreep út, mei belutsenens fan nasjonalisten en kristendemokraten, en de demokratysk keazen regearing waard ôfset.&lt;ref name=&quot;steatsgreep1926&quot;/&gt; Op 19 desimber waard [[Antanas Smetona]] ta presidint keazen.&lt;ref name=&quot;steatsgreep1926&quot;/&gt; Yn april [[1927]] ûntbûn Smetona de Seimas sûnder nije ferkiezings út te skriuwen, wêrmei't de perioade fan de parlemintêre demokrasy einige.&lt;ref name=&quot;steatsgreep1926&quot;/&gt;

Yn de jierren dêrnei waard it bewâld ûnder Smetona autoritêrder.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt; Tagelyk beskriuwt Butterwick de perioade fan ûnôfhinklikens as in tiidrek mei wichtige ekonomyske, sosjale en kulturele ûntjouwingen, njonken de politike en grûnwetlike tekoartkommingen fan it rezjym.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt;

Yn de twadde helte fan de jierren tritich waard de ynternasjonale posysje fan Litouwen hieltyd dreger troch de druk fan Poalen, [[Nazy-Dútslân]] en de [[Sovjet-Uny]].&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt; Yn maart [[1939]] twong Nazy-Dútslân Litouwen it gebiet om [[Klaipėda]], it eardere Memelgebiet, ôf te stean.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;&gt;[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/lithuania United States Holocaust Memorial Museum, ''Lithuania'', Holocaust Encyclopedia, lêst bewurke 9 april 2024].&lt;/ref&gt; Nei it [[Molotov-Ribbentroppakt]] en de Dútske en Sovjet-ynfallen yn Poalen yn 1939 kaam Litouwen úteinlik yn de Sovjet-ynfloedsfear telâne.&lt;ref name=&quot;Butterwick5&quot;/&gt;

=== Sovjet- en Dútske besetting ===
De Sovjet-Uny besette Litouwen yn juny [[1940]] en anneksearre it lân yn augustus fan dat jier.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; De ynkorporaasje waard ûnder oare troch de Feriene Steaten net erkend.&lt;ref name=&quot;Welles&quot;&gt;United States Department of State, Office of the Historian, [https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v01/d412 ''Press Release Issued by the Department of State on July 23, 1940''], 23 july 1940.&lt;/ref&gt; Yn de saneamde Welles-ferklearring fan [[23 july]] 1940 feroardiele it Amerikaanske regear de twongen opheffing fan de politike ûnôfhinklikens fan Estlân, Letlân en Litouwen.&lt;ref name=&quot;Welles&quot;/&gt;

It earste Sovjetbewâld waard skaaimerke troch politike represje en deportaasjes.&lt;ref name=&quot;Butterwick6&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 299–360, ''Hammer, Swastika, and Sickle: (1940–1991)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546894771 Oxford Academic].&lt;/ref&gt; Op [[14 juny]] [[1941]] begûn in grutte deportaasje fan ynwenners fan Litouwen.&lt;ref name=&quot;Deport&quot;&gt;[https://www.genocid.lt/centras/en/1017/c/ Genocide and Resistance Research Centre of Lithuania, ''Frequently asked questions'', statistyske gegevens oer deportaasjes].&lt;/ref&gt;

Op [[22 juny]] 1941 foel Nazy-Dútslân de Sovjet-Uny oan en yn de folgjende wiken waard Litouwen troch Dútske troepen beset.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; It gebiet waard ûnder it Dútske boargerlike bestjoer fan it ''[[Reichskommissariat Ostland]]'' brocht.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt;

Foar de Twadde Wrâldkriich wennen sa'n 160.000 Joaden yn it ûnôfhinklike Litouwen, om-ende-by sân persint fan de befolking.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Yn 1941 wie dat tal troch de komst fan flechtlingen út troch Dútslân beset Poalen oant likernôch 250.000 oprûn.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Nei de Dútske ynfal waarden de Litouske Joaden yn tige heech tempo massaal fermoarde.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Yn juny en july 1941 begûnen ienheden fan de Dútske ''[[Einsatzgruppen]]'', tegearre mei Litouske helpienheden, systematysk Joaden te fermoardzjen.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Ek Litouwers fierden koart foar en nei de komst fan de Dútske troepen gewelddiedige aksjes tsjin Joaden út.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt;

Tsjin de ein fan augustus 1941 wie it grutste part fan de Joadske befolking op it Litouske plattelân deasketten.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Tsjin novimber hiene de Dútsers ek in grut part fan de Joaden fermoarde dy't yn getto's yn de gruttere stêden gearbrocht wiene.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; De oerbleaune tsientûzenen Joaden waarden ûnder oare yn de getto's fan Vilnius, Kaunas en Šiauliai en yn wurkkampen fêstholden.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Yn totaal waard likernôch njoggentich persint fan de Litouske Joaden yn de Holocaust fermoarde, ien fan de heechste persintaazjes yn Jeropa.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt;

Yn de simmer en hjerst fan [[1944]] namen Sovjettroepen Litouwen op 'e nij yn.&lt;ref name=&quot;USHMM&quot;/&gt; Dêrmei begûn in twadde en folle langere perioade fan Sovjetbewâld.&lt;ref name=&quot;Butterwick6&quot;/&gt;

=== Sovjetperioade en ferset ===
Tsjin it weromkommen fan it Sovjetbewâld kaam in grut wapene ferset op.&lt;ref name=&quot;Partisan&quot;&gt;[https://www.genocid.lt/centras/en/2390/a/print_version/ Genocide and Resistance Research Centre of Lithuania, ''Anti-Soviet Resistance (1944–1953)''].&lt;/ref&gt; Tusken [[1944]] en [[1953]] fierden Litouske partisanen in organisearre wapene striid tsjin de Sovjetautoriteiten.&lt;ref name=&quot;Partisan&quot;/&gt; Neffens de gegevens fan it Litouske Genocide and Resistance Research Centre namen yn dy perioade op syn minst 50.000 minsken aktyf diel oan it wapene ferset en wiene sa'n 100.000 minsken yn bredere ûndergrûnske organisaasjes of as stipers belutsen.&lt;ref name=&quot;Partisan&quot;/&gt; De partisanen organisearren har yn ienheden mei eigen regleminten en in kommandostruktuer en besochten de striid te presintearjen as in fuortsetting fan de striid foar in ûnôfhinklike Litouske steat.&lt;ref name=&quot;Partisan&quot;/&gt;

Tagelyk fierden de Sovjetautoriteiten grutskalige deportaasjes en twongen kollektivisaasje troch.&lt;ref name=&quot;Butterwick6&quot;/&gt; Yn [[1948]] waarden 40.208 minsken deportearre en yn [[1949]] 33.736.&lt;ref name=&quot;Deport&quot;/&gt; By lettere deportaasjes waarden yn de perioade 1950–1953 noch 25.639 minsken deportearre.&lt;ref name=&quot;Deport&quot;/&gt; De massale deportaasjes fan 1948 en 1949 wiene ûnder oare rjochte tsjin famyljes fan partisanen en harren stipers en tsjin it ferset tsjin de kollektivisaasje fan de lânbou.&lt;ref name=&quot;Deport&quot;/&gt;

It organisearre wapene partisaneferset wie om [[1953]] hinne foar it grutste part delslein.&lt;ref name=&quot;Partisan&quot;/&gt; It Sovjetbewâld bleau dêrnei oant it begjin fan de jierren njoggentich bestean en feroare it ekonomyske, sosjale en demografyske karakter fan it lân sterk.&lt;ref name=&quot;Butterwick6&quot;/&gt; Neffens Butterwick waard de Litouske Sovjetrepublik net allinnich fierder sovjetisearre, mar ûnder partijleider Antanas Sniečkus op in tal mêden ek sterker litauisearre as de Sovjetrepubliken Letlân en Estlân.&lt;ref name=&quot;Butterwick6&quot;/&gt;

Yn de jierren tachtich makken de herfoarmingen fan Sovjetlieder [[Michail Gorbatsjov]], benammen ''[[perestrojka]]'' en ''[[glasnost]]'', mear iepen politike aktiviteit mooglik.&lt;ref name=&quot;Butterwick6&quot;/&gt; Op [[3 juny]] [[1988]] waard yn Vilnius de inisjatyfgroep fan de Litouske herfoarmingsbeweging [[Sąjūdis]] oprjochte.&lt;ref name=&quot;Sajudis&quot;&gt;[https://www.urm.lt/en/believe-in-freedom.-11-march-1990/the-path-towards-independence/1366 Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Lithuania, ''The Path towards Independence''].&lt;/ref&gt; De beweging krige yn koarte tiid brede stipe en ûntjoech him ta in wichtige drager fan it stribjen nei Litouske ûnôfhinklikens.&lt;ref name=&quot;Sajudis&quot;/&gt;
[[Ofbyld:Baltic Way (Molėtai Region, Lithuania).jpg|thumb|De [[Baltyske Wei]] yn Litouwen yn 1989]]
Op [[23 augustus]] [[1989]], fyftich jier nei it Molotov-Ribbentroppakt, organisearren de nasjonale bewegingen yn Litouwen, Letlân en Estlân de [[Baltyske Wei]].&lt;ref name=&quot;Balticway&quot;&gt;[https://www.unesco.org/en/memory-world/baltic-way-human-chain-linking-three-states-their-drive-freedom UNESCO Memory of the World, ''The Baltic Way – Human Chain Linking Three States in Their Drive for Freedom''].&lt;/ref&gt; Dêrby foarme in grut tal ynwenners fan de trije Baltyske lannen in minsklike keatling fan om-ende-by 600 kilometer troch Estlân, Letlân en Litouwen.&lt;ref name=&quot;Balticway&quot;/&gt; De demonstraasje wie rjochte op it bekendmeitsjen en feroardieljen fan de geheime ôfspraken fan 1939 en op it stribjen nei frijheid fan de trije Baltyske steaten.&lt;ref name=&quot;Balticway&quot;/&gt;

=== Wer ûnôfhinklik ===
By de ferkiezings foar de Litouske Heechste Sowjet yn febrewaris [[1990]] waarden foar it earst wer demokratyske politike ferkiezings hâlden. Dêrút kaam in parlemint fuort dat de ûnôfhinklikens werstelle soe.&lt;ref name=&quot;Seimas1990&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/pls/inter/w5_show?p_d=3248&amp;p_k=2&amp;p_r=281 Seimas of the Republic of Lithuania, ''Supreme Council (Reconstituent Seimas) 1990–1992''].&lt;/ref&gt; Op [[11 maart]] 1990 naam de Heechste Ried de ''Akte oer de werstelling fan de Steat Litouwen'' oan.&lt;ref name=&quot;Seimas1990&quot;/&gt; Dêryn waard ferklearre dat it útoefenjen fan de soevereine macht fan de Litouske steat, dy't yn 1940 troch bûtenlânske krêften ôfskaft wie, wersteld waard en dat Litouwen wer in ûnôfhinklike steat wie.&lt;ref name=&quot;Seimas1990&quot;/&gt; De akte ferwiisde eksplisyt nei de ûnôfhinklikheidsakte fan 16 febrewaris 1918 en de ferklearring fan de Konstituearjende Seimas fan 15 maaie 1920 as juridyske grûnslach fan de steat.&lt;ref name=&quot;Seimas1990&quot;/&gt;
[[Ofbyld:Act of Restoration of Independence of Lithuania 1990-03-11.png|thumb|De akte oer de werstelling fan de ûnôfhinklikens fan Litouwen fan 11 maart 1990]]
De Sovjet-Uny wegere de Litouske stap earst te akseptearjen en oefene yn 1990 politike en ekonomyske druk op it lân út.&lt;ref name=&quot;Seimas1990&quot;/&gt; Nei it mislearjen fan de steatsgreep yn Moskou yn augustus [[1991]] folge lykwols yn koarte tiid brede ynternasjonale erkenning fan Litouwen.&lt;ref name=&quot;USSRrecognition&quot;&gt;[https://www.lrs.lt/sip/getFile3?p_fid=116980 Česlovas Vytautas Stankevičius, útjefte fan de Seimas oer de werstelling fan de Litouske steat], s. 70.&lt;/ref&gt; Op [[6 septimber]] 1991 erkende ek de Steatsried fan de Sovjet-Uny de ûnôfhinklikens fan de Republyk Litouwen formeel.&lt;ref name=&quot;USSRrecognition&quot;/&gt;

Op [[17 septimber]] 1991 waard Litouwen troch resolúsje 46/6 fan de Algemiene Gearkomste talitten as lid fan de [[Feriene Naasjes]].&lt;ref name=&quot;UN&quot;&gt;United Nations Treaty Series, [https://treaties.un.org/pages/treaties.un.org/doc/Publication/Monthly%20Statement/1991/09/monstate.pdf ''Monthly Statement of Treaties and International Agreements'', septimber 1991], nr. 28367.&lt;/ref&gt; Dêrnei ûntjoech it lân him fierder as in demokratyske republyk en rjochte it syn bûtenlânske polityk ûnder oare op yntegraasje yn Europeeske en transatlantyske organisaasjes.&lt;ref name=&quot;Butterwick7&quot;&gt;Richard Butterwick, ''Lithuania: A History'', Oxford University Press, 2025, s. 361–396, ''A Country in Europe: (1991–2024)'', [https://academic.oup.com/book/61830/chapter-abstract/546895434 Oxford Academic].&lt;/ref&gt;

Op [[29 maart]] [[2004]] waard Litouwen tegearre mei seis oare Midden- en East-Jeropeeske steaten lid fan de [[Noard-Atlantyske Ferdrachsorganisaasje|NATO]].&lt;ref name=&quot;NATO&quot;&gt;[https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2004/03/29/seven-new-members-join-nato NATO, ''Seven new members join NATO'', 29 maart 2004].&lt;/ref&gt; Op [[1 maaie]] fan datselde jier waard Litouwen, tegearre mei njoggen oare lannen, lid fan de [[Jeropeeske Uny]].&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt; Dy beide lidmaatskippen waarden wichtige ûnderdielen fan de ynternasjonale oriïntaasje fan de nei 1990 werstelde Litouske republyk.&lt;ref name=&quot;Butterwick7&quot;/&gt;

== Polityk ==
=== Steatsbestel ===
Litouwen is in demokratyske parlemintêre republyk. De presidint is it steatshaad en wurdt troch de befolking streekrjocht foar in termyn fan fiif jier keazen. In presidint mei net mear as twa opienfolgjende terminen tsjinje. [[Gitanas Nausėda]] waard foar it earst yn 2019 keazen en yn 2024 opnij keazen. Syn twadde termyn begûn op 12 july 2024.&lt;ref&gt;Seimas fan de Republyk Litouwen, ''President-elect Gitanas Nausėda took the presidential oath at the Seimas'', 12 july 2024.&lt;/ref&gt;

It parlemint, de [[Seimas]], is in ienkeamerparlemint mei 141 leden. De leden wurde foar fjouwer jier keazen. Fan harren wurde 71 yn kiesdistrikten keazen en 70 neffens evenredige fertsjintwurdiging.

De premier stiet oan it haad fan it regear. Sûnt 14 july 2026 is [[Mindaugas Sinkevičius]] premier fan Litouwen. Hy folge [[Inga Ruginienė]] op, dy't fan septimber 2025 oant july 2026 premier wie.&lt;ref name=&quot;regear&quot;&gt;Regear fan de Republyk Litouwen, ''The 21st Government of the Republic of Lithuania was sworn in'', 14 july 2026.&lt;/ref&gt;

=== Bestjoerlike yndieling ===
Litouwen bestiet bestjoerlik út 10 distrikten (Litousk: ''apskritys'') en 60 gemeenten. De gemeenten foarmje it wichtichste nivo fan lokaal selsbestjoer en hawwe ûnder mear in streekrjocht keazen boargemaster.&lt;ref&gt;Valstybės duomenų agentūra, ''Administrative territorial division''.&lt;/ref&gt;

=== Ynternasjonale gearwurking ===
Litouwen waard op 17 septimber 1991 lid fan de [[Feriene Naasjes]] en yn 1993 fan de [[Rie fan Jeropa]].&lt;ref&gt;Feriene Naasjes, ''Member States: Lithuania''.&lt;/ref&gt; Op 29 maart 2004 waard it lân lid fan de [[Noard-Atlantyske Ferdrachsorganisaasje|NAFO]] en op 1 maaie fan datselde jier fan de [[Jeropeeske Uny]].&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;&lt;ref&gt;NAFO, ''Seven new members join NATO'', 29 maart 2004.&lt;/ref&gt;

Sûnt 21 desimber 2007 makket Litouwen diel út fan it [[Schengengebiet]]. Op 1 jannewaris 2015 fierde it lân de euro yn en waard it lid fan de [[eurosône]].&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt; Sûnt 2018 is Litouwen ek lid fan de [[Organisaasje foar Ekonomyske Gearwurking en Untwikkeling|OEES]].&lt;ref&gt;OECD, list fan lidsteaten; Litouwen waard lid op 5 july 2018.&lt;/ref&gt;

=== Militêr ===
[[Ofbyld:Closing ceremony for Iron Sword 2014.jpg|right|thumb|It Litouske leger mei [[NAFO]]-militêren by ôfslútseremoanje fan de oefening Iron Sword 2014]]
De Litouske kriichsmacht bestiet út de lânmacht, loftmacht, marine en spesjale operaasjekrêften.&lt;ref name=&quot;kriichsmacht&quot;&gt;Litouske kriichsmacht, ''Structure''.&lt;/ref&gt; Dêrnjonken binne der ûnder oare logistike ienheden, militêre plysje en ferskate trainings- en stipe-ienheden. De kriichsmacht wurdt foarme troch beropsmilitêren, frijwilligers, reservisten en tsjinstplichtigen.

Litouwen hat de militêre tsjinstplicht de lêste jierren fierder útwreide. Yn 2026 waard in fernijd systeem foar de earste ferplichte militêre tsjinst ynfierd. Dêrby leit de klam benammen op jongerein fan 18 oant en mei 22 jier en wurdt besocht tsjinstplichtigen safolle mooglik fuort nei it ôfmeitsjen fan de middelbere skoalle op te roppen.&lt;ref&gt;Karys.lt, ''2026 List of Conscripts Finalized'', 7 jannewaris 2026.&lt;/ref&gt;

Nei de Russyske ynvaazje fan Oekraïne yn 2022 hat Litouwen syn definsjebelied sterk oanskerpe. It lân hat de definsjeútjeften flink ferhege en ynvestearret ûnder mear yn de útwreiding fan de lânmacht, loftferdigening, nije wapensystemen en militêre ynfrastruktuer. Foar 2026 waard 4,79 miljard euro foar definsje reservearre, likernôch 5,38% fan it bruto binnenlânsk produkt.&lt;ref name=&quot;definsje&quot;&gt;Ministearje fan Nasjonale Definsje fan Litouwen, ''The Seimas approves record defence budget of EUR 4.79 billion or 5.38% of GDP in 2026'', 11 desimber 2025.&lt;/ref&gt;

In wichtich ûnderdiel fan de modernisearring is de opbou fan in nasjonale divyzje. Litouwen wol dêrmei de eigen ferdigeningskapasiteit fergrutsje en better oanslute kinne by gruttere NAFO-ferbannen. Tagelyk wurdt wurke oan de fersterking fan de loftferdigening en oan nije kazernes, oefenterreinen en oare ynfrastruktuer foar sawol Litouske as bûnsgenoatlike troepen.&lt;ref name=&quot;definsje&quot;/&gt;

Fanwegen de lizzing oan de eastflank fan de [[Noard-Atlantyske Ferdrachsorganisaasje|NAFO]], mei grinzen oan sawol [[Wyt-Ruslân]] as de Russyske eksklave [[Kaliningrad]], spilet Litouwen in wichtige rol yn de kollektive ferdigening fan it bûnsgenoatskip. Yn it lân binne dêrom ek militêren út oare NAFO-lannen permanint of by rotaasje stasjonearre. Dútslân hat dêrby in wichtige rol en wurket oan de permaninte stasjonearring fan in brigade yn Litouwen.

== Demografy ==
[[Ofbyld:Seniūnijų tankumas.png|thumb|upright=1.3|Befolkingstichtens]]
Op 1 jannewaris 2026 hie Litouwen 2.886.883 ynwenners. Dat wie wat minder as in jier earder. De befolking naam nei it begjin fan de jierren 1990 lange tiid sterk ôf troch in kombinaasje fan in leech berte-oerskot en emigraasje. Yn de earste helte fan de jierren 2020 waard dy delgong foar in part kompensearre troch ymmigraasje. Yn 2025 wie it migraasjesaldo noch posityf, mar naam de totale befolking troch it negative natuerlike saldo dochs licht ôf.&lt;ref name=&quot;befolking&quot;/&gt;

Likernôch twa tredde fan de ynwenners wennet yn stêden. Begjin 2025 wenne 68,5% fan de befolking yn in stedsgebiet.&lt;ref&gt;Valstybės duomenų agentūra, ''Lithuania in Figures 2025''.&lt;/ref&gt; De grutste stêden binne [[Vilnjûs]], [[Kaunas]], [[Klaipėda]], [[Šiauliai]] en [[Panevėžys]].

Neffens de folkstelling fan 2021 bestie 84,6% fan de befolking út etnyske Litouwers. De grutste minderheden wiene Poalen mei 6,5% en Russen mei 5,0%. Fierders wiene der ûnder oare Wyt-Russen en Oekraïners.&lt;ref name=&quot;folkstelling&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra, resultaten fan de Litouske folkstelling fan 2021, ''Tautybė, gimtoji kalba ir tikyba''.&lt;/ref&gt;

It [[Litousk]] is de offisjele taal. It heart mei it [[Letsk]] ta de noch libjende [[Baltyske talen]] en is ek ien fan de offisjele talen fan de Jeropeeske Uny.

=== Religy ===
Litouwen is fanâlds foar it grutste part [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolyk]]. Neffens de folkstelling fan 2021 joech 80,2% fan de ynwenners oan ta in religieuze mienskip te hearren. Fan de totale befolking joech 74,2%, goed 2,08 miljoen minsken, oan roomsk-katolyk te wêzen. De op ien nei grutste religieuze groep waard foarme troch de [[Eastersk-Otterdokse Tsjerke|otterdokse kristenen]], mei 3,8% fan de befolking. Oare religieuze mienskippen hiene elk minder as ien persint fan de befolking.&lt;ref name=&quot;religy2021&quot;&gt;{{Cite web |url=https://osp.stat.gov.lt/en/2021-gyventoju-ir-bustu-surasymo-rezultatai/tautybe-gimtoji-kalba-ir-tikyba |title=Nationality, native language and religion |publisher=Statistics Lithuania |accessdate=15 septimber 2026}}&lt;/ref&gt;

Der binne regionale ferskillen. It oanpart roomsk-katoliken wie yn 2021 yn ferskate gemeenten yn it westen en suden fan Litouwen mear as 90%. Yn etnysk mear mingde gebieten wie dat oanpart leger. Yn [[Visaginas]] wie bygelyks 24,7% fan de befolking roomsk-katolyk en 49,1% otterdoks. Ek yn [[Klaipėda]] en [[Vilnjûs]] wennet in relatyf grut tal otterdokse kristenen. Aldleauwigen komme benammen foar yn it easten fan it lân.&lt;ref name=&quot;religy2021&quot;/&gt;
[[Ofbyld:Romuvan ceremony (11).PNG|thumb|In ritueel fan de [[Romuva (religy)|Romuva]], dy't it foar-kristlike heidendom praktisearret]]
Njonken it kristendom bestiet yn Litouwen ek in beweging dy't weromgrypt op it foar-kristlike [[Baltyske religy|Baltyske leauwe]]. De bekendste organisaasje is [[Romuva (religy)|Romuva]], dy't tradysjes, rituelen en ideeën út de âlde Baltyske religy nij libben ynblaze wol. By de folkstelling fan 2021 joegen 3.917 minsken oan oanhinger fan Romuva te wêzen.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://2021-2025.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/lithuania/ |title=2023 Report on International Religious Freedom: Lithuania |publisher=United States Department of State |accessdate=15 septimber 2026}}&lt;/ref&gt; Hoewol't it tal oanhingers lyts is, nimt de beweging troch de ferbining mei de foar-kristlike kultuer fan Litouwen in opfallend plak yn it religieuze en kulturele libben yn. Op 12 desimber 2024 erkende de [[Seimas]] Romuva offisjeel as religieuze mienskip.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAP/0dc6c700b2cf11efbb3fe9794b4a33e2 |title=Dėl valstybės pripažinimo suteikimo senovės baltų religinei bendrijai „Romuva“ |publisher=Seimas fan de Republyk Litouwen |date=12 desimber 2024 |accessdate=15 septimber 2026}}&lt;/ref&gt;

De foar-kristlike Baltyske religy spilet ek bûten de organisearre Romuva-mienskip in rol yn de Litouske kultuer. Alde folksgewoanten, hillige plakken, seizoensfeesten en eleminten út de Baltyske mytology wurde noch altyd brûkt of op 'e nij ynterpretearre. It kulturele belang dêrfan is sadwaande grutter as út it tal minsken dat Romuva as religy opjout, ôflaat wurde kin.

Fan de befolking joech 6,1% oan net ta in religy te hearren, wylst 13,7% gjin religieuze oansluting opjoech. Under de nasjonale minderheden binne dúdlike ferskillen sichtber. Fan de Litouwers joech 78,8% oan roomsk-katolyk te wêzen en fan de Poalen 85,2%. Under Russen wie de otterdokse tsjerke mei 50,3% de grutste religieuze groep.&lt;ref name=&quot;religy2021&quot;/&gt;

De Litouske grûnwet garandearret de frijheid fan tinken, gewisse en religy. Litouwen hat gjin steatsreligy. Religieuze mienskippen meie har eigen leauwe frij belide en har neffens har eigen regels organisearje, salang't harren aktiviteiten net yn striid binne mei de grûnwet en de wet.

== Ekonomy ==
Litouwen hat in iepen ekonomy dy't sterk op ynternasjonale hannel rjochte is. De tsjinstesektor is it grutste ûnderdiel fan de ekonomy, mar ek yndustry, produksje, logistyk en bou binne fan belang.

Yn 2025 hie Litouwen in [[bruto binnenlânsk produkt]] (BBP) fan likernôch 84 miljard euro. De ekonomy groeide dat jier yn reële termen mei sa'n 2,7%. De tsjinstesektor levere de grutste bydrage oan dy groei.&lt;ref name=&quot;ekonomy&quot;&gt;Valstybės duomenų agentūra, ''Main Economic and Social Indicators 2025'', publisearre yn 2026.&lt;/ref&gt;

Litouwen fierde op 1 jannewaris 2015 de euro yn. Dêrfoar wie de [[Litouske litas]] de nasjonale munt. By de ynfiering waard de fêste wikselkoers fan 3,45280 litas foar ien euro brûkt.&lt;ref&gt;Jeropeeske Sintrale Bank, ''Lithuania joins the euro area'', 1 jannewaris 2015.&lt;/ref&gt;

De Litouske ekonomy is nau ferweve mei de oare lidsteaten fan de Jeropeeske Uny. Yn ferliking mei de earste jierren nei de ûnôfhinklikens is de wolfeart sterk tanommen, al leit it BBP per ynwenner, korrizjearre foar priisferskillen, noch ûnder it gemiddelde fan de Jeropeeske Uny.&lt;ref&gt;Eurostat, ''Purchasing power parities and GDP per capita'', gegevens oer 2025.&lt;/ref&gt;

=== Ferfier ===
[[Ofbyld:Lithuania-roads-(E).png|thumb|De primêre diken fan Litouwen (net allegear sneldiken)]]
Litouwen hat troch syn lizzing tusken Sintraal-Jeropa, de oare Baltyske lannen en de [[Eastsee]] in wichtige funksje as trochfierlân.

De [[haven fan Klaipėda]] is de wichtichste seehaven en it grutste transportknooppunt fan it lân. De haven hat ferbiningen mei ferskate havens om de Eastsee hinne en fierder yn Noard- en West-Jeropa.&lt;ref&gt;Havenautoriteit fan Klaipėda, ''About the Port of Klaipėda'', bywurke yn 2026.&lt;/ref&gt;

De wichtichste wegen binne ûnder oare de A1 fan Vilnjûs fia Kaunas nei Klaipėda en de A2 fan Vilnjûs nei Panevėžys. Ek rint de [[Jeropeeske wei 67|E67]], better bekend as de Via Baltica, fia Litouwen fan Poalen nei Letlân en fierder nei Estlân.

It Litouske spoarnet brûkt foar it grutste part breedspoar fan 1.520 mm, dat út de tiid fan it Russyske Ryk en de Sowjetuny stammet. Tagelyk wurdt wurke oan [[Rail Baltica]], in nije spoarferbining mei de Jeropeeske standertspoarbreedte fan 1.435 mm dy't Poalen fia Litouwen, Letlân en Estlân mei-inoar ferbine moat. Yn 2026 waard op ferskate Litouske trajekten oan de spoarline boud.&lt;ref&gt;Rail Baltica, ''Rail welding completed on Rail Baltica section'', 10 septimber 2026.&lt;/ref&gt;

Litouwen hat trije ynternasjonale fleanfjilden: [[Fleanfjild Vilnjûs|Vilnjûs]], [[Fleanfjild Kaunas|Kaunas]] en [[Fleanfjild Palanga|Palanga]]. Mei-inoar ferwurke de trije fleanfjilden yn 2025 likernôch 7,1 miljoen passazjiers. Vilnjûs is fierwei it grutste fleanfjild fan it lân.&lt;ref&gt;Lithuanian Airports, gegevens oer de fleanfjilden fan Vilnjûs, Kaunas en Palanga, 2025.&lt;/ref&gt;


{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|3}}
}}

{{EU}}

[[Kategory:Litouwen| ]]
[[Kategory:Lân yn Jeropa]]
[[Kategory:Histoaryske Russyske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1236]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1569]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1918]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1940]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1990]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>gnyit7119po7n9shysmajy2u4rr76hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oekraïne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3340</id>
    <revision>
      <id>1240918</id>
      <parentid>1231082</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T02:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49967-46</username>
        <id>59794</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14221" sha1="avomvsieyfrj956esf0p0d91pjklx5x" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Україна |
namme = Oekraïne |  
flagge = Flag of Ukraine.svg |
wapen = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg |
lokaasje = Location Ukraine Europe.png|
motto = Воля, злагода, добро |
taal = [[Oekraynsk]] |
haadstêd = [[Kiev]] |
steatsfoarm = Republyk |
oerflak = 467.764  |
pctwetter = 0 |
ynwenners = 41.830.619 &lt;small&gt;(sûnder [[Krim]])&lt;/small&gt; | teljier = 2020|
munt = Hryvnia | muntkoade = UKH |
tiidsone = +2 |
feestdei = - |
folksliet = Sjtsje ne vmerla Ukrajiny |
lânkoade = UKR |
ynternet = .ua |
tillefoan = 380 |
}}
'''Oekraïne''' is in lân yn [[Jeropa|East-Jeropa]]. De haadstêd is [[Kiev]]. Benoarden Kiev leit [[Tsjernobyl]], dêr't yn [[1986]] in [[Kearnramp fan Tsjernobyl|kearnramp]] wie. Yn 2014 waard de [[Krim]] troch Ruslân ferovere, yn 2022 waard de rest fan Oekraïne oanfallen troch Russyske rebellen yn it easten fan it lân en it Russyske leger. [[Volodymyr Zelensky]] is sûnt 20 maaie 2019 presidint fan it lân.

== Geografy ==
[[Ofbyld:Map of Ukraine en.svg|thumbnail|left|Lân kaart]]

=== Lizzing ===
Oekraïne wurdt begrinzge troch:
* [[Wyt-Ruslân]] yn it noarden;
* [[Ruslân]] yn it noardeasten;
* de [[Swarte See]] yn it suden;
* [[Moldaavje]], [[Roemeenje]] en [[Hongarije]] yn it súdwesten;
* [[Slowakije]] en [[Poalen]] yn it westen.

=== Lânskip ===
Oekraïne is it twadgrutste lân fan Europa nei Ruslân. It lân hat in oerflak fan 603.7000 km² en in kustline by de [[Swarte See]] is 2.782 km lang.

[[Ofbyld:Dolina5.jpg|thumb|left|''De Binnen Westlike Karpaten'']]
It lânskip is meast flak mei de fruchtbere Pontyske steppe yn it suden en hat ferskillende plato's. De wichtichste dêrfan is it Donets(Donbass)plato yn it uterste easten fan it lân. 

In part fan de [[Karpaten]] rint troch it westen fan Oekraïne. De heechste berch yn dat gebiet is de Hoverla (2.061 m). Yn it easten binne noch wat hichen. It heechste punt op it skiereilân Krim is de berch Roman Kosch (1.545 m). It wetter fan de rivieren [[Dnjepr]] en [[Desna]] komt út it noarden wei en streamt fia Kiev nei de Swarte See. Troch it westen streame [[Dnjestr]], Proet, Westlike Boech en Súdlike Boech. Yn it easten is de Siwerskyj Donez in sydrivier fan de rivier de [[Don (rivier)|Don]] dy't troch Ruslân streamt. De kust fan de Swarte See hat in protte riviermûnings, wylst de kust by de Krim just rotseftich is. 

Oekraïne hat in tuskenbeiden klimaat. De Krim hat in Middellânske seeklimaat. Yn it noarden en westen falt mear rein as yn it easten en súdeasten. Yn de winter wurdt it op de Krim net sa kâld. Nei it noarden ta wurdt it winterdeis in stik kâlder. Yn de simmer is de temperatuer yn it hiele lân frij heech.

Fan de befolking wennet 67% yn de stêden, de oare 33% op it plattelân. De fiif grutste stêden binne [[Kiëv]] (de haadstêd), [[Kharkiv]], [[Donetsk]], [[Dnipro]] en [[Odessa (stêd)|Odesa]], dy't allegear mear as 1.000.000 ynwenners ha.

Ien fan 'e wichtichste natuerlike attraksjes is it bosk fan Swart, tichtby de stêd [[Znamianka]] yn it sintrum fan it lân, mei syn Berestuyate of Swarte Mar, dat neffens wittenskippers ûntstien is tidens de iistiid en &quot;boaiemleas&quot; is. Undersykers hawwe trije of sels fiif lagen sedimintêr gesteente fûn. It is it ienige prehistoaryske mar yn East-Europa. Net fier fan Znamianka, 10 km nei it suden, leit ek it doarp Moshorino, ferneamd as it berteplak fan Semen Klimovsky, de skriuwer fan it ferneamdste Oekraynske folksliet &quot;In Kozak rydt oer de Donau&quot;, dat populêr is yn arranzjeminten fan Jeropeeske komponisten &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240629115804/https://www.volynpost.com/news/213555-v-ukraini-ie-ozero-iake-ne-maie-dna В Україні є озеро, яке не має дна]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://subotsi.info/pam-jatnii-znak-semenovi-klimovskomu Пам'ятний знак Семенові Климовському]&lt;/ref&gt;.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Володимир Великий.JPG|thumbnail|180px|Monumint foar kening Volodimir yn Kiev]]
Sûnt de âldheid hat it steppegebiet fan Oekraïne bewenne west troch hieltyd oare folken: de [[Skyten]] (7e iuw f.Kr. - 3e iuw f.Kr.), [[Goaten]] en [[Hunnen]] (4e iuw - 5e iuw), [[Slaven (folk)|Slaven]] (6e iuw) en [[Mongoalen (folk)|Mongoalen]] (13e iuw).

Yn de 8e iuw fearen [[Wytsingen]] oer de rivieren yn East-Europa en setten har nei wenjen yn Oekraïne. De Wytsingen fermongen har mei de oarspronklike Slavyske befolking. De Wytsingen kamen foar in grut part út Sweden. Der wienen twa groepen Wytsingen, de ''Wareger'' en de ''Rus''. Dy twa groepen wienen beskiedend foar de stifting fan de earste Eastslavyske steat, it [[Kievske Ryk]]. Om 1200 hinne rekke de ienheid yn dat ryk wei. Om 1240 oerweldigen de Mongoalen it Oekraynske part fan it eardere ryk. 

Kearpunt yn de skiednis fan Oekraïne hat west de ynliving fan [[Galysje-Wolynje]], steatkundich sjoen de opfolger fan Kiev, troch [[Poalen]] (1340-1349). Nei de personele uny tusken beide lannen (1386) rekke Oekraïne stadichoan hieltyd fierder ûnder Poalske ynfloed. In protte boeren flechten wei nei de kozakken dy't harren selsstannige posysje wol tsjinoer Poalen yn stân hâlde koenen. 

By it [[Bestân fan Androesjovo]] fan [[1667]] waard it gebiet fan Oekraïne troch Poalen en Ruslân ferparte. Yn [[1764]] waard de lêste hetman ôfsetten en yn [[1783]] waard it [[liifeigenskip]] ynfierd. Yn 1775 waard de Oekraynske Kozakkenfesting Sich ferneatige troch Russyske troepen, wat in nasjonale trageedzje waard. In brute polityk fan Russifikaasje waard útfierd yn 'e ferovere gebieten - in offisjeel ferbod op 'e Oekraynske taal en kultuer. Nei de Poalske dielingen fan 1772, 1793 en 1795 wie it grutste part fan Oekraïne ûnder Russysk bewâld kaam. 
[[Ofbyld:Kirovograd B.Khmelnyts'kogo Ploscha Pam'yatnyk B.Khmel'nyts'komu 02 (YDS 5421).jpg|thumbnail|180px|Ien fan 'e monuminten foar de nasjonale held fan Oekraïne Bohdan Khmelnytsky]]
Ien fan 'e wichtichste rollen yn 'e ynname fan Oekraïne waard spile troch it [[Fort fan Sint-Elizabeth]], dat it paad trochsette nei de oprjochting fan in stabile beskaving yn it suden fan it lân en de stifting fan grutte stêden lykas Kherson, Mykolaiv, Odessa, en oan 'e ein fan 'e 18e iuw feroare it fort sels yn 'e stêd Yelisavetgrad (no Kropyvnytskyi)

De [[19e iuw|19e-iuw]]ske opposysjebeweging tsjin it tsarisme krige yn Oekraïne al gau in nasjonalistysk krakter en rûn yn maart 1917 yn Kiev út op de foarming fan in sintrale ''Rada'' (Ried) as fertsjintwurdiging fan Oekraynske politike streamingen. It útroppen fan Oekraïne ta Folksrepublyk yn novimber 1917 late ta in konflikt mei de sintrale [[Bolsjewisme|bolsjewistyske]] regearing, dy't wegere om de oerwegend linksdemokratyske Rada te erkennen. Yn jannewaris 1918 folge de proklamaasje fan Oekraïne as soevereine steat. Dêrop bruts yn [[Kiëv]] in troch de bolsjewisten stipe opstân út. De Rada koe har hanthavenje troch frede te sluten mei de [[Sintralen]] en dêrnei mei help fan [[Dútslân|Dútske]] troepen de oarder werstelle.

Nei de boargeroarloch en de [[Fyfde Poalsk-Russyske Oarloch]] slute Oekraïne yn desimber 1922 it steatsferdrach ta konstituearring fan de [[Sowjet-Uny]]. Yn 1932-1933 fierde it Stalinistyske rezjym de Holodomor út, in keunstmjittich organisearre hongersneed wêrby't sawat 10 miljoen minsken stoaren en dy't erkend waard as genoside op Oekraïners. Yn 1937, as ûnderdiel fan 'e Grutte Terreur, fermoarden de Sovjet-geheime tsjinsten NKVD alle fertsjintwurdigers fan 'e Oekraynske intelligentsia en harren oerbliuwsels waarden yn it geheim begroeven yn it Bykivnya-bosk by Kiev, dêr't nei de ynstoarting fan 'e USSR en de iepening fan 'e argiven in tinktekenkompleks oprjochte waard.

Besikingen nei [[1939]] troch Oekraynske nasjonalistyske aktivisten om de Dútske besetting yn de [[Twadde Wrâldkriich]] foar eigen doelen te brûken, rûnen fêst op de politike belangen en de rasistyske foaroardielen fan de Dútsers, dy't in grouwélich skrikbewâld fierden. Nei de Twadde Wrâldkriich bleaunen oant en mei it begjin fan de jierren '50 yn de westlike Oekraïne kloften partisanen aktyf. 

Yn de twadde helte fan de 20e iuw ûntwikkele Oekraïne har ta ien fan de wichtichste en wolfarrende Sowjetrepubliken fan de Sowjet-Uny. Yn [[1954]], ûnder it bewâld fan [[Chroesjtsjov]], waard it skiereilân de [[Krim]] oerhevele fan Ruslân nei Oekraïne.

Nei de steatgreep yn Moskou ferkleare it Oekraynske parlemint har op [[24 augustus]] [[1991]] ûnôfhinklik.
[[Ofbyld:Національний музей Голодомору-геноциду, скульптура дівчинки «Гірка пам'ять дитинства».jpg|thumbnail|180px|Museum fan 'e hongersneed fan 1932-1933 oprjochte yn Kiev nei de ynstoarting fan 'e Sovjet-Uny]]
Nei de ûnôfhinklikheid wie Oekraïne in grutte kearnmacht en beskikte oer in arsenaal fan [[Nukleêr wapen|kearnwapens]]. Begjin [[1994]] waard de ynternasjonale ôfspraak makke dat Oekraïne binnen trije jier 1800 raketten foar ferneatiging oan Ruslân ôfdraget. It ferrike [[uranium]] út de kearnkoppen wurdt dêrnei mei [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] finansjele stipe omset yn brânstof foar kearnsintrales. Yn it Boedapestmemorandum fan [[1994]] waard fêstlein dat it lân yn ruil foar de kearnwapens in soevereiniteitsgarânsje krige fan de [[Feriene Steaten]], [[Grut-Brittanje]] en Ruslân. Oekraïne ûndertekene ek it non-proliferaasjeferdrach fan kearnwapens. 

Yn novimber 2013 ûntstie der yn de haadstêd Kiev in protestbeweging nei oanlieding fan it net tekenjen fan in assosjaasjeferdrach mei de [[Europeeske Uny]]. De Russysk gesinde presidint [[Viktor Janûkowytsj]] flechte nei oanlieding fan dizze protesten nei Ruslân. Underwilens waard der yn Kiev in nije regear foarme, it regear-Jatsenjuk. Yn de benammen Russysk pratende dielen fan Oekraïne brutsen protesten út tsjin dit nije regear, wêrnei Ruslân it skiereilân [[Krim]] besette. Op 18 maart 2014 anneksearre Ruslân de [[Krim]], nettsjinsteande swier protest fan ûnder mear de FS en de EU.

Op 24 febrewaris foel [[Ruslân]] op fjouwer fronten Oekraïne binnen. Der wienen ferskate bylden te sjen fan grutte eksploazjes yn ferskillende Oekraynske stêden. As gefolch kundige de Oekraynske presidint [[Volodymyr Zelensky]] in steat fan belis oan. Op 25 maart die it Russyske Ministearje fan Definsje te witten dat de &quot;earste fase&quot; fan de &quot;spesjale militêre operaasje yn 'e Oekraïne&quot; dien wie en dat de &quot;befrijïng fan de Donbas&quot; no útein sette koe. It weromlûken fan Russyske militêren yn it noarden fan Oekraïne waard troch Oekraïne as in dieloerwinning beskôge.

== Bestjoerlike yndieling ==
Oekraïne is opdield yn 24 oblasten, ien autonome republyk en twa stêden mei in bysûndere status.

''Oblasten:''
{|
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Oblast Charkov|Charkov]]
* [[Oblast Cherson|Cherson]]
* [[Oblast Chmelnytskyj|Chmelnytskyj]]
* [[Oblast Dnjepropetrovsk|Dnjepropetrovsk]]
* [[Oblast Donetsk|Donetsk]]
* [[Oblast Ivano-Frankivsk|Ivano-Frankivsk]]
| width=&quot;20&quot; |
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Oblast Kiev|Kiev (oblast)]]
* [[Oblast Kirovohrad|Kirovohrad]]
* [[Oblast Lviv|Lviv]]
* [[Oblast Loehansk|Loehansk]]
* [[Oblast Mykolajiv|Mykolajiv]]
* [[Oblast Odessa|Odessa]]
| width=&quot;20&quot; |
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Oblast Poltava|Poltava]]
* [[Oblast Rivne|Rivne]]
* [[Oblast Soemy|Soemy]]
* [[Oblast Ternopil|Ternopil]]
* [[Oblast Transkarpaasje|Transkarpaasje]]
* [[Oblast Tsjerkasy|Tsjerkasy]]
| width=&quot;20&quot; |
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Oblast Tsjernihiv|Tsjernihiv]]
* [[Oblast Tsjernivtsy|Tsjernivtsy]]
* [[Oblast Vinnytsja|Vinnytsja]]
* [[Oblast Volhynje|Volhynje]]
* [[Oblast Zaporizja|Zaporizja]]
* [[Oblast Zjytomyr|Zjytomyr]]
|}

== Demografy ==
=== Befolking ===
Neffens de Oekraynske folkstelling fan 2001, meitsje etnyske [[Oekraïners]] 77.8% fan de befolking út. Oare befolkingsgroepen binne [[Russen]] (17.3%), [[Wytrussen]](0.6%), [[Moldaavjers]] (0.5%), [[Krim-Tartaren]] (0.5%), [[Bulgaren]] (0.4%), [[Hongaren]] (0.3%), [[Roemenen]] (0.3%), [[Poalen (folk)|Poalen]] (0.3%), [[Joaden]] (0.2%), [[Armeenjers]] (0.2%), [[Griken]] (0.2%) en [[Tartaren]](0.2%). De yndustrialisearre gebieten yn it easten en súdeasten binne it tichtbefolke en 67.2 persint fan de befolking wennet yn stedske gebieten.

=== Taal ===
It [[Oekraynsk]] is de offisjele taal fan Oekraïne. Dizze taal is nau besibbe oan it Russysk. Fan de befolking hat 67% it Oekraynsk as memmetaal en 24% it Russysk. De lêste neamde taal wurdt benammen sprutsen op de [[Krim]] en de eastlike oblasten [[Oblast Donetsk|Donetsk]] en [[Oblast Loehansk|Loehansk]]. Yn it westen sprekt in lytse minderheid ek [[Hongaarsk]], [[Poalsk]] en [[Roemeensk]]. Op de Krim sprekt noch in minderheid it [[Krimtataarsk]].

Doe't Oekraïne noch in part fan de Sowjet-Uny wie, waard kennis fan de eigen taal troch de Kommunisten net oanmoedige, de befolking moast Russysk praten. Nei de ûnôfhinklikens bloeide de taal wer op. Lykwols leit it brûken fan it Oekraynsk noch hieltyd gefoelich by de etnyske minderheden yn it lân, benammen by de 15 miljoen Russen.

=== Religy ===
De grutte mearderheid fan de Oekraïners is [[kristendom|kristlik]]. It kristendom is sûnt [[988]] de oerhearskende godstsjinst fan it lân. Dat jier besleat foarst [[Fladimir de Grutte]] him ta it kristendom te bekearen en lit him dopen. Goed trije fearn fan de befolking heart ta de [[Eastersk-Ortodokse Tsjerke]], om-ende-by acht prosint by de [[Oekraynsk-Katolike Tsjerke]] en fierders wenje yn it lân 300.000 [[Joaden]] en sa'n 500.000 [[Moslim|moslims]].

== Ekonomy ==
[[BYP]] per persoan is [[$]]7.000 (2007). Gearstalling fan BYP per sektor is 9% lânbou, 32,2% yndustry en 58,8% tsjinsten.

{{EU}}

{{DEFAULTSORT:Oekraine}}
[[Kategory:Oekraïne| ]]
[[Kategory:Lân yn Jeropa]]
[[Kategory:Histoaryske Russyske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 882]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1349]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1649]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1764]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1917]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1921]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1991]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>avomvsieyfrj956esf0p0d91pjklx5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nes (It Hearrenfean)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3375</id>
    <revision>
      <id>1240804</id>
      <parentid>1159250</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:12:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11670" sha1="9lok65676wy8cz2tfke3rzpo24rxk15" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 20181005 Watertoren1 van Nes.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Wettertoer''
| wapen                       = [[Ofbyld:Nes-Boarnsterhim vlag.svg|border|100px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Nes (Heerenveen) wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nes (It Hearrenfean)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 8,43 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 7,87 km² &lt;br&gt; - wetter 0,56 km² 
| befolkingstichtens          = 132 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_03_13.1_N_5_51_03.4_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 03' N 5° 51' E}}    
| webside                     = [https://akkrum.net/ Side Akkrum-Nes]
| ôfbylding2                  = Akkrum-OpenTopo.jpg
| ôfbyldingstekst2            = ''Kaart fan Akkrum-Nes''
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 03
| lat_sec                     = 13.1
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 51
| lon_sec                     = 03.4
| lon_dir                     = E
}}
'''Nes''' is ien fan de [[doarp]]en yn 'e gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It doarp leit mei de bebouwing oan Akkrum, sadat meast sprutsen wurdt oer ''Akkrum-Nes''. It doarp leit op it plak dêr't de [[Nesker Sylroede]] op de [[Boarn]] útkomt. De namme, dy't yn [[1243]] foar it earst neamd wurdt, hat it krigen fan de punt lân tusken dizze twa wetters. Under it doarp falle ek de buorskippen [[Bokkum]], [[Burstum]], [[Pean]] en [[Soarremoarre]].

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nes (It Hearrenfean)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Nes (It Hearrenfean), ruïne konvint fan Nes.jpg|left|thumb|''De ruïne fan it konvint fan Nes yn 1722'']]
Nes is ûntstien op in [[terp]] oan de noardkant fan de [[Boarn]], eastlik fan de [[Nesker Sylroede]]. Op dy terp stie fan [[1228]] oant [[1580]] it [[Nesker Konvint]], in kommanderij fan de [[Dútske Oarder]]. Nei de ynfiering fan de [[reformaasje]] ferfoel it gebou. Yn de [[18e iuw]] wie dat sa slim wurden dat men om 1800 hinne de klok oerbrocht nei in apart klokhús. Op de terp binne no allinnich noch it klokhús en it tsjerkhôf oer.

Oant yn de [[19e iuw]] lei it grutste part fan it doarp yn de hoeke tusken Boarn en Sylroede westlik fan de terp by de Neskersyl. Akkrum en Nes leine oarspronklik likernôch oardel kilometer fan inoar ôf. Yn de [[20e iuw]] hat der in grutte útwreiding west oan de súdkant fan de Boarn en oan it begjin fan de [[21e iuw]] is oan de westkant fan de Sylroede de grutte útwreiding [[Boarnstee]] byboud. Tsjintwurdich is der gjin iepen romte mear tusken Nes en Akkrum.

Oant de [[gemeentlike weryndieling]] fan [[1984]] hearde Nes by de eardere gemeente [[Utingeradiel]]. Dêrnei makke it plak diel út fan de gemeente [[Boarnsterhim]] en sûnt 2014 fan de gemeente It Hearrenfean.   

== Mienskip ==
Nes docht in soad yn 'e mande mei it westlik oangrinzgjende doarp Akkrum en hat sûnt 1950 in mienskiplik [https://www.akkrum-nes.nl/nw-31320-1 doarpsbelang]. Nes en Akkrum hawwe ek in mienskiplike Mulfyfunksjonele Akkomodaasje. Sûnt 2019 hat it doarp mei Akkrum in [https://doarpskeamerakkrumnes.nl/ doarpskeamer]. 

=== Tsjerke ===
* [https://www.pgakkrum.nl/ PKN Nes-Akkrum]   

=== Skoalle ===
[[Ofbyld:2023 Multyfunksjonele Akkomodaasje en brede skoalle Nes-Akkrum.jpg|thumb|260px|''MFA Akkrum-Nes'']]
* [https://www.hasperschool.nl/ Protestantsk-kristlike basisskoalle dûmny Hasper]
* [https://www.obsakkrum.nl/nl Iepenbiere basisskoalle Akkrum]

=== Ferienings ===
It ferieningslibben fan Nes is mienskiplik mei Akkrum.
{|
|valign=top|
* [[De Swiepers|Badmintonferiening De Swiepers]]
* [https://www.facebook.com/Fugelwacht-Akkrum-232844380498063/ Fûgelwacht Akkrum] 
* [[Fuotbalferiening Akkrum]]
* [[Hercules (gymnastykferiening)|Gymnastykferiening  Hercules]] 
* [https://www.akkrumaldennij.nl/|Histoaryske feriening Akkrum Ald en Nij]
* [[Iisklup Foarút (Akkrum)|Iisklub Foarút]] 
|valign=top|
* [https://uskeatsen.nl/ Keatsferiening Akkrum-Nes]
* [[Muzykferiening De Harmony]] 
* [[De Kromme Knilles|Shantykoar De Kromme Knilles]] 
* [https://www.tvakkrum.nl/ Tennisferiening Akkrum]
* [https://www.awseendracht.nl/ Wettersportferiening Iendracht]
|}
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1913 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 1999  
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 98 || 198 || 205 || 195 || 202 || 168  || 163 || 199
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2002 || 2005 || 2010 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 575 || 1000 || 1107 || 1086 || 1060
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: [https://www.plaatsengids.nl/nes-akkrum Plaatsengids.nl]; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/nes-heerenveen/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

== Ferbinings ==
Nes leit oan de âlde [[Leppedyk (dyk)|Leppedyk]] en de [[A32]], dêr't it lykwols allinnich oer de [[N392]] ferbining mei hat. De A32 giet hjir ûnder it [[Leppe-akwadukt]] troch om't ek de [[Boarn]] troch Nes rint. Dy rivier komt út it easten fan [[Aldeboarn]] en rint nei it westen nei Akkrum. Yn it doarp giet fan de Boarn de [[Nesker Sylroede]] troch de [[Neskersyl]] nei it noarden, nei de [[Peanster Ie]] en fierder nei [[Grou (wetter)|Grou]].

== Ferskaat ==
[[Ofbyld:20140530 Klokkenstoel kerkhof Nes (Akkrum) Fr NL (2).jpg|thumb|260px|''Klokkestoel'']]
* Op it begraafplak stiet ien fan de [[klokkestuollen yn Fryslân]].
* De [[wettertoer]] fan Nes is in markant beaken yn it lânskip fan Mid-Fryslân. 
* Oer it wetter komt troch Nes de lange [[Turfrûte]]. Oer lân is it doarp ûnderdiel fan it [[Jabikspaad]].

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nes rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]
* '''Line 27:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia Akkrum en [[Beetstersweach]]

De buslinen troch Nes wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
* [[Burstum]]'' - 
* [[Bokkum]]erwâl'' - 
* [[Burdine]]wei'' - Burdine is in âlde namme foar de Boarn
* ''De Harhammer'' - Meidat de nije wenwyk Boarnstee (Nes) yn 1994 oanlein wie, moasten de strjitten ek nammen hawwe. Foarhinne bestie dit gebiet hielendal út lân, fandêr nammen dy't te krijen hawwe mei lân en de bewurking dêrfan. It lân moast bewarre wurde yn de nammen fan de strjitten. Bygelyks de Reak, de Harhammer, de Strikel, ensfh. In harhammer is in stik ark dat brûkt waard by it skerp meitsjen fan de seine. Troch de seine op it harspit te lizzen en dan mei de harhammer op de seine te slaan, wurdt dy wer skerp makke. 
* ''De Harke'' - 
* ''Jogchum Jacobswei - it stikje dat rint fan de Sodumerdyk nei de pleats fan de famylje Snoek oan de Sylroede en Bokkumermar (Miny camping Mar-Sicht, oan de Sodumerdyk 7). Jogchum Jacob Snoek (1946-2000) wie de man fan Saapke Snoek en ferstoar op jonge leeftiid (53 jier). De famylje hat miend it dykje nei de pleats de “Jogchum Jacobswei” te neamen mei in strjitnammeboerdsje. Boargemaster Ype Dijkstra fan gemeente [[Boarnsterhim]] hat dit offisjeel ûntbleate.
* ''De Iperen Poarte'' - Hearde earder by de by de Kleasterwei. Neidat bewenner Fedde Walstra syn pleats ôfbrekke liet en de grûn, neist syn eigen part, yn trije parten te keap oanbea, wiene dêr dus in fjouwertal wenten en is dit strjitsje de 'Iperen Poarte' wurden. Op dit plak hat lang in pleats stien fan de famylje Wiersma. Letter siet skoansoan Fedde Walstra op de pleats. By de pleats stienen twa beammen (Ipen). Dizze twa beammen binne doe't se noch lyts wienen mei elkoar ferweefd, sadat it in soarte fan poarte wurden is. Letter, yn de Twadde Wrâldoarloch, is de poarte kapt foar brânhout. 
* ''De Oper'' - 
* ''De Opstekker''
* ''De Reak'' - 
* ''De [[Rolpeal (peal)|Rolpeal]]'' - Mei de oanlis fan de nije wenwyk [[Boarnstee]] yn 1994.  De Rolpeal rint fan de Syl oant krekt oer de brêge dy 't oer de Sylroede leit. Dêr hâldt er ek al wer op. Eins wennet allinnich it hûs links (eartiids wie dit N.S.A, Nijdam Schaaten Akkrum) oer de brêge oan de Rolpeal. De Rolpeal stiet oan it wetter, en hat te krijen mei de eardere skipfeart. Tink dêrby oan de trekskûten. Dy moasten hjir de bocht om fan de Sylroede nei de Boarn. In rolpeal, ek wol draaipeal of jaachpeal neamd is in peal dy 't brûkt waard as helpmiddel by it jagen of lûken fan skippen. Dêrby waard it skip lutsen troch in mins of in hynder at oer it jaachpaad rûn. It tou gie dan lâns de rôle op de rolpeal, sadat men makliker de bocht om koe, s6under de wâl yn te farren.
* ''De [[Seine (ark)|Seine]]'' - [[seine (ark)|seine]], boere-ark
* ''De Strikel'' - om de seine mei te skerpjen
* ''De Syl'' - it koarte stikje dyk dat fan de Kleasterwei yn Nes nei de wipbrêge yn de Grousterdyk rint, krige de namme “De Syl” omdat hjir eartiids de Neskersyl lei, dêr't ek it Nesker Konvint de soarch oer droech. &lt;ref&gt;Toponymy fan Akkrum en Nes fan Merten Bakker. 1982)&lt;/ref&gt;
* ''De Tiempeal'' - 
* ''De Wurdze'' -
* ''It Harspit'' - [[harspit]] om de seine op te lizzen en mei de harhammer rjocht sadat in tinne râne ûntstiet dy't flymskerp is
* ''It Swee'' - as it gers meand is, leit it yn in swee op it lân
* ''Kleasterwei'' - kleaster it [[Nesker Konvint]]
* ''[[Pean]]'' - 
* ''[[Soarremoarre]]''
* ''Sodumerdyk'' - Eartiids rûn der in fuotpaad fan Nes en ien fan Jirnswâlde nei Soarremoarre of sa't de Akkrumers meastal sizze: Soadum. De grintwei dy't dêr letter kaam waard dan ek meastentiids de Sodumerdyk neamd. Mei de ruilverkaveling fan it Swettegebiet is dedyk trochbrutsen nei e oare diken dêr en hat SoarreMoarre better ferbining mei it easten fan de provinsje krigen.
* ''Sylroedepaad'' - [[sylroede]] &lt;ref&gt;[https://www.aldennijakkrum.nl/ Ald en Nij Akkrum]&lt;/ref&gt;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nes, Heerenveen|Nes (It Hearrenfean)}}
}}
{{koördinaten|53_3_11_N_5_50_53_E_type:city_zoom:14_region:NL|53° 3' NB, 5° 51' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Nes (It Hearrenfean)| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Utingeradiel]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Boarnsterhim]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>9lok65676wy8cz2tfke3rzpo24rxk15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lewis Carroll</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5436</id>
    <revision>
      <id>1240877</id>
      <parentid>1022523</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:39:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JayCubby</username>
        <id>52658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Lewis Carroll 1863.jpg]] → [[File:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg]] res</comment>
      <origin>1240877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18868" sha1="1i5iwhvy35kntrae8v6g29y5jymggpn" xml:space="preserve">{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding             = Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg
| ôfbyldingstekst       = Lewis Carroll yn [[1863]].
| ôfbyldingsbreedte     = 220px
| oar pseudonym         = 
| echte namme           = Charles Lutwidge Dodgson
| nasjonaliteit         = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Grut-Brittanje|Britsk]]
| berne                 = [[27 jannewaris]] [[1832]] 
| berteplak             = [[Daresbury]] ([[Ingelân]])
| stoarn                = [[14 jannewaris]] [[1898]]
| stjerplak             = [[Guildford]] ([[Ingelân]])
| etnisiteit            = [[File:Flag of England.svg|20px]] [[Ingelsen|Ingelsk]]
| taal                  = [[Ingelsk]]
| sjenre                = [[berneboek]]en, [[fantasy (sjenre)|fantasy]], [[poëzij]], &lt;br&gt;[[non-fiksje]]
| perioade              = 2e helte [[19e iuw]]
| streaming             = 
| tema's                = 
| bekendste wurk(en)    = ''[[Alice's Adventures in Wonderland]]'' &lt;br&gt;''Through the Looking-Glass''
| útjouwer              = 
| prizen                = 
| jierren aktyf         = ±[[1850]] – [[1898]]
| webside               = [http://www.lewiscarroll.org/carroll.html www.lewiscarroll.org]
}}
'''Lewis Carroll''' (it [[pseudonym]] fan '''Charles Lutwidge Dodgson''', [[Daresbury]], [[27 jannewaris]] [[1832]] – [[Guildford (stêd)|Guildford]], [[14 jannewaris]] [[1898]]) wie in [[Grut-Brittanje|Britsk]] [[skriuwer]], [[dichter]], [[wiskunde|wiskundige]], [[logika|logikus]], [[fotografy|fotograaf]], útfiner en [[Anglikaanske Tsjerke|anglikaansk]] [[deken (tsjerke)|deken]]. Hy is it bekendst wurden troch syn [[berneboek]]en ''[[Alice's Adventures in Wonderland]]'' (letter troch de [[Walt Disney|Disney]]-ferfilming better bekend wurden as ''[[Alice in Wonderland]]'') en it ferfolch dêrop, ''Through the Looking-Glass''. Syn fantasij en grutte talint foar wurdboarterijen en logika meitsje syn ferhalen bysûnder foar sawol bern as folwoeksenen. Carroll syn wurk is sûnt de earste publikaasje, yn 'e [[njoggentjinde iuw]], altyd populêr bleaun en hat in grutte ynfloed útoefene op lettere skriuwers, net inkeld op it mêd fan 'e [[jeugdliteratuer]], mar ek wat oare sjenres oanbelanget, lykas [[fantasy (sjenre)|fantasy]].

== Libben ==

=== Jonkheid en iere folwoeksenens ===
Carroll kaam út in begoedige [[Ingelân|Noardingelske]] famylje dy't benammentlik bestie út legerofsieren en anglikaanske geastliken. Sa wie syn oerpake, dy't krekt as hy fan [[Charles Dodgson (biskop)|Charles Dodgson]] hiet, biskop fan [[Elphin]], wylst syn pake (ek in Charles Dodgson) in legerkaptein wie dy't yn [[1803]] omkaam yn [[Ierlân]]. Syn heit, alwer in [[Charles Dodgson (preester)|Charles Dodgson]], wie in anglikaansk pastoar dy't troude mei Frances Jane Lutwidge. Carroll waard op [[27 jannewaris]] [[1832]] berne yn it doarpke [[Daresbury]], yn it greefskip [[Cheshire (greefskip)|Cheshire]], dêr't syn heit doedestiden stie. Hy wie it trêde bern en de âldste soan yn in gesin mei alve bern. Yn [[1843]], doe't Carroll alve jier wie, waard syn heit beroppen yn [[Croft-on-Tees]], yn noardlik [[Yorkshire]].

Carroll wie in foarlik jonkje, dat op 'e âldens fan sân jier al ''[[The Pilgrim's Progress]]'' lies. Mar al koed er goed leare, hy hie net in protte kammeraten en sosjale ynteraksje foel him faak swier. Dêrby spile mei dat er behindere waard fan in stikmannich krupsjes. Sa wie syn [[stammerjen]] wat dêr't er syn hiele libben lêst fan hold, al liket it (op grûn fan wat syn kunde oer him skreau) himsels mear yn 'e wei west te hawwen as oaren. As in jong bern wied er troch in [[earûntstekking]] oan ien kant dôf wurden. Doe't er santjin wie, krige er [[kinkhoast]], wat makke dat er neitiid altyd wat koartamich en smûgerich wie. Fierders hied er ek lêst fan [[migrêne]]-oanfallen en hied er letter yn syn libben sels twa setten wêrby't er it bewustwêzen ferlear. Dat lêste waard doedestiden diagnostisearre as in foarm fan [[epilepsy]].

Yn [[1846]] waard Carroll nei de jongeskostskoalle fan [[Rugby School|Rugby]] ta stjoerd, dêr't er in minne tiid hie en troch syn mei-learlingen bot narre waard, al hie dat gjin direkte ynfloed op syn learprestaasjes. Fan [[1849]] oant [[1854]] studearre er yn [[Oxford]], oan [[Christ Church, Oxford|Christ Church]], itselde kolleezje dêr't syn heit ek syn oplieding genoaten hie. Hy studearre ôf yn 'e [[wiskunde]] en krige neitiid in oanstelling oan Christ Church as wiskundedosint. Hoewol't it eins ferplichte wie foar dosinten oan it Christ Church-kolleezje om in preesterwijing te ûndergean, skode Carroll in rol yn 'e Anglikaanske Tsjerke hieltyd mar wer foar him út, oant er op [[22 desimber]] [[1861]] úteinlik ta deken wijd waard. Mar ta de preesterwijing dy't dêrop folgje moast, kaam it nea.

=== Skriuwkarriêre ===
Fan jongs ôf oan skreau Carrol al [[poëzij]] en [[koart ferhaal|koarte ferhalen]], dy't er mei midsmjittich súkses yn in ferskaat oan tydskriften besocht te publisearjen. Ek skreau er in stikmannich [[marionet]]tetoanielstikjes foar syn jongere bruorren en suskes, dêr't ien, ''La Guida di Bragia'', fan oerlevere is. Yn [[1856]], by it publisearjen fan it romantyske [[gedicht]] ''Solitude'', yn it lanlike tydskrift ''The Train'', brûkte er foar it earst it [[pseudonym]] Lewis Carroll. It is in omdraaiïng fan in feringelsking fan in latinisearring fan syn beide echte foarnammen: Charles Lutwidge wurdt yn it [[Latyn]] Carolus Ludovicus, en dat wurdt yn it [[Ingelsk]] Carroll Lewis, wat omdraaid Lewis Carroll is.

Yn datselde jier, 1856, krige Christ Church in nije rektor, te witten [[Henry Liddell]]. Dyselde soe mei syn gesin yn 'e dêropfolgjende jierren in tige grutte ynfloed op Carroll, syn skriuwen en syn hiele libbensrin útoefenje. Carroll rekke goed befreone mei Liddell syn frou en mei syn bern, it jonkje Harry en benammen de trije suskes Lorina, Edith en [[Alice Liddell|Alice]]. Op in roeitochtsje, op [[4 july]] [[1862]], betocht Carroll in teltsje om 'e bern te fermeitsjen, en Alice smeke him neitiid suver om it foar har op te skriuwen. Carroll liket earst net in protte fidúsje yn syn eigen ferhaal hân te hawwen mar doe't er fan oare kanten oanmoedige waard, sette er him der úteinlik dochs ta. Yn novimber [[1864]] koed er dan op 't langelêst Alice Liddell mei it hânskreaun en eigenyllústrearre manuskript bejeftigje, dat as titel droech: ''Alice's Adventures Under Ground''. Yn [[1865]] waard dat útjûn as ''[[Alice's Adventures in Wonderland]]'' (&quot;Alice Har Aventoeren yn Wûnderlân&quot;), mei yllústraasjes fan 'e profesjonele tekener [[John Tenniel|sir John Tenniel]]. Hoewol't lang tocht is dat Carroll de haadpersoan fan dit ferhaal basearre hie op Alice Liddell, hat er dat sels altyd ûntstriden.

[[Ofbyld:Alice par John Tenniel 30.png|thumb|left|270px|In yllústraasje fan ''[[Alice's Adventures in Wonderland]]'', troch [[John Tenniel|sir John Tenniel]], út [[1865]]: Alice sil [[kroket (spul)|kroket]] spylje mei in [[flamingo]] as hammer en in oprôle [[stikelbaarch]] as bal.]]
Troch it ûnbidige súkses fan dit boek feroare Carroll syn libben hiel bot. Fan it iene op it oare stuit wied er wrâldferneamd wurden yn 'e hiele [[Angelsaksyske lannen|Angelsaksyske wrâld]] en hy waard oerspield troch fanmail. Neffens ien ferhaal hie de Britske keninginne [[Victoria fan it Feriene Keninkryk|Fiktoaria]] ''Alice's Adventures in Wonderland'' sels mei sa'n soad nocht lêzen, dat se him in wink jaan liet dat er syn folgjende boek wol oan har opdrage mocht, en dêrop prompt de wiskundige tekst ''An Elementary Treatise on Determinants'' (&quot;In Elemintêr Traktaat oangeande Determinanten&quot;) opdroegen krige. (Carroll bestried dit ferhaal sels trouwens fûleindich en hold út dat neat dat der sels mar op liek ea foarfallen wie.)

Ein [[1871]] ferskynde der mei ''Through the Looking-Glass and What Alice Found There'' (&quot;Troch de Spegel en Wat Alice Dêr Untdiek&quot;) in ferfolch op ''Alice's Adventures in Wonderland''. Dat boek wie wat dûnkerder fan toan, wat mooglik feroarsake wêze kin troch de depressiviteit dêr't Carroll oan litte sûnt syn heit yn [[1868]] kommen wie te ferstjerren (syn mem wie yn [[1849]] al tige hommels stoarn oan in &quot;ûntstekking fan 'e harsens&quot; — miskien [[harsensfluesûntstekking]] of in [[beroerte|oerhaal]] — doe't se noch mar 47 jier âld wie). Syn lêste grutte wurk, ''The Hunting of the Snark'' (&quot;De Jacht op de Snark&quot;), publisearre Carroll yn [[1876]]. It is in wûnder gedicht oer de eksploaten fan in bizarre kliber ambachtslju en in [[bever]] dy't mei-inoar op jacht geane nei de mytyske &quot;snark&quot;.

=== Fotografy ===
Yn [[1856]] sette Carroll útein mei wat doe in nije keunstfoarm wie: [[fotografy]]. Al rillegau blonk er deryn út, en hy ûntjoech him ta in bekende keunstfotograaf, dêr't er sa'n jild mei fertsjinne, dat er it, nei't it skynt, in hoartsje yn him omgean litten hat om der syn berop fan te meitsjen. Dat died er lykwols net, en yn [[1880]], doe't profesjonele fotografen mei nije techniken folle makliker en goedkeaper foto's produsearje koene as hy, joech er dizze leafhawwerij der hielendal oan. Oer in snuorje fan 24 jier hied er doe omtrint trijetûzen foto's makke, wêrfan't likernôch in trêdepart de tiid en willensmoedse ferneatiging trochstien hawwe.

=== Utfinings ===
Carroll die geandewei syn libben ek ûnderskate útfinings, lykas in postsegelhâlder wêryn't [[postsegel]]s fan gelikense wearde byinoar yn in stikmannich fakjes opburgen wurde koene, wylst it gehiel yn 'e bûse meinommen wurde koe. Ek betocht er de [[nyktograaf]], dat in skreauboerd wie om nachts yn it tsjuster lêsbere oantekenings te meitsjen (yn in tiid dat men noch op bewurklike wize mei tonder en fjoerslach in flam meitsje moast om in kjers mei oan te stekken). Oare foarbylden binne in iere foarrinder fan it spultsje ''[[scrabble]]''; in middel om op typmasines de rjochtermarzje út te foljen; en in stjoer foar in beskaat soarte fan [[trijetsjiller]].

=== Wiskundich wurk ===
Op syn beropsmjittich mêd fan 'e wiskunde hold Carroll him benammen dwaande mei [[geometry]], [[matriksalgebra]] en [[wiskundige logika]]. Hy skreau mear as tsien boeken oer dy ûnderwerpen, dy't er publisearre ûnder syn wiere namme, Charles Lutwidge Dodgson. In part fan syn wiskundich wurk waard pas nei syn dea útjûn. Oan 'e ein fan 'e [[tweintichste iuw]] ûntstie der nije belangstelling foar syn wiskundige ideeën.

=== Op jierren ===
De lêste tweintich jier fan Carroll syn libben feroare der net in soad foar him, ek al waard er almar riker en ferneamder. Hy gie oant [[1881]] troch mei les te jaan oan Christ Church, en bleau dêr wenjen oant syn dea. Syn lêste [[roman]], ''Sylvie en Bruno'', waard yn twa dielen útjûn yn [[1889]] en [[1893]], mar wie net botte súksesfol; der waarden mar trettjintûzen eksimplaren fan ferkocht. Lewis Carrol stoar op [[14 jannewaris]] [[1898]] yn it hûs fan ien fan syn susters, te [[Guildford]], oan in [[longûntstekking]] dy't folge op 'e [[gryp]]. Hy wie doe fjirtjin dagen fan syn 66ste jierdei ôf.

== Beskuldigings fan pedofily ==
Sûnt likernôch de tritiger jierren fan 'e tweintichste iuw binne der beskuldigings, of alteast teoryen, op 't aljemint brocht dat Carroll in [[pedofily|pedofyl]] wie, sij it ien dy't syn nigings ûnderdrukte en [[selibaat|selibatêr]] libbe. Benammen guon resinte [[biografy]]en lykas dy fan [[Michael Bakewell]] (''Lewis Carroll: A Biography'', [[1996]]), [[Donald Thomas]] (''Lewis Carroll: A Portrait with Background'', [[1995]]) en [[Morton N. Cohen]] (''Lewis Carroll: A Biography'', [[1995]]) beweare dit. Dêrby wurde Carroll syn withoefolle freonskippen mei jonge famkes oanhelle, en teffens basearje de neamde biografen har op [[psychology]]ske ynterpretaasjes fan syn skriuwwurk. Mar fral wurdt ferwiisd nei de foto's dy't er in soad makke fan neakene of healneakene prepuberale famkes. Yn in stúdzje út [[2002]] troch Roger Taylor en Edward Wakeling waard rûsd dat likernôch 50% fan Carroll syn foto's fan lytse famkes wêze soe, hoewol't dat dreech yn te skatten is mei't twatrêde part fan syn foto's ferlern gien is. Morton N. Cohen en oare biografen beweare ek dat it hommelse en mysterieuze ferbrekken fan 'e freonskip tusken Carroll en it gesin Liddell yn juny [[1863]] it gefolch wie fan Carroll syn winsk om mei de doe alvejierrige Alice Liddell te trouwen.

[[Ofbyld:Alice Liddell 2.jpg|thumb|right|upright|250px|In foto fan [[Alice Liddell]], nommen troch Lewis Carroll yn [[1858]].]]
Sûnt [[1999]] hâldt in espeltsje oare ûndersikers, mei dêrûnder [[Karoline Leach]], [[Hugues Lebailly]] en [[Sherry L. Ackerman]], út dat de beskuldigings fan pedofily nearne op basearre binne, mar dat se no sa wiid útstruid binne dat der suver gjin krûd mear tsjin woeksen is. Leach sprekt yn dit ferbân fan &quot;de Carroll-myte&quot;. De neamde skriuwers hawwe de ûnderbouwing fan 'e beskuldigings punt foar punt wjerlein.

Wat de fotografy oanbelanget, Carroll fotografearre ek folwoeksen froulju, manlju, jonges, hûnen, stânbylden, skilderijen, beammen en lânskippen. En de foto's dy't er fan bern naam wie altiten ien fan 'e âldelju by oanwêzich, wylst it fanwegen it ljocht yn 'e regel yn 'e tún of earne oars bûtendoar plakfûn. Dêrby wiist Lebailly op de saneamde Fiktoriaanske bernekultus. Hoewol't de [[Fiktoriaanske tiid|Fiktoriaanske Tiid]] ûnbidige kein en keken wie as it om folwoeksen froulju gie, lei dat by bern hiel oars. Berneneakenens waard as in teken fan ûnskuld sjoen en hie neffens de moraal fan dy tiid gjin inkele konnotaasje mei it seksuële. [[Neakenfotografy]] fan bern wie doedestiden sadwaande &quot;yn&quot; en sels modieus, en net allinne Carroll die deroan mei mar ek withoefolle oare foaroansteande fotografen út dy tiid. Foto's fan neakene bern waarden sels as Fiktoriaanske krystkaarten brûkt, wat in hiel oare maatskiplike en estetyske wurdearring foar sok materiaal ymplisearret as dat hjoed de dei bestiet.

Fierdersoan is Katherine Leach yngien op Carroll syn bewearde pedofily sels. Neffens har komt it idee dat er in pedofyl wie, fuort út sawol in folslein misbegryp fan 'e Fiktoriaanske noarmen en wearden, as út it misferstân dat er gjin belangstelling hân hawwe soe foar folwoeksen froulju. Hja hat wiisd op withoefolle bewiismateriaal út Carroll syn deiboeken en brieven dat oantoant dat er him wis al oanlutsen fielde ta folwoeksen froulju, as dy no troud wiene of net, en dat er sels ferskate foar dy tiid skandalige relaasjes mei sokken hie. Ek tsjutte Leach oan dat in protte fan 'e fammen dy't Carrol syn &quot;bernefreondintsjes&quot; (''child friends'') neamt, eins tusken de achttjin en de ienentweintich wiene en hjoed de dei as mearderjierrich beskôge wurde soene. Se wol hawwe dat de ferhalen oer pedofily pas nei Carroll syn dea begûnen rûn te gean, en foar in grut part ek feroarsake binne trochdat syn famylje in grut part fan syn deiboeken fuortsmiten hat (der misse teminsten fjouwer folsleine dielen en in stikmannich siden út oaren). Iroanyskernôch besocht men dêrmei krekt syn goenamme te beskermjen, troch alle bewizen fan syn (bûtenechtlike) sekslibben te ûnderdrukken.

It ferbrekken fan 'e freonskip tusken Carroll en de Liddells, ta einbeslút, is yn in hiel oar ljocht kommen te stean doe't Leach yn [[1996]] yn 'e famyljebibleteek fan 'e Dodgsons in kladsje ûntdiek dat bekend wurden is as it ''Cut Pieces in Diary''-dokumint (&quot;Skuor Stikken út Deiboek&quot;-dokumint), en wêrfan't de tekst nei Carroll syn dea troch mear as ien hân delkwattele is. Dit bryfke (dat begjint mei de fjouwer wurden dêr't it nei neamd is) jout in koarte opsomming fan 'e ynhâld fan twa missende deiboeksiden, wêrûnder dy fan [[27 juny]] [[1863]], de deis dat Carroll syn houliksoansyk oan 'e alvejierrige Alice Liddell dien hawwe soe. Dêrút docht bliken dat frou Liddell Carroll dy deis fertelde dat der rabberij gie oer him en de gûvernante fan 'e Liddell-bern, en teffens oer him en &quot;Ina&quot;. Dy lêste soe Lorina, Alice har fjirtjinjierrige suster west hawwe kinne, mar frou Liddell hiet sels ek fan Lorina. Alice har namme komt yn 'e tekst net ien kear foar. Nei't men oannimme mei wie de neamde rabberij, oft dy no al of net earne op basearre wie, de reden dat de freonskip beëinige waard.

== Wurk ==

=== Literatuer ===
* ''La Guida di Bragia: A Ballad Opera for the Marionette Theatre'' (omtrint 1850)
* ''A Tangled Tale''
* ''[[Alice's Adventures in Wonderland]]'' (1865)
** [[Ofbyld:Frisian flag.svg|20px]] [[Frysk]]e oersetting: ''[[Alice yn Wûnderlân]]'' (fert. [[Tiny Mulder]], 1964)
* ''Facts''
* ''Rhyme? And Reason?'' (ek wol publisearre ûnder de titel ''Phantasmagoria'')
* ''Pillow Problems''
* ''Three Sunsets and Other Poems''
* ''Through the Looking-Glass, and What Alice Found There'' (ynkl. ''Jabberwocky'' en ''The Walrus and the Carpenter''; 1871)
* ''The Hunting of the Snark'' (1876)
* ''Sylvie and Bruno'' (1889)
* ''Sylvie and Bruno Concluded'' (1893)
* ''What the Tortoise Said to Achilles'' (1895)

=== Wiskundige wurken ===
* ''The Fifth Book of Euclid Treated Algebraically'' (1858 en 1868)
* ''A Syllabus of Plane Algebraic Geometry'' (1860)
* ''An Elementary Treatise on Determinants, With Their Application to Simultaneous Linear Equations and Algebraic Equations''
* ''Euclid and his Modern Rivals'' (1879)
* ''Symbolic Logic Part I''
* ''The Alphabet Cipher'' (1868)
* ''The Game of Logic''
* ''Some Popular Fallacies about Vivisection''
* ''Curiosa Mathematica I'' (1888)
* ''Curiosa Mathematica II'' (1892)
* ''Symbolic Logic Part II'' (postúm)
* ''The Theory of Committees and Elections'' (samle, redigearre en útjûn yn 1958 troch Duncan Black)

=== Oar ===
* ''The Principles of Parliamentary Representation'' (1884)

== Keppelings om utens ==
* {{en}}[http://www.lewiscarroll.org/carroll.html ''The Lewis Carroll Home Page'']
* {{nl}}[http://collegerama.tudelft.nl/mediasite/Viewer/?peid=5edbe909d44448bfb7121839cf912980/ Lêzing oer Lewis Carroll] (troch [[Nicolaas Matsier]])

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{Aut|Cohen, Morton N.}}, ''Lewis Carroll: A Biography'', Londen, 1995 (Macmillan), ISBN 0 33 36 29 264.
* {{Aut|Leach, Karoline}}, ''In the Shadow of the Dreamchild: A New Understanding of Lewis Carroll'', Londen, 1999 (Peter Owen) ISBN 0 72 06 10 443.
&lt;br /&gt;
Foar fierdere boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Lewis_Carroll ''References'' en ''References and further reading'', op dizze side].
}}

{{DEFAULTSORT:Carroll, Lewis}}
[[Kategory:Ingelsk berneboekeskriuwer]]
[[Kategory:Ingelsk fantasyskriuwer]]
[[Kategory:Skriuwer fan wa't ien of mear wurken yn it Frysk oerset binne]]
[[Kategory:Ingelsk dichter]]
[[Kategory:Ingelsk publisist]]
[[Kategory:Ingelsk wiskundige]]
[[Kategory:Ingelsk fotograaf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1832]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1898]]</text>
      <sha1>1i5iwhvy35kntrae8v6g29y5jymggpn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldeboarn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5536</id>
    <revision>
      <id>1240793</id>
      <parentid>1227124</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:43:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ferbinings */</comment>
      <origin>1240793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12586" sha1="1a2rx8ao85pchctvey6w536jj3kao56" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Aldeboarn, sicht oer de Boarn.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Doarpssicht''
| wapen                       = [[Ofbyld:Aldeboarn vlag.svg|120px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Aldeboarn wapen.svg|75px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeboarn}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Heerenveen Kerncijfers wijken en buurten 2023 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 27,24 km² &lt;br&gt; lân: 26,46 km² &lt;br&gt; werfan wetter 0,78 km² 
| befolkingstichtens          = 57,44 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_02_52.6_N_5_53_36.3_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 02' N 5° 53' E}}    
| webside                     = [https://aldeboarn.frl/ aldeboarn.frl]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 02
| lat_sec                     = 52.6
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 53
| lon_sec                     = 36.3
| lon_dir                     = E
}}
'''Aldeboarn''' is in [[doarp]] yn 'e [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It doarp is ferneamd om't der alle jierren de [[gondelfeart]] plakfynt. Yn it doarpsgebiet lizze ek de [[buorskip]]pen [[Broeksterhuzen (Aldeboarn)|Broeksterhuzen]], [[Easterboarn]], [[Jinswâlde]], [[Poppenhuzen]], [[Soarremoarre]] en [[Warniahuzen]]. 

Aldeboarn hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeboarn}} ynwenners ({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}}).

== Skiednis ==
Aldeboarn wie mûglik al yn de [[8e iuw]] in wichtich hannelsplak oan de [[Boarn]]. Al yn de achtste iuw wienen der yn Fryslân twa gruttere plakken, ''Nordac'' ([[Dokkum]])  en ''Bordonchorn'' Aldeboarn. De namme moat eat betsjutten hawwe as: 'yn de hoeke fan de Burdo'. De apostel [[Bonifatius]] hat ear't er nei Dokkum gie yn 754 yn Aldeboarn Friezen dope. Op it plak fan de boarne dêr't Bonifatius út dope is in tsjerke boud en op dat plak is de Boarnster tsjerke altiten stean bleaun, al datearret de lêste bou fan goed tûzen jier letter.&lt;ref&gt;[https://www.pgaldeboarn.nl/wp-content/uploads/Informatieboekje-PG-Aldeboarn-10-02-2021.pdf PKN Aldeboarn (PDF)]&lt;/ref&gt;. Mooglik hat Aldeboarn ek muntrjocht hân: der is in [[11e iuw]]ske munt fûn mei it opskrift 'Bordnere'.
[[Ofbyld:Atlas Schoemaker-FRIESLAND-DEEL2-2074R-Friesland, Oldenboorn.jpeg|thumb|left|250px|''Aldeboarn yn de 18e iuw'']]
Yn de tiid dat de Boarn in ferbining foarme mei de [[Middelsee]] hie Aldeboarn in protte skipfeart, wat skipbou en alle beroppen dy't dêrby hearre meibrocht. Dat hat ek yn de neikommende iuwen laat ta in protte nearing. Stadichoan is it belang fan it plak lykwols hieltyd lokaler wurden. Dy ûntwikkeling hat der lykwols al ta laat dat yn it doarp in karakteristike bou kaam, dy't no as [[beskerme doarpsgesicht]] oanwiisd is. Fuort nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] wienen der wol 10 winkellju, 10 bakkers en wol 30 plakken dêr't wat makke of ferkocht waard. Troch it ferline hawwe der noch lang skippers en skipshellingen west. Der wiene doe earst noch in feartsjinst, in trijetal frachtriders en in busûndernimming. De grutste wurkjouwers wienen de Spar-gruthandel en it [[suvelfabryk]]; beide binne der no net mear. 

Oant de [[gemeentlike weryndieling]] fan [[2014]] hearde Aldeboarn ta de gemeente [[Boarnsterhim]], en foar de weryndieling fan [[1984]] lei it sûnt minskewitten yn [[Utingeradiel]], dêr't it earder lang it haadplak fan west hie. Sûnt [[1989]] is de namme fan it doarp offisjeel [[Frysk]].

== Gebouwen ==
=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, Doelhôf- of Sint-Pankratiustsjerke (2).jpg|thumb|left|250px|''Doelhôf- of Sint-Pankratiustsjerke'']]
{{Apart|Doelhôftsjerke}}
Aldeboarn hie oan yn de [[18e iuw]] in [[dowestien]]nen Pankratiustsjerke, dy't al yn de [[13e iuw]] boud waard doe't it dekanaat Bornegoa syn sit yn Aldeboarn hie en wol fjirtich tsjerken en kapellen ûnder de Boarnster tsjerke foelen. Yn [[1723]] sloech it waar yn de tsjerketoer, dy't der dêrtroch sa min oan ta wie dat der in nije toer boud waard. De toer is [[1736]]-[[1737]] op 'e nij boude. 

[[Jancko Douwama]], dy't yn [[1482]] yn Aldeboarn berne wie, skreau dat de [[Magnusfane]] mûglik yn de tsjerke ferhoalen wêze soe. Dy soe fermuorre wêze, en it doarp wist ek krekt op hokfoar plak fan de muorre dat wie. Lykwols binne der gjin berjochten bekend oer de fynst fan in flagge doe't der yn [[1753]] in nije tsjerke by de toer boud waard. De hjoeddeiske tsjerke hat bysûndere souderskilderings en in oargel út [[1779]].

Boarnsters wurde tradisjoneel foar 'tuorkemjitters' útmakke. It ferhaal giet dat de Boarnsters by de weropbou fan de tsjerketoer de heechste fan Fryslân hawwe woenen. Yn dy tiid wie de heechste tsjerketoer fan Fryslân dy fan [[Tsjom]], dat de Aldeboarnster gongen op besite yn dat doarp en brûkten in line om de hichte fan de Tsjomster toer te mjitten. Doe't se nei ôfrin wat dronken slagge it de Tsjomsters lykwols en snij in stik fan de line ôf. Sadwaande bleau de Tsjomster toer de heechste toer fan Fryslân. Om dit ferhaal hjitte de Tsjomsters fan ''Lyntsjesnijers'' en de Boarnsters fan ''Tuorkemjitters''. De toer fan Tsjom is 72 meter heech, wylst de toer fan Aldeboarn 47 meter heech is.  

=== Andringastate === 
[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, resten fan it âlde Andringahûs.jpg|thumb|260px|''De sparre fleugel fan de eardere Andringastate'']]
[[Andringastate (Aldeboarn)|Andringastate]] wie in state út de [[17e iuw]]. De state waard troch grytman Augustinus Lycklama à Nijeholt yn 1768 op 'e nij boud. Nei it ferstjerren fan de lêste bewenner yn 1881 kaam de state yn besit fan de herfoarme gemeente, dy't it gebou op de westlike fleugel nei yn 1896 ôfbrekke liet om plak te meitsjen foar it hjoeddeiske Andringahûs. 

=== De Waach === 
[[Ofbyld:Waag Oldeboorn 06.JPG|thumb|260px|[[De Waach (Aldeboarn)|''Eardere Waach, Aldheidkamer'']] ]]
[[De Waach (Aldeboarn)|De Waach]] is in waachgebou út [[1736]], dat no as de [[Aldheidkeamer Uldrik Bottema]] tsjinst docht.

=== It direkteurshûs ===
It wenhûs fan it eardere koöperative suvelfabryk oan De Boarn.
[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, iepenbiere basisskoalle De Boarne.jpg|thumb|260px|''Iepenbiere basisskoalle De Boarne'']]
== Mienskip ==
[[De Jister (Aldeboarn)|De Jister]] is it doarpshûs fan Aldeboarn.

=== Tsjerken ===
* PKN Aldeboarn ([http://www.pgaldeboarn.nl/ webstee])

=== Skoallen ===
* Kristlike basisskoalle De Finne ([https://www.definne-aldeboarn.nl/ webstee])
* Iepenbiere basisskoalle De Boarne ([https://www.deboarne.nl/nl webstee])

(Sûnt 1 augustus 2024 binne de beide skoallen in gearwurkingsskoalle, wêrby't de De Boarne de skoalle fan it doarp bliuwt).&lt;ref&gt;[https://frieschdagblad.nl/regio/Fusie-basisscholen-Aldeboarn-in-de-maak-cbs-De-Finne-en-obs-De-Boarne-bundelen-op-1-augustus-2024-de-krachten-28473057.html Frysk Deiblêd, 9 juny 2023.]&lt;/ref&gt; 
=== Ferienings ===
* [[Fuotbalferiening Aldeboarn]]
* [[Tréwes]] - roeien
* [[Hercules (gymnastykferiening)|Hercules]] - gymnastyk
* [[Damklup Untspanning]] - damjen
* [[TCO]] - tennis
* [[Boarnster Kritetoaniel]]
* Fûgelwacht Aldeboarn ([http://fugelwacht-aldeboarn.nl/ webstee])

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1875 || 1954 || 1959 || 1964 ||  1969 || 1973 || 1999 || 2004 || 2008 || 2011 || 2022 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 2008 || 1548 || 1483 || 1499 || 1454 || 1579 || 1513 ||  1477 || 1447 || 1473 || 1520
|}
[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, Mounesteech 8.jpg|thumb|260px|Aldeboarn ]]
[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, pleats oan de Súdkant.jpg|thumb|260px|''Pleats oan de Súdkant'']]
=== Berne ===
* [[Janko Douwama]] (1482-1533), frijheidsstrider.
* [[Reytse Ayses]] (?-1574), lêste Fryske menistemartelder.
* [[Johan Vegelin fan Claerbergen]] (1690-1773), grytman 
* [[Jan Anne Lycklama à Nijeholt]] (1809-1891), politikus  
* [[Franciscus Holkema]] (1841-1870), biolooch en botanikus.
* [[Herman Haga]] (1852-1936), Nederlânsk natuerkundige.
* [[Otte Sijes Akkerman]] (1872-1957), folkdichter.
* [[Fokke Jacobs de Zee]] (1874-1950), skriuwer.
* [[Jikke Gaastra]] (1888-1963), Frysk reedrydster.
* [[Sijas Paulus Akkerman]] (1903-1981), skriuwer.
* [[Annie de Jong|Annie de Jong-Zondervan]] (1907-1972), atlete.
* [[Paulus Akkerman]] (1908-1982), skriuwer. 
* [[Jan Bottema]] (1908-1944), fersetsstrider.
* [[U.G. de Jong]] (folút: Uiltje Geert de Jong; 1925-2008), fersetsman en skriuwer.
* [[Hartman Hoekstra]] (1926–2007), VVD-politikus.
* [[Klaas van Tuinen]] (1840-1905), biolooch.
* [[Jorrit Bergsma]] (1986-),  langebaan- en maratonrider.

== Ferskaat ==
* De Stifting Krús- of [[Doumalien]] is in [[lien]] dat troch neisieten fan [[Jancko Douwama]] oprjochte is.
* Aldeboarn is in stimpelplak fan it [[Jabikspaad]].
* [[De Deelen]] is in natuergebiet besuden Aldeboarn.
* In bekende ynwenner fan Aldeboarn wie de [[komponist]] [[Paulus Folkertsma]]. Yn [[juny]] [[2018]] waard yn it doarp ta syn neitins it [[muzykfestival]] [[Midsimmertwirre]] holden.
[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, sicht op 'e Weaze.jpg|thumb|260px|''Sicht op 'e Weaze'']]
== Ynfrastruktuer ==
=== Ferbinings ===
Troch it doarp rint de [[Boarn]]. Fan de Boarn nei it noarden nei [[Smellingerlân]] rint [[De Swette (Aldeboarn)|De Swette]]; nei it suden rint de [[Boksleat (Eagmaryp)|Boksleat]] nei [[De Deelen]]. De [[N392]], dy't oan de súdkant fan it doarp rint, jout nei it westen ferbining mei [[Nes (Boarnsterhim)|Nes]] en nei it súdeasten mei [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]. By it [[Alddjip (Poppenhuzen)|Alddjip]] lâns jout de Beetsterdyk ferbining nei it easten mei [[Nij Beets]]. Ta de himrik fan Aldeboarn wurde ek rekkene: [[Jinswâlde]], [[Easterboarn]], [[Soarremoarre]], [[Poppenhuzen]] en [[Warniahuzen]].

=== Bustsjinst ===
Troch Aldeboarn rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]
* '''Line 27:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia Akkrum en [[Beetstersweach]]

De buslinen troch Aldeboarn wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].[[Ofbyld:2023 Aldeboarn, sicht op Westein.jpg|thumb|260px|''Westein'']]
=== Strjitten yn Aldeboarn ===
Alle [[strjitten yn Aldeboarn]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppelings om utens ==
* [http://www.aldeboarn.net Webstee fan Aldeboarn].
* [http://www.friesfotoarchief.nl/Atlantis/?application=tha&amp;database=tha&amp;entrypoint=thaned&amp;service=result&amp;templatename=result-template.htm&amp;exactzoeken=on&amp;Metatag%3AVrijZoeken=Oldeboorn Tresoar, foto's van Oldeboorn].
* [https://www.vvoldeboorn.nl Fuotbalklup Oldeboorn].

== Publikaasjes ==
* {{Aut|M. Kist}} &quot;Geschiedenis van het Kruis- of Doumaleen te Aldeboarn&quot;
* {{Aut|Bert Witteveen &amp; Janny van der Heide-Reijenga}} &quot;As ik de toer mar sjoch... - Aldeboarn yn 75 libbensferhalen&quot;
* {{Aut|Cor Waringa}} &quot;Kercke-boek van Aldeboarn Doelhôftsjerke 250 jr&quot;

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aldeboarn}}
}}

{{koördinaten|53_02_53_N_5_53_33_E_region:NL_type:building|53° 02'  NB 5° 53' EL}}
{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Aldeboarn| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Boarnsterhim]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn Utingeradiel]]</text>
      <sha1>1a2rx8ao85pchctvey6w536jj3kao56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boyl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6572</id>
    <revision>
      <id>1240879</id>
      <parentid>1181893</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8985" sha1="qd09sgl7hy2ktm9yg6v4r6tk8w1ilk2" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Boyl, Sint-Martinustsjerke mei klokkestoel.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Boyl}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 9,89 km², werfan: &lt;br&gt; - lân: 9,81 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,08 km²
| befolkingstichtens          = 109 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8392
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_54_40_N_6_12_3_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 54' N 6° 12' E}}  
| webside                     = [https://boijl.com/ boijl.com]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Boyl.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Boyla (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 54
| lat_sec                     = 40
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 12
| lon_sec                     = 3
| lon_dir                     = E
}}                                                 
'''Boyl''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Buil'') is in [[doarp]] noardeastlik fan [[Wolvegea]] yn it easten fan de gemeente [[Weststellingwerf]]. Under Boyl falle ek de buorskippen [[Boekelte]], [[Rysberkampen]] en (foar in lyts diel) Súd.

Boyl hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Boyl}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Fan it doarp Boyl wurdt foar it earst yn de oarkunde fan [[9 septimber]] [[1320]] melding makke (Berkelbach van Sprengel 1937, no 458.). Ut in ynstitúsjebrief fan [[20 juny]] [[1509]] docht bliken dat de tsjerke oan [[Martinus fan Toers|Sint-Marten]] wijd wie. (AAU, dl 42 (1916) s. 287). De tsjerke sûnder toer is boud yn de [[13e iuw]]. 
[[File:2023 Boyl, klokhûs.jpg|thumb|left|''Klokhús'']]
De [[Klokkestuollen yn Fryslân|klokkestoel]] komt út [[1600]] en is yn [[1904]] renovearre. Yn 'e klokkestoel hinget in yn [[1339]] getten klok mei de namme Martinus. De tsjerkeklok yn de klokkestoel is ien fan de âldste fan Nederlân en hat as [[râneskrift]]: ''Ende Lut bequame, Martines Klock is mijn name. In't jaer van ons Heeren 1399.''

Van der Aa (diel 2 s. 369) seit oer de situaasje yn it doarp om 1850 hinne: ''van dit dorp ligge de huizen, ter wederzijde van de kerk, in het geboomte verspreid. Men telt, met de daaronder behoorende buurtjes Boekholt en Rijserpekamp, 300 inw., alle Herv., die tot de gemeente Noordwolde - en - Beuil behooren, en hier eene kerk zonder toren hebben''.

Yn 1896 krige it doarp in eigen molkfabryk 'De Hoop', dat yn 1916 fusearre mei dy fan Elslo.&lt;ref&gt;[https://www.zuivelfabriekenfriesland.nl/boijl zuivelfabriekenfriesland.nl, oproppen 25 juny 2023]&lt;/ref&gt; It molkfabryk ferhûze nei it Súd, op de grins tusken Elslo en Boyl. It fabryk waard yn 1999 as gefolch fan in tal fúzjes en skaalfergrutting sletten.&lt;ref&gt;[https://www.zuivelfabriekenfriesland.nl/elsloo zuivelfabriekenfriesland.nl, oproppen 25 juny 2023]&lt;/ref&gt;

Boyl fierde yn 2020 it 700-jierrich jubileum. 

== Namme ==
De namme Boyl kin op ferskillende wizen útlein wurde. It is lestich om't it op âlde kaarten ferskillend skreaun wurdt as Buil, Beul en as Beuil, wylst it yn de banbrief fan biskop [[Guy fan Avesnes|Guy]] yn de fjirtjinde iuw sels Boylo neamd wurdt. Mooglik waard  it doarp Beul neamd (lykas de bewenners it no noch neame) nei it Nederlânske tiidwurd ''beulen'''→ bealgje. Om't de grûn dreger as earne oars te bewurkjen wie moast dêr hurder wurke wurde. It soe ek tsjutte kinne op ''buil'' → bulte, om't it lykas no noch jimmeroan heger as de omjouwing lei. Net sa nuver want fanwege de oerstreamings setten de minsken harre leaver wat heger nei wenjen. It kin ek komme fan it [[Aldfrysk]]e ''beile'', dat rûning, swelling betsjut. Yn it gefal fan Boylo ferwiist lo nei in boskryk gebiet.

== Mienskip == 
[[De Tille (Boyl)|De Tille]] is it doarpshûs fan Boyl. [https://boijl.com/dorpsbelangboijl-2/ Doarpsbelang Boyl] set him yn foar de leefberens fan it doarp. De doarpskrante fan it doarp hjit [https://www.evenbijpraoten.nl/ Even Bi'jpraoten]. Yn Boyl wurdt meast [[Oertsjongersk]] praat. 

=== Tsjerke ===
{{Apart|Doarpstsjerke (Boyl)}}
* [http://www.frieslandsend.nl/informatie-per-dorp/boijl/ PKN Boyl-Makkingea-Elslo]

=== Skoalle ===
[[Ofbyld:2023 Boyl, iepenbiere basisskoalle 'De Oostenbrink'.jpg|thumb|260px|''Basisskoalle'']]
* [https://deoosterbrink.nl/ Iepenbiere basisskoalle 'De Oostenbrink']

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [https://www.facebook.com/OJPBoijl/ Aldjiersploech 't Zwaantje]
* Biljerferienings 't Zwaantje en De Stoters
* [https://boijl.com/vogelwacht-boyl-en-omstreken/ Fûgelwacht Boyl en omkriten]
* [https://www.facebook.com/voetbalvereniging.trinitas.9/ Fuotbalferiening Trinitas]
|valign=top|
* [https://boijl.com/computerclub-boijl/ Kompjoeterklub Boyl]
* [https://www.facebook.com/KruisboogverBSO/ Krúsbôge en skuttersferiening Easterstreek-Boyl] 
* [https://www.gemengdkoorboyl.nl/ Mingd Koar Boyl]
* [https://boijl.com/toneelvereniging-nut-en-genoegen/ Toanielferiening Nut en Genoegen]
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://boijl.com/verenigingsleven/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:2023 Boyl, filla oan de Boylerwei 82.jpg|thumb|260px|''Filla oan de Boylerwei'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2007 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 243 || 1073 || 983 || 873 || 789 || 774 || 870 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  || 886 || 890
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/oldeberkoop/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/meneventboijl/ MenEvent Boyl] (augustus)
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100079884849554 Tintefeest] (septimber)

== Gea ==
It doarp leit oan de râne fan it [[Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld]]. It gebiet wurdt noardlik derfan begrinze troch it rivierke [[De Linde]]. Bewesten leit it doarp [[Easterstreek]] en beëasten [[Elslo]]. Yn it doarp stiet in Saksyske pleats, binne ferskate sânpaden, wurde landerijen en kavels omkringe troch natuerlike houtwâlen en is der in oantal lytse heidefjilden en fennen. It hjoeddeiske agraryske gebrûk is benammen molkfeehâlderij, ikkerbou en leeljetylt.&lt;ref&gt;[https://boijl.com/historie/ Doarpsside Boyl]&lt;/ref&gt; 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Boyl rint de folgjende busline:

* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]

De busline troch Boyl wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
[[Ofbyld:2023 Boyl, Boylerwei.jpg|thumb|260px|''Boylerwei'']]
Alteveerswei, [[Bekhof]]wei, [[Boekelte]]rwei, Boylerwei, Boschoordwei, De Brink, De Daoken, De Griene Seam, Doldersumsestrjitte, Dwersfeartwei, Eastfjirdeparten, Klokkewei, Meulepolle, Meuleveldwei, Reewei, Rysberkamperwei, Skoalleleane, Tsjerkewei, Verwerswei, Veurmanswei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [https://www.facebook.com/groups/459818704045700/ FB-side Boyl]
* [http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/boijl/boijl.htm www.stellingwerven oer Boyl]
{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Boijl|Boyl}}
}}
{{koördinaten|52_54_35_N_6_11_58_E_type:city(530)_zoom:15_region:NL|52° 55' NB, 6° 12' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Boyl| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>qd09sgl7hy2ktm9yg6v4r6tk8w1ilk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wolvegea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6804</id>
    <revision>
      <id>1240884</id>
      <parentid>1181866</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T21:04:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ynfrastruktuer */</comment>
      <origin>1240884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13813" sha1="6d092np8hhgcrtbzggb98vkyka10uuv" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Grietenijhuis_Weststellingwerf.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''It âlde gritenijhûs fan Weststellingwerf, ea op it krúspunt fan de drokste diken, no oan it Sintrumplein''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Wolvegea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 13,19 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 12,07 km² &lt;br&gt; - wetter: 1,12 km²
| befolkingstichtens          = 1.098 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8471-8472
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_52_32_N_5_59_56_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 52' N 5° 59' E}}  
| webside                     = [https://www.facebook.com/Wolvegram/ FB-side Wolvegea]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Wolvegea.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Wolvegea (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52      
| lat_min                     = 52
| lat_sec                     = 32
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 59
| lon_sec                     = 56
| lon_dir                     = E
}}                          
'''Wolvegea''' is it haadplak fan de gemeente [[Weststellingwerf]], oan it [[spoar fan Swol nei Ljouwert]]. De gemeente besiket mei it nijbouprojekt De Lindewyk, 'wenjen oan it wetter' fan Wolvegea in trekpleister te meitsjen foar minske en natuer.

Wolvegea hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Wolvegea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Wolvega rond 1850.jpg|thumb|250px|left|''&lt;small&gt;In kaart fan Wolvegea ± 1850 fan Eekhoff. Te sjen binne û.o. de Mole, it doarp Haule en de Nije Oanlis. Ek binne de bûtens fan Van Haren en Van Heloma te sjen, en ek de Lycklama [[Stins]]&lt;/small&gt;'']]

Wolvegea is oarspronklik in [[streekdoarp]]. De âldste boarne wêryn it doarp neamd wurdt is út [[1218]]. Yn de [[19e iuw]] ûntwikele it doarp him ta in wichtige kearn. Grutte oarsaak wie de oanlis fan de [[ryksstrjitwei]] tusken Ljouwert en Swol yn de jierren '20 fan de 19e iuw. Dy dyk krúste yn it doarp in wichtige east-westferbining. Op it krúspunt fan de beide wegen waard yn [[1835]] it gritenijhûs boud (sjoch ôfbyld). Dêrmei waard Wolvegea definityf it haadplak fan de gemeente Weststellingwerf. Hoewol't it gebou yn funksje al ferskate opfolgers hân hat, bestiet it noch altyd. Der sitte yn 2008 inkele bedriuwen en apparteminten yn.

Ek de iepening fan [[Steatsline A|steatsspoarline A]] tusken [[Arnhim]], [[Swol]] en Ljouwert yn [[1868]] droech by oan de ûntwikkeling fan it doarp. It âlde [[stasjon Wolvegea|stasjonsgebou]] út [[1865]] bestiet, nettsjinsteande in jierrenlange driging ta sloop, noch altyd en is yn [[1991]] hielendal fannijs opmakke. Ek bûten de âlde wegen wreide de bebouwing him mear konsintrearre út. Yn [[1839]] waard it publike kuierplak ''De [[Nije Oanlis]]'' as wurkferskaffingsprojekt útfierd. It park waard ûntwurpen troch de ferneamde túnarsjitekt [[Lucas Pieters Roodbaard]]. Dêrneist hienen ek de grutte bûtenhuzen grutte parkeftige tunen. Hjirfan binne noch inkele lytse gedieltes bewarre bleaun, soms allinnich mar yn de foarm fan wat âlde beammen.

==== Untwikkeling ====
[[Ofbyld:Gemeentehûs Weststellingwerf.jpg|thumb|left|250px|''It nije gemeentehûs fan Weststellingwerf as middelpunt fan ferskate nijbouprojekten op ynwreidingslokaasjes, wêrûnder de bibleteek, winkels en apparteminten links op de foto'']]
Nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] is it wenningbestân fan Wolvegea bot tanommen. Benammen oan de súd- en westkant wreide it doarp him út mei nije wenwiken. Tichteby it sintrum wie it benammen sosjale wenningbou, rjochting it bûtegebiet binne yn haadsaak keapwenten setten.
Yn de jierren 1990 kaam der midden yn it doarp in wenwyk by op it plak fan de âlde drafbaan. Letter folgen nijbouprojekten by it eardere bûtenswimbad en in tichteby steande middelbere skoalle. Ek oan de eastlike kant fan it winkelsintrum ûntstienen in grut oantal útwreidingslokaasjes, ûnder oare op it eardere merkeplein, inkele âlde bedriuwsgebouwen en twa âlde supermerklokaasjes. Dêr kamen benammen appartemintekompleksen te stean. De heechbou slút goed oan by it tichtby steande nije gemeentehûs mei acht ferdjippings. Dy werynrjochting fan de eastlike kant fan it sintrum waard yn 2008 foltôge.

[[Ofbyld:Martinibuurt.jpg|thumb|250px|left|''De opknapte Martinibuert, wêrby't de wenningen mei útienrinnende materialen renovearre binne'']]
Sûnt it begjin fan de 21e iuw is in grut part fan de hierwenningen yn de Martiniwyk út de jierren 1960 opknapt. De ientoanige boublokken en de ferwaarloaze iepen romte binne yn it ramt dêrfan omfoarme ta in oantreklike iepen wyk mei in soad ferskaat. Suver tagelyk waard oan de eastlike kant fan it doarp begûn mei de bou fan in grutte wenwyk. Foar it nijbouprojekt ''De Lindewyk'' waard sa goed as it hiele gebiet tusken it spoar en de A32 opfolle mei wenningen, grien en fral wetter. Yn de wyk binne sa'n 650 wenningen boud, dêrneist waard it kenmerkende lânskip fan de [[Lindefallei]] de wyk yn lutsen. Ek is der in grut rekreaasjeterrein mei swimplasse en strân oanlein.

Wolvegea leit yn in agraryske krite. Iuwenlang waard der eltse [[wike]] de [[feemerk fan Wolvegea]] holden, dy't yn [[1972]] opheft waard. Fierders wie foar it doarp ek de [[hannel]] yn [[Turf (brânstof)|turf]] in wichtige boarne fan ynkomsten. Neidat turf as brânstof hieltiten mear ferfongen waard troch stienkoal, oalje en gas, luts it doarp mear [[yndustry]] oan. Yn 2008 hat Wolvegea trije bedriuwenterreinen. It âldste fan dizze terreinen leit om de [[Skipsleat (Nijlemmer)|Skipsleat]]. It lykneamde terrein is yn de rin fan de jierren fierder útwreide. De útwreidingen makken dat hieltyd mear gebouwen leech kamen te stean. Yn 2004 is it bedriuwenterrein dêrom opknapt en kaam der in soad grien by. Yn 2008 stean op de ''Skipsleat'' sa'n 60 bedriuwen dy't oan mear as 650 minsken wurkgelegenheid biede. Oan de westside wurdt it terrein noch fierder útwreide.

Oan de eastside fan de Skipsleat, tusken it spoar en de âlde wei nei It Hearrenfean, leit bedriuwenterrein ''Hearendiel''. Hjir is benammen plak foar bedriuwen dy't bygelyks aktyf binne yn de yndustry, distribúsje en gruthannel. 
Tusken de Hearrenfeanskewei en de A32 leit it bedriuwenterrein ''De Plantaazje''. Hjir steane benammen kantoaren en tsjinstferlienende bedriuwen.

De N351 slingert as rûnwei ''Om den Noort'' tusken de trije bedriuwenterreinen troch. De bedrijven binne hjirtroch goed oansluten op de grutste útfalswegen. En ek it stsjon leit yn de measte gefallen op rinôfstân.

== Gebouwen ==
[[Ofbyld:Wolvegea, Hûs Lindenoard.jpg|thumb|250px|''Lindenoard'']]  
It ienige bûtenhûs dat no noch yn Wolvegea stiet, is ''Huzinge [[Lindenoard]]''. Hjir hat ûnder oare de ferneamde [[grytman]] [[Willem van Haren (grytman)|Willem van Haren]] wenne. Hy wie de earste Van Haren dy't yn opfolging 122 jier grytman wienen. Willem van Haren wie grytman fan Weststellingwerf tusken [[1688]] en [[1711]]. Syn pakesizzer [[Onno Zwier van Haren]] wie tusken [[1742]] en [[1779]] neist ûnder oare adviseur fan [[Willem IV fan Oranje-Nassau|Steedhâlder Willem IV]] ek grytman fan Weststellingwerf. Nei in brân yn [[1776]] liet hy it hûs tusken [[1776]] en [[1779]] werbouwe yn [[Loadewyk XIV fan Frankryk|Loadewyk XIV-styl]].
[[File:Wolvegea, PKN-tsjerke ('Tsjerke op 'e Hichte').jpg|thumb|250px|''Tsjerke op 'e Hichte']]
{{Apart|Tsjerke op 'e Hichte}}
{{Apart|Sint-Fransiskustsjerke (Wolvegea)|Sint Frannsiskystsjerke}}
In oar kenmerkend gebou yn it doarp is de Tsjerke op'e Hichte (PKN). Dy waard yn [[1646]] nei ferwoasting fan de oarspronklike tsjerke boud mei diels it materiaal fan de âlde muorren. De houten bekroaning fan de toer is út [[1894]]. Oan de oare kant fan it spoar stiet de troch [[Pierre Cuypers jr.]] ûntwurpen roomske Sint-Fransiskustsjerke út [[1939]]. 

Fan de yn Weststellingwerf berne [[Peter Stuyvesant]] stiet in monumint fan [[Jentsje Popma]].

Yn de âlde boargemasterswente is tsjintwurdich de [[Aldheidkeamer Weststellingwerf]] ûnderbrocht. It gebou datearret fan 1925.&lt;ref&gt;[https://oudheidkamer-weststellingwerf.nl/ Aldheidkeamer Weststellingwerf]&lt;/ref&gt; Yn de [[nôtmole]] [[Wynlust (Wolvegea)|Wynlust]] wurdt noch jimmeroan nôt meald. Yn de omkriten is noch in [[poldermole]], dy't de namme [[De Gooyer (Wolvegea)|De Gooyer]] draacht. 

== Mienskip ==
[[File:Wolvega - Pieter Stuyvesant (1955) van Jentsje Popma - 02.jpg|thumb|250px|''Piter Stuyvesant (1955) ([[Jentsje Popma]])'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2004 || 2021 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 5.555 || 6.162 || 7.591 || 9.097 || 10.346 || 12.150 || 13.090
|}

=== Foarsjennings ===
As haadplak fan de gemeente Weststellingwerf hat Wolvegea in wichtige regiofunksje. Yn it winkelsintrum sitte supermerken en in soad winkels. Dêrneist sit hjir de grutste wenbûlevard fan Fryslân en bine der moadesaken, kafees en hotels.
[[File:De Wolf fan Wolvegea.jpg|thumb|250px|''De Wolf fan Wolvegea'']]
Op sportgebiet binne der in swimbad, in tal fuotbalfjilden, in skeeler- iisbaan en sportsealen. Wolvegea hat it modernste [[drafsport]]sintrum fan Nederlân. Hjir wurde, neist [[Duindigt]] de measte profesjonele wedstriden ferriden wêr't wedde wurde kin.

=== Underwiis ===
Yn Wolvegea binne twa middelbere skoallen: it Linde Kolleezje en AOC Terra. De basisskoallen binne: Túndoarpskoalle, De Heidepolle, Doarpsskoalle, Súd, De Adelaar, De Wegwijzer, Sint Franciscusskoalle en de Mgr. J. Scholtensskoalle.

=== Tsjerken ===
[[Ofbyld:Wolvegea, Sint-Fransiskustsjerke.jpg|thumb|250px|''Sint-Fransiskustsjerke'']]
* [[Tsjerke op 'e Hichte]] (PKN)
* Ichtustsjerke (PKN
* [[Sint-Fransiskustsjerke (Wolvegea)|Sint-Fransiskustsjerke]] (Roomsk-katolyk)
* De Mirt (grifformeard-frijmakke)
* Fermanje

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [http://www.badmintonwolvega.nl/ Badmintonferiening Griffioen]
* [https://www.rocktownbigband.nl/bigband-steenwijk/ Bigband Rock Town]
* [https://lendebloazers.nl/ Dweilorkest De Lendebloazers] 
* [[Fuotbalferiening Wolvegea]]
* Fûgelwacht Wolvegea en omkriten
|valign=top|
* [https://www.kgv-arena.nl/blog/ Gymnastykferiening Arena]
* [https://lindenoord.nl/ Iis- en skeelerklub Lindenoord]
* [https://sios.nl/ Kuorbalferiening SIOS]
* [https://www.facebook.com/hvdegriffioen/?locale=nl_NL Hânbalferiening Griffioen]
* [https://www.facebook.com/toneelverenigingkunstnaarkracht/?locale=nl_NL Toanielferiening Kunst naar Kracht] 
|}
=== Bekende ynwenners ===
{|
|valign=top|
* [[Onno Zwier van Haren]], [[grytman]]
* [[Herman Ulrich Huguenin]] (1808-1873), Twadde Keamerlid 
* [[Lourens Zandstra]] (1848-1923), sosjalistysk foarman 
* [[Geart van der Zwaag]] (1858-1923), sosjalist, oprjochter fan [[De Klok]]
* [[Harm Middendorp]] (1878-1941), auteur 
* [[Fokke Middendorp]] (1905–2001), publisist 
|valign=top|
* [[Minze Dijksma]] (19?), gûchelder
* [[John Eskes]] (1951-2015), muzikant, komponist 
* [[Geert Kuiper]] (1960), reedrider 
* [[Monique Knol]] (1964), olympysk kampioene hurdfytsen [[1988]].
* [[Satu Ketellapper]] (1992), wrâldkampioen linedancer
&lt;!-- RANGSCHIKKING NAAR GEBOORTEJAAR --&gt;
|}

== Ynfrastruktuer ==
=== Auto ===
Wolvega leit oan de [[autosnelwei]] [[Rykswei 32|A32]] tusken [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] en [[Stienwyk]].

=== Iepenbier Ferfier ===

==== Treinferbining ====
[[Ofbyld:Station Wolvega (2024).jpg|thumb|Stasjon Wolvega]]
Wolvegea hat in [[Stasjon Wolvegea|stasjon]] oan it [[spoar fan Swol nei Ljouwert]]. De ferbining wurdt fersoarge troch de [[Nederlandse Spoorwegen|NS]].

==== Busstasjon ====
Troch Wolvegea rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 16:''' Wolvegea - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 17:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia Wolvegea
* '''Line 108:''' Wolvegea - [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - [[Stienwyk]] fia Noardwâlde

De buslinen troch Wolvegea wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten === 
De [[strjitten yn Wolvegea]].

== Keppeling om utens ==
*[http://www.drafcentrum-wolvega.nl/ draafsintrum Wolvegea]
*[http://www.weststellingwerf.nl/ Webstee Weststellingwerf]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Wolvega|Wolvegea}}
}}
{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Wolvegea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>6d092np8hhgcrtbzggb98vkyka10uuv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldeberkeap</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6805</id>
    <revision>
      <id>1240860</id>
      <parentid>1181993</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13003" sha1="14jhof5rasobrkwp91iwmebboheekkm" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Aldeberkeap, Bonifatiustsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Bonifatiustsjerke''
| wapen                       = [[Ofbyld:Oldeberkoop vlag.svg|80px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeberkeap}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 18,34 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 18,24 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,09 km²
| befolkingstichtens          = 85 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =  
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    =              
| simmertiid                  = 
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_56_17_N_6_8_2_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 56' N 6° 8' E}}
| webside                     = [https://oldeberkoop.nl/ oldeberkoop.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Aldeberkeap.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Aldeberkeap (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 56
| lat_sec                     = 17
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 8
| lon_sec                     = 2
| lon_dir                     = E
}} 
'''Aldeberkeap''' of '''Berkeap''' ([[Nederlânsk]]: ''Oldeberkoop'', [[Stellingwerfsk]]: ''Berkoop'') is in [[brinkdoarp]] yn 'e gemeente [[Eaststellingwerf]]. It doarp leit by it krúspunt fan de [[N351]] mei de [[N353]] yn it lân fan de [[Tsjonger]] en de [[Linde]]. Under it doarp falle ek de buorskippen [[Bekhof]] en [[Deddingabuert]].

Aldeberkeap hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeberkeap}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
It âlde doarp is ûntstien op de sânrêgen tusken de [[Linde]] en de [[Tsjonger]]. Berkeap is ien fan de âldste doarpen fan súdeast-Fryslân. 

It doarp wurdt al yn [[1228]] neamd as de Fryske striders by ''Brokope'' byelkoar komme om [[Drinte]] binnen te fallen. De Friezen helpe de biskop by in skeel mei de lânfâd fan Koevorden mar wurde op de heide tusken Bakkefean en de Drintske grins ferslein. 
De namme Aldeberkeap komt fan broek(lân), dat leechlizzende greide betsjut, en fan ''ope'', dat ôflaat is fan ''apa'', dat wetter betsjut. De plaknamme ferwiist nei de lege en wetterrike lokaasje fan it doarp. Foar de kanalisaasje fan de Kuunder en de Linde strûpte it lân yn dy kontrijen der foar in grut part fan it jier ûnder. 

Fanút Berkeap ûnstiene foar 1320 de [[parochy]]'s Eastberkeap (''Ostbrockop'', it lettere [[Makkingea]]) en Westberkeap (''Westbrockop'', it lettere [[Nijeholtpea]]). Om it doarp te ûnderskieden fan de nije parochy's waard it doarp tenei Aldeberkeap neamd.   
[[Ofbyld:Aldeberkeap, Bonifatiustsjerke (eins Fitustsjerke).jpg|thumb|left|''Bonifatiustsjerke'']]
De [[Bonifatiustsjerke (Aldeberkeap)|tsjerke]] stiet yn it midden fan it doarp en oannommen wurdt dat it oarspronklik [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] gebou yn 1125 boud is. Yn dy tiid bestie de tsjerke hielendal út [[dowestien]]. Om [[1450]] hinne waard de tsjerke yn [[Gotyk|goatyske]] styl en mei [[kleastermop]]pen nei it easten ta langer makke. De tsjerke is ferneamd nei de apostel [[Bonifatius]], mar de oarspronklike [[patroanhillige]] wie [[Fitus (hillige)|Fitus]].&lt;ref&gt;https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/oldeberkoop/oldeberkoop.htm Skiednis fan 'e Stellingwerven, oproppen 24 juny 2023]&lt;/ref&gt; 

Yn 1585 yn de [[Tachtichjierrige Oarloch]] hie Aldeberkeap te lijen fan in oanfal fanút [[Stienwyk]] fan de [[Spanje|Spanjerts]]. Hja brochten de toer ta ynstoarten troch dy te ûndergraven. Letter waard de toer wer opboud [[Giele Stien|Fryske gieltsjes]], mar lytser en minder heech as de âlde toer. Grutte restauraasjes fan de tsjerke fûnen plak yn [[1927]] en yn de jierren 1960. Yn 2012 waard de muorre om 'e tsjerke restaurearre en in tagongspoarte rekonstruearre. 
[[Ofbyld:Lambert-van-den-Bos-Schauplatz-des-Krieges MG 9519.tif|thumb|left|''Kaart (17e iuw) mei de skâns fan Aldeberkeap'']]
Om Fryslân better te beskermjen liet [[Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg|Willem Loadewyk]] tusken en lâns natuerlike barriêres de [[Fryske Wetterline]] oanlizze mei ferskillende skânsen. Yn [[1593]] wurdt súdeastlik fan Aldeberkeap oan de noardlike kant fan de Linde ek de [[Bekhofskâns]] boud. Ien fan de oerbliuwsels fan it fort stiet midden yn it doarp, in [[kanon (oarlochswurktúch)|kanon]] dat yn [[1979]] fûn waard en skonken is oan de gemeente. Dy hat it wapenmuseum fan [[Delft]] in ûnderstel foar it kanon meitsje litten en hat it mids yn 't doarp setten. De kontoeren fan de eardere skâns binne yn 2007 wêr sichtber makke.

Yn 'e [[Frânske tiid]] waard mei yngong fan 1 jannewaris 1812 de [[mairie]] Aldeberkeap ynsteld. Nei de werynfiering fan de [[gritenij]]en bleau Aldeberkeap it haadplak fan Eaststellingwerf. It bestjoer fan de gritenij kaam yn 'e herberch 'De Zwaan' gear, in gebou dat yn alle gefallen út 1720 datearret. Aldeberkeap ferlear de status fan haadplak yn 1855 nei't it gemeentebestjoer op 16 april 1852 der foar keas om it gemeentehûs te ferhûzjen nei Makkingea. 
[[Ofbyld:Aldeberkeap, filla Vredewoud.jpg|thumb|left|''Filla Vredewoud'']]
[[Ofbyld:Koepelbos Oldeberkoop - Mapillary (D27RsP8IK4fY8GsAI0jGlm).jpg|thumb|260px|''Koepelbosk'']]
In grutte rol foar it doarp spile de grutgrûnbesitter [[Jan Albert Willinge]] (1760-1839), dy't fan 1815 oant 1839 grytman fan Eaststellingwerf wie. Yn 1825 joech er [[Lucas Pieters Roodbaard]] (1782-1851) opdracht om ûntwerpen te meitsjen foar de grutte parken by it doarp. Sa waarden de Koepelbosk, de Molebosk en it Stjerrebosk yn de Ingelske lânskipsstyl oanlein. In oar opfallend gebou yn opdracht fan grytman [[Jan Albert Willinge]] is it pastorygebou út [[1838]]. Hy ferstoar sûnder neiteam en al it besit gie doe oer op Geziena Willinge, dy't troude mei Lambertus Petrus Prins, de earste dokter fan Aldeberkeap. Hja wennen op Vredewoud en twa fan harren bern neamde harren letter Willinge Prins. Ien fan dy twa, Jan Albert Willinge Prins (1834-1875), wenne ek op Vredenwoud en krige mei syn frou Amelia Wiskje van Bienema (1838-1881) twa soannen, Epke Willinge Prins (1871-1949) en Petrus Lambertus Willinge Prins (1866-1941). Epke soe letter op Vredewoud wenje, wylst Piet yn it lânhûs Lunia wenne. Hja brochten it doarp in soad troch te ynvestearjen yn 'e bou fan it molkfabryk 'De Goede Verwachting', de earste lânbouskoalle fan Nederlân en de stifting fan in sparbank.&lt;ref&gt;[https://www.zuivelfabriekenfriesland.nl/oldeberkoop zuivelfabriekenfriesland.nl, oproppen 24 juny 2023]&lt;/ref&gt;.  

De lânbouskoalle waard yn 1967 sletten en nei in fúzje mei it molkfabryk De Takomst fan [[Wolvegea]] waard ek it molkfabryk yn 1977 sletten. Ek hat der in húshâldskoalle in Aldeberkeap west. 

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Aldeberkeap, MFA MeJander.jpg|thumb|260px|''MFA MeJander'']]
[https://www.mfaoldeberkoop.nl/ De MeJander] is it multyfunksjonele akkomodaasje fan it doarp. [https://www.facebook.com/plaatselijkbelangoldeberkoop/?locale=nl_NL Pleatslik Belang] behertiget de belangen fan it doarp. De Dreijer is ien fan 'e âldste doarpskranten fan Fryslân.&lt;ref&gt;[https://oldeberkoop.nl/olberkoop-het-mooiste-dorp-om-te-wonen/diversen-in-oldeberkoop/ Side Aldeberkeap, oproppen 24 juny 2023]&lt;/ref&gt; 

=== Tsjerke ===
* [https://pg-olde-nijeberkoop.nl/ PKN-gemeente Alde en Nijeberkeap]

=== Skoalle ===
* [https://obsdetjongeling.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Tjongeling]

=== Ferienings/Stiftings ===
[[Ofbyld:Snoesje van de geitefok.jpg|thumb|260px|''Byld oanbean troch De Geitefok'']]
[[Ofbyld:Aldeberkeap, Willinge Prinsstrjitte 15.jpg|thumb|260px|''Willinge Prinsstrjitte 15'']]
{|
|valign=top|
* [[De Geitefok|Aldjiersferiening De Geitefok]]
* [https://www.berkoperpopkoor.nl/ Berkeaper popkoar]
* [https://www.facebook.com/brommerclubbro/ Brommerklub BRO]
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Alde- en Nijberkeap]
* [[Sport Vereent|Fuotbalferiening Sport Vereent]]
* [https://www.facebook.com/kvlintjooldeberkoop/ Kuorbalferiening Lintjo]
|valign=top|
* [https://www.dorpsarchiefoldeberkoop.nl/ Stifting Doarpsargyf]
* [https://muziekopstapel.nl/ Stifting Muzyk op Stapel]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063557523644 Tennisferiening Brocope]
* [https://www.toneelverenigingoldeberkoop.nl/ Toanielferiening De Hoek fan Sânwâlden]
* [https://www.ps-brocope.nl/ Hynstesportferiening Brocope]
|}
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 646 || 1251 || 1220 || 1253 || 1281 || 1290 || 1562 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2009 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1536 || 1514 || 1555
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/oldeberkoop/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Berne ===
{|
|valign=top|
* [[Gerrit Hendrik Kuperus]] (1897-1976), politikus
* [[Bauke Kammenga]] (1901–1990), politikus
* [[Lamkje Hof-De Boer]] (1908–1991), skriuwster 
* [[Henk Bloemhoff]] (1948), taalkundige 
|valign=top|
* [[Jan Hof]] (1959), kuorballer
* [[Gerrit de Vries]] (1967), hurdfytser 
* [[Anita Looper]] (1975), atlete
* [[Sjoerd Hamburger]] (1983), roeier
|}
=== Eveneminten ===
[[Ofbyld:Paasvuur Oldeberkoop 2012.jpg|thumb|260px|''Peaskefjoer'']]
* Peaskefjoer
* [https://wandeldagoldeberkoop.nl/ Berkeaper Kuierdei] (juny)
* [https://oldeberkoop.nl/berkoper-markt-oldeberkoop/ Berkeaper Merk] (lêste woansdei fan july) 
* [https://www.belevingsmarktoldeberkoop.nl/ Belibbingsmerk Aldeberkeap] (alle moannen fan maaie oant en mei oktober)
* [https://www.openstal.nl/ Keunstrûte Open Stal] (july/augustus)
* [https://www.facebook.com/dorpsfeestoldeberkoop/ Doarpsfeest] (july)
* [[Ringriderij]] (augustus)

== Gea ==
Om it doarp lizze de [[Koepelbosk]], [[De Kiekenberch]], [[Molenbosk]], [[Stjerrebosk]] en de [[Stuttebosk]]. Tusken Aldeberkeap en [[Nijeberkeap]] leit noch yn 'e himrik fan Aldeberkeap it natuergebiet [[Dellebuorsterheide]] fan [[It Fryske Gea]].

== Ferskaat==
[[Ofbyld:Aldeberkeap, Prinsewyk mei it eardere moalfabryk.jpg|thumb|260px|''Prinsewyk'']]
* It dokumintaasjesintrum fan de [[Stellingwarver Schrieversronte]] sit yn in gebou oan de Willinge Prinsstraat 10
* It doarp hat in haven 'De Uutwiek' dy’t oanslút op de [[Turfrûte]].
* It Wapen fan Eaststellingwerf [[1837]] is in âld kaffe mei in hynstestâl út de tiid fan de postkoetsen.
* In kilometer ten suden fan it doarp stiet oan 'e kant fan de Linde yn it doarpsgebiet fan [[Sânhuzen (Weststellingwerf)|Sânhûzen]] de [[Wynmotor Aldeberkeap]]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldeberkeap rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - [[Stienwyk]] fia Noardwâlde

De buslinen troch Aldeberkeap wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Aldeberkeap]].

== Publikaasjes ==
* {{Aut|[[Peter Karstkarel]]}} ''Betovering in architectuur'', arsjitektuer-rûte mei 29 beskreaune gebouwen (VVV)
* {{Aut|K.Bosje en [[J.J. Spahr van der Hoek]]}} ''Oldeberkoop'' (1972)

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[De Frije Wiken]].

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Oldeberkoop|Aldeberkeap}}
}}

{{koördinaten|52_56_20_N_6_7_53_E_region:NL_type:building|52° 56'  NB 6° 8' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Aldeberkeap| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]
[[Kategory:Beskerme doarpsgesicht yn Nederlân]]</text>
      <sha1>14jhof5rasobrkwp91iwmebboheekkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldhoarne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6809</id>
    <revision>
      <id>1240795</id>
      <parentid>1181991</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7560" sha1="pnidizj33bvnj0wzx2ijsrrc1ws6077" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Klokkenstoel_Oudehorne_05w.JPG
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = Klokkestoel fan Aldhoarne
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldhoarne}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Heerenveen Kerncijfers wijken en buurten 2023 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; 
| oerflak                     = 9,33 km² &lt;br&gt; lân: 9,29 km² &lt;br&gt; wetter: 0,04 km² 
| befolkingstichtens          = 87 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{NEDf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FRLf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen vlag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8413
| netnûmer                    = 0513
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_57_44_N_6_5_00_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 58' NB, 6° 5' EL}}
| webside                     = http://www.oude-nieuwehorne.nl/ 
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            =
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 57
| lat_sec                     = 44
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 55
| lon_sec                     = 0
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Aldehoarne.png
| ôfbyldingstekst99           = Himrik fan Aldhoarne yn de gemeente It Hearrenfean
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}         
'''Aldhoarne''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Oudehorne'') is in doarp yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]], noardeastlik fan [[Nijhoarne]], dêr't er in [[twillingdoarp]] mei foarmet, oan de [[Skoatterlânskewei|N380]]. Der is [[lintbebouwing]] oan de Skoatterlânskewei, dy’t benoarden [[De Tsjonger]] fan east nei west rint.

== Skiednis ==
De âldste spoaren fan bewenning binne fûn op de [[Kiekenberch]] (+8m.), in drûch plak yn de Tsjongerfallei. Hoarne komt fan ‘’herne’’ in útspringende punt yn it gebiet fan de bochtige Tsjonger of it komt fan in âld sydrivierke fan de Tsjonger. Der binne dêr ek Romeinske munten fûn.&lt;br&gt;
Yn in dokumint fan [[1315]] is praat fan de kapel fan &quot;Hoerna&quot;, fallend ûnder de katolike tsjerke fan [[Aldeboarn]]. Op in kaart fan [[1718]] wurdt skreaun oer ‘’Oude Horn’’.&lt;br&gt;
Yn de [[17e iuw]] en de [[18e iuw]] is tusken de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] en [[De Tsjonger]] ek [[Turf (brânstof)|turf]] ôfgroeven.
De measte minsken yn dizze streek wiene doe oant de [[20e iuw]] meast bouboeren, nei de opkomst fan de suvelyndustry ek feehâlderij.
Oant de [[gemeentlike weryndieling]] fan [[1934]] makke it doarp, krekt as it susterdoarp [[Nijhoarne]] diel út fan de gemeente [[Skoatterlân]]. Doe waarden de gemeenten [[Skoatterlân]], [[Aenjewier]] en in diel fan [[Haskerlân]] gearfoege.

== Gea ==
It lânskip bestiet út lân en houtwâlen. Tichtby lizze de natuergebieten Lytse en Grutte Kiekenberch en wat fierder de Ketlikerheide en Ketlikerskar. De fûgel- en natuerbeskermingswacht is ûnôfhinklik mar wurket wol safolle mooglik gear mei it [[Bûn fan Fryske Fûgelwachten]] en [[It Fryske Gea]]. Under Aldhoarne leit de [[Tolhiksbosk]].

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Plaatsnaambord Oudehorne.JPG|thumb|Twatalich komboerd]]
[[Ofbyld:Schoterlandseweg 133 Oudehorne.JPG|thumb|Pleatske oan 'e Skoatterlânskewei]]
It [http://www.oude-nieuwehorne.nl/dorpsvisie/plaatselijk-belang/ pleatslik belang] komt op fan it belang fan de doarpen Ald- en Nijhoarne. 13 buertferienings binne aktyf yn it twillingdoarp.
* De doarpskrante hjit [http://www.oude-nieuwehorne.nl/dorpsvisie/voorzieningen/dorpskrant-hoarnekrite/ De Hoarnekrite].
* It [[doarpshûs]] fan Aldhoarne hjit [http://www.oude-nieuwehorne.nl/dorpsvisie/voorzieningen/dorpshuis-de-kiekenhof/ De Kiekenhof]

=== Flaeijelfeest ===
De lêste sneon yn septimber wurdt it [[Flaeijelfeest]] hâlden; it is in tradisjoneel rispinge en terskfeest.

=== Joppe Festival ===
De tredde wike fan augustus wurdt it [[Joppe Festival]] holden, in jierliks rockfestival yn de Tsjongerfallei.' Joppe' is âld-Nederlânsk en betsjut 'fertier' en 'yn oarder'. It Joppe Festival is yn [[1996]] begûn as in eksamenfeest.

=== Sint Thomaslieden ===
Op it begraafplak stiet in klokkestoel. Hjir wurdt tusken [[21 desimber]] en Nijjier, tagelyk mei [[Mildaam]] it [[Sint Thomaslieden]] hâlden. De twa klokken yn it klokhús, dy’t yn [[1942]] troch de Dútsers foardere binne, wienen fan [[1617]] en [[1763]]. Fan folkloare is it wurden ta in wedstryd foar de wat âldere jeugd. It lieden hat te krijen mei de hillige Thomas, syn nammedei is [[21 desimber]]. It doel wie om de boaze geasten dy't foar it tsjuster oerdeis soargje, te ferjeien. Mei it lieden fan de klokken wurdt besocht it ljocht werom te krijen.

=== Ferienings ===
* Fûgelwacht
* Klokkekommisje Aldhoarne
* It sjongkoar ''Jan de Roas Sjongers'' is neamd nei strjitartyst  [[Jan Roos (artyst)|Jan de Roos]].
* ''De Vrije Fries'' - muzyk
* Sjongnocht - frouljuskoar
* Let's Try - popkoar
* De Maerteblom - toanielferiening
* [https://www.trekkertrekoudehorne.nl/ Trekker Trek Aldhoarne]
* Lyts Bigjin – iisklup. Oprjochte yn [[1897]] 
* Ien Twa Trije - iisferiening
* De Kiekenhof – biljertferiening
* [[UDIROS]] - sportferiening
* [http://www.tvdehorne.nl/ De Horne] - tennisferiening
* Stifting ''Volksvermaak Oude en Nieuwehorne''.

=== Befolking ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2013 || 2023
|-
| 1133 || 1138 || 1102 || 978  || 950  || 850  || 854  || 865  || 878  || 864  || 855  || 854 || 850 || 830
|-
|}

*

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldhoarne rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]

De buslinen troch Aldhoarne wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
* De [[strjitten fan Aldhoarne]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[Klokkestuollen yn Fryslân]].
* [[De Frije Wiken]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.oude-nieuwehorne.nl/ Webstee Ald- en Nijhoarne]
* [http://www.turfroute.nl/ Oer de Turfrûte yn súdeast Fryslân]
* [http://www.joppefestival.nl/ Joppefestival]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
{{Koördinaten|52_57_44_N_6_5_00_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 57' NB, 6° 5' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Aldhoarne| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>pnidizj33bvnj0wzx2ijsrrc1ws6077</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldeholtpea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6810</id>
    <revision>
      <id>1240871</id>
      <parentid>1225523</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9962" sha1="i6ewt1qebol5gkjlveb3jkjsu93grf8" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Oldeholtpade 06w.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeholtpea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 9,89 km², werfan: &lt;br&gt; - lân: 9,81 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,08 km²
| befolkingstichtens          = 109 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8474
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_53_34_N_6_2_58_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 53' N 6° 2' E}}  
| webside                     = [https://oldeholtpade.info/ oldeholtpade.info]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Aldeholtpea.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Aldeholtpea (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 53
| lat_sec                     = 34
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 2
| lon_sec                     = 58
| lon_dir                     = E
}}                                           
'''Aldeholtpea''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Hooltpae'' of ''Oolpae'')  is in doarp yn 'e gemeente [[Weststellingwerf]], twa kilometer noardeast fan [[Wolvegea]] by de [[N351]]. By it doarp rinne de [[Linde]] en de [[De Skene]]. 

Aldeholtpea hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeholtpea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; &lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.
== Skiednis ==
[[Ofbyld:2023 Aldeholtpea, Stefanustsjerke (2).jpg|thumb|left|''Stefanustsjerke'']]
Yn [[1204]] wurdt foar de earste kear skreaun oer de namme ''Holenpathe''. Yn dat jier joech de [[Prinsbisdom Utert|biskop fan Utert]] de ynwenners tastimming om in eigen kapel te stiftsjen, sadat hja net altiten mear nei de [[Grutte of Sint-Klemenstsjerke (Stienwyk)|Klemenstsjerke]] fan [[Stienwyk]] hoegden te reizgjen. Wêr't dy kapel stien hat is ûnbekend, de hjoeddeiske Stefanustsjerke waard pas yn 1545 boud. It doarpsgebiet fan Aldeholtpea lei yn 'e midsiuwen folle mear nei it west ta oant de âlde rykswei Stienwyk-It Hearrenfean yn it hjoeddeiske [[Wolvegea]]. Om Wolvegea de romte te jaan rekke it doarp Aldeholtpea in stik grûn kwyt.  

De namme komt mooglik fan ''hole path'' dat moeras of sompe betsjut. Mei't de Linde eartiids geregeld oerstreamde sil it gebiet faak ûnderstrûpt wêze. Doe’t it nije doarp &quot;Nieholtpad&quot; ([[Nijeholtpea]]) stifte waard waard oan it begjin fan de [[14e iuw]] &quot;Oude of Olde&quot; oan de namme fan it âlde doarp tafoege.

Yn it earstoan wienen der grutte hakhoutbosken, rûge heidefjilden mei kûlen, hichten en sânferstowings, op guon plakken trochsnien troch sânpaden en paden troch de sompelannen dy’t in diel fan it jier ûnder wetter stienen. De hakhoutboskjes steane noch ferspraat yn it bûtengebiet. Hja helje de plakken yn it sin, dêr’t earder de [[Helomabosken]], [[Skenebosken]], [[Tsjerkebosken]], de bosken fan it [[lângoed Keningsbergen]] en it grutte Doktersbosk wienen. Sânferstowingen wienen der op &quot;[[Klein Zwitserland]]&quot; en om Keningsbergen. &quot;Klein Zwiterland&quot; leit bewesten de Moleleane.

De typyske healannen mei de [[kletterbeam]]men en [[djerreblom]]men binne ferdwûn en ek de wiete sompige heidefjilden. Yn 'e tiid fan it turfmeitsjen tusken de twadde helte fan de  [[18e iuw]] oant it begjin fan de [[20e iuw]] kamen der foar in part [[petgat]]ten en sethagen werom. In soad âlde lânskipseleminten binne tusken 1972 en 1994 yn it ramt fan 'e [[ruilferkaveling]] ferdwûn en ferfongen troch bosk.&lt;ref&gt;[https://oldeholtpade.info/historie/33-landschap/183-afwisselend-landschap Side Aldeholtpea]&lt;/ref&gt;.
[[Ofbyld:2023 Aldeholtpea, monumint foar Wilfred Berry.jpg|thumb|left|''Monumint foar Wilfred Berry'']]
By de befrijing kamen 12 april 1945 twa [[Kanada|Kanadeeske]] [[pânserwein]]en fan de Royal Canadian Dragoons yn Aldeholtpea yn in [[Nazy-Dútslân|Dútske]] [[mûklaach]] telâne. Wylst de oare Kanadezen allinne ferwûne rekken, ferstoar de 24 jier âlde soldaat [[Wilfred Berry]]. Noch yn itselde jier waard foar de soldaat yn it doarp in monumint oprjochte. Yn 1965 waard ek in strjitte nei de soldaat ferneamd.&lt;ref&gt;[https://www.liberationroute.com/nl/pois/1351/ambush-at-oldeholtpade Liberationroute.com, oproppen 1 juny 2023]&lt;/ref&gt;  

Sûnt 1965 waard it doarp oan de súdlike kant fan it doarp útwreide mei nijbou.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Aldeholtpea, iuwstien.jpg|thumb|260px|''Swerfstien fan [[Småland]]-granyt'']]
It doarp hat in [http://oldeholtpade.info/verenigingen/25-plaatselijk-belang/233-pb-oldeholtpade pleatslik belang]. De doarpskrante [[Holenpathe]] ferskynt ienris yn 'e twa moannen. De Feriening Foar Folksfermaak organisearret alle jierren in Autocross, it doarpsfeest en de Rocknight.

=== Tsjerke ===
{{Apart|Stefanustsjerke (Aldeholtpea)}}
* [https://www.kerkplazanederland.nl/kerken-en-gemeenten/institution/1461 PKN-gemeente Ter Holten]

=== Skoalle ===
[[Ofbyld:2023 Aldeholtpea, iepenbiere basisskoalle De Striepe.jpg|thumb|260px|''Iepenbiere basisskoalle De Striepe'']]
* Iepenbiere basisskoalle [https://obsdestriepe.nl/ De Striepe] 
* Pjutteboartersplak 't Anlopien
* [https://thummelhus.nl/ Berneopfang 't Hummelhûs]

=== Ferieningen ===
{|
|valign=top|
* [https://www.flyingstars.nl/ Kabaretgroep The Flying Stars] 
* Kuorbalferiening SCO
* [https://www.vvoldeholtpade.nl/ Fuotbalferiening Aldeholtpea]
* Biljertferiening Olidnija
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100078718158213 Fûgelwacht Aldeholtpea e.o.] 
* [https://tennis.tvinethoolt.nl/ Tennisklub 't Hoolt]
* [https://www.facebook.com/IJsclubNaarBuiten/ Iisklub Naar Buiten]
|valign=top|
* Menferiening Oldeholtpade
* Feriening Jeu de Boules 
* Follybalklub De Woldvollyers
* Hûnesportferiening De Linde
* Hynstesportferniening De Scheeneruiters
* [https://www.facebook.com/VocaLinde/ Mingd koar VocaLinde]
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [http://oldeholtpade.info/verenigingen/25-plaatselijk-belang/233-pb-oldeholtpade hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1846 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2004 ||  2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 410 || 865 || 742 || 735 || 681 || 754 || 1100 || 1017 || 1035
|-
|}

=== Berne ===
* [[Georgius Lemke]] (1721-1792), dûmny
* [[Hobbo Lemke]] (1731-1806), teolooch
* [[Teun Tolman]] (1924-2007), [[Kristlik-Histoaryske Uny|CHU]]-politikus

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/MTBOldeholtpade Mountainbike tocht]
* [[Peaskefjoer]]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldeholtpea rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - [[Stienwyk]] fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]

De buslinen troch Aldeholtpea wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Aldeholtpea]]

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|Geert Lantinga}} &quot;Oldeholtpade&quot; (1994)
* {{Aut|Gerrit de Vries}} &quot;Oldeholtpade tussen 1900 en 2000&quot;  
* {{Aut|Anita Exterkate-Bos}} &quot;Oldeholtpade in vroegere tijden&quot; (2022)

== Ferskaat ==
* De saneamde iuwstien op de hoeke fan de haadwei en de Wilfred Berrystrjitte is in swerfstien fan [[Småland]]-granyt, dy't mei de iistiid 150.000 lyn efterbleau yn it gebiet dêr't hjoed-de-dei Baarda's Bosk leit.
* Der binne trije kuierrûtes úsetten: de [[Skenerûte]], de [[Tsjerkeboskrûte]] en de [[Heidehichterûte]]. 
* [[Keningsbergen]] is it gebiet besiden fan de Stellingewei en eastlik fan de Finkegeafeartwei. De ferbining oer de Linde yn de Finkegeafeartwei hjit de [[Kontermansbrêge]].
* Op 28 april 1712 waard ûnder Aldeholtpea de lêste [[wolf]] yn Fryslân deasketten.&lt;ref&gt;[https://lc.nl/archief/Laatste-Friese-wolf-in-1712-gedood-20903906.html Ljouwerter Krante, 9 maart 2015]&lt;/ref&gt; It soe oant 2018 duorje dat der by [[Appelskea]] foar it earst wer yn Fryslân in wolf sjoen waard.&lt;ref&gt;[https://nieuws.nl/algemeen/20180514/wolf-na-eeuwen-weer-gespot-in-friesland/ Nieuws.nl, 14 maaie 2018]&lt;/ref&gt;  
== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=Q-fB_wzby6Y Doarpsfilm Aldeholtpea (1965)]
* [https://www.historieweststellingwerf.nl/ Oer de skiednis fan Weststellingwerf]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://oldeholtpade.info/historie/33-landschap/183-afwisselend-landschap Side Aldeholtpea]

* Iuwboek fan Aldeholtpea
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Oldeholtpade|Aldeholtpea}}
}}

{{Koördinaten|52_53_34_N_6_2_58_E_type:city_zoom:13_region:NL|52° 54' NB, 6° 3' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Aldeholtpea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>i6ewt1qebol5gkjlveb3jkjsu93grf8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldeholtwâlde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6811</id>
    <revision>
      <id>1240872</id>
      <parentid>1181865</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten yn Aldeholtwâlde */</comment>
      <origin>1240872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7919" sha1="eugfvzir6sqmdxrt9ozzpas8mbx8b1a" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Aldeholtwâlde, tsjerke (2).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Tsjerke fan Aldeholtwâlde''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeholtwâlde}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 8,49 km², werfan: &lt;br&gt; - lân: 8,30 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,19 km²
| stêdekloft                  = 19 ynw. / km²
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8477 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_54_23_N_6_00_34.5_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 54' N 6° 00' E}}  
| webside                     = [http://www.ter-idzard.nl www.ter-idzard.nl Side Teridzert-Nijeholtwâlde-Aldeholtwâlde]  
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =     
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 54
| lat_sec                     = 23
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 00
| lon_sec                     = 34.5
| lon_dir                     = E
}}                                                  
'''Aldeholtwâlde''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Hooltwoolde'', [[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Oldeholtwolde'') is in doarp yn de gemeente [[Weststellingwerf]]. Der wurdt meast Stellingwerfsk praat. 

Aldeholtwâlde hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldeholtwâlde}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Aldeholtwâlde is in âld doarp en tocht wurdt dat it om it jier 1000 hinne ûnstie. Nijeholtwâlde ûnstie letter. Yn 1309 waard Aldeholtwâlde foar it earst tagelyk mei Teridzert neamd om't de doarpen net om lyk woene en troch de biskop fan [[Prinsbisdom Utert|Utert]] yn 'e ban dien waarden. It doarp hie doe al in tsjerke, dy't doe op in oar plak oan de Wardyk stie. &lt;ref&gt;[https://www.ter-idzard.nl/historie Side fan de trije doarpen]&lt;/ref&gt; By in swiere stoarm yn 1700 rekke de tsjerke sa slim skeind, dat werbou net plakfûn en ôfbraak folge. It doarp bleau dêrnei 175 jier sûnder tsjerke en foar de preek moasten de ynwenners nei it oanbuorjende Teridzert.  

Aldeholtwâlde is in lyts streekdoarp dat yn de lette [[midsiuwen]] op de krusing fan de âlde Wardyk en de Slingerwei ûntstie. De Wardyk stiet op de gritenijkaart fan [[Weststellingwerf]] yn de atlas fan Schotanus út [[1716]] en bochte troch it westen en noarden fan de [[gritenij]] hinne. Hy kaam út it suden fan Aldetrine, en rûn dan troch Aldlemmer en Nijelemmer en noch fierder nei it easten troch Nijeholtwâlde om by Aldeholtwâlde in bocht nei it suden te meitsjen oant de westlike flank fan Teridzert. Op de kaart is te sjen dat it noardlike part fan it útwrydske doarpsgebiet oan de [[Tsjonger]] ta bestie út fean en leech healân.
[[Ofbyld:2023 Aldeholtwâlde, kop-romppleats oan de Slingerwei 1.jpg|thumb|left|''Kop-romppleats oan de Slingerwei'']]
Sûnt 1840 waard der yn it gebiet útein set mei it ôfgraven fan turf. Op de kaart yn de Eekhoff-atlas út [[1850]] is te sjen dat it fean folop ôfgroeven waard en de [[ryksstrjitwei]] fan [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] nei [[Swol]] dwers troch it doarp oanlein wie. Sûnt 1855 krige it doarp ek in skoalle. Troch't de feanterij ek nije ynwenners brocht, koe der yn 1875 wer in nije tsjerke boud wurde. De [[sealtsjerke]] mei in trijekantich sletten [[Koer (tsjerke)|koer]] en [[Neogotyk|neogoatyske]] spitsbôchfinsters is in ûntwerp fan F. Brouwer út [[Koarnjum]].

Op 7 maaie 1944 kaam in Amerikaanske bommesmiter del en op de hichte fan de ''Geele Bosch'' sprongen de fjouwer manlju út harren fleantúch, dy't op it lân fan in pleats oan de Stelwei lannen en troch de bewenners nei in hol yn de Geele Bosch waarden brocht om harren foar de Dútsers ferside te bergjen. It ûnderdûkershol yn de ''Geele Bosch'' is yn 2020 rekonstruearre.&lt;ref&gt;[https://stellingwerf.nl/regio/Onderduikershol-bij-Oldeholtwolde-gereconstrueerd-26564851.html Stellingwerf, 4 maaie 2020,]&lt;/ref&gt;  

Yn 1980 waard yn Aldeholtwâlde in kamp fan rindierjagers ûntdekt en opgroeven. Undersyk wiisde út dat it in tydlik kamp út likernôch 12.100 f.Kr. wie, dat nei alle gedachten troch [[Hamburchkultuer|hamburchjagers]] opset wie. Hamburchjagers kamen mar  komselden yn dit gebiet en it kampke lei tichteby de Tsjonger: de dellings fan rivieren wienen yn it Saaleglasiaal de iennige plakken dêr't brânhout te finen wie. By it kamp binne houtskoal en tsientallen [[fjoerstien]]nen fûn, itjinge betsjut dat de bewenners fjoer meitsje koene. Neffens ûndersyk gie soks mei twiichjes en fjoerstienen.

Troch de oanlis fan de A32 yn 'e jierren 1980 waard it doarp yn twa parten snien.

== Mienskip ==
Aldeholtwâlde foarmet mei [[Nijeholtwâlde]] en [[Teridzert]] in sosjale ienheid. It doarpshûs 'De Bult' stiet yn Teridzert.&lt;ref&gt;[https://www.ter-idzard.nl/voorzieningen/dorpshuis Side Teridzert]&lt;/ref&gt;  

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Aldeholtwâlde, tsjerke (1).jpg|thumb|250px|''Tsjerke fan Aldeholtwâlde'']]
{{Apart|Tsjerke fan Aldeholtwâlde}}
* PKN-gemeente Ter Holten (Aldeholtpea/Nijeholtpea/Aldeholtwâlde/Teridzert).

=== Skoalle ===
De iepenbiere basisskoalle '[[De Drie Dorpen]]' fan it doarp waard yn 2014 sletten. Bern kinne foar it iepenbiere ûnderwiis nei Aldeholtpea.&lt;ref&gt;[https://lc.nl/archief/School-dicht-in-Oldeholtwolde-20888102.html Ljouwerter Krante, 21 oktober 2014]&lt;/ref&gt; 
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2004 || 2008 || 2014 || 2022 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  ||  253 || 230 || 222 || 204|| 199 || 137 || 140 || 129 || 155
|}

*

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldeholtwâlde rint de folgjende busline:

* '''Line 17:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[Wolvegea]]

De busline troch Aldeholtwâlde wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Brêgesleatwei, Hearrenfeanskewei, Idzardawei, Kooiweg, Otterswei, Rykswei A32, Scheenewei, Slingerwei, Stelwei, Tsjerkewei, Tsjongerpaad, Weerdyk.

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|G.A. de Vries}} &quot;Olde- en Nijeholtwolde tussen 1900 en 2005&quot;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.frieslandwonderland.nl/friesland/plaats/oldeholtwolde Friesland Wonderland, Peter Karstkarel]
* [http://www.weststellingwerf.nl/ Webstee Weststellingwerf]
* [http://www.stellingwerven.dds.nl/ Oer de skiednis fan de Stellingwerven]
{{reflist}}
------
{{Commonscat|Oldeholtwolde|Aldeholtwâlde}}
}}
{{Koördinaten|52_54_23_N_6_0_33_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 54' NB, 6° 1' EL}}
{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Aldeholtwâlde| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>eugfvzir6sqmdxrt9ozzpas8mbx8b1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldetrine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6812</id>
    <revision>
      <id>1240873</id>
      <parentid>1174478</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5521" sha1="1tbi9k68exmmln8litpuza24gxtyu4h" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Aldetrine, eardere herfoarme tsjerke, no doarpssintrum Sonnegea-Aldetrine (1).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldetrine}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 9,89 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 9,60 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,28 km²
| stêdekloft                  = 22 ynw. / km²
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8479
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_51_44.3_N_5_56_48.3_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 51' N 5° 56' E}}  
| webside                     = [https://www.sonnega-oldetrijne.nl/ Side Sonnegea-Aldetrine]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =     
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 51
| lat_sec                     = 44.3
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 56
| lon_sec                     = 48.3
| lon_dir                     = E
}}                                                        
'''Aldetrine''' ([[Nederlânsk]]: ''Oldetrijne''; [[Stellingwerfsk]]: ''Ooldetriene'') is in doarp yn de gemeente [[Weststellingwerf]]. It leit súdwestlik fan [[Wolvegea]] en noardeast fan [[Munnikebuorren]]. De taal fan 'e ynwenners is meast [[Stellingwerfsk]]. It doarp foarmet mei [[Sonnegea]] in [[twillingdoarp]]. 

Aldetrine hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldetrine}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Aldetrine waard al yn in oarkonde út [[1320]] neamd as 'Oldentrinde'. De eardere [[Tsjerke fan Aldetrine|herfoarme tsjerke]] wie oant de [[reformaasje]] oan [[Katarina fan Aleksanderje]] wijd. 

Yn [[1794]] waard de tsjerke ferfongen troch in nije; ein [[19e iuw]] barde dat nochris. Dy tsjerke wurdt hjoeddedei brûkt as doarpssintrum foar de doarpen Sonnegea en Aldetrine.

Der is in soad fean ôfgroeven yn dizze streek.

Súdeast fan Aldetrine kin mei in [[Pont|kabelpont]] foar fuotgongers en fytsers de [[Linde]] oerstutsen wurde rjochting [[Oldemarkt]].

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Aldetrine, iepenbiere basisskoalle 'De Lantscheene'.jpg|thumb|left|''De Lantscheene'']]
It doarpssintrum is yn 'e mande mei Sonnegea en underbrocht yn de eardere herfoarme [[tsjerke fan Aldetrine]]. Sonnegea-Aldetrine hat in histoaryske wurkgroep. 

=== Skoalle ===
De mienskiplike iepenbiere basisskoalle mei Sonnegea hjit [https://obsdelantscheene.nl/ De Lantscheene], dat lângrins of doarpsgrins betsjut. Yn 2023 makke  de gemeente bekend dat fanwegen brek oan bern de skoalle sletten wurdt.&lt;ref&gt;[https://lc.nl/friesland/weststellingwerf/Basisschool-De-Lantscheene-in-Oldetrijne-sluit-na-dit-schooljaar-de-deuren.-We-hebben-in-de-benedenbouw-klassen-van-drie-kinderen-27999669.html Ljouwerter Krante, 20 oktober 2022]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stellingwerf.nl/dorpen/Gemeente-houdt-basisschool-de-Lantscheene-in-Oldetrijne-niet-in-stand-28164334.html Stellingwerf, 13 jannewaris 2023]&lt;/ref&gt; 

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1910 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2007 || 2013 || 2021 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  ||  439 || 155 || 144 || 137 || 130 || 180 || 209 || 245
|}

=== Berne === 
* [[Herman Wesstra]] (1843-1911), arsjitekt
* [[Hanneke de Jong]] (1952-), skriuwster

== Publikaasje ==
* {{Aut|Jan Boonstra, Henk Spijker, Grietje Postma}}: &quot;Sonnega-Oldetrijne&quot;

== Ynfrastuktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldetrine rint de folgjende busline:

* Line 108: [[Wolvegea]] - [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]]

De busline troch Aldetrine wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
De Meenthe, De Weeren, Tsjerkhofsleane, [[Pieter Stuyvesant]]wei, [[Sonnegea]]wei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

[[Ofbyld:Oldetrijne.jpg|thumb|center|700px]]

== Keppeling om utens ==
*[http://www.sonnega-oldetrijne.nl/index.html Webstee fan Sonnega Oldetrijne]
*[http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/oudetrijne/oudetrijne.htm Oer de skiednis]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
----
{{Commonscat|Oldetrijne|Aldetrine}}
}}


{{koördinaten|52_51_43_N_5_56_46_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 52' NB, 5° 57' EL}}
{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Aldetrine| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>1tbi9k68exmmln8litpuza24gxtyu4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldlemmer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6813</id>
    <revision>
      <id>1240874</id>
      <parentid>1121728</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4963" sha1="nmo08uubr9kw1dip0tx4shrdidu0twr" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Aldlemmer, PKN-tsjerke (1).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldlemmer}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 17,20 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 15,82 km² &lt;br&gt; - wetter: 1,38 km²
| stêdekloft                  = 15 ynw. / km²
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8486
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_52_18.3_N_5_55_47.7_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 52' N 5° 55' E}}  
| webside                     = [https://oldelamer.com/ Side Aldlemmer]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =     
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 52
| lat_sec                     = 18.3
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 55
| lon_sec                     = 47.7
| lon_dir                     = E
}}  
'''Aldlemmer''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Ooldelaemer'') is in doarp yn de gemeente [[Weststellingwerf]], likernôch fjouwer kilometer west fan [[Wolvegea]]. 

Aldlemmer hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Altlemmer}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Yn 1165 ûnstie it plak yn in gebiet dat doe Lammerbruke neamd waard, dat oerset in sompich gebiet fan Lamer betsjut. It doarp waard yn 1320 Oldenlameren neamd, yn 1408 Olde Lemmer, yn 1579 Aldelemmer en yn 1664 Olde Lemmer. 

By it doarp leit in boarput om fan ûnder de [[Tsjûkemar]] en noardlik fan [[Dolsterhuzen]] gas wei te heljen. Nettsjintsteande it ferset fan de Fryske oerheden en de Aksjegroep Tsjingas Tsjûkemar, mei it bedriuw Vermilion Energy dêr sûnt 2023 nei in rjochtssaak oant 2040 gas weihelje. De staatssekretaris van Ekonomyske Saken en Klimaat hie dêrta nammentlik in fergunning foar ôfjûn.&lt;ref&gt;[https://stellingwerf.nl/dorpen/Er-wordt-weer-naar-gas-geboord-bij-Oldelamer-28266565.html Stellingwerf, 28 febrewaris 2023]&lt;/ref&gt;
== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Aldlemmer, iepenbiere basisskoalle 'De Lamer'.jpg|thumb|left|''Skoalle'']]
It doarpshûs hjit 't Griffioentje. 

=== Tsjerke ===
* [[Tsjerke fan Aldlemmer]] ([[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]])

=== Skoalle ===
* [https://obsdelamer.nl/ Iepenbiere basisskoalle 'De Lamer']

=== Ferieningen === 
* Gymnastykferiening 'Sport staalt spieren'
* Iisklub 'Voorwaarts'

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2004 || 2014 || 2021 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  || 426 || 400 || 352 || 270 || 256 || 170 || 231 || 235
|}

=== Berne ===
* [[Wesselius Marcus Houwing]] (1831-1907), politikus.
* [[Jaap Dijkstra (1943)|Jaap Dijkstra]] (1943), politikus

== Wynmotors ==
By Aldlemmer steane in seistal lytse [[wynmotor|Amerikaanske wynmotors]]:

*[[Wynmotor Aldlemmer 1]]
*[[Wynmotor Aldlemmer 2]]
*[[Wynmotor Aldlemmer 3]]
*[[Wynmotor Aldlemmer 4]]
*[[Wynmotor Aldlemmer 5]]
*[[Wynmotor Aldlemmer 6]]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldlemmer rint de folgjende busline:

* '''Line 108:''' [[Wolvegea]] - [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]]

De busline troch Aldlemmer wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alde Maden, Boelstrawei, De Weeren, Hegewei, Haadwei, Tsjerkewei, Tsjerkhofsleane, [[De Tsjonger]]wei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Koördinaten|52_52_19_N_5_55_50_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 52' NB, 5° 56' EL}}

== Keppeling om utens ==
*[http://www.oldelamer.info/_oldelamer.htm Webstee Aldlemmer]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
----
{{Commonscat|Oldelamer|Aldlemmer}}
}}
{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Aldlemmer| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>nmo08uubr9kw1dip0tx4shrdidu0twr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blesdike</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6814</id>
    <revision>
      <id>1240875</id>
      <parentid>1149517</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:35:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8871" sha1="1w4g2b0je60xvvyc5n2e3c7b2nbnhep" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Blesdijke Friesland.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Tsjerke fan Blesdike''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Blesdike}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 15,62 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 15,48 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,13 km²
| befolkingstichtens          = 31 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8398
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_50_49_N_6_0_49_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 50' N 6° 0' E}}  
| webside                     = [https://inblesdijke.nl/ inblesdijke.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Blesdike.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Blesdike (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            =   
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 50
| lat_sec                     = 49
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 0
| lon_sec                     = 49
| lon_dir                     = E
}}                                                 
'''Blesdike''' is in doarp súd fan [[Wolvegea]] yn de gemeente [[Weststellingwerf]] tichteby de grins mei [[Oerisel]]. 

Blesdike hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Blesdike}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. Mei't [[De Blesse]] in apart doarp waard is Blesdike ynwenners kwyt rekke. 

De taal is meast [[Stellingwerfsk]].

== Skiednis ==
In [[1361]] fierde de biskop [[Jan van Arkel (biskop)|Jan fan Arkel]] twaris in strafekspedysje út yn de [[Stellingwerven]] om't de boeren de opleine skattingen net betelje woene. By de twadde tocht wurdt Blesdike yn de brân stutsen.

=== Tsjerke === 
[[Ofbyld:Blesdike, de yn 1722 troch Jacobus Stellingwerf tekene Nikolaastsjerke.jpg|thumb|left|''De midsiuwske tsjerke fan Blesdike'']]
Yn [[1328]] hie it doarp al in tsjerke. Nei it platbaarnen fan it doarp waard de tsjerke yn 1413 op 'e nij boud, dy't neffens in ynstitúsjebrief fan [[18 febrewaris]] [[1562]] oan de hillige [[Niklaas fan Myra|Nikolaas]] wijd wie. De âlde tsjerke waard yn [[1843]] ôfbrutsen, nei't dy mooglik al yn it jier 1836 ynstoart wie.&lt;ref&gt;[https://reliwiki.nl/index.php?title=Blesdijke,_Markeweg_89_-_Hervormde_kerk_(1413-1843) Reliwiki, oproppen 27 juny 2023]&lt;/ref&gt;  

De tsjerke fan no is yn [[1843]] boud. Op in gevelstien yn it tsjerkje stiet: ''In 1843 is deze kerk herbouwd onder directie van de kerkvoogden Albert Sents Len­stra, Tiemen Meines de Boer, Gerrit Wanders Terwisscha. Waakt en bidt.''

De tsjerke waard yn 2004 troch de herfoarme gemeente ferkocht en is no in sintrum foar kulturele aktiviteiten en bysûndere tsjinsten. 

=== Kamp It Petgat ===
Yn de Nijkspolder boppe Blesdike lei yn de [[Twadde Wrâldoarloch]] ien fan de 50 Nederlânske wurkkampen foar [[Joaden|Joadske]] twangarbeiders. De wurkkampen leinen yn isolearre dielen fan Fryslân en Drinte en wiene yn 'e jierren 1930 oanlein yn it ramt fan de [[wurkferskaffing]]. De Dútsers brûkten de besteande ynfrastruktuer om dêr sa'n 150 à 200 joadske manlju tusken 18 en 65 jier te isolearjen. De joaden moasten heide omdolle of wegen oanlizze ûnder lieding fan deselde organisaasje as foar de oarloch: de [[Rykstsjinst foar de Wurkferromming]]. It tafersjoch op it wurk wie yn hannen fan de [[ARCADIS|Nederlânske Heidemaatskippij]] en ek yn it kamp sels hienen Nederlanners de lieding. 

[[Ofbyld:Joods monument It Petgat Nijksweg Blesdijke.jpg|thumb|left|''Monumint 'It Petgat' '']]
It Blesdiker wurkkamp bestie mar fjouwer moanne. It wie in strafkamp foar joaden, dy't yn oare kampen meidien hiene oan 'werhelle wangedrach, opstokeljen, hântaastlikheden en soks'. Yn It Petgat gou in spesjaal rezjym; de regels wiene stranger as yn oare soartgelikense kampen. Tsien man, ek mear as normaal, begelaten de joaden nei it wurk. It wie swier wurk, fral foar stedsjers dy't oar wurk wend wiene. De finzenen krigen te hearren dat it wurkkamp yn Nederlân altiten noch better wie as twangarbeid yn [[Poalen]]. Yn 'e nacht fan 2 op [[3 oktober]] [[1942]] (mei [[Jom Kipoer]]) waarden de manlju fan alle fyftich kampen yn sân hasten weihelle en nei [[Kamp Westerbork|Westerbork]] brocht. Tagelyk waarden ek harren froulju en bern út hûs helle. Fanút Westerbork waarden hja deportearre nei de gaskeamers fan [[Auschwitz]] en [[Sobibór]]. 

De ferfallen barakken fan It Petgat waarden yn de jierren 1950 ôfbrutsen, nei't der yn 1946 ek noch in skoftke [[Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging|NSB]]'ers finzen sieten. Wat noch oer is fan it strafkamp is in lyts boskje, healwei de Nijkswei en de Markewei. Om't de betonnen fûnemintpeallen lizzen bleaune hat net ien boer war dien om de grûn by syn lân te lûken. Sa koe de natuer syn gong gean op it kampterrein.&lt;ref&gt;[http://www.webcitation.org/query?id=1256569015724085&amp;url=www.geocities.com/twilhaar/blesdijke.html Ljouwerter Krante/Binne Keulen: Het vergeten kamp Blesdijke] 
&lt;/ref&gt;

Monumint 'It Petgat' oan de Nijkswei betinkt de likernôch fyftich [[Joaden|joadske]] twangarbeiders yn it strafkamp It Petgat. 

== Mienskip ==
Blesdike hat in [http://www.blesdijke.info/et%20kraantien.html doarpsbelang], mar gjin eigen doarpshûs. De doarpskrante 'Et Kraantien' ferskynt fiifris yn 't jier.
[[Ofbyld:Blesdijke..jpg|thumb|260px|''Markewei'']]
=== Tsjerke ===
{{Apart|Tsjerke fan Blesdike}}
* [http://kerkwpb.nl/ PKN-gemeente Blesdike-Willemsoard-Pepergea] 

=== Skoalle ===
De âlde skoalle mei twa lokalen fan Blesdike is hjoed-de-dei ferboud ta wente. It meast tichteby is de 
[https://scholenopdekaart.nl/basisscholen/de-blesse/10764/openbare-basisschool-dorpsschool-de-blesse/ iepenbiere basisskoalle] fan De Blesse. 

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1850 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2004 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 393 || 560 || 857 || 813 || 789 || 622 || 496 || 370 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  || 470 || 490
|}

=== It besjen wurdich ===
[[Ofbyld:Kasteel Old Stoutenburght van Gregorius Halman. Blesdijke.JPG|thumb|260px|''Kastiel [[Ald Stoutenburch]]'']]
It tsjerkje fan Blesdike datearret út de earste helte fan de 19e iuw en ferfong de midsiuwske tsjerke út de 15e iuw. 
Sûnt 1990 wurke in partikulier oan de Markewei oan de bou fan in 27 meter heech kastiel, dat de namme '[[Ald Stoutenburch]]'. De [[folly]] waard ferneamd nei de [[Toutenburch (kastiel)|Toutenburch]], it midsiuwske kastiel dat foar [[Georg Schenk fan Toutenburch]] boud waard.

Noardlik fan it doarp stiet oan de Nijkswei in yn 2005 fan âldere ûnderdiele fan in wynmotor út de Wolvegeaster polder de Haan boude Amerikaanske wynmotor.&lt;ref&gt;[https://www.molendatabase.net/detail.php?dbnr=47 Molendatabase, oproppen 27 juny 2023]&lt;/ref&gt;

==Ynfrastruktuer==

=== Bustsjinst ===
Troch Blesdike rint de folgjende busline:

* '''Line 70:''' [[Aldemerk]] - [[Swartslús]]

De busline troch Blesdike wurdt fersoarge troch [[RRReis]].

=== Strjitten ===
Aan de Regel, Ikeleane, Fryske Fjildwei, Legebroekwei, Klysterbeileane, Markewei, Nijkswei, Saswei, Stienwikerwei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* {{nl}} [http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/blesdijke/blesdijke.htm Skiednis Stellingwerven en Noardwest Oerisel] 

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Blesdijke|Blesdike}}
}}
{{koördinaten|52_49_6_N_6_3_23_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 49' NB, 6° 0' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Blesdike| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>1w4g2b0je60xvvyc5n2e3c7b2nbnhep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Blesse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6815</id>
    <revision>
      <id>1240878</id>
      <parentid>1238373</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8115" sha1="5k84jbzix9ikaun3a4ee50dgxk5icor" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 8362 De Blesse.JPG
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Mûne [[De Mars (De Blesse)|De Mars]]''
| wapen                       = [[Ofbyld:De Blesse vlag.svg|80px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Blesse}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 2,25 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 2,21 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,04 km²
| befolkingstichtens          = 364 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8397
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_51_38_N_6_2_25_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 51' N 6° 2' E}}  
| webside                     = [https://dorpdeblesse.nl/ Side De Blesse-Pepergea]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf De Blesse.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje De Blesse (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            =   
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 51
| lat_sec                     = 38
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 2
| lon_sec                     = 25
| lon_dir                     = E
}}
'''De Blesse''' is in doarp súdlik fan [[Wolvegea]] yn de gemeente [[Weststellingwerf]]        
  
It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Blesse}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Namme ==
Guon wolle der op oan dat de namme fan it rivierke Bles(se) komt, dat op syn bar de namme ûntliende oan Hugo van de Bles, dy't yn de [[15e iuw]] op de [[pleats]] ''De Oude Bles'' tichteby ''[[De Eese]]'' wenne. Der binne ek guon dy't de namme yn ferbân bringe mei de betsjutting fan &quot;plasse&quot; of &quot;sompe&quot; . 

De Blesse streamde út it Noardwâldskefean wei ûnder [[Finkegea]] en [[Steggerda]] lâns de râne fan it lângoed De Eese nei Knienebargen by De Blesse. It lêste part rûn bylâns de Ryksstrjitwei om op it lêst yn 'e Linde út te mûnjen. In part fan it âlde streamke waard eartiids útgroeven en bekend as de Blesser Feart.&lt;ref&gt;[http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/de%20blesse/de%20blesse.html Side Skiednis fan 'e Stellingwerven en Noardwest Oerisel]&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
[[Ofbyld:De Blesse Hervormde Evangelisatie-002.JPG|thumb|left|''Herfoarme kapel'']]
De Blesse is net in âld doarp. Foar de [[19e iuw]] stienen dêr mar in pear pleatsen, dy't doe ûnder [[Blesdike]] en foar in part ûnder [[Pepergea]] foelen. Nei it oanlizzen fan de ryksstrjitwei (Stienwikerwei) fan [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] nei [[Swol]] yn 1828 groeide de [[buorskip]]. Yn 1834 waard de [[nôtmûne]] [[De Mars (De Blesse)|De Mars]] boud en der waarden sels twaris yn 't jier kij- en hynstemerken holden, de iene op pinkstertiisdei en de twadde op de earste tiisdei fan oktober. Oan de eastkant fan de wei ûntstie in kearn, dy't letter De Blesse of Blessebuert neamd waard. Tsjerklik bleau it doarp ûnder it memmedoarp fallen, al krige it yn 1880 oan de Stienwikerwei wol in ienfâldige kapel. 

Noardlik fan De Blesse hie steedhâlder [[Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg|Willem Loadewyk]] yn 1583 by de [[Linde]] de [[Blessebrêgeskâns]] as ûnderdiel fan de [[Fryske Wetterliny]] oanlein. [[Prinsbisdom Múnster|Munsterske]] troepen fernielden dy skâns yn it rampjier 1672-1673. Yn de [[17e iuw]] hie it rivierke de [[Linde]] allinnich mar in oerset, in brêge kaam der pas yn [[1668]]. De skâns is nei [[argeology]]sk ûndersyk yn 'e jierren 2009-2010 rekonstruearre. Dêrby waard ek in diel fan de âlde, meänderjende Linde wer útgroeven.  
[[Ofbyld:Locatie, Lendevallei. Gedenksteen bij de Blessebrug 01.jpg|thumb|left|''Tinkstien'']]
Yn 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] waard der by de brêge oer de Linde in pear kear swier fochten. By it bombardearjen fan de trein út [[It Hearrenfean]] troch in [[Grut-Brittanje|Britske]] jager op 6 maart 1944 ferstoar in frou yn 'e âldens fan 21 jier. By in oare alliearde loftoanfal op 7 april 1945 op in [[Nazy-Dútslân|Dútske]] motorrider ferstoar letter ien fan de by dat bombardemint ferwûne jonges. Beide slachtoffers binne op it begraafplak fan [[Wolvegea]] begroeven. Ta neitins hat de Feriening Histoarje Weststellingwerf op 4 maaie 2005 in tinkstien by de tagong nei it Swarte Weike lein.&lt;ref&gt;[https://www.tracesofwar.nl/sights/124232/Oorlogsmonument-Wolvega.htm Traces of War, oproppen 28 juny 2023]&lt;/ref&gt;    

Mei it jimmeroan drokker wurdende ferkear op de Stienwikerwei waard yn de jierren 1980 oan de eastlike kant fan it doarp parallel mei it spoar de autosneldyk [[Rykswei 32|A32]] oanlein. 

== Mienskip ==
It multyfunksjonele sintrum fan De Blesse hjit [https://www.facebook.com/Dorpshuis-t-Centrum-1307151382702582/ 't Centrum]. De Blesse en [[Pepergea]] dogge in soad mienskiplik. Sa ha de doarpen tegearre in doarpsferiening [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064548977811 Pleatslik Belang De Blesse-Pepergea], dy't op [[10 desimber]] [[1864]] oprjochte waard, en ek in mienskiplike [https://www.facebook.com/FeestcomissieDeBlessePeperga/ feestkommisje] en flagge.  De fiertaal is meast [[Stellingwerfsk]]. 
 
=== Tsjerke ===
* [https://www.facebook.com/p/Protestantse-gemeente-Willemsoord-Peperga-Blesdijke-100077338833428/ PKN Willemsoard-Pepergea-Blesdike]

=== Skoalle ===
* [https://obsdeblesse.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Blesse]

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2004  || 2009
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 160 || 322 || 335 || 335 || 448 || 721 || 710 || 825
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners'''  || 786 || 800
|}

=== Ferienings ===
* Fuotbalferiening [[VV De Blesse]]

== It besjen wurdich ==
[[Ofbyld:Locatie, Lendevallei. Trektocht door de vallei. (Blesbroggeschaans) 01.jpg|thumb|260px|''Blessebrêgeskâns'']]
* [[Blessebrêgeskâns]]
* [[Lindefallei]]
* [[De Mars (De Blesse)|Nôtmûne De Mars]]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch De Blesse rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 17:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[Wolvegea]]
* '''Line 70:''' [[Aldemerk]] - [[Swartslús]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - [[Stienwyk]] fia Noardwâlde

Buslinen 17 en 217 wurde fersoarge troch [[Qbuzz]]. Busline 70 wurdt fersoarge troch [[RRReis]].

=== Strjitten ===
Boppewei, Domeinewei, Ikeleane, Ingelskesteech, Eskdoarnstrjitte, Franke Deddenstrjitte, Hagedoarnstrjitte, Kninebergen, Markewei, Master Baasstrjitte, Hagedoarnstrjitte, Nijstrjitte, Spoarleane, Stienwikerwei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|De Blesse}}
}}
{{koördinaten|52_50_38_N_6_2_25_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 51' NB, 6° 2' EL}}

{{Weststellingwerf}}
{{DEFAULTSORT:Blesse, De}}
[[Kategory:De Blesse| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>5k84jbzix9ikaun3a4ee50dgxk5icor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Easterstreek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6816</id>
    <revision>
      <id>1240882</id>
      <parentid>1181892</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5023" sha1="5arfl4m6qsq6p44fh9lvmbdeepqhurd" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Oosterstreek 01c.JPG
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       =  
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterstreek}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 4,47 km²
| befolkingstichtens          = 123 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8388
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_54_5_N_6_10_10_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 54' N 6° 10' E}}  
| webside                     = [http://www.oosterstreek.net/ Side Easterstreek]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Easterstreek.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Easterstreek (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            =   
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 54
| lat_sec                     = 5
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 10
| lon_sec                     = 10
| lon_dir                     = E
}}                                   
'''Easterstreek''' ([[Stellingwerfsk]]: ''De Oosterstreek''; [[Nederlânsk]]: ''Oosterstreek'') is in doarp east fan [[Noardwâlde (Fryslân)|Noardwâlde]] yn de gemeente [[Weststellingwerf]]. 

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterstreek}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Yn de 19e iuw ûnstie der lintbebouwing oan de wei fan Noardwâlde nei [[Boyl]]. Sûnt 1988 hat de eastlik fan Noardwâlde lizzende streek de status fan doarp. 

It oarspronklik lânskip fan 'e [[himrik]] bestie eartiids út [[heechfean]], dat ôfgroeven waard yn 'e tiid fan de [[turf]]winning. De sleat bylâns de Dwersfeartwei waard yn 'e twadde helte fan de 17e iuw foar de ôffier fan wetter en turf groeven as de Easter-Boppe-Dwersfeart.

== Mienskip ==
It [https://www.facebook.com/cafedorpshuisoosterstreek/ Kafee Doarpshûs] is in multyfunksjonele sintrum fan it doarp. It doarp hat in pleatslik belang en de doarpskrante 'Keek op de Streek' wurdt elts fearnsjier útjûn.

=== Skoalle ===
* [https://schoolmatthijsje.nl/ Basisskoalle Matthijsje].

=== Ferienings ===
* Biljertferiening
* [https://www.facebook.com/tv.Oosterstreek/ Toanielferiening Easterstreek]
* [https://www.facebook.com/feestverenigingoosterstreek/ Feestferiening Easterstreek]
* [https://www.vvoosterstreek.nl/geschiedenis Fuotbalferiening 'Oosterstreek']
* [https://www.facebook.com/Hanomagoosterstreek Hanomagklub]
* [https://www.facebook.com/KruisboogverBSO/?locale=nl_NL Krúsbôgeferiening BSO]

=== Eveneminten ===
* [https://overdehegpop.nl/ 'Over de Hegfestival'].

=== Berne ===
* [[Jeltje Baas]] (1944), byldzjend keunstner.

=== Bustsjinst ===
== Ferskaat ==
* Sûnt 2017 is der yn it doarp 't Ballingehof, in edukatyf sintrum foar hynders mei gedrachsproblematyk.
* De Streekerhof is in lytse ôfdieling fan Trajectum, in soarchorganisaasje dy't spesjalistyske behanneling jout oan minsken mei in lichte ferstannelike beheining of minsken mei in forinsyske eftergrûn. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Easterstreek rint de folgjende busline:

* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]

De busline troch Easterstreek wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Dwarsvaartwei, Grinswei, Hooltpad, Easterskefjildwei, Easterstreek, Skoalstrjitte, Stienpaad.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens==
* [http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/Oosterstreek/Bezienswaardigheden.htm It besjen wurdich]
{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.oosterstreek.net/ Side Easterstreek]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Oosterstreek|Easterstreek}}
}}
{{Koördinaten|52_53_57_N_6_10_9_E_zoom:16|52° 54' NB, 6° 10' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Easterstreek| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>5arfl4m6qsq6p44fh9lvmbdeepqhurd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Finkegea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6817</id>
    <revision>
      <id>1240883</id>
      <parentid>1181870</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7032" sha1="hvn3npa9ju6tad7ahzxlo4kd51nvj0k" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Vinkega kerk herbouw kerktoren 2022.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''De eardere tsjerke, tsjintwurdich it doarpshûs''
| wapen                       =  
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Finkegea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 5,16 km², wêrfan:&lt;br&gt; - lân: 5,14 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,02 km²
| befolkingstichtens          = 39 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8393
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_52_27_N_6_6_59_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 52' N 6° 6' E}}  
| webside                     = [https://vinkega.info/ Side Finkegea]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Finkegea.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Finkegea (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            =  
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 52
| lat_sec                     = 27
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 6
| lon_sec                     = 59
| lon_dir                     = E
}}  
'''Finkegea''' is in doarp súdwest fan [[Noardwâlde (Fryslân)|Noardwâlde]] yn de gemeente [[Weststellingwerf]]. In echte kearn hat it doarp net, de measte minsken wenje in ein út inoar.

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Finkegea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Skiednis ==
De doarpsnamme hat neat te krijen mei de [[Finken|fink]] as fûgel. Fingegea lei eartiids tusken hege feanen bylâns de provinsjegrins en de feangrûnen yn 'e delling fan 'e [[Linde]] en it leit yn 'e reden dat it doarp de namme ûntliende oan de [[feanterij]]. 

'Finke' soe 'leech feanlân' betsjutte kinne, mar yn Midden-Nederlân is in ''fink'' ek in minne [[turf]]. Tal fan plaknammen yn âlde Nederlânske feanstreken binne gearstald mei 'fink’ yn 'e betsjutting fan in lichte feansoarte wêrút lichte turf makke waard.

Yn de âldste oarkunden wurdt de plaknamme skreaun mei de begjinletter 'F', wat mooglik ynfloed fan it Frysk west hat wêryn't de 'f' de 'v' ferfangt. Yn rintmasterrekkens fan Eaststellingwerf wurdt it plak yn 1526 al mei in 'V' as Vinckegae skreaun.

It doarp wie eartiids tsjerklik by it âldere [[Steggerda]] yndield en waard dêrom ek wol Nije-Steggerden neamd.

== Mienskip ==
Yn 2010 waard de tsjerke fan Finkegea nei in tiid fan ferfal oernommen fan de tsjerkemienskip troch de Stifting Behâld Finkegea.&lt;ref&gt;Frysk Deiblêd, ''Kerkgebouw Vinkega in de steigers'', 1 april 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://reliwiki.nl/index.php/Vinkega,_Noordwolderweg_23_-_Ned._Herv._Kerk Reliwiki, oproppen 8 july 2023]&lt;/ref&gt; De tsjerke waard renovearre en ferboud ta it multykulturele sintrum fan it doarp. Sûnt de jierren 1970 hie de toer gjin spits mear, dy't eartiids fanwegen brekfalligens ferfongen wurde moast troch in ûnsjoch ôfdak. Yn 2022 krige de eardere tsjerke en it hjoeddeiske doarpshûs wer in spits, dy't oarspronklik op de kapel fan it katolike sikehûs Joannes de Deo yn [[Haarlim]] stien hat.&lt;ref&gt;[https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1039156/kerk-vinkega-krijgt-na-vijftig-jaar-zijn-torenspits-terug Omrop Fryslân, 4 maart 2021]&lt;/ref&gt; De feriening fan Pleatslik Belang is yn oktober 1987 stifte.&lt;ref&gt;[https://vinkega.info/ Side Finkegea]&lt;/ref&gt;  

=== Tsjerke ===
{{Apart|Tsjerke fan Finkegea}}
[https://gemeentelindestreek.protestantsekerk.net/ PKN-gemeente Lindestreek]

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2007 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 344 || 386 || 389 || 311 || 217 || 237 || 207 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 198 || 200
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids.nl; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/vinkega/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Eveneminten ===
* Peaskefjoer (earste peaskedei)

== Gaswinning ==
Yn 'e himrik fan it doarp leit yn in grutter gebiet in gasfjild, dêr't de firma Vermillion oant 2032 gas winne mei. Fanwegen it sakjen fan de boaiem besocht in ynwenner oant de [[Ried fan Steat]] dêr om 'e nocht earder in ein oan te meitsjen. Ferskillende organisaasjes lykas de gemeente besochten dêrnei it Ministearje fan Ekonomyske Saken mei wat hja der oer tochten ta in oar beslút te bewegen, mar dy waarden troch de doetiidske minister yn 2021 oan 'e kant skood om't it sakjen fan de boaiem fan goed 5 sintimeter gjin gefaar opleverje soe.&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/drenthe/gaswinning-in-veld-bij-vinkega-mag-weer-beginnen~ad67a641/ Algemien Deiblêd, 12 febrewaris 2021]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://mijnbouwvergunningen.nl/cms/view/1195d656-f0e9-49e6-a609-ae2dd3b3d5c0/vinkega Ministearje fan Ekonomyske Saken en Klimaat, mynboufergunnings, oproppen 10 july 2023]&lt;/ref&gt;       

== Ferskaat ==
* Yn [[1973]] waard yn Finkegea de [[Nederlânske Feriening foar in Frijwillich Libbensein|Nederlânske Feriening foar Frijwillige Eutanasy]] (NVVE) oprjochte.
* De [https://vinkenhoeve.nl/ 'Finkehoeve'] is in aktiviteitensintrum foar âlderein en minsken mei in beheining.
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Finkegea rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 17:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[Wolvegea]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - [[Stienwyk]] fia Noardwâlde

De buslinen troch Finkegea wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Noardwâlderwei, Schoollaan, Westvierdeparten, Suderwei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{boarnen|boarnefernijing =
{{Reflist|2}}
}}
{{Koördinaten|52_52_27_N_6_6_59_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 52' NB, 6° 7' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Finkegea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>hvn3npa9ju6tad7ahzxlo4kd51nvj0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Langelille</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6819</id>
    <revision>
      <id>1240885</id>
      <parentid>1128265</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T21:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5136" sha1="o4a1cspv2ta2nzazj6f4aahcylxoh77" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Langelille Kerkeweg.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Tsjerkewei''
| wapen                       =  
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Langelille}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 6,27 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 5,74 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,52 km²
| befolkingstichtens          = 44 ynw. / km²
| stêdekloft                  =  
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8484
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_50_35_N_5_50_30_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 50' N 5° 50' E}}  
| webside                     = [https://langelille.com/ langelille.com]
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf De Langelille.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje De Langelille (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 50
| lat_sec                     = 35
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 50
| lon_sec                     = 30
| lon_dir                     = E
}}                                                     
'''De Langelille''' is in doarp yn it westen fan de gemeente [[Weststellingwerf]], by de [[Tsjonger]].

De Langelille hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Langelille}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.
== Skiednis ==
De namme wurdt al yn [[1644]] as ''De Lange Lille'' op in lânkaart fan [[Bernardus Schotanus à Sterringa]] neamd. Lille betsjut slop, in ferwizing nei de slappe ûndergrûn fan de dyk dêr't it doarp ûntstie. De doarpsnamme ferwiist dus nei in lange, sloppe dyk.

De Langelille ûntstie op de lofter ouwer fan [[De Tsjonger]] en hat him lâns de heaks op de rivier lizzende Tsjerkewei útwreide. Minsken út Langelille gienen earder nei tsjerke oer de Tsjerkewei. Dy eardere Swarte dyk, dy't no Tsjerkewei hjit, wie eartiids in gewoane reed. Op de dyk fan Langelille moast eartiids geregeld liem smiten wurde om de dyk stevich te hâlden.

Tusken 1896 en 1970 stie yn Langelille it molkfabryk De Volharding. Oant 1964 wie De Langelille ûnderdiel fan [[Munnikebuorren]]. 
== Mienskip ==
Langelille hat mei oare doarpen yn 'e [[Grutte Feanpolder]] in mienskiplike feriening [https://veenletters.nl/plaatselijk-belang-sms/ Pleatslik Belang].

=== Tsjerke ===
Langelille wie oant 1964 in buorskip fan Munnikebuorren en hat nea in eigen tsjerke hân. It doarp heart tsjerklik by de [http://www.pknscherpenzeelmunnekeburen.nl/ PKN-gemeente Skerpenseel-Munnekebuorren].

=== Skoalle ===
Yn [[1964]] binne de skoallen fan [[Spangea]], [[Nijetrine]], [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]], De Langelille en [[Munnikebuorren]] gearfoege ta ien sintrale skoalle: de Heidaskoalle yn Munnikebuorren;  tsjintwurdich  [https://obsdeaventurijn.nl/ De Aventurijn].

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1969 || 1973 || 2008 || 2010 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 170 || 335 || 269 || 270 || 250 || 235 || 245 
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/oldeberkoop/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

== Ferskaat ==
By it doarp leit rekreaasjesintrum De Trijesprong oan De Tsjonger mei in kemping, in kafee en in swimplak.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch De Langelille rint de folgjende busline:

* '''Line 217:''' [[Wolvegea]] - [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]]

De busline troch De Langelille wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Tsjerkewei, Langelillewei, [[De Lemmer|Lemsterwei]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Langelille|De Langelille}}
}}
{{Koördinaten|52_50_33_N_5_50_30_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 51' NB, 5° 51' EL}}

{{Weststellingwerf}}
{{DEFAULTSORT:Langelille, De}}
[[Kategory:De Langelille| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>o4a1cspv2ta2nzazj6f4aahcylxoh77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munnikebuorren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6820</id>
    <revision>
      <id>1240886</id>
      <parentid>1226786</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T21:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6025" sha1="hh280rtswg7epzo9ga9kitnvi2qdnte" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Kerk Munnekeburen1.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       =  
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Munnikebuorren}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 7,88 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 7,46 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,42 km²
| befolkingstichtens          = 62 ynw. / km²
| stêdekloft                  =  
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8485
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_51_0_N_5_53_12_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 51' N 5° 53' E}}  
| webside                     = 
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Munnikebuorren.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Munnikebuorren (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 51
| lat_sec                     = 0
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 53
| lon_sec                     = 12
| lon_dir                     = E
}}                                             
'''Munnikebuorren''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Munnikeburen'', [[Nederlânsk]]: ''Munnekeburen'') is in doarp besuden [[Wolvegea]] en west fan de [[Rottige Meente]] yn it west fan 'e gemeente [[Weststellingwerf]]. 

It doarp hat  {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Munnikebuorren}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
De namme ferwiist nei kleasterbesit, mooglik fan it [[Starum]]er [[Odulfuskleaster]]. Buorren yn plaknammen komme fral yn Fryslân foar en de oarsprong fan Munnikebuorren is dan ek Frysk.  

Yn in oarkonde fan 1320 waard it plak ''Monnekebuer'' neamd. Oare ferzjes binne ''Munnickebuyerum, Monkebuer, Monkebuer, Moniekebueert, Munkebaerdt, Monkever, Monckebuert, Muntkebuert''.&lt;ref&gt;[http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/munnekeburen/munnekeburen2.htm Side Skiednis fan 'e Stellingwerven en Noardwest Oerisel (Stienwikerlân)]&lt;/ref&gt; 

Yn [[1806]] waard de tsjerke boud. By de [[wettersneed fan 1825]] waard it doarp slim troffen. Hûzen waarden ferneatige en de tsjerke drige yn te stoarten. 

== Mienskip ==
Munnekeburen hat tegearre mei oare doarpen yn 'e [[Grutte Feanpolder]] in feriening foar [https://veenletters.nl/plaatselijk-belang-sms/ Pleatslik Belang]. Yn Munnikebuorren stiet [https://www.stichtingdgv.nl/ It Polderhûs], it doarpshûs fan de Grutte Feanpolder-doarpen. By it doarpshûs stiet ek de sporthal De Skeakel. Efter dat kompleks leit it Skeenefjild.

=== Tsjerke ===
* [https://www.pknscherpenzeelmunnekeburen.nl/ PKN-gemeente Skerpenseel-Munnikebuorren]

=== Skoalle ===
Yn 2014 fusearren de kristlike basisskoalle De Baggelaar en de iepenbiere Wethâlder Heidaskoalle ta de iepenbiere basisskoalle [https://obsdeaventurijn.nl/ De Aventurijn].

=== Ferienings ===
* [https://www.facebook.com/vogwesthoekcombinatie/ Fuotbalferiening VWC]
* Iisklub De Iendracht 

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840* || 1954* || 1964 || 1969 || 1974 || 2008 || 2014 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 267 || 934 || 699 || 513 || 457 || 415 || 412 || 433 || 455
|}
''&lt;small&gt; (*) Oant 1964 waarden de ynwenners fan 'e Langelille meiteld. Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/oldeberkoop/ Alle Cijfers]. Oare jierren sûnder boarnefermelding oernommen fan de besteande ynformaasje yn it artikel'')&lt;/small&gt;

=== Berne ===
* [[Lodewijk Meeter]] ([[1915]]-[[2006]]), skûtsjeskipper
* [[Dirk Kerst Koopmans]] ([[1906]]-[[1998]]), keunstskilder

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/westhoekfeest/?locale=nl_NL Westhoekefeest]

==Ynfrastruktuer==

=== Bustsjinst ===
Troch Munnikebuorren rint de folgjende busline:

* '''Line 217:''' [[Wolvegea]] - [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]]

De busline troch Munnikebuorren wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Gracht, Grindweg, Kerkeweg, Lemsterwei, Scheenepad, Voetpad. 

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

==Keppeling om utens==
*[http://www.groteveenpolder.nl Webstee Grutte Feanpolder]
*[http://www.friesfotoarchief.nl/Atlantis/?application=tha&amp;database=tha&amp;entrypoint=thaned&amp;service=result&amp;templatename=result-template.htm&amp;aantal_per_pagina=10&amp;exactzoeken=off&amp;filter_lege_datums=off&amp;query=&amp;vanaf=0&amp;sessienummer=203.5e00000&amp;aantal_per_pagina=0&amp;relatienr=0&amp;extra1=&amp;extra2=&amp;Metatag%3AVrijZoeken=munnekeburen&amp;Identificatie=&amp;document+type%2C+documenttype=&amp;collectie%2C+omschrijving=&amp;Metatag%3AVervaardiger=&amp;zoeken.x=0&amp;zoeken.y=0 Frysk Foto-argyf]
{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Munnekeburen|Munnikebuorren}}
}}
{{koördinaten|52_50_55_N_5_53_9_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 51' NB, 5° 53' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Munnikebuorren| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>hh280rtswg7epzo9ga9kitnvi2qdnte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nijeholtpea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6821</id>
    <revision>
      <id>1240887</id>
      <parentid>1239728</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T21:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7299" sha1="fszkv2nvt13ijxdf38cnfna4lug66oy" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Nijeholtpea, Nikolaastsjerke (1).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Nikolaastsjerke''
| wapen                       = [[Ofbyld:Nijeholtpade vlag.svg|60px]] 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijeholtpea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 8,65 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 8,46 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,19 km²
| befolkingstichtens          = 59 ynw. / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8675
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_54_45_N_6_4_42_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 54' N 6° 4' E}}  
| webside                     = 
| ôfbylding2                  = Map NL Weststellingwerf Nijeholtpea.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Aldeholtpea (grien) yn de gemeente Weststellingwerf''
| ôfbylding3                  =     
| ôfbyldingstekst3            =   
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 54
| lat_sec                     = 45
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 4
| lon_sec                     = 42
| lon_dir                     = E
}}                                                            
'''Nijeholtpea''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Ni'jhooltpae'') is in doarp yn de gemeente [[Weststellingwerf]]. It doarpsgebiet leit oan 'e grins mei [[Eaststellingwerf]] yn it lân tusken [[Tsjonger]] en [[Linde]] op in útrinder fan it [[Drintsk plato]] yn in boskrike omjouwing en in typysk [[Stellingwerven|Stellingwerver]] kûlissenlânskip. Nijeholtpea leit tusken de twa kanalisearre rivieren [[De Linde]] en [[De Tsjonger]] (Stellingwerfsk: De Lende en de [[Kuunder]]). It groeven wetterke [[De Skene]] rint midden troch it doarp. Tusken De Linde en it doarp leit in hege sânrêch, dy't fan âlds De Sânen (De Sanen) neamd wurdt. 

Nijeholtpea hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijeholtpea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Yn het jier [[1399]] waard Nijeholtpade foar it earst yn geskriften neamd. Buordoarp [[Aldeholtpea]] waard yn [[1204]] foar it earst neamd, dan noch ûnder de namme ''Holenpath''. De namme Holenpath betsjut ‘paad troch de leechte’. Yn [[1320]] wurdt it noch altyd sa neamd, dus sûnder de tafoeging ‘olde’. Blykber wie der doe fan Nijeholtpea noch gjin sprake en is it doarp as dochterdelsetting fan Aldeholtpea tusken it jier 1320 en 1399 ûntstien.

Nijeholtpea wie net it ienige doarp dat tusken Aldeholtpea en [[Aldeberkeap]] stifte waard. Fanút Aldeberkeap (''Brocope'') ûntstienen twa dochterdelsettingen: ''Ostbrocop'' (it hjoeddeiske [[Nijeberkeap]]) en ''Westbrocop'' ([[Westnijeberkeap]]). ''Westbrocop'' waard yn 1542/1543 noch as doarp neamd, mar gie letter op yn Nijeholtpea.
[[Ofbyld:Friesburg2 1722.jpg|thumb|left|''[[Stins]] Friesburch te Nijeholtpea''&lt;br&gt;Jacobus Stellingwerf (1722)]]

It âldste gebou yn Nijeholtpea is de tsjerke út ûngefear [[1525]]. De foar de [[reformaasje]] [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomske]] tsjerke wie wijd oan de hillige [[Nikolaas fan Myra|Nikolaas]]. Yn de tsjerke hingje twa klokken út de jierren 1598 en 1611. De [[preekstoel]] en it [[tsjerkeoargel|oargel]] waarden yn [[1883]] makke. Under de houten flier lizze twa grêfsarken fan leden fan it skaai Lycklama à Nijeholt út 1627 en 1643. By de restauraasje yn [[2010]] die bliken dat de tsjerke ea fan hout wie. De houten stylen út de 15e iuw ûnder de kap binne doe weiseage en derfoar yn it plak kamen stienen muorren.

It doarp joech syn namme oan it geslacht Lycklama à Nijeholt, dat in lytse stins yn it doarp bewenne. Dy stins, mei de namme Friesburch en letter Leemburch neamd, stie oan de hjoeddeiske Vriesburgerwei. Gelderske troepen belegeren en ferneatigen de stins yn [[1514]]. De famylje Lycklama à Nijeholt levere ferskate [[grytman]]nen foar sawol West- as Eaststellingwerf.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Nijeholtpea, iepenbiere basisskoalle 't Holtpad.jpg|thumb|260px|De Nije Stienze]]
Op 30 novimber 1933 waard de feriening Pleatslik Belang De Iendracht oprjochte. De feestkommisje en de fersierkommisje binne hjir út fuortkomd, se organisearje om de twa jier in doarpsfeest. Gearkomsten binne sûnt [[2006]] yn multyfunksksjoneel sintrum [https://www.facebook.com/MFCdenijestienzeNijeholtpade/ De Nije Stienze]. VGTG (&quot;Van Geert Tot Guije&quot;) is in buertferiening.

=== Tsjerke ===
{{Apart|Nikolaastsjerke (Nijeholtpea)}}
* [https://www.kerkplazanederland.nl/kerken-en-gemeenten/institution/1461 PKN-gemeente Ter Holten]

=== Skoalle ===
Basisskoalle 't Holtpad is yn 'e maityd fan 2006 ferhuze nei it multyfunksjonel sintrum De Nije Stienze.
[[Ofbyld:2023 Nijeholtpea, byld De Takkemaeker.jpg|thumb|260px|''Byld De Takkemaeker'']]

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Aldjiersferiening [[De Takkebienders]] 
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100078718158213&amp;hc_ref=ARSaxf2sqrmWwQKE32wIYTBhlfYzzOPgNIT0kjabt-AlSF7t2cTRAxPnOFu7eZenCKg Fûgelwacht]
* Iisklub Nooitgedacht 
* [https://www.facebook.com/nijkoor/?locale=nl_NL Nijkoor]
|valign=top|
* Hynstesportferniening De Scheeneruiters
* [https://kvsco.nl/ Kuorbalferiening SCO] 
* Motorfytsferiening
|}

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2004 ||  2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 150 || 469 || 429 || 420 || 383 || 358 || 380 || 475 || 505
|-
|}

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nijeholtpea rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 217:''' Wolvegea - [[Stienwyk]] fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]

De buslinen troch Nijeholtpea wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Binnenwei, Haadwei, Stellingenwei, Tsjerkedreef, Tsjerkewei, Vriesburgerwei.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nijeholtpade|Nijeholtpea}}
}}

{{Koördinaten|52_54_45_N_6_4_42_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 55' NB, 6° 5' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Nijeholtpea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>fszkv2nvt13ijxdf38cnfna4lug66oy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nijlemmer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6824</id>
    <revision>
      <id>1240888</id>
      <parentid>1121723</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T21:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5991" sha1="mntcmqw18ack1xrvzdhu7z252zmkdeq" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Nijlemmer, brêge fan Jikke oer de Skipsleat (2).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Brêge fan Jikke oer de Skipsleat''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijlemmer}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 8,49 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 8,30 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,19 km² 
| stêdekloft                  = 16 ynw. / km²
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Weststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 	 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8487 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_53_11.6_N_5_57_24.8_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 53' N 5° 57' E}}  
| webside                     = [http://www.delamers.nl www.delamers.nl] |
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =     
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52   
| lat_min                     = 53
| lat_sec                     = 11.6
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 57
| lon_sec                     = 24.8
| lon_dir                     = E
}}  
'''Nijlemmer''' (ek wol ''Nijelemmer'', [[Stellingwerfsk]]: ''Ni'jlaemer'', [[Nederlânsk]] en offisjeel ''Nijelamer'') is in agrarysk streekdoarp oan de [[Skipsleat (Nijlemmer)|Skipsleat]] west fan [[Wolvegea]] yn de gemeente [[Weststellingwerf]]. 

It doarp hat in losse bebouwing, in echte doarpskearn is der net en de measte pleatsen steane net oan de dyk, mar in stik it lân yn. By de Haadwei en Skipsleatwei lâns steane ferspraat mar in pear huzen.

Nijlemmer hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijlemmer}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Nijelemmer ûntstie yn de lette [[midsiuwen]] oan de súdkant fan de âlde Wardyk. Dy Wardyk stiet op de gritenijkaart fan de [[atlas fan Schotanus]] út [[1716]] en bochte troch it westen en noarden fan Weststellingwerf. Hy kaam út it suden fan [[Aldetrine]] en gie mei in bocht troch [[Aldlemmer]] en Nijlemmer en mei twa heakske bochten noch fierder nei it easten troch [[Nijeholtwâlde]] hinne om by Aldeholtwâlde wer in bocht nei it suden ta te meitsjen oan de westlike flank fan [[Teridzert]] ta.

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Nijlemmer, klokkestoel.jpg|thumb|left|''Klokkestoel'']]
Oarspronklik hie Nijlemmer in eigen tsjerke, dy't foar de [[reformaasje]] oan [[Jehannes (apostel)|Jehannes de Evangelist]] wijd wie. It wie in ienfâldich [[Sealtsjerke|sealtsjerkje]] mei in houten klokkestoel oan de westlike gevel. It tsjerke stoartte by in swiere stoarm yn 1747 yn en waard doe ferfongen troch in [[klokkestoel]].&lt;ref&gt;[http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/nijelamer/nijelamer.htm Side Skiednis fan de Stellingwerven en Noardwest Oerisel (Stienwikerlân), oproppen 16 april 2023]&lt;/ref&gt; De [[klokkestoel]] mei helmdak is oarspronklik út 1795 en is yn de rin fan de tiid in pear kear fernijd. De klok is yn 1599 getten troch [[Wegewaert (laach)|Willem Wegewaert]]. 

=== Turfstekkerij ===
Yn de [[Tegenwoordige Staat van Friesland]] waard yn [[1788]] skreaun: ''een Dorp van maatigen omtrek [...] ten Noordoosten van ‘t voorige [Oldelamer], aan denzelfden rydweg of Weerdyk gelegen. Door den zwaaren stormwind van den 12 December 1747, stortte hier een gedeelte der kerk in, die daarna voorts geheel is afgebroken. Weleer werd hier zeer veel turf gegraaven, en thans nog eenige, loopende de turf Wyken alle uit in de Kuinder. Ook loopt door dit Dorp de Schipsloot van en naar Wolvega.''

Op de [[gritenij]]kaart yn de atlas fan Eekhoff út [[1850]] binne de spoaren fan de feangraverij te sjen. It gebiet noardwestlik fan de Skipsleat is ien fan de lêste yn kultuer brochte feangebieten fan Fryslân.
[[Ofbyld:Gemaal Nijelamer 1100.JPG|thumb|left|''Gemaal'']]
De arsjitekt Gerben Bergsma út Wolvegea tekene yn 1928 it ûnwerp foar it ekspresjonistysk-saaklike gemaal oan de Skipsleat. Ek makke hy de ûntwerpen foar in tal pleatsen fan ferskillende typen yn dat gebiet. Tsjintwurdich makket de iisklub fan Nijlemmer gebrûk fan it monumint. 

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Nijlemmer, stjelp oan de Boelstrawei.jpg|thumb|260px|''Pleats yn Nijlemmer'']]
It doarp hat in [[doarpshûs]] foar sosjale aktiviteiten lykas biljerten. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nijlemmer rint de folgjende busline:

* '''Line 108:''' [[Wolvegea]] - [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]]

De busline troch Nijlemmer wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Boelstrawei, Haadwei, Koaiwei, Skipsleatwei, Stadburen. 

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.frieslandwonderland.nl/friesland/plaats/nijelamer Friesland Wonderland], Peter Karstkarel
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nijelamer}}
}}
{{koördinaten|52_53_8_N_5_57_18_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 53' NB, 5° 57' EL}}

{{Weststellingwerf}}
[[Kategory:Nijlemmer| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Weststellingwerf]]</text>
      <sha1>mntcmqw18ack1xrvzdhu7z252zmkdeq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Appelskea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6834</id>
    <revision>
      <id>1240861</id>
      <parentid>1227857</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13325" sha1="6xnmhxrh5r437e78unscx1s3sgyvyi5" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Aekingerzand sand dunes 2.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Keale Dunen'' 
| wapen                       = [[Ofbyld:Appelscha flag.svg|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Appelscha wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Appelskea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 39,54 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 39,32 &lt;br&gt; - wetter: 0,22 km²
| befolkingstichtens          = 123 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_57_17_N_6_21_0_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 57' N 6° 21' E}}
| webside                     = [https://appelscha.nl/ appelscha.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Appelskea.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Himrik (grien) fan Appelskea yn Eaststellingwerf''
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 57
| lat_sec                     = 17
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 21
| lon_sec                     = 0
| lon_dir                     = E
}}   
'''Appelskea''' ([[Nederlânsk]]: ''Appelscha''; [[Stellingwerfsk]]: ''Appelsche'') is in doarp yn de gemeente [[Eaststellingwerf]]. It leit oan de noardkant fan it [[Drintsk-Fryske Wâld]]. Ta de [[himrik]] fan Appelskea heart ek [[Aakingea]], [[De Bult (Eaststellingwerf)|De Bult]], [[Alde Willem (Eaststellingwerf)|Alde Willem]], [[Terwisscha]] en [[Willemstêd (Eaststellingwerf)|Willemstêd]].

Appelskea hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Appelskea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Appelskea waard foar it earst yn [[1247]] as ''Appels'' fermeld troch biskop Otto fan it [[Prinsbisdom Utert|bisdom Utert]]. It plak bestie iuwenlang út in pear boerespultsjes oan de Boerestreek (dat eartiids Heech-Appelskea hiet) en de buorskippen Aakinga, Terwisscha en De Bult. Appelskea is in âld [[esdoarp]], ynsluten tusken drûge sânige heide en wiet fean, doe noch de Appelskeaster- en Fochteler feanen neamd. De kearn fan Appelskea wie wat hjoed-de-dei de Boerestreek is. 

[[Ofbyld:Exterieur vanuit het noord-oosten (afgebrand in april 1903) - Appelscha - 20023799 - RCE.jpg|left|thumb|''De midsiuwske tsjerke fan Appelskea'']]
De [[Midsiuwen|midsiuwske]] tsjerke stie yn Terwisscha en gie werom op de 12e iuw. De tsjerke wie wijd oan [[Nikolaas fan Myra]] en rekke nei alle gedachten by de ferbouwing fan [[1781]] (in oare boarne neamd [[1857]]&lt;ref&gt;[https://www.hvappelscha.nl/historie-van-appelscha/ Histoaryske Feriening Appelskea]&lt;/ref&gt;) de [[sealtek]]toer kwyt. Sûnt hinget de yn [[1435]] getten klok yn in [[klokkestoel]]. Yn 1903 waard de midsiuwske tsjerke nei in brân ôfbrutsen en ferfongen troch de yn 2000 bûten gebrûk stelde [[Treftsjerke (Appelskea)|Treftsjerke]].   

Yn 1400 hie it doarp sa'n 20 pleatsen mei likernôch 100 ynwenners. Om [[1450]] waarden [[leidyk|leidiken]] oanlein om it soere lekwetter út it fean by de ikkers te kearen. In soad groei hie it doarp yn 'e rin fan de tiid net want yn [[1815]] wiene der 30 pleatsen mei sa'n 150 ynwenners.   

[[Ofbyld:Appelscha Woonhuis Tjoemboeloeit.jpg|thumb|left|''Tjoemboeloeit'' (1867) oan it Stokfersfallaat wie de skuorre dêr't de keunstmest opslein waard foar de grûn nei it ôfgraven fan it fean]]
Mei it begjin fan de feanterij yn [[1827]]-[[1828]] feroare dat de it ynwennertal naam ta. It wiene fral Fryske arbeiders dy't op it wurk ôfkamen en troch dy Fryske ymmigraasje yn de 19e iuw waard Appelskea [[Frysk]]talich yn in omjouwing, dêr't oarspronklik [[Stellingwerfsk]] praat waard. Yn [[1876]] wie it hichtepunt fan de feanterij; dêrnei naam de produksje fan turf ôf. De sosjale omstannichheden wiene lykwols poermin en doe't de [[turf]] folle minder opbrocht as [[stienkoal]] en de leanen leger waarden, waard de kleau tusken feanbazen en feanarbeiders noch grutter en briek der op 22 maart yn [[1888]] yn Appelskea in grutte [[staking]] út, dy't it begjin wie fan in folle gruttere staking ûnder feanarbeiders yn it Noarden. De ynset wie hegere leanen en de ôfskaffing fan de ferplichte winkelnearing. Op 26 maart fan dat jier kamen de wurkjouwers de arbeiders yn 'e mjitte.    

It bleau lykwols ûnrêstich. Yn 'e strange winter fan [[1892]] wegere ien fan 'e earmfâden bôle oan in pear arbeidershûshâldings. Trije bestjoersleden fan it krekt stifte [[Sosjaal-Demokratysk Bûn]] besochten de earmfâd en kearden mei roggebrea foar de hûshâldings werom. De oare deis waarden hja oppakt en nei [[It Hearrenfean]] brocht en it proses dat letter tsjin de manlju folge, waard bekend ûnder it [[Appelskeaster proses]]. [[Domela Nieuwenhuis]] ferdigene de manlju, dy't foar it ôfrûpeljen fan de brea 15 moannen finzenis krigen. Oant de [[Twadde Wrâldoarloch]] bleane de ferhâldings tusken de arbeiders en de wurkjouwer oer it generaal min.    

Om't Appelskea is soad lêst fan stosân hie, de hûzen by hurde wyn hopen sân foar de doar krigen en de boeren klagen oer skea fan harren boulân en greide, sette [[Steatsboskbehear]] yn it lêste fearn fan de 19e iuw útein mei de oanplant fan bosk.

Yn 1905 waard de ''Vereniging tot oprichting en exploitatie van een Friesch volkssanatorium'' stifte. Yn 1922 krige Appelskea in sanatoarium foar de ferpleging fan [[Tuberkuloaze|TBC]]-pasjinten. Fan it eardere [[sanatoarium]] [[Beatrixoard]] bleau allinnich noch de röntgenôfdieling oer, dat letter waard in [[tuberkuloazemuseum|museum]] waard mar dat yn 2017 sletten is.&lt;ref&gt;[https://www.stichtingbeatrixoord.nl/tuberculosemuseum/ Stifting Beatrixoord]&lt;/ref&gt;

[[Ofbyld:Appelscha.jpg|.JPG|thumb|260px|''Appelskea oan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]]'']]

== Mienskip ==
Sûnt 2022 hat Appelskea wer in doarpshûs: Doarpskeamer De Den.&lt;ref&gt;[https://nieuweooststellingwerver.nl/regio/Appelscha-heeft-weer-een-dorpshuis.-Dorpskamer-De-Den-opent-de-deuren-27462198.html Nij Eaststellingwerver, 3 maart 2022,]&lt;/ref&gt; Oan de Brêgeleane stiet Sosjaal Kultureel Sintrum Harambe.

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:Treftsjerke, Appelskea.jpg|thumb|260px|''De Treftsjerke'']]
* [https://pkn-appelscha.nl/ PKN Appelskea]

=== Skoalle ===
* [https://cbsdemandebrink.nl/ Kristlike basisskoalle De Mandebrink]
* [https://obsderiemsloot.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Riemsloot]

=== Ferienings ===
Der binne meardere buertferienings:  De Compagnons, de Smidsleane,  It Steegdenkertier en  Rond de Draai.
{|
|valign=top|
* [https://www.ooststellingwerf.nl/appelscha-werelddansgroep-nea-us-nocht Dûnsgroep Nea ûs Nocht]
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Donkerbroek e.o.]
* [https://www.hvappelscha.nl/ Histoaryske feriening Appelskea]
* [https://www.facebook.com/IJsclubDeFrieseGrens/ Iisklub De Fryske Grins]
* [https://christelijkooststellingwerfsmannenkoor.nl/historie-2/ Kristlik Eaststellingwerfsk Manljuskoar]  
* [https://laudando.nl/ Kristlike muzykferieing Laudando] 
|valign=top|
* [https://ooststellingwerf.smartmap.nl/rubriek/3351/zangverenigingenkoren Mingd Koar Tied Zat]
* [http://smeilorkest.nl/ Smeilorkest]
* [https://www.afcappelscha.nl/ Sportferiening Appelskea] badminton, gymnastyk, fuotbal en follybal
* [https://www.facebook.com/deavendpraoters/ Toanielferiening De Aovendpraoters]
* [https://www.facebook.com/vriendenkringappelscha/?locale=nl_NL Toanielferiening Ravenswoud]
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de side fan Pleatslik Belang. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://plaatselijkbelangappelscha.nl/index.php/41-wat-is-er-te-doen-in-appelscha hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

[[Ofbyld:Appelscha boerestreek 18.jpg|thumb|260px|''Boerestreek'']]

=== Berne ===
* [[Sierd Geertsma]] (1896-1985), dichter
* [[Hendrik Johannes Bergveld]] (1902–1966), skriuwer en dichter, 
* [[Anne Vondeling]] (1916-1979), PvdA-politikus en minister fan Finânsjes yn it Nederlânske [[kabinet-Cals]] en Twadde Keamerfoarsitter.
* [[Jan Herder]] (1889-1978), boer, timmerman, kommunist, politikus en publisist
* [[Dragan Bakema]] ([[12 maaie]] [[1980]]), akteur

=== Befolking ===
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
| '''Jier:''' || '''1815''' || '''1855''' || '''1880''' || '''1900''' || '''1920''' || '''1940''' || '''1954''' || '''1959''' || '''1964''' || '''1969''' || '''1974''' 
|-
| '''Ynwenners:''' || 150 || 1675 || 2450 || 2268 || 2645 ||  3236 || 3331 || 3367 || 3113 || 3333 || 3547 
|-
| '''Jier:'''   || '''2009'''&lt;ref&gt;Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010&lt;/ref&gt; || '''2015''' || '''2020'''
|-
| '''Ynwenners:'''  || 5123 || 4688 || 4735
|}
''&lt;small&gt;Sifers 1815 oant en mei 1940 ôfkomstich út &quot;Geschiedenis van de Oosterllingwerfse dorpen&quot; (T.H. Oosterwijk)&lt;/small&gt;''

== Toerisme ==
[[Ofbyld:Vennetje bij het Aekingerzand.jpg|thumb|260px|''Dobbe by it [[Aekingersân]]'']]
It doarp leit oan de râne fan it [[Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld]], dat beheard wurdt troch [[Steatsboskbehear]] en bûten Appelskea in [[besikerssintrum Drintsk-Fryske Wâld|besikerssintrum]] hat. Ek de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] (as ûnderdiel fan de [[Turfrûte]]), en it [[Attraksjepark Duinen Zathe]] lûkt yn de simmermoannen in soad minsken. Fan [[1989]] oant [[2011]] wie der ek in [[Miniatuerpark Appelskea|Miniatuerpark]] yn Appelskea. Yn de omkriten fan Appelskea komme [[pingo]]ruïnes foar. Tusken Appelskea en [[Wateren]] leit de [[Kanadamar]] yn in boskrike omjouwing. 

=== Iepenloftteater ===
It iepenloftteäter efter de Boskberch wie yn 'e jierren 1950 en 1960 in grutte attraksje. Hjir wienen eartiids [[Rudi Carel]], [[Pipo de Clown]], [[Swiebertje]], [[Bueno de Mesquita]] en de doe krekt begjinnende [[André van Duin]] te sjen. Yn 1987 moast it teäter ticht om de hege kosten. Sûnt 2003 hawwe frijwilligers en de Histoaryske feriening it teäter renovearre. Der binne no mear as 500 sitplakken, in regykeamer en in gebou foar de catering.

=== Eveneminten ===
* [https://www.turfvaartdagen.nl/ Turffeartdagen] (ienris yn 'e twa jier)
* Yn Appelskea binne sûnt [[1933]] de [[Pinksterlândagen]], in [[anargistysk]] festival dat alle jierren holden wurdt.    
* [https://www.vrijstaatdestellingen.nl/ Midsiuwske merke] (septimber)
* [https://www.facebook.com/Dollenacht/?locale=nl_NL Dollenacht]
* [https://oldtimerdagappelscha.nl/ Oldtimerdei]
=== Heksenoplieding ===
Fierders hat Appelskea foar sfier bekend de ienige [https://www.heksehoeve.com/ heksenoplieding yn Nederlân]. Heks Margarita fan Rongen fersoarget de oplieding. Yn septimber 2005 kaam de oplieding yn it nijs om't de Belestingtsjinst de kosten foar de ienjierrige oplieding ôflûkber achtet, itjinge late ta keamerfragen.

== Ferskaat ==
[[Ofbyld:Klokkenstoel Appelscha 06.JPG|thumb|right|260px|''Klokkestoel fan Appelskea'']]
* Op it âlde tsjerkhôf oan 'e Wester Es stiet ek ien fan de [[Klokkestoel|klokkestuollen]] yn Fryslân.
* Yn [[1994]] dûkte in frij ûnskealik kompjûterfirus op, dat de namme Appelskea krige troch ynterne tekenrige ''Appelskea''.
* It [[Kôkmuseum De Flear]] yn Appelskea waard jannewaris 2007 nominearre foar de Jeropeeske Euro-Toques priis. It museum gie 2009 lykwols ticht.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Appelskea rint de folgjende busline:

* '''Line 380:''' [[Drachten]] - [[Assen]] fia [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

De busline troch Appelskea wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Appelskea]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [https://plaatselijkbelangappelscha.nl/ Side Pleatslik Belang]
{{boarnen|boarnefernijing=
* Skiednis: Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen, T.H. Oosterwijk (1986), siden 18-45
* [http://www.nationaalpark-drents-friese-wold.nl/ Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld]
* [http://www.friesarchiefnet.nl/genealogie.asp?partID=459#3b Oer de strjitnammen yn Appelskea]
----
&lt;references/&gt;
}}

{{Koördinaten|52_57_17_N_6_21_0_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 57' NB, 6° 21' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Appelskea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>6xnmhxrh5r437e78unscx1s3sgyvyi5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Donkerbroek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6835</id>
    <revision>
      <id>1240862</id>
      <parentid>1181698</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:47:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15589" sha1="51i7j1zhnyfwd0y4kjeaiej7ge5dgib" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Donkerbroek, Opsterlânske Kompanjonsfeart (1).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Donkerbroek vlag.svg|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Donkerbroek wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Donkerbroek}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 22,31 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 22,12 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,19 km²
| befolkingstichtens          = 87 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_01_02.8_N_6_14_03.9_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 01' N 6° 14' E}}
| webside                     = [https://donkerbroek.nl/ donkerbroek.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Donkerbroek.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Donkerbroek (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 01
| lat_sec                     = 02.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 14
| lon_sec                     = 03.9
| lon_dir                     = E
}}                  
'''Donkerbroek''' is in doarp noardwest fan [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] oan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] yn de gemeente [[Eaststellingwerf]]. Yn Donkerbroek wurdt fan oarsprong [[Stellingwerfsk]] sprutsen. Yn de [[20e iuw]] ûntstie in sterke Fryske ynfloed. 

Donkerbroek hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Donkerbroek}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Namme ==
De âldst bekende fermelding fan Donkerbroek is yn in oarkunde fan [[13 july]] [[1408]]. Dêryn wurdt beskreaun hoefolle skatting de Eaststellingwerfske doarpen betelje moatte oan de [[Prinsbisdom Utert|biskop fan Utert]]. Foar ''Dumbraech'' is dat 80 âlde skylden. Twa oare oarkundes út 1408 gyngen oer in skeel mei de biskop fan Utert oer de hier fan de healannen. Dêr waard it doarp ''Dungebroek'' en ''Dongbroec'' neamd.

Oare nammen foar Donkerbroek wiene Dumbroeck (1500), Dunckerbroeck (1508), Dombroeck (1509), Donckerbrouck (1567) en op 16e-iuwske kaarten Dombrouck. Sûnt de 18e iuw waard meastentiid Donkerbroek skreaun. It earste diel wol neffens it Middelnederlânsk Hânwurdboek sompe, dobbe, leech lân sizze, wylst mei it twadde diel in heger lizzend wenstee yn in leechlân oantsjut wurdt. De namme betsjut dus 'in hichte yn in [[Broek (gea)|broekgebiet]]'. 

== Skiednis ==
Om Donkerbroek hinne binne in soad [[Prehistoarje|prehistoaryske]] fynsten dien, benammen út de [[brûnstiid]]. Donkerbroek is ien fan de âldste delsettingen yn súdeast Fryslân en boud op in pear hege sânrêgen. Oarspronklik is Donkerbroek in [[Lânskip Drinte|Drintsk]] doarp en ien fan de 12 Drintske [[kerspel]]s dy't him yn 1328 fan Drinte losskuorde en by de Friezen fan Stellingwerf oanslette. 

Oan it begjin fan de [[16e iuw]] wurdt skreaun dat de tsjerke wijd wie oan [[Laurentius fan Rome|Sint-Laurentius]] en it alter oan [[Maria (mem fan Jezus)|Sinte-Marije]]. Dan is der ek in ein kommen oan de Frije Naasje fan de Stellingwerven. Stellingwerf wurdt dan in Fryske [[gritenij]] en yn 1517 wurdt dy gritenij opdield yn in gritenij Stellingwerf-Westein (it tsjintwurdige [[Weststellingwerf]]) en in gritenij Stellingwerf-Eastein (it tsjintwurdige Eaststellingwerf), dêr't Donkerbroek by heart.   

=== Nei de reformaasje ===
Yn [[1580]] moast de lêste pastoar fan Donkerbroek, Lubbertus Alberti, flechtsje foar de [[reformaasje]]. Fuort dêrnei waard Donkerbroek tsjerklik by Easterwâlde yndield. Dy sitewaasje feroare yn 1700, doe't de doarpen Donkerbroek en [[De Haule]] in selstannige tsjerklike gemeente mei in eigen dûmny waard.&lt;ref&gt;T.H. Oosterwijk, Geschiedenis van de Ooststellingwerfse Dorpen, side 111&lt;/ref&gt; As ûnderdiel fan in rige ferdigeningswurken yn it súdeasten fan Fryslân waard yn 1593 yn opdracht fan steedhâlder prins [[Willem Loadewyk]], ek bekend as Us Heit, yn it bûtengebiet de [[skâns Breeberch]] oanlein. Allinne de namme Skânsdyk ferwiist noch nei de eardere skâns.

Om't op 17e-iuwske kaarten eastlik oan de hjoeddeiske Balkwei de namme ''Oud Kerkhof'' fermeld wurdt (yn it súdlike diel fan it tsintwurdige kuierbosk Ontwijk),&lt;ref&gt;Sjoch foar krekt lokaasje: [https://www.frieslandopdekaart.nl/kaarten/googlemaps/21/ Fryslân op de kaart]&lt;/ref&gt; is it mooglik dat it doarp en de tsjerke eartiids súdliker lein hat. De Stellingwerfske amateur-archeolooch [[H.J. Popping|H.J. Popping]] fûn op it terrein fan it âld tsjerkhôf in liemlaach en brokken readbakte stien, dat op it tsjerkje wize kin. By de [[ruilferkaveling]] fan 1955 gie it tsjerkhôf ferlern.

=== 18e iuw ===
[[Ofbyld:20120804 Klokkenstoel en Hervormde Kerk Donkerbroek Fr NL.jpg|thumb|left|''Donkerbroek, [[Laurenstsjerke (Donkerbroek)|herfoarme tsjerke (1714)'']]]]
Op 23 maart 1714 lei dûmny Isaac Poutsma de earste stien foar in nije tsjerke. De tsjerke krige ynearsten gjin toer, mar in klokkestoel. It tuorke waard letter tafoege, mar de klokken (út 1520 en de 14e iuw) hingje ek no noch yn in [[klokkestoel]].
[[Ofbyld:Opsterlandse-Compagniesvaart Donkerbroek brug.JPG|thumb|260px|''Brêge oer de Kompanjonsfeart'']]
Yn [[1790]] is it graven fan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] al foarby Donkerbroek. Acht jier lang wurdt it doarp yn twaën dield sûnder brêge, dy't der pas yn 1798 komt. Troch it doarp farre skippen mei [[turf]] en oare fracht. Oan de feart wurde húskes boud en bûten de kom ûntsteane buorskippen as [[Petersburch (buorskip)|Petersburg]] en [[Moskou (Eaststellingwerf)|Moskou]]. De befolking groeit hurd en bestiet fral út boeren en arbeiders. Fan turfwinning is hast gjin sprake en de yndustrialisaasje giet (ynearsten) oan Donkerbroek foarby. Der komme wol mear ambachtslju, lykas timmerlju, skuonmakkers, smidden, wevers, winkellju, grôtmakkers en weinmakkers. 

Ein 18e iuw stie op wat no de Geert Wolter Smitwei 12 is, al in kafee mei de namme Het Posthuys. Donkerbroek wie net in ryk doarp en út de kasboeken fan 'e diakony docht bliken dat in grut tal minsken holpen wurde moasten. Yn dy omstannicheden gripe in soad minsken nei de drank en dat wie mei it grutte oantal taappunten en kafees yn Donkerbroek net oars. 

=== 19e iuw ===
Yn de [[Frânske tiid]] ferniele [[patriotten]] it famyljewapen fan de Lyclama à Nijeholt boppe de yngong fan de tsjerke. Foar de tsjerke oer wurdt dûnse om de Frijheidsbeam en op de saneamde Peggebult wurde eksersysjeoefeningen hâlden. Yn de 19e iuw groeit yn Donkerbroek it tal folgelingen fan [[Hendrik de Cock]] nei de [[Ofskieding fan 1834|ôfskieding fan 1834]] hurd en yn 1845 stiften hja in eigen tsjerke, dy't oant 1873 in kombinaasje wie mei [[Haulerwyk]].&lt;ref&gt;[https://gereformeerdekerken.info/2018/03/29/de-gereformeerde-kerken-in-de-friese-zuidoosthoek-1/ gereformeerdekerken.info, oproppen 17 juny 2023]&lt;/ref&gt;. It earste tsjerkje oan de Hearewei 98 is der noch altiten, mar hast net mear te werkennen. Nei de [[doleânsje]] bouden de grifformearden yn 1912 in nije tsjerke oan de Hearewei 72.   

=== 20e iuw ===
[[Ofbyld:2023 Donkerbroek, molkfabryk.jpg|thumb|left|''Molkfabryk'']]
De út it bûtenlân oerwaaide koöperaasjegedachte skeat ek yn Donkerbroek woartel mei de oprjochting fan it koöperative Stoomsuvelfabryk yn ([[1902]]) (fuortsetting fan it fjouwer jier earder begûne spekulative molkfabryk); in Koöperative Feriening ta Oankeap fan Lânbouärk ([[1904]]) en in koöperative Raiffeisenbank ([[1911]]). Alle trije binne al wer ferdwûn. Yn [[1911]] rydt de earste tram Donkerbroek binnen.
[[Ofbyld:2023 Donkerbroek, arbeidshûzen oan de Opsterlânske Kompanjonsfeart (Hearewâl).jpg|thumb|260px|''Arbeidershûzen oan de Opsterlânske Kompanjonsfeart'']]
Yn 1913 bringt de jonge [[keninginne Wilhelmina]] in koarte besite oan Donkerbroek. Fiifenfjirtich jier letter (1958) komt ek har dochter [[keninginne Juliana|Juliana]] nei [[Eaststellingwerf]] en lit har yn 't Wite Hûs foarljochtsje oer de wurkleazens. In tegeltablo yn it etablissement herinnert dêroan. 

Nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] begûn it doarp har stadichoan út te wreidzjen. Efter de lintbebouwing ûntstienen in tal nije wenwiken. Yn [[1954]] rûn it ynwennertal yn ien klap mei hûnderten werom trochdat it noardlike bûtengebiet by it nije doarp [[Waskemar]] kaam. Yn lettere jierren nei de oarloch kaam der mear lytsskalige bedriuwen yn it doarp. De middenstân waard lytser en de befolking fergrize stadichoan.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Donkerbroek, Opsterlânske Kompanjonsfeart (2).jpg|thumb|260px|''Opsterlânske Kompanjonsfeart'']]
Donkerbroek hat in feriening foar [https://donkerbroek.nl/dorpsbelang/algemeen/ Doarpsbelang], dy't byinoar komt yn doarpshûs [https://donkerbroek.nl/voorzieningen/dorpshuis/ Oan 'e Feart]. It doarpshûs bestiet sûnt 1990. Nei't jeugdsoas &quot;De Trochsetters&quot; opheft waard, is it gebou oan de Fruitier de Talmawei ferboud ta doarpshûs. Tsien kear yn 't jier ferskynt de doarpskrante [https://donkerbroek.nl/dorpskrant/ Op 'e Hichte]. Troch in jierlikse Snertaksje en de advertearders is de krante fergees.

Donkerbroeksters wurde gekjeijend tradisjoneel ek takkemigers neamd.&lt;ref&gt;List mei skelnammen, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker&lt;/ref&gt; 

=== Tsjerken ===
[[Ofbyld:Donkerbroek, grifformearde tsjerke.jpg|thumb|260px|''Donkerbroek, [[Grifformearde tsjerke (Donkerbroek)|grifformearde tsjerke (1912)'']]]]
{{Apart|Laurenstsjerke (Donkerbroek)}}
{{Apart|Grifformearde tsjerke (Donkerbroek)}}
* [[Laurenstsjerke (Donkerbroek)|Laurenstsjerke]]
* [[Grifformearde tsjerke (Donkerbroek)|Sintrumtsjerke]]

=== Skoalle ===
* [https://detwirrewyn.nl/ Basisskoalle De Twirrewyn]
De iepenbiere basisskoalle 't Startblok en de prot.-kristlike basisskoalle De Peggebult binne yn 2018 fusearre ta de identiteitsrike basisskoalle De Twirrewyn.&lt;ref&gt;[https://nieuweooststellingwerver.nl/regio/Scholen-in-Donkerbroek-fuseren-26580756.html Nije Eaststellingwerver, 28 juny 2018]&lt;/ref&gt; Foar fuortset ûnderwiis binne learlingen oanwiisd op [[Waskemar]] en [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]].

=== Ferieningen ===
{|
|valign=top|
* [https://www.facebook.com/denachtdravers.donkerbroek?fref=ts Aldjiersploech De Nachtdravers]
* [https://donkerbroek.nl/informatie/verenigingen/volksdansgroep-d-nsnocht/ Folksdûnsgroep Dûnsnocht]
* [https://www.facebook.com/vogelwachtdonkerbroek/?ref=page_internal Fûgelwacht Donkerbroek e.o.]
* [http://www.rvdeopcdeponyvriendjes.net/ Hynstesportferiening DEO]
* Kristlike sjongferiening Looft den Heer
* [https://www.facebook.com/DeBazuinDonkerbroek/ Kristlike brassband De Bazuin]
|valign=top|
* [https://excelsiordonkerbroek.nl/ Muzykferiening Excelsior]
* [http://www.rvdeopcdeponyvriendjes.net/ Ponyklub De Ponyvriendjes]
* [https://svdonkerbroek.nl/sv-bestuur/ Sportferiening Donkerbroek] (fuotbal, gymnastyk, follybal en kuorbal)
** [[Fuotbalferiening Donkerbroek]]
* [https://www.facebook.com/Spilersnocht/ Toanielselskip Spilersnocht]
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://donkerbroek.nl/informatie/verenigingen/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1749 || 1840 || 1900 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2004 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 322 || 700 || 1300 || 2.055 || 1.936 || 1..833 || 1.701|| 1.582 || 1.180 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2009 || 2011 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1.184 || 1.872 || 1.850 || 1.900 
|}

''&lt;small&gt;(Boarnen: 1749: Belestingkohieren; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/fochteloo/ Alle Cijfers])&lt;/small&gt;''

*

== Gea ==
Om Donkerbroek hinne leinen eartiids grutte bosken en heidefjilden. Dêrfan bleau súdlik fan it doarp it kuiergebiet Ontwijk oer, dat in goede yndruk jout fan it eardere lânskip fan bosk, leanen, heide en puoltsjes. Yn it gebiet libje reeën en in protte soarten boskfûgels. Yn de heidemarkes sitte brune- en griene kikkerts en libellen as fjouwerflek, noardske wytsnút en grutte keizer. Der binne ek oerbliuwsels fan in hurdfytsbaan en in iepenloftteater. 

== Toerisme ==
Lâns Donkerbroek rint de toeristyske rûte [[De Fryske Wâlden]]. Troch it doarp rint de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] dy't diel útmakket fan de [[Turfrûte]]. 
 
== Keunstwurk ==
[[Ofbyld:2023 Donkerbroek, De Klokkelieder.jpg|thumb|260px|''De Klokkelieder'']]
By de westlike tagong fan it doarp stiet foar restaurant ’t Wite Hûs oer it keunstwurk De Klokkelieder. De Klokkelieder betinkt in barren op 22 desimber [[1749]], doe't jongelju de klokken lieden om de ynwenners te warskôgjen foar de komst fan belestingamtners. De amtners, kjel wurden fan de mei [[seine (ark)|seines]] en skeppen bewapene Donkerbroeksters, naaiden út. Martien Lammers, mem fan ien fan de klokkelieders, waard yn 1750 feroardield ta twa jier tichthûs. Har ferwar dat it om [[Sint Thomaslieden|Sint-Tomaslieden]] gie waard net leaud.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Donkerbroek rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 14:''' [[Drachten]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Bakkefean]]
* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - Easterwâlde
* '''Line 380:''' Drachten - [[Assen]] fia Easterwâlde

De buslinen troch Donkerbroek wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
De [[strjitten fan Donkerbroek]]

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* {{Aut| Sake Jager &amp; Evert van Ginkel}} – ''Archeologie van de Stellingwerven'', 2005
* [http://donkerbroek.nl Webstee fan Donkerbroek]
* [http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/donkerbroek/donkerbroek.htm De skâns Breeberch]
* [http://www.friesarchiefnet.nl/genealogie.asp?partID=459#3c Strjitnammen yn Donkerbroek]
------
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Donkerbroek}}
}}

{{koördinaten|53_1_1_N_6_14_9_E_type:city_scale:29000_region:NL|53° 1' NB, 6° 14' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Donkerbroek| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>51i7j1zhnyfwd0y4kjeaiej7ge5dgib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elslo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6836</id>
    <revision>
      <id>1240865</id>
      <parentid>1239713</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9076" sha1="1nbirxm2q1stmop2y5yps87vawr1t67" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Elslo, Haadwei 19.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Elsloo flag.svg|80px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Elslo}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 17,73 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 17,61 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,13 km²
| befolkingstichtens          = 39 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      = 
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  = 
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_56_28_N_6_14_24_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 56' N 6° 14' E}}
| webside                     = [https://elsloo-fr.nl/ elsloo-fr.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Elslo.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Elslo (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 56
| lat_sec                     = 28
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 14
| lon_sec                     = 24
| lon_dir                     = E
}}  
'''Elslo''' is in doarp noardwest fan it [[Drintsk-Fryske Wâld]] yn de gemeente [[Eaststellingwerf]]. Under Elslo falle ek de buorskippen [[Tronde]], [[De Monden]], [[De Riete]], [[Súdhoarne]] en [[Kanada (Elslo)|Kanada]].  

Elslo hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Elslo}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Skiednis == 
Elslo ûntliend syn namme oan de natuerlike omjouwing. ''Loo'' betsjut bosk, in elzebosk dus. It doarp ûntstie yn de [[11e iuw]] as in agrarysk streekdoarp oan twa parallel rinnende weikes. Oan de eastlike wei waarden de measten pleatsen boud. De Bûtenwei wie de oarspronklike ferbiningswei mei oare plakken. Dat feroare yn 1868, doe't de eastlike wei it trochgeande ferfier ferwurke.&lt;ref&gt;T.H. Oosterwijk: Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen&lt;/ref&gt; 
[[Ofbyld:2023 Elslo, tsjerke en klokkestoel.jpg|thumb|left|''Tsjerke en klokkestoel'']]
Elslo hie wis al in tsjerke yn 1300, mar mooglik sels noch ien of twa iuwen earder. Faaks waard dy tsjerke stifte fanút [[Diever]], dêr't al om it jier 900 hinne in tsjerke stie. De [[Beskermhillige|patroanhillige]] wie oarspronklik [[Katarina fan Aleksandrje|Sint-Katarina]].&lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling]&lt;/ref&gt;
Yn 1913 krige Elslo in nij tsjerkegebou, dat in âlder gebou út 1632 ferfong. Dy âlde tsjerke stie op it plak fan it tsjerkhôf. Njonken de tsjerke stiet in yn 1987 restaurearre [[klokkestoel]].    
 
Mooglik hat eastlik fan Elslo it kleaster 'Lux Mundi' (Ljocht fan 'e Wrâld) stien. Fan dat yn 'e 16e iuw ferneatige kleaster is lykwols nea wat fûn. mar op âlde kaarten waard dat kleaster wol neamd. By opgravings binne wol spoaren fan in pleats mei in ringgrêft fûn en der hawwe yn 'e opkriten fan it neamde kleaster ferskillende pleatsen stien. De yn 1891 as sânpaad oanleine Kleasterwei waard yn 1931 ferhurde en ferwiist dat kleaster.  

Op 16 maaie 1914 waard de tramline Easterwâlde-Stienwyk iepene, dy't by de Bûtenwei lâns ried. De tramline waard yn 1965 opheft. 
[[Ofbyld:2023 Elslo, monumint ta neitins fan de finzenen yn it wurkkamp De Landweer.jpg|thumb|left|''Monumint ta neitins fan de finzenen fan it wurkkamp De Landweer'']]
Noch foar de [[Twadde Wrâldoarloch]] waard der oan de Kleasterwei in kamp boud foar arbeiders, dy't dêr yn it ramt fan 'e [[wurkferskaffing]] wurkje moasten. De [[Nasjonaalsosjalisme|nazy's]] brûkten dat kamp yn 1942 om dêr [[joaden]] oan it wurk te setten. Yn 'e nacht fan 2 op 3 oktober 1942 waarden de joadske manlju út it kamp helle en oer [[Kamp Westerbork|Westerbork]] nei de ferneatigingskampen [[Auschwitz]] en [[Sobibor]] deportearre. Fan it kamp is fierder neat mear oerbleaun, mooglik waard it fuort nei de oarloch ôfbrutsen. It bosk dat troch de joaden yn 1942 plante is bestiet noch wol en wurdt lokaal de joadebosk neamd.&lt;ref&gt;[https://joodsewerkkampen.nl/overzicht-joodse-werkkampen/de-landweer Joodse Werkkampen, oproppen 22 juny 2023]&lt;/ref&gt; Ta neitins oan de joadske finzenen stiet sûnt 2003 in monumint.&lt;ref&gt;[https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/2176/elsloo-de-landweer Oarlochsmonuminten, oproppen 22 juny 2023]&lt;/ref&gt; 

Op it Súd stie oant 1941 in achtkante [[nôtmûne]]. By in swiere stoarm ferlear dy mûne yn 1941 it wjukkekrús. Fuort nei de oarloch waard de rest fan de mûne ôfbrutsen.

== Mienskip ==
It [https://elsloo-fr.nl/dorpshuis-t-anker/ doarpshûs 't Anker] is in ûnderdiel fan it lokale kafee. De feriening [https://elsloo-fr.nl/plaatselijk-belang-elsloo-en-tronde/ Pleastlik Belang Elslo-Tronde] is op 30 desimber 1911 stifte en set him yn foar it behâld en de ferbettering fan 'e leefberens fan Elslo. It doarpsblêd hjit '' 't Else Blattien''. Foar de organisaasje fan aktiviteiten is der in [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063698501176 feestkommisje].
[[Ofbyld:2023 Elslo, pleatske Haadwei 54a (healwei 19e iuw).jpg|thumb|260px|''Pleatske oan 'e Haadwei (healwei de 19e iuw)'']]
=== Tsjerke ===
{{Apart|Doarpstsjerke (Elslo)}}
* [http://www.frieslandsend.nl/ PKN-gemeente 'Frieslands End' (Makkingea-Elslo-Boyl)]

=== Skoalle ===
[[Ofbyld:2023 Elslo, Master Dykstraskoalle.jpg|thumb|260px|''Master Dykstraskoalle'']]
* [https://mrkjdijkstraschool.nl/ iepenbiere basisskoalle Master K.J. Dijkstra]
=== Ferienings/Stiftings ===
* Aldereinsoas
* [https://www.vesuviusclubelsloo.com/ Aldjiersferiening Vesuvius Klub Elslo]
* [http://www.ijsclubdeoefening.nl/ Iisklub De Oefening]
* [https://www.elser-smart.nl/ Jankfoddekoar Elser Smart]
* [https://www.facebook.com/voetbalvereniging.trinitas.9/ Fuotbalferiening Trinitas] 
* [https://www.concordia-elsloo.nl/ Muzykferienning Concordia]
* [https://www.svodiselsloo.nl/ Sportferiening ODIS] (kuorbal, gymnastyk, tennis)
* [https://elsloo-fr.nl/stichting-historisch-archief-elsloo/ Stifting Histoarysk Argyf Elslo]
* Stifting Het Karkehuus
* Toanielferiening Elslo

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://elsloo-fr.nl/verenigingen/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2004 || 2009  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 239 || 688 || 694 || 658 || 592 || 576 || 460 || 652 || 563 || 650
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/elsloo-ooststellingwerf/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')
[[Ofbyld:2023 Elslo, Kleasterwei.jpg|thumb|260px|''Kleasterwei'']]
=== Eveneminten ===
* [https://www.vesuviusclubelsloo.com/paasvuur2023 Peaskefjoer] 

== Keunstwurken ==
Yn 2012 joech de Vesuvius Klub it doarp it brûzen keunstwurk Door en Voor, dat troch de ynwenner Jacky Japink († 2013) makke waard. By de skoalle stiet 't Lamke út fan Klaas van Dijk.

== Gea ==
[[Ofbyld:2023 Elslo, tsjasker Vesuvius by de Stobbedobbe.jpg|thumb|260px|''Tsjasker Vesuvius by de Stobbedobbe'']]
Yn de omkriten lizzen de [[Keale Dunen]] en natuergebieten de [[Stobbedobbe]] en de [[Skieppedobbe]]. By de Stobbedobbe stiet de [[tsjasker]] [[Vesuvius (mole)|Vesuvius]]. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Elslo rint de folgjende busline:

* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]

De busline troch Elslo wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Elslo]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Elsloo, Friesland|Elslo}}
}}

{{Koördinaten|52_56_34_N_6_14_15_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 57' NB, 6° 14' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Elslo| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>1nbirxm2q1stmop2y5yps87vawr1t67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Haule</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6838</id>
    <revision>
      <id>1240866</id>
      <parentid>1124584</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10209" sha1="799kqa7n70p2tq1m03iw0ae3e7a8fjc" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = De Haule, protestanske tsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             =  
| wapen                       =  
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Haule}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 14,70 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 14,69 &lt;br&gt; - wetter: 0,01 km²
| befolkingstichtens          = 40,50 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_02_10.9_N_6_18_15.4_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 02' N 6° 18' E}}
| webside                     = [https://haule.nl/ haule.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf De Haule.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Himrik (grien) fan De Haule yn Eaststellingwerf''
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 02
| lat_sec                     = 10.9
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 18
| lon_sec                     = 15.4
| lon_dir                     = E
}}                                                
'''De Haule''' is in [[lintdoarp]] yn it noardeasten fan de gemeente [[Eaststellingwerf]]. Yn it doarpsgebiet leit ek de  [[buorskip]] [[Koudenburch]].

De Haule hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Haule}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Etymology ==
Haule komt neffens it Etymologysk Wurdboek fan J. de Vries fan it Fryske ''havela'', dat &quot;haad&quot; betsjut. It soe betsjutte dat it stik lân heger leit as de omjouwing. Oan de noardlike en eastlike kant waard it doarpsgebiet eartiids begrinzge troch ûntagongklik fean en oan 'e súdlike kant troch it legerlizzende streamgebiet fan de [[Boppe Tsjonger|Boppe-Kúnder]].&lt;ref&gt;Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen, T.H. Oosterwijk (1986, Stellingwerver Schrieversronte, Oosterwoolde&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
It âlde streekdoarp De Haule is yn 'e lette [[midsiuwen]] ûntstien oan de fan west nei east rinnende dyk op in wat hegere rêch yn it lân oan de noardkant fan de [[Tsjonger]] tusken [[Hoarnstersweach]] en [[Donkerbroek]] en [[Feanhuzen]] yn.

Yn 1328 wie De Haule al in selsstannich tsjerkedoarp. Yn 1408 wurdt it doarp ''De Haule'' en ''Die Hauwele'' neamd. Yn 1520 stiet it doarp bekend as ''Dumbroeckster Haule'' (Haule by Donkerbroek).

De rûge omjouwing fan De Haule wie foar ûnbekenden eartiids in nuodlik gebiet. Allinne yn hiele drûge simmers wie it gebiet tagonklik. Sa moasten yn de 16e iuw keizerlike troepen de efterfolging fan Grinslanners en Geldersken stake, mei't hja keard waarden troch it wiete fean. De plakken dêr't it feangebiet oerstutsen wurde koe waarden dêrom al gau yn 1593 beskerme troch de [[skâns]] [[Breeberch]] en de [[Swartedyksterskâns]]. 

Nei de [[reformaasje]] kaam der in ein oan De Haule as in selsstannich [[parochy]]doarp. Mei [[Donkerbroek]] waard De Haule ien tsjerklike gemeente mei [[Easterwâlde]]. Dat feroare yn 1700, doe't De Haule en Donkerbroek ôfskuort waarden fan Easterwâlde en tenei tegearre ien tsjerklike gemeente foarmen en dat is noch altiten sa. Yn 1854 waard de âlde doarpstsjerke ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke.   

Healwei de [[18e iuw]] ûnstie der troch de ferfeaning in soad aktiviteit yn it noardlike doarpsgebiet. [[Drachten|Drachtster]] kompanjons setten dêr sûnt [[1756]] útein mei it graven fan de [[Haulerwykster Feart]]. De delsetting oan dy wyk waard mei it fierder graven nei it easten al gau folle grutter as it memmedoarp. Yn 1880 waard dy delsetting in selsstannich doarp en dêrmei ferlear Haule op dat stuit yn ien kear 1653 ynwenners. It nije doarp [[Haulerwyk]] bestie út twa dielen: it diel dêr't de ôfgraving útein sette wie Beneden-Haulerwyk en it diel dêr't de ôfgraving einige Boppe-Haulerwyk. Yn 1952 waard Beneden-Haulerwyk in selsstannich doarp, it hjoeddeiske [[Waskemar]]. 

It memmedoarp De Haule bleau sels in lange útstrekte agraryske delsetting. Yn 1788 waard De Haule beskreaun as: ''De huizen liggen meest ten Westen der Kerk, en aan beide zyden van dien weg, in ‘t geboomte op de bouwlanden. Voorts heeft dit Dorp, in ‘t Noorden, eene zeer groote uitgestrektheid van heidevelden en hoog veen.'' De bebouwing mei buorkerijen en arbeidershuzen by de Bovenweg, Zwetteweg en Dorpsstraat lâns waard earst yn it lêst fan de [[19e iuw]] tichter. Op de gritenijkaart fan Eaststellingwerf yn de atlas fan Eekhoff (1849) is der oan wjerskanten fan de dyk noch mar in tige lytsskalige bebouwing mei oan de noardkant fan de lânbouperselen grutte heidefjilden. Dy binne stadichoan yn kultuer brocht, mar der binne op it Haulerfjild ek grutte boskperselen, sa as de [[Blauwe Bosk]], oanplante mei dêr tusken yn heidefjilden en in pear puollen.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:20181015 Blauwe Stientjes2 in het Blauwe Bos.jpg|thumb|260px|''Blauwe Bosk tusken De Haule en Haulerwyk'']]
It doarpshûs hjit 'De Mande' en it doarp hat in feriening fan Pleatslik Belang. De bynamme fan de Haulsters is ''koalrapen'' of ''rapen''.

=== Tsjerke ===
{{Apart|Tsjerke fan De Haule}}
* [https://pkndonkerbroek-haule.nl/ PKN Donkerbroek-De Haule]

=== Skoalle ===
* [https://obsdetrede.nl/ Iepenbiere basisskoalle 'De Trede']

=== Ferienings ===
* Aldjiersploech 'HOP' 
* [https://historischevereniginghaule.nl/ Histoaryske Feriening Haule]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063667553619 Iisferiening 'Nieuw Leven']
* [https://www.vzkhaule.nl/ Kuorbalferiening De Haule]
* [https://excelsiordonkerbroek.nl/ Muzykferiening 'Excelsior'] (mei Donkerbroek)
* Toanielferiening 'opny Foriene'

&lt;small&gt;[https://haule.nl/?page_id=1071 Sjoch ek op de side fan Haulerwyk foar de aktuele list fan ferieningen]&lt;/small&gt;

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1875* || 1865* || 1880 || 1900 || 2009** || 2015 ||  2020 ||  2022 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1996 || 1915 || 310 || 382 || 608 || 607 || 570 || 595
|}
&lt;small&gt;(*) Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen, T.H. Oosterwijk, side 152&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;small&gt;(**) Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;small&gt;Oare sifers ôfkomstich fan [https://allecijfers.nl/woonplaats/haule/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;

=== Berne ===
* [[Albert Assies]] (1917–1981), fersetsman, politikus en boargemaster
* [[Bob de Vries]] (1984-), [[Maratonriden|maratonrider]] en Nederlânsk kampioen [[klunen]] yn 2007
* [[Elma de Vries]] (1983-), reedrydster

== Geografy ==
Oan beide kanten fan De Haule leit in natoergebiet. Tusken De Haule en [[Haulerwyk]] leit de [[Blauwe Bosk]]. Tusken [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] en De Haule leit de [[Haulerpolder]]. Lâns de skieding tusken De Haule en Haulerwyk, tusken it heidefjild en it heechfean, lei eartiids in smelle stripe sândunen, dêr't yn [[1842]] âlde Spaanske munten fûn binne. De sulveren munten binne yn de tiid fan [[Filips II fan Spanje|Filips II]] slein.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch De Haule rint de folgjende busline:

* '''Line 85:''' [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] - [[Grins (stêd)|Grins]]

De busline troch De Haule wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]] fanút de konsesje Grinslân-Drinte.

=== Strjitten ===
* ''Blauwe Bosk'' - neamd nei de kleur fan de nuddelbeammen.
* ''Claes Egbeswei'' - Claes Egbes wie ± 1500 stelling, bestjoerder oer de Stellingwerven en wenne yn De Haule.
* ''Doarpsstrjitte'' - de buorren fan De Haule.
* ''Feanpettenwei'' - de wei rint lâns ien fan de petgatten.
* ''Fennewei'' - De wei nei [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] gie nei de Haule-fenne. Troch dy fennen rûnen ûnder oare de Foksewyk en de Fennewyk.
* ''Ferlaatswei'' - yn de wei siet eartiids in slûs.
* ''Haulerdiek'' - dyk nei De Haule.
* ''Koumansburch'' - komt fan it [[buorskip]] [[Koudenburch]].
* ''Krúswei'' -
* ''Lange Singel'' -
* ''Mandestrjitte'' - mande bestjut 'mienskiplik', of 'by inoar lizzend'.
* ''Polderwei'' - wei nei de polder, de ûntginde heide fan de weper. De wei is yn [[1921]] oanlein.
* ''Rendyk'' -
* ''Rolpeal'' - In rolpeal is in peal yn de grûn dêr't it kanaal in skerpe bocht makket. De peal wie der foar om it tou fan de [[trekskip|trekskûte]] nei it hynder yn de bocht te lieden. Sa koe de skûte net tsjin de wâl rinne.
* ''Skiedingsreed'' -
* ''Swettewei'' - De Gearre Swette wie in wetterlossing. De gearswette wie in wetterlossing op de grins fan [[Donkerbroek]] en De Haule.
* ''Tonckenswei'' - de famylje Tonckens hie dêr besittings.
== Sjoch ek ==
* [[Tsjerke fan De Haule]]
* [http://www.haule.nl/ Doarpsside]
* [[Fryske doarpen]].
== Keppelings om utens ==
* [http://www.friesarchiefnet.nl/genealogie.asp?partID=459#3e Strjitnammen yn De Haule].
* [http://haule.prikstad.nl/nieuws/ Nijs út De Haule]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Haule, Ooststellingwerf|De Haule}}
}}

{{Koördinaten|53_2_13_N_6_18_15_E_type:city_scale:66000_region:NL|53° 2' NB, 6° 18' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:De Haule| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>799kqa7n70p2tq1m03iw0ae3e7a8fjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haulerwyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6839</id>
    <revision>
      <id>1240867</id>
      <parentid>1227868</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Sjoch ek */</comment>
      <origin>1240867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12165" sha1="kyxzv5nb6hy91bmqf9wewj4j82p7ywm" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Haulerwijkstervaart vanaf de fietsbrug - panoramio.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Haulerwykster Feart yn Waskemar'' 
| wapen                       = [[Ofbyld:Haulerwyk vlag.svg|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Haulerwijk wapen.svg|60px]] 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Haulerwyk}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 10,38 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 10,30 &lt;br&gt; - wetter: 0,07 km²
| befolkingstichtens          = 308 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_03_55.8_N_6_19_53.0_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 03' N 6° 16' E}}
| webside                     = [https://haulerwijk.nl/ www.haulerwijk.nl]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 03
| lat_sec                     = 55.8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 19
| lon_sec                     = 53.0
| lon_dir                     = E
}}  
'''Haulerwyk''' is in doarp yn 'e gemeente [[Eaststellingwerf]] oan de noardkant fan de [[Tsjonger]]. It plak grinzet oan 'e provinsje [[Drinte]] en leit ticht by it punt dêr't de trije provinsjes ([[Grinslân]], [[Fryslân]] en Drinte) byelkoar komme. Yn 1880 waard Haulerwyk in selsstannich doarp, dêrfoar waard de befolking by [[De Haule]] rekkene. Yn 2006 hat it doarp syn 250-jierrich bestean fierd. Haulerwyk hat trije [[buorskip]]pen: Elleboog, Koudenburch en Rolpeal. Haulerwyk is ien fan de doarpen fan Eaststellingwerf dêr't it Frysk de fiertaal is. 

Haulerwyk hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Tynje}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Skiednis ==
It doarp is ûntstien yn it jier [[1756]] en hat syn bestean te tankjen oan it ûntginnen fan it [[fean]], dat yn dit gebiet op grutte skaal plak fûn hat. De oanlis fan de [[Haulerwykster Feart]] út Waskemar (dat doe noch Beneden-Haulerwyk hiet) wei nei Boppe-Haulerwyk (tsjintwurdich Haulerwyk) hat yn 'e earste jierren foar de tagonklikens fan it gebiet soarge. Troch de ferbining fan dy feart mei [[Drachten]] en [[Assen]] koe eartiids it stutsen turf mei in [[snikke]] ferfierd en ferkocht wurde. De bewenners hiene it tige earm mar opskuor lykas yn Appelskea hat der net west. Faaks hie dat te krijen dat de feanterij al yn de jierren 1870-1890 ôfnaam en in soad feanarbeiders nei Appelskea ferhûzen.  

It doarp ûntwikkele him by de feart lâns en dy lintbebouwing is dan ek byldbepalend yn it lânskip. Letter yn 'e tiid hat it ferfier oer de wei en de opkomst fan de lânbou it lânskip fierder foarme. De oanmakke grûn waard brûkt foar molkfee en lânbou (hjoeddeis foaral mais en jirpels). De (hannels)rûte nei [[Grins (stêd)|Grins]] hat derfoar soarge dat der in kearn yn it doarp ûntstien is.

Sûnt 1829 hiene de Haulerwykster bern in eigen skoalle. De skoalle waard yn 1858 ferfongen troch in oare skoalle, dy't yn 1878 fergrutte waard. In kristlike skoalle folge yn 1896 tusken Waskemar en Haulerwyk yn en yn 1919 krigen de twa doarpen elk in eigen kristlike skoalle.   
[[Ofbyld:2023 Haulerwyk, PKN tsjerke De Bining (earder de herfoarme tsjerke).jpg|thumb|left|''De herfoarme tsjerke; tsjintwurdich PKN.'']]
Tsjerklik hearde Haulerwyk by de herfoarme gemeente Donkerbroek-Haule. Yn 1852 waard útein set mei de bou fan in eigen herfoarme tsjerke. Al ier wie der yn 1837 in ôfskieden gemeente as kombinaasje mei Donkerbroek en noch foar de bou fan de herfoarme tsjerke krige Beneden-Haulerwyk (Waskemar) in eigen ôfskieden tsjerke, dy't yn 1876 troch in nije tsjerke ferfongen waard. Yn 1929 waard ek dat tsjerkegebou ferfongen troch de tsjerke dy't hjoeddedei de Oerdracht hjit. Yn 1867 waard ek in Frije Evangelyske gemeente stifte, dy't him yn 1880 by de baptisten oanslette.   

Yn 'e lêste jierren fan de 19e iuw krige it doarp ek in bûterfabryk, sûnt 1904 in koöperative feriening mei de namme 'De Eendracht'. Yn 1907 waard it fabryk opheft en gearfoege mei it suvelfabryk 'Hoop op Zegen' yn Waskemar, dy't hjoed-de-dei ek net mear bestiet.   

Haulerwyk ha twa [[stellingmûne]]n hân: de mûne fan Ritsema út 1881,&lt;ref&gt;[https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=12558 Molendatabase]&lt;/ref&gt; dy't yn 1920 ôfbrutsen waard en de mûne fan Van der Wal út 1853, dy't yn 1929 foar ôfbraak ferkocht waard.&lt;ref&gt;[https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;nummer=2474 Molendatabase]&lt;/ref&gt;  

Yn 1880 waard Haulerwyk in selsstannich doarp en sûnt de iuwwikseling naam de befolking wer ta. Yn it sintrum fan it doarp hat eartiids in brêge west, dy't wichtich wie foar it trochgeande ferkear. Earst wie dat in klapbrêge en letter in fêste brêge. De brêge waard letter ferfongen troch in lange dûker, dêr't hjoed-de-dei in rotonde op leit.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Haulerwijk Klokkenstoel.JPG|thumb|260px|''De yn 2008 boude klokkestoel fan Haulerwyk'']]
Der is in aktyf ferieningslibben mei in ferskaat oan aktiviteiten. Foarsjennings (de skoalle, it pjutteboartersplak, de bibleteek, de speel-o-theek, Pleatslik Belang mei in tsiener-/jongereinromte, de thússoarch mei in konsultaasjeburo binne ûnderbrocht yn it multyfunksjonele akkomodaasje 'De Boekebeam'. It doarp hat in skeelerbaan.

De feriening foar Pleatslik Belang hjit De Foarútgong en it doarpshûs De Enter. De Streekkrante is te finen op ynternet. By it doarp leit sportsintrum De Hichte en binnensporten wurde dien yn De Bongerd. Om de fiif jier is der in doarpsfeest, der is ek in Stifting Evenemintenterrein Haulerwyk. De Haulewelle is it iepenloftswimbad. De filmwurkgroep Haulerwyk hat in filmsearje fan 4 dielen makke: HAULERWIJK IN OUDE BEELDEN. Dêrneist is yn 2006 ek noch in CD makke mai as titel “Alles draait om dokter Beumer”.

=== Tsjerken ===
[[Ofbyld:2023 Haulerwyk, De Oerdracht (earder de grifformearde tsjerke).jpg|thumb|260px|''De Oerdracht (earder de grifformearde tsjerke)'']]
* [[Grifformearde tsjerke (Haulerwyk)|De Oerdracht]], [https://www.egroderesch.nl/ Evangelyske gemeente]
* [[De Bining (Haulerwyk)|De Bining]] ([[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]])
* [[Krústsjerke (Haulerwyk)|Krústsjerke]] ([[Grifformearde Tsjerken frijmakke|griff.-frijmakke]])  
* [http://www.obg-immanuel.nl/ Immanuël] (ûnôfhinklike baptistengemeente)
 
Fierder is der in Keninkryksseal, dêr't de [[Jehova's Tsjûgen]] gearkomme.

=== Skoallen ===
* [https://bsdelaweij.nl/ Basisskoalle 'De Laweij'].&lt;br&gt; De skoalle ûnstie yn 2018 troch in fúzje fan de iepenbiere basisskoalle 'It Twaspan' en de kristlike basisskoalle 'De Schalmei'. De grifformeard-frijmakke skoalle 'De Rank' moast yn 2014 de doarren slute. 

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [https://www.facebook.com/badmintonvereniginghaulerwijk/?locale=nl_NL Badmintonferiening Haulerwyk]
* [https://haulerwijk.nl/welzijn/verenigingen?prod_id=279873 Biljertklub]
* [https://www.facebook.com/people/Dartclub-Dikke-Wille/100083597171121/?paipv=0&amp;eav=Afa0iExuWTYX7673QgztBgmtaaNxfTR1vCpehL5FJ17Rvek_jwjRMr5MFcNEsv-iljQ&amp;_rdr Dartferiening Dikke Wille]
* [https://www.feansjongers.nl/~home/inleiding.htm Doarpskoar De Feansjongers]
* [https://www.volleybalhaulerwijk.nl/ Follybalferiening Haulerwyk]
* [https://www.facebook.com/onsgenoegenhaulerwijk/?locale=nl_NL Fûgelferiening 'Ons genoegen']
* [https://www.historische-ver.haulerwijk.com/ Histoaryske feriening Haulerwyk e.o.]
* [https://ijsclubhaulerwijk.nl/ Iisklub 'Nooitgedacht']
* [https://haulerwijk.nl/welzijn/verenigingen?prod_id=279904 Jagerskoar 'Prins Hendrik']
|valign=top|
* Karnavalsferiening 'De Earmtakken'
* [https://www.facebook.com/people/KCMV-Excelsior-HaulerwijkBazuin-Een/100064146063659/?paipv=0&amp;eav=AfZIc4l-2w03M7U7oXUsUTt3UWD2Lnfjkcu59e3jtgOlwcR76Z-b8P9qmTjwN225m1U&amp;_rdr Muzykferiening Excelsior Haulerwyk/De Bazuin]
* [https://www.isvdedraai.nl/ Skeelerferiening 'De Draai']
* [https://haulerwijk.nl/welzijn/verenigingen?prod_id=279907 Sportferiening]
* [https://www.svhaulerwijk.nl/ SV Haulerwyk] 
* [https://www.wellerobben.nl/ Swimklub Wellerobben]
* [http://www.tvdehichte.nl/ Tennisferiening 'De Hichte']
* [https://haulerwijk.nl/welzijn/verenigingen?prod_id=279876 Tonielferiening Frysk en Frij]
* [https://it-ljochtbeaken.nl/ Yntertsjerklik manljuskoar 'It Ljochtbeaken']
|}
&lt;small&gt;[https://haulerwijk.nl/welzijn/verenigingen Sjoch ek op de side fan Haulerwyk foar de aktuele list fan ferieningen]&lt;/small&gt;

=== Berne ===
* [[Popke Akkerman]] (1953), hurdfytser.
* [[Wiebe Bergsma]] (1955-2015), histoarikus.

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1974 || 2006 || 2009* || 2010*  
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 2.481 || 2.441 || 2.484 || 2.553 || 2.726 || 3.313 || 3.260* || 3.263* 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 3.188 || 3.245 
|}
&lt;small&gt;(*) Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010&lt;/small&gt;

== Gea ==
[[Ofbyld:20181015 Blauwe Stientjes2 in het Blauwe Bos.jpg|thumb|left|''Blauwe Bosk'']]
Haulerwyk leit yn de Fryske Wâlden tsjin de Drintske grins oan. It lânskip is boskich mei dobben en skiere útsichten. By it doarp leit de [[Blauwe Bosk]]. Dat bosk is ûngefear 300 ha grut en bestiet út heide, dobben en nuddelbeammen en leafbeammen. Yn in straal fan 10 km is der mear natuergebiet te finen, lykas de Bakkefeanster Dunen, de Liekster Mar, de Zuurse Dunen, Mensinge-Havesathe, it Noarger Esdoarpen Gea, it [[Fochtelerfean]], it [[Drintsk-Fryske Wâld]] en de [[Duerswâldmer Heide]] mei de Alde Bosk fan de [[Slotpleats]] yn [[Bakkefean]].

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Haulerwyk rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 84:''' [[Drachten]] - [[Assen]] fia Haulerwyk
* '''Line 85:''' [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] - [[Grins (stêd)|Grins]]
* '''Line 104:''' [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] - [[Ien]] fia [[De Gordyk]] en Haulerwyk

De buslinen troch Haulerwyk wurde fersoarge troch [[Qbuzz]], sawol bussen fan de konsesje Fryslân as de konsesje Grinslân-Drinte (line 85).

=== Strjitten ===
De [[Strjitten yn Haulerwyk]]

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

== Keppelings om utens ==
* [http://www.haulerwijk-online.nl Digitale doarpskrante]
* [http://www.haulerwijk.com webstee oer Haulerwyk]
* [http://www.friesarchiefnet.nl/genealogie.asp?partID=459#3e Oer de Strjitnammen fan Haulerwyk]

{{boarnen|boarnefernijing=
* Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen, Dr. T.H. Oosterwijk, 1986, Stichting Stellingwarver Schrieversronte 
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Haulerwijk|Haulerwyk}}
}}

{{Koördinaten|53_3_55_N_6_19_53_E_type:city_scale:29000_region:NL|53° 4' NB, 6° 20' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Haulerwyk| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>kyxzv5nb6hy91bmqf9wewj4j82p7ywm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makkingea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6841</id>
    <revision>
      <id>1240868</id>
      <parentid>1238590</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10623" sha1="bryorcwliz31mgownkebtljmrpc2pix" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Netherlands, Makkinga, Molen De Weyert (01).jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''De Weyert'', Makkingea
| wapen                       = [[Ofbyld:Makkinga flag.svg|80px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Makkingea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 16,59 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 16,53 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,05 km²
| befolkingstichtens          = 63 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =  
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  = 
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_58_55_N_6_13_7_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 58' N 6° 13' E}}
| webside                     = [https://dorpmakkinga.nl/ dorpmakkinga.nl/]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Makkingea.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Makkingea (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 58
| lat_sec                     = 55
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 13
| lon_sec                     = 7
| lon_dir                     = E
}} 
'''Makkingea''' is in doarp yn de gemeente [[Eaststellingwerf]], west fan [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]. It doarp hat likernôch 1023 ynwenners (1 jannewaris 2009). By it doarp lizze de buorskippen [[Bûteheidefjild]], [[Legeduerswâlde]], [[Hegeduerswâld]], [[Twitel]] en [[Fenebuorren]].

Makkingea hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Makkingea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
It doarp fierde yn 2008 it 600-jierrich bestean. Dat jubileumsjier soe op basis fan it neamen fan it doarp yn in oarkonde út 1408 oer in te beteljen skatting oan de biskop fan Utert keazen wêze. Neffens T.H. Oosterwijk yn syn boek ''Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen'' wurdt Makkingea lykwols net by dy doarpen neamd. Spahr van der Hoek skreau dat Makkingea yn dat jier noch  ûnderdiel wie fan East-Nijeberkeap (it hjoeddeiske [[Nijeberkeap]]).&lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;T.H. Oosterwijk: Geschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 95&lt;/ref&gt; In oare boarne &lt;ref&gt;[https://nl.wikipedia.org/wiki/Makkinga Nederlânsktalige wiki, oproppen 19 juny 2023]&lt;/ref&gt; neamt 1527 as it jier dat ''Mackinge'' foar it earst neamd waard, wylst K.F. Gildemacher yn Friese plaatsnamen it jiertal 1408 neamd as earste fermelding fan de nammefariant ''Mackinge''.&lt;ref&gt;Karel F. Gildemachter, Friese Plaatsnamen ISBN 978 90 330 0643 2&lt;/ref&gt; 
[[ofbyld:Netherlands, Makkinga, Brink (3).jpg|thumb|left|''De brink fan Makkingea'']]
Wis is dat Makkingea yn 'e 15e iuw ûnstie as in boerestreek. It is in brinkdoarp, dat eartiids in soad te lijen hie fan oerstreamingen fan [[De Tsjonger]]. De Brink waard brûkt om kij en skiep by inoar te bringen en der stie ek in pomp. Nei alle gedachten krige Makkingea yn 1543 in tsjerke.&lt;ref&gt;[http://www.frieslandsend.nl/informatie-per-dorp/makkinga/ PKN Makkingea- Elslo-Boyl]&lt;/ref&gt; De âldste klok fan de oan [[Bonifatius|Sint-Bonifatius]] wijde tsjerke datearret fan 1463 en it doarp wie yn alle gefallen yn de 16e iuw in selsstannich [[parochy]]doarp. 

Yn 'e rin fan de 17e iuw gyngen in soad pleatsen oer yn hannen fan net-boeren. Yn 1698 besiet [[Augustinus Lycklama à Nijeholt (1670-1744)|Augustinus Lycklama à Nijeholt]] 12 pleatsen, wylst de Franckena's der 7 besieten. It skaai [[Lycklama à Nijeholt]] hie yn Makkingea in let-midsiuwske [[state]], dy't op it plak stie dêr't hjoeddedei it doarpshûs stiet en yn 1829 ôfbrutsen waard.&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/tekst/sten009monu06_01/sten009monu06_01_0104.php Monumenten in Nederland. Fryslân(2000)–Sabine Broekhoven, Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Yme Kuiper, Ronald Stenvert]&lt;/ref&gt; It hûs waard yn 1829 ôfbrutsen.    
[[Ofbyld:Bonifatiustsjerke, Makkingea.jpg|thumb|left|''Bonifatius- of Doarpstsjerke'']]
Makkingea wie yn de 17e iuw ûnderdiel fan de [[Fryske wetterline]] en dêr wie op in sânrêch in [[skâns]]. Op 24 en 25 augustus 1673 foelen [[Kristoffel Bearend fan Galen|Munsterske]] troepen de skâns oan. Striid hat der hast net west; dêr wie gjin oanfal ferwachte en de skâns hie gjin grutte besetting om in oermacht te wjerstean. De Fryske troepen moasten harren efter de [[Tsjonger]] weromlûke en ûnder de frjemde troepen hie de befolking te lijen fan ferskriklike wredens.&lt;ref&gt;[T.H. Oosterhof, Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen, side 107]&lt;/ref&gt;. 

Fan 1848 oant 1886 wie Makkingea it haadplak fan de gemeente Eaststellingwerf. Foar 1848 wie [[Aldeberkeap]] dat, mar Makkingea bleau net lang it haadplak want al yn 1886 waard in nij gemeentehûs yn [[Easterwâlde]] yn gebrûk nommen. Yn 1855 waard de dyk fan Makkingea nei de Trije Tolhekken oanlein. Belangryk foar it doarp wie ek it graven fan de [[Makkingeasterfeart]] nei de Tsjonger yn 1887. Yn 1914 krige it doarp in oansluting op de tram fan Easterwâlde nei [[Stienwyk]]. Sûnt 5 oktober 1947 waard allinne noch fracht oer dat trajekt ferfierd, foar it lêst yn septimber 1962. Oan dat spoar stie ek it yn 1894 stifte molkfabryk ''De Eendracht''. It fabryk bleau oant 1984 bestean en waard letter ôfbrutsen om plak te meitsen foar hûzen.&lt;ref&gt;[https://www.zuivelfabriekenfriesland.nl/makkinga Zuivelfabrieken Friesland, oproppen 20 juny 2023]&lt;/ref&gt; Yn 1990 kaam dêr in keunstwurk fan Peter Hiemstra út Aldeberkeap ta neitins fan it fabryk, dat yn 2020 sloopt&lt;ref&gt;[https://nieuweooststellingwerver.nl/regio/Sloophamer-velt-kunstwerk-in-Makkinga-26527973.html Nieuwe ooststellingwerver, 12 novimber 2020]&lt;/ref&gt; en in jier letter ferfongen waard troch in nij keunstwurk fan deselde makker.&lt;ref&gt;[https://dorpmakkinga.nl/onthulling-nieuw-kunstwerk/ Doarpsside, oproppen 20 juny 2023]&lt;/ref&gt;

Yn it doarp binne yn 1991 neffens nije ynsichten hast alle ferkearsboerden weihelle. 

== Mienskip ==
Oan de Oosterhuiswei stiet it [https://www.facebook.com/Grietenijhus/ Gritenenijhûs], it doarpshûs fan Makkingea. De bewenners wurde troch de doarpskrante Kermobri ynformearre. Makkingea hat in [https://dorpmakkinga.nl/dorpsbelang/ feriening Doarpsbelang].

=== Skoalle ===
* [https://obsdestelling.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Stelling]

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Aldjiersploech (MOP)
* [https://www.facebook.com/CrescendoMakkinga/ Fanfare Crescendo]
* [https://www.facebook.com/p/Volleybal-Club-Makkinga-100063691249861/ Follyklub Makkingea]
* Frouljuskoar De Vriendschap
* [https://www.facebook.com/ijsclubmakkinga/ Iisklub Makkingea]
|valign=top|
* Sportklub Makkingea:
** [[Fuotbalferiening Makkingea]]
** Kuorbalferiening Makkingea
* Toanielferiening ‘t Ontluikend Bloempje
|}

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://dorpmakkinga.nl/verenigingen-in-makkinga/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 ||  1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2004 || 2009 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 294 || 1047 || 1053 || 999 || 890 || 797 || 1042 || 1042 || 1023 || 1015
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/fochteloo/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Berne yn Makkingea ===
* [[Edo Johannes Bergsma]] (1862-1948), boargemaster [[Ynskedee (gemeente)|Ynskedee]]
* [[Bauke Schuurer]] (1898–1980), waarnimmend boargemaster Drylts/Flylân
* [[Ike Nienhuis]] (1921-2001), koartebaanrydster
* [[Enno Mandema]] (1921–2010), heechlearaar ynwindige genêskunde
* [[Jan Kromkamp]] (1980-), fuotballer

=== Eveneminten ===
[[Ofbyld:rommelmarktmakkinga.JPG|thumb|right|260px|''Rommelmerk yn Makkingea'']]
* Fan maart oant en mei oktober wurdt op de lêst saterdei fan 'e moanne ien fan de grutste rommelmerken fan it noarden organisearre.&lt;ref&gt;[https://dorpmakkinga.nl/vlomarkt/ Doarpsside, oproppen 20 juny 2023]&lt;/ref&gt; 
De Makkingeaster Aldjiersploech (MOP) organisearret eveneminten lykas:
* Autocross Makkingea (twadde Peaskedei)&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/mopmakkinga/?locale=nl_NL MOP Makkinga]&lt;/ref&gt;
* Tintefeest Makkingea (augustus)&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/mopmakkinga/?locale=nl_NL MOP Makkinga]&lt;/ref&gt; 

=== It besjen wurdich  ===
* De [[Herfoarme tsjerke (Makkingea)|Bonifatiustsjerke]] datearret fan 1775.
* [https://www.museumenmolenmakkinga.nl/ Oold Ark] (museum)
* By it museum stiet [[De Weyert]], in âlde [[nôtmûne]] út 1925. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Makkingea rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - Easterwâlde fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]

De buslinen troch Makkingea wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
* Sjoch: [[Strjitten yn Makkingea]]

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|Jan Nijholt en Jan Oosterhof}} - ''Makkinga, haar geschiedenis van zes eeuwen'' (2008)
* {{Aut|Roelof Gorter}} - ''Dorpsgeschiedenis en Veldnamen'' (2013)

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Makkinga|Makkingea}}
}}

{{Koördinaten|52_58_46_N_6_13_2_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 59' NB, 6° 13' EL}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Makkingea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>bryorcwliz31mgownkebtljmrpc2pix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nijeberkeap</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6842</id>
    <revision>
      <id>1240869</id>
      <parentid>1181714</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8080" sha1="cxzlyyeq5htj7btzgi74fblnq57dra8" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Nijeberkeap, Boschhoeve.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Boschhoeve''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijeberkeap}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 12,19 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 12,07 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,11 km²
| befolkingstichtens          = 22 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =  
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    =              
| simmertiid                  = 
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_57_24.6_N_6_11_10_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 57' N 6° 11' E}}
| webside                     = [https://www.nijeberkoop.nl/ nijeberkoop.nl]
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Nijeberkeap.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Nijeberkeap (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 57
| lat_sec                     = 24.6
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 11
| lon_sec                     = 10
| lon_dir                     = E
}} 
'''Nijeberkeap''' is in doarp  oan de [[N351]] tusken [[Aldeberkeap]] en [[Makkingea]] yn de gemeente [[Eaststellingwerf]]. It is ien fan 'e lytste doarpen fan 'e gemeente. Under it doarp falle ek de buorskippen [[Egypte (buorskip)|Egypte]], [[Frankryk (Eaststellingwerf)|Frankryk]] en in part fan [[Twitel]].

Nijeberkeap hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijeberkeap}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Nijeberkeap ûntstie fanút it memmedoarp ''Brocope'', it hjoeddeiske Aldeberkeap dat doe it foarfoegsel Alde krige om it fan it nije doarp te ûnderskieden. Yn 1320 wurdt ''Ostbrockop'' foar it earst neamd as de biskop fan Utert in ban opheft oer in rige [[parochy]]'s ûnder betingst dat hja de biskop oer ferskillende saken yn 'e mjitte kamen, nei't earder yn 1306 of 1309 de 'Friezen út Stellingwerf' it biskoplike kastiel fan [[Follenhove]] oanfallen hiene.&lt;ref&gt;[https://stadvollenhove.nl/index.php/gebouwen/kastelen/het-oldehuis Stêd Follenhove, oproppen 25 juny 2023]&lt;/ref&gt; Ostbrockop waard letter Nijeberkeap.  
Nijeberkeap hearde ek ta de 12 parochy's, dy't him yn 1328 fan [[Drinte]] ôfskieden. 
[[Ofbyld:Nijeberkeap, tsjerke neffens Jakobus Stellingwerf (1722).gif|thumb|left|''Tsjerke en klokkestoel fan Nijeberkeap'' &lt;br&gt; Jakobus Stellingwerf (1722)]]
Yn 'e selde snoarje waard de delsetting in selsstannige parochy en nei alle gedachten waard doe ek oan [[Dionysius fan Parys|Dionysius]] wijde tsjerke stifte. Nei de [[reformaasje]] ferlear Nijeberkeap de selsstannige status fan parochy en waard it doarp tsjerklik yndield by Aldeberkeap.  

Yn 'e 19e iuw waard de tsjerke fanwegen brekfalligens yn 1826 ôfbrutsen. Der binne by opgravings yn 1948 noch resten fan 'e tsjerke fûn. Fierder bleau allinne de [[klokkestoel]] mei ien klok oer. De klok skuorde yn 1878 en waard yn 1884 ferfongen troch in oare klok. Dy klok is yn 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] foardere, omraand en letter ferfongen troch in nije klok.&lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling]&lt;/ref&gt;

It doarp hie oan it begjin fan de 19e iuw foar in lyts skoftke in winterskoalle, dy't lykwols yn 1825 opheft waard. Yn 1899 koene de bern fan Nijeberkeap wer nei in eigen skoalle, dy't yn 1988 sletten waard fanwegen brek oan genôch bern. Sûnt hat it skoalgebou in oare funksje. 

Op de [[Wopke Eekhoff|Eekhoff]]kaart fan 1849 hie it doarp twa wegen, dy't as Binnenwei en Bûtenwei oantsjut wurde. De Binnenwei, de tsjintwurdige Boppewei (de N351), soe in âlde romeinske hearwei fan [[Makkingea]] nei [[Spangea]] west ha. 

== Mienskip ==
It doarp hat in [https://www.nijeberkoop.nl/stichting-plaatselijk-belang/dorpskantine/ doarpskantine], dy't foar aktiviteiten brûkt wurde kin. De [https://www.nijeberkoop.nl/stichting-plaatselijk-belang/de-dorpsomroeper/ Doarpsomropper] is de krante fan it doarp, dy't op juny en july nei alle moannen ferskynt.   

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:Oude begraafplaats Nijeberkoop.jpg|thumb|260px|''Klokkestoel'']]
* [https://pg-olde-nijeberkoop.nl/ PKN-gemeente Alde en Nijeberkeap]

=== Ferienings ===
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Alde- en Nijberkeap] 
* [https://ijsclub.nijeberkoop.nl/ Iisklub Samenwerking]

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.nijeberkoop.nl/verenigingen/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1815 || 1855 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 101 || 164 || 425 || 388 || 328 || 295 || 262 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2004 || 2009 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 274 || 274 || 276 || 270
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1815 en 1850: Geschiedenis van Ooststellingwerfse Dorpen, T.H. Oosterwijk; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/oldeberkoop/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

== Gea ==
[[Ofbyld:2023 Nijeberkeap, lângoed Boschhoeve.jpg|thumb|left|''Lângoed Boschhoeve'']]
Noardwest fan 'e bebouwing let [[it Diakonyfean]], in 44 hektare grut natoergebiet fan [[it Fryske Gea]]. De plassen dêr ûnstiene troch it yn opdracht fan de tsjerke ôfgraven fan [[turf]] foar earme ynwenners. It gebiet is û.o. ryk oan slangen. 

It likernôch 300 jier âlde lângoed [https://www.boschhoeve.nl/ Boschhoeve] leit tusken de Linde en de Tsjonger en bestiet út goed 170 hektare mingd bosk, heide, dobben en ôfwiksele mei greide, ikkers en loantsjes. Op it lângoed stiet de opfallende pleats mei deselde namme út 1909, dy't in âldere pleats fan it hallehûstype ferfong.  

Oan de westlike kant grinzget de [[Dellebuorsterheide]], dy't noch yn 'e himrik fan Aldeberkeap leit. 

== Felida ==
Yn 1993 waard yn Nijebekeap troch de stifting [[Stifting Pantera|Pantera]] in opfangsintrum foar grutte kateftige bisten iepene. De stifting rekke yn finansjele swierrichheden en yn 2014 naam de stifting [[FELIDA]] it opfangsintrum oer. FELIDA is in projekt fan de ynternasjonale organisaasje FOUR PAWS International, dy't him ynset foar bisten yn need. 

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nijeberkeap rint de folgjende busline:

* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

De busline troch Nijeberkeap wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===

* Sjoch: [[Strjitten yn Nijeberkeap]]

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.nijeberkoop.com/ Oer Nijeberkeap]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Nijeberkoop|Nijeberkeap}}
}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Nijeberkeap| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>cxzlyyeq5htj7btzgi74fblnq57dra8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Waskemar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6844</id>
    <revision>
      <id>1240870</id>
      <parentid>1136895</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7750" sha1="7kuwzinqsidj1p54qomhqvhhgrcv1ks" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Waskemar, Haulerwykster Feart rjochting Mandewyk.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Haulerwykster Feart yn Waskemar'' 
| wapen                       = [[Ofbyld:Waskemeer vlag.svg|80px]] 
| ynwennertal                 ={{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Waskemar}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 5,78 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 5,76 &lt;br&gt; - wetter: 0,02 km²
| befolkingstichtens          = 145 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8434
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_04_24.7_N_6_16_53.1_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 04' N 6° 16' E}}
| webside                     = [http://waskemeer.nl/ Side Waskemar]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 03
| lat_sec                     = 24.7
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 16
| lon_sec                     = 53.1
| lon_dir                     = E
}}                                                     
'''Waskemar''' is in doarp yn it noarden fan de gemeente [[Eaststellingwerf]] oan 'e grins mei [[Opsterlân]]. Waskemar wurdt ek  ''Beneden-Haulerwijk'' en ''Grut Waske Meer'' neamd. De namme is ûntliend oan in heidemarke, dat sawat twa kilometer nei it west leit. It marke hjit de ''[[Waskmar]]'', dêryn waard de [[skiep]] wosken. Eartiids hiet it doarp ek Cruijmte (Kromte). 

Waskemar hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Waskemar}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:2023 Waskemar, Haulewykster Feart rjochting Haulerwyk.jpg|left|thumb|''De feart nei Haulerwyk'']]
De skiednis fan Waskemar sette yn 'e earste helte fan de 18e iuw útein mei it trochgraven fan in feart fan de Mandewyk nei eastlike rjochting, de oarsprong fan it lettere doarp Haulerwyk. Yn dy tiid waard Waskemar noch as De Kromten oantsjut. It fean waard doe besit fan de famyljes Lycklama à Nyeholt, Tjeard fan Aijlva, Livius Dirk fan Andringa en Daniel de Block. De famylje [[Lycklama à Nijeholt]] wie tusken [[1647]] en [[1862]] in famylje fan [[grytman]]nen. Yn 1758 waard der lânbougrûn frijjûn en Waskemar wie al yn 1765 in aardich doarp, dêr't njonken ferfeaning ek turf stutsen waard. Yn 'e earste helte fan de 19e iuw ferskode it sintrum fan de ferfeaning nei Haulerwyk; yn Waskemar wie it doe dien mei de feanterij.&lt;ref&gt;Geschiedenis fan Oostellingwerfse Dorpen, Dr. T.H. Oosterwijk1986, Stichting Stellingwarver Schrieversronte&lt;/ref&gt; 

Yn [[1849]] docht op de gritenijkaart yn de atlas fan [[Wopke Eekhoff|Eekhoff]] bliken dat der oan beide kanten fan de feart al kilometerslange bebouwing stie. De westlike hoeke fan Beneden-Haulerwyk wie doe noch net ticht beboud. Waskemar hie al ier in skoalle, dy' t yn 1858 fernijd waard. Yn 1896 krige it doarp ek in kristlike skoalle. Yn de 19e iuw ûntstie ek de [[Grifformearde Tsjerken yn Nederlân|grifformearde tsjerke]], dy't in grutte oanhing krige yn de doarpen Waskemar en Haulerwyk. 

Yn de [[Twadde Wrâldkriich]] krige [[Simon van Hasselt]] yn 1941 dien as haad fan de iepenbiere legere skoalle fanwegen syn [[Joaden|joadske]] komôf. Mei syn frou Geertje van Nieweg en syn twa dochters ferhûze er dêrnei nei [[Wynskoat]], dêr't er fan de besetter in joadske skoalle stiftsje moast. Op 12 febrewaris 1943 waard de hiele hûshâlding yn [[Auschwitz]] fergast.&lt;ref&gt;[https://www.joodsmonument.nl/nl/page/135129/simon-van-hasselt Joods Monument, oproppen 28 maart 2023]&lt;/ref&gt; Ta neitins oan de joadske doarpsgenoaten binne der fjouwer [[stroffelstien]]nen lein oan de Master van Hasseltwei 11. Njonken dy strjitte waard ek de iepenbiere basisskoalle fan Waskemar nei Simon van Hasselt ferneamd.       

Doe't Waskemar yn [[1953]] de status fan doarp krige, is it nei in poel op 'e [[Duerswâldmer Heide]] ferneamd, dy’t westlik fan it doarp oan 'e Leidyk op it grûngebiet fan Opsterlân leit. 

Likernôch in heale iuw letter kaam op der dy hoeke in koöperative molkfabryk ta stân. Wer in lytse iuw letter waard it fabryk, dat troch konsintraasje yn it suvelbedriuw al stillei, ôfbrutsen om romte te meitsjen foar wenningbou.

Súdwestlik fan it doarp waarden om 1900 hinne op inisjatyf fan de filantroop [[Peter Wilhelm Janssen]] lânoanmakkerspleatsen stifte. By it doarp steane súdlik fan de Leidyk oan de Duerswâldmer Heide noch in tal pleatsen fan dy Janssenstifting.

Oan de doarpsgrins ûntstie oan wjerskanten fan de Leidyk in bedriuweterrein.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Waskemar, kafee 'De Herberg'.jpg|thumb|260px|''Kafee fan Waskemar'']]
It doarpshûs hjit [http://waskemeer.nl/dorpshuis-t-ald-leger/ ’t Ald Leger] en de doarpskrante [http://waskemeer.nl/waskemare/ de Waskemare]. [http://waskemeer.nl/door-eendracht-sterk/ Door Eendracht Sterk], koartwei DES, is de feriening foar Doarpsbelang. 

=== Tsjerke ===
* [https://www.facebook.com/PKNHaulerwijkWaskemeer/?locale=hi_IN Protestantske gemeente Haulerwyk-Waskemar]
* [https://www.gkv-haulerwijk.nl/ Griff.-frijmakke Tsjerke Haulerwyk-Waskemar]

=== Skoalle ===
[[Ofbyld:2023 Waskemar, Kompanjonswei mei de Haulerwykster Feart.jpg|thumb|260px|''Kompanjonswei'']]
* [https://cbsdepaadwizer.nl/ De Paadwizer Kristlike basisskoalle De Paadwizer]
* [https://www.csgliudger.nl/ontdek-onze-school/waskemeer/ Kristlike Skoalle Mienskip Liudger] 

=== Ferienings ===
Der binne ferskillende [http://waskemeer.nl/buurtverenigingen/ buertferienings].
* Angelsportferiening 'De Kleine Dobber' 
* [http://www.svwwaskemeer.nl/ Folleybalferiening SWV]
* [[Fuotbalferiening Waskemar]]
* [http://waskemeer.nl/toneelvereniging/ Fryske toanielferiening 'De Waldploech']

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 ||  1973 || 2006 || 2009 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 916 || 925 || 939 || 823 || 812 || 864 || 858&lt;ref&gt;Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010&lt;/ref&gt; || 854 || 840
|}

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Waskemar rint de folgjende busline:

* '''Line 84:''' [[Drachten]] - [[Assen]] fia [[Haulerwyk]]

De busline troch Waskemar wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===

* Sjoch: alle [[strjitten yn Waskemar]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.waskemeer.nl Offisjele website Waskemar]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Waskemeer|Waskemar}}
}}

{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Waskemar| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>7kuwzinqsidj1p54qomhqvhhgrcv1ks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aldskoat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6845</id>
    <revision>
      <id>1240796</id>
      <parentid>1181685</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9751" sha1="5b92htzsz5peoqumtffn8ynowzm8k11" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Oudeschoot, kapel foto1 2011-05-21 17.01.JPG
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Oudeschoot vlag.svg|90px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Oudeschoot wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldskoat}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8451
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_56_8_N_5_56_32_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 56' N 5° 56' E}}    
| webside                     = [http://www.aldskoat.nl www.aldskoat.nl]
| ôfbylding2                  =          
| ôfbyldingstekst2            =        
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 56
| lat_sec                     = 8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 56
| lon_sec                     = 32
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje Aldskoat yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Aldskoat.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Aldskoat (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean.''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}} 
'''Aldskoat''', koartwei ek ''Skoat'', is in doarp yn 'e gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It doarp leit besuden de plakken [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] en [[It Oranjewâld]] en efkes beëasten [[Nijskoat]]. It oanswettende buorskip [[Annebuorren (It Hearrenfean)|Annebuorren]] falt kadastraal ûnder it doarp.

It net troch It Hearrenfean anneksearre part fan it doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Aldskoat}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Skiednis ==                                                  
De âlde beneaming foar it plak is ''Scoete'' of ''Scote''. De namme ferwiist nei 'skoat', in heger útstekkend stik lân. It ûntstean hat te krijen mei in hege sânrêch yn it lânskip oan de bochtige [[Tsjonger]] dy’t de boel ek wolris ûnder wetter sette.

Om [[1200]] hinne wurdt dêr in kleaster stifte by in ienfâldige brêge oer de Tsjonger. [[Melchior de Grutte]] wie it lêste haad fan it kleaster. Oant de [[reformaasje]] yn 1580 stie der ek in hospitaal fan de [[Dútske Oarder]]. Aldskoat hat al sûnt [[1305]] in tsjerke. Yn [[1610]] waard de âlde tsjerke ferfongen troch in nije tsjerke mei in sealtektoer. 

Nei [[1408]] sprekke se fan ''Old Schooten'', wat letter Aldskoat wurden is. Sûnt de [[midsiuwen]] wie it doarp it sintrum fan [[Skoatterlân]], alhoewol’t it gemeentehûs fan Skoatterlân oant de opheffing fan dy gemeente yn it tichtbylizzende It Hearrenfean stie.  
[[Ofbyld:Atlas Schoemaker-FRIESLAND-DEEL2-2086R-Friesland, Oudeschoot.jpeg|thumb|left|''De tsjerke fan 1610.'']]
Eartiids waard It Hearrenfean ''Skoatteruterbuorren'' neamd, wat oanjout dat Aldskoat wichtiger wie as It Hearrenfean. Oant likernôch 1750 waard der ek rjocht sprutsen yn it doarp en setele de [[gritenij]]rie yn Aldskoat. Grytman [[Menno Coehoorn fan Scheltinga (1701)|Menno Coehoorn fan Scheltinga]] ferhûze yn [[1750]] de rieds- en rjochtsittingen fan &quot;De Drie Pilaren&quot; nei It Hearrenfean. Yn 'e selde tiid waard ek de âlde tsjerke ôfbrutsen en ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke.  
[[Ofbyld:Overzicht voorgevel - Oudeschoot - 20415307 - RCE.jpg|thumb|left|Grut Feanwyk]]
Fan 'e bûtenpleatsen Grut en Lyts [[Feanwyk]] is Grut Feanwyk yn [[1901]] ferboud ta it steatlike gebou fan de Julia Jan Wouters-stifting. Lyts Feanwyk is yn [[2007]] ôfbrutsen. It [[Woutersberchje]] is der noch.

De kearn fan it âlde doarp wurdt foarme troch it krúspunt fan de noard-súd as (Marktwei en Wolvegeasterwei) en de east-westas. Dy lêste bestiet út de yn it westlik gedielte fan it doarp begjinnende ''Peperstraat'' en de Skoatterlânskewei (dy't trochrint oant it doarp [[Donkerbroek]] yn [[Eaststellingwerf]]). 

Oan 'e súdkant fan 'e Peperstrjitte wie in kolfbaan. By de ynfiering fan strjitnammen yn 'e jierren 1950 waard de Piperstrjitte by fersin ''Kolfbaan'' neamd, in fout dy't oant no ta altyd noch net wersteld is. De Kolfbaan waard om 1960 hinne beboud mei trije rigen ienfâldige simplekshuzen.

Benammen fytsfabryk [[Batavus]] en fetsmelterij Smilde hawwe in soad wurkgelegenheid jûn.

Yn 'e jierren 1950 ûntstie tusken Aldskoat en Nijskoat in yndustryterrein en yn 'e selde tiid waard Rykswei 32 oanlein, dy’t it doarp krekt eastlik fan 'e Nederlânsk Herfoarme tsjerke trochsnie. Hielendal yn 'e geast fan dy tiid waard de âlde doarpskearn mei yngong fan 1 jannewaris 1965 by it haadplak It Hearrenfean foege ûnder de namme It Hearrenfean-Súd. Allinne Annebuorren bleau bûten skot. De bewenners wienen dêr net gelokkich mei, sa die ek bliken yn [[1996]], doe't der fûl aksje fierd waard om de doarpsstatus werom te krijen. 

Yn [[2003]] krige it doarp de âlde namme Aldskoat werom. De bedriuwen, dy't yntusken op it eardere doarpsgebiet boud wiene, bleaune lykwols ûnder It Hearrenfean fallen. 

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Oudeschoot-OpenTopo.jpg|thumb|260px|''Doarpsgrinzen Aldskoat''.]]
It [https://www.facebook.com/groups/778448238845528/ Skoatterhûs] is it multyfunksjonele sintrum fan it doarp. It doarp hat in Pleatslik Belang en de doarpskrante hjit [https://www.facebook.com/skoatterdoarpsnijs/ Skoatter Doarpsnijs].

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:Overzicht noordgevel met vrijstaande toren - Heerenveen - 20357223 - RCE.jpg|thumb|260px|Sionstsjerke]]
* [https://www.protestantsegemeenteheerenveen.nl/KerkdienstSionskerk PKN-It Hearrenfean-Súd]

=== Ferienings ===
* [https://www.brassbandadvendo.nl/ Brassband Advendo]
* [https://heerenveen.friesevogelwachten.nl/nl/onze-vogelwacht Fûgelwacht Aldskoat-De Knip-Oranjewâld-It Hearrenfean]
=== Skoalle ===
Yn 2023 waard bekend dat it Bernesintrum Skoatterwiis fanwegen it sakjende tal bern sletten wurde moast.&lt;ref&gt;[https://frieschdagblad.nl/regio/Basisschool-Skoatterwiis-in-Oudeschoot-sluit-28321809.html Frysk Deiblêd: ''Basisschool Skoatterwiis in Oudeschoot sluit de deuren'', 23 maart 2023]&lt;/ref&gt;  
[[Ofbyld:2024 Aldskoat, de Trije Pilaren.jpg|thumb|260px|''De Trije Pilaren.'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969* || 1973* || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2010
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 452 || 903 || 1044 || 1272 || 222  || 196  || 1498 || 1484 || 1513 || 1496 || 1512
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2022 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1.485
|}
''&lt;small&gt;* Anneksaasje fan doarpsgebiet troch It Hearrenfean.&lt;br&gt;Boarne 1840: [https://www.plaatsengids.nl/oudeschoot Plaatsengids.nl].&lt;/small&gt;

=== Eveneminten ===
* Op Twadde Pinksterdei is de [https://www.facebook.com/skoattermerke/?locale=nl_NL Skoattermerk]. Fanâlds waarden der in soad hynders ferhannele. De jiermerk bestiet al sûnt [[1576]] en is de âldste fan Noard-Nederlân.  
* Begjin novimber: [https://www.facebook.com/SpokentochtOudeschoot/ Spûketocht]

=== Berne ===
* [[Jacob Hepkema]] (1845-1919),  útjouwer fan de 'Hepkema'.
* [[Geert Jonkman]] (1910-1970), skriuwer.
* [[Sven Kramer]] (1986), rider.
* [[Klaas Runia]] (1926-2006), teolooch, predikant en sjoernalist.
* [[Hilda van der Meulen]] (1971), fotomodel, aktrise en filmprodusinte.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Aldskoat rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

* '''Line 17:''' It Hearrenfean - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[Wolvegea]]

De buslinen troch Aldskoart wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
[[Ofbyld:Oudeschoot 12c.JPG|thumb|260px|''Skoatterlânskewei.'']]
De [[strjitten fan Aldskoat]].

== Oars ==
* De famylje [[Schotanus à Steringa]] komt fan Aldskoat.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.aldskoat.nl/index.html Webstee Aldskoat]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
-----
{{Commonscat|Oudeschoot|Aldskoat}}
}}

{{Wenwyk It Hearrenfean}}
{{GemeenteItHearrenfean}}
{{koördinaten|52_56_5_N_5_57_17_E_type:city_zoom:14_region:NL|52° 56' NB, 5° 57' EL}}

[[Kategory:Aldskoat| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>5b92htzsz5peoqumtffn8ynowzm8k11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gersleat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6847</id>
    <revision>
      <id>1240797</id>
      <parentid>1225711</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7588" sha1="cpe3aetmacdi0be3pidf1a5syyngl6f" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Gersleat, Aenjewiersterdyk (2).jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Gersleat wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Gersleat}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 9,90 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 9,63 km² &lt;br&gt; - wetter 0,27 km² 
| befolkingstichtens          = 32 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_0_23_N_5_57_51_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 0' N 5° 57' E}}    
| webside                     = [https://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 0
| lat_sec                     = 23
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 57
| lon_sec                     = 51
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje Gersleat yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Gersleat.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Gersleat (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =

}}                                                   
'''Gersleat''' is in doarp yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. Gersleat-Polder is in buorskip fan it doarp. 

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Gersleat}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
It doarp wie yn de tiid fan de [[18e iuw|18e]] en de [[19e iuw]] in sintrum fan de feanterij. Op de gritenijkaart fan de [[Wopke Eekhoff|Eekhoff]]-atlas healwei de 19e iuw docht bliken dat hast de hiele omkriten fergroeven binne en ûnder wetter lei. Allinne de ûnder Gersleat fallende Aldeweisterpolder is yn 1776 drûchmealle en wer yn kultuer brocht. Itselde wie doe krekt (yn 1851-1852) bard mei de wat gruttere polder súdlik dêrfan.
[[Ofbyld:Gersleat, tsjerke (J. Stellingwerf, 1723).jpg|thumb|left|''De âlde tsjerke fan Gersleat'' &lt;br&gt; (Jacobus Stellingwerf, 1723)]]
Oant 1834 stie op it begraafplak de tsjerke fan Gersleat. Dy wie yn of koart nei [[1735]] boud as ferfanging fan in âldere brekfallige tsjerke. De predikant wie tagelyk dûmny fan de oare doarpen fan Aenjewier. De befolking fan it [[Opsterlân]]ske doarp [[Lúkswâld]] foel yn alle gefallen oant yn 'e [[18e iuw]] tsjerklik ûnder Gersleat. Op it begraafplak stiet ek ien fan de [[klokkestuollen yn Fryslân]]. 

Gersleat leit yn it noardwesten fan de gemeente, en foarme foar [[1934]] mei de doarpen [[Terbant]], [[Lúnbert]] en [[Tsjalbert]] de gemeente [[Aenjewier]]. De fjouwer doarpen wurde noch altyd ''Aenjewier'' of ''De Streek'' neamd. De trije doarpen binne mei it noardeastlike part fan It Hearrenfean yn [[1936]] by de doetiidske gemeente [[Skoatterlân]] foege om sa de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] te foarmjen.

Gersleat foarmet it meast eastlike part fan de oan de Aenwirderwei frijwol ûnûnderbrutsen trochrinnende bebouwing fan de fjouwer doarpen. Oan de westlike ein fan Gersleat is de bebouwing minder ticht. Mei't der nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] net folle mear boud is, is dêr de sfear te priuwen fan in mienskip middenmank it útfeante lân dat wer yn kultuer brocht is.

== Mienskip ==
Gersleat docht in soad yn 'e mande mei Tsjalbert en Lúnbert. It doarp hat wol in eigen feriening foar [http://www.gerslootpolder.nl/comm/mfa.htm Pleatslik Belang Gersleat-Polder]. Mei grutte ynset fan de ynwenners hat Gersleat sûnt 2018 de [https://www.facebook.com/gerslootpolder/ DoarpsKeamer], dy't njonken kantine fan de fuotbalklub ek in doarpshûsfunskje hat. 

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Gersleat, klokkestoel.jpg|thumb|260px|''Klokkestoel'']]
* [https://www.pkn-tjalleberd-deknipe.nl/ PKN Tsjalbert-De Knipe]

===  Skoalle ===
De basisskoalle d'Aldewei fan Gersleat fusearre yn 2014 mei de kristlike basisskoalle Anjewier en de iepenbiere basisskoalle De Nijewei fan Tsjalbert ta de gearwurkingsskoalle [https://swsdenijewier.nl/ De Nijewier]. 

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Aenjewierster Senioaren Soas Under Ien Dak
* Biljertklub Lúnbert
* Kaartklub De Streek
* [[Fuotbalferiening Gersleat]] 
* Keatsferiening Foarút
* Kabaretploech [[RynkRank]]
|valign=top|
* Sportferiening Hercules (gymnastyk, tennis en follybal)
* Stifting Natuerbad &quot;De Wispel&quot;
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Tegearre Fierder]
* Toanielferiening Dito
* Toanielferiening Rjucht en Slucht
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.aengwirden.nl/verenigingen hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 || 2004 || 2005 || 2010 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 146 || 447 || 410 || 338 || 286 || 296  || 298 || 298 || 305
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 300 || 305
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids.nl; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/vinkega/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')
=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/streekeinfestival/ Streekeinfestival]

== Gea ==
[[Ofbyld:2023 Gersleat, Tripgemaal.jpg|thumb|260px|''[[Tripgemaal]]'']]
In pear kilometer benoarden De Streek leit it natuergebiet [[De Deelen]], in lânskip mei in ôfwikseling fan petgatten en stripen. 
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Gersleat rint de folgjende busline:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]

De busline troch Gersleat wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
De [[strjitten fan Gersleat]] mei de ferklearring fan de nammen.
== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens==
* [https://www.aengwirden.nl/ Webstee fan Aenjewier]
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gersloot|Gersleat}}
}}
{{Koördinaten|53_0_23_N_5_57_51_E_type:city_zoom:15_region:NL|53° 0' NB, 5° 58' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Gersleat| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Aenjewier]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>cpe3aetmacdi0be3pidf1a5syyngl6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoarnstersweach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6848</id>
    <revision>
      <id>1240800</id>
      <parentid>1181695</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12851" sha1="q2lrbmiz3kbpvrdiq5qqam1vly564cv" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Tsjerke_fan_Hoarnstersweach.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = [[Tsjerke fan Hoarnstersweach]] mei [[klokkestoel]]
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Hoarnstersweach}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Heerenveen Kerncijfers wijken en buurten 2023 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; 
| oerflak                     = 19,9 km² &lt;br&gt; lân: 19,8 km² &lt;br&gt; wetter: 0,1 km² 
| befolkingstichtens          = 41 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{NEDf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FRLf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen vlag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| ferkearsieren               = {{Piktogram dyk Nederlân N-wei|380}}
| postkoade                   = 8412
| netnûmer                    = 0513
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_54_N_06_10_21_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 60' NB, 6° 10' EL}}
| webside                     = [http://www.jubbega-hoornsterzwaag.nl/ www.jubbega-hoornsterzwaag.nl] 
| ôfbylding2                  = Hoornsterzwaag_b.jpg
| ôfbyldingstekst2            = Hoarnstersweach (2008)
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 54
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 10
| lon_sec                     = 21
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Hoarnstersweach.png
| ôfbyldingstekst99           = Himrik fan Hoarnstersweach yn de gemeente It Hearrenfean
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}                                                          
'''Hoarnstersweach''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Hoornsterzwaag'') is in doarp yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It doarp leit yn de noardeastpunt fan de gemeente oan de wei fan [[Aldskoat]] nei [[Donkerbroek]], tusken de ein fan de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] en de [[Tsjonger]]. In part fan de buorskip [[Welgelegen (Jobbegea)|Welgelegen]] falt ûnder Hoarnstersweach.
 
Hoarnstersweach hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Hoarnstersweach}} ynwenners ({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}}).

== Skiednis == 
{{Apart|Skiednis fan Hoarnstersweach}} 
Hoarnstersweach komt oan syn namme troch de ''sweach'' (greide, lân foar fee, langhalich stik lân) fan [[Aldhoarne|Hoarne]]. Hoarne komt mooglik fan in hoeke heger lizzend lân útspringend út sompich mêd. In râne fan in sânrêch. 

Yn [[1408]] waard it doarp as it [[karspel]] ''Suage'' oantsjut. Yn [[1530]] wurdt ''Hoernsterswage'' en ''Hornsterswaeghe'' neamd.  Yn de [[17e iuw]] wurde ''Hoornsterswaegh'' en ''Hornsterswaeg'' neamd.&lt;ref&gt;[https://etymologiebank.nl/trefwoord/hoornsterzwaag ''Friese plaatsnamen: alle steden, dorpen en gehuchten''] {{Aut|Karel F. Gildemacher}} yn [http://etymologiebank.nl etymologiebank.nl]&lt;/ref&gt; 

Der waard in tsjerke yn [[1621]] it doarp boud. De hjoeddeistige tsjerke waard yn [[1856]] yn giele [[bakstien]]nen ferboud. It plak bleau oant yn de [[19e iuw]] frij tin befolke. Dêr wie fersprate bebouwing oan de ferbiningswei fan [[Aldskoat]] nei [[Donkerbroek]] dy't de Binnenwei neamd waard en hjoed-de-dei de [[Skoatterlânskewei]] hjit. Súdlik fan dy dyk rûnen de [[Miedlân|miedlannen]] nei de [[delling]] fan de [[Tsjonger]] ta. Noardlik fan de dyk wiene de hege feanen.

It [[fean]] waard ôfgroeven en de [[Turf (brânstof)|turf]] waard oer de noardlik lizzende [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] ferfierd. Dêrnei waard it lân yn kultuer brocht. Dêr bleaune lykwols boskperselen oer mei leanen. Yn de [[1930-er jierren]] waarden dêr lânarbeiderswenten en [[pleats]]en oan ûntwikkele. Nei de [[Twadde Wrâldkriich]] waarden hjir en dêr nije lânoanmakkerijpleatsen boud. Oan de Skoatterlânskewei kaam nei de kriich de measte bebouwing.&lt;ref&gt;[https://historieheerenveen.nl/historie/dorpen?view=article&amp;id=476:hoornsterzwaag&amp;catid=19 Hoarnstersweach] yn [http://historieheerenveen.nl historieheerenveen.nl]&lt;/ref&gt; 

Der binne ek in tal folksferhalen fan Hoarnstersweach oerlevere. Sjoch: [[Folksferhalen fan Hoarnstersweach]].

== Monuminten en bylden ==
=== Monuminten ===
* [[List fan ryksmonuminten yn It Hearrenfean (gemeente)#Hoarnstersweach|List fan ryksmonuminten yn Hoarnstersweach]] 
* [[List fan gemeentlike monuminten yn It Hearrenfean (gemeente)#Hoarnstersweach|List fan gemeentlike monuminten yn Hoarnstersweach]]

=== Bylden ===
* De bylden “Beelden langs de Tjonger&quot; fan [[2007]] oan de Tsjonger fan de byldhouwer René de Boer. It binne in kano by de Prikkedaam dy't ferwiist nei de fynsten dy't dien waarden fan 5200 foar Kristus en 14 weagen as oantinken dêr't de oarspronklike meänders fan de Tsjonger kruse mei it hjoeddeistige Tsjongerkanaal. 

* Byld fan [[2008]] troch Bertus Inia op de hoeke fan de Aise Bruggenswei mei de Skoatterlânskewei by de skoalle “It Bûtenplak” dat de libbensrin fan bern foarstelt, yn en nei de skoalleperioade.

* Byld &quot;Lawei&quot; fan [[2021]] by de krúsing Bij de Leywei en de Ds. Ten Catewei.

== Mienskip== 
[[Ofbyld:Hoornsterzwaag b.jpg|thumb|right|250px|''Hoarnstersweach oan de Skoatterlânskewei'']]
Hoarnstersweach wurket op mei [[Jobbegea]]. De beide doarpen hawwe tegearre ien feriening [https://jubbega-hoornsterzwaag.nl/ Pleatslik Belang Jobbegea - Hoarnstersweach], dy't op 24 maart [[1900]] oprjochte waard. It doarpshûs oan de Aise Bruggenswei hjit [https://www.pipegaeltsje.nl/ it Pipegaeltsje], it wie eartiids de beukerskoalle.&lt;br&gt;
Buertferienings binne 'Zwanenburgstreek', 'Ambachtshoekje', 'Tjongerstreek', 'Op 'e Grins', 'Skoatterbest', 'By jûn útfûn' en 'De Dikke Stien'.&lt;br&gt;
Ienris yn de twa jier yn 'e moanne juny wurdt it doarpsfeest organisearre.

De &quot;Meitinker&quot;, earder de &quot;Omtinker&quot; neamd, hat as doel de fraach fan de boarger helpe te oersetten yn soarchfragen en it finen fan in oplossing. De &quot;Meitinker&quot; docht soks troch te helpen by it helder krijen fan de soarchfraach fan in bewenner en bepaalt oft it ferlet troch de bewenner sels dien wurde kin of troch frijwilligers of troch betelle, profesjonele organisaasjes. Om it ferlet yn te foljen bemiddelet de &quot;Meitinker&quot; tusken boargers, frijwilligers en organisaasjes. 

=== Ferienings ===
* [https://www.kaatsenopegrins.nl/ Keatsferiening Op 'e Grins]
* Foar oare (sport)ferienings dy't yn it doarp warber binne sjoch: it kopke [[Jobbegea#Ferienings|Ferienings]] ûnder [[Jobbegea]].

=== Skoalle ===
* Skoalle Op 'e Grins.

=== Tsjerke ===
{{Apart|Tsjerke fan Hoarnstersweach}}
* [https://kerkjubbega.nl/ PKN-gemeente Jobbegea-Hoarnstersweach]

=== Kulturele aktiviteiten ===
It jier wurdt ynset mei it ôfwinnen fan it nije jier by de famylje. Tradisjoneel wurdt op earste [[Peaske|Peaskedei]] de [[peaskebult]] oanstutsen. Fan oarsprong in foarkristlik gebrûk om [[duvel]]s fan de winter út te bannen. Fjoer stiet foar it skjinmeitsjen en fruchtberens. Op [[Himelfeartsdei]] is it Oldtimerfestival mei de Swarte Gekke Rees; ferklaaide dielnimmers stride mei mâle fehikels om de orizjinaliteitspriis. Nei 30 jier wie yn 2018 de lêste brommersprint. Simmerdeis wurdt de [https://www.pipegaeltsje.nl/pipegaelloop/ Pipegaelloop] ferrûn. In prestaasjerin troch it prachtich lanlik gebiet fan Hoarnstersweach en Jobbegea, by de gerslannen lâns, oer sân- en skulpepaden, foarby wiken en bosksingels. Op 11 novimber de jûns wurdt de [[Sint Marten (dei)|Sint-Martensoptocht]] foar de bern hâlden. Yn de Krystnacht ride se troch it doarp mei krystferskes. It jier wurdt ôfsluten mei [[karbydsjitte]]n en oaljekoeken (mei opbringsten foar de ferienings). Hoarnstersweach leit oan de [[Kuiersport|lange-ôfstân kuierpaden]] it [[Sânwâldenpaad|Fryske Wâldenpaad]] en it [[Hantsjemierpaad]] en is ûnderdiel fan it Kuiernetwurk [[De Frije Wiken]].

=== Taal ===
Nei alle gedachten waard Skoatterlân yn de rin fan de [[midsiuwen]] Frysktalich. Yn it begjin fan de [[19e iuw]] wurdt sels yn Hoarnstersweach noch troch guon Stellingwerfsk praat, faaks de lêste rest fan it eardere [[Nedersaksysk]]e Skoatterlân en troch de komst fan ferfeaners en minsken út de Stellingwerven. Dernei is it ferfryske. De [[Tsjonger]] is no de taalgrins tusken [[Frysk]] en [[Stellingwerfsk]]. Yn Hoarnstersweach sizze se dat de minsken oan de oare kant fan de Tsjonger 'Oertsjongers' prate.

It doarp hat lang it iennigee doarp yn de gemeente It Hearrenfean west mei Fryske strjitnammebuordsjes.

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!  1744 || 1748 || 1830 || 1844 || 1849 || 1879 || 1889 || 1899 || 1909 || 1930 || 2001 || 2013 || 2014 || 2024
|-
|  124  || 117  || 329  || 426  || 547  || 1033 || 1111 || 1130 || 1152 || 1048 ||  800 || 832 || 833 || 820
|}

== Ynfrastruktuer==

=== Bustsjinst ===
Troch Hoarnstersweach rint de folgjende busline:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

De busline troch Hoarnstersweach wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Oer de [[Strjitten fan Hoarnstersweach]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]]
* [[Klokkestuollen yn Fryslân]]
* [[Dokumintaasjesintrum Jobbegea-Skuorregea-Hoarnstersweach]]
* [[De Frije Wiken]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
;Noaten
{{Reflist}}
;Boarnen
* [http://www.jubbega-hoornsterzwaag.nl/ Webstee Jobbegea-Hoarnstersweach].
* [http://jubbega-hoornsterzwaag.nl/a/006/171006-b0.pdf Doarpsfisy 2007], [http://www.jubbega-hoornsterzwaag.nl/HTML/Plaatselijk%20Belang/JCT.pdf Fisy Sintrum 2010], [http://www.heerenveen.nl/plannen//NL.IMRO.00740000BG2007kaart1-/t_NL.IMRO.00740000BG2007kaart1-.pdf Bestimmingsplan Bûtengebiet Hearrenfean], [http://www.plattelansprojekten.nl/3063/gebiedskader-2007-2013/ Gebiedskader Súdeast Fryslân], [http://www.landschapsbeheerfriesland.nl/images/Word/beleidsvisie%202008-2013%20def.%20na%20db%2011%20december%202007.doc Lânskipbehear Fryslân]
* [http://www.ferdivedaasje-jobbegea.nl/ Webstee Stifting Ferdivedaasje-Jobbegea].
* [http://www.oldtimer-evenement.nl/ Oldtimer-evenemint].
* [http://www.pipegaeltsje.net Dorpshuis 't Pipegaeltsje en Pipegaelloop].
* [http://www.kaatsenopegrins.nl/ Keatsferiening Op 'e Grins].
* [https://www.heerenveen.nl/fileadmin/website/de_gemeente/Straatnamen_Hoornsterzwaag_1_.pdf Skiednis en ferklearring strjitnammen]
* [http://nhc.mixxt.com/networks/files/download.54595 Ontgonnen Verleden, Friesland deel 2]
* [http://members.multimania.nl/homerusstoop/DE%20OOSTHOEK.%20ARMOEDE%20ALS%20LOTGENOOT.htm De Oosthoek, armoede als lotgenoot], [http://www.spanvis.nl/Vervening/index.htm De ferfeaning], [http://edepot.wur.nl/136833 Vier eeuwen turfwinning], [http://rjh.ub.rug.nl/ha/article/download/922/868 Het landschap van het ‘wilde wonen’], [http://www.onvoltooidverleden.nl/fileadmin/redactie/Velden/Stakingen_in_Nederland.pdf Stakingen in Nederland].
* [http://edepot.wur.nl/121587 De geschiedenis van de ruilverkaveling]
* [http://www.vpnd.nl/fr/hoornsterzwaag_kerk.html Kerckenboek van het dorp Hoornsterswaegh 1678-1730],  [http://images.tresoar.nl/wumkes/pdf/RomeinTA_NaamlijstPredikanten_2.pdf Nammelist fan predikanten, 1888], [http://images.tresoar.nl/wumkes/pdf/VeenSDvan_AanvullingenRomeinsNaamlijst.pdf Oanfolling predikanten 1892].
* [http://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;molen_nr=&amp;nummer=2762 Poldermûne 10e wyk], [http://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;molen_nr=&amp;nummer=7985 Roggemûne], [http://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&amp;molen_nr=&amp;nummer=13620 Wynmole Skoatterlanske Poel].
* [https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/bronnen-en-kaarten/overzicht/agrarische-landschappenkaart Agrarische landschappenkaart].
* [http://www.verhalenbank.nl/items/show/12964 YPFOE124 - It fersteurde skatlichten].
}}

{{Koördinaten|52_59_54_N_06_10_21_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 60' NB, 6° 10' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Hoarnstersweach| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>q2lrbmiz3kbpvrdiq5qqam1vly564cv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jobbegea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6849</id>
    <revision>
      <id>1240801</id>
      <parentid>1226645</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11779" sha1="iiid2t8a11uo4qmb3307t43r8cuj25b" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Jobbegea, eastlike tagong fan it doarp, By de Leidyk.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Jubbega vlag.svg|border|90px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Jobbegea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 17,07 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 16,96 km² &lt;br&gt; - wetter 0,11 km² 
| befolkingstichtens          = 193 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_00_14.01_N_6_07_36.8_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 00' N 6° 07' E}}    
| webside                     = [https://www.jubbega.nl/ webstee fan Jobbegea]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 00
| lat_sec                     = 14.1
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 07
| lon_sec                     = 36.8
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Jobbegea.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Jobbega (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}} 
'''Jobbegea''' ([[Stellingwerfsk]]: ''Jubbege'') is it twadgrutste plak yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It doarp leit yn 'e noardeastpunt fan de gemeente. Yn'e himrik fan Jobbegea lizze ek de buorskippen [[Skuorregea]] (Stellingwerfsk: ''Schurige'') en (in part fan) [[Welgelegen (Jobbegea)|Welgelegen]].

Jobbegea hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Jobbegea}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Jobbegea ûntstie yn 'e lette midsiuwen en waard yn 1408 ''Jobbegae'' neamd. Dat wie ynearsten oan de hjoeddeiske Skoatterlânskewei (eartiids de binnenwei), dy't [[Aldskoat]] mei [[Donkerbroek]] ferbûn. Súdlik fan de binnenwei lei eartiids de bûtenwei, mar dy wie yn de 19e iuw al ferfallen. Dat diel fan it doarp wurdt Jobbegea–Skuorregea neamd. 
[[Ofbyld:2023 Jobbegea-Skuorregea, tsjerke.jpg|thumb|left|''De mienskiplike tsjerke fan Jobbegea en Skuorregea'']]
Jobbegea en it hjoeddeiske buorskip Skuorregea foarmen oarspronklik twa aparte doarpen mei elts in eigen tsjerke en in eigen preester. Om 't dy tsjerken brekfallich waarden en de doarpen gjin twa preesters ûnderhâlde koene, fersochten de doarpen yn 1540 om in mienskiplike tsjerke te bouwen. De doarpen krigen al gau tastimming fan 'e biskop en sa ûntstie der ien tsjerkedoarp, mar it duorre noch oant 1579 dat der in nije tsjerke tusken de binnenwei en de bûtenwei boud waard. Dy tsjerke út 1579 waard yn 1713 yn opdracht fan [[grytman]] [[Martinus fan Scheltinga]] op in oar plak ferfongen troch in nije tsjerke, dy't no bekend stiet as de [[Tsjerke fan Skuorregea]].&lt;ref&gt;[https://reliwiki.nl/index.php?title=Jubbega,_Kerklaan_3_-_Protestantse_Kerk Reliwiki, 25 augustus 2023]&lt;/ref&gt; De hjoeddeiske [[Protestantske tsjerke fan Jobbegea|PKN-tsjerke fan Jobbegea]] waard pas yn 1865 boud, mei't yn 'e noardeastlike hoeke fan 'e himrik troch de [[feanterij]] en de oanlis fan de tredde slûs yn 'e [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] in hiele nije doarpskearn fan Jobbegea ûntstien wie.

Súd fan de bûtenwei leine de healannen en noard fan de binnenwei leine de hege feanen. Yn 'e rin fan 'e 18e iuw wie de feanterij, dy't yn 1551 fanút It Hearrenfean nei it easten ta útein sette, oan Jobbegea ta. Fanwegen it wetterferfal yn 'e [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] moast der in slûs boud wurde, de tredde slûs yn de feart fan gemeentegebiet fan Skoatterlân. Heaks op 'e Skoatterlânske Kompanjonsfeart waarden foar de ôfwettering wiken groeven en op it ûnlân setten feangravers har yn hutten nei wenjen. It gebiet súd fan de tredde slûs stie ek wol bekend as Belgje en foarmet de kearn fan wat letter De Kompenije neamd waard. Sa ûntstie in twadde kearn, dy't al gau folle grutter waard as de earste kearn en dat is no noch sa. Noch altiten wurdt de hjoeddeiske doarpskearn 'Jobbegea Tredde Slûs' of 'Op 'e Slûs' neamd, ek al is de slûs der net mear en is skipfeart troch de oanlis fan fêste dammen net mear mooglik. 

[[Ofbyld:Overzicht plaggenhut met poserende personen (links- Prof. D. van Blom, midden- Gerrit Jonker, eigenaar va nde plaggenhut en rechts- een onbekend persoon) - Jubbega - 20450102 - RCE.jpg|thumb|left|Plaggehut yn Jobbegea (de man yn'e midden is de bewenner)'']]
Om 1900 hinne waarden mei stipe fan 'e  'P.W. Janssen's Friesche Stichting' in soad hutten ferfongen troch arbeiderswenten en boerespultsjes.

De [[Tsjonger]] waard yn 'e jierren 1887-1888 kanalisearre. Oan de Berkeaperwei stiet in wyt ferve slûswachtershûs yn de sjaletstyl út dy tiid. It is ien fan de rige fan soksoarte wachtershuzen dy't doe oan de Tsjonger boud binne. It wachtershûs leit by de twadde slûs yn de Tsjonger. 

[[Ofbyld:Hoornsterzwaag - Ons Belang.jpg|thumb|left|''Molkfabryk &quot;Ons Belang”'']]
Tusken Jobbegea en Skuorregea waard yn 1903 it molkfabryk 'Ons Belang' boud. Nei in pear fúzjes waard it fabryk yn 1968 sletten. De gebouwen wurde hjoed-de-dei troch oare bedriuwen brûkt.  

It doarp lei oant en mei 30 juny 1934 yn 'e gemeente [[Skoatterlân]]. Sûnt foarmet Jobbegea ûnderdiel fan 'e gemeente It Hearrenfean.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Jobbegea, Multyfunksoneel Sintrum De Kompenije.jpg|thumb|260px|''Multyfunksoneel Sintrum De Kompenije'']]
Jobbegea docht in soad mei Hoarnstersweach en de doarpen hawwe in mienskiplik [https://jubbega-hoornsterzwaag.nl/ pleatslik belang]. Yn 2010 waard it nije [https://www.dekompenije.nl/ Mulftyfunksjonele Sintrum De Kompenije] iepene. Njonken de skoalle en de bibeteek meitsje ek in grut tal organisaasjes en sportferienings gebrûk fan it sintrum. De stifting [https://ferdivedaasje-jobbegea.nl/ Ferdivedaasje Jobbegea] is der om inisjativen fan 'e befolking op it mêd fan kulturele aktiviteiten oan te trunen en út te fieren. It doarp hat in [https://www.facebook.com/ZwembadJubbega/?locale=nl_NL iepenloftswimbad] oan de Leidyk.

Jobbegeasters wurde ek wol foar 'hânskrobbers' of 'turfklitsen' útskolden.&lt;ref&gt;List mei skelnammen foar plakken en ynwenners fan Fryske plakken, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker.&lt;/ref&gt;

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Jobbegea, PKN-tsjerke (2).jpg|thumb|260px|''PKN-tsjerke'']]
{{Apart|Tsjerke fan Skuorregea}}
{{Apart|Protestantske tsjerke fan Jobbegea}}
* [https://kerkjubbega.nl/ PKN-gemeente Jobbegea-Hoarnstersweach]

=== Skoallen ===
* [https://www.de-feart.nl/nl Gearwurkingsskoalle De Feart]
[[Ofbyld:2023 Jobbegea, De Poppebeam.jpg|thumb|260px|''De Poppebeam'']]
[[Ofbyld:2023 Jobbegea, feantershûske By de Leidyk mei de Poppebeam.jpg|thumb|260px|''Feantershûske By de Leidyk'']]
=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* [https://www.delaatsteeerjubbega-hzg.nl/ Begraffenisferiening Jobbegea-Hoarnstersweach]
* [https://wordtkwiekvolleybal.nl/ Follybalferiening Wordt Kwiek]
* [https://www.fugelwille.nl/ Fûgelferiening Fûgelwille]
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Jobbegea-Hoarnstersweach]
* [https://www.vvjubbega.nl/ Fuotbalferiening Jobbegea]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064694858792 Gymnastykferiening Spring yn 't Fjild]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100054528246610&amp;locale=nl_NL Hûnesportferiening Vooruit]
* [https://www.facebook.com/Winterwille/ Iisklub Winterwille]
|valign=top|
* [https://www.kaatsenopegrins.nl/ Keatsferiening Op 'e Grins] 
* [https://www.wordtkwiek.nl/ Kuorbalferiening Wordt Kwiek]
* [https://pkvjubbega.webs.com/ Plomfee- en kninefokferiening]
* [https://www.tc-jubbega.nl/ Tennisklub Jobbegea]
* [https://www.facebook.com/toneelverenigingOenO/?locale=nl_NL Toanielferiening O &amp; O]
* [https://www.facebook.com/people/Toanielselskip-Fleurich-Fierder/100062998132545/?paipv=0&amp;eav=AfboBIdqJFpmI6ZQx-Z1uTa2Rgw2IeyRljqeEn0X_1sMkvFQLFKDlam7s0YbEushmrs&amp;_rdr Toanielferiening Fleurich Fierder]
* [https://www.facebook.com/sjongfolk/?locale=nl_NL Popkoar 't Sjongfolk]
|}
=== Befolking ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1965 || 1969 || 1974 || 1999 || 2001 || 2005 || 2010 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1062 || 2923 || 3001 || 2928 || 3018 || 2958 || 3260 || 3330 || 3372 || 3350
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier ||  2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 3290 || 3250
|}

=== Berne ===
* [[Geart Japiks van den Berg]] (1886-1954), folksdichter
* [[Hendrik Schippers]] (1893-1971), dirigint en oersetter
* [[Marijke Geertsma]] (1952), akteur 
* [[Janna Eijer]] (1989), sjongster

=== Eveneminten ===
* Peaskesnein: peaskefjoer
* [https://www.facebook.com/KompenijeRock/ Kompenije Rock]
* Ieris yn 'e twa jier mei Hoarnstersweach: it [https://www.pipegaeltsje.nl/dorpsfeest/ doarpsfeest] fan trije dagen. Op de oare jierren is der in lyts doarpsfeest mei in saterdeitejûnsprogramma.   
* Ienris yn 'e trije jier: it [https://www.facebook.com/FESTIVALJUBBEGA2022/ Ekspansjefestival], dat  fiif dagen duorret. De middenstân hat dan in beurs en der is in feestterrein mei in grut tal aktiviteiten.

== Gea ==
* De Poppebeam oan de By de Leidyk is in 24 meter hege [[bûkebeam]] út 1861 mei in stamme fan ± 5,5 meter omtrek. 
* Yn de maaitiid fan [[1994]] waard it doarp teheistere troch in [[protter]]pleach.
* Jobbegea hat in protte boskjes om it doarp. Der is ek in hartekamp mei harten, geiten en einen.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Jobbegea rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]

De buslinen troch Jobbegea wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten fan Jobbegea]].

== Sjoch ek ==
* [[De Frije Wiken]]
* [[Dokumintaasjesintrum Jobbegea-Skuorregea-Hoarnstersweach]]
* [[Fryske doarpen]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.historischinformatiepuntheerenveen.nl/dorpen/jubbega/ Histoarysk Ynformaasjepunt It Hearrenfean]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Jubbega|Jobbegea}}
}}

{{Koördinaten|53_0_18_N_6_7_30_E_type:city_zoom:15_region:NL|53° 0' NB, 6° 8' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Jobbegea| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>iiid2t8a11uo4qmb3307t43r8cuj25b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Knipe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6850</id>
    <revision>
      <id>1240802</id>
      <parentid>1181937</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9449" sha1="0uuyb29g13ygsw51hiltwjkjzze67di" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 De Knipe, Nij Brongergea Tsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Nij Brongergea Tsjerke''
| wapen                       = [[Ofbyld:Knypstervlag.jpg|100px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Knipe}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Heerenveen Kerncijfers wijken en buurten 2021 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; 
| oerflak                     = 4,71 km² &lt;br&gt; lân: 4,65 km² &lt;br&gt; wetter: 0,05 km² 
| befolkingstichtens          = 288 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] 
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen vlag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8456
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_58_06.2_N_5_58_25.1_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 58' N 5° 58' E}}
| webside                     = [https://deknipe.frl/ Side De Knipe] 
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            =
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 58
| lat_sec                     = 06.2
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 58
| lon_sec                     = 25.1
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean De Knipe.png
| ôfbyldingstekst99           = Himrik fan De Knipe yn de gemeente It Hearrenfean
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}                                             
'''De Knipe''' is in doarp yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]], east fan de flekke. Ynwenners wurde Knypsters neamd. De Knipe is de iennige plaknamme yn de gemeente It Hearrenfean mei in offisjeel Frysktalige namme. 

De Knipe hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Knipe}} ynwenners ({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}}).

== Skiednis ==
De Knipe is ûntstien út twa parten fan oare doarpen, út [[Nij Brongergea]], it noardlike part fan [[Brongergea]] en [[Nij Ketlik]], it noardlike part fan [[Ketlik]]. 
[[Ofbyld:2023 De Knipe, Skoatterlânske Kompanjonsfeart.jpg|thumb|left|''Skoatterlânske Kompanjonsfeart'']]
Troch it doarp rint de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]]. Hjiryn lei in knipe, in fersmelling yn de feart, en dêrtroch kaam it doarp oan har nammen. It doarp wie oant [[1970]] opsplitst yn ''Boppeknipe'' en ''Benedenknipe'' en waard doe faak yn ien namme ''De Knipe'' neamd. It stik tsjin It Hearrenfean oan waard Beneden-Knipe neamd, it stik rjochting [[Bontebok]] Boppeknipe. By de gearfoeging fan de twa doarpen yn 1970 waard de nije namme De Knipe. 

By De Knipe is in romaansk-keltysk brûnzen byldsje fûn dat yn de [[2e iuw]] of [[3e iuw]] yn [[Ingelân]] makke is. It soe in oantinken wêze kinne fan ien dy't yn dy tiid tsjinne yn it Romeinske leger. By [[Holwert]] is ek alris sa'n byldsje fûn.

Yn de gemeente It Hearrenfean leine twa joadske begraafplakken. De âldste fan dy twa leit yn De Knipe (1860). It oare begraafplak leit yn [[Oranjewâld]] en is wat jonger en datearret fan 1883. Yn 1893 waard foar it lêst immen op it Knypster begraafplak begroeven.       

Yn [[1911]] wie [[Anne Zernike]] de earste froulike dûmny fan Fryslân en Nederlân. Hja begûn as [[predikant]]e yn de [[Minnistetsjerke (De Knipe)|Minnistetsjerke]] yn Boppeknipe. [[Jan Mankes]] hat ek in tiid yn De Knipe wenne. Hy wie troud mei Anna Zernike.
[[Ofbyld:2023 De Knipe, klokkestoel.jpg|thumb|left|''Klokkestoel'']]

== Mienskip ==
By de gearfoeging fan Boppeknipe en Benedenknipe yn 1970 waard der ien feriening foar Pleatslik Belang ynsteld. It doarpsblêd hjit ''De Compagnon''. De Stifting Doarpshûs komt yn it multyfuksjoneel sintrum 'De Barte' gear. Fan dy stifting krige De Barte yn 2007 in grutte doarpsflagge. 

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:De Knipe, Fermanje oan de Ds. Veenweg 61.jpg|thumb|260px|''Fermanje'']]
De Knipe foarmet mei [[Tsjalbert]] ien [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]]-gemeente. Oant de tsjerkefúzje fan de grutte protestantske tsjerkegenoatskippen hie De Knipe ek in grifformearde tsjerke, dy't yn 1999 sletten en neitiid ferboud waard ta wente. Der wurdt om bar yn de twa doarpen tsjerke. Njonken de [[Nij Brongergea Tsjerke]] is der ek in [[Minnistetsjerke (De Knipe)|Fermanje]] yn 'e Knipe, dêr't noch geregeld tsjinsten binne. Beide tsjerken binne [[ryksmonumint]]en.  

=== Skoalle ===
[[File:2023 De Knipe, Dûmny Veenwei, eardere iepenbiere skoalle Boppeknipe Dûmny Veenwei.jpg|thumb|260px|''Alde iepenbiere skoalle Boppeknipe'']]
De kristlike basisskoalle 'De Pream' waard yn 2018 sletten nei't it mislearre om in gearwurkingsskoalle mei de iepenbiere Kompanjonsskoalle op te rjochtsjen. Sûnt hat De Knipe allinne de iepenbiere [https://www.compagnonsschool.nl/nl Kompanjonsskoalle].&lt;ref&gt;[https://frieschdagblad.nl/regio/Deze-elf-Friese-basisscholen-sluiten-deze-week-26789129.html Friesch Dagblad, 17 july 2018]&lt;/ref&gt; De Lytse Kompanjon is it pjutteboartersplak.

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Biljertklub 'It Griene Lekken' 
* [http://www.knypstermerke.nl/km/ Feriening foar Folksfermaak]
* Fuotbalferiening [https://www.read-swart.nl/281/leden-van-verdienste/ Read Swart]
* [http://www.beeldbankdeknipe.nl/cgi-bin/beeldbank.pl|Histoaryske Wurkgroep 'Kynhout']
* Iisklub [https://sites.google.com/view/eensgezindheidboppeknipe?fbclid=IwAR2k419N7K2T3Ab_QSTpfe_J0rh1iLzovMXDmad_V9MSpMT9vB6fQ1UL-KM&amp;pli=1 'Eensgezindheid'], Boppeknipe (1871)
* Iisklub 'By Joun útfoun' Benedenknipe
* Klaverjasferiening ‘Ons genoegen’
* [https://www.kbv-deknipe.nl/ Krúsbôgeferiening]
|valign=top|
* Kuorbalferiening [https://www.kinea.nl/ 'KINEA']
* [https://www.facebook.com/people/MC-STUK/100064511419678/?locale=nl_NL Motorklub 'STUK']
* Muzykferiening [https://www.crescendodeknipe.nl/over-crescendo 'Crescendo']
* [https://preamsjongers.nl/ Preamsjongers]
* Sportferiening OKC
* Survivalferienings De Knipe en Pauwenburch
* Toanielferiening 'De Krinkjespuiers'
* [https://www.facebook.com/TractorpullingDeKnipe/?locale=nl_NL Tractorpulling De Knipe]
|}
=== Befolking ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Plak           || 1940 || 1951 || 1955|| 1960 || 1965 || 1969  
|-
| Boppeknipe   || 540 || 558 || 596 || 515 || 468 || 446 
|-
| Benedenknipe || 550 || 564 || 588 || 579 || 570 || 613 
|-
!  || 1969 || 1970 ||	1973 ||	2005 ||	2006 ||	2007 ||	2008 ||	2009 ||	2022
|-
| De Knipe  || 963 ||  931 || 1479 || 1496 || 1476 || 1466 || 1450 || 1412 || 1337
|}
&lt;small&gt; ''sifers 1940 oant en mei 1965 foar de Boppe- en Benedenknipe út &quot;De Heeren en de Anderen&quot;, R. Boltendal (side 302)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt; 
&lt;small&gt; ''sifer 1970 foar De Knipe út &quot;De Heeren en de Anderen&quot;, R. Boltendal (side 302)''&lt;/small&gt;
[[Ofbyld:2023 De Knipe, Dûmny Veenwei (1).jpg|thumb|260px|''Dûmny Veenwei'']]
=== Berne ===
*[[Age Jouckes]] (1650-?), mennistepreker
*[[Anne Veenbaas]] (1884-1939), feearts.
*[[Tjerk Bottema]] (1882-1940), skilder 
*[[Hindrik Linzes de Jong]] (1831-1917), dichter 
*[[Meint Wiegersma]] (1888-1984), geakundige  
[[Ofbyld:2023 De Knipe, Dûmny Veenwei 29.jpg|thumb|260px|''Pleats Dûmny Veenwei 29'']]

=== Aktiviteiten ===
Eartiids waard op de twadde moandei fan oktober in feemerk holden. Doe't dat minder waard besleat de merkekommisje yn [[1932]] in optocht fan fersierde boaten te hâlden. De optocht groeide nei de oarloch út op in grut mearkeseftich barren. Doe't de feart yn [[1967]] dimpt waard is noch besocht om mei fersierde weinen de sfear werom te krijen mar dat slagge net rjocht. In allegoryske optocht is der fan oerbleaun. Alle jierren dogge sa'n 15 fersierde weinen mei.

Yn it doarp wurde ek wedstriden Strjittenseiskamp hâlden.

== Ynrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch De Knipe rint de folgjende busline:

* '''Line 20:''' [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] fia [[Drachten]] en [[De Gordyk]]

De busline troch De Knipe wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Oer de [[strjitten yn De Knipe]].

== Ferskaat ==
Op it begraafplak stiet ek ien fan de [[klokkestuollen yn Fryslân]]. Súdwestlik fan it doarp stiet in [[Wynmotor De Knipe|Amerikaanske wynmotor]].
== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[Klokkestuollen yn Fryslân]].
* [[De Frije Wiken]].


{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|De Knipe}}
}}
{{Koördinaten|52_58_7_N_5_58_16_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 58' NB, 5° 58' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
{{DEFAULTSORT:Knipe, De}}
[[Kategory:De Knipe| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>0uuyb29g13ygsw51hiltwjkjzze67di</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lúnbert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6851</id>
    <revision>
      <id>1240803</id>
      <parentid>1227424</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9182" sha1="n8fai9r9fdccgd00yx4tkjgcoethesf" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Lúnbert, Aenjewiersterdyk 128.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Pleats oan de Aenjewiersterdyk''
| wapen                       = [[Ofbyld:Luinjeberd wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Lúnbert}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 6,45 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 5,00 km² &lt;br&gt; - wetter 1,44 km² 
| befolkingstichtens          = 83 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_33.3_N_5_55_38.3_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 5° 55' E}}    
| webside                     = [https://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 33.3
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 55
| lon_sec                     = 38.3
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje Lúnbert yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Lúnbert.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Lúnbert (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}}  
'''Lúnbert''' is in doarp yn it noardwesten fan de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It noardlik diel fan 'e himrik makket diel út fan [[De Deelen]]. 

== Skiednis ==
Lúnjebert foarme mei de doarpen [[Terbant]], [[Tsjalbert]] en [[Gersleat]] 'De Streek' fan de eardere gemeente [[Aenjewier]]. Dy gemeente waard yn 1934 opheft en mei in diel fan [[Skoatterlân]] by de doe nije gemeente It Hearrenfean foege. 

Lúnbert wurdt op in kaart fan 1245 ''Lyedingaberde'' neamd. Oare namme fan Lúnbert wiene Lionigaberde (1315), Lonighaberd (1481), Lyonjebert alias Leowerdt (1505), Luniebirdt (1664), Lunjebert, Lunjebirt (1839). It doarp hat de namme te tankjen oan it skaai Lyedinga, dy't de rjochten fan harren oandiel yn in kapel oan de yn 1243 stifte [[kommanderij]] fan de Hillige Marije yn [[Nes (It Hearrenfean)|Nes]] fan 'e [[Dútske Oarder]] oerdroech.&lt;ref&gt;De Friese huizen van de Duitse Orde. Nes, Steenkerk en Schoten en hun plaats in het middeleeuwse Friese kloosterlandschap, Johannes A. Mol, side 52&lt;/ref&gt;  
[[Ofbyld:2023 Lúnjebert, klokkestoel.jpg|thumb|left|''Klokkestoel'']]

Fanút Nes waarden der noch twa konvinten stifte: it yn 1299 stifte Sint-Nikolaaskonvint fan [[Aldskoat|Skoaten]] en it mooglik yn 1281 stifte en oan [[Elisabeth fan Tueringen|Sint-Elisabeth]] wijde nonnekonvint fan Lúnbert.&lt;ref&gt;De Friese huizen van de Duitse Orde. Nes, Steenkerk en Schoten en hun plaats in het middeleeuwse Friese kloosterlandschap, Johannes A. Mol, side 109&lt;/ref&gt; Dat konvint fan nonnen stie likernôch in kilometer noardlik fan de tsjerke op 'e hichte fan [[Spitsendyk]] en waard Stientsjerk of Marijebosk neamd en ek wol it ''Katryper Konvint''. It konvint rekke yn it neigean en waard om 1375 hinne wer opheft, mar yn 1491 op 'e nij stifte en nei't de nonnen harren oansletten by de [[Sistersjinzers|Sistersjinzerske oarder]] ferhûze it nei de oare kant fan de Aenjewiersterdyk. Op in lânmjitterskaart fan 1608 is te sjen dat dat plak súd fan 'e tsjerke lei.&lt;ref&gt;De Friese huizen van de Duitse Orde. Nes, Steenkerk en Schoten en hun plaats in het middeleeuwse Friese kloosterlandschap, Johannes A. Mol, side 159&lt;/ref&gt;

De tsjerke fan Lúnbert is om 1745 hinne ôfbrutsen en ferfongen troch in houten klokkestoel, dy't yn 1921 foar it lêst ferfongen waard troch in klokkestoel fan wapene beton. Yn de klokkestoel hinget in oan ''Sunte Nicolaus ende Bonifacius'' wijde en in troch [[Geert fan Wou]] en [[Johan ter Stege]] yn 1538 getten klok út de [[parochy]]tsjerke. Nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] waard de klok yn 'e herfoarme tsjerke oan 'e Fok yn it Hearrenfean hongen, mar yn 2005 kaam de klok werom yn Lúnbert. De lytse yn 1645 troch [[Jacob Noteman]] getten klok wie oarspronklik ornearre foar [[Terbant]] en kaam yn 1843 nei Lúnbert,       
[[Ofbyld:2023 Lúnbert, (eardere molkfabryk).jpg|thumb|left|''Eardere molkfabryk'']]
Yn 'e 18e en 19e iuw wie der in soad [[feanterij]] yn 'e krite. It ûnlân waard neitiid yn kultuer brocht en der waarden nije pleatsen boud. Yn 1901 waard it molkfabryk 'Aengwirden' stifte. It lytsere molkfabrykje fan Tsjalbert fusearre yn 1904 mei it molkfabryk Aengwirden. By it molkfabryk waard yn 1911 in elektrisiteitssintrale boud, dêr't it hiele doarp fan mei profitearre. Oan it fabryk kaam yn 1963 in ein en tsjintwurdich binne der oare bedriuwen yn de gebouwen ûnderbrocht.&lt;ref&gt;[https://www.zuivelfabriekenfriesland.nl/luinjeberd Suvelfabriken yn Fryslân, oproppen 20 july 2023]&lt;/ref&gt;

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Luinjeberd boerderij 510493.jpg|thumb|260px|''Jugenstylpleats'']]
De Aenjewierster doarpen hawwe in yn 2016 iepene [https://www.facebook.com/MFA.Aengwirden/ Multyfunksjonele Akkomodaajse], dy't yn Tsjalbert stiet. It doarp docht in soad yn 'e mande mei de oare Aenjewierster doarpen en ek in mienskiplik [https://www.facebook.com/PB.Aengwirden/?locale=nl_NL Pleatslik Belang]. &quot;Aengwirden Aktief&quot; is de doarpskrante. 

=== Tsjerke ===
* [https://www.pkn-tjalleberd-deknipe.nl/aengwirder-tsjerke/ PKN-gemeente Tsjalbert-De Knipe]

=== Skoalle ===
Sûnt 2022 geane de bern fan alle Aenjewierster doarpen nei de doe iepene gearwurkingsskoalle [https://swsdenijewier.nl/ De Nijewier]. De skoalle stiet yn Tsjalbert.

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Aenjewierster Senioaren Soas Under Ien Dak
* Biljertklub Lúnbert
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Togearre Fierder]
* Kaartklub De Streek
* [https://www.vvaengwirden.nl/?fbclid=IwAR3tumD-5wIve2NA4u_A0_kGMxbPl2feUTNdA5Sb_5NpyODP7J1QHvUlfUw Fuotbalkub Aengwirden] 
* Keatsferiening Foarút
* Kabaretploech [[RynkRank]]
|valign=top|
* [https://www.svhercules.nl/ Sportferiening Hercules] (gymnastyk, tennis en follybal)
* Stifting Natuerbad &quot;De Wispel&quot;
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Tegearre Fierder]
* Toanielferiening Dito
* Toanielferiening Rjucht en Slucht
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan 'e Aenjewierster doarpen. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy [https://www.aengwirden.nl/verenigingen hiemside])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1850 || 1900 || 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 2005 || 2010
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 585 || 698 || 644 || 590 || 507 || 461 || 441 || 424
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 810 || 840
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1850-1980: De Heeren en de Anderen, R. Boltendal, side 301-302; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/luinjebert/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/Drekrace/ Drekrace]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Lúnbert rint de folgjende busline:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]

De busline troch Lúnbert wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten fan Lúnbert]] mei ferklearring fan de nammen.

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|S. Bakker}} &quot;Vier dorpen, één streek. Terband, Luinjeberd, Tjalleberd, Gersloot&quot;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]
* {{Aut|H. Halbertsma}} -  artikel 'Bornego' yn de 'De Vrije Fries' 45e diel.
{{reflist}}
}}

{{Koördinaten|52_59_25_N_5_55_16_E_type:city_zoom:16_region:NL|52° 59' NB, 5° 55' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
{{DEFAULTSORT:Lunbert}}
[[Kategory:Lúnbert| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Aenjewier]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>n8fai9r9fdccgd00yx4tkjgcoethesf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nijhoarne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6852</id>
    <revision>
      <id>1240856</id>
      <parentid>1181688</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7785" sha1="6flcd3djextgm0pbkoga24q4a7dacxv" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Nieuwehorne 21187.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = [[Tsjerke fan Nijhoarne]]
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijhoarne}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Heerenveen Kerncijfers wijken en buurten 2023 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; 
| oerflak                     = 6,4 km² &lt;br&gt; lân: 6,35 km² &lt;br&gt; wetter: 0,045km² 
| befolkingstichtens          = 227 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{NEDf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FRLf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen vlag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8414
| netnûmer                    = 0513
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_57_01_N_06_03_20_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 57' NB, 6° 3' EL}}
| webside                     = http://www.oude-nieuwehorne.nl/ 
| ôfbylding2                  = Nieuwehorne Schoterlandseweg Flaeijelfeest.jpg
| ôfbyldingstekst2            = It Flaeijelfeest yn Nijhoarne
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 57
| lat_sec                     = 1
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 3
| lon_sec                     = 20
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Nijhoarne.png
| ôfbyldingstekst99           = Himrik fan Nijhoarne yn de gemeente It Hearrenfean
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}         
'''Nijhoarne''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Nieuwehorne'') is in doarp yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]], noardwest fan it trijegemeentenpunt mei de [[Stellingwerven]]. Nijhoarne foarmet in [[twillingdoarp]] mei [[Aldhoarne]].

Nijhoarne hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijhoarne}} ynwenners ({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}}).

== Geografy ==
Nijhoarne leit lykas in protte oare doarpen yn it gebiet &quot;Tusken Feart en Tsjonger&quot; tusken de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] oan de noardkant en de rivier de [[Tsjonger]] oan de súdkant. It leit tusken [[Ketlik]] en [[Aldhoarne]] yn. Der binne in soad [[houtwâl]]en. It gebiet hat him ûntwikkele troch de [[feanterij]]. De Skoatterlânskewei rint mei in soad [[lintbebouwing]] troch de doarpen. Yn it noarden fan Nijhoarne is by in fallaat yn de Kompanjonsfeart it buorskip [[Bontebok]] ûntstien. Dat doarp hat yn 1979 de status fan in apart doarp krige.

Lytse en Grutte Kiekenberch en de tichteby lizzende Ketlikerheide en [[Ketliker Skar]] binne unyk. Ald- en Nijhoarne lizze oan [[De Tsjonger]] dêr't simmerdeis in soad boaten troch Slûs I farre.

== Skiednis ==
Yn [[1315]] wurdt de namme ''Hoerne cum duabus capellis'' neamd en betsjut &quot;Hoarne mei twa kapellen&quot; ferwizende nei de twa doarpen Ald- en Nijhoarne. Hoarne ferwiist nei in hoeke yn in dyk. Yn [[1408]] komt it doarp foar as ''Nye Hoerne'' en ''Nyenhoern''. It taheaksel ''nye'' (nij) ferwiist nei it ûnderskied fan Aldhoarne. It doarp ûntstie dus út Aldherne wei en waard as jongere delsetting dus &quot;nij&quot; neamd.&lt;ref&gt;[https://etymologiebank.nl/trefwoord/nieuwehorne ''Nederlandse plaatsnamen verklaard''], 2018 troch {{Aut|G. van Berkel}} en {{Aut|K. Samplonius}} en ''Friese plaatsnamen. Alle steden, dorpen en gehuchten'' (2017) troch {{Aut|Karel F. Gildemacher}}&lt;/ref&gt;

Nijhoarne ûntstie yn de [[18e iuw]] as [[streekdoarp]] by de spjalting fan de Binnenwei dy't hjoed-de-dei as Skoatterlânskewei fan Aldskoat ôf rjochting [[Donkerbroek]] is. It doarp lei yn in [[heechfean]]gea dêr't turf stutsen waard en dêrnei yn kultuer brocht waard. Súdlik dêrfan  lizze [[miede]]n yn de [[delling]] fan De Tsjoner. It doarp ûntwikkele hm op it plak dêr't de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] út it noarden de Fjirde Wyk dy't rjochting de Binnenwei rûn. Dêr waard yn [[1778]] de [[Tsjerke fan Nijhoarne|tsjerke]] boud.

Nijhoarne woeks yn de 19e en iere  20e iuw benammen by de diken del. Nei de [[Twadde Wrâldkriich]] waard yn it gebiet tusken de diken beboud. Nijhoarne ûntwikkele him lykwols net ta in komdoarp, mar bleau in streekdoarp.

Oant de [[gemeentlike weryndieling]] fan [[1934]] wie it, lykas it susterdoarp [[Aldhoarne]], part fan de gemeente [[Skoatterlân]]. 

== Mienskip == 
Nijhoarne en Aldhoarne wurkje in soad gear op mêd fan it ferieningslibben. It [http://www.oude-nieuwehorne.nl/dorpsvisie/plaatselijk-belang/ pleatslik belang] komt op fan it belang fan de doarpen Ald- en Nijhoarne. 13 buertferienings binne aktyf yn it twillingdoarp.

Yn Nijhoarne stiet de ''Sevenaerskoalle'' it [[doarpshûs]] [http://www.oude-nieuwehorne.nl/dorpsvisie/voorzieningen/dorpshuis-de-kiekenhof/ De Kiekenhof]. Dêryn sit ek it pjutteboartersplak De Lytse Bearkes. Op de lêste sneon yn septimber steane Ald- en Nijhoarne yn it teken fan it [[Flaeijelfeest]]. Tsien kear yn 't jier ferskynt doarpskrante [http://www.oude-nieuwehorne.nl/dorpsvisie/voorzieningen/dorpskrant-hoarnekrite/ De Hoarnekrite]. De VVV organisearret in soad doarpsaktiviteiten.

=== Ferienings ===
* Fûgelwacht
* Klokkekommisje Aldhoarne
* It sjongkoar ''Jan de Roas Sjongers'' is neamd nei strjitartyst  [[Jan Roos (artyst)|Jan de Roos]].
* ''De Vrije Fries'' - muzyk
* Sjongnocht - frouljuskoar
* Let's Try - popkoar
* De Maerteblom - toanielferiening
* [https://www.trekkertrekoudehorne.nl/ Trekker Trek Aldhoarne]
* Lyts Bigjin – iisklup. Oprjochte yn [[1897]] 
* Ien Twa Trije - iisferiening
* De Kiekenhof – biljertferiening
* [[UDIROS]] - sportferiening
* [http://www.tvdehorne.nl/ De Horne] - tennisferiening
* Stifting ''Volksvermaak Oude en Nieuwehorne''.

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2013 || 2024
|-
| 894  || 898  || 889  || 946  || 1131 || 1491 || 1494 || 1472 || 1491 || 1488 || 1496 || 1489 || 1445 || 1485
|-
|}

*

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nijhoarne rint de folgjende busline:

* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]

De busline troch Nijhoarne wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
De [[strjitten yn Nijhoarne]] en ferklearring fan de strjitnammen.

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
* [[De Frije Wiken]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.oude-nieuwehorne.nl/ Webstee fan Ald- en Nijhoarne]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]

{{Boarnen|boarnefernijing= 
{{Reflist}}
--------
* [https://www.frieslandwonderland.nl/FY/friesland/plaats/nieuwehorne Nijhoarne] yn ''Friesland Wonderland'' troch {{Aut|Peter Karstkarel}}
}}

{{Koördinaten|52_57_01_N_06_03_20_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 57' NB, 6° 3' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Nijhoarne| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>6flcd3djextgm0pbkoga24q4a7dacxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Terbant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6855</id>
    <revision>
      <id>1240857</id>
      <parentid>1129946</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:31:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8717" sha1="o8abxeo9bq3tejxw62gyhh8ie1eiqkk" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Terbantster Tsjerke, Terbant.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Terbantster tsjerke''
| wapen                       = [[Ofbyld:Terband wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Terbant}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 7,31 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 6,80 km² &lt;br&gt; - wetter 0,51 km² 
| befolkingstichtens          = 39 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_44_N_5_54_11_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 5° 54' E}}    
| webside                     = [http://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 	        
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 44
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 54
| lon_sec                     = 11
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje Terbant yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Terbant.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Terbant (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}}  
'''Terbant''' is in doarp yn it noardwesten fan 'e gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. Under it doarp falt foar in part ek it [[buorskip]] [[Spitsendyk]].

Terbant hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Terbant}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Aldere nammen fan Terband binne 'Bant' (1315), 'Terband' (1492) en 'Katrynbant' of 'Opperbant' (1505). Bant is âldsaksysk foar 'streek'. De namme Katrynbant ferwiisde nei de hillige [[Katarina fan Aleksandrje|Katarina]], [[Beskermhillige|patroanhillige]] fan de tsjerke. Opperbant bestjut safolle as &quot;Op de Streek&quot;. De midsiuwske tsjerke fan Terbant wie yn 1638 sa ferfallen, dat der besletten waard om in nije tsjerke te bouwen fan 70 by 23 houtfoet.&lt;ref&gt;Stifting Alde Fryske Tsjerken, Keppelstok (desimber 1991): Verdwenen Kerken in Aengwirden kerken (D.M. Bunskoeke)&lt;/ref&gt; De tsjintwurdige [[Neoklassisisme|neoklassisistyske]] tsjerke ferfong yn 1845 de âldere tsjerke en is boud neffens in ûntwerp fan [[Thomas Romein]]. 

Yn de [[Tachtichjierrige Oarloch]] waard by it doarp de [[Bantsterskâns]] oanlein. It moat in aardich grutte skâns west ha mei in besetting fan wol 300 man.&lt;ref&gt;[https://historieheerenveen.nl/publicaties/krantenartikelen/alle-kranten/terbandsterschans-een-verdwenen-verdedigingswerk Histoarje It Hearrenfean, 20 july 2023]&lt;/ref&gt; Op it plak dêr't yn It Hearrenfean de strjitten Fok en Skâns yn inoar oergeane is ta neitins fan de Bantsterskâns in keunstwurk fan Albert Oost set.&lt;ref&gt;[https://www.keunstwurk.nl/kunstobjecten/terbandsterschans/ Keunstwurk, oproppen 20 july 2023]&lt;/ref&gt; Ek betinkt de strjitnamme De Skâns yn It Hearrenfean-Noard de eardere Bantsterskâns.

Yn Terbant stie earder Fioletta, in neisoarchkoloanje fan it Griene Krús.

Terbant foarme foar [[1934]] mei de doarpen [[Tsjalbert]], [[Lúnbert]] en [[Gersleat]] de gemeente [[Aenjewier]]. De fjouwer doarpen lizze oan de Aenjewierwei en wurde noch altyd 'Aenjewier'' of 'De Streek' neamd.

Yn 'e jierren 1950 is in diel fan de âlde himrik fan Terband mei in grinskorreksje oergien nei de himrik fan It Hearrenfean. Yn dy tiid waard ek de rotonde oanlein op de krusing fan de lettere [[A32]] en [[A7]], tsjintwurdich it [[Knooppunt It Hearrenfean]] . Foar dat doel moast in diel fan Terband ôfbrutsen wurde.    

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Terbant, H.B. Jonkerwei (1).jpg|thumb|260px|''H.B. Jonkerwei'']]
De fjouwer doarpen fan 'e eardere gemeente Aenjewier hawwe mienskiplik in yn 2016 iepene [https://www.facebook.com/MFA.Aengwirden/ Multyfunksjonele Akkomodaasje], dy't yn Tsjalbert stiet. It doarp docht in soad yn 'e mande mei de oare Aenjewierster doarpen en hat ek in mienskiplik [https://www.facebook.com/PB.Aengwirden/?locale=nl_NL Pleatslik Belang]. &quot;Aengwirden Aktief&quot; is de doarpskrante. 

=== Tsjerke ===
* [https://www.pkn-tjalleberd-deknipe.nl/aengwirder-tsjerke/ PKN-gemeente Tsjalbert-De Knipe]

=== Skoalle ===
Sûnt 2022 geane de bern fan alle Aenjewierster doarpen nei de doe iepene gearwurkingsskoalle [https://swsdenijewier.nl/ De Nijewier]. De skoalle stiet yn Tsjalbert.

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Aenjewierster Senioaren Soas Under Ien Dak
* Biljertklub Lúnbert
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Togearre Fierder]
* Kaartklub De Streek
* [https://www.vvaengwirden.nl/?fbclid=IwAR3tumD-5wIve2NA4u_A0_kGMxbPl2feUTNdA5Sb_5NpyODP7J1QHvUlfUw Fuotbalkub Aengwirden] 
* Keatsferiening Foarút
* Kabaretploech [[RynkRank]]
|valign=top|
* [http://www.svhercules.nl/ Sportferiening Hercules] (gymnastyk, tennis en follybal)
* Stifting Natuerbad &quot;De Wispel&quot;
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Tegearre Fierder]
* Toanielferiening Dito
* Toanielferiening Rjucht en Slucht
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan 'e Aenjewierster doarpen. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy [https://www.aengwirden.nl/verenigingen hiemside])&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:2023 Terbant, bushokje.jpg|thumb|260px|''Opfallend bushokje'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1850 || 1900 || 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 2005 || 2010
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 355 || 979 || 721 || 276 || 220 || 234 || 304 || 301
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 275 || 265
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1850-1980: De Heeren en de Anderen, R. Boltendal, side 301-302; 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/luinjebert/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Berne ===
* [[Lammert Popma]] (18921971), toanielspiler en regisseur
* [[Elske Schotanus]] (1957), skriuwster en keunstner
* [[Robert Zandvliet]] (1970), keunstskilder

== Wapen ==
It wapen fan Terbant bestiet út in swart fjild mei dêrop in deadskop op twa krúste bonken yn sulver en trije griene nôtieren yn elts eachgat. Under it wapen in wyt lint mei yn swarte letters it wurd  ''Resurrectio'' (weropstanning). De nôtieren út de eachkassen jouwe oan dat it fruchtbere libben út de dea fuortkomt.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Terbant rint de folgjende busline:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]

De busline troch Terbant wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Terbant]] mei ferklearring fan de nammen.

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|S. Bakker}} &quot;Vier dorpen, één streek. Terband, Luinjeberd, Tjalleberd, Gersloot&quot;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.aengwirden.nl/ Webstee fan Aenjewier]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]
* {{Aut|H. Halbertsma}} -  artikel 'Bornego' yn de 'De Vrije Fries' 45e diel.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Terband}}
}}

{{koördinaten|52_59_44_N_5_54_11_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 60' NB, 5° 54' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Terbant| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Aenjewier]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>o8abxeo9bq3tejxw62gyhh8ie1eiqkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjalbert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6856</id>
    <revision>
      <id>1240858</id>
      <parentid>1201337</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8169" sha1="jaifqf6fwnoneqqeynsugew7m5jpwbr" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Tsjalbert, Aenjewiersterdyk.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Aenjewiersterdyk''
| wapen                       = [[Ofbyld:Tsjalbert wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Tsjalbert}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 9,30 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 8,51 km² &lt;br&gt; - wetter 0,79 km² 
| befolkingstichtens          = 99 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_52_N_5_56_37_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 5° 56' E}}    
| webside                     = [http://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 52
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 56
| lon_sec                     = 37
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje Tsjalbert yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Tsjalbert.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Lokaasje Tsjalbert (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean''
| ôfbyldingsbreedte99         =
}}    
'''Tsjalbert''' is in doarp yn it noardwest fan 'e gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. Tsjalbert hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Tsjalbert}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Mei de doarpen [[Terbant]], [[Lúnbert]] en [[Gersleat]] foarme Tsjalbert eartiids de gemeente [[Aenjewier]]. Tsjalbert wie it grutste plak fan dy gemeente. Yn 1934 waarden de Aenjewierster doarpen mei in grut part fan de gemeente [[Skoatterlân]] weryndield by de nije gemeente It Hearrenfean. Aldere fermeldings fan Tsjalbert binne: Tyanlaberde (1315), to Tjallaberd (1481), Jellebert (1505 ) alias Tyalbert en Tjallebert (1664 en 1718).

[[Ofbyld:Atlas Schoemaker-FRIESLAND-DEEL2-2026V-Friesland, Tjalleberd.jpeg|thumb|left|De 18e-iuwske tsjerke út de [[atlas Schoemaker]]]]
Tsjalbert hie al yn 1315 in [[Aenjewierder Tsjerke|eigen tsjerke]], dy't yn 1626 ferfongen waard. Dy tsjerke waard yn 1742 ferfongen en yn 'e jierren 1825-1826 oan 'e noardlike kant útwreide mei in [[Skip (tsjerke)|dwersskip]]. De klok fan 'e tsjerke waard yn 1670 troch [[Petrus Overney]] getten. Tsjalbert hie ek in herberch, dêr yn in keamer rjocht sprutsen waard. 

Op de earste [[kadaster]]kaarten wie der om Tsjalbert hinne mear bosk as tsjintwurdich. In stik bosk oan de súdkant wie fan Tjeerd Geerts van Roeden út [[Sechtjinroeden]]. De Aenjewierster doarpen foarmen ien lange streek mei yn it noarden fan de streek lege feanen en yn it suden hege feanen. Yn'e 18e iuw sette de [[feanterij]] yn Aenjewier útein, ynearsten yn it suden en dêrnei yn it noarden. Healwei de 19e iuw wie dat wurk dien en waard it ûnlân dat efterbleau yn kultuer brocht. Noardlik fan it doarp lizze [[De Deelen]], in natoergebiet dat ûntstie nei it ôfgraven fan it fean.   

Nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] krige it streekdoarp nijbou om 'e tsjerke hinne sadat der in doarpskom ûntstie.  

== Mienskip ==
Yn septimber 2016 waard yn Tsjalbert de nije [https://www.facebook.com/MFA.Aengwirden/ Multyfunksjonele Akkomodaajse Aengwirden]  iepene. Tsjalbert docht in soad yn 'e mande mei de oare Aenjewierster doarpen. It doarp hat ek in mienskiplik [https://www.facebook.com/PB.Aengwirden/?locale=nl_NL Pleatslik Belang]. &quot;Aengwirden Aktief&quot; is de doarpskrante. It doarp hat in [https://www.brandweer.nl/kazerne/tjalleberd/ brânwarkazerne].

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Tsjalbert, Aenjewierster tsjerke (3).jpg|thumb|260px|''Aenjewierster tsjerke'']]
{{Apart|Aenjewierder Tsjerke}}
* [https://www.pkn-tjalleberd-deknipe.nl/ PKN Tsjalbert-De Knipe]
* [https://doopsgezindheerenveentjalleberd.nl/ Mennistegemeente It Hearrenfean-Tsjalbert] (Yn 2023 waard bekend makke dat de fermanje fan Tsjalbert ôfstjitten waard). 

===  Skoalle ===
* [https://swsdenijewier.nl/ Gearwurkingsskoalle De Nijewier]. 

=== Ferienings ===
{|
|valign=top|
* Aenjewierster Senioaren Soas Under Ien Dak
* Biljertklub Lúnbert
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Togearre Fierder]
* Kaartklub De Streek
* [https://www.vvaengwirden.nl/?fbclid=IwAR3tumD-5wIve2NA4u_A0_kGMxbPl2feUTNdA5Sb_5NpyODP7J1QHvUlfUw Fuotbalkub Aengwirden] 
* Keatsferiening Foarút
* Kabaretploech [[RynkRank]]
|valign=top|
* [http://www.svhercules.nl/ Sportferiening Hercules] (gymnastyk, tennis en follybal)
* Stifting Natuerbad &quot;De Wispel&quot;
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064582693826 Iisklub Tegearre Fierder]
* Toanielferiening Dito
* Toanielferiening Rjucht en Slucht
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan 'e Aenjewierster doarpen. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy [https://www.aengwirden.nl/verenigingen hiemside])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1025 || 761 || 646 || 450 || 436 || 514 || 735 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier  || 2010 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 782|| 810 || 840
|}

(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/tjalleberd/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

=== Berne ===
* [[Jan Wuite]] (1877-1946), boargemaster fan [[Smellingerlân]].
* [[Henk de Wilde]] (1917-2004), deputearre foar Fryslân en boargemaster fan [[Skagen (gemeente)|Skagen]]
* [[Jan Welles]] (1954), hurdfytser 

=== Bekende ynwenners ===
* Fan [[1841]] oant [[1850]] wie [[Anthony Winkler Prins]] predikant yn Tsjalbert.
* [[Jannes van der Wal]], dammer, groeide op yn Tsjalbert.

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100080661816481 Frysk Kampioenskip Ielrikjen]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Tsjalbert rint de folgjende busline:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]

De busline troch Tsjalbert wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Oer de [[strjitten fan Tsjalbert]].

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|S. Bakker}} &quot;Vier dorpen, één streek. Terband, Luinjeberd, Tjalleberd, Gersloot&quot;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [http://www.aengwirden.nl/ webstee fan Aenjewier]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Skiednis: [https://www.historischinformatiepuntheerenveen.nl/dorpen/tjalleberd/ Histoarysk Ynformaasjepunt It Hearrenfean]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Tjallebert|Tsjalbert}}
}}
{{Koördinaten|52_59_52_N_5_56_37_E_type:city_zoom:16_region:NL|52° 60' NB, 5° 57' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Tsjalbert| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Aenjewier]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>jaifqf6fwnoneqqeynsugew7m5jpwbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Terwispel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6897</id>
    <revision>
      <id>1240788</id>
      <parentid>1181923</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:13:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10441" sha1="o7xmox2pr85bjxmvv4s16ba1xjfny20" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Terwispel. Opsterland.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Terwispel vlag.svg|border|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Terwispel wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Terwispel}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 16,55 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 16,12 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,42 km² 
| befolkingstichtens          = 63 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] 
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   =
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_01_09.3_N_6_02_54.0_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 00' N 6° 03' E}}
| webside                     = [https://www.terwispel.info/ terwispel.info] 
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 01
| lat_sec                     = 09.3
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 02
| lon_sec                     = 54.0
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map NL Opsterlân Terwispel.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Himrik (grien) fan Terwispel yn 'e gemeente Opsterlân''
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}   
'''Terwispel''' is in doarp yn it west fan de gemeente [[Opsterlân]]. It doarp leit noardwest fan [[De Gordyk]]. 

Terwispel hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Terwispel}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Atlas Schoemaker-FRIESLAND-DEEL2-2013R-Friesland, Terwispel.jpeg|thumb|left|''Tsjerke en [[klokkestoel]] fan Terwispel, [[Atlas Schoemaker]]: Friesland, 1710-1735'']]
Terwispel heart by de âldere delsettings fan de gemeente en hat fan oarsprong in agrarysk karakter. It wurdt nei 1315 wol as 'Wispolia, Westpalia' en  'Wyspola' skreaun. De namme soe komme fan it marke de Wide Wispel yn in sydstreamke fan it [[De Boarn| Alddjip]].

Al foar 1150 hie Terwispel in tsjerke dy't op de hoeke fan de hjoeddeiske Mouwewei/Alde Dyk stie. Letter ferhûze de tsjerke nei De Streek. Dy tsjerke hie gjin toer, mar in [[klokkestoel]] mei trije klokken. Healwei de 19e iuw waard dy tsjerke nei swier waar brekfallich en yn 1864 ferfongen troch de [[Tsjerke fan Terwispel|hjoeddeiske tsjerke]]. By de bou waard doe in byldsje fûn fan de hillige [[Barbara fan Nikomeedje|Barbara]], dy't foar de [[reformaasje]] mooglik de [[Beskermhillige|patroanhillige]] fan Terwispel west hat.   

[[Ofbyld:Opsterlandse-Compagnonsvaart Turfroute Terwispel Spaltenbrug.JPG|thumb|left|'' Spaltenbrêge'']]
It doarp ûntwikkele him op it krúspunt fan De Streek (de âlde wei) en it wetter de [[Nije Feart (Ulesprong)|Nije Feart]]. Dy Nije Feart waard om 1852 hinne groeven as ûnderdiel fan de turfrûte. Trochdat de feart it doarp yn twaen spjalte waard de brêge oer de Nije Feart ek wol Spaltenbrêge neamd. By de [[feanterij]] yn [[1863]] binne by it Alddjip wol 161 sulveren muntsjes fûn dy't dêr nei 750 bedarre binne. Ien fan de sydstreamkes fan it Alddjip ûntsprong tusken Terwispel en [[Koartsweagen]]. Troch de feanterij binne yn de [[19e iuw]] ek Feanebuert, Kolderfean en [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] ûntstien. De Tynje is letter los komd en waard nei 1900 in selstannich doarp.

Op de hoeke by de brêge waard oan it ein fan de 19e iuw de koöperative suvelfabryk 'De Volharding' oprjochte. It fabryk waard yn 1970 sletten en sûnt brûkt in farvefabryk de gebouwen.  

Op 15 augustus en 8 septimber 1941 stoartten rillegau efter inoar twa [[Grut-Brittanje|Britske]] [[bommesmiter]]s by Terwispel del. Yn 'e nacht fan 14 nei 15 augustus wie dat in Whitley-bommesmiter, dy't yn 'e greide oan de Alde Dyk/Mouwewei delkaam. De fiif manlju koene op 'e tiid it tastel ferlitte en waarden kriichsfinzenen makke. De Wellington-bommesmiter stoartte yn 'e nacht fan 7 nei 8 septimber del yn in stik greide oan de Koaibosk/Brêgeleane. De seis leden fan 'e bemanning kamen allegear om it libben. 
[[Ofbyld:2023 Terwispel, Kafee Spaltenbrêge oan de Streek.jpg|left|thumb|''Kafee Spaltenbrêge'']]
== Mienskip ==
In grut part fan it ferieningslibben spilet him ôf yn 'Us Doarpshûs', sa komt ek de feriening fan Pleatslik Belang dêr Oan de Smidte gear. Dat multyfunksjoneel sintrum waard yn [[1987]] mei in soad selswurksumheid boud. 

Ienris yn de twa jier is der in doarpsfeest mei ferskate aktiviteiten. In wichtich ûnderdiel dêrfan is de [[buertkamp]]. 'Wispelweagen' is de namme fan de doarpskrante.

=== Tsjerke ===
{{Apart|Tsjerke fan Terwispel}}
[[Ofbyld:2023 Tsjerke fan Terwispel.jpg|thumb|260px|''Tsjerke fan Terwispel'']]
* [https://www.pkntijnje-terwispel.nl/index2.html PKN Terwispel-Tynje]

=== Skoalle ===
* De iepenbiere basisskoalle fan Terwispel is [https://ambyld.nl/ It Ambyld].
[[Ofbyld:2023 Terwispel, De Streek.jpg|thumb|260px|''De Streek'']]

=== Ferienings ===
{|
|-
| width=&quot;50%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [https://www.terwispel.info/verenigingen/oudejaarsploeg-terwispel/ Aldjiersploech Terwispel]
* [https://www.terwispel.info/boerenvereniging/ Boere-feriening Terwispel]
* [https://www.terwispel.info/brommer-club-terwispel/ Brommerklub Terwispel]
* [https://www.terwispel.info/earstkrytsje/ Biljertklub Earste Krytsje]
* [https://www.facebook.com/p/Vogelwacht-Gorredijk-eo-100064430635912/?paipv=0&amp;eav=AfbISIB1dybc4DUX_5Yx3SJjentccmtpq2XgODWNWD3ovxGA3QilnC0IOJJ1v-5uvgw&amp;_rdr Fûgelwacht De Gordyk e.o.]
* [https://www.terwispel.info/ijsclub/ Iisklub Spjaltenbrêge]
| width=&quot;50%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [https://www.terwispel.info/sizzeendwaen/ Toanielselskip Sizze en Dwaen]
* [https://www.terwispel.info/tuinclub/ Túnklubferiening]
* [https://svwispolia.nl/ Sportferiening Wispolia]
** [[Fuotbalferiening Wispolia]]
** gymnastykferiening Wispolia
** tennisferiening Wispolia
|}

=== Buertferienings ===
{|
|-
| width=&quot;50%&quot; valign=&quot;top&quot; |
*Bûtewei
*Doarpshûsbuorren
*Hiskebuorren
*Alde Dyk/Klidze Rjocht
*Om 'e Bocht
*Plantsoen
| width=&quot;50%&quot; valign=&quot;top&quot; |
*Sinnedael ('t Feantsje, Skarlannen, De Streek)
*Smidte
*Spaltenbrêge/Kolderfean
*De Streek East
*Twa yn ien
*Unwaarskamp
|}
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://www.terwispel.info/verenigingen/oudejaarsploeg-terwispel/# hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:2023 Terwispel, De Streek 37.jpg|thumb|260px|''De Streek'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1850 || 1895 || 1954 || 1959||  1964 || 1969 || 1974 || 2005 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 519 || 2401 || 1275 || 1088 || 1025 || 963 || 912 || 1002 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier ||2015 || 2022
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 1029 || 1015
|}

=== Berne yn Terwispel ===
&lt;!-- RANGSKIKKING NEI BERTEJIER --&gt;
* [[Wiebe Kornelis Walstra]] (1852-1917), (mei)skriuwer fan skoalleboekjes 
* [[Goaitsen Burgy]] (1886–1944), Frysk skriuwer.
* [[Karst Leemburg]] (1889–1958), reedrider en winner fan de âlvestêdetocht 1929
* [[Dirk van der Duim]] (1908–1990), reedrider en winner fan de âlvestêdetocht 1940
* [[Sietse Westra]] (1927–1997), oprjochter fan [[SC Cambuur Ljouwert]].
* [[Kerst Huisman]] (1940), publisist en histoarikus.
* [[Johanneke Liemburg]] (19 juli 1952), boargemaster fan Littenseradiel
* [[Henk Hofstra]] (1952), keunstskilder en grafysk ûntwerper.
* [[Atte Jongstra]] (13 augustus 1956), skriuwer, essayist en resensint
[[Ofbyld:2023 Terwispel, Nije Feart (lofts Alde Dyk, rjochts Kolderveen).jpg|thumb|260px|''Nije Feart'']]

=== Bustsjinst ===
De busline troch Terwispel wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]]. De folgjende line rydt troch Terwispel:

* '''Line 20 Ljouwert - It Hearrenfean fia Drachten en De Gordyk:''' [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[Garyp]] - [[Nyegea]] - [[Drachten]] - [[Olterterp]] - [[Beetstersweach]] - ''Bûtenwei'' - [[Lippenhuzen]] - [[De Gordyk]] - [[Langsweagen]] - [[De Knipe]] - [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]]

=== Eveneminten ===
* [https://www.facebook.com/doarpsfeestterwispel/ Doarpsfeest] (septimber)
* [https://www.facebook.com/loopterwispel/ Loop Terwispel]
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Terwispel rint de folgjende busline:

* '''Line 104:''' [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] - [[Ien]] fia [[De Gordyk]] en [[Haulerwyk]]

De busline troch Terwispel wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
't Feantsje, Alde Dyk, Alde Hiemen, Bûtewei, De [[Dûker]], De Streek, De Fûnken, De Wâlden, Griene Dyk, Harnemûne, Hellingwâl, Klidze Rjocht, Koaibosk, [[Kolderfean]], Mûnesleat, Mouwewei, Rykswei [[A7]], Seagerij, Skarlannen, Skeanpaad, Smidte, Spaltenbrêge, [[Tolhûs|Tolhúsleane]], Visserwei.

== Publikaasje(s) ==
* {{Aut|Lieuwe Boonstra}} &quot;Eindstation Terwispel&quot;
* {{Aut|Atte Jongstra}} &quot;Djipte&quot;

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.terwispel.net Webstee oer Terwispel]
* [http://www.vvwispolia.nl Webstee fan v.v. Wispolia]

{{reflist}}
----
{{Commonscat|Terwispel}}
}}
{{Koördinaten|53_1_8_N_6_3_04_E_type:city_zoom:15_region:NL |53° 1' NB, 6° 3' EL }}

{{Opsterlân}}
[[Kategory:Terwispel| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>o7xmox2pr85bjxmvv4s16ba1xjfny20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Tynje (doarp)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6898</id>
    <revision>
      <id>1240789</id>
      <parentid>1181983</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* It besjen wurdich */</comment>
      <origin>1240789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26263" sha1="qef1962bq3heppd6sy42dfxiyum88c5" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = De Tynje, Rolbrêgedyk 6, Grifformearde tsjerke.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:De Tynje vlag.svg|border|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:De Tynje wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Tynje}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 13,51 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 13,13 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,38 km² 
| befolkingstichtens          = 63 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] 
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   =
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_01_52.9_N_5_59_27.7_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|53° 01' N 5° 59' E}}
| webside                     = [http://www.tynje.nl/ tynje.nl] 
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 53   
| lat_min                     = 01
| lat_sec                     = 52.9
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 59
| lon_sec                     = 27.7
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map NL Opsterlân Tynje.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Himrik (grien) fan 'e Tynje yn 'e gemeente Opsterlân''
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}                                                
'''De Tynje''' is in doarp noardwest fan [[De Gordyk]] yn de gemeente [[Opsterlân]]. It leit sawat 16 kilometer noardeast fan [[It Hearrenfean (plak)| It Hearrenfean]]. 

De Tynje {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|De Tynje}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== De namme 'De Tynje' ==
{{apart|It ûntstean fan de namme 'De Tynje'}}
Yn Fryslân wie in [[Tynje (fiskdaam)|tynje]] meast in wetterskieding as natoerlike ôffreding tusken de bewenne wrâld en de rûgere oare kant fan de stream. Der wienen en binne wol mear tynjes yn Fryslân lykas by [[Huzum]] en [[Grou]]. 

Op de grins fan [[Opsterlân]] en [[Aenjewier]] streamde de Lúkster tynje. De lêste 800 meter fan dy tynje rûn op de [[Wispel (wetter)|Wispel]] en it [[Mûdjip]] ta en foarme de skieding tusken [[Lúkswâld]] en [[Terwispel]] (dat dêr no De Tynje hjit). Dat ein waard om 1650 hinne slat ta in rjochte skipfeart, it [[Lange Rak|Tynjerak]]. Dêrefteroan kamen mear [[rak]]ken om farrendewei mei [[turf]] alhiel by de [[Easterboarn]] út te kommen en dan fansels noch fierderop.

Yn dy lange feart wie foar de boeren op twa plakken in [[Fear (ferfier)|set]] lein. Om dy setten hinne ûntstiene de iuwen dêrnei hiel stadichoan twa [[buorskip]]pen: de Grutte en de Lytse Tynje. Dy beide Tynjes binne troch de neioarlochske nijbou sûnt 1950 oaninoar breide ta ien plak.

== Skiednis ==
{{apart|Skiednis fan De Tynje (wiidweidich)}} 
===De iere tiid oant 1600===
It meast dat yn it noardwest fan Opsterlân leit en dat no [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] hjit, wie oant 1910 in part fan Terwispel, dat yn de [[midsiuwen]] 'Wispolia' hiet en in eigen tsjerke en pastoar hie. Tusken de tsjerken fan Aldeboarn en Terwispel hat nei alle gedachten in kapeltsje yn 'e Ripen stien. Ut it finen fan in stichmannich [[kleastermop]]pen op it Klokmêd oan it begjin fan de Warrewei soe opmakke wurde kinne dat dêr ea minsken harren fee weidzje lieten en faaks ek wenne hawwe. Mar neat wiist der op dat dêr soks as in doarp west hat. Dat yn [[De Deelen]] wetterputten ûntdutsen binne, seit oant no ta like folle of like min. 

De hjoeddeiske Tynje wie al dy iuwen lang ‘ûnlân’ fan [[miedlân]], warren, ripen en stripen, mei hjir en dêr op de hegerein saneamde wâlden fan [[skânsrys]]. Op dy fjilden koene of woene gjin minsken wenje, benammen net hjerstmis en winterdeis. Dan strûpte de boel ûnder om't de [[Boarn]], de haadstream of haudmare fan Opsterlân, it wetter net kwyt koe. En geregeld jagen fûle stoarmen it wetter fan de [[Middelsee]] noch fierder de Boarn yn. Mei in westerstoarm fleach it oer of soms dwers troch de Hegedyk hinne. Dan wie der op De Tynje gewoanwei net te wêzen.

Maitiids, as it wetter sakke wie, kamen de boeren fan Terwispel en Lúkswâld oer harren heawegen op de mieden ta om it gêrs en it hea. Benammen de healannen besuden de Boarn leinen blykber yn ‘e graasje, want fan beide kanten rûn dêr in heawei op ta. Tusken dy twa wegen yn streamde in sydrivier dy’t it wetter fan 'e Ald Ie en de Wispel nei de Boarn ôffierde. Lykas de beide heawegen kaam dy ek út by de Mouwe (útsprekke mei de o fan bok). Sa hiet it grutte, lang en ovaal útfallen komfoarmich stik leechlân, noard en east fan dêr’t no de brêge oer de [[Nije Feart]] leit. Fan Terwispel út hiet de heawei dan ek Mouwewei, en de rivier Mouwedjip. Letter waarden se wol Mûwei en [[Mûdjip]] neamd.&lt;ref&gt;No is de histoaryske namme op oantrunen fan de Fryske Akademy feroare yn Mûwei en Mûdjip.&lt;/ref&gt;

De Lúkster boeren moasten mear war dwaan om by de Mouwe te kommen. Dy rieden harren heawei ôf oant sy by in wetter kamen, dat sy beskôgen as harren tynje, de Lúkster tynje. In tynje is soks as in begrinzing, ôfbeakening, freding of hage.&lt;ref&gt;Tink mar oan it âld-hollânske wurd ''tuin'' yn 'De tuin der Nederlanden' en ''om de tuin leiden'', oan it [[Dútsk]]e wurd ''Zaune'' of it [[Ingelsk]]e ''town''&lt;/ref&gt; De Lúkster tynje wie in lange sydrivier fan de Wispel en it Mouwedjip, dy’t al yn Lúkswâld by de Hegedyk begûn en nei in rejale bôge de Aldewei bylâns tasette op it stee dêr’t no it swimbad leit. Dy lange tynje krúske de Lúkster heawei en de Breewei. De boeren smieten maitiids in steal takkebosken in dat wetter. Sa ûntstie in 'tichtset’ yn de tynje, dy’t it wetter wol trochliet. Mei ferstân en oerlis waarden dêr beamstammen of balken oerhinne smiten en sa koene sy harsels mei hynder en wein oersette, oer harren eigen ‘tynjeset’. Nei de Breewei belanne it boerefolk fan Lúkswâld op de Riperwâldwei (no de Rôlbrêgedyk). It lêste legere ein waard wol de Mouwehimster heawei neamd. Al mei al fjouwer nammen foar likefolle einen heawei om fan Lúkswâld de Mouwe te berikken. Tegearre mei de mieden dêrom hinne wienen it de Mouwehimmen. 

Der wienen noch mear heawegen: de Riper- en de Warrewei: fan de Breewei ôf mear it west yn. De wei nei de warren (in oar wurd foar mieden of mersken) kaam net fierder as de Deelen. De (lange) Riperwei gie hielendal oant de Boarn ta, lyksa as de like lange sydrivier fan de Boarn dy’t tusken de Warrewei en de Riperheawei yn rûn. Om dêr ek komme te kinnen leinen de Terwispelders op de sânige súdrâne fan de wâlden in rydwei oan: de Brêgeleane. Dêr bouden sy healwei, oer it smelste eintsje Mouwedjip, sels in nijmoaderige flapbrêge.

=== Fan 1600 oant 1800 ===
Yn 1620 soenen de jonkers Van Dekema, fanwegen it ferfier fan harren [[turf]], in feart dolle fan de Wispel of oant [[Easterboarn]] ta. Dat woe net rjocht klear komme en doe namen de fjouwer hearen kompanjons Crack, Fockens, Oenema en Teijens it yn 1645 oer. Earst slatten dy it leste ein fan de Lúkstertynje ut, dwers troch de tynjeset hinne. Dat waard in rjochtlutsen farwetter, in rek of [[rak]] fan sa’n 800 meter: it [[Tynjerak]]. Op 'e ein fan de Lúkster heawei kaam in nije set yn de tynje. It rak krige dêr in smelte, mei in houten lânhaad oan beide kanten. De turfskippers koenen der tusken troch en as in boer oerset wurde moast, koenen der losse balken oerhinne. De nije tynjeset yn it Tynjerak wie eins in balkebrêge.

Ek de lange stream sûnder namme dy’t tusken de Riper- en de Warrewei op Easterboarn tarûn, koe rjocht slatten wurde ta in rak: it Langerak. Doe waard noch in ferbiningsrak dold, dwersoer fan it Tynjerak nei it Langerak. Dy gie al troch de Warrewei hinne, dat dêr moast ek in sa’n moderne set yn. Dy krige de namme Wynjeset want alles dêre wie fan de famylje Wynje (ek wol Winia) fan Wynjeterp. It nije tuskenrak waard wolris Wynjetynje neamd of Wynjerek, mar de skippers seinen al gau Skitersrak.

De hearen kompanjons setten by de Tynjeset Roelof Johannes (Roel fan Jehannes) fan Lúkswâld yn as ‘tynjeman’. Hy hat grif de alderearste ynwenner west fan wat no De Tynje is. Hy moast as in soarte fan plysje tasjen dat de skippers en de boeren harren holden oan it reglemint fat de hearen. Hy mocht sels boetes jaan en krige ek ferlof fan de bazen en slyt foar it kommende en geande folk in slokje in syn sûphûske. Dat wie yn 'e lêste helte fan de 17e iuw. Fierder wie der by de setten en op de rakken oant 1800 ta suver neat oars te rêden as it krewearjen fan boeren en skippers. Fan [[feanterij]] kaam it doe al dy tiid eins noch net.

=== Fan 1800 oant 1910 ===
Op de lange doer sette om 1800 hinne feantersfolk, meast [[Tsjalbert]]ers, harren op 'e Tynje’ nei wenjen. Net de feart en rakken bylâns, lykas op oare plakken, mar om de beide setten hinne. Dy [[buorskip]]kes by de (Lúkster)tynjeset en de (Wynje)tynjeset, hjitten nei ferrin fan tiid de Grutte Tynje en de Lytse Tynje. Dat wie yn 1950 noch sa. Sûnt binne dy beide Tynjes troch de nijbou oaninoar groeid. Dat no is der mar ien Tynje mear, mar wol mei útbuorren as de [[De Ulesprong (Opsterlân)|Ulesprong]], [[De Warren (De Tynje)|de Warren]] en de [[Rôlbrêge]]. Fanâlds wie ‘de tynje’ fan de Lúksterhoeksters in wetter op de skieding tusken Opsterlân en [[Aenjewier]], en ek op de grins fan Lúkswâld en Terwispel. No is De Tynje de namme fan it doarp dat foar it grutste part oan de oare kant fan dy grins leit.

Om 1820 hinne kamen de [[Giteren|Gitersken]] opsetten mei harren metoade fan turfgraven. It gefolch wie dat it grûngebiet fan de hjoeddeiske Tynje yn de koartste kearen ferskuord, ferdold, ferropt en ferrinnewearre wie ta ien ûnbidige wetterplasse. Dêr kaam in soad sykte, lijen en ellinde fan. Der stoaren in soad minsken oan [[malaria]], om it hoartsje ferdronk in bern en mei stoarmwaar waarden stikken út de pear diken ropt dy’t der noch oerwienen. Sels de kening stjoerde in riedsman nei Fryslân omdat it sa net langer koe. De lju dy’t it measte fertsjinst hienen fan de feanterij, wrakselen noch in skoft tsjin, mar hja moasten dochs meibetelje oan earmjild foar de arbeiders sûnder ynkommen en oan slikjild om de wettersee wer drûch te meallen. 

Doe’t de polderbestjoeren oan de slach koene, wie de saak gau beslikke. De Nije Feart -fan 'e Gerdyk, dwêrs troch it spjalten Terwispel hinne, mei in wide bôge om de Tynjester gerjochtichheid nei de Ulesprong en fierder op [[Haskerdiken]] ta- lei der yn 1852 al yn. Hjir en dêr in mûne op de polderdyk en it modern Tripgemaal fol yn it wurk en de wettersee rekke stadichoan drûch en ree as greide foar de feehâlderij. Dat hie ek ta gefolch dat de beroppen fan 'e befolking op De Tynje feroaren. Wa’t koe en woe, begûn te buorkjen, fakentiden as boerearbeider mei in stikmannich kei thús. In [[P.W. Jansen]], dy’t goed jild fertsjinne hie yn Ynje, sette in stifting op mei it doel dat sokke lytse [[komelker]]s mei liend jild in bedriuw begjinne koenen. Út [[Denemark]] kaam de gedachte oer en pak de saken koöperatyf oan. Dat liede ek op De Tynje ta in tal koöperative ferienings fan boeren, lykas de oankeapferiening, de lienbank en it molkfabryk. Letter sluten ek winkellju har gauris by in koöperaasje oan, sa as De Spar, Enkabé, [[VéGé]] en [[Vivo]]. 

Sûnt 1850 kamen der njonkelytsen ek sosjale en kulturele ferienings, tsjerken en skoallen. Fier foar 1910, it jier dat De Tynje offisjeel selsstannich waard, hienen de Tynjesters al in ryk ferieningslibben. 'De Bazuin' bestiet sûnt 1905, de earste sechstich jier sels as harmonykorps mei klarinetten en al. 'Pleatslik Belang' waard yn 1896 al oprjochte. Toanielferiening 'Rjocht en Sljocht' is fan 1872. It earste [[Grifformearde Tsjerken yn Nederlân|grifformearde]] tsjerkje is boud yn 1866. De iepenbiere skoalle oan it Tynjerak wie der yn 1861 of noch earder. De gymnastykferiening is like âld as it doarp. De grifformearden krigen yn datselde jier in dûmny foar harren sels. Dy stiften yn 1912 ek in kristlike skoalle oan de Riperwei (no de klokmakkerij).

=== Fan 1910 oant 1955 ===
Tige wichtich foar de ekonomy fan De Tynje wie de bou fan in eigen koöperative [[molkfabryk]] of bûterfabryk. Yn 1916 gie dat fabryk, de ''Volharding II'' fan ‘e mient. Dat wichtige barren kin wol beskôge wurde as de ôfsluting fan de feanterij en de earmoede dy’t dêrmei anneks wie. 

Yn de [[Beurskrach fan 1929|krisis fan jierren 1930]] kaam in soad earmoede werom. Gâns lju rekken sûnder wurk en wa’t yn de [[wurkferskaffing]] belâne, fertsjinne net drekt genôch, nettsjinsteande 48 oeren wurk yn ‘e wike. De oarloch makke dêr min of mear in ein oan. Mar doe kaam der folle slimmere noed foar yn it plak.

Yn maaie 1940 sneuvelen by de ynfal fan de Dútsers twa jonge Tynjesters op de [[Grebbeberch]]: Klaas Idzerda en Jean Jeaninga. De Tynje wie yn de [[Twadde Wrâldkriich]] in bolwurk fan it ferset. Yn [[De Deelen]] binne hiel wat wapens 'dropt' en yn turfbulten bedobbe. Ferskate ûnderdûkte kopstikken fan it Fryske ferset, wêrûnder de Tynjester skoalmaster Douwe Symen Algra, kamen geregeld op de Tynje en omkriten gear foar yllegaal oerlis oer harren plannen en aksjes. Dêrom hie De Tynje mear as in soad oare doarpen út en troch te lijen fan in oerfal of in 'razzia'. Dy fan 29 desimber 1944 wie de slimste. Master Algra koenen se net pakke, mar twa ûnskuldigen, Wolter Húsman en Ealtsje de Vries, waarden om neat deasketten. Itselde hienen se earder dien mei Hylke Watzema.&lt;ref&gt;Lêz: http://www.tynje.nl/historie/oorlog/december.htm&lt;/ref&gt;. Op de alderlêste oarlochsdei waard de [[It Hearrenfean|Hearrenfeanster]] fersetsman Sieger van der Laan op De Tynje, by de Warrebetten, deasketten, wylst er 'bewapene’ wie mei in wite flagge. Foar Klaas en Jean stie rillegau in monumint op it tsjerkhôf, ûntwurpen troch ir. Van der Leij. Yn de nei-oarlochske nijbou binne strjitten ferneamd nei de fermoarde Hylke Watzema en nei 'Van der Velde', de skûlnamme fan master Algra as fersetslieder.

Yn [[1946]], doe't it [[molkfabryk]] 30 jier âld wie, is der oer de skiednis fan De Tynje om 1890 hinne in revu skreaun, mei teksten fan [[Fedde Schurer]]. Dy is doe trije dagen lang yn in grutte tinte opfierd troch 'Rjucht en Sljucht'. De tige passende titel 'In doarp riist út 'e puollen' is noch te finen op it monumintsje dat letter foar it bûterfabryk delset is. 

Yn 1948 sneuvele in jonge âld-Tynjester, Jan Dam yn de saneamde polysjonele aksje yn [[Nederlânsk-Ynje|‘ús’ Ynje]] (no [[Yndoneezje]]). 

Dat it folk fan De Tynje doe ek al grutsk op it eigen doarp wie, is goed te sjen op de saneamde ’Tynjefilm', dy't it kristlike muzykkorps 'De Bazuin' yn [[1952]] meitsje liet. Dêr binne net allinnich de skoalbern op te sjen (de [[De Ulesprong (Opsterlân)|Ulesprong]] hie doe noch in eigen skoalle), mar ek populêre doarpstipen, lykas Ynze Overwyk, Jehannes 'Post' Akkerman en 'Swarte' Harm (van der Vliet), de fiskerman fan de Warren.

=== 1955 en letter ===
In jier as tsien nei de oarloch kaam der jild frij om it doarp te ‘modernisearjen’. It Tynjerak en it Skitersrak waarden tichtsmiten, want dêr moast de provinsjale wei fan De Gordyk nei Aldeboarn as nije omwei oerhinne. Sels de iuwenâlde Wispel en in grut part fan it like âlde Mûdjip moasten it belije. De measte, faak skildereftige brêgen en slûzen waarden ferneatige. 
Doe is De Tynje in soad fan syn karakter en skiednis kwyt rekke. Yn de jierren 1950 waarden oan [[ruilferkaveling]] en wurkferskaffing mear belang takend as oan it behâld fan oare saken. In pear jier letter is ek de [[Rykswei 7|A7]] tusken [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] en [[Drachten]] oanlein sadat De Tynje in stik better te berikken waard. 

Al jierren tebek wurde om de fiif jier lustrumfeesten organisearre. Dan wurde hûzen optúgd en ride fersierde weinen troch it doarp en omkriten efter it muzyk fan De Bazuin oan. It jier [[1910]] wurdt op 'e Tynje as it bertejier fan it doarp beskôge. It earste iuwfeest waard fierd ûnder it motto 'De Tynje 100-jong en brûzjend'.

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Tijnje 01.JPG|thumb|260px|De Tynje]]
De [http://www.detrekkerstinte.nl/ Trekkerstinte] is it doarpshûs en de Tynjeboade de doarpskrante. Op it stuit (2023) wurdt der wurke oan in nij MFA, dêr't njonken it doarpshûs ek de skoallen en sportferienings in plak krije.&lt;ref&gt;Sa!, 12 april 2023&lt;/ref&gt; It doarp hat in boarterstún en it natuerswimbad [http://zwembad.weebly.com/ De Wispel]. In soad gebouwen binne troch de Tynjesters mei elkoar boud. De tradisjonele skelnamme foar in bewenner fan 'e Tynje is bakbrogge.&lt;ref&gt;AFUK list út de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy fan P.H. Breuker.&lt;/ref&gt;

It tal winkellju is de lêste jierren stadichoan minder woarn. Dochs is der noch in doarpswinkel dêr't men bygelyks ek klompen keapje kin. 

Al jierren herwaarts binne der om de fiif jier lustrumfeesten. Dan wurde hûzen fersierd en ride fersierde weinen efter it muzyk fan De Bazuin oan troch it doarp en de omkriten. 

=== Tsjerke === 
{{Apart|Protestantske tsjerke fan De Tynje}}
[https://www.pkntijnje-terwispel.nl/index2.html PKN De Tynje-Terwispel]

=== Skoalle ===
* [https://deopstekker.nl/ Doarpsskoalle De Opstekker]
''(De iepenbiere basisskoalle De Pols en de protestantsk-kristlike basisskoalle De Rank binne yn 2022 fusearre).''
* [https://lytsewrald.nl/ Pjutteboartersplak De Lytse Wrâld]

=== Ferienings ===
It doarp hat ferskillende buertferienings. 
{|
|valign=top|
* [https://www.facebook.com/deboljeiers/?locale=nl_NL Dweilorkes De Boljeiers]
* [https://www.facebook.com/p/Volleybalvereniging-Tijnje-100063911148020/ Follybalferiening De Tynje]
* [[Fuotbalferiening Tynje]]
* [https://gvtijnje.weebly.com/ Gymnastykferiening de Tynje]
* [https://website.places.nl/4345625/hondensportvereniging-de-doordouwers/  Hûnesportferiening De Doordouwers]
* [http://www.iepenloft.frl/kaarten/ Iepenloftspul De Tynje]
* [https://www.facebook.com/p/IJsclub-de-Onderneming-Tijnje-100063491195213/?locale=nl_NL Iisklub De Onderneming]
* [http://www.turftrapers.nl/ Karnavalsferiening De Turftrapers]
|valign=top|
* Koaren:
** Manljuskoar
** Popkoar
* [https://debazuintijnje.nl/ Kristlike muzykferiening De Bazuin] 
* [https://www.facebook.com/TennisVerenigingTijnje/ Tennisferiening De Tynje]
* [https://rjuchtensljuchtdetynje.weebly.com/ Toanielferiening Rjucht en Sljucht]
* [https://www.facebook.com/racing4tijnje/ Racing 4 Tynje]
|}
''(De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [http://www.tynje.nl/sport.html hiemside fan it doarp])''

=== Befolking ===
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
| '''Jier:'''  || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2005 || 2008
|-
| '''Ynwenners:''' || 1402 || 1349 || 1321 || 1294 || 1255 || 1489 || 1500 
|-
| '''Jier:'''  || 2015 || 2020 
|-
| '''Ynwenners:''' || 1571 || 1550 
|}

=== Berne ===
* [[Gerrit Roorda]] (1890-1977), politikus en aktivist
* [[Hein Vos]] (1903–1972), ekonoom en âld-minister 
* [[Hindrik Gosses de Jong]] (1932-2011), skriuwer, û.o. oer de skiednis fan De Tynje 
* [[Pieter Zwerver]] (1936-2017), fuotballer, dy't û.o. mei [[Abe Lenstra]] spile
* [[Jappie Walstra]] (?), para-olympysk hânbôgesjitter
* [[Sietse de Vries]] (1955), Frysk skriuwer

=== Eveneminten ===
* Tynjerock
* [https://www.facebook.com/trekkerbehendigheid/?locale=nl_NL Trekkerfeest] (septimber)
* Tynster Mid-Winter Spektakel

== It besjen wurdich ==
[[Ofbyld:Klokkenstoel Tijnje 05cw.JPG|thumb|upright|250px|''De klokkestoel fan De Tynje yn 2007'']]
Op it tsjerkhôf stiet ien fan de [[klokkestuollen yn Fryslân]].

De [[Protestantske tsjerke fan De Tynje|grifformearde (tsjintwurdich PKN) tsjerke]] oan 'e Rôlbrêgedyk is ien fan de earste fan wapene beton boude tsjerken en dêrom in [[ryksmonumint]]. Oan de Riperwei stiet de eardere herfoarme tsjerkje, dy't omboud is ta wente, dat doe sels omtinken yn de lanlike parse krige. 

Yn it doarp steane in tal âlde huzen. Oan de Breewei binne guons restaurearre. 

Yn it doarp stiet ek it earste (en ienige) [[Opel Oldtimer Museum]] fan Nederlân. Yn dat museum stiet in fariaasje oan modellen en jiergongen fan dat merk. 

Fierders binne der noch it âlde molkfabryk fan it doarp, de moleromp oan de Nije Feart, in soad boerepleatsen, de brechjes lâns de polder dy't nei de huzen en buorkerijen liede, de byldetún It Ulenêst en in mânske swerfstien. De swerfstien dy't brûkt is foar it monumint fan de [[Slach by Warns]] komt ek fan De Tynje. Dy waard yn 'e jierren 1930 opgroeven troch [[Gerrit Roorda]] en hat earst sa'n tweintich jier by him op it hiem lein, deun by de eartiidske Grutte Tynje.

== Natoer ==
Om De Tynje hinne lizze ferskate natuergebieten. Troch de noch jonge 'Tynster bosk' rint in drok, betonnen fytspaad. De Tynje hat in relatyf grut oerflak oan lân en ferskate wetters, ûnder oaren de [[Nije Feart (De Ulesprong)|Nije Feart]] as ûnderdiel fan de [[Turfrûte]]. Fan it [[Mûdjip]] is noch in lêste restant oer. Fan de eartiidsk sa wide Wispel is neat mear oer as in asfaltwei. It Tynjerak en it Skitersrak, de Grutte Tynje bylâns oant de Lytse Tynje ta, binne tichtsmiten; dêr leit no de provinsiale omwei. Noardwestlik dêrfan is it [[Lange Rak]] noch, mar dan as ôfwetteringskanaaltsje. En nei it suden rint op de grins mei de himrik fan [[Gersleat]] de [[Nokfeart]]. It natuermonumint [[De Deelen]] leit net fier fan it doarpsgebiet fan De Tynje.

== Sêgen ==
Omdat De Tynje in &quot;jong&quot; doarp is binne der net safolle sêgen te fertellen as yn oare Fryske doarpen. De sêgen dy't neamd wurde gean oer in spûkhûs by de Rôlbrêge en in spûktsjerkhôf oan de Warrewei. By dizze lêste soenen swarte wiven sjoen wêze dy't dêr op 'e sleat rûnen. De sêgen binne wylst al ferdwûn út de fertellings binnen famyljes.

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch De Tynje rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 23:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia De Tynje
* '''Line 26:''' [[Akkrum]] - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[De Gordyk]]
* '''Line 104:''' De Tynje - [[Ien]] fia De Gordyk en [[Haulerwyk]]

De buslinen troch De Tynje wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Binnentroch, Breewei, Brêgeleane, De Warren, De Wispel, Farskewei, [[Gerrit Roorda]]wei, Hanebuert, Heawei, [[Hein Vos]]wei, It Rak, Kupershagen, Master Roordawei, Polderdyk, Riperwâlden, Riperwei, [[Rôlbrêge(dyk)]], [[Romke van Dam]]wei, Stokkershagen, Tynjewei, [[De Ulesprong (Opsterlân)|Ulesprong]], Van der Veldestrjitte, Volharding, Warrewei, Watzemawei, Winia-Ikkers.

== Sjoch ek ==
* [[De Tynje (wetter)]]
* [[De Tynje (Ljouwert)]]
* [[Fryske doarpen]] 
* [[Opel Oldtimer Museum]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.tynje.nl/ Webstee fan Tynje]
* [http://www.tynje.nl/stoarmhoeke Webstee fan buertferiening de &quot;Stoarmhoeke&quot; út 'e Tynje]
* [http://www.arbosracing.nl Webstee fan it kombine-reesteam fan Tynje]
* Minuutplans en Kaarten, ferskate út de ''[[Tresoar]]''-samling
* De ''[[Wopke Eekhoff|Eekhoff]]''-kaarten (1848) fan Opsterlân e.o.
* De ''[[Schotanusatlas|Schotanus]]''-kaarten (1718) fan Opsterlân e.o.
* Etappekaarten 1848) en Nettekeningen Friesland (1853-'56) yn:
* Grote Historische Provincie Atlas (1:25.000), Grins 1992. De nettekeningen foar de [[Topografyske en Militêre Kaart]] (TMK) fan û.o. De Tynje binne yn 1854/55 makke troch ''A.W.H. Nolthenius de Man''
* {{aut|[[S.J. van der Molen]]}} - Opsterlân. Skiednis fan in Wâldgritenij, Ljouwert 1977
* {{aut|[[Kerst Huisman]]}} - ''Opstand in de turf. Het harde leven in een veenderijgebied''. Ljouwert 1981
* {{aut|Kerst Huisman}} - ''Slits en roggeprip. Opsterland 1940-'45''. Ljouwert 1995
* {{aut|[[Tjeerd Bottema]]}} - ''Mijn leven''. Bûtenpost 1976
* {{aut|Andries Idzerda}} - ''Zowel nut als genoegen betreffende. Plaatselijk Belang Tijnje 1896-1996''/mei spesjaal nûmer fan De Tijnjebode. De Tynje septimber 1996
* {{aut|[[Andries Idzerda]]}} - It muzyk giet troch De Tynje. De Bazuin 1905-2005. De Tynje 1 novimber 2005
* {{aut|J.Keizer}} - Het onststaan van het Christelijk Onderwijs in de Friese z.o.hoek, Ljouwert 1980
* {{aut|[[Henk Borger]]}} - ''Herinneringen aan de Plasse. Van Janssenstichting tot Brêgeleane''. Grou 2007
* {{aut|C.P.Hoekema et al}} - ''Eekhoff en zijn werk''. Ljouwert 1980
* {{aut|[[Johan Winkler]]}} - ''Friesche Naamlijst'', yn:
* {{aut|[[Joast Halbertsma]] et al}} - ''Friesch Woordboek'' (1898)
* {{aut|H.G. de Jong}} - Ek al emansipearre? yn: De Pompeblêden, 30 maart 1981. Dêrneist: eigen ûnthâld, oanfolle mei tsjûgenissen fan famylje, freonen en kunde (foar 1940 oant no ta)
* {{aut|Anne Dykstra}} - Joost Halbertsma's veldwerk voor het ''Lexicon Frisicum'' (1872 yn: ...
* {{aut|Arjen Versloot}} - ... (Fryske wetternammen?) yn: De Pompeblêden, maart 2004
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Tijnje|De Tynje}}
}}

{{Koördinaten|53_1_47_N_5_59_28_E_type:city_scale:29000_region:NL|53° 2' NB, 5° 59' EL}}

{{Opsterlân}}
{{DEFAULTSORT:Tynje, De}}
[[Kategory:De Tynje| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]</text>
      <sha1>qef1962bq3heppd6sy42dfxiyum88c5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wynjewâld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6899</id>
    <revision>
      <id>1240790</id>
      <parentid>1181627</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13233" sha1="9g94lmlqubkukzf6ocxurg2s5mjugtz" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Wynjewâld, Grifformearde tsjerke Wynjewâld-De Himrik (1).jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = [[Ofbyld:Wynjewâld vlag.svg|80px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Wijnjewoude wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Wynjewâld}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 28,64 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 28,28 km² &lt;br&gt; - wetter: 0,36 km² 
| befolkingstichtens          = 73 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 
| lân                         = {{NLf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FYf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag_of_Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|53_3_22_N_6_12_22_E_type:city_scale:66000_region:NL|53° 3' NB, 6° 12' EL}}
| webside                     = [https://wijnjewoude.net/ wijnjewoude.net]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 3
| lat_sec                     = 22
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 12
| lon_sec                     = 22
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = ''Lokaasje fan Wynjewâld yn Fryslân''
| ôfbylding99                 = Map NL Opsterlân Wynjewâld.png
| ôfbyldingstekst99           = ''Himrik fan Wynjewâld (grien) yn de gemeente Opsterlân''
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}     
'''Wynjewâld''' is in doarp by de [[N381]] east fan [[Beetstersweach]] yn de gemeente [[Opsterlân]]. Under Wynjewâld falle ek de buorskippen [[Lyts Grins]], [[Petersburch (buorskip)|Petersburch]] (foar in part), Stripe en [[Weinterpferlaat|Weinterpfallaat]].

Wynjewâld hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Wynjewâld}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Skiednis ==
[[Ofbyld:2023 Dobben op de Duerswâldmerheide.jpg|thumb|left|''Dobben op 'e Duerswâldmerheide'']]
It hjoeddeiske lânskip om Wynjewâld hinne ûnstie yn 'e lêste [[iistiid]] fan 10.000 jier foar Kristus. De delling fan it [[Alddjip]] ûnstie bygelyks troch't it fan it iis útslipe gebiet feroare yn in rivier fan raand iis, dat [[liem]] ôfsette en yn Wynjewâld op guon plakken ticht oan it oerflak komt. Ut dy tiid datearje ek de [[dobbe]]n om Wynjewâld hinne, dy't ûnstiene troch beferzen wetter yn 'e boaiem, dy't de grûn omheech treau en sa heuvels foarme. De grûn boppe de iisheuvels skode letter fan it iis ôf en sa untstie om it iis hinne in wâl en nei't it iis raande in dobbe. Op de [[Duerswâldmerheide]] en de oan Mounleane lizze noch in pear fan sokke dobben. 

Bysûnder wie de fynst by Wynjewâld fan in [[fûstbile]] troch de amateurargeolooch [[Hein van der Vliet]] yn augustus 1939. Mei dy fûstbile fan 60.000 oant 150.000 jier âld koe oantsjut wurde dat Noard-Nederlân al foar de lêste iistiid bewenne wie, mooglik troch [[Neandertaler]]s of in noch âlder type minske.
.&lt;ref&gt;U.o.: A. Bohmers en Br. AQ. Wouters, ''Früh und Mittelpaleothische Funde aus den Niederlanden'', yn: ''Paleohistoria III'' (1954). Online: [http://rjh.ub.rug.nl/Palaeohistoria/article/view/24766/22214 Paleohistoria]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;H. van der Vliet, ''Een paleolitische vuistbijl van Wijnjeterp, Fr.'', yn: ''Publicatie XII'' (1952) fan de Nederlânske Geologyske Feriening. Online: [http://natuurtijdschriften.nl/download?type=document;docid=404358 ''Natuurtijdschriften'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180310010317/http://www.archeoweb.nl/pages/prehistorie/paleolithicum/midden-paleolithicum.php Archeoweb.nl ''Over werktuigen uit het midden-paleolithicum in onder andere Noord Nederland'']&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;PDF Hendrik van der Vliet, [http://www.twentsetaalbank.nl/docs/1991-Vuistbijl_van_Wijnjeterp.pdf ''De strijdbijl van Wijnjeterp''], De Oare útjouwerij, Ynskede 1991&lt;/ref&gt; De fûstbile is yn it streekmuseum op 'e Gordyk te besjen. 

Ek is der ark fûn oan de iggen fan it Alddjip en op de Duerswâldmerheide fan minsken út de rindierkultuer, dy't likernôch 15.000 jier tebek yn 'e krite omswalken en mooglik harren kampen hiene op de hege sânrêchen om dêr te jeien en te fiskjen. It lânskip seach der doe út lykas hjoed-de-dei de Noard-Europeeske [[toendra]]'s.   

Der earste spoaren fan fêste bewenning datearje út de tiid fan de [[Trachterbekerkultuer]] (± 5.000 jier tebek). By de Poasten wie in grêfheuvel, dy't lykwols ôfgroeven waard. Oare fynsten fan dy kultuer wurden yn it [[Frysk Museum]] bewarre. 

[[Ofbyld:2023 Duerswâldmer tsjerke.jpg|thumb|left|''Duerswâldmer tsjerke'']]
Wynjewâld wie yn de 14e iuw in oer twa doarpen ferdielde boeremienskip op in sânrêch súd fan it Alddjip. Yn it noard en easten leine grutte stikken heide en yn it suden gefaarlik heechfean. De boeren libben fan ikkerbou. Yn [[1315]] waard ''Weningawalda'' neamd, wêrmei't it west lizzende [[Weinterp]] ornearre waard. De [[tsjerke fan Duerswâld|tsjerke]] fan it eastlik lizzende [[Duerswâld]] is lykwols âlder en stamt út [[1250]]. It is de âldste tsjerke fan ''Upsateraland'' (Opsterlân → 'dêr wêr't heech wenne wurdt'). 

[[Ofbyld:2023 Weinterper tsjerke.jpg|thumb|left|''Weinterper tsjerke'']]
Yn de [[18e iuw]] kochten de saneamde kompanjons heechfean yn it doarp oan om it oan te meitsjen en [[turf]] te winnen. De [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] waard foar de ôfwettering fan it fean en it ferfier fan 'e turf fanút [[De Gordyk]] groeven en yn [[1767]] wie de feart oan Weinterp ta, dy't dêrnei fierder groeven waard nei [[Eaststellingwerf]]. Foar de feanterij en it oanmeitsjen fan lân wiene arbeiders nedich en oan de feart waard doe de bebouwing tichter en dêr ûntstie lintbebouwing. Yn 1777 waard de tsjerke fan Weinterp stien foar stien ôfbrutsen en op it hjoeddeiske plak werboud. Foar dy tiid stie de tsjerke op it plak dêr't no it [[Weinterper Skar]] leit. 

Weinterp en Duerswâld krigen yn 1903 in mienskiplike molkfabryk by it buorskip [[Lyts Grins]] oan de Kompanjonsfeart. Nei de fúzje mei it molkfabryk fan [[Easterwâlde]] waard it fabryk &quot;De Vooruitgang&quot; sletten en ôfbrutsen.&lt;ref&gt;[https://www.zuivelfabriekenfriesland.nl/wijnjewoude zuivelfabriekenfriesland.nl, oproppen 9 juny 2023]&lt;/ref&gt;

De útfiering fan it [[ruilferkaveling]]splan It Keningsdjip feroare yn de jierren 1960 it lânskip om Wynjewâld hinne troch skaalfergrutting: sânreden ferdwûnen, it Alddjip waard kanalisearre en de âlde wetterkes feroaren mei't it lân op 'e nij ferdield waard. Yn in heale iuw tiid feroare in agraryske mienskip yn in mienskip fan minsken dy't fral bûten it doarp yn plakken as [[Drachten]], De Gordyk en Easterwâlde wurkje. 

Mei't de befolking fierder groeide waarden der sûnt de jierren 1960 súd fan de Merkebuorren in soad nije hûzen boud. Yn 1973 ûntstie net sûnder slach en fûle striid Wynjewâld troch it gearfoegjen fan de eardere doarpen [[Weinterp]] en [[Duerswâld]]. De offisjele skieding tusken Weinterp en Duerswâld lei op de Loksleane.  
                                          
== Mienskip ==
Mei help fan in soad frijwilligers koe yn maaie 2000 it nije multifunksjonele sintrum [https://wijnjewoude.net/de-swingel/ De Swingel] iepene wurde. Njonken it doarpshûs krigen in sportseal, in pjutteboartersplak en ferskillende oare foarsjennings dêr ûnderdak. It doarp hat in [https://wijnjewoude.net/plaatselijk-belang-wijnjewoude/ Pleatslik Belang] en de [[doarpskrante]] hjit [https://wijnjewoude.net/de-ban/ De Bân]. 

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Weinterp, klokkestoel.jpg|thumb|260px|''Klokkestoel Weinterp]]
{{Apart|Tsjerke fan Duerswâld}}
{{Apart|Tsjerke fan Weinterp}}
* [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]]: [https://hervormdegemeentewijnjewoude.nl/ Herfoarme Gemeente Wynjewâld]
* PKN: [https://www.pkngereformeerdekerkwijnjewoude.nl/index.html Grifformearde Tsjerke Wynjewâld]

De Grifformeard-frijmakke Maranathatsjerke waard yn 2010 sletten fanwegen it tebekrinnende tal leden. De measte leden tsjerkje hjoeddedei yn [[Fryske Peallen]].&lt;ref&gt;[https://reliwiki.nl/index.php?title=Wijnjewoude,_Merkebuorren_91_-_Maranathakerk_(1978_-_2010) Reliwiki, 10 juny 2023]&lt;/ref&gt;

=== Skoalle &amp; Pjutteopfang ===
* [https://skoalledesinnewizer.nl/ Basisskoalle De Sinnewizer] 
Yn 2021 waard de iepenbiere basisskoalle It Twaspan sletten. De bern fan dy skoalle gyngen oer nei de kristlike basisskoalle Votum Nostrum. De fúzjeskoalle krige yn it ramt dêrfan de nije namme De Sinnewizer.&lt;ref&gt;[https://frieschdagblad.nl/regio/Weinig-scholen-in-Frysl%C3%A2n-sluiten-de-deur-26932479.html Frysk Deiblêd, 10 july 2021]&lt;/ref&gt; 
* [https://www.kinderopvangesther.nl/peutergroep/peutergroep-de-telle-wijnjewoude/ Pjutteopfang De Telle] 
=== Ferienings ===
[[Ofbyld:2023 Wynjewâld, pleats Merkebuorren 39.jpg|thumb|260px|''Merkebuorren 39'']]
[[Ofbyld:2023 Wynjewâld, De Beam fan Jikke van de Waal-Bijma (op 'e Trijehoek).jpg|thumb|260px|''De Beam fan Jikke van de Waal-Bijma'']]
It doarp hat in soad buertferienings en in ryk ferieningslibben.
{|
|valign=top|
* [https://wijnjewoude.net/euphonia/ Kristlike muzykferiening Euphonia]
* [https://wijnjewoude.net/zangvereniging-looft-den-heer/ Sjongferiening Looft den Heer]
* [https://wijnjewoude.net/uitvaartvereniging-eert-de-doden/ Begraffenisferiening Eert de Doden]
* [https://www.facebook.com/vogelwachtdonkerbroek/?locale=nl_NL Fûgelwacht]
* [https://lytsefjildruters.nl/wie-zijn-we/historie/ Ponyklub De Lytse Fjildriders]
* [https://longawijnjewoude.nl/ Gymnastykferiening Longa]
|valign=top|
* [https://wijnjewoude.net/it-stikelbearske/ Angelsportferiening It Stikelbearske]
* [https://www.weningewalde.nl/ Tennisferiening Weningewalde]
* [[Fuotbalferiening ODV]]
* [https://wijnjewoude.net/volleybalvereniging-dws/ Follybalferiening DWS]
* [https://www.facebook.com/IJsclubGreatFoarut/ Iisklub Great Foarút]
|}

''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de [https://wijnjewoude.net/verenigingen/ hiemside fan it doarp])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1973 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners Weinterp''' || 1365 || 1372 || 1305 || 1282 || 1320
|-
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners Duerswâld''' || 625 || 528 || 514 || 445 || 434 
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2005 || 2015 || 2020
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners Wynjewâld''' || 1993 || 2049 || 2035
|}
[[Ofbyld:2023 Weinterpfallaat (2).jpg|thumb|260px|''Weinterpfallaat'']]
=== Berne ===
* [[Tamme Foppes de Haan]] (1791-1868), dûmny
* [[Jan Welfing]] (1920-1945), fersetsman 
* [[Anny Bosma-Banning]] (1913–2008), ûntwikkelster Frysk learmateriaal
* [[Swaantsje Monderman]] (alias Swaantsje Duursma, 1928-2007), dichteresse 
* [[Geertje Roelinga-De Groot]] (1887–1997), yn 1996 titelhâldster âldst libjende ynwenner fan Nederlân 
* [[Albert Oost]] (1968), skilder en byldhouwer
* [[Else Talsma]] (2003), aktrise

=== Eveneminten ===
* [https://www.pinksterfeest316.nl/ Pinksterfeest]
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=100057298008494 Doarpsfeest] (juny)
* [https://www.friesetuigpaard.nl/friesland/wedstrijddata/999/ Hynstedei]

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Wynjewâld rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 14:''' [[Drachten]] - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]] fia [[Bakkefean]]
* '''Line 84:''' Drachten - [[Assen]] fia [[Haulerwyk]]
* '''Line 104:''' [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] - [[Ien]] fia [[De Gordyk]] en Haulerwyk

De buslinen troch Wynjewâld wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Oer de [[strjitten fan Wynjewâld]]

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

== Keppeling om utens ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=ztaCtJxLU6M Doarpsfilm út 1966]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.wijnjewoude.net/ Webstee fan Wynjewâld].
* {{Wikiwurdboek}}
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Wijnjewoude|Wynjewâld}}
}}

{{Opsterlân}}
{{DEFAULTSORT:Wynjewald}}
[[Kategory:Wynjewâld| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Opsterlân]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1973]]</text>
      <sha1>9g94lmlqubkukzf6ocxurg2s5mjugtz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haskerdiken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6907</id>
    <revision>
      <id>1240799</id>
      <parentid>1222744</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8513" sha1="llqwj9mwfskwyxplguzw5ggczvsolbd" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Haskerdiken, Ryksstrjitwei.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Ryksstrjitwei''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Haskerdiken}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 7,81 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 7,35 km² &lt;br&gt; - wetter 0,46 km² 
| befolkingstichtens          = 53 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_36_N_5_52_43_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 5° 52' E}}    
| webside                     = [https://www.facebook.com/haskerdijkennieuwebrug/?locale=nl_NL FB-side Hakserdiken en Nijbrêge] &lt;br&gt; [http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/ Side Haskerdiken-Nijbrêge (wurdt net byholden)]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 	        
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 36
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 52
| lon_sec                     = 43
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
| ôfbyldingsbreedte99         =
}}                                                
'''Haskerdiken''' is in doarp oan it [[Hearrenfeanster Kanaal]] yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. It noardlike diel fan de fersprate lintbebouwing wurdt Krom Haskerdiken neamd. Under Haskerdiken falt ek de buorskippen [[Sythuzen]] en [[Spitsendyk]]. Haskerdiken foarmet mei it jongere [[Nijbrêge]] in [[twillingdoarp]]. 

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Haskerdiken}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Haskerdiken. kleasterkapel (18e iuw).jpg|thumb|left|''Kleasterkapel (18e iuw)'']]
De namme waard yn it ferline ek neamd as 'tho da Dijcken' (1465), 'to Hasche dykem' (1473), 'in Hasscher dyken' (1489), 'in Hasscha dyken' en Hasker dycken (1496).

Op it plak wenne yn 'e 13e iuw de [[Norbertinen|Norbertynske]] [[hearemyt]] [[Dodo (sillige)|Dodo]], dy't ferstoar nei't yn 1231 syn klinte of kapel ynstoartte en hy ûnder it pún bedobbe waard. By it finen fan syn lichem waarden de tekens fan [[stigmata]] ûntdutsen en fuort dêrnei waard op it plak troch de muontsen Sirikus en Sifridus mei in pear leken it [[Hasker Konvint]] (ek it kleaster fan Marije's Roazedelling) stifte, dat de rigel fan [[Augustinus fan Hippo|Augustinus]] folge. Oer de fûneminten fan de kapel waard in kleastertsjerke boud, dy't tagelyk ek in [[parochy]]tsjerke wie. Ynearsten wie it in [[dûbelkleaster]], mar doe't it kleaster him yn 1466 by de [[kongregaasje fan Windesheim]] oansleat wie it al in manljuskleaster. De muontsen dienen oan it oanmeitsjen fan it ûnlân en leinen diken oan, mar der wie ek in hospitaal. Tusken [[1576]] en [[1579]] waard it kleaster ferneatige. De kleastertsjerke bleau lykwols yn gebrûk as [[Protestantisme|protestantske]] tsjerke, dy't yn [[1817]] ferfongen waard troch de hjoeddeiske tsjerke fan Haskerdiken.&lt;ref&gt;[https://lc.nl/friesland/heerenveen/De-Friese-kluizenaar-die-Haskerdijken-op-de-kaart-zette-26062428.html Ljouwerter Krante, 5 oktober 2020]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://cms.beeldschrift.nl/api/api/file/saft/2793ea3fd2eb6e8c7d63c7cad08eae54/ L.K. van der Meer: De Kapelle van Haskerdijken]&lt;/ref&gt; 

Yn de [[19e iuw]] waard besuden it doarp in nije brêge boud; dêr ûntstie it doarp [[Nijbrêge]], dat mei Haskerdiken in [[twillingdoarp]] foarmet. Oant de [[gemeentlike weryndieling]] op 1 jannewaris 1984 hearde Haskerdiken by de gemeente Haskerlân, wylst [[Nijbrêge]] ta de gemeente It Hearrenfean rekkene waard. Dêrnei hearde Haskerdiken by de gemeente Skarsterlân en mei't yn 2014 de gemeente Skarsterlân opheft waard, waard ek Haskerdiken by de gemeente It Hearrenfean yndield. 

Oant 1954 waard ek de hjoed-de-dei by [[Vegelinsoard]] yndielde buorskip [[Twahûs]] ta de [[himrik]] fan Haskerdiken rekke. 

Sûnt 2012 makket it Dodopaad diel út fan it [[Jabikspaad]], in diel fan de pylgersrûte fan [[Sint-Jabik]] nei [[Santiago de Compostella]].
 
== Mienskip ==
Sûnt 1983 spilet '[https://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/verenigingen/it-deelshus/ It Deelshûs]', it mienskiplike doarpshûs fan Haskerdiken en Nijbrêge, in sintrale rol yn it ferieningslibben fan it doarp. Yn 'e jierren 2010-2011 waard it doarpshûs ferboud en modernisearre. Haskerdiken en Nijbrêge hawwe sûnt 1900 in mienskiplik [http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/plaatselijk-belang/ Pleatslik Belang]. &quot;De Brêge&quot; is de doarpskrante fan it twillingdoarp. Frijwilligers hawwe yn 1992 de organisaasje Doarpshelp oprjochte, dy't him ynearsten op de âlderein rjochte mar hjoeddedei syn tsjinsten oan it hiele doarp oanbiedt. Doel fan de organisaasje is it behâld fan de leefberens yn it doarp foar elkenien.

=== Tsjerke ===
[[Ofbyld:2023 Haskerdiken, kapel (2).jpg|thumb|260px|''De kapel fan Haskerdiken'']]
{{Apart|Kapel fan Haskerdiken}}
Haskerdiken is oansletten by de [https://www.protestantsegemeenteheerenveen.nl/Kerkdienst_Haskerdijken PKN-gemeente It Hearrenfean]. Alle moannen wurdt der in tsjinst hâlden yn de tsjerke fan Haskerdiken. 

=== Skoalle ===
Oant 2016 wie 'It Fiifde Sté' de iepenbiere basisskoalle fan it doarp. De bern kamen fral út Haskerdiken en Nijbrêge, mar ek út de himrikken fan oanbuorjende plakken. De basisskoalle waard fanwegen it lytse tal bern sletten.  
[[Ofbyld:2023 Haskerdiken, Doarpsstrjitte.jpg|thumb|260px|''Doarpsstrjitte'']]
=== Ferienings ===
* [https://www.facebook.com/svsimhaskerdijken/ Sportferiening SIM]
* Stifting Folksfermaak Haskerdiken-Nijebrêge
* Toanielferiening Wêz Warber
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Haskerdiken-Nijbrêge]
* Fierder binne der ek in pear gesellichheidsklubs.
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan Haskerdiken-Nijbrêge. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy [http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/verenigingen/ hiemside])&lt;/small&gt;''
[[Ofbyld:2023 Haskerdiken, pleats Kapellewei 1.jpg|thumb|260px|''Pleats Kapellewei'']]
=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1840 || 2013 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 304 || 400 || 395 || 395  
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/tjalleberd/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')

== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Haskerdiken rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 27:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[Akkrum]] en [[Beetstersweach]]
* '''Line 28:''' It Hearrenfean - [[Grou (plak)|Grou]] fia Akkrum

De buslinen troch Haskerdiken wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Haskerdiken]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.jabikspaad.nl/frl/dorpen/haskerdiken.html Oer Sillige Dodo/Jabikspaad]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Haskerdijken|Haskerdiken}}
}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Haskerdiken| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Haskerlân]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skarsterlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>llqwj9mwfskwyxplguzw5ggczvsolbd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nijbrêge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6911</id>
    <revision>
      <id>1240855</id>
      <parentid>1130440</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Strjitten */</comment>
      <origin>1240855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7007" sha1="mdq7fjoaplsb8kh2iz9zpanwms51t6s" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Nieuwebrug Nijbrege b 02.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = ''Ljouwerter Strjitwei''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijbrêge}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 0,51 km², wêrfan &lt;br&gt; - lân: 0,41 km² &lt;br&gt; - wetter 0,10 km² 
| befolkingstichtens          = 427 ynw./km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = {{Flagge NL}} [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_28_N_5_53_1_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 5° 53' E}}    
| webside                     = [https://www.facebook.com/haskerdijkennieuwebrug/?locale=nl_NL FB-side Hakserdiken en Nijbrêge] &lt;br&gt; [http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/ Side Haskerdiken-Nijbrêge (wurdt net byholden)]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 	        
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 28
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 53
| lon_sec                     = 1
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
| ôfbyldingsbreedte99         =
}} 
'''Nijbrêge''' is in doarp yn de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. Nijbrêge foarmet mei [[Haskerdiken]] in [[twillingdoarp]]. By it doarp is in grutte jachthaven.

It doarp hat {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Nijbrêge}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners. 

== Skiednis ==
Nijbrêge ûntstie yn de [[19e iuw]] doe't besuden Haskerdiken in nije brêge mei slûs oanlein waard. Skippers moasten dêr somtiden wachtsje en mei de drokte dy't dêrmei mank gie ûntstie der in doarp. Yn [[1952]] is de brêge ferfongen troch in daam.

Om 1900 hinne wenne yn Nijbrêge de bekende kaartlister Hinke Kaart.

Oant [[1934]] hearde Nijbrêge by de gemeente [[Haskerlân]], mar doe't dat jiers de nije gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] foarme waard, krige dy gemeente der in lyts stikje fan Haskerlân mei Nijbrêge by. Oant de [[gemeentlike weryndieling]] yn [[1984]] hearde it doarp by de gemeente It Hearrenfean (wylst Haskerdiken ta de gemeente [[Haskerlân]] rekkene waard). Fan [[1984]] oant [[2014]] hearden beide doarpen by [[Skarsterlân]]; dêrnei kamen se beide by It Hearrenfean.

Sûnt 2012 makket it Dodopaad diel út fan it [[Jabikspaad]], in diel fan de pylgersrûte fan [[Sint-Jabik]] nei [[Santiago de Compostella]].

== Mienskip ==
[[Ofbyld:2023 Nijbrêge, natoerpark (2).jpg|thumb|260px|''Amerikaanske wynmûne'']]
Sûnt 1983 spilet '[http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/verenigingen/it-deelshus/ It Deelshûs]', it mienskiplike doarpshûs fan Haskerdiken en Nijbrêge, in sintrale rol yn it ferieningslibben fan it doarp. Yn 'e jierren 2010-2011 waard it doarpshûs ferboud en modernisearre. Haskerdiken en Nijbrêge hawwe sûnt 1900 in mienskiplik [http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/plaatselijk-belang/ Pleatslik Belang]. &quot;De Brêge&quot; is de doarpskrante fan it twillingdoarp. Frijwilligers hawwe yn 1992 de organisaasje Doarpshelp oprjochte, dy't him ynearsten op de âlderein rjochte mar hjoeddedei syn tsjinsten oan it hiele doarp oanbiedt. Doel fan de organisaasje is it behâld fan de leefberens yn it doarp foar elkenien.

=== Tsjerke ===
Nijbrêge hat nea in eigen tsjerke hân en is oansletten by de [https://www.protestantsegemeenteheerenveen.nl PKN-gemeente It Hearrenfean]. Alle moannen wurdt der in tsjinst fierd yn de [[kapel fan Haskerdiken]]. 
[[Ofbyld:2023 Nijbrêge, Ljouwerter Strjitwei (2).jpg|thumb|260px|''Ljouwerter Strjitwei'']]
=== Skoalle ===
De bern fan Nijbrêge gyngen oant 2016 nei de iepenbiere basisskoalle 'It Fiifde Sté' yn Haskerdiken. De basisskoalle waard fanwegen it lytse tal bern sletten. 

=== Ferienings ===
* [https://www.facebook.com/svsimhaskerdijken/ Sportferiening SIM]
* Stifting Folksfermaak Haskerdiken-Nijebrêge
* Toanielferiening Wêz Warber
* [https://www.friesevogelwachten.nl/nl/vogelwachten/zoek-je-vogelwacht Fûgelwacht Haskerdiken-Nijbrêge]
* Fierder binne der ek in pear gesellichheidsklubs.
''(&lt;small&gt;De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan Haskerdiken-Nijbrêge. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy [http://www.haskerdijken-nieuwebrug.nl/verenigingen/ hiemside])&lt;/small&gt;''

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier ||  2013 || 2015 || 2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 150 || 156 || 172  
|}
(''&lt;small&gt;Boarnen: 2013, 2015 en 2020: [https://allecijfers.nl/woonplaats/tjalleberd/ Alle Cijfers]&lt;/small&gt;'')
[[Ofbyld:2023 Nijbrêge, wrâldbol yn it natoerpark.jpg|thumb|260px|''Wrâldbol yn it natoerpark'']]
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Nijbrêge rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 27:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - [[Drachten]] fia [[Akkrum]] en [[Beetstersweach]]
* '''Line 28:''' It Hearrenfean - [[Grou (plak)|Grou]] fia Akkrum

De buslinen troch Nijbrêge wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

=== Strjitten ===
* ''Ljouwerter Strjitwei'' - fan Ljouwert nei it suden, wêrfan kening Willem I opdracht joech ta de oanlis yn [[1827]] en ek mei betelle. 
* ''Liere'' - fan de liere as takel.

== Ferskaat ==
* Yn it doarp stiet in lytse [[Wynmotor Nijbrêge|Amerikaanske wynmotor]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Nieuwebrug|Nijbrêge}}
}}
{{Koördinaten|52_59_28_N_5_53_01_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 59' NB, 5° 53' EL}}

{{GemeenteItHearrenfean}}
[[Kategory:Nijbrêge| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Haskerlân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]] 
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skarsterlân]]</text>
      <sha1>mdq7fjoaplsb8kh2iz9zpanwms51t6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>It Hearrenfean (plak)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14211</id>
    <revision>
      <id>1240791</id>
      <parentid>1231823</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ekonomy &amp; ynfrastruktuer */</comment>
      <origin>1240791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41245" sha1="5zpju8m07x24z57nzs1j5mnhqstujp4" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = It Hearrenfean
| ôfbylding                   = Crackstate Heerenveen 23.JPG
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = [[Crackstate]] (ûnderdiel fan it gemeentehûs)
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|It Hearrenfean (plak)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Heerenveen Kerncijfers wijken en buurten 2021 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 0,5 m. boppe seenivo
| lân                         = {{NEDf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{FRLf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Heerenveen flag.svg|20px|border]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| boargemaster                = 
| stêdsyndieling              = 
| stifting                    = 1551
| ferkearsieren               = {{Piktogram dyk Europa E-wei|22}} {{Piktogram dyk Nederlân A-wei|7}} {{Piktogram dyk Nederlân A-wei|32}} {{Piktogram dyk Nederlân N-wei|380}} {{Piktogram dyk Nederlân N-wei|924}} &lt;br&gt; [[Spoar fan Ljouwert nei Swol]]
| postkoade                   = 8441-8448
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_57_32_N_5_55_20_E_type:city_region:NL|&lt;small&gt;52° 57′ NB, 5° 55′ EL&lt;/small&gt;}}
| webside                     = [http://www.heerenveen.nl/ Webside gemeente It Hearrenfean]
| ôfbylding2                  = Thialf_ijsbaan.jpg
| ôfbyldingstekst2            = Iisbaan Thialf
| ôfbylding3                  = Muntflats_Heerenveen_04.JPG
| ôfbyldingstekst3            = Muntflats
| mapname                     = Fryslân
| mapwidth                    = 260
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 57
| lat_sec                     = 32
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 55
| lon_sec                     = 20
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean It Hearrenfean.png
| ôfbyldingstekst99           = Himrik fan It Hearrenfean 
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}         
'''It Hearrenfean''' is it haadplak fan de gemeente [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]. Der wenje {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|It Hearrenfean (plak)}} minsken ({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}}, boarne: [[Sintraal Buro foar de Statistyk|CBS]]). Wat it ynwennertal oanbelanget is It Hearrenfean it fjirde plak fan de provinsje Fryslân, mar is net ien fan de alve [[Fryske stêden]].

Yn earder tiden waard it in [[flekke]] (grut doarp mei [[merkrjocht]]), dat mei [[It Oranjewâld]] derby ek wol ''It Fryske Haachje'' neamd waard. De hjoeddeistige omgongsnamme foar minsken út de omkriten is ''It Fean''. Nei bûten ta presintearret It Hearrenfean him as ''Sportstêd'' mei ûnder oaren it [[Thialf]] en it [[Abe Lenstra Stadion]].

De skiednis fan it plak giet werom nei it stiftingsjier 1551, en begjint op it plak dêr't de [[Hearresleat]] en de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] byinoar komme. 

Sûnt juny 2013 hat It Hearrenfean as slogan '''n gouden plak''.&lt;ref&gt;[http://www.heerenveen.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht/article/heerenveen-n-gouden-plak-778.html Nijsberjocht oer slogan op webside gemeente It Hearrenfean]&lt;/ref&gt;

== Geografy ==
[[Ofbyld:Heerenveen 5.92951E 52.95543N.jpg|thumb|left|250px|Satellytfoto fan It Hearrenfean en omkriten]]
It Hearrenfean leit yn it suden fan de provinsje [[Fryslân]]. Westlik fan It Hearrenfean leit it Fryske marregebiet, noardlik leit it lege midden en eastlik fan It Hearrenfean leit it boskgebiet Oranjewâld. 

It plak leit himelsbreed sa'n 25 kilometer súdlik fan [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], en sa'n 50 kilometer westlik fan [[Grins (stêd)|Grins]]. It Hearrenfean is ûntstien op de krusing wêr't de [[Hearresleat]] en de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] eartiids byinoar kamen. It plak groeide nei de [[Tsjonger]] ta yn it suden en nei it doarp [[Haskerdiken]] ta yn it noarden. De doarpen [[Nijskoat]] en [[Aldskoat]] yn it suden, [[De Knipe]] yn it easten, en [[Nijehaske]] yn it westen binne oan 't Fean fêstgroeid mei behâld fan doarpstatus. 

Troch de [[Feanskieding]] is it sintrum hjoed noch ferbûn mei de [[Engelenfeart]] en it [[Hearrenfeanster Kanaal]] en úteinlik mei it [[Nannewiid]] westlik fan It Hearrenfean. Noardlik fan It Hearrenfean komme it [[Hearrenfeanster Kanaal]] en de Hearresleat byinoar tichtby de [[Grevensmole]], en rint tusken [[Akkrum]] en [[Terherne]] oer yn de [[Meinesleat]]. De [[Engelenfeart]] stiet oan de súdkant fan It Hearrenfean yn ferbining mei de [[Tsjonger]].

Buorgemeenten fan It Hearrenfean binne mei de klok mei: [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]], [[Opsterlân]], [[Eaststellingwerf]], [[Weststellingwerf]], [[De Fryske Marren]].

=== Geology ===
Troch it poalklimaat fan de lêste iistiid wie der gjin begroeiïng yn Fryslân en hie de wyn frij spul. De wyn brocht deksân mei út hjoeddeistige Noardseegebiet (dat doe noch foar in grut part drûch lei). Yn de oergong fan de [[iistiid]] nei it [[holoseen]] gong de temperatuer relatyf hurd omheech sadat de iiskapen begûn te smelten en it seenivo heger waard. Troch it hegere seenivo en de minne ûntwettering gong ek it grûnwetternivo omheech sadat der grutte sompen en marren ûntstean koenen. Yn dy gebieten koe it fean op grutte skaal oanwaakse. De geologyske ferhâldingen yn en om it plak hinne hawwe beskiedend west foar de namme It Hearrenfean. Yn it hjoeddeistige stedsgebiet en yn it gebiet deromhinne wie [[fean]] de meast foarkommende grûnsoarte. It fean is foar it grutste part ôfgroeven. Yn beboude gebieten binne de restanten fean gauris fermongen mei sân. Under de âlde feanlaach siet in laach deksân. Tichtby it sintrumgebiet sit dy laach deksân tusken de ien en twa meter djipte ûnder de grûn.&lt;ref&gt;[http://www.heerenveen.nl/plannen/NL.IMRO.0074.BPNBloemenbuurtHV-VG01/tb_NL.IMRO.0074.BPNBloemenbuurtHV-VG01_bijlage2.pdf Utkomsten archeologysk ûndersyk (en ek boaiemûndersyk)]&lt;/ref&gt; Yn it súdlike diel fan It Hearrenfean leit it rekreaasjegebiet [[De Heide (rekreaasjegebiet)|De Heide]] mei de op sommige plakken 20 meter djippe heidemar dy't ûntstien is troch sânwinning. It heechste punt fan It Hearrenfean is in jiskebult fan 27 meter heech yn it noardwesten fan it stedsgebiet.

=== Stedsyndieling ===
{{Apart|Wiken en buerten yn It Hearrenfean}}
{{Apart|strjitten yn it Hearrenfean}}
Foar it jier 1900 wie It Hearrenfean noch in [[lintdoarp]] mei de bebouwing om de [[Hearresleat]] en de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]] hinne. Foaral nei de gemeentlike weryndieling fan 1934 koe It Hearrenfean fierder groeie. Hjoed-de-dei is 't Fean fan noard nei súd acht kilometer lang. Dêrtroch feroare de foarm fan it plak op de kaart; as lintdoarp hie It Hearrenfean syn grutste lingte fan east nei west wylst it plak hjoed-de-dei fan noard nei súd aardich wat grutter is. Troch nije wenwyk Skoatterwâld en it Ynternasjonaal Bedriuweterrein Fryslân is it plak yn 'e breedte groeid (fan east nei west). Mei de nije stedsgebieten derby rekkene is it plak oer it generaal noch net breder as fjouwer kilometer. 
[[Ofbyld:Heerenveen_wijken_terreinen.jpg|thumb|250px|Stedsyndieling]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! # !! Namme !! Postkoade !! Bou !! Ynwennertal !! Funksje/bysûnderheden
|-
| 1 || Noard || 8441 || 20e iuw || 3.600 || Blommebuert, sikehûs [[De Tsjongerskâns]]
|-
| 2 || Sintrum || 8442 || 16e iuw || 2.700 || Winkels, útgeanssintrum, Flinterbuert
|-
| 3 || Lege Midden || 8442 || 20e iuw || 3.500 || 
|-
| 4 || [[De Ikkers]] || 8443 || 20e iuw ('60 jierren) || 2.000 || Strjitnammen: Waadeilannen en kriten
|-
| 5 || Ten Woude || 8443 || 20e iuw || 1.100 || 
|-
| 6 || [[De Greiden]] || 8446 || 20e iuw ('70 jierren) || 7.800 || Fûgel-, wetter-, boate-, krûdebuert. Winkelsintrum.
|-
| 7a || De Heide || 8445 || 20e iuw ('80 jierren) || 1.500 || 
|-
| 7b || Heidemar || 8445 || 20e iuw ('90 jierren) ||  || Golfbaan yn beboud parklânskip
|-
| 8 || [[Nijehaske (wyk)|Nijehaske]] || 8447 || 20e iuw ('80 en '90 jierren) || 3.500 || 
|-
| 9 || [[Skoatterwâld]] || 8448 || 21e iuw || 2.000 || Swannewâld
|-
| 10 || [[It Mar (buorskip)|It Mar]] || 8448 ||  || 800 || 
|-
| 11 || Ljouwerterstrjitwei || 8441 ||  || 150 || 
|}

Taljochting:
* Ynwennertal neffens sifers CBS.
* Postkoade 8444 is Hearrenfean-Súd.
* In part fan de wyk Ten Woude is nij. Op it plak dêr't eartiids in iepenloftswimbad, túnsintrum en kuorbalfjilden wienen binne letter nije huzen boud. Noardlik fan de Keninginne Julianawei wie foar de midden fan de tachtiger jierren allinnich mar bebouwing oan de Boargemaster Falkenawei, Van der Sluisleane, Binnenwei en Parkwei.
* Sportstêd Hearrenfean is op de kaart net yndield. It stedsdiel Sintrum en Sportstêd Hearrenfean wurde tegearre &quot;Sintrum-Breed&quot; neamd.
* De doarpen [[Nijbrêge]] en [[Haskerdiken]] sille nei de gemeentlike weryndieling ûnderdiel wêze fan de gemeente It Hearrenfean.&lt;ref&gt;[http://www.joustercourant.nl/blog/article355529.ece/haskerdijken_en_nieuwebrug_naar_heerenveen Jouster Krante: Gemeentlike weryndieling Nijbrêge en Haskerdiken]&lt;/ref&gt; De doarpen slute op de wenwyk Ljouwerterstrjitwei oan.

;Yndustrygebiet
[[Ofbyld:Heerenveen-topografie.jpg|thumb|Topografyske kaart]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! # !! Namme !! Plak
|-
| A || Kanaal || noardlik fan [[Rykswei 7|A7]], westlik fan [[Rykswei 32|A32]]
|-
| B || Ljouwerterstrjitwei || noardlik fan A7, westlik fan A32
|-
| C || Businesspark Fryslân || súdlik fan A7, westlik fan A32
|-
| D || De Kavels || súdlik fan A7, westlik fan A32
|-
| E || Ynternasjonaal Bedriuweterrein Fryslân (YBF) || súdlik fan A7, eastlik fan De Kavels/A32
|-
| F || It Mar || súdlik fan A7, westlik fan A32
|-
| G || It Hearrenfean-Súd || westlik fan A32
|-
| H || Nijskoat || westlik fan A32
|}

Der binne ek noch twa yndustryterreinen dy't wol oan It Hearrenfean fêst sitte, mar dy't gjin ûnderdiel fan de [[It Hearrenfean (gemeente)|gemeente It Hearrenfean]] binne. De yndustryterreinen, it Businesspark Fryslân West en Haskerfean, lizze beide westlik fan it Hearrenfeanster Kanaal.

== Skiednis ==
{{Apart|Skiednis fan It Hearrenfean}}
[[Ofbyld:Heeresloot 03.JPG|thumb|left|[[Hearresleat]]]]
It Hearrenfean is net it âldste feankanaaldoarp fan Nederlân. It plak is yn [[1551]] ûntstien op it krúspunt fan de [[Hearresleat]] en de [[Skoatterlânske Kompanjonsfeart]], dy't beide oanlein binne foar it ferfier fan de [[turf (brânstof)|turf]]. Hjir lei ek de Hearewei, de ferbiningswei [[Swol]]-[[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]. It graven fan dizze twa kanalen barde op inisjatyf fan trije hearen: Pieter van Dekema, Johan van Cuyck en Floris Foeyts. Op [[24 july]] [[1551]] rjochten se de Skoatterlânske Feankompanjy op mei as doel grutte stikken lân te keapjen om oan [[feanûntginning]] te dwaan. Dêr komt de namme It Hearrenfean wei; de hearen fan it fean. It is woeksen troch it belang fan de [[feanwinning]]. [[Crackstate]] waard yn 1648 as wenhûs boud troch Johannes Sytzes Crack. Neffens alle wierskyn op itselde plak dêr't syn heit yn 1608 al in stins boude; it earste Crackstate. De [[Oenemastate]] oan de Lindegrêft is yn 1640 boud. Yn 1637 waard de Skoatterlânske Krústsjerke oan de Hearresleat en de hjoeddeistige Lindegrêft boud. De tsjerke waard fanwege brân yn 1969 sloopt. 

Yn it tiidrek 1581-1594 waard troch de Steaten fan Fryslân en steedhâlder [[Willem Loadewyk]] om ferskillende skânsen te meitsjen.&lt;ref&gt;[http://www.fryslan.nl/binfo/chk/histgeo/histgeo_vestingwerken.htm Fêstingswurken op de webside fan de provinsje Fryslân]&lt;/ref&gt; Dy skânsen foarmen mei elkoar de [[Fryske Wetterliny]]. De [[Skoatterskâns]] is yn 1598 oanlein&lt;ref&gt;[http://www.provincie.drenthe.nl/publish/pages/52454/waarnemingsstudie_feno_versie_feb_2011.pdf?handheld=true Waarnimmingsstúdzje - It wer ûntdekken fan de Fryske Wetterliny]&lt;/ref&gt;, by de Skoatterbrêge oer it [[Tsjonger]] by [[Aldskoat]], en wie in ûnderdiel fan dy wetterliny.&lt;ref&gt;[http://www.frieslandwonderland.nl/bedrijven/systeem/template_10.php?pagina=plaatsen&amp;klant=frieslandwonderland&amp;taal=fries&amp;plaats=oudeschoot&amp;stijl= Aldskoat op frieslandwonderland.nl]&lt;/ref&gt; Yn de nacht fan [[18 augustus|18]] op [[19 augustus]] [[1672]] dienen troepen fan [[Bearend fan Galen]] in oanfal op de Skoatterskâns, dy’t oan trije kear ta ôfslein waard troch de militêren dy’t op It Hearrenfean leinen.

[[Ofbyld:Domela nieuwenhuis.jpg|thumb|150px|Ferdinand Domela Nieuwenhuis (ek wol ''ús ferlosser'' neamd).]]
Om 1830 hinne siet it ynwennertal krekt ûnder de 3.000 minsken.&lt;ref&gt;[http://www.willemvanharen.nl/web/maquette-van-heerenveen-anno-1830/ Ynfo oer it ynwennertal op de webside fan it Willem van Haren Museum]&lt;/ref&gt; Yn de rin [[19e iuw]] ûntwikkele It Hearrenfean him trochdat, behalve dat der begoedige boargers wienen, der ek in soad [[middenstân]] kaam. En mei it tichtby lizzende [[It Oranjewâld]] wurdt it plak sûnt dy tiid ek wol ''It Fryske Haachje'' neamd. De feanarbeiders hienen it gâns minder. Yn de twadde helte fan de 19e iuw en oan it begjin fan de 20e iuw wennen dy yn [[Spitkeet|spitketen]] op it lân. Yn it súdeasten fan de provinsje kaam yn dy tiid it sosjalisme op. De helden fan de arbeidersklasse wienen [[Piter Jelles Troelstra]] en [[Ferdinand Domela Nieuwenhuis]]. Ferdinand Domela Nieuwenhuis waard by de ferkiezings foar de Twadde Keamer yn 1888 troch in suksesfolle listferbining fan de SDB en de ARP yn it kiesdristrikt [[Skoatterlân]] keazen, en dêrtroch waard Domela Nieuwenhuis it earste sosjalistyske keamerlid.

Der wie lykwols ien bestjoerlik probleem foar It Hearrenfean. Troch it plak rûn de grins fan de twa gemeenten; [[Aengwirden]] en [[Skoatterlân]]. Pas op [[1 july]] [[1934]] waard út stikken fan dizze twa gemeenten, en in stikje fan de gemeente [[Haskerlân]], de [[It Hearrenfean (gemeente)|gemeente It Hearrenfean]] foarme. It Hearrenfean waard it haadplak fan de nije gemeente. Fan [[1965]] oant [[2003]] hearde in grut stik fan [[Aldskoat]] ûnder de namme It Hearrenfean-Súd by it plak It Hearrenfean. 
[[Ofbyld:Oorlogsmonument Heerenveen 04.JPG|thumb|left|170px|Monumint foar de slachtoffers fan de Twadde Wrâldkriich]]
Op 10 maaie 1940 foel Dútslân Nederlân binnen yn it ramt fan de Slach om Frankryk. It ferset yn it noarden wie net grut. Twa lynjen waarden gau ferslein, de ''O-lynje'' en de ''Q-lynje'', dy’t bedoeld wienen om de noardlike provinsjes te beskermjen. Al nei twa dagen rûnen de Dútsers troch It Hearrenfean en Ljouwert. Yn 1944 waarden ferskate bern fan Amsterdamske fuotbalferienings nei It Hearrenfean ta stjoerd. De bern hienen it yn de hongerwinter gâns better yn Fryslân. Hja krigen mear iten as dat se yn Amsterdam krije soenen en boppedat stie de 'útwiksel' yn it ramt fan fuotbal.&lt;ref&gt;[http://www.sutekis.info/175-De-Tweede-Wereldoorlog.html Documentaire over voetbal in de Tweede Wereldoorlog ... Hongerwinter in Heerenveen]&lt;/ref&gt; Yn de Twadde Wrâldkriich waard Crackstate troch de Dútsers as finzenis brûkt. Crackstate wie in plak dêr't finzenen hiel swier martele waarden. By de befrijing fan It Hearrenfean op 14 april 1945 kamen mear as 60 finzenen frij, de measten wienen slim tamtearre. De Feansters hawwe de finzenis sels op 14 april 1945 iepen makke, mar se wienen der net wis fan oft de Dútsers al of net fuort wienen. Ut it suden wei kamen letter dy dei de Kanadezen.&lt;ref&gt;[http://www.herdenking.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=120&amp;Itemid=148 Befrijing fan Fryslân]&lt;/ref&gt; Yn in gefjocht by [[De Tynje (doarp)|De Tynje]] wurdt fersetsstrider [[Sieger van der Laan]] troch in Dútser deasketten.&lt;ref&gt;[http://www.heerenveenmidden.nl/laanstraatinfo.htm Sieger van der Laan op de webside heerenveenmidden.nl]&lt;/ref&gt; Itselde lot komt [[Jan Harm Kruis]] oer dy dei by [[Haskerdiken]].

Nei de Twadde Wrâldkriich wreide It Hearrenfean him út. It Hearrenfean westlik fan it [[spoar fan Swol nei Ljouwert]] (Nijehaske, De Greiden, De Heide) waard nei de Twadde Wrâldkriich boud. Eastlik fan it spoar waard de Ikkers as folslein nije wenwyk yn de sechtiger jierren oanlein. In part fan de wenwyk Midden bestie al foar de Twadde Wrâldkriich, mar it grutste part fan de wyk is nei de Twadde Wrâldkriich boud. Mei Hearrenfean Noard lei de sitewaasje der itselde hinne. Thialf waard yn [[1967]] iepene as in iisstadion mei in bûtendoar keunstiisbaan. Yn [[1986]] waard de baan feroare yn in binnenbaan, de twadde yn de wrâld, en de earste mei in frije kape. It wie op dat stuit de fluchste baan yn de  wrâld, mei yn it earste seizoen 10 wrâldrekôrs. Oan it begjin fan de jierren ’90 waard dúdlik dat it âlde [[Sportpark Noard]] te lyts wie foar de ambysjes fan fuotbalklup [[SK It Hearrenfean]]. Der waard besletten om in nij stadion te bouwen oan de eastkant fan It Hearrenfean. Yn augustus 1994 waard de earste wedstryd yn it nije Abe Lenstra Stadion spile. Yn septimber 1999 waard de sneldyk [[A32]] offisjeel iepensteld.&lt;ref&gt;[http://www.autosnelwegen.nl/asw/dos/frames.html?/asw/dos/dosA32.htm Iepenstellingsskiednis fan de A32 op 'autosnelwegen.n;']&lt;/ref&gt;

Eastlik fan de A32 waard oan it begjin fan de 21e iuw begûn mei de oanlis fan de wenwyk [[Skoatterwâld]]. Yn 2006 waard [[Sportstêd It Hearrenfean]] offisjeel iepene.&lt;ref&gt;[http://www.sportstad.nl/pageid=269/structure=5/articleid=496/doelpagina_cto.html Meidieling iepen sportstêd op de webside fan Sportstêd Hearrenfean]&lt;/ref&gt;

== Ferdivedaasje ==
[[Ofbyld:Museum Belvedere 04.JPG|thumb|[[Museum Belvédère]]]]
It [[Posthûs Teater]] is it iennichste teater op It Hearrenfean en omkriten. It teater hat sa'n 400 sitplakken. It [[Museum Belvédère]] yn it easten fan de wenwyk Skoatterwâld is in museum foar moderne en hjoeddeiske keunst. [[De Rinkelbom]] yn wenwyk De Greiden is in muzyksintrum.  It [[Selskip foar Fryske Taal en Skriftekennisse]] hat op It Hearrenfean de ''Fryske Krite 't Hearrenfean''. De organisaasje fan De Rinkelbom wurket gear mei it Sintrum foar de Keunsten a7, dy't ek yn de Hearrenfeanske Skoalle fertsjintwurdige is. It Sintrum foar de Keunsten a7 ûndernimt ferskate aktiviteiten op it mêd fan teater, muzyk, dûns, literatuer en byldzjende keunst. Oan it Boargemaster Kuperusplein is in bioskoop mei fjouwer sealen, oan itselde plein sit ek de iepenbiere bibleteek.

Yn de Hearrenfeanske Skoalle oan de eastkant fan it sintrum is ûnder oaren it [[Museum Willem van Haren]], in kultuerhistoarysk museum mei ferskate útstallings. Yn it museum is in makette fan It Hearrenfean yn it jier 1830 makke. It is de grutste stedsmakette fan Nederlân.&lt;ref&gt;[http://www.willemvanharen.nl/web/maquette-van-heerenveen-anno-1830/ Ynfo oer de stedsmakette op de webside fan it Willem van Haren Museum]&lt;/ref&gt; It [[Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum]] is ûnderdiel fan it Museum Willem van Haren en is wijd oan [[Ferdinand Domela Nieuwenhuis]], de earste sosjalist yn it Nederlânske parlemint. Oare brûkers fan de Hearrenfeanske Skoalle binne Keunstromte It Hearrenfean en Kreaktiviteissintrum De Sirkel.

=== Eveneminten ===
De woansdei foar [[Pinkster]] begjint de jierlikse merke op it Kuperusplein. De Twadde Pinksterdei is de lêste dei fan de merke. Op de Twadde Pinksterdei wurdt ek de jierlikse Skoattermerk yn Aldskoat holden. De Skoattermerk bestiet al sûnt de 15e iuw en is fanâlds in hynstemerk.&lt;ref&gt;Webside oldelamer.info: [http://www.oldelamer.info/oudeschoot/paardenmarkt_in_oudeschoot.htm Paardenmarkt in Oudeschoot]&lt;/ref&gt; Neist de hynstemerk bestiet de Skoattermerk hjoed-de-dei foar it grutste part út diskes en feesttinten. Elke sneon wurdt op It Hearrenfean de wykmerk holden op it Gemeenteplein by de Lindegrêft.

=== Bouwurken ===
[[Ofbyld:Oenemastate Heerenveen 01.JPG|thumb||left||180px|Oenemastate]]
[[Ofbyld:Heerenveen Doopsgezinde kerk 09.JPG|thumb|180px|Meniste Tsjerke]]
[[Ofbyld:Herema-state-Heerenveen front.jpg|thumb|left|180px|Heremastate]]
[[Ofbyld:Breedpad 21, Heerenveen.jpg|thumb|180px|It Grutte Hûs]]
It Hearrenfean hat 31 [[ryksmonumint]]en, wêrfan 3 [[stins|stinzen]]. [[Crackstate]] is ûnderdiel fan it hjoeddeistige gemeentehûs fan de [[It Hearrenfean (gemeente)|gemeente It Hearrenfean]]. De stins waard om 1599 hinne boud as ''Crack-zathe'' troch Hypolitus Crack, de grytman fan Aenjewier. Yn 1648-1649 liet grytman Johannes Crack de stins ôfbrekke en boude dêr Crackstate mei syn ymposante gevel en klokkekoepel. De hjoeddeistige trouseal yn Crackstate is bewarre bleaun yn syn oarspronklike Renêssânse-styl. In oare stins [[Oenemastate]] wie eartiids it gemeentehûs fan Skoatterlân en It Hearrenfean. Op it plak fan Oenemastate hat mooglik it âldste hûs fan It Hearrenfean stien. Om 1640 hinne waard de hjoeddeistige stins op dat plak boud en krige de namme Oenemastate. Yn 1876 waard Oenemastate oan de linkerkant útboud en krige in nije gevel. De tredde stins op It Hearrenfean is Herema State, boud yn 1832 as wenhûs.

It 17e-iuwske ''Groote Huys'' oan it Breedpaad krige yn de 19e iuw de gevel dy't it hjoed-de-dei noch hat, yn de keuken fan it hûs is in 18e-iuwsk tegeltablo dat makke is troch [[Keninklike Tichelaar Makkum|Tichelaars Ierdewurkfabryk]] yn Makkum. ''Nieuw Friesburg'' is om 1872 hinne boud troch Georg Wolfgang Franciscus Lycklama à Nijeholt. It gebou stie dêrfoar yn Aldeberkeap en waard stien foar stien ôfbrutsen en op deselde manier wer opboud op It Hearrenfean. It earste ''Huize Voormeer'' waard nei alle gedachten om it jier 1650 hinne boud. It gebou waard yn 1753 sloopt en der waard in nij hûs delset. De gevel dy't it hûs hjoed-de-dei noch hat is út it jier 1846. It hjoeddeistige Posthûs is fan 1885 en waard yn 1966 troch de gemeente kocht. Yn 1983 waard it [[Posthûs Teater]] iepene. De nôtmole [[Welgelegen (It Hearrenfean)|Welgelegen]] út 1849 is de lêste mole dy't oerbleaun is, eartiids hie It Hearrenfean 14 moles. 

De [[Meniste Tsjerke (It Hearrenfean)|Meniste Tsjerke]] út 1762 is de âldste tsjerke dy't hjoed-de-dei noch oerein stiet. Yn 1812 waard it ynterieur fan de [[sealtsjerke]] feroare en krige twa wapenstiennen yn 1838. De sawat 50 meter hege [[Hillige Geasttsjerke]] út 1933 hat krekt as de Meniste Tsjerke de status fan ryksmonumint. It oargel fan de tsjerke (Adema-oargel), oernommen út de eardere roomske tsjerke oan it gemeenteplein, komt út it jier 1867.

Oant yn de jierren 80 fan de foarrige iuw stie der yn it sintrum in [[Feanster Wettertoer|wettertoer]]. De 17e-iuwske Skoatterlânske Krústsjerke yn it sintrum waard yn 1969 sljochte. Ek it âlde stasjonsgebou út 1868 stiet net mear oerein. Yn 1984 is it nije stasjonsgebou iepene.&lt;ref&gt;[http://stationsweb.brinkster.net/afbeelding.asp?dir=heerenveen&amp;num=38 Stasjon It Hearrenfean op stationsweb.nl]&lt;/ref&gt; De heechste gebouwen yn It Hearrenfean binne de trije Muntflats: Lânsicht, Romsicht en Heechsicht. De bouwurken binne 15 ferdjippings heech en begjin jierren 70 boud.

=== Parken ===
[[Ofbyld:De Heide recreatiegebied 01.JPG|thumb|Rekreaasjegebiet [[De Heide (rekreaasjegebiet)|De Heide]]]]
[[De Heide (rekreaasjegebiet)|De Heide]] is it rekreaasjegebiet fan It Hearrenfean dêr't de minsken swimme, fiskje en kuierje kinne. De Heide is yn de tachtiger jierren ûntstien nei jierren fan sânôfgravings. Yn de wenwyk Ten Woude, eastlik fan wenwyk de Ikkers, leit it park Ten Woude mei in lyts dierepark. Yn it noarden fan It Hearrenfean foarmet it Hepkema's Bosk mear in echte bosk as in part. De tunen oan de Kennedyleane en Europaleane mei in langte fan 1 kilometer binne ein jierren sechtich en begjin jierren santich troch [[Louis le Roy]] oanlein. Yn de santiger jierren kamen tûzenen minsken nei de tunen sjen.&lt;ref&gt;[http://www.archined.nl/nieuws/heerenveen-en-louis-le-roy-tekenen-100-jarig-contract/ Archined.nl: It Hearrenfean en le Roy tekenje kontrakt foar 100 jier]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.heerenveenmidden.nl/leroypersbericht.htm Ynformaasje oer de tunen fan Louis le Roy op de webside fan heerenveenmidden.nl]&lt;/ref&gt; Oan de strjitte Efter de Tsjerke waard yn juny 2009 it Amelius van Oenemapark iepene. Yn it park binne de fûneminten fan de Nederlânske Herfoarme Krústsjerke restaurearre, dy't yn 1969 ôfbrutsen wie. Krekt bûten It Hearrenfean leit it [[Parkgebiet It Oranjewâld]] mei de [[Oertún (It Oranjewâld)|Oertún]]

=== Monuminten (tinktekens) ===
&lt;gallery&gt;
Ofbyld: Maasdijk Heerenveen 08.JPG|[[Clément van Maasdijk]]
Ofbyld: Fedde Schurer Beeld Heerenveen 01.JPG|[[Fedde Schurer]]
Ofbyld: Abe Lenstra Heerenveen.JPG|[[Abe Lenstra]]
Ofbyld: Wim Duisenberg Buste Heerenveen 02.JPG|[[Wim Duisenberg]]
&lt;/gallery&gt;
Kriichsmonuminten binne it [[Oarlochsmonumint It Hearrenfean]] (27 slachtoffers Twadde Wrâldkriich) en it [[Nederlânsk-Ynje monumint (It Hearrenfean)|Nederlânsk-Ynje monumint]]

=== Sport ===
[[Ofbyld:Thialf stadion 2008.jpg|thumb|[[Thialf]]]]
Mei ''It Hearrenfean Sportstêd'' wurdt bedoeld dat It Hearrenfean bekend stiet as in plak dat op sportgebiet in soad te bieden hat. Der is ek de oantsjutting ''Sportstêd It Hearrenfean'', dat brûkt wurdt foar de lokaasje om it fuotbalstadion. Yn [[2007]] waard sportkompleks (swimbad) De Telle sloopt. It nije swimbad is ûnderdiel fan Sportstêd Hearrenfean. By it [[SKS]] [[Skûtsjesilen]] is it Feanster [[skûtsje]] ''[[Gerben van Manen (skûtsje)|Gerben van Manen]]'' 16 kear (stân 2008) kampioen west.

De grutste sportfasiliteiten fan It Hearrenfean binne:
* [[Abe Lenstra Stadion]], it fuotbalstadion dêr't [[SK It Hearrenfean]] fuotballet. It stadion hat likernôch 26.400 sitplakken.
* Yn [[Thialf]] is by reedriderswedstriden plak foar 10.000 minsken op de tribune. 
* Yn de [[iishockey]]hal by Thialf spylje de [[Flyers It Hearrenfean]]. Yn de iishockeyhal is plak foar 3.000 minsken op de tribune.&lt;ref&gt;[http://www.pthgroep.nl/pages/pagina.aspx?p=1c7c4621-083d-409e-b430-d11c6b344efc&amp;sp=]&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:Abe Lenstra Stadion pano 03m.jpg|thumb|400px|[[Abe Lenstra Stadion]]]]
Sportkompleksen op It Hearrenfean binne:
* [[Sportstêd It Hearrenfean]]: swimbad en sporthal. Swim- en Poloclub [[HZ&amp;PC]]
* Sportkompleks De Ikkers: fuotbal [[Hearrenfeanske Boys]]
* Sportkompleks De Greiden: fuotbal [[VV Nijskoat]], fuotbal [[Cruyff Court]], atletyk [[AV ‘55]]
* Sportkompleks De Heide: [[kuorbal]] [[Blau Wyt]], [[hockey]] [[Quick Stick]]
* Sportkompleks Skoatterwâld: fuotbal SK It Hearrenfean, [[SK It Hearrenfean (frouljusfuotbal)]]
* Golfbaan Heidemar -golf
* Tennispark It Oranjewâld
* Tennispark Ten Woude
* Tennis- en Squashhal
* Bowlingsintrum

== Befolking ==
De ynwenners fan It Hearrenfean wurde ornaris ''Feansters'' neamd. De talen dy't op It Hearrenfean praat wurde binne [[Frysk]] en [[Nederlânsk]]. Ut en troch ferskine der stikken oer it [[Feanstersk]] (ek wol ''Feensters''), dat in dialekt fan it [[Stedsfrysk]] wêze soe. 

=== Befolkingsûntjouwing ===
Fan 2000 oant en mei 2012 groeide it ynwennertal fan gemeente It Hearrenfean mei 7,6 persint en hie dêrmei de heechste befolkingsgroei fan de [[provinsje Fryslân]].&lt;ref&gt;[http://www.monitorfryslan.nl/sites/default/files/fluchtschrift_bevolkingsontwikkelingen-def_0.pdf Fluchskrift: ''Bevolkingsontwikkelingen in Fryslân''] fan Partoer&lt;/ref&gt; Yn dy tiid waarden de measte huzen fan de wenwyk [[Skoatterwâld]] oplevere.

Befolkingsûntjouwing fan It Hearrenfean:

&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:700 height:225
PlotArea = width:650 height:200 left:33 bottom:18
AlignBars = justify

Colors =
 id:canvas value:rgb(0.98,0.98,0.98)
 id:grid1 value:rgb(0.8,0.8,0.8)
 id:grid2 value:gray(0.8)
 id:bars value:rgb(0.75,0.75,0.75)
 id:text value:rgb(0.5,0.5,0.5)

BackgroundColors = canvas:canvas

DateFormat = yyyy
Period = from:280 till:310
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:280 gridcolor:grid1

plotData=
 color:g width:28 mark:(line,white) align:center fontsize:S color:bars
 bar:2005 from:start till:285 text:28.514
 bar:2006 from:start till:285 text:28.475
 bar:2007 from:start till:285 text:28.497
 bar:2008 from:start till:286 text:28.628
 bar:2009 from:start till:290 text:29.021
 bar:2010 from:start till:292 text:29.204

TextData =
 pos:(50,200) fontsize:L textcolor:text text: Befolkingsûntjouwing fan It Hearrenfean
&lt;/timeline&gt;

=== Religy ===
[[Ofbyld:Heilige Geest Kerk Heerenveen 02.JPG|thumb|150px|Heilige Geest Kerk Heerenveen 02.JPG]]
[[Ofbyld:Oranjewoud Joodse begraafplaats-3.JPG|thumb|150px|left|Joadsk begraafplak yn It Oranjewâld]]
Oare tsjerken op It Hearrenfean binne de [[Europaleanetsjerke|Fonteintsjerke]] (Midden), Kristengemeente De Weg (Ikkers), Pinkstergemeente Philadelphia (Noard, oan de sintrumkant), Frije Baptistegemeente Elim (Sintrum), Baptisten Gemeente It Hearrenfean (Noard).

Yn 1819 waard oan de Hearewâl in [[synagoge]] boud. Yn 1899 wie de Joadske mienskip yn It Hearrenfean op syn hichtepunt mei 71 leden. Yn 1933 gie de Joadske gemeente fan It Hearrenfean gear mei dy fan Snits. Yn itselde jier waard de synagoge op It Hearrenfean ôfbrutsen. Yn de maitiid fan it jier 2000 wie op It Hearrenfean de oprjochting fan de Liberaal Joadske Gemeente foar Noard-Nederlân ''Beth Hatsafon'', in gemeente mei 36 leden.&lt;ref&gt;[http://www.jhm.nl/cultuur-en-geschiedenis/nederland/friesland/heerenveen It Hearrenfean op jhm.nl]&lt;/ref&gt;

De [[Jehova's Tsjûgen]] hawwe in gebou op De Greiden.

De Turkske [[moskee]] op It Hearrenfean stiet oan de Hesselstrjitte yn it noardwesten fan de wyk Midden. De Marrokaanske moskee sil boud wurde  oan de Amelânleane.&lt;ref&gt;[http://www.lc.nl/friesland/regio/article13683243.ece/Moskee-in-oude-school-Heerenveen lc.nl: Moskee in oude school Heerenveen]&lt;/ref&gt;

Op It Hearrenfean binne trije lôges fan de frijmitselderij:
* Op It Hearrenfean wie sûnt 5 oktober 1911 in frijmitselerslôge fêstige ûnder de namme ''KenUzelven''. Yn it ferline wie [[Johan Winkler Prins]] ien fan de leden. De frijmitselers kamen gear yn it kafee Paul Kruger. Letter krige de lôge in eigen gebou. It gebou waard om hege ûnderhâldskosten ferkocht. De leden komme no gear yn in lôgegebou yn [[Hoarnstersweach]].
* De ''Iris Rebekkah Lôge Nr 21''.
* De ''Johan Willem Friso Lôge Nr 61''.

== Ekonomy &amp; ynfrastruktuer ==
[[Ofbyld:Ziekenhuis De Tjongerschans 07c.JPG|thumb|260px|Sikehûs [[De Tsjongerskâns]] is de grutste wurkjouwer op It Hearrenfean]]
Bekende bedriuwen yn It Hearrenfean binne: [[Batavus]], [[Koga-Miyata]], [[Jongbloed BV|Jongbloed]] en [[VDL Berkhof]] ([[Hainje]]). De grutste wurkjouwer fan It Hearrenfean en de omkriten is it sikehûs De Tsjongerskâns.&lt;ref&gt;[http://www.tjongerschans.nl/de-tjongerschans/nieuws/nieuwsarchief-2e-kwartaal-2010/juni-2010/resultaat-over-2009-van-de-tjongerschans-laat-stabiele-lijn-zien.htm?steID=1&amp;itmID=1287 Webside Tsjongerskâns: Bedriuwsresultaat 2009]&lt;/ref&gt; De measte yndustry fan It Hearrenfean sit oan de sneldyk A7, de saneamde A7-sône. In protte bedriuwen yn de tsjinstferlienende sektor sitte yn it stadiongebiet (Abe Lenstra Stadion), it stasjonsgebiet en oan de eastlike K.R. Poststrjitte, justjes noardlik fan it fuortbalstadion. 

It persintaazje wurkleazen leit om de 5,9 persint (2009/10).&lt;ref&gt;Gemeentegids It Hearrenfean 2009/10, side 27&lt;/ref&gt;

;Winkelgebiet
It Hearrenfean hat ferskate winkelstrjitten lykas de Dracht, Sievertstrjitte, Lindegrêft, Pleinwei, Minckelerstrjitte, Fleismerke. Sneon is der merk yn de Sieverstrjitte en it Gemeenteplein. 

Parkearplakken binne der oan it Moleplein (160 parkearplakken), Boargemaster Kuperusplein (280), Gashâldersplein (180), Ernst van Harenplein (80). Oan de tsjerkestrjitte yn it sintrum leit de ûndergrûnske parkeargaraazje Geerts Willigen mei twa ferdjippings en 325 parkearplakken. Yn it sintrum fan It Hearrenfean wurdt sûnt 1999 betelle om parkearje te meien.

=== Ynstânsjes ===
[[Ofbyld:Kantongerecht Heerenveen 16.JPG|thumb|Kantongerjocht It Hearrenfean]]
{{Apart|It Hearrenfean (gemeente)}}
It Hearrenfean is it haadplak fan de gemeente It Hearrenfean en foar de minsken út de omkriten hat It Hearrenfean in sintrumfunksje. It gemeentehûs stiet oan de Crackstrjitte en is ferbûn mei Crackstate. De brânwacht fan It Hearrenfean sit oan It Hege Stik (Ikkers, oan de kant fan de Rottumerwei). It plysjeburo sit oan de Atalantastrjitte, tusken it sintrum en it Abe Lenstra Stadion yn. Oan de Weegbree op De Greiden sit in stipepunt fan de plysje. Oan de Thorbeckestrjitte is it [[kantongerjocht]] fêstige. Oan de trambaan sit in regionaal belestingkantoar.

=== Underwiis ===
Skoallen mei iepenbier basisûnderwiis binne: De Kommanderije, Ekke de Haan, De Letterbeam, De Ljepper, Van Kleffensschool, Van Maasdijkskoalle. Kristlike basisskoallen binne: De Akker, De Burcht, De Hoekstien, It Kompas, De Roergonger.

De ''Meester Duisterhoutschool'' is in iepenbiere skoalle foar spesjaal ûnderwiis foar bern dy't grutte swierrichheden mei it learen hawwe en foar bern mei in (geastlike) handicap. De skoalle hat twa lokaasjes op It Hearrenfean (Gooilandleane en Engelsmanstrjitte) en ien yn [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]].

Fan VMBO oant en mei gymnasium wurde alle farianten fan it fuortset ûnderwiis op It Hearrenfean oanbean. It Bornego Kolleezje is in kristlike skoalle foar VMBO, HAVO, Ateneum en Gymnasium mei lokaasjes oan de Kingwei (De Greiden) en oan de Boargemaster Falkenawei (Hearrenfean-Midden). De OSG Sevenwolden hat ferskate lokaasjes op It Hearrenfean. De Skoallemienskip foar beropstariedend Underwiis (SBO) en de OSG Sevenwolden hawwe begjin 2009 it VMBO-plein oan de Kingwei (oan de krusing mei de Rottumerwei) iepene.

It [[Fryslân Kolleezje]] jout ferskate MBU-opliedingen lykas it [[CIOS]] en in oplieding foar ferfier en logistyk.

Sportstêd It Hearrenfean is ien fan de fjouwer plakken yn Nederlân mei in Sintrum foar Topsport en Underwiis&lt;ref&gt;[http://www.sportstad.nl/pageid=252/CTO_Heerenveen.html Webside Sportstêd oer it Sintrum foar Topsport en Underwiis]&lt;/ref&gt;

=== Media ===
Op It Hearrenfean wurde twa provinsjale deiblêden besoarge; it [[Frysk Deiblêd]] en de [[Ljouwerter Krante]]. De Hearrenfeanske Krante en De Koerier ferskine ien kear yn 'e wike, dêrneist wurde alle wiken noch in stik as wat oare kranten ferspraat op It Hearrenfean. [[Omrop Fryslân]] is de regionale radio- en TV-stjoerder.

=== Ferkear en Ferfier ===
[[Ofbyld:A32-heerenveen-leeuwarden-009.jpg|thumb|200px|De A32 by It Hearrenfean is in wichtige noard-súd ferbining.]]
[[Ofbyld:Station Heerenveen 07.JPG|thumb|200px|[[Stasjon It Hearrenfean]]]]
[[Ofbyld:Jousterbrug 10.JPG|thumb|200px|De Jousterbrêge oer it Nije Hearrenfeaster Kanaal hinne.]]
==== Auto ====
Yn it noardeastlike stedsgebiet komme twa sneldiken by elkoar by [[knooppunt It Hearrenfean]], sûnt it jier 2000 in klaverblêd fan de sneldiken [[Rykswei 7|A7]] ([[De Jouwer]] - [[Grins (stêd)|Grins]]) en [[Rykswei 32|A32]] ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[Swol]]). It Hearrenfean hat ien ferbining mei de A7 en trije ferbiningen mei de A32. De ferbining mei de A7 is ôfrit 26 ''Hearrenfean-west'' (allinnich foar ferkear fan Grins nei De Jouwer). De ferbiningen mei de A32 binne de ôfritten 10 ''Hearrenfean-Súd'', 11 ''Hearrenfean-Oranjewâld'' en 12 ''Hearrenfean-sintrum''. Yn de jierren njoggentich waard de âlde Rykswei 32 in sneldyk, de A32 waard yn it jier 1999 iepensteld. 

Ut it westen wei is de N924 út [[Dolsterhuzen]] en [[Rottum (Skarsterlân)|Rottum]] mei It Hearrenfean ferbûn. Ut it easten komt de N380 út [[Donkerbroek]] en [[Nijhoarne]]. Der is ien ûndergrûnske parkeargaraazje oan de noardkant fan it sintrum mei twa ferdjippingen en 325 parkearplakken. De automaat fan dy garaazje reagearret yn skreaun Frysk. Oare parkeargelegenheden yn en om it sintrum hinne binne de ferskillende parkearterreinen.

==== Trein ====
It Hearrenfean leit oan it [[spoar fan Swol nei Ljouwert]]. Foar it deistige treinferkear wurdt [[stasjon It Hearrenfean]] brûkt as halte. By dat stasjon stopje sawol de ''intercity's'' as stoptreinen fan de [[NS]]. Inkeld by grutte eveneminten yn [[Thialf]] wurdt [[stasjon It Hearrenfean Iisstadion]] brûkt. It spoar fan Swol nei Ljouwert wurdt neist persoaneferfier ek brûkt foar frachttreinen.

==== Skipfeart ====
Foar de skipfeart hat It Hearrenfean in ferskaat oan kanalen. Oan de (noard-)westkant fan It Hearrenfean leit it Nije [[Hearrenfeanster Kanaal]] dat nei it suden ta oergiet yn de [[Engelenfeart]] (allinnich plezierfeart) en úteinlik yn ferbining stiet mei de [[Tsjonger]]. Yn it noarden fan it stedsgebiet leit oan it Nije Hearrenfeanster Kanaal in lytse yndustryhaven en in jachthaven, beide binne se ûnderdiel fan yndustryterrein It Kanaal. 

Yn it sintrum fan It Hearrenfean komme [[Feanskieding]] en de [[Hearresleat]] by elkoar. De Feanskieding stiet yn direkte ferbining mei it Nije Hearrenfeanster Kanaal en de Engelenfeart, de Hearresleat slút noardlik fan it stedsgebiet oan op it Nije Hearrenfeanster Kanaal. Noardlik fan de A7 lizze oan de Hearresleat en ferskate jachthavens.

==== Bus ====
Oan de súdeastkant fan [[Stasjon It Hearrenfean|treinstasjon It Hearrenfean]] leit it busstasjon.

Oer It Hearrenfean rinne de folgjende buslinen:

'''Streekbussen:'''

* '''Line 15:''' It Hearrenfean - [[Easterwâlde (Fryslân)|Easterwâlde]]
* '''Line 17:''' It Hearrenfean - [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]] fia [[Wolvegea]]
* '''Line 20:''' [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - It Hearrenfean fia [[Drachten]] en [[De Gordyk]]
* '''Line 23:''' It Hearrenfean - Drachten fia [[De Tynje (doarp)|De Tynje]]
* '''Line 27:''' It Hearrenfean - Drachten fia [[Akkrum]] en [[Beetstersweach]]
* '''Line 28:''' It Hearrrenfean - [[Grou (plak)|Grou]] fia [[Akkrum]]
* '''Line 41:''' [[De Lemmer]] - It Hearrenfean fia [[Balk]]
* '''Line 48:''' De Lemmer - It Hearrenfean fia [[Sint-Jânsgea]]
* '''Line 95:''' It Hearrenfean - Ljouwert fia [[De Jouwer]] en [[Jirnsum]]
* '''Line 99:''' [[Harns (stêd)|Harns]] - It Hearrenfean fia [[Boalsert]] en [[Snits]]

'''Snelbussen:'''

* '''Line 315:''' [[Emmeloard]] - [[Grins (stêd)|Grins]] fia It Hearrenfean
* '''Line 320:''' Ljouwert - It Hearrenfean fia Drachten
* '''Line 324:''' It Hearrenfean - Grins fia Drachten
* '''Line 390:''' [[Makkum]] - It Hearrenfean fia Boalsert en Snits

De buslinen oer It Hearrenfean wurde fersoarge troch [[Qbuzz]].

==== Fyts ====
Troch It Hearrenfean hinne lizze twa ferskillende lange fytsrûtes (LF-rûtes). LF3 is de Reidlânrûte mei in ôfstân fan 145 kilometer dy't begjint yn Kampen en einiget op It Amelân. De LF20 is de Flevorûte mei in ôfstân fan 250 kilometer dy't begjint yn Haarlim en einiget yn de stêd Grins. It [[Japikspaad]] is sawol in fyts- as kuierrûte dy't fan [[Sint Jabik]] oer It Hearrenfean nei [[Hasselt (Oerisel)|Hasselt]] ta rint.

== Bekende Feansters ==
[[Ofbyld:Heerenveen bebouwdekom.png|thumb|Plaknamboerd]]
[[Ofbyld:Posthuis Theater.JPG|thumb|[[Posthûs Teater]]]]
* [[Willem van Haren (grytman)|Willem van Haren]] ([[6 jannewaris]] [[1655]]), grytman († [[1728]])
* [[Albert Gillis von Baumhauer]] ([[10 oktober]] [[1891]]), loftfeartpionier, († [[1939]])
* [[Eelco Nicolaas van Kleffens]] ([[17 novimber]] [[1894]]), politikus († [[1983]])
* [[Abe Lenstra]] ([[27 novimber]] [[1920]]), fuotballer († [[1985]])
* [[Wim Duisenberg]] ([[9 july]] [[1935]]), ekonoom, politikus en bankier († 2005)
* [[Sikke Doele]] ([[1 febrewaris]] [[1942]]), auteur († [[2002]])
* [[Jacques Tichelaar]] ([[2 jannewaris]] [[1953]]), politikus
* [[Margriet Zegers]] ([[29 april]] [[1954]]), hockeyspiler
* [[Jacob de Haan (komponist)|Jacob de Haan]] ([[28 maart]] [[1959]]), komponist
* [[Eric Hoekstra]] ([[6 april]] [[1960]]), taalkundige, auteur
* [[Onno Meijer]] ([[23 july]] [[1960]]), akteur en regisseur
* [[Nico Jan Hoogma]] ([[26 oktober]] [[1968]]), fuotballer en bestjoerder
* [[Falko Zandstra]] ([[27 desimber]] [[1971]]), hurdrider, selsstannich ûndernimmer
* [[Sven Kramer]] ([[23 april]] [[1986]]), hurdrider
* [[Geert Arend Roorda]] ([[2 maart]] [[1988]]), fuotballer
{{apart|List fan Hearrenfeansters}}

== Partnerstêd ==
* [[Ofbyld:flag of Israel.svg|20px]] [[Rishon LeZion]] ([[Israel]])
* [[Ofbyld:flag of Italy.svg|20px]] [[Baselga di Pine]] ([[Itaalje]])

== Panorama ==
{{Panorama|Heerenveen panorama 01.jpg|2000px}}
== Sjoch ek ==
* [[It Hearrenfean fan A-Z]]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.heerenveen.nl Offisjele website gemeente It Hearrenfean]
* [http://www.vvvheerenveen.nl/ VVV It Hearrenfean mei in bûsboekje fan aktiviteiten]
* [http://www.heerenveen.nl/Over_de_gemeente/Straatnamen_in_de_gemeente_Heerenveen Skiednis en ferklearring strjitnammen]
-----
{{reflist|2}}
----
{{CommonsLyts|Heerenveen|It Hearrenfean}}
}}

{{Nijsgjirrige side}}

{{Wenwyk It Hearrenfean}}
{{GemeenteItHearrenfean}}
{{DEFAULTSORT:Hearrenfean, It}}
[[Kategory:It Hearrenfean| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân]] 
[[Kategory:Geografy fan Aenjewier]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)]]</text>
      <sha1>5zpju8m07x24z57nzs1j5mnhqstujp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Korsika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16574</id>
    <revision>
      <id>1240819</id>
      <parentid>1216993</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7074" sha1="9ob639x9ll0qfygv1u5dk4ueufi5w1r" xml:space="preserve">{{Ynfoboks regio fan Frankryk
| namme                       = Korsika&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Corsica''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Corse''&lt;/small&gt; 
| ôfbylding                   = Corse region locator map2.svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| flagge                      = [[Ofbyld:Flag of Corsica.svg|border|100px]]
| wapen                       = [[Ofbyld:Blason de Corse.svg|70px]]
| lân                         = 
| regio                       = 
| haadplak                    = [[Ajaccio]]
| departeminten               = [[Súd-Korsika]] (2A)&lt;br /&gt;[[Heech-Korsika]] (2B)
| arrondisseminten            = 5
| kantons                     = 26
| gemeenten                   = 360
| ynwenners                   = 355.486 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 8.722 km²
| befolkingstichtens          = 94 ynw./km²
| stifting                    = 
| ISO-koade                   = FR-20R
| NUTS-koade                  =
| tiidsône                    =
| simmertiid                  =
| koördinaten                 =
| webside                     = [https://www.isula.corsica/CRIP-Cellule-de-recueil-des-informations-preoccupantes_a5052.html /www.isula.corsica]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = 
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 
| lat_min                     = 
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = 
| lon_deg                     = 
| lon_min                     = 
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = 
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Korsika-satelite.jpg
| ôfbyldingstekst99           = Satellytfoto fan Korsika
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
'''Korsika''' ([[Frânsk]]: ''Corse'', [[Korsikaansk]]: ''Corsica'')  is in eilân yn 'e [[Middellânske See]], en in territoriale kollektiviteit fan [[Frankryk]], it leit tusken [[Sardynje]] en Liguerje. It eilân hat in oerflak fan 8720 km² en foarmet bestjoerlik sûnt [[1982]] ien fan 'e [[regio's fan Frankryk]]. Der wenje goed 350.000 minsken, wêrfan’t 120.000 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt; yn 'e twa grutste stêden wenje: [[Ajaccio]] en [[Bastia]]. It eilân is ien regio (haadstêd: Ajaccio) en der binne sûnt 1975 twa [[Departeminten fan Frankryk|departeminten]]: [[Opper-Korsika]] (Frânsk: ''Haute-Corse''; Korsikaansk: ''Cismonte'' of ''Alta Corsica''; haadstêd: [[Bastia]]), en [[Súd-Korsika]] (Frânsk: ''Corse-du-Sud''; Korsikaansk: ''Pumonte'' of ''Corsica di u Sudu''; haadstêd: [[Ajaccio]]).

== Geografy ==
Der binne in soad bergen op it eilân (heechste punt: [[Monte Cinto]], 2710 m) en it is net tichtbefolke. In wichtich skaaimerk fan it eilân is de [[maquis]]: rûch, krûdich strewel. It noardeasten fan it eilân is in nasjonaal park. Der binne in protte seldsume plantesoarten op it eilân.

== Toerisme ==
Toeristyske plakken op Korsika binne it [[United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|UNESCO]] erfgoed natoerreservaat ''Scandola'', de Genueeske tuorren en brêgen, de bergen lykas de ''Col de Bavella'' en ''Monte Cinto'', it âldheidkundich park ''Filitosa'' en in stikmannich stêden mei kastielen lykas [[Ajaccio]], [[Bonifacio]], [[Calvi (Korsika)|Calvi]], [[Porto-Vecchio]] en [[Corte (Korsika)|Corte]]. Fierders wurde der wrâldferneamde kuiertochten organisearre lykas de [[GR20]] en de ''Mare e Monti''. Der binne mear as 200 kampings fan alle kwaliteitsklassen. Der binne fakânsjeparken, apparteminten en hotels. Foar Korsika smyt de toeristyske sektor aardich wat op.

== Skiednis ==
Oan it begjin fan 'e [[18e iuw]] wie Korsika in part fan 'e Italjaanske stêdsteat [[Republyk Genua|Genua]]. De Korsikanen koene it om 1730 net rjocht lykfine mei it bewâld en it kaam ta in opskuor, yn 1735 waard troch de Consulta fan Corti (parlemint) besletten dat de [[Marije (mem fan Jezus)|Jongfaam Marije]] keninginne fan Korsika wurde soe. Luigi Giafferi, Ghjacintu Paoli en Andria Ceccald waarden as kapitein fan 'e naasje keazen. De abbekaat Costa sette útein mei it skriuwen fan in grûnwet.

Yn 1736 waard de Dútser [[Theodore von Neuhoff]]  kening Tiadoru fan Korsika. Hy bleau lykwols mar acht moanne oan 'e macht. Genua woe Korsika lykwols hâlde. Ghjacintu Paoli besocht dêrom help te finen yn Europa, mar krige dy net. Hy libbe yn ballingskip yn [[Napels (stêd)|Napels]], en stoar yn 1756 yn [[Londen]].

Yn 1755, nettsjinsteande de Frânske en Eastenrykske help, hie Genua inkeld mar sizzenskip oer de ''presidii'': Bastia, San Fiurenzu, Calvi en Bonifacio. Dat jier waard [[Pasquale Paoli]], soan fan Ghjacintu Paoli, freon fan [[Rousseau]], [[James Boswell]] en [[Voltaire]], keazen as kapitein fan 'e naasje. Hy makke in demokratyske grûnwet en waard ferneamd in hiel Jeropa: fan alle '''pieven''' waard der in fertsjinwurdiger keazen foar de Consulta. Dat parlemint keas dan de Kapitein fan 'e Naasje (Capu Ginarale di Statu). Corte waard de haadstêd. Paoli iepene ûnder oaren in universiteit, en liet syn eigen munt (a zecca) slaan. Korsika krige in flagge en folksliet: [[Dio Vi Salvi Regina]].

Yn 'e maitiid fan [[1768]] ferkocht Genau it eilân oan [[Frankryk]], de Frânsen komme op it eilân mar de Korsikaanske legers fan Paoli fersloegen de Frânsen (Slach by Borgo, [[6 oktober]] 1768), mar yn 1769 waarden de Korsikanen ferslein. Sûnt dat jier is Korsika in part fan 'e Frânske steat: oant de [[Frânske Revolúsje]] bleau it in selsstannige provinsje fan Frankryk. 

== Kultuer ==
It [[Korsikaansk]] ''(corsu)'' is in [[Romaanske taal]] en wurdt noch troch in minderheid fan 'e befolking goed praat.&lt;ref&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED650300.pdf?utm_source=chatgpt.com Jean-Marie Arrighi: ''Corsican. The Corsican language in education in France'', 2012.]&lt;/ref&gt; It is in fariaant fan it [[Toskane|Toskaansk]], dat in soad ynfloeden út it Frânsk wei hat, mar as streektaal wurdt it Korsikaansk erkend troch de Frânske oerheid. In dialekt dat der tige mei besibbe is, is it [[Gallura]] dat yn it noarden fan [[Sardynje]] praat wurdt. Troch de Frânsktalige ymport (benammen út [[Algerije]]) stiet de posysje fan it Korsikaansk ûnder druk. Muzykgroepen lykas de [[I Muvrini]], noedzje en hoedzje de taal.

== Klimaat ==
Korsika hat in Middellânske Seeklimaat mei drûge simmers en mylde wiete winters. De trochsneed temperatuer yn july is 29 graden wylst de temperatuer yn ‘e foarmoanne om 'e 14 graden is. Yn ‘t jier falt der oan 'e kust likernôch 600 mm rein en yn it binnenlân is dat 1200 mm. Yn it binnenlân leit der ûngefear 90 dagen yn ‘t jier snie.

{{Boarnen|boarnefernijing= 
{{reflist}}
---- 
{{Commonscat|Corsica}}
}}

{{Frankryk}}
{{Koördinaten|42_9_0_N_9_5_0_E_type:isle_region:FR|42° 9' NB, 9° 5' EL}}

[[Kategory:Korsika| ]]
[[Kategory:Eilân yn de Middellânske See]]
[[Kategory:Regio fan Frankryk]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1982]]
[[Kategory:Kulturele regio yn Frankryk]]</text>
      <sha1>9ob639x9ll0qfygv1u5dk4ueufi5w1r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240820</id>
      <parentid>1240819</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7074" sha1="cdmbpt54yrdlwwrmudqo1qjkffs0phz" xml:space="preserve">{{Ynfoboks regio fan Frankryk
| namme                       = Korsika&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Corsica''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Corse''&lt;/small&gt; 
| ôfbylding                   = Corse region locator map2.svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| flagge                      = [[Ofbyld:Flag of Corsica.svg|border|100px]]
| wapen                       = [[Ofbyld:Blason de Corse.svg|70px]]
| lân                         = 
| regio                       = 
| haadplak                    = [[Ajaccio]]
| departeminten               = [[Súd-Korsika]] (2A)&lt;br /&gt;[[Opper-Korsika]] (2B)
| arrondisseminten            = 5
| kantons                     = 26
| gemeenten                   = 360
| ynwenners                   = 355.486 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 8.722 km²
| befolkingstichtens          = 94 ynw./km²
| stifting                    = 
| ISO-koade                   = FR-20R
| NUTS-koade                  =
| tiidsône                    =
| simmertiid                  =
| koördinaten                 =
| webside                     = [https://www.isula.corsica/CRIP-Cellule-de-recueil-des-informations-preoccupantes_a5052.html /www.isula.corsica]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = 
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 
| lat_min                     = 
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = 
| lon_deg                     = 
| lon_min                     = 
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = 
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Korsika-satelite.jpg
| ôfbyldingstekst99           = Satellytfoto fan Korsika
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
'''Korsika''' ([[Frânsk]]: ''Corse'', [[Korsikaansk]]: ''Corsica'')  is in eilân yn 'e [[Middellânske See]], en in territoriale kollektiviteit fan [[Frankryk]], it leit tusken [[Sardynje]] en Liguerje. It eilân hat in oerflak fan 8720 km² en foarmet bestjoerlik sûnt [[1982]] ien fan 'e [[regio's fan Frankryk]]. Der wenje goed 350.000 minsken, wêrfan’t 120.000 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt; yn 'e twa grutste stêden wenje: [[Ajaccio]] en [[Bastia]]. It eilân is ien regio (haadstêd: Ajaccio) en der binne sûnt 1975 twa [[Departeminten fan Frankryk|departeminten]]: [[Opper-Korsika]] (Frânsk: ''Haute-Corse''; Korsikaansk: ''Cismonte'' of ''Alta Corsica''; haadstêd: [[Bastia]]), en [[Súd-Korsika]] (Frânsk: ''Corse-du-Sud''; Korsikaansk: ''Pumonte'' of ''Corsica di u Sudu''; haadstêd: [[Ajaccio]]).

== Geografy ==
Der binne in soad bergen op it eilân (heechste punt: [[Monte Cinto]], 2710 m) en it is net tichtbefolke. In wichtich skaaimerk fan it eilân is de [[maquis]]: rûch, krûdich strewel. It noardeasten fan it eilân is in nasjonaal park. Der binne in protte seldsume plantesoarten op it eilân.

== Toerisme ==
Toeristyske plakken op Korsika binne it [[United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|UNESCO]] erfgoed natoerreservaat ''Scandola'', de Genueeske tuorren en brêgen, de bergen lykas de ''Col de Bavella'' en ''Monte Cinto'', it âldheidkundich park ''Filitosa'' en in stikmannich stêden mei kastielen lykas [[Ajaccio]], [[Bonifacio]], [[Calvi (Korsika)|Calvi]], [[Porto-Vecchio]] en [[Corte (Korsika)|Corte]]. Fierders wurde der wrâldferneamde kuiertochten organisearre lykas de [[GR20]] en de ''Mare e Monti''. Der binne mear as 200 kampings fan alle kwaliteitsklassen. Der binne fakânsjeparken, apparteminten en hotels. Foar Korsika smyt de toeristyske sektor aardich wat op.

== Skiednis ==
Oan it begjin fan 'e [[18e iuw]] wie Korsika in part fan 'e Italjaanske stêdsteat [[Republyk Genua|Genua]]. De Korsikanen koene it om 1730 net rjocht lykfine mei it bewâld en it kaam ta in opskuor, yn 1735 waard troch de Consulta fan Corti (parlemint) besletten dat de [[Marije (mem fan Jezus)|Jongfaam Marije]] keninginne fan Korsika wurde soe. Luigi Giafferi, Ghjacintu Paoli en Andria Ceccald waarden as kapitein fan 'e naasje keazen. De abbekaat Costa sette útein mei it skriuwen fan in grûnwet.

Yn 1736 waard de Dútser [[Theodore von Neuhoff]]  kening Tiadoru fan Korsika. Hy bleau lykwols mar acht moanne oan 'e macht. Genua woe Korsika lykwols hâlde. Ghjacintu Paoli besocht dêrom help te finen yn Europa, mar krige dy net. Hy libbe yn ballingskip yn [[Napels (stêd)|Napels]], en stoar yn 1756 yn [[Londen]].

Yn 1755, nettsjinsteande de Frânske en Eastenrykske help, hie Genua inkeld mar sizzenskip oer de ''presidii'': Bastia, San Fiurenzu, Calvi en Bonifacio. Dat jier waard [[Pasquale Paoli]], soan fan Ghjacintu Paoli, freon fan [[Rousseau]], [[James Boswell]] en [[Voltaire]], keazen as kapitein fan 'e naasje. Hy makke in demokratyske grûnwet en waard ferneamd in hiel Jeropa: fan alle '''pieven''' waard der in fertsjinwurdiger keazen foar de Consulta. Dat parlemint keas dan de Kapitein fan 'e Naasje (Capu Ginarale di Statu). Corte waard de haadstêd. Paoli iepene ûnder oaren in universiteit, en liet syn eigen munt (a zecca) slaan. Korsika krige in flagge en folksliet: [[Dio Vi Salvi Regina]].

Yn 'e maitiid fan [[1768]] ferkocht Genau it eilân oan [[Frankryk]], de Frânsen komme op it eilân mar de Korsikaanske legers fan Paoli fersloegen de Frânsen (Slach by Borgo, [[6 oktober]] 1768), mar yn 1769 waarden de Korsikanen ferslein. Sûnt dat jier is Korsika in part fan 'e Frânske steat: oant de [[Frânske Revolúsje]] bleau it in selsstannige provinsje fan Frankryk. 

== Kultuer ==
It [[Korsikaansk]] ''(corsu)'' is in [[Romaanske taal]] en wurdt noch troch in minderheid fan 'e befolking goed praat.&lt;ref&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED650300.pdf?utm_source=chatgpt.com Jean-Marie Arrighi: ''Corsican. The Corsican language in education in France'', 2012.]&lt;/ref&gt; It is in fariaant fan it [[Toskane|Toskaansk]], dat in soad ynfloeden út it Frânsk wei hat, mar as streektaal wurdt it Korsikaansk erkend troch de Frânske oerheid. In dialekt dat der tige mei besibbe is, is it [[Gallura]] dat yn it noarden fan [[Sardynje]] praat wurdt. Troch de Frânsktalige ymport (benammen út [[Algerije]]) stiet de posysje fan it Korsikaansk ûnder druk. Muzykgroepen lykas de [[I Muvrini]], noedzje en hoedzje de taal.

== Klimaat ==
Korsika hat in Middellânske Seeklimaat mei drûge simmers en mylde wiete winters. De trochsneed temperatuer yn july is 29 graden wylst de temperatuer yn ‘e foarmoanne om 'e 14 graden is. Yn ‘t jier falt der oan 'e kust likernôch 600 mm rein en yn it binnenlân is dat 1200 mm. Yn it binnenlân leit der ûngefear 90 dagen yn ‘t jier snie.

{{Boarnen|boarnefernijing= 
{{reflist}}
---- 
{{Commonscat|Corsica}}
}}

{{Frankryk}}
{{Koördinaten|42_9_0_N_9_5_0_E_type:isle_region:FR|42° 9' NB, 9° 5' EL}}

[[Kategory:Korsika| ]]
[[Kategory:Eilân yn de Middellânske See]]
[[Kategory:Regio fan Frankryk]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1982]]
[[Kategory:Kulturele regio yn Frankryk]]</text>
      <sha1>cdmbpt54yrdlwwrmudqo1qjkffs0phz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240821</id>
      <parentid>1240820</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7174" sha1="fq7di3lhj925pl7lcvqdq0bz29xbdpp" xml:space="preserve">{{Ynfoboks regio fan Frankryk
| namme                       = Kollektiviteit Korsika&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Collectivité de Corse''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Cullettività di a Corsica''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Collettività della Corsica''&lt;/small&gt;
| ôfbylding                   = Corse region locator map2.svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| flagge                      = [[Ofbyld:Flag of Corsica.svg|border|100px]]
| wapen                       = [[Ofbyld:Blason de Corse.svg|70px]]
| lân                         = 
| regio                       = 
| haadplak                    = [[Ajaccio]]
| departeminten               = [[Súd-Korsika]] (2A)&lt;br /&gt;[[Opper-Korsika]] (2B)
| arrondisseminten            = 5
| kantons                     = 26
| gemeenten                   = 360
| ynwenners                   = 355.486 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 8.722 km²
| befolkingstichtens          = 94 ynw./km²
| stifting                    = 
| ISO-koade                   = FR-20R
| NUTS-koade                  =
| tiidsône                    =
| simmertiid                  =
| koördinaten                 =
| webside                     = [https://www.isula.corsica/CRIP-Cellule-de-recueil-des-informations-preoccupantes_a5052.html /www.isula.corsica]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = 
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 
| lat_min                     = 
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = 
| lon_deg                     = 
| lon_min                     = 
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = 
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Korsika-satelite.jpg
| ôfbyldingstekst99           = Satellytfoto fan Korsika
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
'''Korsika''' ([[Frânsk]]: ''Corse'', [[Korsikaansk]]: ''Corsica'')  is in eilân yn 'e [[Middellânske See]], en in territoriale kollektiviteit fan [[Frankryk]], it leit tusken [[Sardynje]] en Liguerje. It eilân hat in oerflak fan 8720 km² en foarmet bestjoerlik sûnt [[1982]] ien fan 'e [[regio's fan Frankryk]]. Der wenje goed 350.000 minsken, wêrfan’t 120.000 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt; yn 'e twa grutste stêden wenje: [[Ajaccio]] en [[Bastia]]. It eilân is ien regio (haadstêd: Ajaccio) en der binne sûnt 1975 twa [[Departeminten fan Frankryk|departeminten]]: [[Opper-Korsika]] (Frânsk: ''Haute-Corse''; Korsikaansk: ''Cismonte'' of ''Alta Corsica''; haadstêd: [[Bastia]]), en [[Súd-Korsika]] (Frânsk: ''Corse-du-Sud''; Korsikaansk: ''Pumonte'' of ''Corsica di u Sudu''; haadstêd: [[Ajaccio]]).

== Geografy ==
Der binne in soad bergen op it eilân (heechste punt: [[Monte Cinto]], 2710 m) en it is net tichtbefolke. In wichtich skaaimerk fan it eilân is de [[maquis]]: rûch, krûdich strewel. It noardeasten fan it eilân is in nasjonaal park. Der binne in protte seldsume plantesoarten op it eilân.

== Toerisme ==
Toeristyske plakken op Korsika binne it [[United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|UNESCO]] erfgoed natoerreservaat ''Scandola'', de Genueeske tuorren en brêgen, de bergen lykas de ''Col de Bavella'' en ''Monte Cinto'', it âldheidkundich park ''Filitosa'' en in stikmannich stêden mei kastielen lykas [[Ajaccio]], [[Bonifacio]], [[Calvi (Korsika)|Calvi]], [[Porto-Vecchio]] en [[Corte (Korsika)|Corte]]. Fierders wurde der wrâldferneamde kuiertochten organisearre lykas de [[GR20]] en de ''Mare e Monti''. Der binne mear as 200 kampings fan alle kwaliteitsklassen. Der binne fakânsjeparken, apparteminten en hotels. Foar Korsika smyt de toeristyske sektor aardich wat op.

== Skiednis ==
Oan it begjin fan 'e [[18e iuw]] wie Korsika in part fan 'e Italjaanske stêdsteat [[Republyk Genua|Genua]]. De Korsikanen koene it om 1730 net rjocht lykfine mei it bewâld en it kaam ta in opskuor, yn 1735 waard troch de Consulta fan Corti (parlemint) besletten dat de [[Marije (mem fan Jezus)|Jongfaam Marije]] keninginne fan Korsika wurde soe. Luigi Giafferi, Ghjacintu Paoli en Andria Ceccald waarden as kapitein fan 'e naasje keazen. De abbekaat Costa sette útein mei it skriuwen fan in grûnwet.

Yn 1736 waard de Dútser [[Theodore von Neuhoff]]  kening Tiadoru fan Korsika. Hy bleau lykwols mar acht moanne oan 'e macht. Genua woe Korsika lykwols hâlde. Ghjacintu Paoli besocht dêrom help te finen yn Europa, mar krige dy net. Hy libbe yn ballingskip yn [[Napels (stêd)|Napels]], en stoar yn 1756 yn [[Londen]].

Yn 1755, nettsjinsteande de Frânske en Eastenrykske help, hie Genua inkeld mar sizzenskip oer de ''presidii'': Bastia, San Fiurenzu, Calvi en Bonifacio. Dat jier waard [[Pasquale Paoli]], soan fan Ghjacintu Paoli, freon fan [[Rousseau]], [[James Boswell]] en [[Voltaire]], keazen as kapitein fan 'e naasje. Hy makke in demokratyske grûnwet en waard ferneamd in hiel Jeropa: fan alle '''pieven''' waard der in fertsjinwurdiger keazen foar de Consulta. Dat parlemint keas dan de Kapitein fan 'e Naasje (Capu Ginarale di Statu). Corte waard de haadstêd. Paoli iepene ûnder oaren in universiteit, en liet syn eigen munt (a zecca) slaan. Korsika krige in flagge en folksliet: [[Dio Vi Salvi Regina]].

Yn 'e maitiid fan [[1768]] ferkocht Genau it eilân oan [[Frankryk]], de Frânsen komme op it eilân mar de Korsikaanske legers fan Paoli fersloegen de Frânsen (Slach by Borgo, [[6 oktober]] 1768), mar yn 1769 waarden de Korsikanen ferslein. Sûnt dat jier is Korsika in part fan 'e Frânske steat: oant de [[Frânske Revolúsje]] bleau it in selsstannige provinsje fan Frankryk. 

== Kultuer ==
It [[Korsikaansk]] ''(corsu)'' is in [[Romaanske taal]] en wurdt noch troch in minderheid fan 'e befolking goed praat.&lt;ref&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED650300.pdf?utm_source=chatgpt.com Jean-Marie Arrighi: ''Corsican. The Corsican language in education in France'', 2012.]&lt;/ref&gt; It is in fariaant fan it [[Toskane|Toskaansk]], dat in soad ynfloeden út it Frânsk wei hat, mar as streektaal wurdt it Korsikaansk erkend troch de Frânske oerheid. In dialekt dat der tige mei besibbe is, is it [[Gallura]] dat yn it noarden fan [[Sardynje]] praat wurdt. Troch de Frânsktalige ymport (benammen út [[Algerije]]) stiet de posysje fan it Korsikaansk ûnder druk. Muzykgroepen lykas de [[I Muvrini]], noedzje en hoedzje de taal.

== Klimaat ==
Korsika hat in Middellânske Seeklimaat mei drûge simmers en mylde wiete winters. De trochsneed temperatuer yn july is 29 graden wylst de temperatuer yn ‘e foarmoanne om 'e 14 graden is. Yn ‘t jier falt der oan 'e kust likernôch 600 mm rein en yn it binnenlân is dat 1200 mm. Yn it binnenlân leit der ûngefear 90 dagen yn ‘t jier snie.

{{Boarnen|boarnefernijing= 
{{reflist}}
---- 
{{Commonscat|Corsica}}
}}

{{Frankryk}}
{{Koördinaten|42_9_0_N_9_5_0_E_type:isle_region:FR|42° 9' NB, 9° 5' EL}}

[[Kategory:Korsika| ]]
[[Kategory:Eilân yn de Middellânske See]]
[[Kategory:Regio fan Frankryk]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1982]]
[[Kategory:Kulturele regio yn Frankryk]]</text>
      <sha1>fq7di3lhj925pl7lcvqdq0bz29xbdpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mozilla Firefox</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18925</id>
    <revision>
      <id>1240814</id>
      <parentid>1239576</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MichielN</username>
        <id>47805</id>
      </contributor>
      <comment>156.0</comment>
      <origin>1240814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="ntserlqybp322vheo34cvkd2l9aha79" xml:space="preserve">{{Infobox software
| namme                   = Mozilla Firefox
| logo                    = [[File:Firefox logo, 2019.svg|100px|Logo mei foks rûn de wrâld]]
| skermprint              = [[File:Firefox 89 screenshot.png|300px|It finster fan Firefox]]
| titel                   = In skermprint fan Firefox&amp;nbsp;89.0 yn de [[KDE]]-[[buroblêdomjouwing]]
| ûntwikkelder            = [[Mozilla Foundation]] en bydragers&lt;br /&gt;[[Mozilla Corporation]]
| lêste_ferzje            = 156.0
| lêste_releasedatum      = 15 septimber 2026
| lêste_beta_ferzje       = 142.0b9
| lêste_beta_releasedatum = 8 augustus 2025
| platfoarm               = [[Android]], [[Firefox OS]], [[Linux]], [[OS&amp;nbsp;X]], [[Unix]] ([[port]]s), [[Microsoft Windows|Windows]]
| kategory                = [[Webblêder]]
| lisinsje                = [[Mozilla Public License|MPL]] 2.0
| webstee                 = [https://www.mozilla.org/fy-NL/firefox/products/ mozilla.org/firefox]
}}
'''Mozilla Firefox''' is in [[Iepenboarne programmatuer|iepenboarne]] websneuper. De oarspronklike ferzje is út [[2002]].

== Oersetting nei it Frysk ==
Yn april 2006 is in Frysktalige ferzje fan it programma fan de [[Mozilla]]-organisaasje klearkaam. Mei de kommando-opsje '--UILocale fy' kin de Fryske oersetting opstart wurde, wannear't dy ynstallearre is.

In Frysktalige iOS-app wurdt oanbean yn [[iTunes]], mar [[iOS]] sels stipet it Frysk noch net.

== Fryske staveringshifker ==
De [[staveringshifker]] wurdt levere troch [[Hunspell|Hunspell/Myspell]] dy't op it systeem ynstallearre is (Fryske wurdlist hânmjittich tafoegje), of de '[[Frysk Wurdboek]]'-tafoeging yn Firefox/[[Mozilla Thunderbird|Thunderbird]] sels. Yn de lytsere Android/iOS-ferzje sit gjin staveringshifker.

== Sjoch ek ==
* [[Mozilla Thunderbird]]
* [[List fan Frysktalige kompjûterprogramma's]]

== Keppelings om utens ==
* [https://www.mozilla-nl.org/nl/node/173 Thússide fan de Fryske oersetting fan Firefox en Thunderbird]

[[Kategory:Softwareprogramma]]
[[Kategory:Software út 2002]]</text>
      <sha1>ntserlqybp322vheo34cvkd2l9aha79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guinee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19100</id>
    <revision>
      <id>1240815</id>
      <parentid>1177669</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:08:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3896" sha1="4ktnnvon0bvhw9yrfzxd0mnim28xqgo" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Republyk Guinee |
namme = Guinee |
flagge = Flag of Guinea.svg |
wapen = Guinea-Stemma.png |
lokaasje = LocationGuinea.svg |
motto = &lt;/small&gt; |
folksliet = ''Liberté'' |
taal = [[Frânsk]] |
haadstêd = [[Konakry]] |
steatsfoarm = Republyk |
oerflak =  |
pctwetter = 0,7 |
ynwenners =  | teljier =  |
munt = Guineeske frank | muntkoade = GNF |
tiidsone = +0 |
feestdei = [[2 oktober]] |
lânkoade = RG |
ynternet = .gn |
tillefoan = 224 |
}}
'''Guinee''', offisjeel de '''Republyk Guinee''' ([[Frânsk]]: République de Guinée), is in lân yn [[West-Afrika]]. De haadstêd is [[Konakry]].

== Geografy ==
=== Lizzing ===
Guinee wurdt begrinzge troch:
* [[Maly]] en [[Senegal]] yn it noarden; 
* [[Guinee-Bissau]] en de [[Atlantyske Oseaan]] oan de westkant;
* [[Sierra Leöane]] en [[Libearia]] en yn it suden;
* [[Ivoarkust]] yn it súdeasten. 

=== Lânskip ===
Guinee hat de foarm fan in brede bôge. Fan de [[Golf fan Guinee]], dêr't lân in kustline fan 320 km mei hat, strekt it lân him út nei it noarden ta en fan dêrôf nei it easten en súdeasten. By de kust is it lân sawat flak en rint dan fuort omheech nei in maksimum 1500 meter hichte, de heechflakte fan [[Fouta Djalon]], dat it boarnegebiet is fan de rivieren [[Senegal (rivier)|Senegal]], [[Niger (rivier)|Niger]] en [[Gambia (rivier)|Gambia]]. Yn eastlike rjochting wurdt it bercheftich gebiet flakker. De heechste pyk is Mont Nimba (1752 meter).

It kustgebiet is sompich wylst yn it noardeasten de [[savanne]] oerhearsket en yn it súdeasten it [[tropysk reinwâld]].

== Skiednis ==
It folk fan de [[Fulbe]], in nomadefolk fan hoeders, bea iuwenlang mei sukses tsjinstân oan de machtige riken fan [[Gana]] en [[Maly]] yn Guinee. Ein 19e iuw waard it gebiet in Frânske koloanje en makke diel út fan [[Frânsk West-Afrika]]. Nei de ûnôfhinklikens yn [[1958]] waard in ienpartijstelsel ynfier mei [[Sekou Touré]] as presidint, dat yn [[1984]] ûngedien makke waard troch in militêre kûp. Hy waard opfolge troch [[Lansana Conté]], generaal fan it leger. De nije republikeinske grûnwet fan 1991 late yn 1993 ta de earste [[demokrasy|demokratyske]] ferkiezings. Sûnt 2006 waard de macht fan Conté bedrige troch stakings en opstannen. 

Op 23 desimber 2008, ien dei nei de dea fan presidint Conté, naam it leger op 'e de macht troch middel fan in steatsgreep. Kapitein Moussa Dadis Camara ferkleare him de dei dernei presidint. 

== Demografy ==
=== Befolking ===
[[Ofbyld:Bundesarchiv B 145 Bild-F014155-06, Bonn, Afrikawoche, Nationalballett Guinea.jpg|thumb|200px|Nasjonale Ballet fan Guinee tidens Afrika-Wike 1962. Boarne: Deutsches Bundesarchiv, Bonn]]
Der wenje nei skatting goed 10 miljoen minsken yn Guinee, de befolking omfiemet ûngefear 24 etnyske kloften. De grutste binne de [[Fulbe]] of Fula (40%), de [[Mandinka (folk)|Mandinka]] of Mandingo n it easten (30%) en de [[Sûsû]] yn it westen (20%). 

=== Taal ===
De offisjele taal fan it lân is [[Frânsk]], mar alle etnyske kloften praten harren eigen taal. 

=== Godstsjinst ===
Goed 85% fan de befolking is [[moslim]] ([[soenniten]]), 10% is [[kristendom|kristen]] (benammen [[Roomsk-Katolike Tsjerke|Roomsk-katolyk]]) en 5% is [[Animist]] ([[natoerreligys|natoergodstjinsten]]).

== Galerie ==
&lt;gallery&gt;
File:Guinea sat.png|atlas Guinea
File:Dame de Mali Guinée.jpg|[[w:fr:Mont Loura|Dame de Mali]]
File:Chute de Tabouna à Kindia 01.jpg|[[w:fr:Chute de Tabouna|Chute de Tabouna]] à [[w:fr:Kindia|Kindia]]
File:Chute de Saala vue à 360° Labé.jpg|[[w:fr:Chute de Saala|Chute de Saala]] [[w:fr:Labé|Labé]]
File:Chimpanzé de Bossou 33.jpg|Chimpanzé de Bossou
File:Plage de Roume.jpg|Plage sur les [[w:fr:Îles de Loos|Ile de Loos]]
&lt;/gallery&gt;

[[Kategory:Guinee| ]]
[[Kategory:Lân yn Afrika]]
[[Kategory:Histoaryske Frânske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1958]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>4ktnnvon0bvhw9yrfzxd0mnim28xqgo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240912</id>
      <parentid>1240815</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>dat is al lang omneamd</comment>
      <origin>1240912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3896" sha1="1azfh7mnrht4w675c9ucxk3qw7s3eux" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Republyk Guinee |
namme = Guinee |
flagge = Flag of Guinea.svg |
wapen = Guinea-Stemma.png |
lokaasje = LocationGuinea.svg |
motto = &lt;/small&gt; |
folksliet = ''Liberté'' |
taal = [[Frânsk]] |
haadstêd = [[Conakry]] |
steatsfoarm = Republyk |
oerflak =  |
pctwetter = 0,7 |
ynwenners =  | teljier =  |
munt = Guineeske frank | muntkoade = GNF |
tiidsone = +0 |
feestdei = [[2 oktober]] |
lânkoade = RG |
ynternet = .gn |
tillefoan = 224 |
}}
'''Guinee''', offisjeel de '''Republyk Guinee''' ([[Frânsk]]: République de Guinée), is in lân yn [[West-Afrika]]. De haadstêd is [[Conakry]].

== Geografy ==
=== Lizzing ===
Guinee wurdt begrinzge troch:
* [[Maly]] en [[Senegal]] yn it noarden; 
* [[Guinee-Bissau]] en de [[Atlantyske Oseaan]] oan de westkant;
* [[Sierra Leöane]] en [[Libearia]] en yn it suden;
* [[Ivoarkust]] yn it súdeasten. 

=== Lânskip ===
Guinee hat de foarm fan in brede bôge. Fan de [[Golf fan Guinee]], dêr't lân in kustline fan 320 km mei hat, strekt it lân him út nei it noarden ta en fan dêrôf nei it easten en súdeasten. By de kust is it lân sawat flak en rint dan fuort omheech nei in maksimum 1500 meter hichte, de heechflakte fan [[Fouta Djalon]], dat it boarnegebiet is fan de rivieren [[Senegal (rivier)|Senegal]], [[Niger (rivier)|Niger]] en [[Gambia (rivier)|Gambia]]. Yn eastlike rjochting wurdt it bercheftich gebiet flakker. De heechste pyk is Mont Nimba (1752 meter).

It kustgebiet is sompich wylst yn it noardeasten de [[savanne]] oerhearsket en yn it súdeasten it [[tropysk reinwâld]].

== Skiednis ==
It folk fan de [[Fulbe]], in nomadefolk fan hoeders, bea iuwenlang mei sukses tsjinstân oan de machtige riken fan [[Gana]] en [[Maly]] yn Guinee. Ein 19e iuw waard it gebiet in Frânske koloanje en makke diel út fan [[Frânsk West-Afrika]]. Nei de ûnôfhinklikens yn [[1958]] waard in ienpartijstelsel ynfier mei [[Sekou Touré]] as presidint, dat yn [[1984]] ûngedien makke waard troch in militêre kûp. Hy waard opfolge troch [[Lansana Conté]], generaal fan it leger. De nije republikeinske grûnwet fan 1991 late yn 1993 ta de earste [[demokrasy|demokratyske]] ferkiezings. Sûnt 2006 waard de macht fan Conté bedrige troch stakings en opstannen. 

Op 23 desimber 2008, ien dei nei de dea fan presidint Conté, naam it leger op 'e de macht troch middel fan in steatsgreep. Kapitein Moussa Dadis Camara ferkleare him de dei dernei presidint. 

== Demografy ==
=== Befolking ===
[[Ofbyld:Bundesarchiv B 145 Bild-F014155-06, Bonn, Afrikawoche, Nationalballett Guinea.jpg|thumb|200px|Nasjonale Ballet fan Guinee tidens Afrika-Wike 1962. Boarne: Deutsches Bundesarchiv, Bonn]]
Der wenje nei skatting goed 10 miljoen minsken yn Guinee, de befolking omfiemet ûngefear 24 etnyske kloften. De grutste binne de [[Fulbe]] of Fula (40%), de [[Mandinka (folk)|Mandinka]] of Mandingo n it easten (30%) en de [[Sûsû]] yn it westen (20%). 

=== Taal ===
De offisjele taal fan it lân is [[Frânsk]], mar alle etnyske kloften praten harren eigen taal. 

=== Godstsjinst ===
Goed 85% fan de befolking is [[moslim]] ([[soenniten]]), 10% is [[kristendom|kristen]] (benammen [[Roomsk-Katolike Tsjerke|Roomsk-katolyk]]) en 5% is [[Animist]] ([[natoerreligys|natoergodstjinsten]]).

== Galerie ==
&lt;gallery&gt;
File:Guinea sat.png|atlas Guinea
File:Dame de Mali Guinée.jpg|[[w:fr:Mont Loura|Dame de Mali]]
File:Chute de Tabouna à Kindia 01.jpg|[[w:fr:Chute de Tabouna|Chute de Tabouna]] à [[w:fr:Kindia|Kindia]]
File:Chute de Saala vue à 360° Labé.jpg|[[w:fr:Chute de Saala|Chute de Saala]] [[w:fr:Labé|Labé]]
File:Chimpanzé de Bossou 33.jpg|Chimpanzé de Bossou
File:Plage de Roume.jpg|Plage sur les [[w:fr:Îles de Loos|Ile de Loos]]
&lt;/gallery&gt;

[[Kategory:Guinee| ]]
[[Kategory:Lân yn Afrika]]
[[Kategory:Histoaryske Frânske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1958]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>1azfh7mnrht4w675c9ucxk3qw7s3eux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jouke de Vries</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20360</id>
    <revision>
      <id>1240807</id>
      <parentid>1045076</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T14:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Update</comment>
      <origin>1240807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7449" sha1="qx5qktxktshqjq1isghczrm77l07lcd" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Jouke de Vries.jpg|thumb|Jouke de Vries (2018)]]
'''Jouke de Vries''' ([[Dearsum (Boarnsterhim)|Dearsum]], [[26 septimber]] [[1960]]) is [[heechlearaar]] oan de [[Universiteit fan Leien]] en wittenskiplik direkteur fan de Kampus [[De Haach]].

== Libben ==
===Wurkpaad===
Hy groeide op yn [[Balk]], tusken de [[Gaasterlân]]ske bosken en de [[Sleattemer Mar]] en wennet yn [[Leien]]. De Vries studearre [[politike wittenskip]]pen oan de [[Universiteit fan Amsterdam]] ([[1979]]-[[1984]]), mei bestjoerskunde as kopstúdzje. Yn 1984 waard hy beneamd as universitêr dosint by de fakgroep Bestjoerskunde. Hy promovearre yn [[1989]] by prof. dr. [[Hans Daudt]] en prof. dr. [[Hans Daalde]]r op it [[proefskrift]] “Grûnpolityk en kabinetskrises”. 

Yn [[1999]] waard hy beneamd ta heechlearaar bestjoerskunde oan de [[Universiteit fan Leien]] en ta wittenskiplik direkteur fan Kampus De Haach fan dyselde [[universiteit]]. Kampus De Haach is yn 10 jier tiid útgroeid ta in folslein akademysk ynstitút yn de Hofstêd, dêr’t folsleine opliedingen [[Rjochten]], [[Politikology]] en [[Bestjoerskunde]] folge wurde kinne. Hy is oprjochter fan it Grotius Ynstitút foar Ynternasjonaal Juridyske Fraachstikken, fan it ''Centre for Governance Studies'' en it ''Centre for Modern Urban Studies''. Yn 2008 is hy beneamd ta kertiermakker fan it Leiden University College yn De Haach. Hy wurket dêrby nau gear mei it gemeentebestjoer fan De Haach.

Jouke de Vries publisearret geregeldwei yn ynternasjonale en nasjonale tydskriften. Wichtige publikaasjes fan syn hân binne: ''Paars en de Managementstaat, Een onderbroken evenwicht in de Nederlandse politiek'' (oer de Pearse kabinetten en de revolte fan Fortuyn) en ''Controlling Public Expenditure''. De Vries hold ferskate wichtige lêzingen lykas de Thorbeckelêzing yn [[2005]] en de boargemasterslêzing yn [[2008]]. Hy is [[kollumnist]] fan de ''Staatscourant'' en fan ''Republic''.

Yn maaie 2015 waard De Vries beneamd ta heechlearaar ''Governance and public policy'' oan de [[Ryksuniversiteit Grins]]. Hy wie [[Dekaan (universiteit)|dekaan]] fan de alfde fakulteit fan dy universiteit (de ''[[Campus Fryslân]]'') yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]].&lt;ref&gt;[https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2015/02/jouke-de-vries-vertrekt-naar-vestiging-leeuwarden-van-rijksuniversiteit-groningen  Webstee Universiteit Leien, jan. 2015]&lt;/ref&gt; Sûnt 1 oktober 2018 is er foarsitter fan it [[Kolleezje fan Bestjoer]] fan de Grinzer universiteit.&lt;ref&gt;[http://www.dvhn.nl/groningen/Jouke-de-Vries-volgt-Sibrand-Poppema-bij-Rijksuniversiteit-Groningen-op-23310855.html Jouke de Vries volgt Sibrand Poppema bij Rijksuniversiteit Groningen], Dagblad van het Noorden, 26 juny 2018.&lt;/ref&gt;

Yn novimber 2023 waard De Vries beneamd ta ynterim-foarsitter fan Universiteiten fan Nederlân, in funksje dy't er ferfolde njonken syn wurk oan de Ryksuniversiteit Grins. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240124132734/https://www.universiteitenvannederland.nl/actueel/nieuws/jouke-de-vries-interim-voorzitter-unl Jouke de Vries interim-voorzitter UNL], Universiteiten van Nederland, 9 novimber 2023. &lt;/ref&gt; Op 1 juny 2024 folge [[Caspar van den Berg]] him op as foarsitter fan de organisaasje. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250708052702/https://www.universiteitenvannederland.nl/actueel/nieuws/caspar-van-den-berg-nieuwe-voorzitter-universiteiten-van-nederland ''Caspar van den Berg nieuwe voorzitter Universiteiten van Nederland''], Universiteiten van Nederland, 22 febrewris 2024. Sjoem op 18 jannewris 2026.&lt;/ref&gt;

De Vries is troud mei Margriet Ekens; sy hawwe twa bern, Hidde en Jildou.

===Polityk===
De Vries is lid fan de [[PvdA]] en kurator van de [[Wiardi Beckman Stichting]], it wittenskiplik buro fan de PvdA. Hy die yn [[2002]], mei [[Wouter Bos]], [[Jeltje van Nieuwenhoven]] en [[Klaas de Vries]] mei oan de ynterne ferkiezings om it listlûkerskip fan de PvdA. Mei syn kandidaatstelling fan bûten woe er de PvdA, nei de revolte fan [[Pim Fortuyn|Fortuyn]], mear iepenbrekke. Op fersyk fan Wouter Bos wie De Vries dêrnei foarsitter fan de kommisje publike tsjinstferliening. Neist wittenskiplike aktiviteiten ferrjochtet De Vries in soad bestjoerlike taken. Hy is lid fan de Haachske Akademyske Koalysje (HAC), fan de Thorbecke Feriening, fan it Montesquieu ynstitút foar parlemintêre skiednis en fan de advysried fan ''The Hague Centre for Strategic Studies''. Hy wie boppedat fice-foarsitter fan de Nasjonale Konvinsje, dy’t yn opdracht fan it kabinet foarstellen die foar ferbettering fan it funksjonearjen fan de Nederlânske [[demokrasy]]. 

Yn 2013-1024 wie De Vries [[ynformateur]] foar de [[koälysje]]foarming by it [[Kolleezje fan boargemaster en wethâders|Kolleezje fan B &amp; W]] yn de [[Ljouwert (gemeente)|gemeente Ljouwert]].

== Wurk ==
* {{Aut|Rien Fraanje, Jouke de Vries}} - ''Hoe Balkenende in het CDA aan de macht kwam'', Bert Bakker , 2010 &lt;small&gt;ISBN 9789035135734&lt;/small&gt;
* {{Aut|J. de Vries, P. Bordewijk)}} - ''Rijdende treinen en gepasseerde stations'', Utjouwerij van Gennep, Amsterdam, 2009
* {{Aut|J. de Vries, S. van der Lubben}} - ''Een onderbroken evenwicht in de Nederlandse politiek. Paars II en de revolte van Fortuyn'', Van Gennep, Amsterdam, 2005
* {{Aut|J. de Vries}} - ''De omgekeerde democratie. Verzamelde columns uit de Staatscourant'', SDU-Utjouwers, De Haach, 2005
* {{Aut|J. de Vries}} - ''Paars en de managementstaat'', Garant, Leuven-Apeldoorn, 2005
* {{Aut|J. de Vries, H. Bekke}} - ''De ontpoldering van de Nederlandse landbouw. Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij 1994-2000'', Utjouwerij Garant, Leuven/Apeldoorn, 2001
* {{Aut|J. de Vries, M. van Dam}} - ''Politiek-bestuurlijk Management. Een blik achter de gouden muur, Tjeenk Willink S.H.D.'', Alfen oan de Ryn, 1998
* {{Aut|J. de Vries, H. Bekke H. en G. Neelen}} - ''De Salto Mortale van LNV. Beleid, organisatie en management op een breukvlak'', Tjeenk Willink S.H.D., Alphen oan de Ryn, 1994
* {{Aut|J. de Vries, U. Rosenthal}} - ''Nederland en de Golfcrisis: politiek, media, terreur. Gouda'', Quint B.V., Arnhim, 1993
* {{Aut|J. de Vries, A.J.G.M. Bekke}} - ''Tussen politiek en klantenkring. Over de structuur en het functioneren van de Algemene Inspectie Dienst, Bestuurskunde'', Leien 1991, &lt;small&gt;ISBN 90-74062-01-6&lt;/small&gt;
* {{Aut|Jouke de Vries}} - ''Grondpolitiek en kabinetscrises'', De Haach, 1989

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://leidsewetenschappers.leidenuniv.nl/show.php3?medewerker_id=233 Universiteit fan Leien oer Jouke de Vries]
* [http://www.joukedevries.com webside fan Jouke de Vries]
* [http://www.burgerinitiatief.com/9291000/modulesf/fyakie4j?key=gb2q7rz1&amp;top=gb2q7rz1 Wouter Bos wurdt listlûker fan de PvdA], Parlemint &amp; Polityk, 12 novimber 2002.
---
Noaten
&lt;references/&gt;
}}

{{DEFAULTSORT:Vries, Jouke de}}
[[Kategory:Frysk politikolooch]]
[[Kategory:Frysk ûnderwizer]]
[[Kategory:Frysk heechlearaar]]
[[Kategory:Frysk politikus]]
[[Kategory:PvdA-politikus]]
[[Kategory:Frysk bestjoerder]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk kollumnist]]
[[Kategory:Nederlânsk politikolooch]]
[[Kategory:Nederlânsk ûnderwizer]]
[[Kategory:Nederlânsk heechlearaar]]
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:Nederlânsk bestjoerder]]
[[Kategory:Nederlânsk kollumnist]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn Dearsum]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1960]]</text>
      <sha1>qx5qktxktshqjq1isghczrm77l07lcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Constable</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27718</id>
    <revision>
      <id>1240812</id>
      <parentid>1217731</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T15:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1240812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4462" sha1="7cwku91dh4kxcbk5qzr6woxhmbb7wye" xml:space="preserve">[[Ofbyld:ConstableSelfPortrait.png|thumb|''Selsportret'' 1806, pen op papier, Tate Gallery Londen.]]
'''John Constable''' ([[East Bergholt]], [[11 juny]] [[1776]] – [[Londen|Londen-Hampstead]], [[31 maart]] [[1837]]) wie in Ingelske [[Romantyk|romantysk]] lânskipsskilder en akwarellist. 

== Biografy ==
Hy waard berne yn East Bergholt yn het greefskip [[Suffolk]]. It gebiet om Dedham Vale, bylâns [[Stour]] yn [[Suffolk]] stiet bekend as ''Constable Country''. Flatford Mill, it ûnderwerp fan ien fan syn ferneamdste skilderijen, ''The Haywain'', wie eigendom fan syn heit, in begoedige brouwer en nôthanneler.

Constable troude, nei lange tiid ôfwiist te wêzen troch har heit, om't er net goed genôch wie neffens him, mei Maria Bicknell. Sy hiene sân bern, doe't Maria stoar oan [[tuberkuloaze]].

== Constable as keunstner ==
It wurk fan Constable waard yn it begjin sterk beynfloede troch de âlde Nederlânske lânskipsskilders, lykas [[Jacob van Ruisdael]]. Hy waard ek ynspirearre troch [[Thomas Gainsborough]], dy't krekt as Constable út Suffolk kaam. Yn 'e rin fan 'e tiid ûntwikkele Constable lykwols in eigen styl. Hy basearre syn skilderijen op sketsen dy't ''en plein air'' makke wiene – sketsen dy't troch in protte minsken fan like grutte artistike wearde achte wurde as syn atelierwurk. Constable briek mei de tradysje fan idealisearre en heroïsearre lânskipsskilderkeunst; hy wie de earste dy't in sekuere werjefte fan 'e werklikheid yn lânskippen easke, wêrby't er in soad omtinken hie foar de flechtige effekten fan ljocht en waar.

Tegearre mei [[William Turner]] en oaren ûntwikkele Constable in styl fan lânskipsskilderjen dy't fan ynfloed wêze soe op keunstners yn hiel Europa. Se beynfloedzje benammen de [[Skoalle fan Barbizon]] en letter ek de [[ympresjonisten]].

Yn syn libben krige Constable syn keunst net folle wurdearring. Hy waard foar it earst wurdearre yn Frankryk, dêr't him al yn 1824 in gouden medalje takend waard foar ''The Hay Wain'' op de Paryske Salon. &lt;ref name=&quot;SU&quot;&gt;''Svensk uppslagsbok'', Malmö 1931&lt;/ref&gt; 
 
In part fan oan him taskreaun wurk is fermoedlik troch syn soannen makke wurdt tsjintwurdich tocht. Wichtige samlings fan Constables wurk hawwe de [[National Gallery (Londen)|National Gallery]], de [[Tate Gallery]] en it [[Victoria and Albert Museum]] yn [[Londen]]. &lt;ref name=&quot;SU&quot; /&gt;

&lt;gallery widths=&quot;220&quot; heights=&quot;220&quot;&gt;
Ofbyld:Constable DeadhamVale.jpg|''Dedham Vale'' (1802)
Ofbyld:John Constable - Maria Bicknell, Mrs John Constable.jpg|''Maria Bicknell'', skildere troch Constable yn 1816
Ofbyld:John Constable The Hay Wain.jpg|''The Hay Wain'', 1821
Ofbyld:John Constable - The Cornfield.jpg|''The Cornfield'', 1826
&lt;/gallery&gt;

== Keppelingen om utens ==
* [http://en.wikiquote.org/wiki/John_Constable Sitaten fan John Constable op de Ingelske Wikikwote]
* [http://www.nga.gov/exhibitions/2006/constable/earlylife.shtm Constable's Great Landscapes: The Six-Foot Paintings at the National Gallery of Art, Washington, DC]
* [http://www.john-constable.org 390 skilderingen troch John Constable op www.John-Constable.org]
* [http://www.abcgallery.com/C/constable/constable.html John Constable op ''Olga's Gallery'']
* [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/constable/ Biografy op ''Webmuseum, Parys'']
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=5392  John Constable at ''Find-A-Grave'']
* [http://www.buzzle.com/articles/john-constable-english-landscape-painter.html John Constable — Engelske lânskipsskilder]
* [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=67 Galery fan Constable syn skilderingen op MuseumSyndicate]
* [http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/08/24/nconstable124.xml Aug 2007-Lost Constable discovered]
* [http://www.mootnotes.com/art/constable/ John Constable paintings &amp; timeline]
* [http://www.art-route.com/John_Constable-1.html John Constable op ''Art-Route'']
* [http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2009/mar/04/john-constable-art-culture1 Portraits by the artist as a young man: Constable's âlden einlik identifisearre, The Guardian, 4 maart, 2009]
* [http://www.highton-ridley.co.uk/colour/pages/flatford-constable-cottage.html Constable Museum - thatched cottages, Flatford]
{{commonsBalke|John Constable}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Constable, John}}
[[Kategory:Ingelsk keunstskilder]]
[[Kategory:Romantyk]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1776]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1837]]</text>
      <sha1>7cwku91dh4kxcbk5qzr6woxhmbb7wye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Billie Holiday</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28674</id>
    <revision>
      <id>1240811</id>
      <parentid>1157907</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T15:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Keppelings om utens */  Filmke is fuorthelle</comment>
      <origin>1240811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17578" sha1="efz4tvpddjel7s71c0x7hfzzcad3z02" xml:space="preserve">{{stobbe|muzikant}}

[[Ofbyld:Billie Holiday 1949.jpg|thumb|Billie Holiday, of ''&quot;Lady Day&quot;'' (1949).]]
[[Ofbyld:Billie Holiday 1949 b (cropped).jpg|thumb|Billy Holiday yn 1949]]
[[Ofbyld:Billie Holiday, 1949.jpg|thumb|Billie Holiday foar it gerjocht yn 1949. &lt;br /&gt;Sy waard beskuldige foar it hawwen fan opium, hoewol't it fan har feint wie.]]
'''Billie Holiday''', wiere namme: ''Eleanora Fagan Gough'' ([[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]], [[7 april]] [[1915]] – [[New York City]], [[17 july]] [[1959]]) wurdt algemien beskôge as ien fan de wichtichste en meast ynfloedrike [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[jazz]]-sjongsters fan har tiid. Se waard ek bekend ûnder de har troch [[Lester Young]] takende namme ''Lady Day''. Billie wie ferantwurdlik foar Young syn bynamme ''Pres'' of ''Prez'' (ôfkoarting fan  ''President'').

== Diskografy ==
=== Studioalbums ===
* 1950 Billie Holiday Sings Mercury
* 1950 Billie Holiday, Vol. 1 Jolly Roger
* 1950 Billie Holiday, Vol. 2 Jolly Roger
* 1953 An Evening with Billie Holiday Clef
* 1954 Billie Holiday, Vol. 3 Jolly Roger
* 1954 Lady Sings the Blues Polygram
* 1955 Music for Torching Clef
* 1955 All or Nothing at All Polygram
* 1956 Songs for Distingué Lovers Classic
* 1956 Jazz Recital Clef
* 1956 Velvet Moods Clef
* 1956 A Recital by Billie Holiday Clef
* 1957 Body and Soul Mobile
* 1958 Lady in Satin Classic
* 1958 Blues Are Brewin' Decca
* 1959 Last Recordings Verve
* 1959 Billie Holiday Castle
* 1959 Stay with Me Polygram
* 1960 The Unforgettable Lady Day Verve
* 1990 Embraceable You Verve
* 1992 Lady Day &amp; Pres Fremaux
* 1998 Back to Back: Billie Holiday and Etta James Excelsior
* 1999 Miss Brown to You Swing House
* 2002 Singin' the Blues Universal
* 2002 Love for Sale Prestige
* 2002 Fine and Mellow Prestige
* 2002 Billie Holiday For Lovers Verve
* 2003 Day In, Day Out HearMusic
* 2004 Autumn in New York Giants of Jazz
* 2004 Ghost of Yesterday Blue Orchid

=== Live-albums ===
* 1936 Don't Explain Audio Fidelity
* 1937 As Time Goes By Drive Archive
* 1944 Fine &amp; Mellow Collectables
* 1946 Jazz at the Philharmonic Verve
* 1949 Broadcast Performances, Vol. 1 ESP
* 1951 Billie Holiday at Storyville 1201 Music
* 1951 The Complete 1951 Storyville Club Sessions Fresh Sound
* 1953 Radio &amp; TV Broadcasts 1953-56 ESP
* 1956 Broadcast Performances, Vol. 3 1956-58 ESP
* 1956 The Essential Billie Holiday Carnegie Hall... Verve
* 1958 The Monterey Jazz Festival with Buddy... Black Hawk
* 1964 Rare Live Recordings RIC
* 1991 Billie Holiday Live Verve
* 1990 Classic Live Recordings JCI
* 1993 Broadcast Performances, Vol. 4 Esp
* 1995 At Carnegie Hall: The Billie Holiday Story, ... Polygram
* 1995 Immortal Lady in Concert Musketeer
* 2000 1949-52 Radio &amp; TV Broadcast Calibre
* 2000 1953-1956 Radio &amp; TV Broadcast Calibre
* 2001 Live at Stratford 57 &amp; Rare Interviews Baldwin Street
* 2002 New York to Los Angeles: 1935-1944
* 2005 Lady Live 1939-1940 Columbia
[[Ofbyld:Billie Holiday 1917.jpg|thumb|right|''Billie Holiday mei twa jier yn 1917'']]

=== Sammelalbums ===
* 1933 Billie Holiday (1933-1937) Classics
* 1933 Billie Holiday: The Legacy Box 1933-1958 Columbia
* 1933 The Complete Recordings 1933-1940 Affinity
* 1933 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 1... Columbia
* 1933 The Voice of Jazz: The Complete Recordings... Affinity
* 1935 If You Were Mine Drive Archive
* 1935 Lady Day Columbia
* 1936 God Bless the Child MCA Special
* 1936 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 2... Columbia
* 1936 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 3... Columbia
* 1936 The Quintessential Billie Holiday, Vols. 1-9 Columbia
* 1937 Lover Man: Jazz Archives, Vol. 6 Jazz Archives
* 1937 Miss Brown to You Jazz Time
* 1937 The Billie Holiday and Her Orchestra... Classics
* 1937 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 4... Columbia
* 1937 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 5... Columbia
* 1938 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 6... Columbia
* 1938 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 7... Masters of
* 1939 Billie Holiday Commodore
* 1939 Billie Holiday (1939-1940) Classics
* 1939 Billie Holiday (1939-1949)
* 1939 I'll Be Seeing You Commodore
* 1939 Strange Fruit Atlantic
* 1939 The Commodore Master Takes GRP
* 1939 The Commodore Recordings Mainstream
* 1939 The Complete Commodore Recordings GRP
* 1939 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 8... Masters of
* 1940 Billie Holiday (1948-1959) Royal
* 1940 Control Booth Series, Vol. 1: 1940-1941 Storyville
* 1940 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 9... Columbia
* 1940 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 9... Columbia
* 1941 Control Booth Series, Vol. 2 Jazz Unlimited
* 1942 Billie's Blues Musketeer
* 1944 Masters of Jazz, Vol. 3 Storyville
* 1944 Story MCA
* 1944 The Billie Holiday Story MCA
* 1944 The Complete Decca Recordings GRP
* 1944 The Complete Original American Decca... MCA
* 1944 The Lady's Decca Days, Vol. 1 MCA
* 1944 The Lady's Decca Days, Vol. 2 MCA
* 1945 Billie Holiday &amp; Ella Fitzgerald MCA
* 1945 The Complete Billie Holiday on Verve... Polygram
* 1945 Verve Jazz Masters 47: Sings Standards Verve
* 1946 Billie Holiday on Verve (1946-1959) Verve
* 1946 Lady in Autumn: The Best of the Verve Years Verve
* 1949 For a Lady Named Billie Giants of Jazz
* 1949 Summer of 1949 Bandstand
* 1950 Favorites Columbia
* 1951 Billie and Stan Dale
* 1951 Billie Holiday, Al Hibbler and the Blues Imperial
* 1952 First Verve Sessions Polygram
* 1952 Lover Man Prime Cuts
* 1952 Solitude Polygram
* 1952 The Billie Holiday Songbook Polygram
* 1952 The Essential Billie Holiday: Songs of Lost... Verve
* 1956 Compact Jazz: Billie Holiday Verve
* 1956 The Lady Sings Charly Budget
* 1957 Billie Holiday Sings the Blues Score
* 1957 Embraceable You Prism
* 1959 The Billie Holiday Story, Vol. 1 Columbia
* 1960 The Unforgettable Lady Day Verve
* 1961 The Essential Billie Holiday Rerooted
* 1962 Lady Love United Artists
* 1962 The Golden Years, Vol. 1 Columbia
* 1965 Billie Holiday Clef
* 1965 Once Upon a Time Mainstream
* 1966 Lady Verve
* 1966 The Golden Years, Vol. 2 Columbia
* 1967 Billie Holiday's Greatest Hits MCA
* 1973 Billie Holiday Original Recordings Columbia
* 1973 The Billie Holiday Story, Vol. 2 Columbia
* 1973 The History of Billie Holiday Verve
* 1975 A Day in the Life of Billie Holiday Different
* 1976 Lady Day Blues AJ
* 1977 Easy to Remember ITI
* 1979 Swing! Brother, Swing! Sony Special
* 1980 Giants of Jazz Time-Life
* 1984 The Silver Collection Verve
* 1986 History of the Real Billie Holiday Polygram
* 1986 Sound of Jazz Columbia
* 1988 Lady Day (1939-1944): The Sixteen Original... Tristar
* 1988 The Billie Holiday Collection Deja Vu
* 1991 Billie Holiday Sony Special
* 1991 Billie Holiday, Vol. 2: I Cried for You Patricia
* 1991 I Like Jazz: The Essence of Billie Holiday Columbia
* 1991 Them There Eyes Royal
* 1992 Billie's Best Verve
* 1992 Billie's Blues Bulldog
* 1992 Lover Man Sound
* 1992 The Early Classics Pearl
* 1993 16 Most Requested Songs Columbia
* 1993 Collection Castle
* 1993 God Bless the Child Pilz
* 1993 Talks &amp; Sings Quicksilver
* 1994 Best of Billie Holiday Tristar
* 1994 Billie Holiday Vol. 1 (1933-1947) RCA Makin'
* 1994 Billie Sings, Terence Plays Columbia
* 1994 First Issue: Great American Songbook Polygram
* 1994 God Bless the Child Universal
* 1994 Jazz 'Round Midnight: Billie Holiday Polygram
* 1994 Long Gone Blues Tristar
* 1994 Millenium Anthology Millenium
* 1994 The Billie Holiday Story, Vol. 3 Polygram
* 1994 The Man I Love Pickwick
* 1994 Verve Jazz Masters 12: Billie Holiday Verve
* 1995 Billie Sings the Blues Sandy Hook
* 1995 Billie's Blues Start
* 1995 Box Set Masters of
* 1995 Carelessly Smash
* 1995 Fine &amp; Mellow Indigo
* 1995 God Bless the Child Prime Cuts
* 1995 Good Morning Heartache Four Star
* 1995 Greatest Hits GRP
* 1995 Greatest Hits GRP
* 1995 Jazz Portrait Tristar
* 1995 Lady Sings the Blues: Original Sessions... Accord
* 1995 Lady Sings the Blues: The Billie Holiday... Verve
* 1995 Lover Come Back to Me Drive
* 1995 Me Myself and I Milan
* 1995 On the Sentimental Side Past Perfect
* 1995 Original Historic Recordings Jazz Archives
* 1995 The Billie Holiday Story, Vol. 5: Music for... Polygram
* 1995 The Gold Collection Deja Vu
* 1995 Vol. 1: 1933-1936 Masters of
* 1995 Vol. 10: 1940-1941 Masters of
* 1995 Vol. 2: 1936-1937 Masters of
* 1995 Vol. 3: 1934-1937 Masters of
* 1995 Vol. 4: 1937 Masters of
* 1995 Vol. 5: 1937-1938 Masters of
* 1995 Vol. 6: 1938 Masters of
* 1995 Vol. 9: 1940 Masters of
* 1995 With Bobby Black Label
* 1996 1935-1938 Fat Boy
* 1996 1940-1942 Classics
* 1996 1944 Classics
* 1996 40 Great Songs Musketeer
* 1996 American Legends # 9: Billie Holiday Laserlight
* 1996 Billie Holiday Love Songs Sony/Legacy
* 1996 Billie's Blues Collector's
* 1996 Billie's Blues Leader Music
* 1996 Billie's Blues Avid
* 1996 Fine &amp; Mellow Collector's
* 1996 God Bless the Child K-Tel
* 1996 Golden Hits Intercontinent
* 1996 Her Best Recordings: 1935-1942 Best of Jazz
* 1996 Immortal Lady Day, Vol. 1 Charly Budget
* 1996 Jazz After Dark: Great Songs, Vol. 1 Public Music
* 1996 Jazz After Dark: Great Songs, Vol. 2 Public Music
* 1996 Lady Day's 25 Greatest: 1933-1944 ASV/Living Era
* 1996 Love Me or Leave Me Hallmark
* 1996 Love Songs Sony
* 1996 Me Myself &amp; I Eclipse Music
* 1996 Miss Brown to You 1933-1936 Jazztory
* 1996 This Is Jazz, Vol. 15 Sony
* 1996 Vol. 11: 1941-1942 Masters of
* 1997 Ain't Nobody's Business Century Vista
* 1997 Billie Holiday: Members Edition Members
* 1997 Billie Holliday: Triple Gold Start
* 1997 Complete, Vol. 12: 1942-1944 Masters of
* 1997 Greatest Hits, Vol. 1 Galaxy
* 1997 Greatest Hits, Vol. 2 Galaxy
* 1997 Priceless Jazz GRP
* 1997 Revue Collection Revue
* 1997 The Ultimate Billie Holiday Polygram
* 1997 Vol. 1: 1935-1939 L'art Vocal
* 1998 Back 2 Back Intercontinent
* 1998 Back to Back: Billie Holiday and Etta James Excelsior
* 1998 Billie's Blues Wolf
* 1998 Gold Collection Fine Tune
* 1998 Gold Collection Retro Music
* 1998 Golden Classics Double Play
* 1998 Greatest Hits Sony
* 1998 Lady Day &amp; Prez Fremeaux &amp;
* 1998 Lady Sings the Blues Entertainers
* 1998 Masters Cleopatra
* 1998 Night &amp; Day Empress
* 1998 Portrait of Billie Holiday Gallerie
* 1998 Priceless Jazz: More Billie Holiday GRP
* 1998 Quintessential 1, 2 &amp; 3 Sony
* 1998 Selection of Billie Holiday Golden Sounds
* 1998 The Classic Decade 1935-1945 Prism Leisure
* 1998 This Is Jazz, Vol. 32: Standards Sony
* 1998 V-Disc Recordings: A Musical Contribution by... Collectors'
* 1998 Vol. 13: 1944 Masters of
* 1999 1945-1948 Classics
* 1999 Back to Back Ember
* 1999 Best of Billie Holiday: 1935-1948 Import
* 1999 Cocktail Hour Columbia River
* 1999 Essential Masters of Jazz Proper
* 1999 Forever Gold St. Clair
* 1999 Guilty Nostalgia
* 1999 Lover Man: 1939-1944 Jazzterdays
* 1999 Miss Brown to You Swing House
* 1999 Strange Fruit Crown
* 1999 Strange Fruit Giants of Jazz
* 1999 Strange Fruit Jazz World
* 1999 The Essential Billie Holiday Charly
* 1999 Vol. 14: 1944-1945 Masters of
* 1999 Wishing on the Moon ASV/Living Era
* 2000 1925-1950
* 2000 20 Classic Tracks Cleopatra
* 2000 A Fine Romance, Vol. 1 Definitive
* 2000 A Fine Romance, Vol. 2 Definitive
* 2000 Anthology 1944-1959 Cleopatra
* 2000 Billie Holiday the Legend Legend
* 2000 Billie's Blues Delta
* 2000 Billie's Love Songs Nimbus
* 2000 Essential Recordings Music Club
* 2000 Golden Legends Direct Source
* 2000 High Profile Direct Source
* 2000 Jazz &amp; Blues Blues &amp; Jazz
* 2000 Jazz Gallery: 1925-1950 Mondo Musica
* 2000 Ken Burns Jazz Verve
* 2000 Lady Day Golden Stars
* 2000 Lady Sings the Blues Collectables
* 2000 Legends: Billie Holiday Orchard
* 2000 Midnight Blues Madacy
* 2000 New Orleans Definitive
* 2000 No Regrets Recall
* 2000 Please Don't Talk About Me When I'm Gone Get Back
* 2000 Strange Fruit: 1937-1939 Jazzterdays
* 2000 Strange Fruit: Alternate Takes Universal
* 2000 Summertime Mastersound
* 2000 That Ole Devil Called Love Prism Leisure
* 2000 That's Life I Guess: 1936-1937 Jazztory
* 2000 The Best of Billie Holiday Intersound
* 2000 The Great Festival
* 2000 Very Best of Billie Holiday Universal
* 2000 Vol. 16: December 1946-December 1948 Masters of
* 2001 Anthology 1944-1959 Crown Japan
* 2001 Billie Holiday, Vol. 1 &amp; 2 Platinum Disc
* 2001 Billie Holiday, Vol. 1: The Best Platinum Disc
* 2001 Billie Holiday, Vol. 2 Platinum Disc
* 2001 Billie's Blues Simply The
* 2001 Celebrating the Best of Jazz Direct Source
* 2001 Complete Original American Commodore... Jazz Factory
* 2001 Complete Original American Decca Recordings... Jazz Factory
* 2001 God Bless the Child Proper
* 2001 Great Ladies on V-Disc, Vol. 1 Tokuma
* 2001 Jazz After Hours Jazz After
* 2001 Lady Day, Vol. 1 Magnum
* 2001 Lady Day, Vol. 3 Magnum
* 2001 Lady Day: The Best of Billie Holiday Columbia/Legac
* 2001 Lady Day: The Complete Billie Holiday on... Sony
* 2001 Lover Man Proper
* 2001 Miss Brown to You A Touch Of
* 2001 Original Authentic Recordings Just Jazz
* 2001 Sings the Great American Songbook Jazz Factory
* 2001 Songbook Jazz Factory
* 2001 Star Power: Billie Holiday Direct Source
* 2001 Strange Fruit Proper
* 2001 The Best of Billie Holiday EMI-Capitol
* 2001 The Billie Holiday Story Chrome Dreams
* 2001 The Great, Vol. 2 Goldies
* 2001 The Lady Sings Proper
* 2001 This Year's Kisses Proper
* 2002 1949-1951 Classics
* 2002 20th Century Masters - The Millennium... Hip-O
* 2002 A Musical Romance Columbia/Legac
* 2002 All of Me Delta
* 2002 Billie Holiday
* 2002 Billie Holiday For Lovers Verve
* 2002 Billie Holiday: Portrait International
* 2002 Billie's Blues Past Perfect
* 2002 Billie's Blues Tko Magnum
* 2002 Billie's Blues Tko Magnum
* 2002 Blue Billie Columbia/Legac
* 2002 Body and Soul Verve
* 2002 Complete Recordings Jazz Factory
* 2002 Fine and Mellow Prestige Elite
* 2002 Golden Greats Golden Greats
* 2002 Great Ladies of Jazz Legend
* 2002 Great Lady Day Rajon
* 2002 Jazz Collection: Billie Holiday and Friends Laserlight
* 2002 Jazz Is Their Old Man Laserlight
* 2002 Lady Day &amp; Pres 1937-1941 Fremeaux &amp;
* 2002 Lady Day Ember
* 2002 Lady Day Swings Columbia/Legac
* 2002 Lady Day, Vol. 2 TKO Collectors
* 2002 Lady in Satin Sony
* 2002 Love for Sale Prestige Elite
* 2002 Night and Day Town Sound
* 2002 No Greater Love Our World
* 2002 Quintessence New York to Los Angeles, Vol.... Fremeaux &amp;
* 2002 Singin' the Blues Universal
* 2002 The Incomparable, Vol. 1
* 2002 The Incomparable, Vol. 2
* 2002 The Incomparable, Vol. 3
* 2002 The Incomparable, Vol. 4
* 2002 The Incomparable, Vol. 5
* 2002 You Got to My Head Past Perfect
* 2003 1952 Classics
* 2003 Best of Billie Holiday
* 2003 Blue Billie Saga
* 2003 Classic American Voices Direct Source
* 2003 Complete 1937-1946 Fremeaux &amp;
* 2003 Day In, Day Out HearMusic
* 2003 Early Lady Day: 1933-1937 Jazz Legends
* 2003 Happy Billie Saga
* 2003 Jazz Masters: Billie Holiday Delta
* 2003 Legendary Jazz: Easy Livin' Columbia River
* 2003 Love Songs, Vol. 2 Columbia/Legac
* 2003 Swing! Brother Swing! Collectables
* 2003 The Billie Holiday Collection, Vol. 1 Columbia
* 2003 The Billie Holiday Collection, Vol. 2 Columbia
* 2003 The Billie Holiday Collection, Vol. 3 Columbia/Legac
* 2003 The Billie Holiday Collection, Vol. 4 Columbia
* 2003 The Diva Series Verve
* 2003 Ultimate Collection United Multi
* 2004 BD Jazz
* 2004 Evening With Billie Holiday
* 2004 Good Morning Blues: The Complete Columbia... Universe
* 2004 Moanin' Low ASV/Living Era
* 2004 Proper Introduction to Billie Holiday:...
* 2004 The Quintessential Billie Holiday, Vol. 1-3 Columbia/Legacy
* 2004 BD Jazz Nocturne
* 2004 Jazz Moods: 'Round Midnight Columbia/Legacy
* 2004 Lady Day Live Collector's Choice
* 2004 Jeepers Creepers: The Ultimate Lady Day Best ... Birdland
* 2004 Lady Day: The Complete Columbia Golden Years Definitive Classics
* 2004 Happy Holiday Jasmine
* 2004 The Jazz Biography Series United Multi Consign
* 2004 The Platinum Collection Direct Source
* 2004 Timeless Classics St. Clair
* 2004 Billie Holiday The Love Songs ... Dejavu Retro Gold Collection
* 2004 Complete Alternates, Vol. 1 Blue Moon
* 2004 Complete Alternates, Vol. 2 Blue Moon
* 2004 Complete Alternates, Vol. 3 Blue Moon
* 2004 Complete Alternates, Vol. 4 Blue Moon
* 2004 Complete Alternates, Vol. 5 Blue Moon
* 2004 Lover Man: 1944-1950 Blue Moon
* 2004 Tenderly Blue Moon
* 2004 Vol. 1: 1945-1949 Blue Moon
* 2004 Vol. 2: 1949-1951 Blue Moon
* 2004 Complete, Vol. 1: 1933-1936 Blue Moon
* 2004 Vol. 2: 1936-1937 [Blue Moon] Blue Moon
* 2004 Vol. 3: 1937-1938 Blue Moon
* 2004 Vol. 4: 1938 Blue Moon
* 2004 Vol. 5: 1938-1939 Blue Moon
* 2004 Vol. 6: 1939-1941 Blue Moon
* 2004 Vol. 7: 1941-1944 Blue Moon
* 2004 Trios Sony International
* 2005 The Sensitive Billie Holiday 1940-1949 Storyville
* 2005 The Billie Holiday Story United States Dist
* 2005 All of Me Legacy
* 2005 Anthology Cleopatra
* 2005 Remixed Hits Hypnotic
* 2005 Billie Holiday Platinum Disc
* 2005 The Billie Holiday Collection Columbia
* 2005 Jukebox Hits 1935-1946 Acrobat
* 2005 Legends: Billie Holiday Direct Source
* 2005 The Best of Billie Holiday Compendia

== Keppeling om utens ==
* Stikmannich mp3-triemmen fan Billie Holiday kinne laden of belústere wurde op [http://www.billieholiday.be ''Billie Holiday Discography'' side].

{{CommonsBalke|Billie Holiday}}

{{DEFAULTSORT:Holiday, Billie}}
[[Kategory:Amerikaansk sjonger]]
[[Kategory:Amerikaansk jazzartyst]]
[[Kategory:Grammy-winner]]
[[Kategory:Amerikaansk muzikant fan Afro-Amerikaansk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1915]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>efz4tvpddjel7s71c0x7hfzzcad3z02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nagasaki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29567</id>
    <revision>
      <id>1240818</id>
      <parentid>1214706</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5197" sha1="ctciwbzewxy1736aiuv88aut5qt06gj" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd	
| namme                       = Nagasaki&lt;br&gt;長崎市 (''Nagasaki-shi'')
| ôfbylding                   = Nagasaki C1414.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 432.826 &lt;small&gt;(2015)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 406,37 km²
| befolkingstichtens          = 1065 / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                    = oant 10 m
| lân                       = [[File:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japan]]
| bestjoerlike ienheid 1      = [[Prefektueren fan Japan|Prefektuer]]
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[File:Flag of Nagasaki Prefecture.svg|20px]] [[Prefektuer Nagasaki|Nagasaki]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 2= Kjûsjû
| boargemaster               =  [[Tomihisa Taue]] 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = Japan Standert Time [[UTC]]+9
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = [http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/ Webstee Nagasaki] {{en}}
}}
[[Ofbyld:Map Nagasaki en.png|thumb|right|250px|''Lokaasje fan Nagasaki yn de Nagasaki-prefektuer.'']]

'''Nagasaki''' ([[Japanske taal|Japansk]]: 長崎, ''Nagasaki'') is in stêd yn [[Japan]], it leit yn de prefektuer mei deselde namme, [[Prefektuer Nagasaki|Nagasaki]]. De stêd leit op it eilân, teffens regio [[Kjûsjû]], it op trije nei grutste fan de Japanske eilannen. Op [[1 april]] [[2008]] wennen der 445.172 ynwenners. It oerflak fan de stêd is 406,37 kante kilometer. Sûnt 1 april [[1997]] hat Nagasaki de steatus fan kearnstêd.

== Skiednis ==
Nagasaki is fan âlds in havenstêd. Foar de komst fan de Portegezen, twadde helte 16e iuw, wie it net mear as in fiskersdoarp. Yn de baai fan Nagasaki lei it keunstmjittige eilân [[Desjima]], dêr’t earst de [[Portegal|Portegezen]] op wennen om hannel te driuwen mei de Japanners, en dat letter oernaam waard troch de [[Nederlân|Nederlanners]]. De ''shogun'' sette fan [[1614]] ôf de [[kristendom|kristenen]] út Japan, omdat de Nederlanners gjin oare yntinsjes hienen as hannel te driuwen en holpen by it ferdriuwen fan oare kristenen mochten sy op Desjima bliuwe. Fan [[1641]] oant [[1853]] wie de Nederlânske hannel fia Desjima it ienige [[Jeropa|Jeropeeske]] kontakt dat Japan hie.

=== Twadde Wrâldkriich ===
[[Ofbyld:Nagasaki-urakami.jpg|thumb|left|250px|''Nagasaki nei de oanfal mei de atoombom.'']]

Trije dagen nei’t de [[Feriene Steaten]] in [[atoombom]] op [[Hiroshima]] smiten hienen, waard op [[9 augustus]] [[1945]] ek in atoombom op Nagasaki goaid, de bom hie de namme ''Fat Man''. It doel fan de bom wie eins it ferwoasten fan de stêd [[Kokura]], mar boppe dy stêd wie it bewolke en dêrom waard oerstapt nei it twadde doel, it yndustriële gebiet fan Nagasaki. De bom eksplodearre op 503 meter boppe de foarstêd Urakami en makke yn totaal likernôch 67.000 slachtoffers (39.000 deaden en 25.000 ferwûnen). Noch jierren letter easke de ioanisearjende strieling dy’t frijkaam út de bom in soad slachtoffers. Nei dy twadde atoombom kapitulearre Japan. De stêd Nagasaki waard nei de kriich wer folslein opboud.

=== Hjoed de dei ===
Op [[17 april]] [[2007]] waard de 61-jierrige [[boargemaster]] fan de stêd, [[Itchō Itō]], yn de omkriten fan it treinstasjon fan Nagasaki deasketten. De dieder, Tetsuya Shiroo, is in lieder fan Suishin-kai, in groep dy’t besibbe is oan de Yamaguchi-gumi, de grutste Japanske misdiedorganisaasje.&lt;ref&gt;[http://home.kyodo.co.jp/modules/fstStory/index.php?storyid=309901 Nagasaki Mayor Ito dies after being shot by gangster], Kyodo News, 18 april 2007 (sjoen op 4 desimber 2004)&lt;/ref&gt; It motyf fan de dieder is nei alle gedachten wrek fanwegen in auto dy’t troch weiwurksamheden skansearre rekke, wêrop de gemeente de skea net betelje woe.&lt;ref&gt;[http://www.rtl.nl/(/actueel/rtlnieuws/)/components/actueel/rtlnieuws/2007/04_april/17/buitenland/0417_2115_burgemeester_Nagasaki_doodgeschoten.xml Burgemeester Nagasaki doodgeschoten], RTL4.nl, 17 april 2007 (sjoen op 4 desimber 2009)&lt;/ref&gt; Itō waard troch twa kûgels rekke, en stoar letter oan syn ferwûnings. Itchō Itō stie bekend as in frede-aktivist en wie tsjin it brûken fan atoomwapens.

== Stêdeban ==
Nagasaki hat mei ferskate stêden in stêdebân:

* [[Ofbyld:Flag of Japan.svg|22x22px|rand]] [[Hiroshima]], [[Japan]]
* [[Ofbyld:Flag of the United States.svg|22x22px|rand]] [[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]], [[Minnesota]], [[Feriene Steaten]] (1955; de âldste susterstêd fan Japan)
* [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|22x22px|rand]] [[Santos]], [[Brazylje]] (1972)
* [[Ofbyld:Flag of Portugal.svg|22x22px|rand]] [[Porto (Portegal)|Porto]], [[Portegal]] (1978)
* [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|22x22px|rand]] [[Middelburch (stêd)|Middelburch]], [[Nederlân]] (1978)
* [[Ofbyld:Flag of the People's Republic of China.svg|22x22px|rand]] [[Fuzhou]], [[Sina]] (1980)
* [[Ofbyld:Flag of France.svg|22x22px|rand]] [[Vaux-sur-Aure]], [[Frankryk]] (2005)

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}

[[Kategory:Nagasaki| ]]
[[Kategory:Plak yn Japan]]</text>
      <sha1>ctciwbzewxy1736aiuv88aut5qt06gj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Conakry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35889</id>
    <revision>
      <id>1240816</id>
      <parentid>1226423</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2621" sha1="ef6ee38u86f7pcfwt9eoe7hs5b1n3u3" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Conakry
| ôfbylding                   = Conakry.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 3.407.327 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 450 km² 
| befolkingstichtens          = 7.600 km²
| stêdekloft                  =
| hichte                    = 1-8 m
| lân                       = [[Guinee]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1= Regio Konakry
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = [[1887]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = UTC+00:00 (GMT)
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   =  
}}
[[Ofbyld:Guinee carte.png|thumb|left|220px|''Lizzing Conakry yn Guinee'']]
'''Conakry''' of '''Konakry''' ([[Frânsk]]: ''Conakry''; [[Sûsû (taal)|Sûsû]]: ''Kɔnakiri''; [[N’ko (taal)|N’ko]]: ߞߐߣߊߞߙߌ߫, [[Fûla (taal)|Fûla]]: ''Konaakiri'') is de haadstêd fan [[Guinee]]. De stêd leit oan de [[Atlantyske Oseaan]].

Conakry is de grutste stêd en it bestjoerlik en ekonomysk sintrum fan it lân. De ekonomy draait foar in grut part om de haven, dêr't fral [[aluminium]] en [[Banaan (frucht)|bananen]] mei it skip ferfierd wurde. Der is in beskieden ferwurkjende yndustry dy't rjochte is op fiedings- en genietmiddelen en op tekstyl.

== Skiednis ==
Conakry ûntwikkele him op it eilân [[Tumbo]] oan de ein fan it skiereilân [[Kaloum]], dêr't fia in lâningte mei ferbûn is. Offisjeel waard it plak stifte troch de [[Feriene Keninkryk|Ingelsen]] dy't it letter oan [[Frankryk]] yn [[1887]] ôfstiene. It waard haadstêd fan [[Frânsk Guinee]] yn [[1904]], en bloeide as eksporthaven, fral neidat de spoarwei nei [[Kankan]] iepene waard. De spoarwei is wyls opheft. 

== Nijsgjirrichheden ==
It oansjen waard binne it Nasjonaal Museum, de protte merken, it ''Palais du Peuple'', de ''Grand Mosque'', it nachtlibben en it tichtby lizzend [[Iles de Los]]. De stêd is ek bekend om syn botanyske tunen.

== Keppelings om utens ==
* [https://www.guineeconakry.info/ https://www.guineeconakry.info/]: Conakry - nijsstee
* [http://www.conakrycity.com]
* {{fr}}[http://www.ontguinee.com Nasjonaal buro foar toerisme fan Guinee].
* [http://www.univ-kag.org/ Kofi Annan universiteit fan Guinée (UNIKAG)]
{{clear}}
{{Commonscat|Conakry}}

[[Kategory:Haadstêd yn Afrika]]
[[Kategory:Plak yn Guinee]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1887]]</text>
      <sha1>ef6ee38u86f7pcfwt9eoe7hs5b1n3u3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240817</id>
      <parentid>1240816</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2618" sha1="gh0yqrqgg71z35y10gdx61l52ojbrfe" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Conakry
| ôfbylding                   = Conakry.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 3.407.327 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 450 km² 
| befolkingstichtens          = 7.600 km²
| stêdekloft                  =
| hichte                    = 1-8 m
| lân                       = [[Guinee]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Regio
| namme bestjoerlike ienheid 1= Regio Konakry
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = [[1887]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = UTC+00:00 (GMT)
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   =  
}}
[[Ofbyld:Guinee carte.png|thumb|left|220px|''Lizzing Conakry yn Guinee'']]
'''Conakry''' of '''Konakry''' ([[Frânsk]]: ''Conakry''; [[Sûsû (taal)|Sûsû]]: ''Kɔnakiri''; [[N'ko (taal)|N''ko]]: ߞߐߣߊߞߙߌ߫, [[Fûla (taal)|Fûla]]: ''Konaakiri'') is de haadstêd fan [[Guinee]]. De stêd leit oan de [[Atlantyske Oseaan]].

Conakry is de grutste stêd en it bestjoerlik en ekonomysk sintrum fan it lân. De ekonomy draait foar in grut part om de haven, dêr't fral [[aluminium]] en [[Banaan (frucht)|bananen]] mei it skip ferfierd wurde. Der is in beskieden ferwurkjende yndustry dy't rjochte is op fiedings- en genietmiddelen en op tekstyl.

== Skiednis ==
Conakry ûntwikkele him op it eilân [[Tumbo]] oan de ein fan it skiereilân [[Kaloum]], dêr't fia in lâningte mei ferbûn is. Offisjeel waard it plak stifte troch de [[Feriene Keninkryk|Ingelsen]] dy't it letter oan [[Frankryk]] yn [[1887]] ôfstiene. It waard haadstêd fan [[Frânsk Guinee]] yn [[1904]], en bloeide as eksporthaven, fral neidat de spoarwei nei [[Kankan]] iepene waard. De spoarwei is wyls opheft. 

== Nijsgjirrichheden ==
It oansjen waard binne it Nasjonaal Museum, de protte merken, it ''Palais du Peuple'', de ''Grand Mosque'', it nachtlibben en it tichtby lizzend [[Iles de Los]]. De stêd is ek bekend om syn botanyske tunen.

== Keppelings om utens ==
* [https://www.guineeconakry.info/ https://www.guineeconakry.info/]: Conakry - nijsstee
* [http://www.conakrycity.com]
* {{fr}}[http://www.ontguinee.com Nasjonaal buro foar toerisme fan Guinee].
* [http://www.univ-kag.org/ Kofi Annan universiteit fan Guinée (UNIKAG)]
{{clear}}
{{Commonscat|Conakry}}

[[Kategory:Haadstêd yn Afrika]]
[[Kategory:Plak yn Guinee]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1887]]</text>
      <sha1>gh0yqrqgg71z35y10gdx61l52ojbrfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Easterwâlde (Fryslân)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40976</id>
    <revision>
      <id>1240863</id>
      <parentid>1181897</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Bustsjinst */</comment>
      <origin>1240863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15021" sha1="89j9l9vb6dpd27spaottrztudtzn53c" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Easterwâlde
| ôfbylding                   = Netherlands, Oosterwolde, Hoofdbrug over de Opsterlandse Compagnonsvaart.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Haadbrêge Easterwâlde''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterwâlde (Fryslân)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 31,07 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 30,70 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,36 km²
| befolkingstichtens          = 315 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_25_N_6_17_29_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 6° 17' E}}
| webside                     =
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Easterwâlde.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Easterwâlde (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 25
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 17
| lon_sec                     = 29
| lon_dir                     = E
}}  
'''Easterwâlde''' is sûnt [[1886]] it haadplak fan de gemeente [[Eaststellingwerf]] yn 'e [[provinsje]] [[Fryslân]]. It doarp leit op fiif kilometer fan [[Appelskea]] oan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] yn it noarden fan de gemeente. De [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]], dy't ûnderdiel is fan De [[Turfrûte]], trochsnijt it doarp. Njonken Easterwâlde sels hearre ta himrik ek in grut tal buorskippen. 

Easterwâlde is it grutste doarp fan de gemeente mei {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterwâlde (Fryslân)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Easterwâlde waard hiel miskien al yn [[1207]] neamd, doe't it [[kapittel]] fan Sint-Marie yn [[Utert (stêd)|Utert]] oan in sekere Sibodo en Dodo in pleats yn 'Alferhove' ferkocht, dy't harren heit Wibrandus Tizelinga yn pacht hân hie. Yn in fuotnoat fan it dokumint waard skreaun dat Altferhove ûnbekend is, mar blykber wol yn Fryslân en by Easterwâlde yn Stellingwerf.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 154&lt;/ref&gt; Yn [[1228]] waard Easterwâlde dúdliker neamd as in 'Goswinus út Easterwâlde' stjert by in slach tusken Friezen en Drinten. De [[Prinsbisdom Utert|biskop fan Utert]] hie de Friezen oproppen om in ein te meitsjen oan in skeel mei de fâd fan [[Koevorden]], dy't troch de Drinten stipe waard. De manlju út Fryslân kamen by [[Aldeberkeap]] by inoar om dêrwei [[Drinte]] yn te lûken, mar waarden troch de Drinten en Stellingwervers op de heide yn [[Bakkefean]] ferslein. Ek waard de namme fan it plak dúdlik neamd yn 'e registers fan it bisdom Utert fan de jierren [[1325]]-[[1326]]: ''Item Gert Guedinck een tiende tot Oesterwolde ghelegen to Stellincwarf''.  

Fan oarsprong is Easterwâlde in Drintsk doarp en it is ien fan de tolve doarpen dy't harren yn [[1328]] ôfskieden fan Drinte en  foegen by de Friezen fan Stellingwerf. It doarp Easterwâlde ûntstie út in grut tal lytse boeremienskippen mei mienskiplike [[brink]]en, wêrfan It Oast de kearn foarme.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 155&lt;/ref&gt; 
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, Doarps- of Ursulatsjerke.jpg|thumb|left|''Ursulatsjerke'']]
De âlde tsjerke fan Easterwâlde wie foar de [[reformaasje]] oan [[Ursula fan Keulen|Sint-Ursula]] wijd, &lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling]&lt;/ref&gt; alhoewol't der ek boarnen binne dy't [[Bonifatius]] as patroanhillige neame.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 174-175&lt;/ref&gt; Mooglik stie de earste tsjerke fan Easterwâlde op in ierkristlik tsjerkhôf by de brêge fan it Jardingapaad oer it [[Grutdjip]]. De grutte klok fan de [[klokkestoel]] datearret fan 1492. In lytsere klok út 1728 is yn 'e [[Twadde Wrâldkriich]] ferdwûn, mar nei de oarloch ferfongen. It [[sânstien]]nen [[doopfont]] is noch âlder dan de grutte klok en stamt út de 14e iuw. De  tsjerke op it hjoeddeiske plak waard yn [[1735]] boud. Yn [[1929]] krige Easterwâlde ek in [[Grifformearde Tsjerken yn Nederlân|grifformearde]] tsjerke.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 174-175&lt;/ref&gt;    
[[Ofbyld:Opsterlandse-Compagnonsvaart Turfroute Oosterwolde Nanningaverlaat 01.JPG|thumb|left|''Nanningafallaat'']]
Sûnt it begjin fan it graven fan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] waard de feart jimmeroan langer makke oant ek Easterwâlde oan dy feart kaam te lizzen. Oan it begjin fan de 19e iuw waard súd fan it doarp it kanaal groeven, de slûs by Nanninga Fallaat (slûs nû. 5) waard yn [[1816]] foltôge. Easterwâlde ûntwikkele him sûnt mear nei dy feart ta en op de gritenijkaart yn de Eekhoff-atlas  fan 1849 is by de Easterwâldster brêge oan wjerskanten fan de feart al in buertsje ûntstien fan goed tsien huzen mei fierder nei it easten ta oan de noardlike wâl ek fersprate bebouwing.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 186&lt;/ref&gt; 

Easterwâlde hat net altiten it haadplak fan de gemeente Eaststellingwerf west, alhoewol't guon [[grytman]]nen yn Easterwâlde wol harren domisylje hiene. Tagelyk mei de mairie Aldeberkeap ûntstie yn de [[Frânske tiid]] ek in mairie Easterwâlde. Dy gemeente bestie oant [[1816]], it jier doe't yn Fryslân wer de âlde [[gritenij]]en ynfierd waarden en Aldeberkeap it haadplak waard fan de gritenij Eaststellingwerf. Yn [[1856]] waard [[Makkingea]] it haadplak fan Eaststellingwerf en pas yn [[1885]] waard it beslút nommen om it gemeentehûs te ferhûzjen nei Easterwâlde.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 188-191&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:Easterwald tramstasjon.jpg|thumb|left|''Tramstasjon Easterwâlde'']]
Mei de iepening fan de tramline De Gordyk-Easterwâlde op 21 oktober [[1911]] kaam in ein oan it isolemint fan Easterwâlde. In pear jier letter folge ek in ferbining mei [[Stienwyk]] ([[1914]]) en [[Assen]] ([[1915]]). In heale iuw letter waard troch de konkurrinsje fan oare soarten ferfier it spoar wer opbrutsen, mar it trasee rjochting Makkingea is noch foar in part werom te finen. De strjitnamme Trambaan ferwiist nei de tramferbining.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 186-187&lt;/ref&gt; 

Oant healwei de [[20e iuw]] waard njonken [[Hollânsk]] yn Easterwâlde [[Frysk]] mar fral [[Stellingwerfsk]] praat. Alhoewol't der gjin sifers binne oer it hjoeddeiske taalgebrûk yn Easterwâlde, is it wol dúdlik út de sifers fan 2015 foar de gemeente Eaststellingwerf dat it Stellingwerfsk in soad terrein ferlern hat en noch mar in lytse minderheid [[Stellingwerfsk]] brûkt. It Frysk dêrfoaroer hat better stân holden.&lt;ref&gt;[https://friesland.databank.nl/report/Taalatlas%202015%20Nederlands.pdf Taalatlas 2015]&lt;/ref&gt;

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Oosterwolde gemeentehuis 2008.jpg|thumb|260px|''Gemeentehûs'']]
Easterwâlde hat sûnt de turfgraverij yn de 19e iuw in sintrumfunksje foar de regio en hat dêrtroch in soad foarsjennings, lykas in skoallemiensskip, fersoargingshûzen en oare sosjale foarsjennings. Oan de Snellingerdyk stiet it kultureel aktiviteitesintrum [https://www.demiente.nl/ De Miente]. Op tongersdei is der altyd wykmerk.&lt;br&gt;

It doarp is fjouwertalich: der wurdt neist Nederlânsk (66,1% fan de ynwenners), Frysk (23,7%), Stellingwerfsk (8,7%) troch Nederlânsk-Molukse ynwenners noch Maleis (1,5%) praat.

=== Tsjerken ===
{{Apart|Doarpstsjerke (Easterwâlde)}}
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, Rehobothtsjerke (tsjerke út 1964 foar de Molukske mienskip).jpg|thumb|260px|''De Rehobothtsjerke fan de Molukske Nasjonale Tsjerke'']]
* [https://oosterwolde.delevensbron.net/ Evangelyske gemeente De Levensbron]
* Molukske Nasjonale Tsjerke (''Geredja Nasional'')
* [https://www.geredjaindjilimaluku.nl/ Moluksk Evangelyske Tsjerke] (''Geredja Indjili Maluku'')
* [https://pkn-oosterwolde.nl/ PKN Easterwâlde]
* [https://hooge-eschkerk.nl/ Grifformeard-frijmakke Tsjerke Easterwâlde]
* [https://www.claravanassisi.nl/index.php/parochie/oosterwolde/locatie-oosterwolde Roomsk-katolike mienskip De Heer Die weerkomt]
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, Nederlânsk-herfoarme kapel (1928 -1996).jpg|thumb|260px|''Herfoarme kapel (1928-1996)'']]

=== Skoallen ===
Basisskoallen:
* [https://akkeroosterwolde.nl/ Kristlike basisskoalle De Akker]
* [https://indekring.nl/ Kristlike basisskoalle In de Kring] 
* [https://obsbuttinga.nl/ Iepenbiere basisskoalle Buttinga]
* [https://obsdetoekan.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Toekan] (foarhinne Oostenburg)
* [https://obsboekhorst.nl/ Iepenbiere basisskoalle Boekhorst]
* [https://sbodekampingerhof.nl/ Spesjaal basisûnderwiis De Kamperhof]
Tariedend middelber beropsûnderwiis (VMBO) - Tariedend wittenskiplik ûnderwiis (VWO):
* [https://www.stellingwerfcollege.nl/ Stellingwerfkolleezje]

Foar de alderlytsten is der it pjutteboartersplak [https://scala-welzijn.nl/nijntje Nijntje].
=== Ferienings ===
DIO is in omnyferiening foar ferskillende soarten sport.
 {|
|valign=top|
* [https://www.hsv-oko.nl/ Angelsportferiening OKO]
* [https://www.bvaanstoot.nl/ Biljertklub Aan Stoot]
* [https://www.diogymoosterwolde.nl/ Gymnastykferiening DIO]
* [https://www.facebook.com/vogelwachtdonkerbroek/?locale=nl_NL Fûgelwacht Donkerbroek]
* [https://www.demiente.nl/activiteiten/vrouwen-van-nu Froulju fan no]
* [https://www.svoosterwolde.nl/ Fuotbalferiening Easterwâlde]
|valign=top|
* [https://www.demiente.nl/activiteiten/fryske-krite-easterwalde-eo Fryske Krite Easterwâlde]
* [https://www.hvo.frl/ Histoaryske Feriening Easterwâlde en omkriten]
* [https://www.davidoosterwolde.nl/ Kristlike Muzykferiening David]
* [http://www.kvdio.nl/ Kuorbalferiening DIO]
* Postdoweferiening De Griffioen
* [https://lsv-invictus.nl/ Rinsportferiening Invictus]
|}

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1814 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2006 || 2009*   
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 548 || 3.634 || 4.276 || 4.936 || 6.338 || 8.033 || 9.836 || 9.927&lt;ref&gt;Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 ||  2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 9.903 || 9.600
|}
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, klokkestoel.jpg|thumb|260px|''Klokkestoel'']]
=== Berne ===
 {|
|valign=top|
* [[Berent Prakken]] (1817-1871), politikus
* [[Hendrik Jan Popping]] (1885-1950), amateur-[[archeolooch]]
* [[Klaas Keuning]] (1916-2000), politikus
* [[Dirk ter Haar]] (1919-2002), natuerkundige
* [[Gerrit Grolleman]] (1920-2011)m politikus
* [[Hendrik Willem ter Haar]] (1922-2012), oprjochter stifting [[Alzheimer Nederlân]]
|valign=top|
* [[Arjan Stroetinga]] (1981), âld-marathonreedrider en âld-langebaanreedrider
* [[Joop Alberda]] ([[25 oktober]] [[1951]]), follybalcoach en sportbestjoerder
* [[Klaas Knillis Hofstra]] (1959), dichter, regisseur en presintator
* [[Menno Lievers]] (1959), âld-atleet
* [[Halbe Zijlstra]] (1969), politikus
* [[Marrit Steenbergen]] (2000) swimster
|}

=== Gea ===
Der is in saneamd kuierbosk by fersoargingshûs Rikkingahof. Wa't it paad folget nei it streamdal fan it Grutdjip, komt yn in prachtich bosk by de Bentemaoden.

Om Easterwâlde hinne leit in soad natoer. 

De [[Tsjonger|Kúnder]] of de [[Tsjonger]] ûntspringt krekt foarby [[De Weper]]. It [[Grut Djip]] is yn in noardlike bôge om Easterwâlde hinne ek noch goed yn it lânskip te werkennen, mar fan it [[Lyts Djip]] is amper mear wat te sjen. 

== Buorskippen by Easterwâlde ==
{|
|-
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Bentemaden]] (''Bentemaoden'')
* [[Boekhorst (Eaststellingwerf)|Boekhorst]] (''Boekhost'')
* [[Buttinga]] (''Buttinge'')
* [[Trije Tolhikken]] (''Drie Tolhekken'')
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Hegeduerswâld]] (''Hogeduurswoold'')
* [[Jardinga]] (''Jardinge'')
* [[De Knolle]] (''De Knolle'')
* [[Klazingea]] (''Klaezinge'')
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Legeduerswâlde]] (''Legeduurswoold'')
* [[Nanninga]] (''Nanninge'')
* [[Prandingea]] (''Prandinge'')
* [[Skottelenburch]] (''Schottelenburg'')
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Skrappingea]] (''Schrappinge'')
* [[Fenebuorren]] (''Veneboeren'')
* [[Fenekoaten]] (''Venekoten'')
* [[Weper]] (''De Weper'')
|}

[[Ofbyld:Netherlands, Oosterwolde, Quadoelenweg (2) en Opsterlandse Compagnonsvaart.jpg|thumb|260px|''Quadoelenwei'']]
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Easterwâlde rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 14:''' [[Drachten]] - Easterwâlde fia [[Bakkefean]]
* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - Easterwâlde
* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - Easterwâlde
* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - Easterwâlde fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]
* '''Line 85:''' Easterwâlde - [[Grins (stêd)|Grins]]
* '''Line 380:''' Drachten - [[Assen]] fia Easterwâlde

De buslinen troch Easterwâlde wurde fersoarge troch [[Qbuzz]], sawol bussen fan de konsesje Fryslân as de konsesje Grinslân-Drinte (85).

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Easterwâlde]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
{{boarnen|boarnefernijing=
[[Ofbyld:Logo Kwissipedy.png|thumb|right|30px|''[[Kwissipedy|&gt;]]]]
* [http://www.oosterwolde-fr.nl/ Oer Easterwâlde]
* [http://www.devos-online.nl/miente/index.php Kultureel sintrum De Miente]
* [http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/oosterwolde/oosterwolde.htm Oer de herfoarme tsjerke fan Easterwâlde]
* [http://www.historischekerken.nl/Friesland/Oosterwolde.html  Herfoarme tsjerke]
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Oosterwolde, Friesland|Easterwâlde}}
}}
{{koördinaten|52_59_25_N_6_17_29_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 59' NB, 6° 17' EL}}
{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Easterwâlde| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>89j9l9vb6dpd27spaottrztudtzn53c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240864</id>
      <parentid>1240863</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T19:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anoniem-NOF</username>
        <id>39410</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ynfrastruktuer */</comment>
      <origin>1240864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15026" sha1="pg238n00h3yn0im6i7k81d6w3y1gq5t" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Easterwâlde
| ôfbylding                   = Netherlands, Oosterwolde, Hoofdbrug over de Opsterlandse Compagnonsvaart.jpg
| ôfbyldingsbreedte           =
| ôfbyldingstekst             = ''Haadbrêge Easterwâlde''
| wapen                       = 
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterwâlde (Fryslân)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; 
| oerflak                     = 31,07 km², wêrfan: &lt;br&gt; - lân: 30,70 km²  &lt;br&gt; - wetter: 0,36 km²
| befolkingstichtens          = 315 ynw./km²
| stêdekloft                  
| hichte                      =
| lân                         = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Frisian flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Ooststellingwerf flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  =
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_25_N_6_17_29_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 59' N 6° 17' E}}
| webside                     =
| ôfbylding2                  = Map NL Eaststellingwerf Easterwâlde.png
| ôfbyldingstekst2            = ''Lokaasje Easterwâlde (grien) yn 'e gemeente Eaststellingwerf''   
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 25
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 17
| lon_sec                     = 29
| lon_dir                     = E
}}  
'''Easterwâlde''' is sûnt [[1886]] it haadplak fan de gemeente [[Eaststellingwerf]] yn 'e [[provinsje]] [[Fryslân]]. It doarp leit op fiif kilometer fan [[Appelskea]] oan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] yn it noarden fan de gemeente. De [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]], dy't ûnderdiel is fan De [[Turfrûte]], trochsnijt it doarp. Njonken Easterwâlde sels hearre ta himrik ek in grut tal buorskippen. 

Easterwâlde is it grutste doarp fan de gemeente mei {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Easterwâlde (Fryslân)}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;https://opendata.cbs.nl/statline&lt;/ref&gt; ynwenners.

== Skiednis ==
Easterwâlde waard hiel miskien al yn [[1207]] neamd, doe't it [[kapittel]] fan Sint-Marie yn [[Utert (stêd)|Utert]] oan in sekere Sibodo en Dodo in pleats yn 'Alferhove' ferkocht, dy't harren heit Wibrandus Tizelinga yn pacht hân hie. Yn in fuotnoat fan it dokumint waard skreaun dat Altferhove ûnbekend is, mar blykber wol yn Fryslân en by Easterwâlde yn Stellingwerf.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 154&lt;/ref&gt; Yn [[1228]] waard Easterwâlde dúdliker neamd as in 'Goswinus út Easterwâlde' stjert by in slach tusken Friezen en Drinten. De [[Prinsbisdom Utert|biskop fan Utert]] hie de Friezen oproppen om in ein te meitsjen oan in skeel mei de fâd fan [[Koevorden]], dy't troch de Drinten stipe waard. De manlju út Fryslân kamen by [[Aldeberkeap]] by inoar om dêrwei [[Drinte]] yn te lûken, mar waarden troch de Drinten en Stellingwervers op de heide yn [[Bakkefean]] ferslein. Ek waard de namme fan it plak dúdlik neamd yn 'e registers fan it bisdom Utert fan de jierren [[1325]]-[[1326]]: ''Item Gert Guedinck een tiende tot Oesterwolde ghelegen to Stellincwarf''.  

Fan oarsprong is Easterwâlde in Drintsk doarp en it is ien fan de tolve doarpen dy't harren yn [[1328]] ôfskieden fan Drinte en  foegen by de Friezen fan Stellingwerf. It doarp Easterwâlde ûntstie út in grut tal lytse boeremienskippen mei mienskiplike [[brink]]en, wêrfan It Oast de kearn foarme.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 155&lt;/ref&gt; 
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, Doarps- of Ursulatsjerke.jpg|thumb|left|''Ursulatsjerke'']]
De âlde tsjerke fan Easterwâlde wie foar de [[reformaasje]] oan [[Ursula fan Keulen|Sint-Ursula]] wijd, &lt;ref&gt;[https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus Roemeling]&lt;/ref&gt; alhoewol't der ek boarnen binne dy't [[Bonifatius]] as patroanhillige neame.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 174-175&lt;/ref&gt; Mooglik stie de earste tsjerke fan Easterwâlde op in ierkristlik tsjerkhôf by de brêge fan it Jardingapaad oer it [[Grutdjip]]. De grutte klok fan de [[klokkestoel]] datearret fan 1492. In lytsere klok út 1728 is yn 'e [[Twadde Wrâldkriich]] ferdwûn, mar nei de oarloch ferfongen. It [[sânstien]]nen [[doopfont]] is noch âlder dan de grutte klok en stamt út de 14e iuw. De  tsjerke op it hjoeddeiske plak waard yn [[1735]] boud. Yn [[1929]] krige Easterwâlde ek in [[Grifformearde Tsjerken yn Nederlân|grifformearde]] tsjerke.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 174-175&lt;/ref&gt;    
[[Ofbyld:Opsterlandse-Compagnonsvaart Turfroute Oosterwolde Nanningaverlaat 01.JPG|thumb|left|''Nanningafallaat'']]
Sûnt it begjin fan it graven fan de [[Opsterlânske Kompanjonsfeart]] waard de feart jimmeroan langer makke oant ek Easterwâlde oan dy feart kaam te lizzen. Oan it begjin fan de 19e iuw waard súd fan it doarp it kanaal groeven, de slûs by Nanninga Fallaat (slûs nû. 5) waard yn [[1816]] foltôge. Easterwâlde ûntwikkele him sûnt mear nei dy feart ta en op de gritenijkaart yn de Eekhoff-atlas  fan 1849 is by de Easterwâldster brêge oan wjerskanten fan de feart al in buertsje ûntstien fan goed tsien huzen mei fierder nei it easten ta oan de noardlike wâl ek fersprate bebouwing.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 186&lt;/ref&gt; 

Easterwâlde hat net altiten it haadplak fan de gemeente Eaststellingwerf west, alhoewol't guon [[grytman]]nen yn Easterwâlde wol harren domisylje hiene. Tagelyk mei de mairie Aldeberkeap ûntstie yn de [[Frânske tiid]] ek in mairie Easterwâlde. Dy gemeente bestie oant [[1816]], it jier doe't yn Fryslân wer de âlde [[gritenij]]en ynfierd waarden en Aldeberkeap it haadplak waard fan de gritenij Eaststellingwerf. Yn [[1856]] waard [[Makkingea]] it haadplak fan Eaststellingwerf en pas yn [[1885]] waard it beslút nommen om it gemeentehûs te ferhûzjen nei Easterwâlde.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 188-191&lt;/ref&gt;
[[Ofbyld:Easterwald tramstasjon.jpg|thumb|left|''Tramstasjon Easterwâlde'']]
Mei de iepening fan de tramline De Gordyk-Easterwâlde op 21 oktober [[1911]] kaam in ein oan it isolemint fan Easterwâlde. In pear jier letter folge ek in ferbining mei [[Stienwyk]] ([[1914]]) en [[Assen]] ([[1915]]). In heale iuw letter waard troch de konkurrinsje fan oare soarten ferfier it spoar wer opbrutsen, mar it trasee rjochting Makkingea is noch foar in part werom te finen. De strjitnamme Trambaan ferwiist nei de tramferbining.&lt;ref&gt;Dr. T.H. OosterwoklGeschiedenis van Ooststellingwerfse dorpen, side 186-187&lt;/ref&gt; 

Oant healwei de [[20e iuw]] waard njonken [[Hollânsk]] yn Easterwâlde [[Frysk]] mar fral [[Stellingwerfsk]] praat. Alhoewol't der gjin sifers binne oer it hjoeddeiske taalgebrûk yn Easterwâlde, is it wol dúdlik út de sifers fan 2015 foar de gemeente Eaststellingwerf dat it Stellingwerfsk in soad terrein ferlern hat en noch mar in lytse minderheid [[Stellingwerfsk]] brûkt. It Frysk dêrfoaroer hat better stân holden.&lt;ref&gt;[https://friesland.databank.nl/report/Taalatlas%202015%20Nederlands.pdf Taalatlas 2015]&lt;/ref&gt;

== Mienskip ==
[[Ofbyld:Oosterwolde gemeentehuis 2008.jpg|thumb|260px|''Gemeentehûs'']]
Easterwâlde hat sûnt de turfgraverij yn de 19e iuw in sintrumfunksje foar de regio en hat dêrtroch in soad foarsjennings, lykas in skoallemiensskip, fersoargingshûzen en oare sosjale foarsjennings. Oan de Snellingerdyk stiet it kultureel aktiviteitesintrum [https://www.demiente.nl/ De Miente]. Op tongersdei is der altyd wykmerk.&lt;br&gt;

It doarp is fjouwertalich: der wurdt neist Nederlânsk (66,1% fan de ynwenners), Frysk (23,7%), Stellingwerfsk (8,7%) troch Nederlânsk-Molukse ynwenners noch Maleis (1,5%) praat.

=== Tsjerken ===
{{Apart|Doarpstsjerke (Easterwâlde)}}
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, Rehobothtsjerke (tsjerke út 1964 foar de Molukske mienskip).jpg|thumb|260px|''De Rehobothtsjerke fan de Molukske Nasjonale Tsjerke'']]
* [https://oosterwolde.delevensbron.net/ Evangelyske gemeente De Levensbron]
* Molukske Nasjonale Tsjerke (''Geredja Nasional'')
* [https://www.geredjaindjilimaluku.nl/ Moluksk Evangelyske Tsjerke] (''Geredja Indjili Maluku'')
* [https://pkn-oosterwolde.nl/ PKN Easterwâlde]
* [https://hooge-eschkerk.nl/ Grifformeard-frijmakke Tsjerke Easterwâlde]
* [https://www.claravanassisi.nl/index.php/parochie/oosterwolde/locatie-oosterwolde Roomsk-katolike mienskip De Heer Die weerkomt]
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, Nederlânsk-herfoarme kapel (1928 -1996).jpg|thumb|260px|''Herfoarme kapel (1928-1996)'']]

=== Skoallen ===
Basisskoallen:
* [https://akkeroosterwolde.nl/ Kristlike basisskoalle De Akker]
* [https://indekring.nl/ Kristlike basisskoalle In de Kring] 
* [https://obsbuttinga.nl/ Iepenbiere basisskoalle Buttinga]
* [https://obsdetoekan.nl/ Iepenbiere basisskoalle De Toekan] (foarhinne Oostenburg)
* [https://obsboekhorst.nl/ Iepenbiere basisskoalle Boekhorst]
* [https://sbodekampingerhof.nl/ Spesjaal basisûnderwiis De Kamperhof]
Tariedend middelber beropsûnderwiis (VMBO) - Tariedend wittenskiplik ûnderwiis (VWO):
* [https://www.stellingwerfcollege.nl/ Stellingwerfkolleezje]

Foar de alderlytsten is der it pjutteboartersplak [https://scala-welzijn.nl/nijntje Nijntje].
=== Ferienings ===
DIO is in omnyferiening foar ferskillende soarten sport.
 {|
|valign=top|
* [https://www.hsv-oko.nl/ Angelsportferiening OKO]
* [https://www.bvaanstoot.nl/ Biljertklub Aan Stoot]
* [https://www.diogymoosterwolde.nl/ Gymnastykferiening DIO]
* [https://www.facebook.com/vogelwachtdonkerbroek/?locale=nl_NL Fûgelwacht Donkerbroek]
* [https://www.demiente.nl/activiteiten/vrouwen-van-nu Froulju fan no]
* [https://www.svoosterwolde.nl/ Fuotbalferiening Easterwâlde]
|valign=top|
* [https://www.demiente.nl/activiteiten/fryske-krite-easterwalde-eo Fryske Krite Easterwâlde]
* [https://www.hvo.frl/ Histoaryske Feriening Easterwâlde en omkriten]
* [https://www.davidoosterwolde.nl/ Kristlike Muzykferiening David]
* [http://www.kvdio.nl/ Kuorbalferiening DIO]
* Postdoweferiening De Griffioen
* [https://lsv-invictus.nl/ Rinsportferiening Invictus]
|}

=== Befolkingsferrin ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:450px&quot;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 1814 || 1954 || 1959 || 1964 || 1969 || 1974 || 2006 || 2009*   
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 548 || 3.634 || 4.276 || 4.936 || 6.338 || 8.033 || 9.836 || 9.927&lt;ref&gt;Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left;&quot;| Jier || 2015 ||  2020 
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;| '''Ynwenners''' || 9.903 || 9.600
|}
[[Ofbyld:2023 Easterwâlde, klokkestoel.jpg|thumb|260px|''Klokkestoel'']]
=== Berne ===
 {|
|valign=top|
* [[Berent Prakken]] (1817-1871), politikus
* [[Hendrik Jan Popping]] (1885-1950), amateur-[[archeolooch]]
* [[Klaas Keuning]] (1916-2000), politikus
* [[Dirk ter Haar]] (1919-2002), natuerkundige
* [[Gerrit Grolleman]] (1920-2011)m politikus
* [[Hendrik Willem ter Haar]] (1922-2012), oprjochter stifting [[Alzheimer Nederlân]]
|valign=top|
* [[Arjan Stroetinga]] (1981), âld-marathonreedrider en âld-langebaanreedrider
* [[Joop Alberda]] ([[25 oktober]] [[1951]]), follybalcoach en sportbestjoerder
* [[Klaas Knillis Hofstra]] (1959), dichter, regisseur en presintator
* [[Menno Lievers]] (1959), âld-atleet
* [[Halbe Zijlstra]] (1969), politikus
* [[Marrit Steenbergen]] (2000) swimster
|}

=== Gea ===
Der is in saneamd kuierbosk by fersoargingshûs Rikkingahof. Wa't it paad folget nei it streamdal fan it Grutdjip, komt yn in prachtich bosk by de Bentemaoden.

Om Easterwâlde hinne leit in soad natoer. 

De [[Tsjonger|Kúnder]] of de [[Tsjonger]] ûntspringt krekt foarby [[De Weper]]. It [[Grut Djip]] is yn in noardlike bôge om Easterwâlde hinne ek noch goed yn it lânskip te werkennen, mar fan it [[Lyts Djip]] is amper mear wat te sjen. 

== Buorskippen by Easterwâlde ==
{|
|-
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Bentemaden]] (''Bentemaoden'')
* [[Boekhorst (Eaststellingwerf)|Boekhorst]] (''Boekhost'')
* [[Buttinga]] (''Buttinge'')
* [[Trije Tolhikken]] (''Drie Tolhekken'')
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Hegeduerswâld]] (''Hogeduurswoold'')
* [[Jardinga]] (''Jardinge'')
* [[De Knolle]] (''De Knolle'')
* [[Klazingea]] (''Klaezinge'')
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Legeduerswâlde]] (''Legeduurswoold'')
* [[Nanninga]] (''Nanninge'')
* [[Prandingea]] (''Prandinge'')
* [[Skottelenburch]] (''Schottelenburg'')
| width=&quot;25%&quot; valign=&quot;top&quot; |
* [[Skrappingea]] (''Schrappinge'')
* [[Fenebuorren]] (''Veneboeren'')
* [[Fenekoaten]] (''Venekoten'')
* [[Weper]] (''De Weper'')
|}

[[Ofbyld:Netherlands, Oosterwolde, Quadoelenweg (2) en Opsterlandse Compagnonsvaart.jpg|thumb|260px|''Quadoelenwei'']]
== Ynfrastruktuer ==

=== Bustsjinst ===
Troch Easterwâlde rinne de folgjende buslinen:

* '''Line 14:''' [[Drachten]] - Easterwâlde fia [[Bakkefean]]
* '''Line 15:''' [[It Hearrenfean (plak)|It Hearrenfean]] - Easterwâlde
* '''Line 16:''' [[Wolvegea]] - Easterwâlde
* '''Line 18:''' [[Stienwyk]] - Easterwâlde fia [[Noardwâlde (Weststellingwerf)|Noardwâlde]]
* '''Line 85:''' Easterwâlde - [[Grins (stêd)|Grins]]
* '''Line 380:''' Drachten - [[Assen]] fia Easterwâlde

De buslinen troch Easterwâlde wurde fersoarge troch [[Qbuzz]], sawol bussen fan de konsesje Fryslân as de konsesje Grinslân-Drinte (line 85).

=== Strjitten ===
Alle [[strjitten yn Easterwâlde]].

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].
{{boarnen|boarnefernijing=
[[Ofbyld:Logo Kwissipedy.png|thumb|right|30px|''[[Kwissipedy|&gt;]]]]
* [http://www.oosterwolde-fr.nl/ Oer Easterwâlde]
* [http://www.devos-online.nl/miente/index.php Kultureel sintrum De Miente]
* [http://www.stellingwerven.dds.nl/dorpen/oosterwolde/oosterwolde.htm Oer de herfoarme tsjerke fan Easterwâlde]
* [http://www.historischekerken.nl/Friesland/Oosterwolde.html  Herfoarme tsjerke]
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Oosterwolde, Friesland|Easterwâlde}}
}}
{{koördinaten|52_59_25_N_6_17_29_E_type:city_scale:29000_region:NL|52° 59' NB, 6° 17' EL}}
{{Eaststellingwerf}}
[[Kategory:Easterwâlde| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf]]</text>
      <sha1>pg238n00h3yn0im6i7k81d6w3y1gq5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aeltsje- en Warkumermar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43084</id>
    <revision>
      <id>1240805</id>
      <parentid>1240752</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Boarne fûn.</comment>
      <origin>1240805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2334" sha1="tcrfj95i9hihxg5id1smqojvxq63ofw" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks natoergebiet
| namme                = Aeltsjemar
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| lân                  = 
| bestj. ienh. 1       = 
| namme bestj. ienh. 1 = 
| bestj. ienh. 2       = 
| namme bestj. ienh. 2 = 
| bestj. ienh. 3       = 
| namme bestj. ienh. 3 = 
| plak                 = [[Ferwâlde]] en [[Warkum]]
| koördinaten          = 
| status               = 
| oerflak              = 164 ha
| stifting             = 
| behear               = [[It Fryske Gea]]
| webside              = [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
De '''Aeltsjemar''' (ek wol ''Aaltsjemar'') en '''Warkumermar''' binne bysûndere [[Drûchmakkerij|drûchmakkerijen]] yn it westen fan Fryslân de Aeltsjemar by [[Ferwâlde]] en de Warkumermar by [[Warkum]], by elkoar 164 hektare grut. 

De feanpolder by Ferwâlde ûntstie om 1644 út de Aaltsjemar. It foarme eartiids de Fallingabuorster- en Aaltsjemarpolder, en hat in eigen wetterskip west. It foarmet tsjintwurdich in mienskiplik natoergebiet mei de Arkumermar. Yn beide polders komme in soad guozzen. 
It izerhâldende grûnwetter fan de Aaltsjemarpolder komt yn greppels en sleatten nei boppen. Yn de fjilden mei hynsteblom en soere surk briede in soad greidefûgels. 

== Leechste punt ==
Wêr't yn Fryslân it leechste punt leit, is nea krekt fêststeld. Trochdat de grûn yn beide polders noch ynklinkt is ek net mei wissigens fêst te stellen wat foar altiten it leechst wêze sil. It is in natoergebiet wat as ien polder beheard wurdt troch [[It Fryske Gea]]. Lykwols foarmje de twa polders tegearre it leechste lân fan [[Fryslân]], mei likernôch in djipte fan 3m ûnder [[NAP]].&lt;ref&gt;Djipte neffens: [https://www.friesland.nl/nl/locaties/2691642053/workumermeerpolder Visit Friesland].&lt;/ref&gt;

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [http://www.fryskegea.nl/default.aspx?artID=80 It Fryske Gea]
}}
{{It Fryske Gea}}
{{koördinaten|53_0_31.35_N_5_26_52.57_E_type:waterbody_zoom:13_region:NL|53° 0' NB, 5° 27' EL}}

[[Kategory:Natoergebiet yn Fryslân]]
[[Kategory:It Fryske Gea]]
[[Kategory:Ferwâlde]]
[[Kategory:Warkum]]
[[Kategory:Geografy fan Wûnseradiel]]
[[Kategory:Geografy fan Warkum (gemeente)]] 
[[Kategory:Geografy fan Nijefurd]]
[[Kategory:Geografy fan Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>tcrfj95i9hihxg5id1smqojvxq63ofw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bosk (eilân)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43778</id>
    <revision>
      <id>1240927</id>
      <parentid>1175722</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T10:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skiednis */ Boskplaat</comment>
      <origin>1240927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3104" sha1="0ed8xpo985pukpouhtu5cbn2s9tbrpg" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Rottum-k509 vor1682-1.jpg|thumb|250px|Kaart út 1692 mei Bosk (it noarden leit ûnder!)]]
[[Ofbyld:Topnl1820k002.jpg|thumb|250px|Dútske kaart út 1820, Bosk yn 't easten:&lt;br /&gt;Plak ''wo ehedem'' die I. Bosch ''lag'' ]]

'''Bosk''' (''Bosch'') is in earder [[eilân]] yn de [[Waadsee]]; it lei tusken [[Skiermûntseach (eilân)|Skiermûntseach]] en [[Rottumereach]].
Neffens âlde kaarten waard it oan de westkant fan Skiermûnteach skieden troch de slinke ''De Lauwers'' en oan de eastkant fan Rottummereach troch ''De Schille''.

==Skiednis==
Oant [[1530]] wie it eilân fan it [[kleaster fan Aduard]], dêr wie ek in [[foarwurk]] op it eilân. Bosk ferdwûn by de [[Alderheljenfloed (1570)|Alderheljenfloed]] fan [[1570]] foar it meastepart yn see, sadat it net mear bewenne wurde koe. Tsientallen jierren letter waakste it eilân wer wat oan, mar yn [[1717]] waard Bosk ûnder de [[Krystfloed (1717)|Krystfloed]] fan [[1717]] foar altyd ferswolge. Neffens guon boarnen soe it eilân in doarp hân hawwe, Korresân; oare boarnen wolle hawwe dat ''Cornsand'' ea in apart eilân west hat dat op in stuit oan Bosk fêstrekke wie.

Skiermûntseach lei yn [[1570]] noch goed tsien kilometer bewesten Bosk, mar omdat Skiermûntseach stadichoan nei it easten opskode, leit it eastlik part fan it hjoeddeiske Skiermûnteach op it plak dêr't ea it westlik diel fan Bosk lei. Oarsom oerlibben it eastlike part fan it eilân as in sânplaat, de [[Boskplaat (Rottumerplaat)|Boskplaat]], dy't yn de [[20e ieu]] gearwoeks mei [[Rottumerplaat]].

==Undersyk==
Yn [[2006]] waard der foar it earst wittenskiplik ûndersyk dien nei oerbliuwsels fan Bosk, mar der waard neat fûn. Yn novimber 2007 organisearre it [[Grinzer Museum]] in &quot;ynbringjûn' op Skiermûntseach foar [[archeology|archeologyske]] fynsten dy't op it eilân dien wiene. Hoewol't der wol bysûndere fynsten ynbrocht waarden, smiet de jûn gjin nije eachpunten op it ferline fan Bosk op.

Maart 2008 fûnen ûndersikers [[16e iuw]]ske oerbliuwsels fan bewenning op Bosk ûnder de dunen fan East-Skiermûntseach.&lt;ref&gt;[http://www.dvhn.nl/nieuws/noorden/groningen/article3295430.ece Sporen gevonden van verdwenen waddeneiland] Dagblad van het Noorden, 20 maart 2008&lt;/ref&gt; It telefyzjeprogramma Nova hie in dei letter noch omtinken foar de fynst.&lt;ref&gt;[http://www.novatv.nl/index.cfm?ln=nl&amp;fuseaction=videoaudio.details&amp;reportage_id=5911&amp;CFID=10698840&amp;CFTOKEN=80886062 &quot;Verdronken eiland gevonden&quot;] Nova, 21 maart 2008&lt;/ref&gt;

Grûnradarbylden lieten ûnder de eastpunt fan Skiermûnteach, op in djipte fan 3 à 4 meter, fersteurings yn de boaiemopbou sjen dy't wize op in eilân op dat plak.

{{boarnen|boarnefernijing=
* ''Stormvloed: de spectaculaire ondergang van het Waddeneiland Bosch in het begin van de 80-jarige oorlog'', [[histoaryske roman]], [[Ynskje Penning|Y. Penning]], 2007, Uitgeverij Kok, ISBN 9033005662
&lt;references/&gt;
}}

{{Fryske eilannen}}

[[Kategory:Skiednis fan Grinslân]]
[[Kategory:Waadeilân]]
[[kategory:Skiermûntseach]]
[[Kategory:Ferdwûn eilân]]
[[Kategory:Eilân yn de Noardsee]]
[[Kategory:Eilân yn Nederlân]]</text>
      <sha1>0ed8xpo985pukpouhtu5cbn2s9tbrpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vichy-Frankryk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47976</id>
    <revision>
      <id>1240794</id>
      <parentid>876999</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49915-02</username>
        <id>59787</id>
      </contributor>
      <origin>1240794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="rd5h9yth1jh10n16z4epcejtrw4mhn1" xml:space="preserve">{{HistoaryskLântabel|
eigennamme = Frânske Steat&lt;br /&gt;État français|
namme = Vichy Frankryk |
flagge = Flag of France.svg |
wapen = Le cartouche de l'État Français.svg |
lokaasje = LocationVichyFrance.png |
taal = [[Frânsk]] |
haadstêd = Vichy (de facto)&lt;br /&gt;Parys (de jure)&lt;br /&gt;Sigmaringen (eksylregear 1944–1945) |
steatsfoarm = Autoritarisme (politikology)|Autoritarisme |
ynwenners =  |
oerflak = |
tiidrek = 1940-1944 |
munt = Frank |
}}
'''Vichy-Frankryk''' ([[Frânsk]]: ''France de Vichy''), offisjeel de '''Frânske Steat''' (Frânsk: ''État français''), wie in ''de facto'' „ûnbeset gebiet“ ûnder in bestjoer dat kollaborearre mei de Dútske [[Nazy]]'s en de Italiaanske faksisten. It tydlike regear fan it lân dat yn de jierren 1940-1944 bestien hat, laat troch maarskalk [[Philippe Pétain|Pétain]], wurdt it Vichy-rezjym neamd. De steat is neamd nei it plak [[Vichy]].

[[Kategory:Skiednis fan Frankryk]]
[[Kategory:Histoarysk lân yn Jeropa]]
[[Kategory:Republyk]]
[[Kategory:Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1940]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1944]]</text>
      <sha1>rd5h9yth1jh10n16z4epcejtrw4mhn1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Romantyske komeedzje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>93089</id>
    <revision>
      <id>1240898</id>
      <parentid>957804</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1240898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="40a049bcuzppsvgb517zfewqib16z66" xml:space="preserve">[[Kategory:Film nei sjenre]]
[[Kategory:Romantyske film| ]]
[[Kategory:Komeedzjefilm| ]]
[[Kategory:Romantyske komeedzjefiksje]]</text>
      <sha1>40a049bcuzppsvgb517zfewqib16z66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedy:Ynfoboks</title>
    <ns>4</ns>
    <id>130860</id>
    <revision>
      <id>1240847</id>
      <parentid>1229039</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>/* List fan ynfoboksen */ + dielsteat fan Brazylje</comment>
      <origin>1240847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26477" sha1="2mkod4jmwt12jhnfu351bjn4p6p2cxg" xml:space="preserve">In '''ynfoboks''' is in tabel dy't rjochts boppe-oan in artikel stiet, dêr't de wichtichste gegevens oer it ûnderwerp fan it artikel yn fêstlein binne. In ynfoboks brûke mei, mar it hoecht net. It stiet lykwols oare meidoggers frij om letter in ynfoboks oan in artikel ta te foegjen as dêr net ien foar brûkt is, of om de brûkte ynfoboks te ferfangen troch ien dy't better funksjonearret. Ek stiet it eltsenien frij om sels in nije ynfoboks oan te meitsjen as der foar it oangeande ûnderwerp noch net ien bestiet, of as de besteande ynfoboks om de iene of oare reden net foldocht.
{{TOCright}}
==Ynformaasje==
===Algemiene ynformaasje===
Algemiene ynformaasje oer it bouwen fan ynfoboksen, kin û.m. hjir fûn wurde:
*[[Berjocht:Ynfoboks generyk]]

===Twa ynfoboksen ûnderinoar===
Yn guon gefallen kin it nedich of handich wêze om twa ynfoboksen yn ien artikel te brûken. As dy beide rjochts boppe-oan komme, drukt de twadde ynfoboks de rinnende tekst in stikje omleech en ûntstiet der boppe-oan it artikel in wytregel. Om dat foar te kommen, moatte de beide ynfoboksen &quot;ferpakt&quot; wurde yn in &quot;wrapper&quot;, sadat it kompjûtersysteem it as ien grutte tabel sjocht. Dat giet sa:&lt;br&gt;
'''&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{wrapper}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;{{1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;|1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;|1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;}}&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|-&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;{{2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;|2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;|2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;}}&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|-&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|}'''&lt;/span&gt;
&lt;br&gt;
Yn dit foarbyld is de wrapper fet blau, de 1e ynfoboks read en de 2e ynfoboks grien. Tink derom dat de wrapper út 3 dielen bestiet: in stikje boppe-oan, in stikje tusken de beide ynfoboksen yn en in stikje ûnderoan.

==List fan ynfoboksen==
===Algemiene ynfoboksen===
*[[Berjocht:Ynfoboks generyk grien|Berjocht:Ynfoboks '''generyk grien''']]

===Astronomy &amp; romtefeart===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks planeet|Berjocht:Universele ynfoboks '''planeet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks romtefeartmissy|Berjocht:Ynfoboks '''romtefeartmissy''']]

===Bouwurken===
*[[Berjocht:Ynfoboks bouwurk|Berjocht:Ynfoboks '''bouwurk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks brêge|Berjocht:Ynfoboks '''brêge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks daam|Berjocht:Ynfoboks '''daam''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferdivedaasjepark|Berjocht:Ynfoboks '''ferdivedaasjepark''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fersoargingsplak|Berjocht:Ynfoboks '''fersoargingsplak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks finzenis|Berjocht:Ynfoboks '''finzenis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hindoetimpel|Berjocht:Ynfoboks '''hindoetimpel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks katedraal|Berjocht:Ynfoboks '''katedraal''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks kastiel|Berjocht:Ynfoboks '''kastiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kleaster|Berjocht:Ynfoboks '''kleaster''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks moskee|Berjocht:Ynfoboks '''moskee''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks museum|Berjocht:Ynfoboks '''museum''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks mûne|Berjocht:Ynfoboks '''mûne''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sikehûs|Berjocht:Ynfoboks '''sikehûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks synagoge|Berjocht:Ynfoboks '''synagoge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sirkwy|Berjocht:Ynfoboks '''Sirkwy''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skutslûs|Berjocht:Ynfoboks '''skutslûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stadion|Berjocht:Ynfoboks '''stadion''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stasjon|Berjocht:Ynfoboks '''stasjon''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks swimbad|Berjocht:Ynfoboks '''swimbad''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegebou|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegebou''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tunnel|Berjocht:Ynfoboks '''tunnel''']]

===Ekonomy===
*[[Berjocht:Ynfoboks muntienheid|Berjocht:Ynfoboks '''muntienheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferfiermiddel|Berjocht:Ynfoboks '''ferfiermiddel''']]

===Etnyske groepen===
*[[Berjocht:Ynfoboks etnyske groep|Berjocht:Ynfoboks '''etnyske groep''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks etnyske groep (histoarysk)|Berjocht:Ynfoboks '''etnyske groep (histoarysk)''']]

===Eveneminten===
*[[Berjocht:Ynfoboks edysje hurdfytswedstriid|Berjocht:Ynfoboks '''edysje hurdfytswedstriid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks evenemint|Berjocht:Ynfoboks '''evenemint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feestdei|Berjocht:Ynfoboks '''feestdei''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Formule 1 seizoen|Berjocht:Ynfoboks '''Formule 1 seizoen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Formule 1 wedstriid|Berjocht:Ynfoboks '''Formule 1 wedstriid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje|Berjocht:Ynfoboks '''ynternasjonale fuotbalkompetysje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks PC|Berjocht:Ynfoboks '''PC''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Frouljus-PC|Berjocht:Ynfoboks '''Frouljus-PC''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportevenemint|Berjocht:Ynfoboks '''sportevenemint''']]

===Film, telefyzje, radio &amp; kompjûter===
*[[Berjocht:Ynfoboks fideospul|Berjocht:Ynfoboks '''fideospul''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks film|Berjocht:Universele ynfoboks '''film''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks mediafranchise|Berjocht:Ynfoboks '''mediafranchise''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks radioprogramma|Berjocht:Ynfoboks '''radioprogramma''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks software|Berjocht:Ynfoboks '''software''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzjeprogramma|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzjeprogramma''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks telefyzjesearje|Berjocht:Universele ynfoboks '''telefyzjesearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzje- en radiostjoerder|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzje- en radiostjoerder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Wikipedy|Berjocht:Ynfoboks '''Wikipedy''']] &lt;small&gt;(foar ferzjes fan 'e Wikipedy yn ferskillende talen)&lt;/small&gt;

===Frije tiid===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks sport|Berjocht:Universele ynfoboks '''sport''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spul|Berjocht:Ynfoboks '''spul''']]

===Geografy===
====Algemien====
*[[Berjocht:Ynfoboks archeologysk plak|Berjocht:Ynfoboks '''archeologysk plak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks autodyk|Berjocht:Ynfoboks '''autodyk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks begraafplak|Berjocht:Ynfoboks '''begraafplak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks berch|Berjocht:Ynfoboks '''berch''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks berchtme|Berjocht:Ynfoboks '''berchtme''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks bestjoerlike ienheid|Berjocht:Universele ynfoboks '''bestjoerlike ienheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks distrikt (gebiet)|Berjocht:Ynfoboks '''distrikt (gebiet)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks doarpstabel|Berjocht:Ynfoboks '''doarpstabel''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks eilân|Berjocht:Ynfoboks '''eilân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf lân|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf lân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fulkaan|Berjocht:Ynfoboks '''fulkaan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks haven|Berjocht:Ynfoboks '''haven''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''gebiet''']] &lt;small&gt;(foar alderhanne gebieten dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen passe)&lt;/small&gt;
**[[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)|Berjocht:Universele ynfoboks '''gebiet (mei flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gebietsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''gebietsdiel''']] &lt;small&gt;(bgl. foar eilannen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gletsjer|Berjocht: Ynboboks '''gletsjer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (koarte ferzje)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (koarte ferzje)''']]  &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks Yndianereservaat|Berjocht:Ynfoboks '''Yndianereservaat''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kaap|Berjocht:Ynfoboks '''kaap''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kanaal|Berjocht:Ynfoboks '''kanaal''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kuierpaad|Berjocht:Ynfoboks '''kuierpaad''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân 1|Berjocht:Ynfoboks '''lân 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân 2|Berjocht:Ynfoboks '''lân 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''lân (ferâldere)''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks lofthaven|Berjocht:Ynfoboks '''lofthaven''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lokaasje|Berjocht:Ynboboks '''lokaasje''']] &lt;small&gt;(jout poer en allinne de lokaasje op in posysjekaart wer, gjin oare ynfo mooglik)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks lokaasje plak|Berjocht:Ynfoboks '''lokaasje plak''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre basis|Berjocht:Ynfoboks '''militêre basis''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks natoergebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''natoergebiet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks oerseesk gebietsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''oerseesk gebietsdiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks park|Berjocht:Ynfoboks '''park''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak (2026)|Berjocht:'''Ynfoboks plak (2026)''']] &lt;small&gt;(ûnderstipet sawol de tapassing fan ien as twa emblemen)&lt;/small&gt;  
*[[Berjocht:Ynfoboks plak (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''plak (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks polder|Berjocht:Ynfoboks '''polder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks rivier|Berjocht:Ynfoboks '''rivier''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks see en mar|Berjocht:Universele ynfoboks '''see en mar''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skiereilân|Berjocht:Ynfoboks '''skiereilân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stêd|Berjocht:Ynfoboks '''stêd''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks stêd|Berjocht:Universele ynfoboks '''stêd''']] &lt;small&gt;(ek foar '''doarpen''')&lt;/small&gt;
**[[Berjocht:Ynfoboks stêd mei flagge|Berjocht:Ynfoboks '''stêd mei flagge''']] &lt;small&gt;(yn dizze ynfoboks is spesjaal romte makke foar in flagge en in wapen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks stedswyk|Berjocht:Universele ynfoboks '''stedswyk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Wrâlderfgoed|Berjocht:Ynfoboks '''Wrâlderfgoed''']]

====Spesifyk nei lân====
*[[Berjocht:Ynfoboks Amerikaanske steat|Berjocht:Ynfoboks '''Amerikaanske steat''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Amerikaanske Steat|Berjocht:Ynfoboks '''Amerikaanske Steat''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks Australyske steat|Berjocht:Ynfoboks '''Australyske steat''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks departemint Frankryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''departemint Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat fan Brazylje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Dútslân|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Dútslân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Eastenryk|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Eastenryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Yndia|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat fan Yndia''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Meksiko|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Meksiko''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielgebiet Ruslân|Berjocht:Ynfoboks '''dielgebiet Ruslân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio Frankryk|Berjocht:Ynfoboks '''regio Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio fan Frankryk||Berjocht:Ynfoboks '''regio Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Dútslân|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Dútslân''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks gemeente Grikelân|Berjocht:Universele ynfoboks '''gemeente Grikelân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks steat fan Meksiko|Berjocht:Ynfoboks '''steat fan Meksiko''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Nederlân 1|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Nederlân 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Nederlân 2|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Nederlân 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio Itaalje|Berjocht:Ynfoboks '''regio Itaalje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Kanada|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Kanada''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Landkreis|Berjocht:Ynfoboks '''Landkreis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lânskip Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''lânskip Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''plak Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Noarwegen|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Noarwegen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak yn Ruslân|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Ruslân''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks plak yn Súd-Afrika|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Súd-Afrika''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Noarwegen|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Noarwegen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Súd-Afrika|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Súd-Afrika''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje fan Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks woiwodskip Poalen|Berjocht:Ynfoboks '''woiwodskip Poalen''']]

===Godstsjinst===
*[[Berjocht:Ynfoboks bibelsk persoan|Berjocht:Ynfoboks '''bibelsk persoan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bisdom|Berjocht:Ynfoboks '''bisdom''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feestdei|Berjocht:Ynfoboks '''feestdei''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks godheid|Berjocht:Ynfoboks '''godheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hindoetimpel|Berjocht:Ynfoboks '''hindoetimpel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hillige|Berjocht:Ynfoboks '''hillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks katedraal|Berjocht:Ynfoboks '''katedraal''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks kleaster|Berjocht:Ynfoboks '''kleaster''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks libbensbeskôging|Berjocht:Ynfoboks '''libbensbeskôging''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks moskee|Berjocht:Ynfoboks '''moskee''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sillige|Berjocht:Ynfoboks '''sillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks synagoge|Berjocht:Ynfoboks '''synagoge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegebou|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegebou''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 1|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 2''']]

===Iten en drinken===
*[[Berjocht:Ynfoboks drinken|Berjocht:Ynfoboks '''drinken''']]

===Keunst===
*[[Berjocht:Ynfoboks byld|Berjocht:Ynfoboks '''byld''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks museum|Berjocht:'''Museum''']]

===Literatuer===
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''Fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks literatuer|Berjocht:Ynfoboks '''literatuer''']] &lt;small&gt;(foar literêre wurken)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks tydskrift|Berjocht:Ynfoboks '''tydskrift''']]

===Loftfeart===
*[[Berjocht:Ynfoboks fleantúchtype|Berjocht:Ynfoboks '''fleantúchtype''']]

===Muzyk===
*[[Berjocht:Ynfoboks album|Berjocht:Ynfoboks '''album''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks band|Berjocht:Ynfoboks '''band''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks liet|Berjocht:Ynfoboks '''liet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks single|Berjocht:Ynfoboks '''single''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sjonger of muzikant|Berjocht:Ynfoboks '''sjonger of muzikant''']]

===Natoer===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks baktearjes|Berjocht:Universele ynfoboks '''baktearjes''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend bist|Berjocht:Ynfoboks '''bekend bist''']] &lt;small&gt;(foar spesifike bisten dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend fossyl|Berjocht:Ynfoboks '''bekend fossyl''']] &lt;small&gt;(foar spesifike fossilen dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bistepopulaasje|Berjocht:Ynfoboks '''bistepopulaasje''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''bisteryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it bisteryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bistesoarte|Berjocht:Ynfoboks '''bistesoarte''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks biste-ûndersoarte|Berjocht:Ynfoboks '''biste-ûndersoarte''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks firus|Berjocht:Universele ynfoboks '''firus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hinneras|Berjocht:Ynfoboks '''hinneras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hynsteras|Berjocht:Ynfoboks '''hynsteras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hûneras|Berjocht:Ynfoboks '''hûneras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ierdbeving|Berjocht:Ynfoboks '''Ierdbeving''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks koweras|Berjocht:Ynfoboks '''koweras''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks natoergebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''natoergebiet''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks planteryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''planteryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it planteryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks plantesoarte|Berjocht:Ynfoboks '''plantesoarte''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks skimmelryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''skimmelryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it skimmelryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks skimmelsoarte|Berjocht:Ynfoboks '''skimmelsoarte''']]

===Oarloch en konflikt===
*[[Berjocht:Ynfoboks kriichsmachtdiel|Berjocht:Ynfoboks '''kriichsmachtdiel''']] &lt;small&gt;(foar lânmachten, marines, loftmachten, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr|Berjocht:Ynfoboks '''militêr''']] &lt;small&gt;(foar militêren)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre basis|Berjocht:Ynfoboks '''militêre basis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr konflikt|Berjocht:Ynfoboks '''militêr konflikt''']] &lt;small&gt;(foar oarloggen, fjildslaggen, seeslaggen, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 1|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 1''']] &lt;small&gt;(foar rezjiminten, difyzjes en lytsere ienheden)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 2|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 2''']] &lt;small&gt;(idem)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks oanslach|Berjocht:Ynfoboks '''oanslach''']] &lt;small&gt;(foar terroristyske en moardoanslaggen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks wapen|Berjocht:Ynfoboks '''wapen''']] &lt;small&gt;(foar wapens, benammen fjoerwapens en sa, mar ek swurden, messen, bilen, tanks, geskut, ensfh.)&lt;/small&gt;

===Organisaasjes===
*[[Berjocht:Ynfoboks bedriuw|Berjocht:Ynfoboks '''bedriuw''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bisdom|Berjocht:Ynfoboks '''bisdom''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dieretún|Berjocht:Ynfoboks '''dieretún''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feilichheidstsjinst|Berjocht:Ynfoboks '''feilichheidstsjinst''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferdivedaasjepark|Berjocht:Ynfoboks '''ferdivedaasjepark''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferfierder|Berjocht:Ynfoboks '''ferfierder''']] &lt;small&gt;(foar bedriuwen yn it iepenbier ferfier)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks finzenis|Berjocht:Ynfoboks '''finzenis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks loftfeartmaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''loftfeartmaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kriichsmachtdiel|Berjocht:Ynfoboks '''kriichsmachtdiel''']] &lt;small&gt;(foar lânmachten, marines, loftmachten, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 1|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 1''']] &lt;small&gt;(foar rezjiminten, difyzjes en lytsere ienheden)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 2|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 2''']] &lt;small&gt;(idem)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks ministearje|Berjocht:Ynfoboks '''ministearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks oerheidsynstânsje|Berjocht:Ynfoboks '''oerheidsynstânsje''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks oerheidsynstânsje (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''oerheidsynstânsje (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kabinet Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''kabinet Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân/sitten|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân/sitten''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks reedrydploech|Berjocht:Ynfoboks '''reedrydploech''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sikehûs|Berjocht:Ynfoboks '''sikehûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spoarweimaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''spoarweimaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportbûn|Berjocht:Ynfoboks '''sportbûn''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sportklub|Berjocht:Ynfoboks '''Sportklub''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sportklub2|Berjocht:Ynfoboks '''Sportklub2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportteam|Berjocht:Ynfoboks '''sportteam''']] &lt;small&gt;(spesifyk oanmakke foar Amerikaanske en oare ynternasjonale sportteams)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks stamme-organisaasje|Berjocht:Ynfoboks '''stamme-organisaasje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 1|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks universiteit|Berjocht:Ynfoboks '''universiteit''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks organisaasje algemien|Berjocht:Ynfoboks '''organisaasje algemien''']] &lt;small&gt;(foar alle organisaasjes dy't net yn 'e boppesteande boksen passe)&lt;/small&gt;

===Persoanen===
*[[Berjocht:Ynfoboks akteur|Berjocht:Ynfoboks '''akteur''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks arsjitekt|Berjocht:Ynfoboks '''arsjitekt''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks artyst of kabaretier|Berjocht:Ynfoboks '''artyst of kabaretier''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks band|Berjocht:Ynfoboks '''band''']] &lt;small&gt;(foar bands en muzykgroepen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bibelsk persoan|Berjocht:Ynfoboks '''bibelsk persoan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks biografy|Berjocht:Ynfoboks '''biografy''']] &lt;small&gt;(dizze ynfoboks hellet syn gegevens op út Wikidata)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks follyballer|Berjocht:Ynfoboks '''follyballer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fuotballer|Berjocht:Ynfoboks '''fuotballer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks geastlike|Berjocht:Ynfoboks '''geastlike''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hearsker of ealman|Berjocht:Ynfoboks '''hearsker of ealman''']] &lt;small&gt;(foar monargen en oare eallju)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks hillige|Berjocht:Ynfoboks '''hillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks keatser|Berjocht:Ynfoboks '''keatser''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks keunstner|Berjocht:Ynfoboks '''keunstner''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks koereur|Berjocht:Ynfoboks '''koereur''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Koereur Formule 1 |Berjocht:Ynfoboks '''koereur Formule 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks krimineel|Berjocht:Ynfoboks '''krimineel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kristlik lieder|Berjocht:Ynfoboks '''kristlik lieder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr|Berjocht:Ynfoboks '''militêr''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks model|Berjocht:Ynfoboks '''model''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus|Berjocht:Ynfoboks '''politikus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politikus Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks pornoakteur|Berjocht:Ynfoboks '''pornoakteur''']] &lt;small&gt;(wurdt brûkt foar eltsenien yn 'e seksyndustry)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks reedrider|Berjocht:Ynfoboks '''reedrider''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regisseur of produsint|Berjocht:Ynfoboks '''regisseur of produsint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sillige|Berjocht:Ynfoboks '''sillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sjonger of muzikant|Berjocht:Ynfoboks '''sjonger of muzikant''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skriuwer|Berjocht:Ynfoboks '''skriuwer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skiedsrjochter|Berjocht:Ynfoboks '''skiedsrjochter''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sporter|Berjocht:Ynfoboks '''sporter''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzje- of radiopersoanlikheid|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzje- of radiopersoanlikheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks persoan algemien|Berjocht:Ynfoboks '''persoan algemien''']] &lt;small&gt;(foar eltsenien dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen past)&lt;/small&gt;

===Polityk===
*[[Berjocht:Ynfoboks Ferkiezing|Berjocht:Ynfoboks '''Ferkiezing''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus|Berjocht:Ynfoboks '''politikus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politikus Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks presidintsferkiezing Feriene Steaten|Berjocht:Ynfoboks '''presidintsferkiezing Feriene Steaten''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ministearje|Berjocht:Ynfoboks '''ministearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kabinet Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''kabinet Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân/sitten|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân/sitten''']]

===Prizen===
*[[Berjocht:Ynfoboks priis|Berjocht:Ynfoboks '''priis''']] &lt;small&gt;(foar prizen en ûnderskiedings)&lt;/small&gt;

===Skiednis===
*[[Berjocht:Ynfoboks desennium|Berjocht:Ynfoboks '''desennium''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (koarte ferzje)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (koarte ferzje)''']]  &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lânsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lânsdiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ierdbeving|Berjocht:Ynfoboks '''ierdbeving''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr konflikt|Berjocht:Ynfoboks '''militêr konflikt''']] &lt;small&gt;(foar oarloggen, fjildslaggen, seeslaggen, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks ramp|Berjocht:Ynfoboks '''ramp''']]

===Skipfeart===
*[[Berjocht:Ynfoboks skip|Berjocht:Ynfoboks '''skip''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skûtsje|Berjocht:Ynfoboks '''skûtsje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sylboat|Berjocht:Ynfoboks '''sylboat''']]

===Spoarwegen===
*[[Berjocht:Ynfoboks rôljend materieel|Berjocht:Ynfoboks '''rôljend materieel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spoarweimaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''spoarweimaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stasjon|Berjocht:Ynfoboks '''stasjon''']]

===Taal===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks histoarysk taalstadium|Berjocht:Universele ynfoboks '''Histoarysk taalstadium''']] &lt;small&gt;(foar histoaryske taalstadia fan moderne talen, lykas it Aldfrysk of it Midingelsk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks taal|Berjocht:Universele ynfoboks '''taal''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks taalfamylje|Berjocht:Universele ynfoboks '''taalfamylje''']]

===Wittenskip===
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend fossyl|Berjocht:Ynfoboks '''bekend fossyl''']] &lt;small&gt;(foar spesifike fossilen dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks elemint|Berjocht:Ynfoboks '''elemint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks IPA|Berjocht:Ynfoboks '''IPA''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kleur|Berjocht:Ynfoboks '''kleur''']]

[[Kategory:Wikipedy]]
[[Kategory:Ynfoboks| ]]</text>
      <sha1>2mkod4jmwt12jhnfu351bjn4p6p2cxg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240848</id>
      <parentid>1240847</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26473" sha1="dw05aq4q2jvmefwblzt9k6hre1dcoy3" xml:space="preserve">In '''ynfoboks''' is in tabel dy't rjochts boppe-oan in artikel stiet, dêr't de wichtichste gegevens oer it ûnderwerp fan it artikel yn fêstlein binne. In ynfoboks brûke mei, mar it hoecht net. It stiet lykwols oare meidoggers frij om letter in ynfoboks oan in artikel ta te foegjen as dêr net ien foar brûkt is, of om de brûkte ynfoboks te ferfangen troch ien dy't better funksjonearret. Ek stiet it eltsenien frij om sels in nije ynfoboks oan te meitsjen as der foar it oangeande ûnderwerp noch net ien bestiet, of as de besteande ynfoboks om de iene of oare reden net foldocht.
{{TOCright}}
==Ynformaasje==
===Algemiene ynformaasje===
Algemiene ynformaasje oer it bouwen fan ynfoboksen, kin û.m. hjir fûn wurde:
*[[Berjocht:Ynfoboks generyk]]

===Twa ynfoboksen ûnderinoar===
Yn guon gefallen kin it nedich of handich wêze om twa ynfoboksen yn ien artikel te brûken. As dy beide rjochts boppe-oan komme, drukt de twadde ynfoboks de rinnende tekst in stikje omleech en ûntstiet der boppe-oan it artikel in wytregel. Om dat foar te kommen, moatte de beide ynfoboksen &quot;ferpakt&quot; wurde yn in &quot;wrapper&quot;, sadat it kompjûtersysteem it as ien grutte tabel sjocht. Dat giet sa:&lt;br&gt;
'''&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{wrapper}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;{{1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;|1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;|1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;}}&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|-&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;{{2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;|2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;|2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;}}&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|-&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|}'''&lt;/span&gt;
&lt;br&gt;
Yn dit foarbyld is de wrapper fet blau, de 1e ynfoboks read en de 2e ynfoboks grien. Tink derom dat de wrapper út 3 dielen bestiet: in stikje boppe-oan, in stikje tusken de beide ynfoboksen yn en in stikje ûnderoan.

==List fan ynfoboksen==
===Algemiene ynfoboksen===
*[[Berjocht:Ynfoboks generyk grien|Berjocht:Ynfoboks '''generyk grien''']]

===Astronomy &amp; romtefeart===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks planeet|Berjocht:Universele ynfoboks '''planeet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks romtefeartmissy|Berjocht:Ynfoboks '''romtefeartmissy''']]

===Bouwurken===
*[[Berjocht:Ynfoboks bouwurk|Berjocht:Ynfoboks '''bouwurk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks brêge|Berjocht:Ynfoboks '''brêge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks daam|Berjocht:Ynfoboks '''daam''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferdivedaasjepark|Berjocht:Ynfoboks '''ferdivedaasjepark''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fersoargingsplak|Berjocht:Ynfoboks '''fersoargingsplak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks finzenis|Berjocht:Ynfoboks '''finzenis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hindoetimpel|Berjocht:Ynfoboks '''hindoetimpel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks katedraal|Berjocht:Ynfoboks '''katedraal''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks kastiel|Berjocht:Ynfoboks '''kastiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kleaster|Berjocht:Ynfoboks '''kleaster''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks moskee|Berjocht:Ynfoboks '''moskee''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks museum|Berjocht:Ynfoboks '''museum''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks mûne|Berjocht:Ynfoboks '''mûne''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sikehûs|Berjocht:Ynfoboks '''sikehûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks synagoge|Berjocht:Ynfoboks '''synagoge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sirkwy|Berjocht:Ynfoboks '''Sirkwy''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skutslûs|Berjocht:Ynfoboks '''skutslûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stadion|Berjocht:Ynfoboks '''stadion''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stasjon|Berjocht:Ynfoboks '''stasjon''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks swimbad|Berjocht:Ynfoboks '''swimbad''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegebou|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegebou''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tunnel|Berjocht:Ynfoboks '''tunnel''']]

===Ekonomy===
*[[Berjocht:Ynfoboks muntienheid|Berjocht:Ynfoboks '''muntienheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferfiermiddel|Berjocht:Ynfoboks '''ferfiermiddel''']]

===Etnyske groepen===
*[[Berjocht:Ynfoboks etnyske groep|Berjocht:Ynfoboks '''etnyske groep''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks etnyske groep (histoarysk)|Berjocht:Ynfoboks '''etnyske groep (histoarysk)''']]

===Eveneminten===
*[[Berjocht:Ynfoboks edysje hurdfytswedstriid|Berjocht:Ynfoboks '''edysje hurdfytswedstriid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks evenemint|Berjocht:Ynfoboks '''evenemint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feestdei|Berjocht:Ynfoboks '''feestdei''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Formule 1 seizoen|Berjocht:Ynfoboks '''Formule 1 seizoen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Formule 1 wedstriid|Berjocht:Ynfoboks '''Formule 1 wedstriid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje|Berjocht:Ynfoboks '''ynternasjonale fuotbalkompetysje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks PC|Berjocht:Ynfoboks '''PC''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Frouljus-PC|Berjocht:Ynfoboks '''Frouljus-PC''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportevenemint|Berjocht:Ynfoboks '''sportevenemint''']]

===Film, telefyzje, radio &amp; kompjûter===
*[[Berjocht:Ynfoboks fideospul|Berjocht:Ynfoboks '''fideospul''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks film|Berjocht:Universele ynfoboks '''film''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks mediafranchise|Berjocht:Ynfoboks '''mediafranchise''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks radioprogramma|Berjocht:Ynfoboks '''radioprogramma''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks software|Berjocht:Ynfoboks '''software''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzjeprogramma|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzjeprogramma''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks telefyzjesearje|Berjocht:Universele ynfoboks '''telefyzjesearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzje- en radiostjoerder|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzje- en radiostjoerder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Wikipedy|Berjocht:Ynfoboks '''Wikipedy''']] &lt;small&gt;(foar ferzjes fan 'e Wikipedy yn ferskillende talen)&lt;/small&gt;

===Frije tiid===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks sport|Berjocht:Universele ynfoboks '''sport''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spul|Berjocht:Ynfoboks '''spul''']]

===Geografy===
====Algemien====
*[[Berjocht:Ynfoboks archeologysk plak|Berjocht:Ynfoboks '''archeologysk plak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks autodyk|Berjocht:Ynfoboks '''autodyk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks begraafplak|Berjocht:Ynfoboks '''begraafplak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks berch|Berjocht:Ynfoboks '''berch''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks berchtme|Berjocht:Ynfoboks '''berchtme''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks bestjoerlike ienheid|Berjocht:Universele ynfoboks '''bestjoerlike ienheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks distrikt (gebiet)|Berjocht:Ynfoboks '''distrikt (gebiet)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks doarpstabel|Berjocht:Ynfoboks '''doarpstabel''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks eilân|Berjocht:Ynfoboks '''eilân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf lân|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf lân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fulkaan|Berjocht:Ynfoboks '''fulkaan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks haven|Berjocht:Ynfoboks '''haven''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''gebiet''']] &lt;small&gt;(foar alderhanne gebieten dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen passe)&lt;/small&gt;
**[[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)|Berjocht:Universele ynfoboks '''gebiet (mei flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gebietsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''gebietsdiel''']] &lt;small&gt;(bgl. foar eilannen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gletsjer|Berjocht: Ynboboks '''gletsjer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (koarte ferzje)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (koarte ferzje)''']]  &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks Yndianereservaat|Berjocht:Ynfoboks '''Yndianereservaat''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kaap|Berjocht:Ynfoboks '''kaap''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kanaal|Berjocht:Ynfoboks '''kanaal''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kuierpaad|Berjocht:Ynfoboks '''kuierpaad''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân 1|Berjocht:Ynfoboks '''lân 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân 2|Berjocht:Ynfoboks '''lân 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''lân (ferâldere)''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks lofthaven|Berjocht:Ynfoboks '''lofthaven''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lokaasje|Berjocht:Ynboboks '''lokaasje''']] &lt;small&gt;(jout poer en allinne de lokaasje op in posysjekaart wer, gjin oare ynfo mooglik)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks lokaasje plak|Berjocht:Ynfoboks '''lokaasje plak''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre basis|Berjocht:Ynfoboks '''militêre basis''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks natoergebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''natoergebiet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks oerseesk gebietsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''oerseesk gebietsdiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks park|Berjocht:Ynfoboks '''park''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak (2026)|Berjocht:'''Ynfoboks plak (2026)''']] &lt;small&gt;(ûnderstipet sawol de tapassing fan ien as twa emblemen)&lt;/small&gt;  
*[[Berjocht:Ynfoboks plak (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''plak (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks polder|Berjocht:Ynfoboks '''polder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks rivier|Berjocht:Ynfoboks '''rivier''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks see en mar|Berjocht:Universele ynfoboks '''see en mar''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skiereilân|Berjocht:Ynfoboks '''skiereilân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stêd|Berjocht:Ynfoboks '''stêd''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks stêd|Berjocht:Universele ynfoboks '''stêd''']] &lt;small&gt;(ek foar '''doarpen''')&lt;/small&gt;
**[[Berjocht:Ynfoboks stêd mei flagge|Berjocht:Ynfoboks '''stêd mei flagge''']] &lt;small&gt;(yn dizze ynfoboks is spesjaal romte makke foar in flagge en in wapen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks stedswyk|Berjocht:Universele ynfoboks '''stedswyk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Wrâlderfgoed|Berjocht:Ynfoboks '''Wrâlderfgoed''']]

====Spesifyk nei lân====
*[[Berjocht:Ynfoboks Amerikaanske steat|Berjocht:Ynfoboks '''Amerikaanske steat''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Amerikaanske Steat|Berjocht:Ynfoboks '''Amerikaanske Steat''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks Australyske steat|Berjocht:Ynfoboks '''Australyske steat''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks departemint Frankryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''departemint Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat fan Brazylje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Dútslân|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Dútslân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Eastenryk|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Eastenryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Yndia|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat fan Yndia''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Meksiko|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Meksiko''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielgebiet Ruslân|Berjocht:Ynfoboks '''dielgebiet Ruslân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio Frankryk|Berjocht:Ynfoboks '''regio Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio fan Frankryk||Berjocht:Ynfoboks '''regio Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Dútslân|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Dútslân''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks gemeente Grikelân|Berjocht:Universele ynfoboks '''gemeente Grikelân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks steat fan Meksiko|Berjocht:Ynfoboks '''steat fan Meksiko''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Nederlân 1|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Nederlân 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Nederlân 2|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Nederlân 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio Itaalje|Berjocht:Ynfoboks '''regio Itaalje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Kanada|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Kanada''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Landkreis|Berjocht:Ynfoboks '''Landkreis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lânskip Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''lânskip Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''plak Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Noarwegen|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Noarwegen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak yn Ruslân|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Ruslân''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks plak yn Súd-Afrika|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Súd-Afrika''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Noarwegen|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Noarwegen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Súd-Afrika|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Súd-Afrika''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje fan Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks woiwodskip Poalen|Berjocht:Ynfoboks '''woiwodskip Poalen''']]

===Godstsjinst===
*[[Berjocht:Ynfoboks bibelsk persoan|Berjocht:Ynfoboks '''bibelsk persoan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bisdom|Berjocht:Ynfoboks '''bisdom''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feestdei|Berjocht:Ynfoboks '''feestdei''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks godheid|Berjocht:Ynfoboks '''godheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hindoetimpel|Berjocht:Ynfoboks '''hindoetimpel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hillige|Berjocht:Ynfoboks '''hillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks katedraal|Berjocht:Ynfoboks '''katedraal''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks kleaster|Berjocht:Ynfoboks '''kleaster''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks libbensbeskôging|Berjocht:Ynfoboks '''libbensbeskôging''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks moskee|Berjocht:Ynfoboks '''moskee''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sillige|Berjocht:Ynfoboks '''sillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks synagoge|Berjocht:Ynfoboks '''synagoge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegebou|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegebou''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 1|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 2''']]

===Iten en drinken===
*[[Berjocht:Ynfoboks drinken|Berjocht:Ynfoboks '''drinken''']]

===Keunst===
*[[Berjocht:Ynfoboks byld|Berjocht:Ynfoboks '''byld''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks museum|Berjocht:'''Museum''']]

===Literatuer===
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''Fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks literatuer|Berjocht:Ynfoboks '''literatuer''']] &lt;small&gt;(foar literêre wurken)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks tydskrift|Berjocht:Ynfoboks '''tydskrift''']]

===Loftfeart===
*[[Berjocht:Ynfoboks fleantúchtype|Berjocht:Ynfoboks '''fleantúchtype''']]

===Muzyk===
*[[Berjocht:Ynfoboks album|Berjocht:Ynfoboks '''album''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks band|Berjocht:Ynfoboks '''band''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks liet|Berjocht:Ynfoboks '''liet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks single|Berjocht:Ynfoboks '''single''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sjonger of muzikant|Berjocht:Ynfoboks '''sjonger of muzikant''']]

===Natoer===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks baktearjes|Berjocht:Universele ynfoboks '''baktearjes''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend bist|Berjocht:Ynfoboks '''bekend bist''']] &lt;small&gt;(foar spesifike bisten dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend fossyl|Berjocht:Ynfoboks '''bekend fossyl''']] &lt;small&gt;(foar spesifike fossilen dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bistepopulaasje|Berjocht:Ynfoboks '''bistepopulaasje''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''bisteryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it bisteryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bistesoarte|Berjocht:Ynfoboks '''bistesoarte''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks biste-ûndersoarte|Berjocht:Ynfoboks '''biste-ûndersoarte''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks firus|Berjocht:Universele ynfoboks '''firus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hinneras|Berjocht:Ynfoboks '''hinneras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hynsteras|Berjocht:Ynfoboks '''hynsteras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hûneras|Berjocht:Ynfoboks '''hûneras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ierdbeving|Berjocht:Ynfoboks '''Ierdbeving''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks koweras|Berjocht:Ynfoboks '''koweras''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks natoergebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''natoergebiet''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks planteryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''planteryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it planteryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks plantesoarte|Berjocht:Ynfoboks '''plantesoarte''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks skimmelryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''skimmelryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it skimmelryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks skimmelsoarte|Berjocht:Ynfoboks '''skimmelsoarte''']]

===Oarloch en konflikt===
*[[Berjocht:Ynfoboks kriichsmachtdiel|Berjocht:Ynfoboks '''kriichsmachtdiel''']] &lt;small&gt;(foar lânmachten, marines, loftmachten, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr|Berjocht:Ynfoboks '''militêr''']] &lt;small&gt;(foar militêren)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre basis|Berjocht:Ynfoboks '''militêre basis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr konflikt|Berjocht:Ynfoboks '''militêr konflikt''']] &lt;small&gt;(foar oarloggen, fjildslaggen, seeslaggen, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 1|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 1''']] &lt;small&gt;(foar rezjiminten, difyzjes en lytsere ienheden)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 2|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 2''']] &lt;small&gt;(idem)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks oanslach|Berjocht:Ynfoboks '''oanslach''']] &lt;small&gt;(foar terroristyske en moardoanslaggen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks wapen|Berjocht:Ynfoboks '''wapen''']] &lt;small&gt;(foar wapens, benammen fjoerwapens en sa, mar ek swurden, messen, bilen, tanks, geskut, ensfh.)&lt;/small&gt;

===Organisaasjes===
*[[Berjocht:Ynfoboks bedriuw|Berjocht:Ynfoboks '''bedriuw''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bisdom|Berjocht:Ynfoboks '''bisdom''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dieretún|Berjocht:Ynfoboks '''dieretún''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feilichheidstsjinst|Berjocht:Ynfoboks '''feilichheidstsjinst''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferdivedaasjepark|Berjocht:Ynfoboks '''ferdivedaasjepark''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferfierder|Berjocht:Ynfoboks '''ferfierder''']] &lt;small&gt;(foar bedriuwen yn it iepenbier ferfier)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks finzenis|Berjocht:Ynfoboks '''finzenis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks loftfeartmaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''loftfeartmaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kriichsmachtdiel|Berjocht:Ynfoboks '''kriichsmachtdiel''']] &lt;small&gt;(foar lânmachten, marines, loftmachten, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 1|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 1''']] &lt;small&gt;(foar rezjiminten, difyzjes en lytsere ienheden)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 2|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 2''']] &lt;small&gt;(idem)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks ministearje|Berjocht:Ynfoboks '''ministearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks oerheidsynstânsje|Berjocht:Ynfoboks '''oerheidsynstânsje''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks oerheidsynstânsje (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''oerheidsynstânsje (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kabinet Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''kabinet Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân/sitten|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân/sitten''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks reedrydploech|Berjocht:Ynfoboks '''reedrydploech''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sikehûs|Berjocht:Ynfoboks '''sikehûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spoarweimaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''spoarweimaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportbûn|Berjocht:Ynfoboks '''sportbûn''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sportklub|Berjocht:Ynfoboks '''Sportklub''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sportklub2|Berjocht:Ynfoboks '''Sportklub2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportteam|Berjocht:Ynfoboks '''sportteam''']] &lt;small&gt;(spesifyk oanmakke foar Amerikaanske en oare ynternasjonale sportteams)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks stamme-organisaasje|Berjocht:Ynfoboks '''stamme-organisaasje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 1|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks universiteit|Berjocht:Ynfoboks '''universiteit''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks organisaasje algemien|Berjocht:Ynfoboks '''organisaasje algemien''']] &lt;small&gt;(foar alle organisaasjes dy't net yn 'e boppesteande boksen passe)&lt;/small&gt;

===Persoanen===
*[[Berjocht:Ynfoboks akteur|Berjocht:Ynfoboks '''akteur''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks arsjitekt|Berjocht:Ynfoboks '''arsjitekt''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks artyst of kabaretier|Berjocht:Ynfoboks '''artyst of kabaretier''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks band|Berjocht:Ynfoboks '''band''']] &lt;small&gt;(foar bands en muzykgroepen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bibelsk persoan|Berjocht:Ynfoboks '''bibelsk persoan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks biografy|Berjocht:Ynfoboks '''biografy''']] &lt;small&gt;(dizze ynfoboks hellet syn gegevens op út Wikidata)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks follyballer|Berjocht:Ynfoboks '''follyballer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fuotballer|Berjocht:Ynfoboks '''fuotballer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks geastlike|Berjocht:Ynfoboks '''geastlike''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hearsker of ealman|Berjocht:Ynfoboks '''hearsker of ealman''']] &lt;small&gt;(foar monargen en oare eallju)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks hillige|Berjocht:Ynfoboks '''hillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks keatser|Berjocht:Ynfoboks '''keatser''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks keunstner|Berjocht:Ynfoboks '''keunstner''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks koereur|Berjocht:Ynfoboks '''koereur''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Koereur Formule 1 |Berjocht:Ynfoboks '''koereur Formule 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks krimineel|Berjocht:Ynfoboks '''krimineel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kristlik lieder|Berjocht:Ynfoboks '''kristlik lieder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr|Berjocht:Ynfoboks '''militêr''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks model|Berjocht:Ynfoboks '''model''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus|Berjocht:Ynfoboks '''politikus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politikus Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks pornoakteur|Berjocht:Ynfoboks '''pornoakteur''']] &lt;small&gt;(wurdt brûkt foar eltsenien yn 'e seksyndustry)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks reedrider|Berjocht:Ynfoboks '''reedrider''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regisseur of produsint|Berjocht:Ynfoboks '''regisseur of produsint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sillige|Berjocht:Ynfoboks '''sillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sjonger of muzikant|Berjocht:Ynfoboks '''sjonger of muzikant''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skriuwer|Berjocht:Ynfoboks '''skriuwer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skiedsrjochter|Berjocht:Ynfoboks '''skiedsrjochter''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sporter|Berjocht:Ynfoboks '''sporter''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzje- of radiopersoanlikheid|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzje- of radiopersoanlikheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks persoan algemien|Berjocht:Ynfoboks '''persoan algemien''']] &lt;small&gt;(foar eltsenien dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen past)&lt;/small&gt;

===Polityk===
*[[Berjocht:Ynfoboks Ferkiezing|Berjocht:Ynfoboks '''Ferkiezing''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus|Berjocht:Ynfoboks '''politikus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politikus Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks presidintsferkiezing Feriene Steaten|Berjocht:Ynfoboks '''presidintsferkiezing Feriene Steaten''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ministearje|Berjocht:Ynfoboks '''ministearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kabinet Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''kabinet Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân/sitten|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân/sitten''']]

===Prizen===
*[[Berjocht:Ynfoboks priis|Berjocht:Ynfoboks '''priis''']] &lt;small&gt;(foar prizen en ûnderskiedings)&lt;/small&gt;

===Skiednis===
*[[Berjocht:Ynfoboks desennium|Berjocht:Ynfoboks '''desennium''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (koarte ferzje)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (koarte ferzje)''']]  &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lânsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lânsdiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ierdbeving|Berjocht:Ynfoboks '''ierdbeving''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr konflikt|Berjocht:Ynfoboks '''militêr konflikt''']] &lt;small&gt;(foar oarloggen, fjildslaggen, seeslaggen, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks ramp|Berjocht:Ynfoboks '''ramp''']]

===Skipfeart===
*[[Berjocht:Ynfoboks skip|Berjocht:Ynfoboks '''skip''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skûtsje|Berjocht:Ynfoboks '''skûtsje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sylboat|Berjocht:Ynfoboks '''sylboat''']]

===Spoarwegen===
*[[Berjocht:Ynfoboks rôljend materieel|Berjocht:Ynfoboks '''rôljend materieel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spoarweimaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''spoarweimaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stasjon|Berjocht:Ynfoboks '''stasjon''']]

===Taal===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks histoarysk taalstadium|Berjocht:Universele ynfoboks '''Histoarysk taalstadium''']] &lt;small&gt;(foar histoaryske taalstadia fan moderne talen, lykas it Aldfrysk of it Midingelsk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks taal|Berjocht:Universele ynfoboks '''taal''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks taalfamylje|Berjocht:Universele ynfoboks '''taalfamylje''']]

===Wittenskip===
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend fossyl|Berjocht:Ynfoboks '''bekend fossyl''']] &lt;small&gt;(foar spesifike fossilen dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks elemint|Berjocht:Ynfoboks '''elemint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks IPA|Berjocht:Ynfoboks '''IPA''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kleur|Berjocht:Ynfoboks '''kleur''']]

[[Kategory:Wikipedy]]
[[Kategory:Ynfoboks| ]]</text>
      <sha1>dw05aq4q2jvmefwblzt9k6hre1dcoy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240890</id>
      <parentid>1240848</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Spesifyk nei lân */ wiske boks út list</comment>
      <origin>1240890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26390" sha1="jn9jijubn4hv5v9nk5pvjafcxc5w5sx" xml:space="preserve">In '''ynfoboks''' is in tabel dy't rjochts boppe-oan in artikel stiet, dêr't de wichtichste gegevens oer it ûnderwerp fan it artikel yn fêstlein binne. In ynfoboks brûke mei, mar it hoecht net. It stiet lykwols oare meidoggers frij om letter in ynfoboks oan in artikel ta te foegjen as dêr net ien foar brûkt is, of om de brûkte ynfoboks te ferfangen troch ien dy't better funksjonearret. Ek stiet it eltsenien frij om sels in nije ynfoboks oan te meitsjen as der foar it oangeande ûnderwerp noch net ien bestiet, of as de besteande ynfoboks om de iene of oare reden net foldocht.
{{TOCright}}
==Ynformaasje==
===Algemiene ynformaasje===
Algemiene ynformaasje oer it bouwen fan ynfoboksen, kin û.m. hjir fûn wurde:
*[[Berjocht:Ynfoboks generyk]]

===Twa ynfoboksen ûnderinoar===
Yn guon gefallen kin it nedich of handich wêze om twa ynfoboksen yn ien artikel te brûken. As dy beide rjochts boppe-oan komme, drukt de twadde ynfoboks de rinnende tekst in stikje omleech en ûntstiet der boppe-oan it artikel in wytregel. Om dat foar te kommen, moatte de beide ynfoboksen &quot;ferpakt&quot; wurde yn in &quot;wrapper&quot;, sadat it kompjûtersysteem it as ien grutte tabel sjocht. Dat giet sa:&lt;br&gt;
'''&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{wrapper}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;{{1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;|1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;|1e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;}}&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|-&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;{{2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;|2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;|2e ynfoboks&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;}}&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|-&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''|}'''&lt;/span&gt;
&lt;br&gt;
Yn dit foarbyld is de wrapper fet blau, de 1e ynfoboks read en de 2e ynfoboks grien. Tink derom dat de wrapper út 3 dielen bestiet: in stikje boppe-oan, in stikje tusken de beide ynfoboksen yn en in stikje ûnderoan.

==List fan ynfoboksen==
===Algemiene ynfoboksen===
*[[Berjocht:Ynfoboks generyk grien|Berjocht:Ynfoboks '''generyk grien''']]

===Astronomy &amp; romtefeart===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks planeet|Berjocht:Universele ynfoboks '''planeet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks romtefeartmissy|Berjocht:Ynfoboks '''romtefeartmissy''']]

===Bouwurken===
*[[Berjocht:Ynfoboks bouwurk|Berjocht:Ynfoboks '''bouwurk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks brêge|Berjocht:Ynfoboks '''brêge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks daam|Berjocht:Ynfoboks '''daam''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferdivedaasjepark|Berjocht:Ynfoboks '''ferdivedaasjepark''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fersoargingsplak|Berjocht:Ynfoboks '''fersoargingsplak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks finzenis|Berjocht:Ynfoboks '''finzenis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hindoetimpel|Berjocht:Ynfoboks '''hindoetimpel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks katedraal|Berjocht:Ynfoboks '''katedraal''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks kastiel|Berjocht:Ynfoboks '''kastiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kleaster|Berjocht:Ynfoboks '''kleaster''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks moskee|Berjocht:Ynfoboks '''moskee''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks museum|Berjocht:Ynfoboks '''museum''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks mûne|Berjocht:Ynfoboks '''mûne''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sikehûs|Berjocht:Ynfoboks '''sikehûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks synagoge|Berjocht:Ynfoboks '''synagoge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sirkwy|Berjocht:Ynfoboks '''Sirkwy''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skutslûs|Berjocht:Ynfoboks '''skutslûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stadion|Berjocht:Ynfoboks '''stadion''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stasjon|Berjocht:Ynfoboks '''stasjon''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks swimbad|Berjocht:Ynfoboks '''swimbad''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegebou|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegebou''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tunnel|Berjocht:Ynfoboks '''tunnel''']]

===Ekonomy===
*[[Berjocht:Ynfoboks muntienheid|Berjocht:Ynfoboks '''muntienheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferfiermiddel|Berjocht:Ynfoboks '''ferfiermiddel''']]

===Etnyske groepen===
*[[Berjocht:Ynfoboks etnyske groep|Berjocht:Ynfoboks '''etnyske groep''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks etnyske groep (histoarysk)|Berjocht:Ynfoboks '''etnyske groep (histoarysk)''']]

===Eveneminten===
*[[Berjocht:Ynfoboks edysje hurdfytswedstriid|Berjocht:Ynfoboks '''edysje hurdfytswedstriid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks evenemint|Berjocht:Ynfoboks '''evenemint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feestdei|Berjocht:Ynfoboks '''feestdei''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Formule 1 seizoen|Berjocht:Ynfoboks '''Formule 1 seizoen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Formule 1 wedstriid|Berjocht:Ynfoboks '''Formule 1 wedstriid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje|Berjocht:Ynfoboks '''ynternasjonale fuotbalkompetysje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks PC|Berjocht:Ynfoboks '''PC''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Frouljus-PC|Berjocht:Ynfoboks '''Frouljus-PC''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportevenemint|Berjocht:Ynfoboks '''sportevenemint''']]

===Film, telefyzje, radio &amp; kompjûter===
*[[Berjocht:Ynfoboks fideospul|Berjocht:Ynfoboks '''fideospul''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks film|Berjocht:Universele ynfoboks '''film''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks mediafranchise|Berjocht:Ynfoboks '''mediafranchise''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks radioprogramma|Berjocht:Ynfoboks '''radioprogramma''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks software|Berjocht:Ynfoboks '''software''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzjeprogramma|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzjeprogramma''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks telefyzjesearje|Berjocht:Universele ynfoboks '''telefyzjesearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzje- en radiostjoerder|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzje- en radiostjoerder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Wikipedy|Berjocht:Ynfoboks '''Wikipedy''']] &lt;small&gt;(foar ferzjes fan 'e Wikipedy yn ferskillende talen)&lt;/small&gt;

===Frije tiid===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks sport|Berjocht:Universele ynfoboks '''sport''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spul|Berjocht:Ynfoboks '''spul''']]

===Geografy===
====Algemien====
*[[Berjocht:Ynfoboks archeologysk plak|Berjocht:Ynfoboks '''archeologysk plak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks autodyk|Berjocht:Ynfoboks '''autodyk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks begraafplak|Berjocht:Ynfoboks '''begraafplak''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks berch|Berjocht:Ynfoboks '''berch''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks berchtme|Berjocht:Ynfoboks '''berchtme''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks bestjoerlike ienheid|Berjocht:Universele ynfoboks '''bestjoerlike ienheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks distrikt (gebiet)|Berjocht:Ynfoboks '''distrikt (gebiet)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks doarpstabel|Berjocht:Ynfoboks '''doarpstabel''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks eilân|Berjocht:Ynfoboks '''eilân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf lân|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf lân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fulkaan|Berjocht:Ynfoboks '''fulkaan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks haven|Berjocht:Ynfoboks '''haven''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''gebiet''']] &lt;small&gt;(foar alderhanne gebieten dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen passe)&lt;/small&gt;
**[[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)|Berjocht:Universele ynfoboks '''gebiet (mei flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gebietsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''gebietsdiel''']] &lt;small&gt;(bgl. foar eilannen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gletsjer|Berjocht: Ynboboks '''gletsjer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (koarte ferzje)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (koarte ferzje)''']]  &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks Yndianereservaat|Berjocht:Ynfoboks '''Yndianereservaat''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kaap|Berjocht:Ynfoboks '''kaap''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kanaal|Berjocht:Ynfoboks '''kanaal''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kuierpaad|Berjocht:Ynfoboks '''kuierpaad''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân 1|Berjocht:Ynfoboks '''lân 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân 2|Berjocht:Ynfoboks '''lân 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lân (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''lân (ferâldere)''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks lofthaven|Berjocht:Ynfoboks '''lofthaven''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lokaasje|Berjocht:Ynboboks '''lokaasje''']] &lt;small&gt;(jout poer en allinne de lokaasje op in posysjekaart wer, gjin oare ynfo mooglik)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks lokaasje plak|Berjocht:Ynfoboks '''lokaasje plak''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre basis|Berjocht:Ynfoboks '''militêre basis''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks natoergebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''natoergebiet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks oerseesk gebietsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''oerseesk gebietsdiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks park|Berjocht:Ynfoboks '''park''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak (2026)|Berjocht:'''Ynfoboks plak (2026)''']] &lt;small&gt;(ûnderstipet sawol de tapassing fan ien as twa emblemen)&lt;/small&gt;  
*[[Berjocht:Ynfoboks plak (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''plak (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks polder|Berjocht:Ynfoboks '''polder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks rivier|Berjocht:Ynfoboks '''rivier''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks see en mar|Berjocht:Universele ynfoboks '''see en mar''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skiereilân|Berjocht:Ynfoboks '''skiereilân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stêd|Berjocht:Ynfoboks '''stêd''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks stêd|Berjocht:Universele ynfoboks '''stêd''']] &lt;small&gt;(ek foar '''doarpen''')&lt;/small&gt;
**[[Berjocht:Ynfoboks stêd mei flagge|Berjocht:Ynfoboks '''stêd mei flagge''']] &lt;small&gt;(yn dizze ynfoboks is spesjaal romte makke foar in flagge en in wapen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks stedswyk|Berjocht:Universele ynfoboks '''stedswyk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Wrâlderfgoed|Berjocht:Ynfoboks '''Wrâlderfgoed''']]

====Spesifyk nei lân====
*[[Berjocht:Ynfoboks Amerikaanske steat|Berjocht:Ynfoboks '''Amerikaanske steat''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Amerikaanske Steat|Berjocht:Ynfoboks '''Amerikaanske Steat''']] &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks Australyske steat|Berjocht:Ynfoboks '''Australyske steat''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks departemint Frankryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''departemint Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat fan Brazylje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Dútslân|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Dútslân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Eastenryk|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat Eastenryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Yndia|Berjocht:Ynfoboks '''dielsteat fan Yndia''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dielgebiet Ruslân|Berjocht:Ynfoboks '''dielgebiet Ruslân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio Frankryk|Berjocht:Ynfoboks '''regio Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio fan Frankryk||Berjocht:Ynfoboks '''regio Frankryk''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Dútslân|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Dútslân''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks gemeente Grikelân|Berjocht:Universele ynfoboks '''gemeente Grikelân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks steat fan Meksiko|Berjocht:Ynfoboks '''steat fan Meksiko''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Nederlân 1|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Nederlân 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Nederlân 2|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Nederlân 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks gemeente Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''gemeente Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regio Itaalje|Berjocht:Ynfoboks '''regio Itaalje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Kanada|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Kanada''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Landkreis|Berjocht:Ynfoboks '''Landkreis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks lânskip Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''lânskip Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''plak Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Noarwegen|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Noarwegen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak yn Ruslân|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Ruslân''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks plak yn Súd-Afrika|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Súd-Afrika''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks plak Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''plak yn Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Noarwegen|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Noarwegen''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Súd-Afrika|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje Súd-Afrika''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks provinsje Sweden|Berjocht:Ynfoboks '''provinsje fan Sweden''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks woiwodskip Poalen|Berjocht:Ynfoboks '''woiwodskip Poalen''']]

===Godstsjinst===
*[[Berjocht:Ynfoboks bibelsk persoan|Berjocht:Ynfoboks '''bibelsk persoan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bisdom|Berjocht:Ynfoboks '''bisdom''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feestdei|Berjocht:Ynfoboks '''feestdei''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks godheid|Berjocht:Ynfoboks '''godheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hindoetimpel|Berjocht:Ynfoboks '''hindoetimpel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hillige|Berjocht:Ynfoboks '''hillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks katedraal|Berjocht:Ynfoboks '''katedraal''']] 
*[[Berjocht:Ynfoboks kleaster|Berjocht:Ynfoboks '''kleaster''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks libbensbeskôging|Berjocht:Ynfoboks '''libbensbeskôging''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks moskee|Berjocht:Ynfoboks '''moskee''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sillige|Berjocht:Ynfoboks '''sillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks synagoge|Berjocht:Ynfoboks '''synagoge''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegebou|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegebou''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 1|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 2''']]

===Iten en drinken===
*[[Berjocht:Ynfoboks drinken|Berjocht:Ynfoboks '''drinken''']]

===Keunst===
*[[Berjocht:Ynfoboks byld|Berjocht:Ynfoboks '''byld''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks museum|Berjocht:'''Museum''']]

===Literatuer===
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''Fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks literatuer|Berjocht:Ynfoboks '''literatuer''']] &lt;small&gt;(foar literêre wurken)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks tydskrift|Berjocht:Ynfoboks '''tydskrift''']]

===Loftfeart===
*[[Berjocht:Ynfoboks fleantúchtype|Berjocht:Ynfoboks '''fleantúchtype''']]

===Muzyk===
*[[Berjocht:Ynfoboks album|Berjocht:Ynfoboks '''album''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks band|Berjocht:Ynfoboks '''band''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks liet|Berjocht:Ynfoboks '''liet''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks single|Berjocht:Ynfoboks '''single''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sjonger of muzikant|Berjocht:Ynfoboks '''sjonger of muzikant''']]

===Natoer===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks baktearjes|Berjocht:Universele ynfoboks '''baktearjes''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend bist|Berjocht:Ynfoboks '''bekend bist''']] &lt;small&gt;(foar spesifike bisten dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend fossyl|Berjocht:Ynfoboks '''bekend fossyl''']] &lt;small&gt;(foar spesifike fossilen dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bistepopulaasje|Berjocht:Ynfoboks '''bistepopulaasje''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''bisteryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it bisteryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bistesoarte|Berjocht:Ynfoboks '''bistesoarte''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks biste-ûndersoarte|Berjocht:Ynfoboks '''biste-ûndersoarte''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks firus|Berjocht:Universele ynfoboks '''firus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hinneras|Berjocht:Ynfoboks '''hinneras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hynsteras|Berjocht:Ynfoboks '''hynsteras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hûneras|Berjocht:Ynfoboks '''hûneras''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ierdbeving|Berjocht:Ynfoboks '''Ierdbeving''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks koweras|Berjocht:Ynfoboks '''koweras''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks natoergebiet|Berjocht:Universele ynfoboks '''natoergebiet''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks planteryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''planteryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it planteryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks plantesoarte|Berjocht:Ynfoboks '''plantesoarte''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks skimmelryk|Berjocht:Universele ynfoboks '''skimmelryk''']] &lt;small&gt;(foar taksonomyske groepen fan it skimmelryk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks skimmelsoarte|Berjocht:Ynfoboks '''skimmelsoarte''']]

===Oarloch en konflikt===
*[[Berjocht:Ynfoboks kriichsmachtdiel|Berjocht:Ynfoboks '''kriichsmachtdiel''']] &lt;small&gt;(foar lânmachten, marines, loftmachten, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr|Berjocht:Ynfoboks '''militêr''']] &lt;small&gt;(foar militêren)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre basis|Berjocht:Ynfoboks '''militêre basis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr konflikt|Berjocht:Ynfoboks '''militêr konflikt''']] &lt;small&gt;(foar oarloggen, fjildslaggen, seeslaggen, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 1|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 1''']] &lt;small&gt;(foar rezjiminten, difyzjes en lytsere ienheden)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 2|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 2''']] &lt;small&gt;(idem)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks oanslach|Berjocht:Ynfoboks '''oanslach''']] &lt;small&gt;(foar terroristyske en moardoanslaggen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks wapen|Berjocht:Ynfoboks '''wapen''']] &lt;small&gt;(foar wapens, benammen fjoerwapens en sa, mar ek swurden, messen, bilen, tanks, geskut, ensfh.)&lt;/small&gt;

===Organisaasjes===
*[[Berjocht:Ynfoboks bedriuw|Berjocht:Ynfoboks '''bedriuw''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks bisdom|Berjocht:Ynfoboks '''bisdom''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks dieretún|Berjocht:Ynfoboks '''dieretún''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks feilichheidstsjinst|Berjocht:Ynfoboks '''feilichheidstsjinst''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferdivedaasjepark|Berjocht:Ynfoboks '''ferdivedaasjepark''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ferfierder|Berjocht:Ynfoboks '''ferfierder''']] &lt;small&gt;(foar bedriuwen yn it iepenbier ferfier)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks finzenis|Berjocht:Ynfoboks '''finzenis''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks loftfeartmaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''loftfeartmaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kriichsmachtdiel|Berjocht:Ynfoboks '''kriichsmachtdiel''']] &lt;small&gt;(foar lânmachten, marines, loftmachten, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 1|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 1''']] &lt;small&gt;(foar rezjiminten, difyzjes en lytsere ienheden)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks militêre ienheid 2|Berjocht:Ynfoboks '''militêre ienheid 2''']] &lt;small&gt;(idem)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks ministearje|Berjocht:Ynfoboks '''ministearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks oerheidsynstânsje|Berjocht:Ynfoboks '''oerheidsynstânsje''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks oerheidsynstânsje (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''oerheidsynstânsje (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kabinet Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''kabinet Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân/sitten|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân/sitten''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks reedrydploech|Berjocht:Ynfoboks '''reedrydploech''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sikehûs|Berjocht:Ynfoboks '''sikehûs''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spoarweimaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''spoarweimaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportbûn|Berjocht:Ynfoboks '''sportbûn''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sportklub|Berjocht:Ynfoboks '''Sportklub''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Sportklub2|Berjocht:Ynfoboks '''Sportklub2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sportteam|Berjocht:Ynfoboks '''sportteam''']] &lt;small&gt;(spesifyk oanmakke foar Amerikaanske en oare ynternasjonale sportteams)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks stamme-organisaasje|Berjocht:Ynfoboks '''stamme-organisaasje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 1|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2|Berjocht:Ynfoboks '''tsjerkegenoatskip 2''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks universiteit|Berjocht:Ynfoboks '''universiteit''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks organisaasje algemien|Berjocht:Ynfoboks '''organisaasje algemien''']] &lt;small&gt;(foar alle organisaasjes dy't net yn 'e boppesteande boksen passe)&lt;/small&gt;

===Persoanen===
*[[Berjocht:Ynfoboks akteur|Berjocht:Ynfoboks '''akteur''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks arsjitekt|Berjocht:Ynfoboks '''arsjitekt''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks artyst of kabaretier|Berjocht:Ynfoboks '''artyst of kabaretier''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks band|Berjocht:Ynfoboks '''band''']] &lt;small&gt;(foar bands en muzykgroepen)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks bibelsk persoan|Berjocht:Ynfoboks '''bibelsk persoan''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks biografy|Berjocht:Ynfoboks '''biografy''']] &lt;small&gt;(dizze ynfoboks hellet syn gegevens op út Wikidata)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks fiktyf of legindarysk personaazje|Berjocht:Ynfoboks '''fiktyf of legindarysk personaazje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks follyballer|Berjocht:Ynfoboks '''follyballer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks fuotballer|Berjocht:Ynfoboks '''fuotballer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks geastlike|Berjocht:Ynfoboks '''geastlike''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks hearsker of ealman|Berjocht:Ynfoboks '''hearsker of ealman''']] &lt;small&gt;(foar monargen en oare eallju)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks hillige|Berjocht:Ynfoboks '''hillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks keatser|Berjocht:Ynfoboks '''keatser''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks keunstner|Berjocht:Ynfoboks '''keunstner''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks koereur|Berjocht:Ynfoboks '''koereur''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks Koereur Formule 1 |Berjocht:Ynfoboks '''koereur Formule 1''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks krimineel|Berjocht:Ynfoboks '''krimineel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kristlik lieder|Berjocht:Ynfoboks '''kristlik lieder''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr|Berjocht:Ynfoboks '''militêr''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks model|Berjocht:Ynfoboks '''model''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus|Berjocht:Ynfoboks '''politikus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politikus Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks pornoakteur|Berjocht:Ynfoboks '''pornoakteur''']] &lt;small&gt;(wurdt brûkt foar eltsenien yn 'e seksyndustry)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks reedrider|Berjocht:Ynfoboks '''reedrider''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks regisseur of produsint|Berjocht:Ynfoboks '''regisseur of produsint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sillige|Berjocht:Ynfoboks '''sillige''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sjonger of muzikant|Berjocht:Ynfoboks '''sjonger of muzikant''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skriuwer|Berjocht:Ynfoboks '''skriuwer''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skiedsrjochter|Berjocht:Ynfoboks '''skiedsrjochter''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sporter|Berjocht:Ynfoboks '''sporter''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks telefyzje- of radiopersoanlikheid|Berjocht:Ynfoboks '''telefyzje- of radiopersoanlikheid''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks persoan algemien|Berjocht:Ynfoboks '''persoan algemien''']] &lt;small&gt;(foar eltsenien dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen past)&lt;/small&gt;

===Polityk===
*[[Berjocht:Ynfoboks Ferkiezing|Berjocht:Ynfoboks '''Ferkiezing''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus|Berjocht:Ynfoboks '''politikus''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politikus Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politikus Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks presidintsferkiezing Feriene Steaten|Berjocht:Ynfoboks '''presidintsferkiezing Feriene Steaten''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ministearje|Berjocht:Ynfoboks '''ministearje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kabinet Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''kabinet Nederlân''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij (ferâldere)|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij (ferâldere)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks politike partij Nederlân/sitten|Berjocht:Ynfoboks '''politike partij Nederlân/sitten''']]

===Prizen===
*[[Berjocht:Ynfoboks priis|Berjocht:Ynfoboks '''priis''']] &lt;small&gt;(foar prizen en ûnderskiedings)&lt;/small&gt;

===Skiednis===
*[[Berjocht:Ynfoboks desennium|Berjocht:Ynfoboks '''desennium''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (koarte ferzje)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (koarte ferzje)''']]  &lt;small&gt;(dit is in âlde ynfoboks; leaver net mear brûke)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân''']]
**[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lân (gjin flagge)|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lân (gjin flagge)''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks histoarysk lânsdiel|Berjocht:Ynfoboks '''histoarysk lânsdiel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks ierdbeving|Berjocht:Ynfoboks '''ierdbeving''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks militêr konflikt|Berjocht:Ynfoboks '''militêr konflikt''']] &lt;small&gt;(foar oarloggen, fjildslaggen, seeslaggen, ensfh.)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks ramp|Berjocht:Ynfoboks '''ramp''']]

===Skipfeart===
*[[Berjocht:Ynfoboks skip|Berjocht:Ynfoboks '''skip''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks skûtsje|Berjocht:Ynfoboks '''skûtsje''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks sylboat|Berjocht:Ynfoboks '''sylboat''']]

===Spoarwegen===
*[[Berjocht:Ynfoboks rôljend materieel|Berjocht:Ynfoboks '''rôljend materieel''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks spoarweimaatskippij|Berjocht:Ynfoboks '''spoarweimaatskippij''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks stasjon|Berjocht:Ynfoboks '''stasjon''']]

===Taal===
*[[Berjocht:Universele ynfoboks histoarysk taalstadium|Berjocht:Universele ynfoboks '''Histoarysk taalstadium''']] &lt;small&gt;(foar histoaryske taalstadia fan moderne talen, lykas it Aldfrysk of it Midingelsk)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Universele ynfoboks taal|Berjocht:Universele ynfoboks '''taal''']]
*[[Berjocht:Universele ynfoboks taalfamylje|Berjocht:Universele ynfoboks '''taalfamylje''']]

===Wittenskip===
*[[Berjocht:Ynfoboks bekend fossyl|Berjocht:Ynfoboks '''bekend fossyl''']] &lt;small&gt;(foar spesifike fossilen dy't by namme bekend binne)&lt;/small&gt;
*[[Berjocht:Ynfoboks elemint|Berjocht:Ynfoboks '''elemint''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks IPA|Berjocht:Ynfoboks '''IPA''']]
*[[Berjocht:Ynfoboks kleur|Berjocht:Ynfoboks '''kleur''']]

[[Kategory:Wikipedy]]
[[Kategory:Ynfoboks| ]]</text>
      <sha1>jn9jijubn4hv5v9nk5pvjafcxc5w5sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141801</id>
    <revision>
      <id>1240839</id>
      <parentid>1240519</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ferstoarn */ +1</comment>
      <origin>1240839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26485" sha1="s512h5e3gw8f2my7l2f18mhs1geqi2d" xml:space="preserve">{{JiersideBoppe}}

{{Kalinders}}{{Kalinderjier}}
== Foarfallen ==
;jannewaris
* [[1 jannewaris|1]] - [[Bulgarije]] fiert de [[euro]] yn as nasjonale [[muntienheid]], en wurdt dêrmei it 21e lân yn 'e [[Eurosône]].
* [[1 jannewaris|1]] - Yn de [[Nederlân]]ske haadstêd [[Amsterdam]] rekket de [[Vondeltsjerke]] slim skansearre by in grutte brân.
* [[1 jannewaris|1]] - By de saneamde [[Nijjiersbrân fan Crans-Montana]] komme by in brân yn in [[kafee]], yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Crans-Montana]], in plak yn it kanton [[Wallis]], 41 minsken om it libben en reitsje nochris 115 oaren [[ferwûne]].
* [[3 jannewaris|3]] - De [[Feriene Steaten]] fiere oanfallen út op ferskate plakken yn it noarden fan [[Fenezuëla]]. Tagelyk wurde de Fenezolaanske [[presidint]] [[Nicolás Maduro]] en syn [[oarehelte|frou]] [[Cilia Flores]] fan har bêd lichten troch Amerikaanske [[kommando's]] en [[ûntfierd]] nei de Feriene Steaten ta, dêr't se yn it [[tichthûs (finzenis)|tichthús]] ferdwine.
* [[3 jannewaris|3]] - [[Ekwatoriaal Guinee]] ferpleatst syn [[haadstêd]] fan [[Malabo]] op it eilân [[Bioko]] nei [[Ciudad de la Paz]] op it [[fêstelân]] fan [[Afrika]].
* [[6 jannewaris|6]] - It westen fan [[Japan]] wurdt troffen troch in [[ierdbeving]] fan 6,2 op 'e [[skaal fan Richter]]. It epysk sintrum lei yn it [[Prefektueren fan Japan|prefektuer]] [[Shimane (Prefektuer)|Shimane]], it eilân [[Honshu]].
* [[7 jannewaris|7]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrante]] [[Moard op Renée Good|Renée Good]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE).
* [[8 jannewaris|8]]-[[9 jannewaris|9]] - De [[protesten yn Iran (jannewaris 2026)|massale protesten]] yn [[Iraan]] wurde yn bloed smoard troch de [[plysje]] en de [[feilichheidstsjinst]]en, wêrby't neffens de berjochten tsientûzenen [[demonstraasje (protest)|demonstranten]] deamakke wurde.
* [[14 jannewaris|14]] - Yn it [[Tailân|Taiske]] distrikt [[Sikhio (distrikt)|Sikhio]] falt in kraan op in passazjierstrein, wêrby't 30 minsken omkomme en 64 oaren [[ferwûne]] reitsje.
* [[14 jannewaris|14]] - Nei [[Grienlânkrisis|oanhâldende drigeminten]] fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]], begjint [[Denemark]], dêr't Grienlân ta heart, de [[militêre oefening]] [[Operaasje Artic Endurance]]. Sân [[Jeropa|Jeropeeske]] bûnsgenoaten, wêrûnder [[Nederlân]], stjoere troepen. 
* [[17 jannewaris|17]] - Yn 'e [[Paraguay]]aanske [[haadstêd]] [[Asunción]] ûndertekenje fertsjintwurdigers fan 'e [[Jeropeeske Uny]] en [[Mercosur]], in [[ekonomy]]sk ferbûn besteande út [[Argentynje]], [[Brazylje]], [[Oerûguay]] en Paraguay, in [[Partnerskipsoerienkomst tusken de Jeropeeske Uny en Mercosur|frijhannelsoerienkomst]].
* [[18 jannewaris|18]] - Yn [[Spanje]] fynt benoarden it plak [[Kordoba (Spanje)|Kordoba]], yn de [[Spaanske autonome mienskippen|autonome mienskip]] [[Andalûsje]], [[Treinramp by Kordoba|in treinramp]] plak. Dêrby komm 46 minsken om en reitsje 291 oaren [[ferwûne]].
* [[18 jannewaris|18]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] bedriget [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Sweden]], [[Finlân]], [[Dútslân]], [[Frankryk]], it [[Feriene Keninkryk]] en [[Nederlân]] mei in ferheging fan 'e [[hannelstaryf|hannelstariven]], om't dy lannen it weage hawwe en stjoer troepen nei [[Grienlân]] ta om diel te nimmen oan 'e [[militêre oefening]] [[Operaasje Arctic Endurance]]. Dêrtroch komt de [[Grienlânkrisis]] ta in hichtepunt. [[Iislân]], [[Sloveenje]], [[Estlân]] en [[Belgje]] beslute yn reäksje op Trump syn drigeminten om ek noch troepen te stjoeren, hoewol't se dat earst net fan doel wiene.
* [[20 jannewaris|20]] - Yn 'e [[Twadde Keamer]] spjalte 7 leden fan 'e [[PVV]]-fraksje har ôf en foarmje de [[Groep Markuszower]]. De PVV giet dêrtroch yn it [[parlemint]] fan 26 nei 19 sitten en is net mear de grutste [[politike partij|partij]].
* [[21 jannewaris|21]] - Op it [[World Economic Forum]] yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Davos]] wurdt de [[Grienlânkrisis]] (foarearst) besward nei't de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] syn plan ûntpraat is om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]].
* [[22 jannewaris|22]] - De [[Feriene Steaten]] ferlitte (nei in opsistermyn fan 1 jier) formeel de [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO).
* [[24 jannewaris|24]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrant]] [[Moard op Alex Pretti|Alex Pretti]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE).
* [[27 jannewaris|27]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Yndia]] slute in [[Yndiaask-Jeropeeske Frijhanneloerienkomst|fiergeande frijhannelsoerienkomst]].

;febrewaris
* [[3 febrewaris|3]] - By [[oanfallen fan Boko Haram yn Kwara (2026)|oanfallen]] fan 'e [[islamisme|islamistyske]] [[terrorisme|terreurgroep]] [[Boko Haram]] yn 'e [[Nigearia|Nigeriaanske]] steat [[Kwara]] falle teminsten 162 deaden.
* [[4 febrewaris|4]] - Foar [[Noard-Nederlân]] kundiget it [[KNMI]] yn 'e iere moarn in [[waaralaarm]] ôf fanwegen [[izel]].
* [[6 febrewaris|6]]-[[22 febrewaris|22]] - Yn noardlik [[Itaalje]] wurde de [[Olympyske Winterspullen 2026|Olympyske Winterspullen]] fan [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]] holden.
* [[9 febrewaris|9]] - By [[sjitpartij yn Tumbler Ridge|in sjitpartij]] yn it ôfhandige [[Tumbler Ridge (Britsk-Kolumbia)|Tumbler Ridge]], yn 'e [[Kanada|Kanadeeske]] [[Kanadeeske provinsjes|provinsje]] [[Britsk-Kolumbia]], komme teminsten 9 persoanen om (de skutter ynbegrepen) en reitsje nochris 27 oare [[ferwûne]].
* [[20 febrewaris|20]] - It [[Amerikaansk Heechgerjochtshôf]] docht de [[fûnis|útspraak]] dat de [[Amerikaanske presidint]] [[Donald Trump]] ûnder de besteande [[wet]]jouwing net it rjocht hat om [[ynfierheffing]]s op te lizzen yn 'e mjitte wêryn't er dat dien hat. Dêrmei wurde de measte ynfierheffings fan Trump neatich ferklearre.
* [[22 febrewaris|22]] - By [[militêre operaasje yn Jalisco (2026)|in operaasje]] yn 'e steat [[Jalisco]] deadet it [[Meksikaanske Leger]] 62 leden fan it [[drugskartel]] [[Cartél Jalisco Nuevo Generación|CJNG]], ûnder wa de kartelbaas [[El Mencho]]. De leden fan it kartel rjochtsje neitiid by in opskuor grutskalige skea en [[fersteuring fan 'e iepenbiere oarder]] oan.
* [[23 febrewaris|23]] - Yn [[Nederlân]] wurdt nei in [[kabinetsformaasje|formaasje]] fan 117 [[dagen]] it [[Kabinet-Jetten]] ynstallearre.
* [[26 febrewaris|26]] - It sûnt [[2024]] slommerjende konflikt tusken [[Pakistan]] en [[Afganistan]] lôget op ta [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch|in iepen oarloch]], wêrby't de [[Pakistaanske Loftmacht]] de Afgaanske [[haadstêd]] [[Kabûl]] [[bombardemint|bombardearret]].
* [[28 febrewaris|28]] - De [[Iraanoarloch]] brekt út wannear't [[Israel]] en de [[Feriene Steaten]] úteinsette mei grutskalige [[bombardemint]]en fan 'e [[Iraan]]ske [[haadstêd]] [[Teheran]] en oare stêden. [[Kritisy]] wize derop dat it ûnder it [[ynternasjonaal rjocht]] om in yllegale [[oarloch]] giet. De Iraanske opperste lieder, [[grutajatollah]] [[Ali Chamenei]], wurdt troch de Israeeljers doelbewust [[fermoarde]]. Dat liedt ta in grutte eskalaasje fan it konflikt, wêrby't Iraan net inkeld ferjildingsoanfallen útfiert op Israel, mar ek op Amerikaanske [[legerbasis|militêre fasiliteiten]] en [[ambassade|diplomatike fertsjintwurdigings]] yn [[Irak]], [[Jordaanje]], [[Koeweit]], [[Saûdy-Araabje]], [[Bachrein]], [[Katar]], de [[Feriene Arabyske Emiraten]] en [[Omaan]].

;maart
* [[1 maart|1]] - By it [[Bloedbad fan Abiemnom]] wurde yn [[Abiemnom]], yn it noarden fan [[Súd-Sûdaan]], teminsten 169 [[Dinka (folk)|Dinka]] [[fermoarde]] by in oanfal troch leden fan in oare [[etnyske groep]], de [[Nûer (folk)|Nûer]].
* [[2 maart|2]] - De [[Libanon|Libaneeske]] [[milysje]] [[Hezbollah]] ynterveniëarret oan 'e kant fan [[Iraan]] yn 'e [[Iraanoarloch]] troch it noarden fan [[Israel]] te besjitten mei [[raket]]ten. Israel reägearret mei bûtenproporsjoneel swiere [[bombardemint]]en fan net inkeld [[militêr]]e, mar ek [[boarger]]like doelen yn hiel Libanon.
* [[6 maart|6]]-[[7 maart|7]] - By [[oerstreamings yn Kenia (2026)|oerstreamings]] yn [[Kenia]] komme teminsten 66 minsken om.
* [[6 maart|6]]-[[15 maart|15]] - Yn [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]], yn noardlik [[Itaalje]], wurde de [[Paralympyske Winterspullen 2026|Paralympyske Winterspullen]] holden. It [[evenemint]] is omstriden, mei't it [[Ynternasjonaal Paralympysk Komitee]] [[Ruslân]] en [[Wyt-Ruslân]] wer tastiet om ûnder eigen [[flagge]] diel te nimmen, wylst de [[Russysk-Oekraynske Oarloch]], wêrfoar't de beide lannen fan ynternasjonale sporteveneminten ferballe wiene, noch altyd trochgiet.
* [[8 maart|8]] - Yn [[Iraan]] folget [[Mozjtaba Chameneï]], de [[soan]] fan 'e troch [[Israel]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Iraanoarloch]] [[fermoarde]] [[ajatollah]] [[Ali Chameneï]], syn [[heit]] op as [[opperste lieder (Iraan)|opperste lieder]].
* [[16 maart|16]] - By [[klinykbombardemint yn Kabûl (2026)|in bombardemint]], útfierd troch [[Pakistan]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch]], op in [[ôfkickklinyk]] yn 'e [[Afganistan|Afgaanske]] [[haadstêd]] [[Kabûl]] komme teminsten 400 minsken om.
* [[24 maart|24]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Austraalje (lân)|Austraalje]] slute in [[frijhannel]]sferdrach, [[AEUFTA]].
* [[25 maart|25]] - By in [[rjochtsaak]] yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde [[Meta (bedriuw)|Meta]] (de [[memme-ûndernimming]] fan [[Facebook]] en [[Instagram]]) en [[YouTube]] ferantwurdlik holden foar it moedwillich feroarsaakjen fan [[ferslaving]] oan [[sosjale media]], en feroardiele ta it beteljen fan [[$]]6&amp;nbsp;miljoen oan [[boete (jild)|boetes]] en [[skeafergoeding]].
* [[25 maart|25]] - Mei [[Sarah Mullally]] wurdt yn [[Ingelân]] foar it earst in [[frou]] ynstallearre as [[aartsbiskop fan Canterbury]] en aldendeisk haad fan 'e [[Anglikaanske Tsjerke]].

;april
* [[1 april|1]]-[[11 april|11]] - De [[Artemis II]]-misje fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[romtefeart]]organisaasje [[NASA]] makket in rûntsje om 'e [[moanne (byplaneet fan 'e Ierde)|moanne]] en keart ûnskansearre werom op 'e [[Ierde (planeet)|Ierde]]. It is de earste bemanne romtefeartmisje bûten in [[baan (astronomy)|baan]] om 'e Ierde sûnt [[Apollo&amp;nbsp;17]] yn [[1972]].
* [[7 april|7]] - Yn 'e oangeande [[Iraanoarloch]] komme de [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ûnder bemiddeling fan [[Pakistan]] in [[sjitferbod]] fan fjirtjin [[dagen]] oerien. De trêde partij yn 'e [[oarloch]], [[Israel]], leit him dêr ûnder Amerikaanske druk mei tsjinnichheid by del.
* [[12 april|12]] - By de [[Hongaarske parlemintsferkiezings (2026)|Hongaarske parlemintsferkiezings]] wurdt de [[politike partij]] [[FIDESZ]] fan 'e langjierrige [[premier]] [[Viktor Orbán]] ferslein troch [[Tisza (partij)|Tisza]] fan [[opposysje (polityk)|opposysjelieder]] [[Péter Magyar]]. Hoewol't it ferskil yn stimmen net iens sa mâle grut is, wint Tisza, troch it [[kiesdistrikt]]estelsel dat Orbán ynfierd hat, de grutte mearderheid fan 'e parlemintssitten.
* [[13 april|13]] - Yn 'e [[Iraanoarloch]] begjinne de [[Feriene Steaten]] mei in eigen blokkade fan 'e [[Iraan]]ske blokkade fan 'e [[Strjitte fan Hormûz]].
* [[16 april|16]] - Under druk fan 'e [[Feriene Steaten]] stimt [[Israel]] yn mei in [[sjitferbod]] oan it [[Libanon|Libaneeske]] front fan 'e [[Iraanoarloch]].
* [[19 april|19]] - By de [[Bulgaarske parlemintsferkiezings (2026)|parlemintsferkiezings]] yn [[Bulgarije]] wint [[Progresivna Bălgarija|PB]], de [[politike partij|partij]] fan 'e pro-[[Ruslân|Russyske]] âld-[[presidint]] [[Rumen Radev]] de mearderheid fan 'e sitten.
* [[21 april|21]] - It [[sjitferbod]] yn 'e [[Iraanoarloch]] wurdt ferlinge.
* [[25 april|25]] - By [[offinsyf yn Noard-Maly (april-maaie 2026)|in offinsyf]] fan it [[Befrijingsfront fan Azawad]] (in [[nasjonalist]]yske groepearring stribjend nei in eigen steat foar de [[Tûareks]]) y.g.m. [[Islamityske Steat|IS]] wurde de stêd [[Tikal]] en in diel fan 'e stêd [[Gao]] ferovere op it [[Maly|Malineeske]] [[kriichsmacht|leger]].
* [[27 april|27]] - [[Kening]] [[Willem-Alexander fan de Nederlannen|Willem-Alexander]], [[keninginne]] [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] en oare leden fan 'e [[Hûs Oranje-Nassau|keninklike famylje]] fiere [[Keningsdei]] yn [[Dokkum]].

;maaie
* [[1 maaie|1]] - De [[Feriene Arabyske Emiraten]], dy't ien fan 'e grutste oaljeprodusinten fan 'e wrâld binne, stappe út 'e [[OPEC]], it [[kartel]] fan [[ierdoalje]]produsearjende lannen.
* [[4 maaie|4]] - By de [[Fjoerwurkramp yn Liuyang]], yn [[Sina]], komme by in grutte [[ûntploffing]] 37 minsken om en reitsje 51 oaren [[ferwûne]].
* [[16 maaie|16]] - De [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO) ropt [[ebola-epidemy yn 'e Demokratyske Republyk Kongo (2026)|de útbraak]] fan it [[ebola]]firus yn it noardeasten fan 'e [[Demokratyske Republyk Kongo]] út ta in [[epidemy]] fan ynternasjonale soarch.
* [[20 maaie|20]] - Ald-[[presidint]] [[Raúl Castro]] fan [[Kuba]] wurdt troch de [[Feriene Steaten]] [[ynsteatfanbeskuldigingstelling|oanklage]] foar it delsjitten, yn [[1996]], fan twa [[privee-fleantúch]]jes mei Amerikaanske [[boarger]]s oan board, dy't boppe Kuba [[pamflet]]ten útstruiden wêryn't oproppen waard ta ferset tsjin it Kubaanske regear. Om dit 30 jier nei dato nochris te dwaan wurdt algemien sjoen as in besykjen fan 'e Feriene Steaten om Kuba fierder ûnder druk te setten.
* [[22 maaie|22]] - It begjin fan in [[hjitteweach]] yn in grut diel fan [[Jeropa]], wêrby't, foar [[maaie]], [[temperatuer]]en berikt wurde dy't sûnder presedint binne.
* [[22 maaie|22]] - By [[myngasûntploffing yn Liushenyu (2026)|in myngasûntploffing]] yn in [[stienkoal]]myn yn it [[Sina|Sineeske]] [[Liushenyu]] komme 82 [[mynwurker]]s om.

;juny
* [[1 juny|1]] - In [[ierdbeving op Mindanao (2026)|swiere ierdbeving]] fan 7,8 op 'e [[skaal fan Richter]] treft it eilân [[Mindanao]] yn 'e súdlike [[Filipinen]]. Der komme 82 [[minske]]n om en 1.319 oaren reitsje [[ferwûne]].
* [[11 juny|11]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] (NOAA) stelt fêst dat it [[klimaat]]ferskynsel [[El Niño]] him wer foardocht.
* [[11 juny|1]]-[[19 july]] - Yn 'e [[Feriene Steaten]], [[Meksiko]] en [[Kanada]] wurdt it [[Wrâldkampioenskip Fuotbal 2026]] holden. [[Spanje]] wurdt foar de twadde kear wrâldkampioen.
* [[11 juny|11]] - By [[Vogelwaarde]], yn [[Siuwsk-Flaanderen]], fljocht in te hurd ridende [[auto]] út 'e bocht en skept op in njonken de [[wei]] lizzend [[fytspaad]] in [[skoalklasse]] út [[Axel (plak)|Axel]] dy't op [[skoalkamp]] is. Trije [[bern (persoan)|bern]] en de [[direktrise]] fan 'e skoalle komme om, wylst ferskate oare skoalbern [[swierferwûne]] yn it [[sikehûs]] bedarje.
* [[15 juny|15]]-[[17 juny|17]] - De [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ûndertekenje it [[Memorandum fan Islamabad]], in fierder út te wurkjen oerienkomst, dy't it útgongspunt foarmje moat foar [[ûnderhanneling]]s om in ein oan 'e [[Iraanoarloch]] te meitsjen.
* [[18 juny|18]]-[[29 juny|29]] - By in [[Jeropeeske hjitteweach (juny 2026)|swiere hjitteweach]] yn [[Noardwest-Jeropa]] rinne de [[temperatuer]]en oerdeis op oant boppe de 40&amp;nbsp;[[°C]]. Yn [[Nederlân]] berikt de [[hjittens]] op freed [[26&amp;nbsp;juny]] in hichtepunt mei in rekôrtemperatuer fan 39,4&amp;nbsp;°C yn it [[Limburch (Nederlân)|Limburchske]] [[Ell (Nederlân)|Ell]]. Yn [[Fryslân]] wurde dyselde deis temperatueren fan 33,6&amp;nbsp;°C metten.
* [[21 juny|21]] - By it ûntbleatsjen fan it [[Nasjonaal Monumint Ulu Kora|Nasjonaal Moluksk Monumint Ulu Kora]] op 'e Lloydkade yn [[Rotterdam]] biedt [[premier]] [[Rob Jetten]] út namme fan it [[Nederlân]]sk [[regear]] formeel syn [[ûntskuldiging]]s oan foar de behanneling fan 'e earste [[generaasje]] [[Molukkers yn Nederlân]].
* [[22 juny|22]] - De yn syn eigen lân tige [[populêr|ympopulêre]] [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[premier]] [[Keir Starmer]] kundiget syn ôftreden oan.
* [[24 juny|24]] - By [[ierdbevings yn Fenezuëla (2026)|twa swiere ierdbevings efterinoar]] fan 7,2, resp. 7,5 op 'e [[skaal fan Richter]] wurdt yn it noardwesten fan [[Fenezuëla]] slimme skea oanrjochte. Op [[1&amp;nbsp;augustus]] stiet it deadetal op mear as 5.500 en binne der krapoan 17.000 [[ferwûne]]n teld, wylst noch 18.000–50.000 [[minske]]n [[fermist]] wurde.

;july
* [[3 july|3]]-[[9 july|9]] - Yn [[Iraan]] wurdt de [[steatsbegraffenis]] holden fan 'e [[heechste lieder fan Iraan|alderheechste lieder]] [[Ali Chameneï]], dy't yn [[febrewaris]] omkaam by in [[Israel]]ysk [[bombardemint]] yn it ramt fan 'e [[Iraanoarloch]].
* [[6 july|6]] - Yn it ramt fan it [[Fredesplan foar Gaza]] jout de militante [[Palestina|Palestynske]] [[fersetsbeweging]] [[Hamas]] it boargerlik [[bestjoer]] oer de [[Gazastripe]] op.
* [[7 july|7]] - It [[Ynternasjonaal Olympysk Komitee]] heft de útsluting fan it [[Russysk Olympysk Komitee]] op, sadat [[Ruslân|Russen]] tenei wer ûnder harren eigen [[flagge]] oan 'e [[Olympyske Spullen]] meidwaan kinne.
* [[8 july|8]] - It [[sjitferbod]], dat ôfsprutsen wie ûnder it [[Memorandum fan Islamabad]], beswykt ûnder skeinings fan beide kanten. De [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ferfetsje harren [[bombardemint]]en en besjittings oer en wer yn it ramt fan 'e [[Iraanoarloch]].
* [[12 july|12]] - By in [[kafeebrân yn Bangkok (2026)|kafeebrân]] yn 'e [[Tailân|Taiske]] [[haadstêd]] [[Bangkok]] komme 34 lju om en reitsje mear as 70 oaren [[ferwûne]].
* [[20 july|20]] - [[Andy Burnham]] wurdt troch [[kening]] [[Karel III fan it Feriene Keninkryk|Karel III]] oansteld as [[premier]] fan it [[Feriene Keninkryk]] as opfolger fan [[Keir Starmer]]. Hy is de sânde premier yn tsien jier.
* [[20 july|20]] - De [[Hûtys|Hûty]]-rebellen yn [[Jemen]] kundigje in blokkade ôf fan 'e [[Strjitte fan Bab-el-Mandeb]] (fan 'e [[Reade See]] nei de [[Golf fan Aden]]) foar [[Saûdy-Araabje|Saûdyske]] [[skip]]pen.
* [[20 july|20]] - [[Presidint]] [[Daniel Ortega]] fan [[Nikaragûa]] kundiget oan dat der tenei gjin [[ferkiezing]]s mear plakfine sille yn syn lân.
* [[22 july|22]]-[[30 july|30]] - Omreden fan grutte [[Natoerbrannen yn Jeropa (2026)|natoerbrannen]] moatte yn [[Frankryk]], [[Spanje]] en [[Portegal]] 300.000 [[minske]]n út harren wenplakken [[evakuëarre]] wurde. Yn Frankryk, dêr't de natoerbrannen benammen by [[Bordeaux]] woede, wurdt sprutsen fan 'e slimste natoerbrannen yn [[desennia]], wylst yn Spanje, dêr't de [[haadstêd]] [[Madrid]] fan twa kanten ôf bedrige wurdt, sprutsen wurdt fan 'e slimste natoerbrannen ea.
* [[25 july|25]] - By [[oanslach op de Berlin Pride (2026)|in oanslach]] op 'e [[Berlin Pride]] riidt in [[Dútslân|Dútser]] fan [[Libanon|Libaneesk]] [[komôf]] mei in [[bestelbuske]] yn op [[feest]]fierende minsken. Dêrby komt ien persoan om, wylst 29 oaren [[ferwûne]] reitsje. De dieder wurdt letter troch de [[plysje]] opspoard yn in [[folkstúntsje]]skompleks yn [[Berlyn]] en by syn [[arrestaasje]] [[dea]]sketten.
* [[28 july|28]] - De [[stêd]] [[Kumamoto]] en omkriten, op it súdlike [[Japan]]ske eilân [[Kjûsjû]], wurde troffen troch [[ierdbeving fan Kumamoto (2026)|in ierdbeving]] fan 6,8 op 'e [[skaal fan Richter]]. Dêrby komme teminsten 30 lju om, wylst teminsten 60 oaren [[ferwûne]] reitsje.
* [[29 july|29]] - [[Menno van Zwieten]], [[Rick Minnesma]] en [[Tjisse Steenstra]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 2026|173ste]] [[PC]]. Tjisse Steenstra wurdt foar de fjirde kear útroppen ta [[kening (keatsen)|kening]].
* [[30 july|30]] - Yn reäksje op 'e driging fan it ôfsluten fan 'e [[skipfeart]] yn 'e [[Reade See]] troch de [[Jemen]]ityske [[Hûty]]-rebellen kundiget [[Saûdy-Araabje]] de oprjochting oan fan in koälysje fan fjirtjin lannen dy't de frije skipfeart troch de [[Strjitte fan Bab-el-Mandeb]] (tusken de Reade See en de [[Golf fan Aden]]) garandearje wolle.
* [[30 july|30]] - Mear as 50.000 jonge, [[wurkleazens|wurkleaze]] [[Marokko|Marokkanen]] bestoarmje de [[Spanje|Spaanske]] [[eksklave]] [[Ceuta]], op 'e [[Noard-Afrika|Noardafrikaanske]] [[kust]], om sa tagong te krijen ta de [[Jeropeeske Uny]].

;augustus
* [[5 augustus|5]] - It [[partoer]] fan [[Dronryp]] wint yn [[Wommels]] de [[Freulepartij 2026|124ste]] [[Freulepartij]].
* [[7 augustus|7]] - [[Pakistan]], [[Saûdy-Araabje]] en [[Turkije]] slute it saneamde [[Pakt fan Mekka]], in [[militêr bûnsgenoatskip]] dat staljûn is nei foarbyld fan 'e [[NATO]].
* [[10 augustus|10]] - In [[ierdbeving yn Kolombia (2026)|swiere ierdbeving]] fan 7,4 op 'e [[skaal fan Richter]] treft it westen fan [[Kolombia]]. Dêrby komme 331 [[minske]]n om en reitsje teminsten 4.613 oaren [[ferwûne]].
* [[11 augustus|11]] - Yn [[Syrje]] wurde de yn [[ballingskip]] yn [[Ruslân]] libjende âld-[[presidint]] [[Basjar al-Assad]] en acht oare kopstikken fan 'e [[Syryske Arabyske Republyk (1963-2024)|eardere diktatuer]] foar [[misdieden tsjin 'e minsklikheid]] ta de [[deastraf]] feroardiele. Utsein foar wat [[Atef Nadjyb]] oangiet, in [[neef (famyljelid)|neef]] fan Assad dy't haad fan 'e [[geheime tsjinst]] [[Polityk Feilichheidsdirektoraat|PFD]] wie, giet it om feroardielings [[by ferstek]].
* [[11 augustus|11]] - By [[skipsramp op de Karibamar (2026)|in skipsramp]] op 'e [[Karibamar]] yn [[Simbabwe]] [[sinken|sinkt]] in [[fearboat]] en komme 97 opfarrenden om.
* [[12 augustus|12]] - In folsleine [[sinnefertsjustering]] is te sjen yn [[Iislân]] en [[Spanje]]. It is de earste folsleine sinnefertsjustering op it [[fêstelân]] fan [[Jeropa]] sûnt [[1999]]. Yn [[Nederlân]] is in ûnfolsleine sinnefertsjustering waar te nimmen.
* [[14 augustus|14]]-[[19 augustus]] - In [[natoerbrân yn de Hege Feanen (2026)|reuseftige natoerbrân]] yn it [[Belgje|Belgyske]] [[natoergebiet]] de [[Hege Feanen]], yn 'e [[Ardinnen]], wurdt mei man en macht ûnder kontrôle brocht troch Belgyske [[brânspuitlju]] mei help út [[Nederlân]], [[Dútslân]], [[Lúksemboarch (gruthartochdom)|Lúksemboarch]] en [[Sweden]].
* [[15 augustus|15]] - It [[Yndoneezje|Yndonezyske]] [[eilân]] [[Floares]] wurdt troffen troch in [[ierdbeving op Floares (2026)|swiere ierdbeving]] fan 7,7 op 'e [[skaal fan Richter]]. Dêrby komme 111 [[minske]]n om en reitsje 1.678 oaren [[ferwûne]].
* [[19 augustus|19]] - [[Annet de Haan]], [[Gerde Lycklama à Nijeholt]] en [[Jennie Terpstra]] winne yn [[Weidum]] de [[Frouljus-PC 2026|50ste]] [[Frouljus-PC]]. Gerde Lycklama à Nijeholt wurdt útroppen ta [[kening (keatsen)|keninginne]].
* [[26 augustus|26]] - Yn noardlik [[Nepal]], oan 'e grins mei [[Tibet]], fynt in [[oersteamings yn Nepal (2026)|hommelse en ûnbidige oerstreaming]] plak wannear't in diel fan in [[gletsjer]] ôfbrekt en yn steile [[rivier]][[delling]]s in [[tsûnamy]]-eftige floedweach feroarsaket. In wike letter binne der 1.225 [[dea]]den en 2.301 [[ferwûne]]n teld, wylst der noch mear as 5.400 minsken [[fermist]] wurde.
* [[28 augustus|28]] - [[Kening]] [[Harald V fan Noarwegen]] [[ferstjerren|ferstjert]] yn 'e âldens fan 89 jier en wurdt opfolge troch syn [[soan]], de nije [[kening]] [[Haakon VIII fan Noarwegen|Haakon&amp;nbsp;VIII]].
* [[29 augustus|29]] - Yn [[Iislân]] wurdt in [[referindum]] holden oer de fraach oft it lân de sûnt [[2013]] beferzen [[Yslânsk referindum oer it ferfetsjen fan ûnderhannelings foar lidmaatskip fan de Jeropeeske Uny (2026)|ûnderhannelings foar lidmaatskip]] fan 'e [[Jeropeeske Uny]] ferfetsje moat of net. It nee-kamp wint de stimbusstriid mei 52,8% fan 'e stimmen tsjin 47,2% foar it ja-kamp.
* [[29 augustus|29]] - Yn [[Niger]] wurdt [[mislearre steatsgreep yn Niger (2026)|in steatsgreep]] troch in opstannich diel fan 'e [[kriichsmacht]] delslein troch it [[rezjym (regear)|rezjym]] fan [[diktator]] [[Abdourahamane Tiani]]

== Berne ==

== Ferstoarn ==
;jannewaris
* [[6 jannewaris|6]] - [[Jaap Pop]], Nederlânsk boargemaster en fotograaf (* [[1941]])
* [[12 jannewaris|12]] - [[Robert Jensen]], Nederlânsk telefyzjepresintator (* [[1973]])
* [[13 jannewaris|13]] - [[Annemarie Prins]], Nederlânsk aktrise (* [[1932]])
* 13 - [[Claudette Colvin]], Amerikaansk minskerjochte-aktiviste (* [[1939]])
* [[26 jannewaris|26]] - [[Sly Dunbar]], Jamaikaanske drummer en produsint (* [[1952]])
* [[30 jannewaris|30]] - [[Catherine O'Hara]], Kanadeesk-Amerikaansk aktrise (* [[1954]])

;febrewaris
* [[3 febrewaris|3]] - [[Remco Heite]], Frysk boargemaster (* [[1946]])
* [[7 febrewaris|7]] - [[Brad Arnold]], Amerikaansk sjonger (* [[1978]])
* [[11 febrewaris|11]] - [[James Van Der Beek]], Amerikaansk akteur (* [[1977]])
* [[17 febrewaris|17]] - [[Jesse Jackson]], Amerikaansk aktivist en politikus (* [[1941]])
* [[23 febrewaris|23]] - [[Peter Karstkarel]], Frysk publisist, (keunst)histoarikus, neerlandikus, arsjitektuerkenner (* [[1945]])
* [[28 febrewaris|28]] - [[Ali Chameneï]], Iraansk presidint en [[grutajatollah]] (* [[1939]])

;maart
* [[10 maart|10]] - [[IJf Blokker]], Nederlânske akteur, sjonger, komyk, presintator. (* [[1930]])

;april
* [[18 april|18]] - [[Géjanna Buma]], Frysk keatster (* [[1978]])

;juny
* [[19 juny|19]] - [[Eppie Dam]], Frysk dichter, skriuwer en fertaler (* [[1953]])
* [[24 juny|24]] - [[Elske Falkena]], Frysk aktrise (* [[1970]])

;july
* [[4 july|4]] - [[Gerard Daandels]], Nederlânsk boargemaster (* [[1946]])
* [[15 july|15]] - [[Guy Scott]], presidint fan [[Sambia]] (* [[1944]])
* [[31 july|31]] - [[Jerney Kaagman]], Nederlânsk sjongeres (* [[1947]])

;augustus
* [[6 augustus|6]] - [[Peter Faber (akteur)|Peter Faber]], Nederlânsk akteur (* [[1943]])
* [[7 augustus|7]] - [[Lucienne Stassaert]], Belgyske dichteresse (* [[1936]])
* [[25 augustus|25]] - [[Dolly Parton]], Amerikaansk sjongster (* [[1946]])
* 25 - [[Tim Curry]] - Ingelsk akteur (* [[1946]])
* [[28 augustus|28]] - [[Harald V fan Noarwegen]], Kening fan Noarwegen (* [[1937]])

;septimber
* [[11 septimber|11]] - [[Astrid fan Noarwegen]], Noarsk prinsesse (* [[1932]])
* [[15 septimber|15]] - [[Ben Saunders (sjonger)|Ben Saunders]], Ingelsk sjonger (* [[1983]])

==Films==
* ''[[Lulk (film)|Lulk]]''

==Tillefyzje==
* ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]''

{{JiersideUnder}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat}}
}}

[[Kategory:2026| ]]
[[Kategory:21e iuw]]</text>
      <sha1>s512h5e3gw8f2my7l2f18mhs1geqi2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Romantyske komeedzjedramafilm</title>
    <ns>14</ns>
    <id>156068</id>
    <revision>
      <id>1240900</id>
      <parentid>1064353</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1240900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="pcttqevzfk78niadwa6h0wbqafrrl87" xml:space="preserve">[[Kategory:Romantyske film| ]]
[[Kategory:Komeedzjedramafilm| ]]
[[Kategory:Romantyske komeedzjefiksje]]</text>
      <sha1>pcttqevzfk78niadwa6h0wbqafrrl87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ben Saunders (sjonger)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157653</id>
    <revision>
      <id>1240837</id>
      <parentid>1072950</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T17:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>†</comment>
      <origin>1240837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2338" sha1="jzlx8hrm1690oivomf27rq113kfhb1d" xml:space="preserve">{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding                    = Ben Saunders.jpg
| ôfbyldingstekst              = Floor Jansen (2012)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Ben Saunders 
| nasjonaliteit                = {{GBRnasj}}
| berne                        = [[9 july]] [[1983]]
| berteplak                    = [[Londen]]
| stoarn                       = [[15 septimber]] [[2026]]
| stjerplak                    = [[Elst (Gelderlân)|Elst]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| sjenre                       = [[Popmuzyk|Pop]]
| ynstrumint                   = 
| sjongtaal                    = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s)               = Kill For a Broken Heart
| jierren aktyf                = [[1998]]-no
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Ben Saunders''' ([[Londen]], [[9 july]] [[1983]] - [[Elst (Gelderlân)|Elst]], [[15 septimber]] [[2026]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[Nederlân|Nederlânsk]] [[Sjonger]].
Saunders docht al fan [[1998]] ôf mei oan ferskate talintejachten ear't er yn [[2011]] ''The Voice of Holland'' wint. Oan dit programma hâld er de nr 1 hit ''Kill For a Broken Heart'' oer.

==Priveelibben==
Ben Saunders waard yn 1983 berne yn Ingelân as twadde yn in gesin fan trije, mar ferhuze yn [[1986]] op trijejierrige leeftiid nei Nederlân. Njonken sjonger is Saunders ek aktyf as tattoo-artyst en hat syn eigen tattoo-shop. Ben Saunders waard in oantal kear troch de rjochter feroardiele foar saken dy't it deiljocht net ferneare koene. Ben Saunders ferstoar op 15 septimber 2026 yn 'e âldens fan 43 jier.

{{clear}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Singles
|-
|You thought you knew me by now
|[[22 april]] [[2011]]
|rowspan=2|8ball
|Dry your eyes,&lt;br&gt;Kill for a broken heart ,&lt;br&gt;When a man loves a woman &lt;small&gt;''([[Percy Sledge]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt; If you don't know me by now &lt;small&gt;''([[Harold Melvin &amp; The Blue Notes]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt;All over,&lt;br&gt;Heartstrings
|-
|Heart &amp; soul
|[[7 septimber]] [[2012]]
|No cure
|}


{{DEFAULTSORT:Saunders, Ben}}
[[Kategory:Ingelsk sjonger]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1983]]
[[Kategory:Persoan ferstoarn yn 2026]]</text>
      <sha1>jzlx8hrm1690oivomf27rq113kfhb1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240844</id>
      <parentid>1240837</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Diskografy */ fiks</comment>
      <origin>1240844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="ad6xglvx16ospf2qlnyvub19cyr7cel" xml:space="preserve">{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding                    = Ben Saunders.jpg
| ôfbyldingstekst              = Floor Jansen (2012)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Ben Saunders 
| nasjonaliteit                = {{GBRnasj}}
| berne                        = [[9 july]] [[1983]]
| berteplak                    = [[Londen]]
| stoarn                       = [[15 septimber]] [[2026]]
| stjerplak                    = [[Elst (Gelderlân)|Elst]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| sjenre                       = [[Popmuzyk|Pop]]
| ynstrumint                   = 
| sjongtaal                    = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s)               = Kill For a Broken Heart
| jierren aktyf                = [[1998]]-no
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Ben Saunders''' ([[Londen]], [[9 july]] [[1983]] - [[Elst (Gelderlân)|Elst]], [[15 septimber]] [[2026]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[Nederlân|Nederlânsk]] [[Sjonger]].
Saunders docht al fan [[1998]] ôf mei oan ferskate talintejachten ear't er yn [[2011]] ''The Voice of Holland'' wint. Oan dit programma hâld er de nr 1 hit ''Kill For a Broken Heart'' oer.

==Priveelibben==
Ben Saunders waard yn 1983 berne yn Ingelân as twadde yn in gesin fan trije, mar ferhuze yn [[1986]] op trijejierrige leeftiid nei Nederlân. Njonken sjonger is Saunders ek aktyf as tattoo-artyst en hat syn eigen tattoo-shop. Ben Saunders waard in oantal kear troch de rjochter feroardiele foar saken dy't it deiljocht net ferneare koene. Ben Saunders ferstoar op 15 septimber 2026 yn 'e âldens fan 43 jier.

{{clear}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Singles
|-
|You thought you knew me by now
|[[22 april]] [[2011]]
|rowspan=2|8ball
|Dry your eyes,&lt;br&gt;Kill for a broken heart ,&lt;br&gt;When a man loves a woman &lt;small&gt;''([[Percy Sledge]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt; If you don't know me by now &lt;small&gt;''([[Harold Melvin &amp; The Blue Notes]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt;All over,&lt;br&gt;Heartstrings
|-
|Heart &amp; soul
|[[7 septimber]] [[2012]]
|No cure
|}


{{DEFAULTSORT:Saunders, Ben}}
[[Kategory:Ingelsk sjonger]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1983]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]</text>
      <sha1>ad6xglvx16ospf2qlnyvub19cyr7cel</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240876</id>
      <parentid>1240844</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T20:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Tabelfiks</comment>
      <origin>1240876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2328" sha1="ryy2z0zhecakgakgqp0h1cq276t53pr" xml:space="preserve">{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding                    = Ben Saunders.jpg
| ôfbyldingstekst              = Ben Saunders
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Ben Saunders 
| nasjonaliteit                = {{GBRnasj}}
| berne                        = [[9 july]] [[1983]]
| berteplak                    = [[Londen]]
| stoarn                       = [[15 septimber]] [[2026]]
| stjerplak                    = [[Elst (Gelderlân)|Elst]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| sjenre                       = [[Popmuzyk|Pop]]
| ynstrumint                   = 
| sjongtaal                    = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s)               = Kill For a Broken Heart
| jierren aktyf                = [[1998]]-no
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Ben Saunders''' ([[Londen]], [[9 july]] [[1983]] - [[Elst (Gelderlân)|Elst]], [[15 septimber]] [[2026]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[Nederlân|Nederlânsk]] [[Sjonger]].
Saunders docht al fan [[1998]] ôf mei oan ferskate talintejachten ear't er yn [[2011]] ''The Voice of Holland'' wint. Oan dit programma hâld er de nr 1 hit ''Kill For a Broken Heart'' oer.

==Priveelibben==
Ben Saunders waard yn 1983 berne yn Ingelân as twadde yn in gesin fan trije, mar ferhuze yn [[1986]] op trijejierrige leeftiid nei Nederlân. Njonken sjonger is Saunders ek aktyf as tattoo-artyst en hat syn eigen tattoo-shop. Ben Saunders waard in oantal kear troch de rjochter feroardiele foar saken dy't it deiljocht net ferneare koene. Ben Saunders ferstoar op 15 septimber 2026 yn 'e âldens fan 43 jier.

{{clear}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Singles
|-
|You thought you knew me by now
|[[22 april]] [[2011]]
|rowspan=2|8ball
|Dry your eyes,&lt;br&gt;Kill for a broken heart ,&lt;br&gt;When a man loves a woman &lt;small&gt;''([[Percy Sledge]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt; If you don't know me by now &lt;small&gt;''([[Harold Melvin &amp; The Blue Notes]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt;All over,&lt;br&gt;Heartstrings
|-
|Heart &amp; soul
|[[7 septimber]] [[2012]]
|No cure
|}


{{DEFAULTSORT:Saunders, Ben}}
[[Kategory:Ingelsk sjonger]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1983]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]</text>
      <sha1>ryy2z0zhecakgakgqp0h1cq276t53pr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240923</id>
      <parentid>1240876</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>doetiid</comment>
      <origin>1240923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="m966qb89wjbo8fg7lz2nhqd35wu0znn" xml:space="preserve">{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding                    = Ben Saunders.jpg
| ôfbyldingstekst              = Ben Saunders
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Ben Saunders 
| nasjonaliteit                = {{GBRnasj}}
| berne                        = [[9 july]] [[1983]]
| berteplak                    = [[Londen]]
| stoarn                       = [[15 septimber]] [[2026]]
| stjerplak                    = [[Elst (Gelderlân)|Elst]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| sjenre                       = [[Popmuzyk|Pop]]
| ynstrumint                   = 
| sjongtaal                    = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s)               = Kill For a Broken Heart
| jierren aktyf                = [[1998]]-[[2026]]
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Ben Saunders''' ([[Londen]], [[9 july]] [[1983]] - [[Elst (Gelderlân)|Elst]], [[15 septimber]] [[2026]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[Nederlân|Nederlânsk]] [[Sjonger]].
Saunders die fan [[1998]] ôf mei oan ferskate talintejachten ear't er yn [[2011]] ''The Voice of Holland'' wint. Oan dit programma hâld er de nr 1 hit ''Kill For a Broken Heart'' oer.

==Priveelibben==
Ben Saunders waard yn 1983 berne yn Ingelân as twadde yn in gesin fan trije, mar ferhuze yn [[1986]] op trijejierrige leeftiid nei Nederlân. Njonken sjonger wie Saunders ek aktyf as tattoo-artyst en hie syn eigen tattoo-shop. Ben Saunders waard in oantal kear troch de rjochter feroardiele foar saken dy't it deiljocht net ferneare koene. Ben Saunders ferstoar op 15 septimber 2026 yn 'e âldens fan 43 jier.

{{clear}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Singles
|-
|You thought you knew me by now
|[[22 april]] [[2011]]
|rowspan=2|8ball
|Dry your eyes,&lt;br&gt;Kill for a broken heart ,&lt;br&gt;When a man loves a woman &lt;small&gt;''([[Percy Sledge]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt; If you don't know me by now &lt;small&gt;''([[Harold Melvin &amp; The Blue Notes]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt;All over,&lt;br&gt;Heartstrings
|-
|Heart &amp; soul
|[[7 septimber]] [[2012]]
|No cure
|}


{{DEFAULTSORT:Saunders, Ben}}
[[Kategory:Ingelsk sjonger]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1983]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]</text>
      <sha1>m966qb89wjbo8fg7lz2nhqd35wu0znn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240928</id>
      <parentid>1240923</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T11:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>berjochtfiks.</comment>
      <origin>1240928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2492" sha1="4bg700ofjf6i971rpcfoknndrs0pyq0" xml:space="preserve">{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding                    = Ben Saunders.jpg
| ôfbyldingstekst              = Ben Saunders
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Ben Saunders 
| nasjonaliteit                = {{GBRnasj}}&lt;!---Net de Nederlânske nasjonaliteit teheakje, Ben Saunders is nea Nederlânsk steatsboarger wurden. Do not add Dutch nationality; Ben Saunders never became a Dutch citizen.--&gt;
| berne                        = [[9 july]] [[1983]]
| berteplak                    = [[Londen]]
| stoarn                       = [[15 septimber]] [[2026]]
| stjerplak                    = [[Elst (Gelderlân)|Elst]]
| etnisiteit                   = {{ENGetn}}
| regionale identiteit         = 
| sjenre                       = [[Popmuzyk|Pop]]
| ynstrumint                   = 
| sjongtaal                    = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s)               = Kill For a Broken Heart
| jierren aktyf                = [[1998]]-[[2026]]
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Ben Saunders''' ([[Londen]], [[9 july]] [[1983]] - [[Elst (Gelderlân)|Elst]], [[15 septimber]] [[2026]]) wie in [[Ingelân|Ingelsk]] [[Sjonger]].
Saunders die fan [[1998]] ôf mei oan ferskate talintejachten ear't er yn [[2011]] ''The Voice of Holland'' wint. Oan dit programma hâld er de nr 1 hit ''Kill For a Broken Heart'' oer.

==Priveelibben==
Ben Saunders waard yn 1983 berne yn Ingelân as twadde yn in gesin fan trije, mar ferhuze yn [[1986]] op trijejierrige leeftiid nei Nederlân. Njonken sjonger wie Saunders ek aktyf as tattoo-artyst en hie syn eigen tattoo-shop. Ben Saunders waard in oantal kear troch de rjochter feroardiele foar saken dy't it deiljocht net ferneare koene. Ben Saunders ferstoar op 15 septimber 2026 yn 'e âldens fan 43 jier.

{{clear}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Singles
|-
|You thought you knew me by now
|[[22 april]] [[2011]]
|rowspan=2|8ball
|Dry your eyes,&lt;br&gt;Kill for a broken heart ,&lt;br&gt;When a man loves a woman &lt;small&gt;''([[Percy Sledge]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt; If you don't know me by now &lt;small&gt;''([[Harold Melvin &amp; The Blue Notes]] cover)''&lt;/small&gt;,&lt;br&gt;All over,&lt;br&gt;Heartstrings
|-
|Heart &amp; soul
|[[7 septimber]] [[2012]]
|No cure
|}


{{DEFAULTSORT:Saunders, Ben}}
[[Kategory:Ingelsk sjonger]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1983]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]</text>
      <sha1>4bg700ofjf6i971rpcfoknndrs0pyq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Histoaryske romantyske komeedzje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>175144</id>
    <revision>
      <id>1240899</id>
      <parentid>1155947</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1240899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="3xxzxhcjt97sru2b2v8f55gu9mciyfw" xml:space="preserve">[[Kategory:Romantyske komeedzje| ]]
[[Kategory:Histoaryske film| ]]
[[Kategory:Romantyske komeedzjefiksje]]</text>
      <sha1>3xxzxhcjt97sru2b2v8f55gu9mciyfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Romantyske komeedzjefilmsearje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>177909</id>
    <revision>
      <id>1240897</id>
      <parentid>1174552</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:54:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1240897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="178" sha1="rnft3xtpop8w30sgtcz1pmenvfftogo" xml:space="preserve">[[Kategory:Romantyske komeedzje|*]]
[[Kategory:Romantyske filmsearje]]
[[Kategory:Komeedzjefilmsearje]]
[[Kategory:Filmsearje nei sjenre]]
[[Kategory:Romantyske komeedzjefiksje]]</text>
      <sha1>rnft3xtpop8w30sgtcz1pmenvfftogo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger:Mysha/Kladblok</title>
    <ns>2</ns>
    <id>187465</id>
    <revision>
      <id>1240924</id>
      <parentid>1231206</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T08:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Wat by de tiid?</comment>
      <origin>1240924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="517" sha1="nkk0v5brsur05anktmiqptf43e4groc" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Kladblok akwa.png|thumb|100px|Mysha|link=Meidogger:Mysha]]

== Ferskate projekten ==
* [[Boskplaat (Rottumerplaat)]] - 53°31'48.0&quot;N 6°27'40.0&quot;E.

* [[Meidogger:Mysha/kladblok/steat]] - [[Berjocht:AmerikaanskeSteat]] te feroarjen yn [[Berjocht:Amerikaanske steat]]

* [[Meidogger:Mysha/list fan Fryske plaknammen (RFB)]] - Hokfoar siden meitsje wy oan en hokfoar siden moatte in synonym hawwe?

&lt;div style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
* [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]] - Dy't wy no allegear yn it Frysk hawwe.</text>
      <sha1>nkk0v5brsur05anktmiqptf43e4groc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger oerlis:GaelgVaggop1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>191294</id>
    <revision>
      <id>1240917</id>
      <parentid>1240748</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T02:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15867</id>
      </contributor>
      <comment>/* The Signpost: 16 September 2026 */ nije seksje</comment>
      <origin>1240917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="121257" sha1="annjd5sc8iv0snhyfllhnnod5g1kmgu" xml:space="preserve">== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 apr 2026, 20.06 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the &quot;Translate to English&quot; dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] 
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as &quot;changes 3&quot; instead of &quot;3 changes&quot; in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 4 mai 2026, 22.43 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30498077 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.

'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui.input&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11 mai 2026, 21.20 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30524429 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18 mai 2026, 22.22 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]

* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mai 2026, 07.19 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30513885 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 25 mai 2026, 23.52 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed &quot;Community&quot; tab and a personalized &quot;For You&quot; tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 1 jun 2026, 23.09 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30613639 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 8 jun 2026, 23.30 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15 jun 2026, 18.49 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026, 05.21 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30604303 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 jun 2026, 15.05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to &quot;Create account&quot; and &quot;Log in&quot; actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; behaves when used to exclude results. Previously, using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 29 jun 2026, 13.48 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30744833 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]

'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;src&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute and SVG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;srcset&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 6 jul 2026, 15.57 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30773578 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13 jul 2026, 09.27 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]

'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13 jul 2026, 18.12 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30804401 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21 jul 2026, 07.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 jul 2026, 20.50 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]

* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|&quot;Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist&quot; - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2 aug 2026, 12.18 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 3 aug 2026, 21.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17 aug 2026, 23.04 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 24 aug 2026, 03.25 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30889666 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]

'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#uic:}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Userlinks}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs when specifically using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs can still be accessed and used without &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Specified user page URLs (e.g. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;User:Myusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) can still be used with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;librsvg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 2.60 and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ImageMagick&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 24 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30961208 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.

'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;onlyredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;withredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;incategory:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;intitle:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;insource:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;deepcat&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]

'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&amp;title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 31 aug 2026, 22.53 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30990659 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the &quot;[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]&quot; option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&amp;sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&amp;project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:0&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
*  All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option, as gadgets are always loaded through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 7 sep 2026, 20.45 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31008437 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-38&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].

'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a &quot;read more&quot; button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14 sep 2026, 17.31 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31039826 --&gt;

== ''The Signpost'': 16 September 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 16 sep 2026, 04.11 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31028446 --&gt;</text>
      <sha1>annjd5sc8iv0snhyfllhnnod5g1kmgu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Master i Margarita</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193978</id>
    <revision>
      <id>1240892</id>
      <parentid>1240759</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Untfangst */ kt</comment>
      <origin>1240892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3437" sha1="2eixrm1ndzcp3j7g373ag2ccr29xrcg" xml:space="preserve">[[File:MasterandMargaritaFirstEdition.jpg|thumb|upright|Omslach fan de earste edysje fan ''Master i Margarita'', YMCA Press, 1967)]]
'''''Master i Margarita''''', yn it [[Syrillysk alfabet]] &quot;Мастер и Маргарита&quot; ([[Russysk]], betsjutting likernôch: &quot;Master en Margarita&quot;) is in [[roman]], skreaun toch de Russyske skriuwer [[Michail Boelgakov]], fan [[1928]] oant sy'n dea yn [[1940]]. Syn widdow hat it folsleine boek foar it earst yn it [[Russysk]] publisearre litten yn [[1973]] troch de Paryske útjouwerij [[YMCA-Press]].

''Master i Margarita'' kombinearret boppenatuerlike eleminten mei satiryske, donkere komeedzje en kristlike filosofy, wêrtroch it him net yn ien inkeld sjenre ûnderbringe lit. In protte kritisy beskôgje it as ien fan de bêste romans fan de tweintichste iuw en as de wichtichste Sovjet-[[satire]]. &lt;ref&gt;{{Cite book |title=The Facts on File Companion to the World Novel: 1900 to the Present |last=Sollars |first=Michael |publisher=Infobase Publishing |year=2008 |location=New York |page=508 |isbn=978-0-81606-233-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Encyclopedia of the Novel |publisher=Wiley-Blackwell Publishing |year=2014 |isbn=978-1-11872-389-0 |location=New Jersey, United States |editor-last=Melville-Logan |editor-first=Peter |page=822}}&lt;/ref&gt;

==Ynhâld==
Yn 'De Master en Margarita bedriuwt de [[Duvel]] syn spultsjes soms út in adres yn Moskou wei — Bolshaya Sadovaya-strjitte 302b — dat der hjoed-de-dei noch altyd stiet: &quot;Yn it trijefâldich ferflokte appartemint nûmer 50 wie sûnder mis immen... sa no en dan gie der in finster iepen.&quot; Soms klinkt der grammofoanmuzyk út it finster en is der in swarte kat te sjen dy't dêr fan de sinne te genietsjen leit. De kat blykt lykwols in [[demon]] mei in pistoal te wêzen. Hy daget minsken út ta duëls, ûntkomt troch op in kroanljochter oer it dak te fleanen en jit úteinlik benzine oer de flier — dy't spontaan ûntbaarnt — wêrtroch't alles yn 'e brân fljocht.

De ''korridornaya'' (in soarte fan mienskiplik appartemint) dêr't Bulgakov fan 1921 oant 1924 mei syn twadde frou, Ljoebov Jevgenjevna Belozerskaja, wenne, tsjinne as ynspiraasje foar de roman. In buorfrou, Anna Gorjatsjeva, wenne mei har soan yn in keamer yn datselde mienskiplike appartemint en steurde Bulgakov hieltyd wer mei har skreauwen en lawaai.

== Untfangst ==
* Der is net in Fryske oersetting fan it boek sels, mar yn [[2010]] hawwe muzykgroep [[De Kift]] en [[Tryater]] in stik fan [[Ira Judkovskaja]], bassearre op it boek mar dan situearre op [[Skylge]], útfierd op [[Oerol]].&lt;ref&gt;https://www.filmfestival.nl/film/de-duivel-op-terschelling&lt;/ref&gt;
* ''Master i Margarita'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}

[[Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov]]
[[Kategory:Fantasyroman]]
[[Kategory:Romantyske komeedzjeroman]]
[[Kategory:Satiryske roman]]
[[Kategory:Politike roman]]
[[Kategory:Modernistyske literatuer]]
[[Kategory:Magysk-realistyske literatuer]]
[[Kategory:Russysktalige roman]]
[[Kategory:Roman út 1948]]
[[Kategory:Literatuer oer ateïsme]]
[[Kategory:Literatuer oer de Sovjet-Uny]]
[[Kategory:Literatuer oer burokrasy]]
[[Kategory:Literatuer oer Satan]]
[[Kategory:Literatuer oer katten]]
[[Kategory:Literatuer oer religy]]
[[Kategory:Werjefte fan Judas Iskariot yn keunst en kultuer]]
[[Kategory:Werjefte fan Pontius Pilatus yn keunst en kultuer]]</text>
      <sha1>2eixrm1ndzcp3j7g373ag2ccr29xrcg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240901</id>
      <parentid>1240892</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1240901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3437" sha1="4ldrpxntjqeeidxfper6ugr9s7qhhsl" xml:space="preserve">[[File:MasterandMargaritaFirstEdition.jpg|thumb|upright|Omslach fan de earste edysje fan ''Master i Margarita'', YMCA Press, 1967)]]
'''''Master i Margarita''''', yn it [[Syrillysk alfabet]] &quot;Мастер и Маргарита&quot; ([[Russysk]], betsjutting likernôch: &quot;Master en Margarita&quot;) is in [[roman]], skreaun toch de Russyske skriuwer [[Michail Bûlgakov]], fan [[1928]] oant sy'n dea yn [[1940]]. Syn widdow hat it folsleine boek foar it earst yn it [[Russysk]] publisearre litten yn [[1973]] troch de Paryske útjouwerij [[YMCA-Press]].

''Master i Margarita'' kombinearret boppenatuerlike eleminten mei satiryske, donkere komeedzje en kristlike filosofy, wêrtroch it him net yn ien inkeld sjenre ûnderbringe lit. In protte kritisy beskôgje it as ien fan de bêste romans fan de tweintichste iuw en as de wichtichste Sovjet-[[satire]]. &lt;ref&gt;{{Cite book |title=The Facts on File Companion to the World Novel: 1900 to the Present |last=Sollars |first=Michael |publisher=Infobase Publishing |year=2008 |location=New York |page=508 |isbn=978-0-81606-233-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Encyclopedia of the Novel |publisher=Wiley-Blackwell Publishing |year=2014 |isbn=978-1-11872-389-0 |location=New Jersey, United States |editor-last=Melville-Logan |editor-first=Peter |page=822}}&lt;/ref&gt;

==Ynhâld==
Yn 'De Master en Margarita bedriuwt de [[Duvel]] syn spultsjes soms út in adres yn Moskou wei — Bolshaya Sadovaya-strjitte 302b — dat der hjoed-de-dei noch altyd stiet: &quot;Yn it trijefâldich ferflokte appartemint nûmer 50 wie sûnder mis immen... sa no en dan gie der in finster iepen.&quot; Soms klinkt der grammofoanmuzyk út it finster en is der in swarte kat te sjen dy't dêr fan de sinne te genietsjen leit. De kat blykt lykwols in [[demon]] mei in pistoal te wêzen. Hy daget minsken út ta duëls, ûntkomt troch op in kroanljochter oer it dak te fleanen en jit úteinlik benzine oer de flier — dy't spontaan ûntbaarnt — wêrtroch't alles yn 'e brân fljocht.

De ''korridornaya'' (in soarte fan mienskiplik appartemint) dêr't Bulgakov fan 1921 oant 1924 mei syn twadde frou, Ljoebov Jevgenjevna Belozerskaja, wenne, tsjinne as ynspiraasje foar de roman. In buorfrou, Anna Gorjatsjeva, wenne mei har soan yn in keamer yn datselde mienskiplike appartemint en steurde Bulgakov hieltyd wer mei har skreauwen en lawaai.

== Untfangst ==
* Der is net in Fryske oersetting fan it boek sels, mar yn [[2010]] hawwe muzykgroep [[De Kift]] en [[Tryater]] in stik fan [[Ira Judkovskaja]], bassearre op it boek mar dan situearre op [[Skylge]], útfierd op [[Oerol]].&lt;ref&gt;https://www.filmfestival.nl/film/de-duivel-op-terschelling&lt;/ref&gt;
* ''Master i Margarita'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}

[[Kategory:Literêr wurk fan Michail Bûlgakov]]
[[Kategory:Fantasyroman]]
[[Kategory:Romantyske komeedzjeroman]]
[[Kategory:Satiryske roman]]
[[Kategory:Politike roman]]
[[Kategory:Modernistyske literatuer]]
[[Kategory:Magysk-realistyske literatuer]]
[[Kategory:Russysktalige roman]]
[[Kategory:Roman út 1948]]
[[Kategory:Literatuer oer ateïsme]]
[[Kategory:Literatuer oer de Sovjet-Uny]]
[[Kategory:Literatuer oer burokrasy]]
[[Kategory:Literatuer oer Satan]]
[[Kategory:Literatuer oer katten]]
[[Kategory:Literatuer oer religy]]
[[Kategory:Werjefte fan Judas Iskariot yn keunst en kultuer]]
[[Kategory:Werjefte fan Pontius Pilatus yn keunst en kultuer]]</text>
      <sha1>4ldrpxntjqeeidxfper6ugr9s7qhhsl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wytbraustrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194094</id>
    <revision>
      <id>1240891</id>
      <parentid>1240741</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>der wie in lânkaart fan in oare fûgel stean bleaun</comment>
      <origin>1240891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="nx20vcyvifp59oi2rbk89acj0fmznhh" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = wytbraustrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon torquatus
|Beskriuwer, jier= ([[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]] &amp; [[Alcide d'Orbigny|d'Orbigny]], 1837)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[File:Arremon_torquatus_map.svg|250px]]
}} 
De '''wytbraustrûkgoars''' (''Arremon torquatus'') is in [[fûgel]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken en lûd ==
De wytbraustrûkgoars hat in wite wynbraustreek. Noardlike fûgels hawwe ek in swarte boarstbân. Oan 'e ûnderkant is de fûgel wyt op it midden fan it boarst en de búk, wylst de flanken griis binne. De sang bestiet út trije oant fjouwer hege fluittoanen.

== Fersprieding en systematyk ==
De Boliviaanske strûkgoars wurdt ferdield yn trije [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende fersprieding:

* ''Arremon torquatus torquatus'' – komt foar yn 'e [[Andes]] yn it meast súdlike part fan [[Perû]] (súdlik Puno) en yn noardwestlik [[Bolivia]] (La Paz en westlik Cochabamba)
* ''Arremon torquatus fimbriatus'' – komt foar yn 'e Andes yn Bolivia (eastlik Cochabamba, westlik Santa Cruz en Chuquisaca)
* ''Arremon torquatus borellii'' – komt foar yn 'e Andes yn súdlik Bolivia (Tarija) en noardwestlik [[Argentynje]] (Jujuy en Salta)

Earder waarden de wytbraustrûkgoars, de [[Kostarikaanske strûkgoars]], de [[Paría-strûkgoars]], de [[Kolombiaanske strûkgoars]], de [[Caracas-strûkgoars]], de [[griisbraustrûkgoars]], de [[Santa Marta-strûkgoars]] en de [[Perijá-strûkgoars]] allegearre beskôge as ien en 'e selde soarte, ûnder de wittenskiplike namme ''Arremon torquatus''. Op grûn fan ferskillen yn genetyk, lûd, uterlik en ekology is dat soartekompleks opdield yn 'e niis neamde soarten.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de Euraazjeske en Afrikaanske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De wytbraustrûkgoars libbet yn 'e ûndergroei fan fochtige wâlden en tichte jonge bosken.

== Status en bedriging ==
De soart hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt tocht dat de oantallen tebekrinne, hoewol net sa slim dat er as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'', LC) op 'e [[Reade List]].

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus BirdLife, 14 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/sthbrf2?siteLanguage=nl&amp;continue eBird, 14 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sthbrf2/cur/introduction Birds of the World, 14 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon torquatus|wytbraustrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:witbraustrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]</text>
      <sha1>nx20vcyvifp59oi2rbk89acj0fmznhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Literêr wurk fan Michail Bûlgakov</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194098</id>
    <revision>
      <id>1240902</id>
      <parentid>1240746</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:58:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov]] omneamd ta [[Kategory:Literêr wurk fan Michail Bûlgakov]]: by translit. út it Russysk oe allinnich foar r</comment>
      <origin>1240746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="nhtyopd6q3mqwksokz7je9c7l3trh07" xml:space="preserve">[[Kategory:Literêr wurk nei skriuwer|Boelgakov, Michail]]</text>
      <sha1>nhtyopd6q3mqwksokz7je9c7l3trh07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240904</id>
      <parentid>1240902</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <origin>1240904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="g2ln5vzbpf8w79k8hakriswifqldqfs" xml:space="preserve">[[Kategory:Literêr wurk nei skriuwer|Bulgakov, Michail]]</text>
      <sha1>g2ln5vzbpf8w79k8hakriswifqldqfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maaike Hartjes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194099</id>
    <revision>
      <id>1240905</id>
      <parentid>1240756</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:59:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelingen om utens */ kt</comment>
      <origin>1240905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4238" sha1="thqtdd09bjta2wd51qp3gh1mxy7ajdx" xml:space="preserve">{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding             = CrossComix 2016 - Maaike Hartjes.jpg
| ôfbyldingstekst       = Maaike Hartjes by CrossComix 2016
| ôfbyldingsbreedte     = 
| oar pseudonym         = 
| echte namme           = 
| nasjonaliteit         = {{NEDnasj}}
| berne                 = [[15 oktober]] [[1972]]
| berteplak             = [[Amsterdam]]
| stoarn                = 
| stjerplak             = 
| etnisiteit            = 
| regionale identiteit  = 
| taal                  = [[Nederlânsk]]
| sjenre                = 
| perioade              =  
| streaming             = 
| tema's                = 
| bekendste wurk(en)    = ''Maaike's Dagboekje''&lt;br&gt;''Burn-out deiboek ''
| útjouwer              = 
| prizen                = [[Stripschapprijs]] (2016) &lt;ref name=&quot;NRC-1&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/next/2015/12/10/oeuvreprijs-stripschapprijs-maaike-hartjes-1566270 |titel=Stripschapprijs Maaike Hartjes |datum=10 desimber 2015 |werk=[[NRC Handelsblad]] |citaat= |bezochtdatum=17 juni 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305080336/https://www.nrc.nl/next/2015/12/10/oeuvreprijs-stripschapprijs-maaike-hartjes-1566270|archiefdatum=2016-03-05|dodeurl=nee}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NRC-2&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/next/2016/02/19/ongelukkige-prijswinnaar-1590556 |titel=Maaike Hartjes zucht: 'Een oeuvreprijs op je 43ste?' |auteur=Ron Rijghard	|datum=19 febrewaris 2016 |werk=[[NRC Handelsblad]] |citaat= |bezochtdatum=17 juni 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305085327/https://www.nrc.nl/next/2016/02/19/ongelukkige-prijswinnaar-1590556|archiefdatum=2016-03-05|dodeurl=nee}}&lt;/ref&gt;
| jierren aktyf         = 
| webside               = [http://www.maaikehartjes.nl/ Offisjele webside] &lt;br&gt; [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hart060 DBNL-profyl] &lt;br&gt; [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f134597 RKD-profyl]
}}
'''Maaike Hartjes''' ([[Amsterdam]], [[15 oktober]] [[1972]]) is in [[tekener]] en [[skriuwster]] fan [[stripferhalen]]. Teffens makket se [[kollaazje]]s.

== Wurkpaad ==
Hartjes studearre in jier lang wiskunde oan de [[Frije Universiteit]] yn Amsterdam foardat se oerstapte nei de keunstakademy. Se behearsket in grut tal ferskillende tekenstilen. Sûnt se healwei de jierren njoggentich bekendheid krige mei de lytse figuerkes yn ''Maaike's Dagboekje'', is dat har haadstyl fan tekenjen bleaun. Dy strip waard oarspronklik útjûn as in boekje yn [[eigen behear]] en ferskynde nei in pear jier alle wiken in skoftke yn it [[tydskrift]] ''Viva''. It karakter fan de strip feroare doe wat: fan koarte grappen ferskode it nei in mear realistyske deiboekfoarm. De strips waarden ek publisearre yn tydskriften lykas ''Iris'', ''Razzafrazz'' en ''Zone 5300''.

Hartjes brocht in album út mei strips makke troch froulju: ''Old Cake Comix''.

Lykas ek [[Barbara Stok]] en [[Gerrie Hondius]] holp se om autobiografyske strips yn Nederlân populêr te meitsjen.

== Bibliografy==
* ''Maaike's dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 1998)
* ''Maaikes grote dagboekje'' (Oog &amp; Blik, 2002)
* ''Hartjes | Deel 1'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2004)
* ''Hartjes | Deel 2'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2005)
* ''Donker | Zuid-Afrika dagboek'' (De Bezige Bij, 2006/2010)
* ''Zo lief ben je nou ook weer niet!'' (Oog &amp; Blik\De Harmonie, 2007)
* ''Hong Kong dagboek'' mei [[Mark Hendriks]] (Oog &amp; Blik, 2008)
* ''Hartenjagen'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2009)
* ''Gruwelijk!'' (Oog &amp; Blik\De Bezige Bij, 2011)
* ''Burn-out dagboek'' (Nijgh &amp; Van Ditmar, 2018)

== Film ==
* ''I'm perfectly fine'' (2023), [[koarte film]] basearre op it Burn-out deiboek

== Keppelingen om utens ==
* [http://www.maaikehartjes.nl/ Hiemside]
* [https://web.archive.org/web/20230907125331/https://www.imperfectlyfine.nl/ Webside film ''I'm perfectly fine'']
* [https://comichouse.nl/author/hartjes/ Comic House-portfolio fan Maaike Hartjes]
* [https://www.lambiek.net/artists/h/hartjes.htm Maaike Hartjes op lambiek.net]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Hartjes, Maaike}}
[[Kategory:Nederlânsk striptekener]]
[[Kategory:Nederlânsk yllustrator]]
[[Kategory:Nederlânsk tekstskriuwer]]
[[Kategory:Nederlânsk deiboekskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1972]]</text>
      <sha1>thqtdd09bjta2wd51qp3gh1mxy7ajdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oliifgriene strûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194107</id>
    <revision>
      <id>1240906</id>
      <parentid>1240784</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Status en bedriging */ kt</comment>
      <origin>1240906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3572" sha1="sim6xeupu4arqp6rrvrcd93mtd0ubef" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = oliifgriene strûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon castaneiceps
|Beskriuwer, jier= [[Philip Lutley Sclater|Sclater]], 1859
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon castaneiceps map.svg|250px]]
}} 
De '''oliifgriene strûkgoars''' (''Arremon castaneiceps'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). Hy komt lokaal foar yn 'e [[Andes]].

== Skaaimerken en lûd ==
De oliifgriene strûkgoars is in stevige fûgel fan 15,5 oant 16,5 sm lang, mei in rustkleurige foarholle, krún en nekke en in donker blaugriis gesicht en in wite snorstreek. De rest fan it fearrekleed is oliifgrien. De sang bestiet út in flugge rige fan fluittoanen dy't wol tsien sekonden duorje kin.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt lokaal foar yn 'e Andes fan [[Kolombia]] oant [[Ekwador]] en it súdeasten fan [[Perû]]. De soarte wurdt as [[monotypysk takson|monotypysk]] behannele, itjinge betsjut dat der gjin ferdieling yn ûndersoarten is.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De oliifgriene strûkgoars wurdt oantroffen yn leger liggende, fochtige berchwâlden op hichten tusken 750 en 1800 meter. Dêr is er te sjen yn tichte ûndergroei en tusken tichte klimplanten en oan wâldrânen. De fûgel siket iten op of tichteby de grûn. Yn it Ekwadoraanske departemint Napo briedt er meastentiids tusken maart en april. It nêst is in grutte, griene bol besteande út moas, lytse woartels en farsk blêd fan farens, dat ornaris yn in klimplant boud wurdt. In lechsel bestiet út twa aaien.

== Status en bedriging ==
De soarte hat nei alle gedachten te lijen fan 'e oanhâldende ûntbosking. De oantallen wurde oer de kommende trije generaasjes nei alle gedachten 25 oant 30% lytser. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte dêrom as gefoelich (''Near Threatened'', NT).

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/olifin1/L1238007 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/olifin1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon castaneiceps|Oliifgriene strûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:oliifgriene strukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]</text>
      <sha1>sim6xeupu4arqp6rrvrcd93mtd0ubef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjoksnaffelstrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194109</id>
    <revision>
      <id>1240806</id>
      <parentid>1240786</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T14:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>1 dinkje noch</comment>
      <origin>1240806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3910" sha1="07k6xyvr81ch5d0rtpan0rbgm1yrytq" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = tsjoksnaffelstrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon crassirostris
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1865
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon crassirostris map.svg|250px]]
}} 
De '''tsjoksnaffelstrûkgoars''' (''Arremon crassirostris'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:BuarremonCrassirostrisSmit (cropped).jpg|thumb|left|Tekening fan in tsjoksnaffelstrûkgoars fan [[Joseph Smit]].]]
De tsjoksnaffelgoars is in middelgrut lid fan 'e famylje. It fearrekleed is oliifgrien mei in kontrastearjende giele bûk, in wite snorstreek, in donkergriis gesicht en in rustbrune krún. De skaaien binne itselde.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn fochtige berchwâlden yn [[Kosta Rika]] en westlik [[Panama]]. In populaasje op 'e [[Cerro Tacarcuna]] yn it easten fan Panama en oanbuorjend [[Kolombia]] wurdt ornaris as in diel fan dizze soarte beskôge, mar stiet genetysk tichter by de [[oliifgriene strûkgoars]]. Dat hat lykwols noch net ta [[taksonomy]]ske feroarings lein. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarsfûgels yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De tsjoksnaffelstrûkgoars wurdt meastentiids sjoen yn pearkes of lytse famyljegroepen, faak wylst er foerazjearret tusken drûge blêden op 'e grûn, of leech yn it tichte wâld by in wâldrâne bylâns wetterstreamkes. De fûgel is frij skou.

== Status en bedriging ==
Nettsjinsteande it beheinde ferspriedingsgebiet en it feit dat oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme, wurdt de fûgel troch de [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) as net bedrige (''Least Concern'', LC) beskôge. De wrâldpopulaasje wurdt op likernôch 50.000 oant in heal miljoen folwoeksen fûgels rûsd.

== Namme ==
De wittenskiplike soartenamme ''crassirostris'' is út twa [[Latyn]]ske wurden opboud: ''crassus'' (tsjok) en ''rostris'' (besibbe oan rostrum, dat bek betsjut). Gearstald betsjut ''crassirostris'' dus tsjoksnaffel. It is in ferwizing nei de opfallend swiere, krêftige snaffel dy't dizze soarte hat yn ferliking mei guon fan syn nauwe sibben yn it skaai.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/soffin1 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/soffin1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon crassirostris|tsjoksnaffelstrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:tsjoksnaffelstrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]</text>
      <sha1>07k6xyvr81ch5d0rtpan0rbgm1yrytq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240907</id>
      <parentid>1240806</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>syn.</comment>
      <origin>1240907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3944" sha1="4lgnuia8qc7kebmcs6kvhn9oveajz65" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = tsjoksnaffelstrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon crassirostris
|Beskriuwer, jier= [[John Cassin|Cassin]], 1865
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon crassirostris map.svg|250px]]
}} 
De '''tsjoksnaffelstrûkgoars''' of '''tsjûksnaffelstrûkgoars''' (''Arremon crassirostris'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:BuarremonCrassirostrisSmit (cropped).jpg|thumb|left|Tekening fan in tsjoksnaffelstrûkgoars fan [[Joseph Smit]].]]
De tsjoksnaffelgoars is in middelgrut lid fan 'e famylje. It fearrekleed is oliifgrien mei in kontrastearjende giele bûk, in wite snorstreek, in donkergriis gesicht en in rustbrune krún. De skaaien binne itselde.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn fochtige berchwâlden yn [[Kosta Rika]] en westlik [[Panama]]. In populaasje op 'e [[Cerro Tacarcuna]] yn it easten fan Panama en oanbuorjend [[Kolombia]] wurdt ornaris as in diel fan dizze soarte beskôge, mar stiet genetysk tichter by de [[oliifgriene strûkgoars]]. Dat hat lykwols noch net ta [[taksonomy]]ske feroarings lein. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge, wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarsfûgels yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Hâlden en dragen ==
De tsjoksnaffelstrûkgoars wurdt meastentiids sjoen yn pearkes of lytse famyljegroepen, faak wylst er foerazjearret tusken drûge blêden op 'e grûn, of leech yn it tichte wâld by in wâldrâne bylâns wetterstreamkes. De fûgel is frij skou.

== Status en bedriging ==
Nettsjinsteande it beheinde ferspriedingsgebiet en it feit dat oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme, wurdt de fûgel troch de [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) as net bedrige (''Least Concern'', LC) beskôge. De wrâldpopulaasje wurdt op likernôch 50.000 oant in heal miljoen folwoeksen fûgels rûsd.

== Namme ==
De wittenskiplike soartenamme ''crassirostris'' is út twa [[Latyn]]ske wurden opboud: ''crassus'' (tsjok) en ''rostris'' (besibbe oan rostrum, dat bek betsjut). Gearstald betsjut ''crassirostris'' dus tsjoksnaffel. It is in ferwizing nei de opfallend swiere, krêftige snaffel dy't dizze soarte hat yn ferliking mei guon fan syn nauwe sibben yn it skaai.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/soffin1 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/soffin1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon crassirostris|tsjoksnaffelstrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:tsjoksnaffelstrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]</text>
      <sha1>4lgnuia8qc7kebmcs6kvhn9oveajz65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Strûkgoarzen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194111</id>
    <revision>
      <id>1240808</id>
      <timestamp>2026-09-15T14:25:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg | ôfbyldingsbreedte    =  | ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]] | takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1               = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3              = klasse (taksonom...&quot;</comment>
      <origin>1240808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8743" sha1="equim1fl2v4cudf22t1bcyn9mrruife" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || Meksiko oant Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || Kolombia en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en Kosta Rika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || Bolivia en Argentynje || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en Paraguay || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São Francisco-strûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>equim1fl2v4cudf22t1bcyn9mrruife</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240810</id>
      <parentid>1240808</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T14:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8823" sha1="dxuwy7b5wduacmkt34so4cv3vw8c8qi" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São Francisco-strûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>dxuwy7b5wduacmkt34so4cv3vw8c8qi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240830</id>
      <parentid>1240810</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8823" sha1="8qbqffq2vmbl9o0t3u6imp5zmjfwmu1" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São-Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São Francisco-strûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>8qbqffq2vmbl9o0t3u6imp5zmjfwmu1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240831</id>
      <parentid>1240830</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8822" sha1="pvo0h4ojb7ec1ri32rl2rhhl88zvvtm" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São-Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São-Franciscostrûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>pvo0h4ojb7ec1ri32rl2rhhl88zvvtm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240832</id>
      <parentid>1240831</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>nog in soarte derby.</comment>
      <origin>1240832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9149" sha1="seag9raure0nh9rk5yn2lhgpma6q5mz" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São-Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São-Franciscostrûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136.jpg|120px]] || [[Taczanowskistrûkgoars]] || ''Atlapetes taczanowskii'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii ''Atlapetes taczanowskii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 


{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>seag9raure0nh9rk5yn2lhgpma6q5mz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240909</id>
      <parentid>1240832</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>red</comment>
      <origin>1240909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9143" sha1="fwnmrgqamz4fzprnl01jaem5pjjgs3m" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São-Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São-Franciscostrûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136.jpg|120px]] || [[Taczanowskistrûkgoars]] || ''Atlapetes taczanowskii'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii ''Atlapetes taczanowskii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>fwnmrgqamz4fzprnl01jaem5pjjgs3m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240910</id>
      <parentid>1240909</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Soarten */ defsort</comment>
      <origin>1240910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9172" sha1="4wvhwouz6htcljyceahd61rdprqfqzf" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São-Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São-Franciscostrûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136.jpg|120px]] || [[Taczanowskistrûkgoars]] || ''Atlapetes taczanowskii'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii ''Atlapetes taczanowskii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
{{DEFAULTSORT:Strukgoarzen}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>4wvhwouz6htcljyceahd61rdprqfqzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240911</id>
      <parentid>1240910</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>red</comment>
      <origin>1240911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9211" sha1="7uo5ljji92xwev8eqkr3td2rlm95pvs" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme                = strûkgoarzen
| ôfbylding            = Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = [[boarstbânstrûkgoars]]
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift]]:
| namme4               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson5              = [[famylje]]:
| namme5               = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
| takson6              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme6               = '''strûkgoarzen''' (''Arremon'')
| beskriuwer, jier     = [[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816
}}
It [[fûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgoarzen''' (''Arremon'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae''). It skaai bestiet út ferskate [[Soarte (taksonomy)|soarten]] sjongfûgels dy't lânseigen binne yn Midden- en Súd-Amearika. De [[typesoarte]] is de [[boarstbânstrûkgoars]] (''Arremon taciturnus'').

De Frânske [[biolooch]] [[Louis Jean Pierre Vieillot]] joech it skaai yn 1816 syn wittenskiplike namme. Strûkgoarzen libje benammen op of tichteby de grûn yn tichte ûnderbeplanting, berchwâlden en boskrânen, dêr't se har faak ophâlde en foaral nei sied en ynsekten sike.

== Soarten ==
It skaai fan 'e strûkgoarzen bestiet út 22 erkende soarten.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus Pectoral Sparrow (male); Rio Formoso, Pernambuco, Brazil.jpg|120px]] || [[boarstbânstrûkgoars]] || ''Arremon taciturnus'' || Noardlike helte Súd-Amearika || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pectoral-sparrow-arremon-taciturnus ''Arremon taciturnus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Caracas-strûkgoars]]  || ''Arremon phaeopleurus'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|120px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/caracas-brushfinch-arremon-phaeopleurus ''Arremon phaeopleurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Buarremon brunneinucha, the Chestnut-capped Bush-finch (8992936916).jpg|120px]] || [[kastanjekrúngoars]] || ''Arremon brunneinucha'' || [[Meksiko]] oant [[Perû]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-capped-brushfinch-arremon-brunneinucha ''Arremon brunneinucha'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon atricapillus Gorrión montés listado Black-headed Brush-Finch (7382024156).jpg|120px]] || [[ Kolombiaanske strûkgoars]] || ''Arremon atricapillus'' || [[Kolombia]] en [[Panama]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-brushfinch-arremon-atricapillus ''Arremon atricapillus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon costaricensis - Costa Rican Brushfinch.jpg|120px]] || [[Kostarikaanske strûkgoars]] || ''Arremon costaricensis'' || Panama en [[Kosta Rika]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/costa-rican-brushfinch-arremon-costaricensis ''Arremon costaricensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon taciturnus axillaris 345458669.jpg|120px]] || [[gielsnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon axillaris'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/orange-billed-brushfinch-arremon-axillaris ''Arremon axillaris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon schlegeli 291684986.jpg|120px]] || [[goudwjukstrûkgoars]] || ''Arremon schlegeli'' || Kolombia en Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-sparrow-arremon-schlegeli ''Arremon schlegeli'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon virenticeps 529035229.jpg|120px]] || [[grienkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon virenticeps'' || Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stripe-headed-sparrow-arremon-virenticeps ''Arremon virenticeps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;

|-
| [[Ofbyld:Grey-browed brushfinch (Arremon assimilis assimilis) Caldas.jpg|120px]]|| [[griisbraustrûkgoars]] || ''Arremon assimilis'' || [[Ekwador]], Perû, Kolombia, Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/grey-browed-brushfinch-arremon-assimilis ''Arremon assimilis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|120px]] || [[São-Paulostrûkgoars]] || ''Arremon semitorquatus'' || [[Brazylje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus ''Arremon semitorquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Saffron-billed Sparrow (Arremon flavirostris) (8077540383).jpg|120px]] || [[moasrêchgoars]] || ''Arremon dorbignii'' || [[Bolivia]] en [[Argentynje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moss-backed-sparrow-arremon-dorbignii ''Arremon dorbignii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon nigriceps - David F. Belmonte - 349555551.jpeg|120px]] || [[Marañónstrûkgoars]] || ''Arremon nigriceps'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-headed-hemispingus-arremon-nigriceps ''Arremon nigriceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|-
| [[Ofbyld:Arremon perijanus (15449181957).jpg|120px]] || [[Perijástrûkgoars]] || ''Arremon perijanus'' || Kolombia en Fenezuela || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/perija-brushfinch-arremon-perijanus ''Arremon perijanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Olive Finch - Colombia S4E3362 (23283455182) (cropped).jpg|120px]] || [[oliifgriene strûkgoars]] || ''Arremon castaneiceps'' || Kolombia, Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/olive-finch-arremon-castaneiceps ''Arremon castaneiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| || [[Paríastrûkgoars]] || ''Arremon phygas'' || Fenezuëla || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/paria-brushfinch-arremon-phygas ''Arremon phygas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:TICO-TICO-DE-BICO-AMARELO ( Arremon flavirostris ).jpg|120px]] || [[saffraansnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon flavirostris'' || Argentynje, Bolivia, Brazylje en [[Paraguay]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/saffron-billed-sparrow-arremon-flavirostris ''Arremon flavirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon basilicus.jpg|120px]] || [[Santa Marta-strûkgoars]] || ''Arremon basilicus'' || Kolombia || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/santa-marta-brushfinch-arremon-basilicus ''Arremon basilicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|120px]] || [[São-Franciscostrûkgoars]] || ''Arremon franciscanus'' || Brazylje || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus ''Arremon franciscanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Black-capped Sparrow - South Ecuador S4E9265 (23309731381).jpg|120px]] || [[swartkrúnstrûkgoars]] || ''Arremon abeillei'' || Ekwador en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-capped-donacobius-or-black-chinned-sparrow-arremon-abeillei ''Arremon abeillei'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136.jpg|120px]] || [[Taczanowskistrûkgoars]] || ''Atlapetes taczanowskii'' || Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii ''Atlapetes taczanowskii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon crassirostris - Sooty-faced Finch - singing.jpg|120px]] || [[tsjoksnaffelstrûkgoars]] || ''Arremon crassirostris'' || Kosta Rika en Panama || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sooty-faced-finch-arremon-crassirostris ''Arremon crassirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Arremon torquatus White-browed Brush-finch 01 (cropped).jpg|120px]] || [[wytbraustrûkgoars]] || ''Arremon torquatus'' || Argentynje, Bolivia en Perû || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-browed-brushfinch-arremon-torquatus ''Arremon torquatus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|} 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Arremon|Strûkgoarzen}}
}}
{{DEFAULTSORT:Strukgoarzen}}
[[Kategory:Strûkgoars| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Amerikaanske goarsfûgel]]</text>
      <sha1>7uo5ljji92xwev8eqkr3td2rlm95pvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194112</id>
    <redirect title="Strûkgoarzen" />
    <revision>
      <id>1240809</id>
      <timestamp>2026-09-15T14:26:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Strûkgoarzen]]</comment>
      <origin>1240809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="aioqlortbx3r2gsjljk8kypzk1b4zxw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Strûkgoarzen]]</text>
      <sha1>aioqlortbx3r2gsjljk8kypzk1b4zxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guinee-Konakry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194113</id>
    <redirect title="Guinee" />
    <revision>
      <id>1240813</id>
      <timestamp>2026-09-15T16:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49873-46</username>
        <id>59790</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1240813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="4fkdx1kmwdgvr5d6fep8hvud6kuw00u" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Guinee]]</text>
      <sha1>4fkdx1kmwdgvr5d6fep8hvud6kuw00u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>São-Franciscostrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194114</id>
    <revision>
      <id>1240822</id>
      <timestamp>2026-09-15T16:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = São-Franciscostrûkgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Witten...&quot;</comment>
      <origin>1240822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3306" sha1="oed7stt004ojmzdiizb702dc0wsdiy1" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = São-Franciscostrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon franciscanus
|Beskriuwer, jier= [[Marcos Raposo|Raposo]], [[1997]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon franciscanus map.svg|250px]]
}}
De '''São-Franciscostrûkgoars''' (''Arremon franciscanus'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken en lûd ==
De São-Franciscostrûkgoars is in 15 sm lange fûgel mei in fearrekleed yn it swart, wyt en oliifgrien. De kop is swart mei in grize streek oer de krún en in lange, wite wynbraustreek. De nekke is griiseftich, en de rest fan 'e boppedielen, ynklusyf de sturt, is oliifgrien. Under is de fûgel wyteftich mei grize flanken. Oan 'e boarstkant by it skouder is in dúdlike swart plak te sjen. De snaffel is gielich mei in swarte rêch. De sang bestiet út in searje fan twa oant trije hege, heldere fluittoanen, dy't ôfsluten wurde mei in koarte triller.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn eastlik [[Brazylje]] (it binnenlân fan [[Minas Gerais]] en [[Bahia]]). De soarte wurdt behannele as [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje, dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Status en bedriging ==
De São-Franciscostrûkgoars hat in grut ferspriedingsgebiet, mar it wurdt oannommen dat de oantallen ôfnimme, hoewol net sa sterk dat er as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte as hast bedrige (''Near Threatened'', NT).

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''franciscanus'' ferwiist nei de rivier de [[Rio São Francisco]] yn Brazylje.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/safspa1?continue eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/safspa1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon franciscanus|São-Franciscostrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sao-Franciscostrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]</text>
      <sha1>oed7stt004ojmzdiizb702dc0wsdiy1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240824</id>
      <parentid>1240822</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[São Paulostrûkgoars]] omneamd ta [[São-Franciscostrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3306" sha1="oed7stt004ojmzdiizb702dc0wsdiy1" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = São-Franciscostrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon franciscanus Sao Francisco Sparrow; Lapa Grande State Park, Montes Claros, Minas Gerais, Brazil.jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon franciscanus
|Beskriuwer, jier= [[Marcos Raposo|Raposo]], [[1997]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon franciscanus map.svg|250px]]
}}
De '''São-Franciscostrûkgoars''' (''Arremon franciscanus'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').

== Skaaimerken en lûd ==
De São-Franciscostrûkgoars is in 15 sm lange fûgel mei in fearrekleed yn it swart, wyt en oliifgrien. De kop is swart mei in grize streek oer de krún en in lange, wite wynbraustreek. De nekke is griiseftich, en de rest fan 'e boppedielen, ynklusyf de sturt, is oliifgrien. Under is de fûgel wyteftich mei grize flanken. Oan 'e boarstkant by it skouder is in dúdlike swart plak te sjen. De snaffel is gielich mei in swarte rêch. De sang bestiet út in searje fan twa oant trije hege, heldere fluittoanen, dy't ôfsluten wurde mei in koarte triller.

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel komt foar yn eastlik [[Brazylje]] (it binnenlân fan [[Minas Gerais]] en [[Bahia]]). De soarte wurdt behannele as [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje, dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Status en bedriging ==
De São-Franciscostrûkgoars hat in grut ferspriedingsgebiet, mar it wurdt oannommen dat de oantallen ôfnimme, hoewol net sa sterk dat er as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte as hast bedrige (''Near Threatened'', NT).

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''franciscanus'' ferwiist nei de rivier de [[Rio São Francisco]] yn Brazylje.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sao-francisco-sparrow-arremon-franciscanus BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/safspa1?continue eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/safspa1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon franciscanus|São-Franciscostrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sao-Franciscostrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]</text>
      <sha1>oed7stt004ojmzdiizb702dc0wsdiy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon franciscanus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194115</id>
    <redirect title="São Paulostrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240823</id>
      <timestamp>2026-09-15T16:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[São Paulostrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="5tt2rbw4qhezau8t1ciu5vh9uuup4p5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[São Paulostrûkgoars]]</text>
      <sha1>5tt2rbw4qhezau8t1ciu5vh9uuup4p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>São-Paulostrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194116</id>
    <revision>
      <id>1240825</id>
      <timestamp>2026-09-15T16:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[São Paulostrûkgoars]] omneamd ta [[São-Franciscostrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="le2xndm7ru3hmqmzdgwk3qxjuvnma0z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[São-Franciscostrûkgoars]]</text>
      <sha1>le2xndm7ru3hmqmzdgwk3qxjuvnma0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240826</id>
      <parentid>1240825</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Trochferwizing nei [[São-Franciscostrûkgoars]] wiske</comment>
      <origin>1240826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3315" sha1="jw172sr8rcsjrt23q1up974qvjiss0r" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = São-Paulostrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon semitorquatus
|Beskriuwer, jier= [[William Swainson|Swainson]], [[1838]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon semitorquatus map.svg|250px]]
}}
De '''São-Paulostrûkgoars''' (''Arremon semitorquatus'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). De fûgel komt foar yn bosken fan [[Brazylje]].

== Skaaimerken ==
De São-Paulostrûkgoars is in sterk tekene goars mei in dúdlike swart plak op beide kanten fan it boarst, dy't in brutsen boarstbân foarmje (dêr't de Ingelske namme ''Half-collared Sparrow'' wei komt). De swarte kop kontrastearret mei in smelle wite wynkbraustreek en in griis kleure nekke. De boppekant is oliifgrien en de ûnderkant is foar it meast wyt mei grize flanken. De snaffel is twakleurig, mei in swarte boppesnaffel en in felgiele ûndersnaffel. 

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel is [[Endemisme|endemysk]] foar [[Brazylje]], dêr't er foarkomt yn 'e súdeastlike dielen fan it lân, fan [[Rio de Janeiro]] oant [[Rio Grande do Sul]]. De soarte wurdt behannele as [[Monotypysk takson|monotypysk]], itjinge betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Levenswize ==
De São-Paulostrûkgoars is te finen yn fochtige bosken en jong bosk en boskrânen. Dêr hâldt er him op yn 'e ûndergroei. De fûgel is ornaris dreech te sjen.

== Status en bedriging ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme, hoewol net sa slim dat er as bedrige beskôge wurde moat. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/hacspa1?continue eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/hacspa1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon semitorquatus|São-Paulostrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sao-Paulostrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]</text>
      <sha1>jw172sr8rcsjrt23q1up974qvjiss0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240828</id>
      <parentid>1240826</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T16:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[São Paulostrûkgoars]] omneamd ta [[São-Paulostrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3315" sha1="jw172sr8rcsjrt23q1up974qvjiss0r" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = São-Paulostrûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Arremon semitorquatus -Piraju, Sao Paulo, Brazil-8 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon semitorquatus
|Beskriuwer, jier= [[William Swainson|Swainson]], [[1838]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Arremon semitorquatus map.svg|250px]]
}}
De '''São-Paulostrûkgoars''' (''Arremon semitorquatus'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). De fûgel komt foar yn bosken fan [[Brazylje]].

== Skaaimerken ==
De São-Paulostrûkgoars is in sterk tekene goars mei in dúdlike swart plak op beide kanten fan it boarst, dy't in brutsen boarstbân foarmje (dêr't de Ingelske namme ''Half-collared Sparrow'' wei komt). De swarte kop kontrastearret mei in smelle wite wynkbraustreek en in griis kleure nekke. De boppekant is oliifgrien en de ûnderkant is foar it meast wyt mei grize flanken. De snaffel is twakleurig, mei in swarte boppesnaffel en in felgiele ûndersnaffel. 

== Fersprieding en systematyk ==
De fûgel is [[Endemisme|endemysk]] foar [[Brazylje]], dêr't er foarkomt yn 'e súdeastlike dielen fan it lân, fan [[Rio de Janeiro]] oant [[Rio Grande do Sul]]. De soarte wurdt behannele as [[Monotypysk takson|monotypysk]], itjinge betsjut dat er net opdield wurdt yn [[ûndersoarte]]n.

== Sibskip ==
Earder waarden de Amerikaanske goarzen yndield by de famylje fan 'e [[goarzen]] (''Emberizidae''), dêr't de [[Jeraazje|Jeraziatyske]] en [[Afrika]]anske goarzen ta hearre. Ut ferskate genetyske ûndersiken die lykwols bliken dat se in aparte groep foarmje dy't nei alle gedachten nauwer besibbe is oan 'e [[Amerikaanske sjongers]] (''Parulidae''), [[troepialen]] (''Icteridae'') en ferskate famyljes mei mar in lyts oantal [[Endemisme|endemyske]] soarten yn it [[Karibysk gebiet]].

== Levenswize ==
De São-Paulostrûkgoars is te finen yn fochtige bosken en jong bosk en boskrânen. Dêr hâldt er him op yn 'e ûndergroei. De fûgel is ornaris dreech te sjen.

== Status en bedriging ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme, hoewol net sa slim dat er as bedrige beskôge wurde moat. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/half-collared-sparrow-arremon-semitorquatus BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/hacspa1?continue eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/hacspa1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon semitorquatus|São-Paulostrûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Sao-Paulostrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]</text>
      <sha1>jw172sr8rcsjrt23q1up974qvjiss0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon semitorquatus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194117</id>
    <redirect title="São Paulostrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240827</id>
      <timestamp>2026-09-15T16:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[São Paulostrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="5tt2rbw4qhezau8t1ciu5vh9uuup4p5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[São Paulostrûkgoars]]</text>
      <sha1>5tt2rbw4qhezau8t1ciu5vh9uuup4p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>São Paulostrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194118</id>
    <redirect title="São-Paulostrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240829</id>
      <timestamp>2026-09-15T16:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[São Paulostrûkgoars]] omneamd ta [[São-Paulostrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="rsl3l69fs71utcjzrz1z0j4kfl182hp" xml:space="preserve">#REDIRECT [[São-Paulostrûkgoars]]</text>
      <sha1>rsl3l69fs71utcjzrz1z0j4kfl182hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taczanowski-strûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194119</id>
    <revision>
      <id>1240833</id>
      <timestamp>2026-09-15T17:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme   = Taczanowski-strûkgoars |Ofbyld  = [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136 (cropped).jpg|250px]] |lûd     =  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') |Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'')  |Wittenskiplike namme = Arremon taczanowskii |Beskriuwer, j...&quot;</comment>
      <origin>1240833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4007" sha1="pq6ogad2k8p0xyc80k9oa6j3o76z6pa" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = Taczanowski-strûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon taczanowskii
|Beskriuwer, jier= [[Władysław Taczanowski|Sclater &amp; Salvin]], [[1875]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Atlapetes taczanowskii map.svg|250px]]
}}
De '''Taczanowski-strûkgoars''' (''Arremon taczanowskii'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). De fûgel is [[Endemisme|endemysk]] foar [[Perû]].

== Skaaimerken en lûd ==
De Taczanowski-strûkgoars is 18 sm lang. De skaaien hawwe itselde fearrekleed. Folwoeksen fûgels hawwe in readbrune oant ljochtoranje krún en nekke en foar it measte in swart gesicht. Se hawwe in wyt plak boppe de team en in lange wite &quot;snor&quot; mei in tinne swarte streek derûnder. De boppekant is donkergriis en de sturt swarteftich. De wjukken binne foar it measte swarteftich mei wite wjukdekfearren dy't as in plak op 'e optearde wjuk te sjen binne. De kiel is wyteftich mei donkere spikkels, it boarst, de flanken en de ûndersturtdekfearren binne middelgriis, en it midden fan 'e bûk is wyteftich. De fûgel hat in donkere readbrune iris, in swarteftige snaffel en brúngrize poaten. 

== Fersprieding en systematyk ==
De Taczanowski-strûkgoars komt foar yn sintraal Perû op 'e eastlike hellingen fan 'e [[Andes]] yn 'e departeminten Huánuco en Junín. Hy libbet yn 'e tichte  ûnderbeplanting en oan 'e rânen fan fochtige berchbosken. De hichte fan it leefgebiet leit tusken 2.500 oant 3.700 meter.

== Taksonomy ==
De Taczanowski-strûkgoars waard lang as in ûndersoarte fan 'e ''[[Atlapetes schistaceus]]'' behannele. Ut in yn 2015 publisearre stúdzje waarden tusken de twa grutte ferskillen yn [[morfology]], lûd en mitogondriaal [[DNA]] fêststeld. [[BirdLife International]]'s Handbook of the Birds of the World erkende de Taczanowski-strûkgoars yn 2016 as in selsstannige soarte. De [[Ynternasjonale Uny fan Ornitologen|IOC]] en de Clements-taksonomy folgen yn 2024. De earste ferzje fan AviList yn 2025 erkende de fûgel ek. Lykwols, sûnt febrewaris 2026 hat de ûnôfhinklike South American Classification Committee (SACC) wegere om dizze ôfsplitsing te erkennen.

De Taczanowski-strûkgoars is [[Monotypysk takson|monotypysk]].

== Gedrach en fuortplanting ==
De fûgel is in [[stânfûgel]]. Oer it dieet en it foerazjearjen is net in soad bekend. Healwei novimber is der in útflein jong fûn, wat oanjout dat de briedtiid yn oktober falt. Fierder is der oer de briedbiology neat bekend.

== Status en bedriging ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) hat de Taczanowski-strûkgoars klassifisearre as net bedrige (''Least Concern'', LC). De soarte hat in beheind ferspriedingsgebiet; de oantallen binne net krekt bekend, mar tocht wurdt dat de populaasje stabyl is. Der  binne gjin streekrjochte bedrigings fêststeld. Yn it lytse ferspriedingsgebiet wurdt er as frij algemien beskôge.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/tacbru2 eBird, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/tacbru1/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon taczanowskii|Taczanowski-strûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Taczanowskistrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]</text>
      <sha1>pq6ogad2k8p0xyc80k9oa6j3o76z6pa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240835</id>
      <parentid>1240833</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T17:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4042" sha1="h8vcycme3zou9aqidue350xzs2edeso" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = Taczanowski-strûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon taczanowskii
|Beskriuwer, jier= [[Władysław Taczanowski|Sclater &amp; Salvin]], [[1875]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Atlapetes taczanowskii map.svg|250px]]
}}
De '''Taczanowski-strûkgoars''' (''Arremon taczanowskii'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). De fûgel is [[Endemisme|endemysk]] foar [[Perû]].

== Skaaimerken en lûd ==
De Taczanowski-strûkgoars is 18 sm lang. De skaaien hawwe itselde fearrekleed. Folwoeksen fûgels hawwe in readbrune oant ljochtoranje krún en nekke en foar it measte in swart gesicht. Se hawwe in wyt plak boppe de team en in lange wite &quot;snor&quot; mei in tinne swarte streek derûnder. De boppekant is donkergriis en de sturt swarteftich. De wjukken binne foar it measte swarteftich mei wite wjukdekfearren dy't as in plak op 'e optearde wjuk te sjen binne. De kiel is wyteftich mei donkere spikkels, it boarst, de flanken en de ûndersturtdekfearren binne middelgriis, en it midden fan 'e bûk is wyteftich. De fûgel hat in donkere readbrune iris, in swarteftige snaffel en brúngrize poaten. 

== Fersprieding en systematyk ==
De Taczanowski-strûkgoars komt foar yn sintraal Perû op 'e eastlike hellingen fan 'e [[Andes]] yn 'e departeminten Huánuco en Junín. Hy libbet yn 'e tichte  ûnderbeplanting en oan 'e rânen fan fochtige berchbosken. De hichte fan it leefgebiet leit tusken 2.500 oant 3.700 meter.

== Taksonomy ==
De Taczanowski-strûkgoars waard lang as in ûndersoarte fan 'e ''[[Atlapetes schistaceus]]'' behannele. Ut in yn 2015 publisearre stúdzje waarden tusken de twa grutte ferskillen yn [[morfology]], lûd en mitogondriaal [[DNA]] fêststeld. [[BirdLife International]]'s Handbook of the Birds of the World erkende de Taczanowski-strûkgoars yn 2016 as in selsstannige soarte. De [[Ynternasjonale Uny fan Ornitologen|IOC]] en de Clements-taksonomy folgen yn 2024. De earste ferzje fan AviList yn 2025 erkende de fûgel ek. Lykwols, sûnt febrewaris 2026 hat de ûnôfhinklike South American Classification Committee (SACC) wegere om dizze ôfsplitsing te erkennen.

De Taczanowski-strûkgoars is [[Monotypysk takson|monotypysk]].

== Gedrach en fuortplanting ==
De fûgel is in [[stânfûgel]]. Oer it dieet en it foerazjearjen is net in soad bekend. Healwei novimber is der in útflein jong fûn, wat oanjout dat de briedtiid yn oktober falt. Fierder is der oer de briedbiology neat bekend.

== Status en bedriging ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) hat de Taczanowski-strûkgoars klassifisearre as net bedrige (''Least Concern'', LC). De soarte hat in beheind ferspriedingsgebiet; de oantallen binne net krekt bekend, mar tocht wurdt dat de populaasje stabyl is. Der  binne gjin streekrjochte bedrigings fêststeld. Yn it lytse ferspriedingsgebiet wurdt er as frij algemien beskôge.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=B0DF25DD5DFFFF1E Avibase, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/slabru2/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon taczanowskii|Taczanowski-strûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Taczanowskistrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]</text>
      <sha1>h8vcycme3zou9aqidue350xzs2edeso</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240914</id>
      <parentid>1240835</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:07:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>red</comment>
      <origin>1240914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4077" sha1="aw2b4f27s92qo7fzkexwmoqagti9vdc" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme   = taczanowski-strûkgoars
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Atlapetes schistaceus taczanowskii 68805136 (cropped).jpg|250px]]
|lûd     = 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift   = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'')
|Skaai   = [[strûkgoarzen]] (''Arremon'') 
|Wittenskiplike namme = Arremon taczanowskii
|Beskriuwer, jier= [[Władysław Taczanowski|Sclater &amp; Salvin]], [[1875]]
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart= [[Ofbyld:Atlapetes taczanowskii map.svg|250px]]
}}
De '''taczanowski-strûkgoars''' of '''Taczanowski's strûkgoars''' (''Arremon taczanowskii'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[Amerikaanske goarsfûgels]] (''Passerellidae'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). De fûgel is [[Endemisme|endemysk]] foar [[Perû]].

== Skaaimerken en lûd ==
De taczanowski-strûkgoars is 18 sm lang. De skaaien hawwe itselde fearrekleed. Folwoeksen fûgels hawwe in readbrune oant ljochtoranje krún en nekke en foar it measte in swart gesicht. Se hawwe in wyt plak boppe de team en in lange wite &quot;snor&quot; mei in tinne swarte streek derûnder. De boppekant is donkergriis en de sturt swarteftich. De wjukken binne foar it measte swarteftich mei wite wjukdekfearren dy't as in plak op 'e optearde wjuk te sjen binne. De kiel is wyteftich mei donkere spikkels, it boarst, de flanken en de ûndersturtdekfearren binne middelgriis, en it midden fan 'e bûk is wyteftich. De fûgel hat in donkere readbrune iris, in swarteftige snaffel en brúngrize poaten. 

== Fersprieding en systematyk ==
De taczanowski-strûkgoars komt foar yn sintraal Perû op 'e eastlike hellingen fan 'e [[Andes]] yn 'e departeminten Huánuco en Junín. Hy libbet yn 'e tichte  ûnderbeplanting en oan 'e rânen fan fochtige berchbosken. De hichte fan it leefgebiet leit tusken 2.500 oant 3.700 meter.

== Taksonomy ==
De taczanowski-strûkgoars waard lang as in ûndersoarte fan 'e ''[[Atlapetes schistaceus]]'' behannele. Ut in yn 2015 publisearre stúdzje waarden tusken de twa grutte ferskillen yn [[morfology]], lûd en mitogondriaal [[DNA]] fêststeld. [[BirdLife International]]'s Handbook of the Birds of the World erkende de taczanowski-strûkgoars yn 2016 as in selsstannige soarte. De [[Ynternasjonale Uny fan Ornitologen|IOC]] en de Clements-taksonomy folgen yn 2024. De earste ferzje fan AviList yn 2025 erkende de fûgel ek. Lykwols, sûnt febrewaris 2026 hat de ûnôfhinklike South American Classification Committee (SACC) wegere om dizze ôfsplitsing te erkennen.

De taczanowski-strûkgoars is [[Monotypysk takson|monotypysk]].

== Gedrach en fuortplanting ==
De fûgel is in [[stânfûgel]]. Oer it dieet en it foerazjearjen is net in soad bekend. Healwei novimber is der in útflein jong fûn, wat oanjout dat de briedtiid yn oktober falt. Fierder is der oer de briedbiology neat bekend.

== Status en bedriging ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] ([[IUCN]]) hat de taczanowski-strûkgoars klassifisearre as net bedrige (''Least Concern'', LC). De soarte hat in beheind ferspriedingsgebiet; de oantallen binne net krekt bekend, mar tocht wurdt dat de populaasje stabyl is. Der  binne gjin streekrjochte bedrigings fêststeld. Yn it lytse ferspriedingsgebiet wurdt er as frij algemien beskôge.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taczanowskis-brushfinch-atlapetes-taczanowskii BirdLife, 15 septimber 2026.]
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=B0DF25DD5DFFFF1E Avibase, 15 septimber 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/slabru2/cur/introduction Birds of the World, 15 septimber 2026.]
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Arremon taczanowskii|Taczanowski-strûkgoars}}
}}
{{DEFAULTSORT:Taczanowskistrukgoars}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]] 
[[Kategory:Strûkgoars]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]</text>
      <sha1>aw2b4f27s92qo7fzkexwmoqagti9vdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arremon taczanowskii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194120</id>
    <redirect title="Taczanowski-strûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240834</id>
      <timestamp>2026-09-15T17:29:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Taczanowski-strûkgoars]]</comment>
      <origin>1240834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9otfqw9xhag6drbcailyywkspzyc48g" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Taczanowski-strûkgoars]]</text>
      <sha1>9otfqw9xhag6drbcailyywkspzyc48g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Dielsteat fan Brazylje</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194121</id>
    <revision>
      <id>1240840</id>
      <timestamp>2026-09-15T18:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both;&quot; width=&quot;100%&quot; ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|30px|Flagge fan Brazylje]] ! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#cadcc6&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Dielsteaten fan Brazylje|Dielsteaten]] fan [[Brazylje]] ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Coat of arms of Brazil.svg|20px|Wapen fan Brazylje]]  |- | align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; co...&quot;</comment>
      <origin>1240840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1386" sha1="423qnlpw4o1j8xfv7uhlbbuk4h72ubz" xml:space="preserve">{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both;&quot; width=&quot;100%&quot;
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|30px|Flagge fan Brazylje]]
! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#cadcc6&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Dielsteaten fan Brazylje|Dielsteaten]] fan [[Brazylje]]
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Coat of arms of Brazil.svg|20px|Wapen fan Brazylje]]

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | [[Acre (steat)|Acre]] • [[Alagoas]] • [[Amapá]] • [[Amazonas (Braziljaanske steat)|Amazonas]] • [[Bahia]] • [[Ceará]] • [[Espírito Santo]] • [[Goiás]] • [[Maranhão]] • [[Mato Grosso]] • [[Mato Grosso do Sul]] • [[Minas Gerais]] • [[Pará]] • [[Paraíba]] • [[Paraná (steat)|Paraná]] • [[Pernambuco]] • [[Piauí]] • [[Rio de Janeiro (steat)|Rio de Janeiro]] • [[Rio Grande do Norte]] • [[Rio Grande do Sul]] • [[Rondônia]] • [[Roraima]] • [[Santa Catarina (steat)|Santa Catarina]] • [[São Paulo (steat)|São Paulo]] • [[Sergipe]] • [[Tocantins]]&lt;br&gt;
|-

| align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Federaal distrikt:''' [[Federaal Distrikt (Brazylje)|Federaal Distrikt]]
|-

|colspan=&quot;3&quot;|{{Bewurklinks|Berjocht:Navigaasje Dielsteaten fan Brazylje}}
|}
&lt;noinclude&gt;
[[Kategory:Berjocht: Navigaasje lân|Brazylje]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>423qnlpw4o1j8xfv7uhlbbuk4h72ubz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194122</id>
    <revision>
      <id>1240842</id>
      <timestamp>2026-09-15T18:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks generyk | bgcolor   = #cadcc6 | kop       = {{{namme|}}} | soort     = [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|25px]] Dielsteat fan Brazylje | image     = {{{ôfbylding|}}} | caption   = {{{ôfbyldingstekst|}}} | imagewidth = {{{ôfbyldingsbreedte|}}}  | kop1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|Symboalen}} | breed1 = &lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt; {{#if:{{{flagge|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{flagge}}}&lt;/span&gt;}} {{#if:{{{wapen|}}}|&lt;span style=&quot;disp...&quot;</comment>
      <origin>1240842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="k7rwfa1q1sj99cv893yodxejmu3youo" xml:space="preserve">{{Ynfoboks generyk
| bgcolor   = #cadcc6
| kop       = {{{namme|}}}
| soort     = [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|25px]] Dielsteat fan Brazylje
| image     = {{{ôfbylding|}}}
| caption   = {{{ôfbyldingstekst|}}}
| imagewidth = {{{ôfbyldingsbreedte|}}}

| kop1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|Symboalen}}
| breed1 =
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{{#if:{{{flagge|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{flagge}}}&lt;/span&gt;}}
{{#if:{{{wapen|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{wapen}}}&lt;/span&gt;}}
&lt;/div&gt;

| kop2     = Bestjoer
| head2_1  = regio               | item2_1 = {{{regio|}}}
| head2_2  = haadplak            | item2_2 = {{{haadplak|}}}
| head2_3  = grutste stêd        | item2_3 = {{{grutste stêd|}}}
| head2_4  = gemeenten           | item2_4 = {{{gemeenten|}}}
| head2_5  = gûverneur           | item2_5 = {{{gûverneur|}}}

| kop3     = Sifers
| head3_1  = ynwenners           | item3_1 = {{{ynwenners|}}}
| head3_2  = oerflak (km²)       | item3_2 = {{{oerflak|}}}
| head3_3  = befolkingstichtens  | item3_3 = {{{befolkingstichtens|}}}
| head3_4  = hichte (maks.)      | item3_4 = {{{hichte|}}}
| head3_5  = HDI                 | item3_5 = {{{HDI|}}}

| kop4     = Oar
| head4_1  = ôfkoarting (UF)     | item4_1 = {{{UF|}}}
| head4_2  = steat sûnt          | item4_2 = {{{steat sûnt|}}}
| head4_3  = ISO-koade           | item4_3 = {{{ISO-koade|}}}
| head4_4  = tiidsône            | item4_4 = {{{tiidsône|}}}
| head4_5  = koördinaten         | item4_5 = {{{koördinaten|}}}
| head4_6  = webside             | item4_6 = {{{webside|}}}

| image0   = {{{ôfbylding2|}}}
| caption0 = {{{ôfbyldingstekst2|}}}

| otherkop2= {{#if:{{{mapname|}}}|Kaart}}
| other4   = {{#if:{{{mapname|}}}|
  {{Posysjekaart|{{{mapname}}}
  |lat_deg={{{lat_deg}}}
  |lat_min={{{lat_min}}}
  |lat_sec={{{lat_sec|0}}}
  |lat_dir={{{lat_dir|S}}}
  |lon_deg={{{lon_deg}}}
  |lon_min={{{lon_min|}}}
  |lon_sec={{{lon_sec|0}}}
  |lon_dir={{{lon_dir|W}}}
  |width={{#if:{{{mapwidth|}}}|{{{mapwidth}}}|260}}
  |float=center
  |mark={{{mark|Blue pog.svg}}}
  |marksize={{{marksize|8}}}
  |label=
  |position={{{labelposition|right}}}
  |caption={{{tekst by posysjekaart|}}}
  }}}}

| kop99 = {{#if:{{{ôfbylding99|}}}|Kaart}}
| image99 ={{{ôfbylding99|}}}
| caption99 ={{{ôfbyldingstekst99|}}}
| imagewidth99 ={{{ôfbyldingsbreedte99|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{Sjablooninfo|1=

== Tapasse ==
Brûk de ynfoboks sa:

&lt;pre&gt;
{{Ynfoboks steat fan Brazylje
| namme                = 
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| flagge               = 
| wapen                = 
| regio                = 
| haadplak             = 
| grutste stêd         = 
| gemeenten            = 
| gûverneur            = 
| ynwenners            = 
| oerflak              = 
| befolkingstichtens   = 
| hichte               = 
| HDI                  = 
| UF                   = 
| steat sûnt           = 
| ISO-koade            = 
| tiidsône             = 
| koördinaten          = 
| webside              = 
| mapname              = 
| lat_deg              = 
| lat_min              = 
| lat_dir              = S
| lon_deg              = 
| lon_min              = 
| lon_dir              = W
| tekst by posysjekaart= 
| ôfbylding99          = 
| ôfbyldingstekst99    = 
| ôfbyldingsbreedte99  = 
}}
&lt;/pre&gt;
}}
[[Kategory:Ynfoboks Geografy|Brazylje]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k7rwfa1q1sj99cv893yodxejmu3youo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240845</id>
      <parentid>1240842</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Berjocht:Ynfoboks steat fan Brazylje]] omneamd ta [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje]]</comment>
      <origin>1240842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="k7rwfa1q1sj99cv893yodxejmu3youo" xml:space="preserve">{{Ynfoboks generyk
| bgcolor   = #cadcc6
| kop       = {{{namme|}}}
| soort     = [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|25px]] Dielsteat fan Brazylje
| image     = {{{ôfbylding|}}}
| caption   = {{{ôfbyldingstekst|}}}
| imagewidth = {{{ôfbyldingsbreedte|}}}

| kop1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|Symboalen}}
| breed1 =
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{{#if:{{{flagge|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{flagge}}}&lt;/span&gt;}}
{{#if:{{{wapen|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{wapen}}}&lt;/span&gt;}}
&lt;/div&gt;

| kop2     = Bestjoer
| head2_1  = regio               | item2_1 = {{{regio|}}}
| head2_2  = haadplak            | item2_2 = {{{haadplak|}}}
| head2_3  = grutste stêd        | item2_3 = {{{grutste stêd|}}}
| head2_4  = gemeenten           | item2_4 = {{{gemeenten|}}}
| head2_5  = gûverneur           | item2_5 = {{{gûverneur|}}}

| kop3     = Sifers
| head3_1  = ynwenners           | item3_1 = {{{ynwenners|}}}
| head3_2  = oerflak (km²)       | item3_2 = {{{oerflak|}}}
| head3_3  = befolkingstichtens  | item3_3 = {{{befolkingstichtens|}}}
| head3_4  = hichte (maks.)      | item3_4 = {{{hichte|}}}
| head3_5  = HDI                 | item3_5 = {{{HDI|}}}

| kop4     = Oar
| head4_1  = ôfkoarting (UF)     | item4_1 = {{{UF|}}}
| head4_2  = steat sûnt          | item4_2 = {{{steat sûnt|}}}
| head4_3  = ISO-koade           | item4_3 = {{{ISO-koade|}}}
| head4_4  = tiidsône            | item4_4 = {{{tiidsône|}}}
| head4_5  = koördinaten         | item4_5 = {{{koördinaten|}}}
| head4_6  = webside             | item4_6 = {{{webside|}}}

| image0   = {{{ôfbylding2|}}}
| caption0 = {{{ôfbyldingstekst2|}}}

| otherkop2= {{#if:{{{mapname|}}}|Kaart}}
| other4   = {{#if:{{{mapname|}}}|
  {{Posysjekaart|{{{mapname}}}
  |lat_deg={{{lat_deg}}}
  |lat_min={{{lat_min}}}
  |lat_sec={{{lat_sec|0}}}
  |lat_dir={{{lat_dir|S}}}
  |lon_deg={{{lon_deg}}}
  |lon_min={{{lon_min|}}}
  |lon_sec={{{lon_sec|0}}}
  |lon_dir={{{lon_dir|W}}}
  |width={{#if:{{{mapwidth|}}}|{{{mapwidth}}}|260}}
  |float=center
  |mark={{{mark|Blue pog.svg}}}
  |marksize={{{marksize|8}}}
  |label=
  |position={{{labelposition|right}}}
  |caption={{{tekst by posysjekaart|}}}
  }}}}

| kop99 = {{#if:{{{ôfbylding99|}}}|Kaart}}
| image99 ={{{ôfbylding99|}}}
| caption99 ={{{ôfbyldingstekst99|}}}
| imagewidth99 ={{{ôfbyldingsbreedte99|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{Sjablooninfo|1=

== Tapasse ==
Brûk de ynfoboks sa:

&lt;pre&gt;
{{Ynfoboks steat fan Brazylje
| namme                = 
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| flagge               = 
| wapen                = 
| regio                = 
| haadplak             = 
| grutste stêd         = 
| gemeenten            = 
| gûverneur            = 
| ynwenners            = 
| oerflak              = 
| befolkingstichtens   = 
| hichte               = 
| HDI                  = 
| UF                   = 
| steat sûnt           = 
| ISO-koade            = 
| tiidsône             = 
| koördinaten          = 
| webside              = 
| mapname              = 
| lat_deg              = 
| lat_min              = 
| lat_dir              = S
| lon_deg              = 
| lon_min              = 
| lon_dir              = W
| tekst by posysjekaart= 
| ôfbylding99          = 
| ôfbyldingstekst99    = 
| ôfbyldingsbreedte99  = 
}}
&lt;/pre&gt;
}}
[[Kategory:Ynfoboks Geografy|Brazylje]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k7rwfa1q1sj99cv893yodxejmu3youo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240849</id>
      <parentid>1240845</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje]] omneamd ta [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje]]: oanpast oan oare nammen ferlykbere ynfoboksen.</comment>
      <origin>1240842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="k7rwfa1q1sj99cv893yodxejmu3youo" xml:space="preserve">{{Ynfoboks generyk
| bgcolor   = #cadcc6
| kop       = {{{namme|}}}
| soort     = [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|25px]] Dielsteat fan Brazylje
| image     = {{{ôfbylding|}}}
| caption   = {{{ôfbyldingstekst|}}}
| imagewidth = {{{ôfbyldingsbreedte|}}}

| kop1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|Symboalen}}
| breed1 =
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{{#if:{{{flagge|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{flagge}}}&lt;/span&gt;}}
{{#if:{{{wapen|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 20px;&quot;&gt;{{{wapen}}}&lt;/span&gt;}}
&lt;/div&gt;

| kop2     = Bestjoer
| head2_1  = regio               | item2_1 = {{{regio|}}}
| head2_2  = haadplak            | item2_2 = {{{haadplak|}}}
| head2_3  = grutste stêd        | item2_3 = {{{grutste stêd|}}}
| head2_4  = gemeenten           | item2_4 = {{{gemeenten|}}}
| head2_5  = gûverneur           | item2_5 = {{{gûverneur|}}}

| kop3     = Sifers
| head3_1  = ynwenners           | item3_1 = {{{ynwenners|}}}
| head3_2  = oerflak (km²)       | item3_2 = {{{oerflak|}}}
| head3_3  = befolkingstichtens  | item3_3 = {{{befolkingstichtens|}}}
| head3_4  = hichte (maks.)      | item3_4 = {{{hichte|}}}
| head3_5  = HDI                 | item3_5 = {{{HDI|}}}

| kop4     = Oar
| head4_1  = ôfkoarting (UF)     | item4_1 = {{{UF|}}}
| head4_2  = steat sûnt          | item4_2 = {{{steat sûnt|}}}
| head4_3  = ISO-koade           | item4_3 = {{{ISO-koade|}}}
| head4_4  = tiidsône            | item4_4 = {{{tiidsône|}}}
| head4_5  = koördinaten         | item4_5 = {{{koördinaten|}}}
| head4_6  = webside             | item4_6 = {{{webside|}}}

| image0   = {{{ôfbylding2|}}}
| caption0 = {{{ôfbyldingstekst2|}}}

| otherkop2= {{#if:{{{mapname|}}}|Kaart}}
| other4   = {{#if:{{{mapname|}}}|
  {{Posysjekaart|{{{mapname}}}
  |lat_deg={{{lat_deg}}}
  |lat_min={{{lat_min}}}
  |lat_sec={{{lat_sec|0}}}
  |lat_dir={{{lat_dir|S}}}
  |lon_deg={{{lon_deg}}}
  |lon_min={{{lon_min|}}}
  |lon_sec={{{lon_sec|0}}}
  |lon_dir={{{lon_dir|W}}}
  |width={{#if:{{{mapwidth|}}}|{{{mapwidth}}}|260}}
  |float=center
  |mark={{{mark|Blue pog.svg}}}
  |marksize={{{marksize|8}}}
  |label=
  |position={{{labelposition|right}}}
  |caption={{{tekst by posysjekaart|}}}
  }}}}

| kop99 = {{#if:{{{ôfbylding99|}}}|Kaart}}
| image99 ={{{ôfbylding99|}}}
| caption99 ={{{ôfbyldingstekst99|}}}
| imagewidth99 ={{{ôfbyldingsbreedte99|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{Sjablooninfo|1=

== Tapasse ==
Brûk de ynfoboks sa:

&lt;pre&gt;
{{Ynfoboks steat fan Brazylje
| namme                = 
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| flagge               = 
| wapen                = 
| regio                = 
| haadplak             = 
| grutste stêd         = 
| gemeenten            = 
| gûverneur            = 
| ynwenners            = 
| oerflak              = 
| befolkingstichtens   = 
| hichte               = 
| HDI                  = 
| UF                   = 
| steat sûnt           = 
| ISO-koade            = 
| tiidsône             = 
| koördinaten          = 
| webside              = 
| mapname              = 
| lat_deg              = 
| lat_min              = 
| lat_dir              = S
| lon_deg              = 
| lon_min              = 
| lon_dir              = W
| tekst by posysjekaart= 
| ôfbylding99          = 
| ôfbyldingstekst99    = 
| ôfbyldingsbreedte99  = 
}}
&lt;/pre&gt;
}}
[[Kategory:Ynfoboks Geografy|Brazylje]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k7rwfa1q1sj99cv893yodxejmu3youo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240852</id>
      <parentid>1240849</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3838" sha1="07oa331czyc1a1lgxdma2u99un3i23a" xml:space="preserve">{{Ynfoboks generyk
| bgcolor   = #cadcc6
| kop       = {{{namme|}}}
| soort     = [[Ofbyld:Flag of Brazil.svg|25px]] Dielsteat fan Brazylje
| image     = {{{ôfbylding|}}}
| caption   = {{{ôfbyldingstekst|}}}
| imagewidth = {{{ôfbyldingsbreedte|}}}

&lt;!-- EMBLEMEN: Flagge en Wapen njonken of boppe-inoar --&gt;
| kop1 = {{#if:{{{flagge|}}}|{{#if:{{{wapen|}}}|Symboalen|Symboal}}|{{#if:{{{wapen|}}}|Symboal}}}}
| breed1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|&lt;div style=&quot;display: flex; justify-content: space-evenly; align-items: center; background-color:#f8f9fa; padding:8px 5px; border:1px solid #ced4da;&quot;&gt;{{#if:{{{flagge|}}}|{{#if:{{{wapen|}}}|&lt;div style=&quot;flex: 0 1 auto; padding: 0 5px;&quot;&gt;[[File:{{{flagge}}}|x55px|border]]&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;flex: 0 1 auto; padding: 0 5px;&quot;&gt;[[File:{{{wapen}}}|x55px]]&lt;/div&gt;|&lt;div style=&quot;flex: 0 1 auto;&quot;&gt;[[File:{{{flagge}}}|x85px|border]]&lt;/div&gt;}}|{{#if:{{{wapen|}}}|&lt;div style=&quot;flex: 0 1 auto;&quot;&gt;[[File:{{{wapen}}}|x85px]]&lt;/div&gt;}}}}&lt;/div&gt;}}

| kop2     = Bestjoer
| head2_1  = regio               | item2_1 = {{{regio|}}}
| head2_2  = haadplak            | item2_2 = {{{haadplak|}}}
| head2_3  = grutste stêd        | item2_3 = {{{grutste stêd|}}}
| head2_4  = gemeenten           | item2_4 = {{{gemeenten|}}}
| head2_5  = gûverneur           | item2_5 = {{{gûverneur|}}}

| kop3     = Sifers
| head3_1  = ynwenners           | item3_1 = {{{ynwenners|}}}
| head3_2  = oerflak (km²)       | item3_2 = {{{oerflak|}}}
| head3_3  = befolkingstichtens  | item3_3 = {{{befolkingstichtens|}}}
| head3_4  = hichte (maks.)      | item3_4 = {{{hichte|}}}
| head3_5  = HDI                 | item3_5 = {{{HDI|}}}

| kop4     = Oar
| head4_1  = ôfkoarting (UF)     | item4_1 = {{{UF|}}}
| head4_2  = steat sûnt          | item4_2 = {{{steat sûnt|}}}
| head4_3  = ISO-koade           | item4_3 = {{{ISO-koade|}}}
| head4_4  = tiidsône            | item4_4 = {{{tiidsône|}}}
| head4_5  = koördinaten         | item4_5 = {{{koördinaten|}}}
| head4_6  = webside             | item4_6 = {{{webside|}}}

| image0   = {{{ôfbylding2|}}}
| caption0 = {{{ôfbyldingstekst2|}}}

| otherkop2= {{#if:{{{mapname|}}}|Kaart}}
| other4   = {{#if:{{{mapname|}}}|
  {{Posysjekaart|{{{mapname}}}
  |lat_deg={{{lat_deg}}}
  |lat_min={{{lat_min}}}
  |lat_sec={{{lat_sec|0}}}
  |lat_dir={{{lat_dir|S}}}
  |lon_deg={{{lon_deg}}}
  |lon_min={{{lon_min|}}}
  |lon_sec={{{lon_sec|0}}}
  |lon_dir={{{lon_dir|W}}}
  |width={{#if:{{{mapwidth|}}}|{{{mapwidth}}}|260}}
  |float=center
  |mark={{{mark|Blue pog.svg}}}
  |marksize={{{marksize|8}}}
  |label=
  |position={{{labelposition|right}}}
  |caption={{{tekst by posysjekaart|}}}
  }}}}

| kop99 = {{#if:{{{ôfbylding99|}}}|Kaart}}
| image99 ={{{ôfbylding99|}}}
| caption99 ={{{ôfbyldingstekst99|}}}
| imagewidth99 ={{{ôfbyldingsbreedte99|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{Sjablooninfo|1=

== Tapasse ==
Brûk de ynfoboks sa:

&lt;pre&gt;
{{Ynfoboks steat fan Brazylje
| namme                = 
| ôfbylding            = 
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = 
| flagge               = 
| wapen                = 
| regio                = 
| haadplak             = 
| grutste stêd         = 
| gemeenten            = 
| gûverneur            = 
| ynwenners            = 
| oerflak              = 
| befolkingstichtens   = 
| hichte               = 
| HDI                  = 
| UF                   = 
| steat sûnt           = 
| ISO-koade            = 
| tiidsône             = 
| koördinaten          = 
| webside              = 
| mapname              = 
| lat_deg              = 
| lat_min              = 
| lat_dir              = S
| lon_deg              = 
| lon_min              = 
| lon_dir              = W
| tekst by posysjekaart= 
| ôfbylding99          = 
| ôfbyldingstekst99    = 
| ôfbyldingsbreedte99  = 
}}
&lt;/pre&gt;
}}
[[Kategory:Ynfoboks Geografy|Brazylje]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07oa331czyc1a1lgxdma2u99un3i23a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Ynfoboks steat fan Brazylje</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194123</id>
    <redirect title="Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje" />
    <revision>
      <id>1240846</id>
      <timestamp>2026-09-15T18:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Berjocht:Ynfoboks steat fan Brazylje]] omneamd ta [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje]]</comment>
      <origin>1240846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="2irbyri232e2e8fig5sokuknrxloxv5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje]]</text>
      <sha1>2irbyri232e2e8fig5sokuknrxloxv5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194124</id>
    <redirect title="Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje" />
    <revision>
      <id>1240850</id>
      <timestamp>2026-09-15T18:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat fan Brazylje]] omneamd ta [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje]]: oanpast oan oare nammen ferlykbere ynfoboksen.</comment>
      <origin>1240850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="esebtx5wd5oti6h69lml6ataqscgaxa" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Berjocht:Ynfoboks dielsteat Brazylje]]</text>
      <sha1>esebtx5wd5oti6h69lml6ataqscgaxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bahia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194126</id>
    <revision>
      <id>1240880</id>
      <timestamp>2026-09-15T20:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Wurk}} {{Ynfoboks steat fan Brazylje | namme                = Bahia | ôfbylding            = Bahia in Brazil.svg | ôfbyldingsbreedte    =  | ôfbyldingstekst      = Lokaasje fan Bahia yn Brazylje. | flagge               = Bandeira da Bahia.svg | wapen                = Brasão do estado da Bahia.svg | regio                = [[Noardeast (Brazylje)|Noardeast]] | haadplak             = [[Salvador (Bahia)|Salvador]] | grutste stêd         = Salvador | gemeenten            =...&quot;</comment>
      <origin>1240880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11596" sha1="72qtqqea7da1vpsiwzl37q2mpj8o7mp" xml:space="preserve">{{Wurk}}
{{Ynfoboks steat fan Brazylje
| namme                = Bahia
| ôfbylding            = Bahia in Brazil.svg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = Lokaasje fan Bahia yn Brazylje.
| flagge               = Bandeira da Bahia.svg
| wapen                = Brasão do estado da Bahia.svg
| regio                = [[Noardeast (Brazylje)|Noardeast]]
| haadplak             = [[Salvador (Bahia)|Salvador]]
| grutste stêd         = Salvador
| gemeenten            = 417
| gûverneur            = 
| ynwenners            = 14.870.907 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt;
| oerflak              = 564.733 km²
| befolkingstichtens   = 
| hichte               = 
| HDI                  = 
| UF                   = BA
| steat sûnt           = 1889
| ISO-koade            = BR-BA
| tiidsône             = UTC−3
| koördinaten          = 
| webside              = [http://www.ba.gov.br www.ba.gov.br]
| mapname              = 
| lat_deg              = 
| lat_min              = 
| lat_dir              = S
| lon_deg              = 
| lon_min              = 
| lon_dir              = W
| tekst by posysjekaart= 
| ôfbylding99          = 
| ôfbyldingstekst99    = 
| ôfbyldingsbreedte99  = 
}}
'''Bahia''' is ien fan 'e 26 [[Dielsteaten fan Brazylje|dielsteaten]] fan [[Brazylje]]. De steat mei de standerôfkoarting BA hat in oerflak fan sa'n 564.733 km² en dêrmei is de steat 13,6 kear grutter as Nederlân. Bahia leit yn 'e [[Noardeast (regio)|regio Noardeast]] en grinzget yn it easten oan 'e [[Atlantyske Oseaan]] en fierder oan 'e steaten [[Espírito Santo (steat)|Espírito Santo]] yn it Súdeasten, [[Minas Gerais]] yn it suden, [[Goiás (steat)|Goiás]] en [[Tocantins (steat)|Tocantins]] yn it westen, [[Piauí (steat)|Piauí]] yn it noardwesten, [[Pernambuco]] yn it noarden en [[Alagoas]] en [[Sergipe]] yn it noardeasten. 

De haadstêd is [[Salvador (Bahia)|Salvador]]. It ynwennertal fan Bahia makket likernôch 7% út fan 'e Braziljaanske befolking. 

== Bestjoerlike yndieling ==
Brazylje is in federale republyk dy't streekrjocht ferdield is yn steaten (''estados''), en de steaten binne op har beurt bestjoerlik ferdield yn gemeenten (''municípios''). Bahia hat yn totaal 417 gemeenten. Eltse gemeente hat in eigen keazen boargemaster (''prefeito'') en in gemeenteried (''câmara de vereadores''). Grutte gemeenten binne faak noch fierder ferdield yn distrikten foar lokaal bestjoer.

== Geografy en klimaat ==
Mei in oerflak fan 564.733 km² is Bahia de op fjouwer nei grutste steat fan Brazylje. De steat leit yn it suden fan 'e regio Noardeast en hat mei mear as 1.100 kilometer de langste kustline fan alle Braziljaanske steaten oan 'e Atlantyske Oseaan.
[[Ofbyld:Atlantic Forest.jpg|thumb|left|Atlantysk Reinwâld.]]
It lânskip lit in sterke ferskaat sjen en kin yn trije grutte geografyske sônes ferdield wurde:
* De Kuststripe (''Zona da Mata''): in smelle, tropyske kuststripe dêr't ek it Atlantysk Reinwâld (''Mata Atlântica'') groeit, mei strannen, dunen, mangroves en koraalriffen.
* It Ynlânsk Plato (''Agreste en Sertão''): in grut, heger lizzend plato mei de karakteristike drûge strûk- en savanne-fegetaasje dy't de [[Caatinga]] neamd wurdt. Yn it midden fan 'e steat leit it berchgebiet fan 'e [[Chapada Diamantina]], in dwersketen fan 'e Espinhaço-bergen, mei toppen fan mear as 2.000 meter  (dêr't de [[Pico do Barbado]] mei 2.033 meter de heechste berch fan is).
* It Westen (''Cerrado''): In heechflakte mei in savanne-klimaat, in gebiet mei grutskalige, moderne lânbou.

In grut part fan it wetter yn 'e steat wurdt ôfwettere troch it streamgebiet fan 'e [[São Francisco (rivier)|São Francisco]], de wichtichste rivier fan Bahia en ien fan 'e grutste rivieren fan Súd-Amearika. De rivier streamt yn it suden by de grins mei [[Minas Gerais]] de steat binnen, meändert troch it drûge binnenlân nei it noarden en bûget nei it easten ôf, dêr't er op 'e grins tusken [[Sergipe]] en [[Alagoas]] yn 'e Oseaan útkomt. De rivier is te befarren en foarmet in fitale boarne foar drinkwetter en de irrigaasje fan lânbougebieten. 
[[Ofbyld:Barragem de Sobradinho-BA.jpg|thumb|260px|Sobradinho-dam.]]
Yn 'e rivier leit de [[Sobradinho-dam]]. De opslachmar Reservatório de Sobradinho hat in oerflak fan mear as 4.200 km² en foarmet ien fan 'e grutste keunstmjittige marren fan 'e wrâld. It is in tige wichtige boarne foar sawol de opwekking fan [[elektrisiteit]] as it wetterbehear yn 'e steat. 

Oare wichtige rivieren dy't streekrjocht nei de Atlantyske Oseaan streame binne de Paraguaçu, de Contas en de Jequitinhonha.

It klimaat fariearret fan tige fochtich-tropysk oan 'e kust oant ynlânsk semy-aride:

== Befolking ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: center;&quot;
|+ Befolkingsûntwikkeling fan Bahia (1872–2022)
! Jier
| '''1872''' || '''1890''' || '''1900''' || '''1920''' || '''1940''' || '''1950''' || '''1960'''
|-
! Ynwennertal
| 1.379.616 || 1.919.802 || 2.117.956 || 3.334.465 || 3.918.112 || 4.834.575 || 5.990.605
|-
! Groei
| — || +39,2% || +10,3% || +57,4% || +17,5% || +23,4% || +23,9%
|-
! Jier
| '''1970''' || '''1980''' || '''1991''' || '''2000''' || '''2010''' || '''2022''' ||
|-
! Ynwennertal
| 7.583.140 || 9.597.393 || 11.855.157 || 13.085.769 || 14.016.906 || 14.141.626 ||
|-
! Groei
| +26,6% || +26,6% || +23,5% || +10,4% || +7,1% || +0,9% ||
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|+ De 20 grutste stêden fan Bahia (2017)
! Stêd !! Ynwenners !! style=&quot;width:20px;&quot; | !! Stêd !! Ynwenners
|-
| [[Ofbyld:Bandeira de Salvador.svg|20px|border|Salvador]] [[Salvador (stêd)|Salvador da Bahia]] || align=&quot;right&quot; | 2.953.986 || || [[Ofbyld:Bandeira-barreiras.jpg|20px|border|Barreiras]] [[Barreiras (gemente)|Barreiras]] || align=&quot;right&quot; | 157.638
|-
| [[Ofbyld:Br-ba-fs.jpg|20px|border|Feira de Santana]] [[Feira de Santana (gemente)|Feira de Santana]] || align=&quot;right&quot; | 627.447 || || [[Ofbyld:Bandeira de Alagoinhas - BA.svg|20px|border|Alagoinhas]] [[Alagoinhas (gemente)|Alagoinhas]] || align=&quot;right&quot; | 155.979
|-
| [[Ofbyld:Bandeira Vitoria da Conquista.svg|20px|border|Vitória da Conquista]] [[Vitória da Conquista (gemente)|Vitória da Conquista]] || align=&quot;right&quot; | 348.718 || || [[Ofbyld:BandeiraPortoSeguro.jpg|20px|border|Porto Seguro]] [[Porto Seguro (gemente)|Porto Seguro]] || align=&quot;right&quot; | 149.324
|-
| [[Ofbyld:Bandeira de Camaçari.jpg|20px|border|Camaçari]] [[Camaçari]] || align=&quot;right&quot; | 296.893 || || [[Ofbyld:Bandeira de Simões Filho.png|20px|border|Simões Filho]] [[Simões Filho]] || align=&quot;right&quot; | 136.050
|-
| [[Ofbyld:Juazeiro Flag.png|20px|border|Juazeiro]] [[Juazeiro (gemente)|Juazeiro]] || align=&quot;right&quot; | 221.773 || || [[Ofbyld:Bandeira de Paulo Afonso.jpg|20px|border|Paulo Afonso]] [[Paulo Afonso (gemente)|Paulo Afonso]] || align=&quot;right&quot; | 120.706
|-
| [[Ofbyld:Bandeira Itabuna Bahia Brasil.svg|20px|border|Itabuna]] [[Itabuna]] || align=&quot;right&quot; | 221.046 || || [[Ofbyld:Bandeira eunapolis.svg|20px|Eunápolis]] [[Eunápolis]] || align=&quot;right&quot; | 115.290
|-
| [[Ofbyld:Bandeira-de-Lauro-de-Freitas1.jpg|20px|border|Lauro de Freitas]] [[Lauro de Freitas]] || align=&quot;right&quot; | 197.636 || || [[Ofbyld:Bandeira de Santo Antônio de Jesus (Bahia).svg|20px|border|Santo Antônio de Jesus]] [[Santo Antônio de Jesus (gemente)|Santo Antônio de Jesus]] || align=&quot;right&quot; | 103.342
|-
| [[Ofbyld:Flag of Ilhéus.svg|20px|border|Ilhéus]] [[Ilhéus]] || align=&quot;right&quot; | 176.341 || || [[Ofbyld:Flag Valença Bahia.png|20px|border|Valença]] [[Valença (Bahia)|Valença]] || align=&quot;right&quot; | 98.749
|-
| [[Ofbyld:Bandeira de Jequié.JPG|20px|Jequié]] [[Jequié (gemente)|Jequié]] || align=&quot;right&quot; | 162.209 || || [[Ofbyld:Bandeira de Candeias.png|20px|border|Candeias]] [[Candeias (Bahia)|Candeias]] || align=&quot;right&quot; | 89.707
|-
| [[Ofbyld:Bandeira_Teixeira_de_Freitas_-_BA.svg|20px|border|Teixeira de Freitas]] [[Teixeira de Freitas]] || align=&quot;right&quot; | 161.960 || || [[Ofbyld:Bandeira de Guanambi - BA.svg|20px|border|Guanambi]] [[Guanambi (gemente)|Guanambi]] || align=&quot;right&quot; | 86.808
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;5&quot; | &lt;small&gt;Boarne: {{pt}} IBGE - [http://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2017/estimativa_dou_2017.pdf Rûzing ynwennertallen 2017]&lt;/small&gt;
|}

=== Religy ===
[[Ofbyld:Igreja de São Francisco Salvador 2019-6875.jpg|thumb|260px|Sint-Fransiskustsjerke fan Salvador.]]
Bahia stiet yn [[Brazylje]] bekend om syn rike, kulturele en religieuze ferskaat. De steat is it histoaryske hert fan 'e Afro-Braziljaanske kultuer, wat soarget foar in sterke ferweving fan it roomsk-katolisisme mei Afrikaanske religieuze tradysjes (synkretisme).
Yn 'e ûndersteande tabel stiet de religieuze ferdieling fan 'e befolking fan Bahia neffens de meast resinte offisjele folkstelling:&lt;ref name=&quot;ibge2010&quot;&gt;IBGE (Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística): ''Censo Demográfico 2010 - Tabela 2094: População residente por cor ou raça e religião'', Rio de Janeiro.&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: auto;&quot;
|+ Religieuze ferdieling yn Bahia (2010)
! Religy / Stroming !! Ynwennertal !! Oandiel (%)
|-
| [[Roomsk-katolisisme]] || 9.138.832 || 65,2%
|-
| [[Protestantisme]] || 2.438.941 || 17,4%
|-
| Gjin religy || 1.682.028 || 12,0%
|-
| [[Spiritisme]] (Kardesisme) || 154.185 || 1,1%
|-
| Afro-Braziljaanske religys ([[Candomblé]] / [[Umbanda]]) || 112.135 || 0,8%
|-
| Oare religys / Unbekend || 490.785 || 3,5%
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| '''Totaal''' || '''14.016.906''' || '''100,0%'''
|}

== Natuer en nasjonale parken ==
[[Ofbyld:Chapada diamantina..jpg|thumb|260px|Chapada Diamantina.]]
In grut part fan 'e natuer yn Bahia wurdt beskerme troch federale nasjonale parken (''Parques Nacionais''), dy't beheard wurde troch it Brazyljaanske miljeu-ynstitút ICMBio. Dizze parken fertsjintwurdigje in grut ferskaat oan ekosystemen, lykas it Atlantysk Reinwâld (Mata Atlântica), de drûge berchgebieten fan 'e [[Caatinga]], en marine-ekosystemen foar de kust.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: auto;&quot;
|+ Nasjonale parken yn de steat Bahia
! Nasjonaal Park !! Oprjochte !! Oerflak (km²) !! Skaaimerken &amp; Lânskip
|-
| [[Nasjonaal Park Chapada Diamantina]] || 1985 || 1.520 || Berchgebiet yn it binnenlân mei tafelbergen, wetterfallen, grotten en kleauwen.
|-
| [[Nasjonaal Park Marinho dos Abrolhos]] || 1983 || 913 || It earste marine park fan Brazylje, ferneamd om syn koraalriffen en bultrêchwalfisken.
|-
| [[Nasjonaal Park Descobrimento]] || 1999 || 226 || Beskermet it meast oarspronklike part fan it Atlantysk Reinwâld, dat sûnt de jierren 1950 foar it grutste part kapt is om plak te meitsjen foar produksjebosk mei eukalytusbeammen.
|-
| [[Nasjonaal Park de Monte Pascoal]] || 1961 || 223 || Histoarysk gebiet mei de berch dy't yn 1500 as earste troch Portegeeske ferkenners sjoen waard.
|-
| [[Nasjonal Park do Pau Brasil]] || 1999 || 190 || Oprjochte om de seldsume en beskermde brazylbeam (''Paubrasilia echinata'') te beskermjen.
|-
| [[Nasjonaal Park do Alto Cariri]] || 2010 || 192 || Leit yn it suden fan 'e steat en beskermet in berchketen mei in hiele hege biodiversiteit.
|-
| [[Nasjonaal Park Grande Sertão Veredas]] || 1989 || 2.300 || Leit foar it grutste part yn [[Minas Gerais]], mar rint foar in lyts part troch yn it westen fan Bahia.
|}

== Ekonomy ==
De meast wichtige pylders fan 'e ekonomy binne yndustry en petrogemy, lânbou en feehâlderij, toerisme en tsjinstferliening en mynbou.

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Bahia}}
}}
{{Dielsteat fan Brazylje}}
[[Kategory:Steat fan Brazylje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1823]]</text>
      <sha1>72qtqqea7da1vpsiwzl37q2mpj8o7mp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240919</id>
      <parentid>1240880</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Wurk ferwidere.</comment>
      <origin>1240919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11590" sha1="dis25ssi8fexf7caow1hf22pqyupjjr" xml:space="preserve">{{Ynfoboks steat fan Brazylje
| namme                = Bahia
| ôfbylding            = Bahia in Brazil.svg
| ôfbyldingsbreedte    = 
| ôfbyldingstekst      = Lokaasje fan Bahia yn Brazylje.
| flagge               = Bandeira da Bahia.svg
| wapen                = Brasão do estado da Bahia.svg
| regio                = [[Noardeast (Brazylje)|Noardeast]]
| haadplak             = [[Salvador (Bahia)|Salvador]]
| grutste stêd         = Salvador
| gemeenten            = 417
| gûverneur            = 
| ynwenners            = 14.870.907 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt;
| oerflak              = 564.733 km²
| befolkingstichtens   = 
| hichte               = 
| HDI                  = 
| UF                   = BA
| steat sûnt           = 1889
| ISO-koade            = BR-BA
| tiidsône             = UTC−3
| koördinaten          = 
| webside              = [http://www.ba.gov.br www.ba.gov.br]
| mapname              = 
| lat_deg              = 
| lat_min              = 
| lat_dir              = S
| lon_deg              = 
| lon_min              = 
| lon_dir              = W
| tekst by posysjekaart= 
| ôfbylding99          = 
| ôfbyldingstekst99    = 
| ôfbyldingsbreedte99  = 
}}
'''Bahia''' is ien fan 'e 26 [[Dielsteaten fan Brazylje|dielsteaten]] fan [[Brazylje]]. De steat mei de standerôfkoarting BA hat in oerflak fan sa'n 564.733 km² en dêrmei is de steat 13,6 kear grutter as Nederlân. Bahia leit yn 'e [[Noardeast (regio)|regio Noardeast]] en grinzget yn it easten oan 'e [[Atlantyske Oseaan]] en fierder oan 'e steaten [[Espírito Santo (steat)|Espírito Santo]] yn it súdeasten, [[Minas Gerais]] yn it suden, [[Goiás (steat)|Goiás]] en [[Tocantins (steat)|Tocantins]] yn it westen, [[Piauí (steat)|Piauí]] yn it noardwesten, [[Pernambuco]] yn it noarden en [[Alagoas]] en [[Sergipe]] yn it noardeasten. 

De haadstêd is [[Salvador (Bahia)|Salvador]]. It ynwennertal fan Bahia makket likernôch 7% út fan 'e Braziljaanske befolking. 

== Bestjoerlike yndieling ==
Brazylje is in federale republyk dy't streekrjocht ferdield is yn steaten (''estados''), en de steaten binne op har beurt bestjoerlik ferdield yn gemeenten (''municípios''). Bahia hat yn totaal 417 gemeenten. Eltse gemeente hat in eigen keazen boargemaster (''prefeito'') en in gemeenteried (''câmara de vereadores''). Grutte gemeenten binne faak noch fierder ferdield yn distrikten foar lokaal bestjoer.

== Geografy en klimaat ==
Mei in oerflak fan 564.733 km² is Bahia de op fjouwer nei grutste steat fan Brazylje. De steat leit yn it suden fan 'e regio Noardeast en hat mei mear as 1.100 kilometer de langste kustline fan alle Braziljaanske steaten oan 'e Atlantyske Oseaan.
[[Ofbyld:Atlantic Forest.jpg|thumb|left|Atlantysk Reinwâld]]
It lânskip lit in sterke ferskaat sjen en kin yn trije grutte geografyske sônes ferdield wurde:
* De Kuststripe (''Zona da Mata''): in smelle, tropyske kuststripe dêr't ek it Atlantysk Reinwâld (''Mata Atlântica'') groeit, mei strannen, dunen, mangroves en koraalriffen.
* It Ynlânsk Plato (''Agreste en Sertão''): in grut, heger lizzend plato mei de karakteristike drûge strûk- en savanne-fegetaasje dy't de [[Caatinga]] neamd wurdt. Yn it midden fan 'e steat leit it berchgebiet fan 'e [[Chapada Diamantina]], in dwersketen fan 'e Espinhaço-bergen, mei toppen fan mear as 2.000 meter  (dêr't de [[Pico do Barbado]] mei 2.033 meter de heechste berch fan is).
* It Westen (''Cerrado''): In heechflakte mei in savanne-klimaat, in gebiet mei grutskalige, moderne lânbou.

In grut part fan it wetter yn 'e steat wurdt ôfwettere troch it streamgebiet fan 'e [[São Francisco (rivier)|São Francisco]], de wichtichste rivier fan Bahia en ien fan 'e grutste rivieren fan Súd-Amearika. De rivier streamt yn it suden by de grins mei [[Minas Gerais]] de steat binnen, meändert troch it drûge binnenlân nei it noarden en bûget nei it easten ôf, dêr't er op 'e grins tusken [[Sergipe]] en [[Alagoas]] yn 'e Oseaan útkomt. De rivier is te befarren en foarmet in fitale boarne foar drinkwetter en de irrigaasje fan lânbougebieten. 
[[Ofbyld:Barragem de Sobradinho-BA.jpg|thumb|260px|Sobradinho-dam]]
Yn 'e rivier leit de [[Sobradinhodaam]]. De opslachmar Reservatório de Sobradinho hat in oerflak fan mear as 4.200 km² en foarmet ien fan 'e grutste keunstmjittige marren fan 'e wrâld. It is in tige wichtige boarne foar sawol de opwekking fan [[elektrisiteit]] as it wetterbehear yn 'e steat. 

Oare wichtige rivieren dy't streekrjocht nei de Atlantyske Oseaan streame binne de Paraguaçu, de Contas en de Jequitinhonha.

It klimaat fariearret fan tige fochtich-tropysk oan 'e kust oant ynlânsk semy-aride:

== Befolking ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: center;&quot;
|+ Befolkingsûntwikkeling fan Bahia (1872–2022)
! Jier
| '''1872''' || '''1890''' || '''1900''' || '''1920''' || '''1940''' || '''1950''' || '''1960'''
|-
! Ynwennertal
| 1.379.616 || 1.919.802 || 2.117.956 || 3.334.465 || 3.918.112 || 4.834.575 || 5.990.605
|-
! Groei
| — || +39,2% || +10,3% || +57,4% || +17,5% || +23,4% || +23,9%
|-
! Jier
| '''1970''' || '''1980''' || '''1991''' || '''2000''' || '''2010''' || '''2022''' ||
|-
! Ynwennertal
| 7.583.140 || 9.597.393 || 11.855.157 || 13.085.769 || 14.016.906 || 14.141.626 ||
|-
! Groei
| +26,6% || +26,6% || +23,5% || +10,4% || +7,1% || +0,9% ||
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|+ De 20 grutste stêden fan Bahia (2017)
! Stêd !! Ynwenners !! style=&quot;width:20px;&quot; | !! Stêd !! Ynwenners
|-
| [[Ofbyld:Bandeira de Salvador.svg|20px|border|Salvador]] [[Salvador (stêd)|Salvador da Bahia]] || align=&quot;right&quot; | 2.953.986 || || [[Ofbyld:Bandeira-barreiras.jpg|20px|border|Barreiras]] [[Barreiras (gemente)|Barreiras]] || align=&quot;right&quot; | 157.638
|-
| [[Ofbyld:Br-ba-fs.jpg|20px|border|Feira de Santana]] [[Feira de Santana (gemente)|Feira de Santana]] || align=&quot;right&quot; | 627.447 || || [[Ofbyld:Bandeira de Alagoinhas - BA.svg|20px|border|Alagoinhas]] [[Alagoinhas (gemente)|Alagoinhas]] || align=&quot;right&quot; | 155.979
|-
| [[Ofbyld:Bandeira Vitoria da Conquista.svg|20px|border|Vitória da Conquista]] [[Vitória da Conquista (gemente)|Vitória da Conquista]] || align=&quot;right&quot; | 348.718 || || [[Ofbyld:BandeiraPortoSeguro.jpg|20px|border|Porto Seguro]] [[Porto Seguro (gemente)|Porto Seguro]] || align=&quot;right&quot; | 149.324
|-
| [[Ofbyld:Bandeira de Camaçari.jpg|20px|border|Camaçari]] [[Camaçari]] || align=&quot;right&quot; | 296.893 || || [[Ofbyld:Bandeira de Simões Filho.png|20px|border|Simões Filho]] [[Simões Filho]] || align=&quot;right&quot; | 136.050
|-
| [[Ofbyld:Juazeiro Flag.png|20px|border|Juazeiro]] [[Juazeiro (gemente)|Juazeiro]] || align=&quot;right&quot; | 221.773 || || [[Ofbyld:Bandeira de Paulo Afonso.jpg|20px|border|Paulo Afonso]] [[Paulo Afonso (gemente)|Paulo Afonso]] || align=&quot;right&quot; | 120.706
|-
| [[Ofbyld:Bandeira Itabuna Bahia Brasil.svg|20px|border|Itabuna]] [[Itabuna]] || align=&quot;right&quot; | 221.046 || || [[Ofbyld:Bandeira eunapolis.svg|20px|Eunápolis]] [[Eunápolis]] || align=&quot;right&quot; | 115.290
|-
| [[Ofbyld:Bandeira-de-Lauro-de-Freitas1.jpg|20px|border|Lauro de Freitas]] [[Lauro de Freitas]] || align=&quot;right&quot; | 197.636 || || [[Ofbyld:Bandeira de Santo Antônio de Jesus (Bahia).svg|20px|border|Santo Antônio de Jesus]] [[Santo Antônio de Jesus (gemente)|Santo Antônio de Jesus]] || align=&quot;right&quot; | 103.342
|-
| [[Ofbyld:Flag of Ilhéus.svg|20px|border|Ilhéus]] [[Ilhéus]] || align=&quot;right&quot; | 176.341 || || [[Ofbyld:Flag Valença Bahia.png|20px|border|Valença]] [[Valença (Bahia)|Valença]] || align=&quot;right&quot; | 98.749
|-
| [[Ofbyld:Bandeira de Jequié.JPG|20px|Jequié]] [[Jequié (gemente)|Jequié]] || align=&quot;right&quot; | 162.209 || || [[Ofbyld:Bandeira de Candeias.png|20px|border|Candeias]] [[Candeias (Bahia)|Candeias]] || align=&quot;right&quot; | 89.707
|-
| [[Ofbyld:Bandeira_Teixeira_de_Freitas_-_BA.svg|20px|border|Teixeira de Freitas]] [[Teixeira de Freitas]] || align=&quot;right&quot; | 161.960 || || [[Ofbyld:Bandeira de Guanambi - BA.svg|20px|border|Guanambi]] [[Guanambi (gemente)|Guanambi]] || align=&quot;right&quot; | 86.808
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;5&quot; | &lt;small&gt;Boarne: {{pt}} IBGE - [http://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2017/estimativa_dou_2017.pdf Rûzing ynwennertallen 2017]&lt;/small&gt;
|}

=== Religy ===
[[Ofbyld:Igreja de São Francisco Salvador 2019-6875.jpg|thumb|260px|Sint-Fransiskustsjerke fan Salvador]]
Bahia stiet yn [[Brazylje]] bekend om syn rike kulturele en religieuze ferskaat. De steat is it histoaryske hert fan 'e Afro-Braziljaanske kultuer, wat soarget foar in sterke ferweving fan it roomsk-katolisisme mei Afrikaanske religieuze tradysjes ([[synkretisme]]).
Yn 'e ûndersteande tabel stiet de religieuze ferdieling fan 'e befolking fan Bahia neffens de meast resinte offisjele folkstelling:&lt;ref name=&quot;ibge2010&quot;&gt;IBGE (Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística): ''Censo Demográfico 2010 - Tabela 2094: População residente por cor ou raça e religião'', Rio de Janeiro.&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: auto;&quot;
|+ Religieuze ferdieling yn Bahia (2010)
! Religy / Stroming !! Ynwennertal !! Oandiel (%)
|-
| [[Roomsk-katolisisme]] || 9.138.832 || 65,2%
|-
| [[Protestantisme]] || 2.438.941 || 17,4%
|-
| Gjin religy || 1.682.028 || 12,0%
|-
| [[Spiritisme]] (Kardesisme) || 154.185 || 1,1%
|-
| Afro-Braziljaanske religys ([[Candomblé]] / [[Umbanda]]) || 112.135 || 0,8%
|-
| Oare religys / Unbekend || 490.785 || 3,5%
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| '''Totaal''' || '''14.016.906''' || '''100,0%'''
|}

== Natuer en nasjonale parken ==
[[Ofbyld:Chapada diamantina..jpg|thumb|260px|Chapada Diamantina]]
In grut part fan 'e natuer yn Bahia wurdt beskerme troch federale nasjonale parken (''Parques Nacionais''), dy't beheard wurde troch it Brazyljaanske miljeu-ynstitút ICMBio. Dizze parken fertsjintwurdigje in grut ferskaat oan ekosystemen, lykas it Atlantysk Reinwâld (''Mata Atlântica''), de drûge berchgebieten fan 'e [[Caatinga]], en marine-ekosystemen foar de kust.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: auto;&quot;
|+ Nasjonale parken yn de steat Bahia
! Nasjonaal Park !! Oprjochte !! Oerflak (km²) !! Skaaimerken &amp; Lânskip
|-
| [[Nasjonaal Park Chapada Diamantina]] || 1985 || 1.520 || Berchgebiet yn it binnenlân mei tafelbergen, wetterfallen, grotten en kleauwen.
|-
| [[Nasjonaal Park Marinho dos Abrolhos]] || 1983 || 913 || It earste marine park fan Brazylje, ferneamd om syn koraalriffen en bultrêchwalfisken.
|-
| [[Nasjonaal Park Descobrimento]] || 1999 || 226 || Beskermet it meast oarspronklike part fan it Atlantysk Reinwâld, dat sûnt de jierren 1950 foar it grutste part kapt is om plak te meitsjen foar produksjebosk mei eukalytusbeammen.
|-
| [[Nasjonaal Park de Monte Pascoal]] || 1961 || 223 || Histoarysk gebiet mei de berch dy't yn 1500 as earste troch Portegeeske ferkenners sjoen waard.
|-
| [[Nasjonal Park do Pau Brasil]] || 1999 || 190 || Oprjochte om de seldsume en beskermde brazylbeam (''Paubrasilia echinata'') te beskermjen.
|-
| [[Nasjonaal Park do Alto Cariri]] || 2010 || 192 || Leit yn it suden fan 'e steat en beskermet in berchketen mei in hiele hege biodiversiteit.
|-
| [[Nasjonaal Park Grande Sertão Veredas]] || 1989 || 2.300 || Leit foar it grutste part yn [[Minas Gerais]], mar rint foar in lyts part troch yn it westen fan Bahia.
|}

== Ekonomy ==
De meast wichtige pylders fan 'e ekonomy binne yndustry en petrogemy, lânbou en feehâlderij, toerisme en tsjinstferliening en mynbou.

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Bahia}}
}}
{{Dielsteat fan Brazylje}}
[[Kategory:Steat fan Brazylje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1823]]</text>
      <sha1>dis25ssi8fexf7caow1hf22pqyupjjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Steat fan Brazylje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194127</id>
    <revision>
      <id>1240881</id>
      <timestamp>2026-09-15T20:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|States of Brazil|Steaten fan Brazylje}} [[Kategory:Geografy fan Brazylje]]&quot;</comment>
      <origin>1240881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="i38vm71lqnah7ndjbb6sswx18o47ede" xml:space="preserve">{{Commonscat|States of Brazil|Steaten fan Brazylje}}
[[Kategory:Geografy fan Brazylje]]</text>
      <sha1>i38vm71lqnah7ndjbb6sswx18o47ede</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Literatuer oer ateïsme</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194128</id>
    <revision>
      <id>1240893</id>
      <timestamp>2026-09-16T00:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1240893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="08ni1f3ccjtntxj5vztbcko3ow5ztks" xml:space="preserve">[[Kategory:Literatuer oer religy|Ateisme]]
[[Kategory:Ateïsme]]</text>
      <sha1>08ni1f3ccjtntxj5vztbcko3ow5ztks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Russysktalige roman</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194129</id>
    <revision>
      <id>1240894</id>
      <timestamp>2026-09-16T00:49:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1240894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="iefh6p7n2w1jo8ts8s93a834k9tvrei" xml:space="preserve">[[Kategory:Russysktalige literatuer|Roman]]
[[Kategory:Roman nei taal]]</text>
      <sha1>iefh6p7n2w1jo8ts8s93a834k9tvrei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Romantyske komeedzjeroman</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194130</id>
    <revision>
      <id>1240895</id>
      <timestamp>2026-09-16T00:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1240895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="l19rlxahh436xa56a545fsf8tur16sw" xml:space="preserve">[[Kategory:Romantyske komeedzjefiksje]]
[[Kategory:Leafdesroman| ]]
[[Kategory:Komyske roman| ]]</text>
      <sha1>l19rlxahh436xa56a545fsf8tur16sw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Romantyske komeedzjefiksje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194131</id>
    <revision>
      <id>1240896</id>
      <timestamp>2026-09-16T00:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1240896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="7yxyfb2k7682dwh33kg8pehih5wovux" xml:space="preserve">[[Kategory:Romantyk (sjenre)]]
[[Kategory:Komeedzje]]
[[Kategory:Sjenre]]</text>
      <sha1>7yxyfb2k7682dwh33kg8pehih5wovux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194132</id>
    <redirect title="Kategory:Literêr wurk fan Michail Bûlgakov" />
    <revision>
      <id>1240903</id>
      <timestamp>2026-09-16T00:58:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Kategory:Literêr wurk fan Michail Boelgakov]] omneamd ta [[Kategory:Literêr wurk fan Michail Bûlgakov]]: by translit. út it Russysk oe allinnich foar r</comment>
      <origin>1240903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="qjld07zt3a63u8mtpbgy3rhelncj1fc" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:Kategory:Literêr wurk fan Michail Bûlgakov]]</text>
      <sha1>qjld07zt3a63u8mtpbgy3rhelncj1fc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjûksnaffelstrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194133</id>
    <redirect title="Tsjoksnaffelstrûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240908</id>
      <timestamp>2026-09-16T01:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Tsjoksnaffelstrûkgoars]]</comment>
      <origin>1240908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9xilocc82n1kakqj0uc1ah2ll8eq477" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Tsjoksnaffelstrûkgoars]]</text>
      <sha1>9xilocc82n1kakqj0uc1ah2ll8eq477</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guinee-Conakry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194134</id>
    <redirect title="Guinee" />
    <revision>
      <id>1240913</id>
      <timestamp>2026-09-16T01:05:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Guinee]]</comment>
      <origin>1240913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="4fkdx1kmwdgvr5d6fep8hvud6kuw00u" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Guinee]]</text>
      <sha1>4fkdx1kmwdgvr5d6fep8hvud6kuw00u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taczanowski's strûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194135</id>
    <redirect title="Taczanowski-strûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240915</id>
      <timestamp>2026-09-16T01:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Taczanowski-strûkgoars]]</comment>
      <origin>1240915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9otfqw9xhag6drbcailyywkspzyc48g" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Taczanowski-strûkgoars]]</text>
      <sha1>9otfqw9xhag6drbcailyywkspzyc48g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taczanowskistrûkgoars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194136</id>
    <redirect title="Taczanowski-strûkgoars" />
    <revision>
      <id>1240916</id>
      <timestamp>2026-09-16T01:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Taczanowski-strûkgoars]]</comment>
      <origin>1240916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9otfqw9xhag6drbcailyywkspzyc48g" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Taczanowski-strûkgoars]]</text>
      <sha1>9otfqw9xhag6drbcailyywkspzyc48g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mariaparochie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194137</id>
    <revision>
      <id>1240920</id>
      <timestamp>2026-09-16T06:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks plak (2026) | namme                     = Mariaparochie | ôfbylding                 = Zuidgevel - Mariaparochie - 20150576 - RCE.jpg | ôfbyldingsbreedte         =  | ôfbyldingstekst           =  | flagge                    =  | wapen                     =  | ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Mariaparochie}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro foar de Statistyk.&lt;/ref&gt; | oerf...&quot;</comment>
      <origin>1240920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3323" sha1="cyf08upoj26vtwcf08r8p9oam2y7gkk" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                     = Mariaparochie
| ôfbylding                 = Zuidgevel - Mariaparochie - 20150576 - RCE.jpg
| ôfbyldingsbreedte         = 
| ôfbyldingstekst           = 
| flagge                    = 
| wapen                     = 
| ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Mariaparochie}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro foar de Statistyk.&lt;/ref&gt;
| oerflak                   = 
| befolkingstichtens        = 
| stêdekloft                = 
| hichte                    = 
| lân                       = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1    = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2    = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] / [[Almelo]]
| boargemaster              = 
| stêdsyndieling            = 
| stifting                  = 
| postkoade                 = 7611, 7666
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = [https://www.dorpsraadhm.nl/over-harbrinkhoek-en-mariaparochie/#:~:text=Het%20kleinschalige%20bedrijventerrein%20telt%20diverse%20ondernemers.%20Het,aan%20het%20maatschappelijk%20leven%20van%20het%20dorp. Doarpsried Harbrinkhoek-Mariaparochie]
| mapname                   = Oerisel
| mapwidth                  = 
| lat_deg                   = 52
| lat_min                   = 22
| lat_sec                   = 37
| lat_dir                   = N
| lon_deg                   = 6
| lon_min                   = 41
| lon_sec                   = 10
| lon_dir                   = E
| tekst by posysjekaart     = Lizzing fan Mariaparochie yn Oerisel
| ôfbylding99               = Map NL - Tubbergen - Mariaparochie.png
| ôfbyldingstekst99         = Lokaasje fan Mariaparochie yn 'e gemeente Tubbergen
}}
'''Mariaparochie''' (Twintsk: ''Mariaparochie'') is in lyts tsjerkedoarp yn [[Twinte]] yn 'e provinsje [[Oerisel]]. Mariaparochie falt foar it meastepart ûnder de gemeente [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] en foar in lyts part ûnder de gemeente [[Almelo]]. It doarp ûntstie yn 'e ôfrûne twa iuwen om 'e [[parochytsjerke]] Us Leaffrou fan Ivichduorjende Bystân, dêr't ek de doarpsnamme fan ôflaat is. De tsjerke is in ûntwerp fan arsjitekt Jan Stuyt. It doarp hat likernôch {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Mariaparochie}} ynwenners &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;.

Mariaparochie hat sûnt 1969 de doarpsstatus en docht in soad yn 'e mande mei Harbrinkhoek, dêr't it in [[dûbeldoarp]] mei foarmet.   

== Tsjerke ==
De grutte roomsk-katolike parochytsjerke is wijd oan Us Leaffrou fan Ivichduorjende Bystân. Op 'e toer stiet de ynskripsje: ''Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum'' (Wês groete, Marije, fol fan genede, de Heare is mei Jo.).

== Kultuer ==
Mariaparochie leit noardeastlik fan [[Almelo]]. It doarp is foaral bekend wurden troch in tekenfilm dêr't kabaretier [[Herman Finkers]] de namme fan it doarp yn ferwurke, ''Kroamschudd'n in Mariaparochie''.
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Mariaparochie}}
}}
{{GemeenteTubbergen}}
[[Kategory:Plak yn Tubbergen]]
[[Kategory:Gemeente yn Oerisel]]</text>
      <sha1>cyf08upoj26vtwcf08r8p9oam2y7gkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1240921</id>
      <parentid>1240920</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1240921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3294" sha1="8hnp13cmt7ciin560i3bmecf3xtjg0o" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                     = Mariaparochie
| ôfbylding                 = Zuidgevel - Mariaparochie - 20150576 - RCE.jpg
| ôfbyldingsbreedte         = 
| ôfbyldingstekst           = 
| flagge                    = 
| wapen                     = 
| ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Mariaparochie}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro foar de Statistyk.&lt;/ref&gt;
| oerflak                   = 
| befolkingstichtens        = 
| stêdekloft                = 
| hichte                    = 
| lân                       = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1    = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2    = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] / [[Almelo]]
| boargemaster              = 
| stêdsyndieling            = 
| stifting                  = 
| postkoade                 = 7611, 7666
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = [https://www.dorpsraadhm.nl/over-harbrinkhoek-en-mariaparochie/#:~:text=Het%20kleinschalige%20bedrijventerrein%20telt%20diverse%20ondernemers.%20Het,aan%20het%20maatschappelijk%20leven%20van%20het%20dorp. Doarpsried Harbrinkhoek-Mariaparochie]
| mapname                   = Oerisel
| mapwidth                  = 
| lat_deg                   = 52
| lat_min                   = 22
| lat_sec                   = 37
| lat_dir                   = N
| lon_deg                   = 6
| lon_min                   = 41
| lon_sec                   = 10
| lon_dir                   = E
| tekst by posysjekaart     = Lizzing fan Mariaparochie yn Oerisel
| ôfbylding99               = Map NL - Tubbergen - Mariaparochie.png
| ôfbyldingstekst99         = Lokaasje fan Mariaparochie yn 'e gemeente Tubbergen
}}
'''Mariaparochie''' is in lyts tsjerkedoarp yn [[Twinte]] yn 'e provinsje [[Oerisel]]. Mariaparochie falt foar it meastepart ûnder de gemeente [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] en foar in lyts part ûnder de gemeente [[Almelo]]. It doarp ûntstie yn 'e ôfrûne twa iuwen om 'e [[parochytsjerke]] Us Leaffrou fan Ivichduorjende Bystân, dêr't ek de doarpsnamme fan ôflaat is. De tsjerke is in ûntwerp fan arsjitekt Jan Stuyt. It doarp hat likernôch {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Mariaparochie}} ynwenners &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;.

Mariaparochie hat sûnt 1969 de doarpsstatus en docht in soad yn 'e mande mei Harbrinkhoek, dêr't it in [[dûbeldoarp]] mei foarmet.   

== Tsjerke ==
De grutte roomsk-katolike parochytsjerke is wijd oan Us Leaffrou fan Ivichduorjende Bystân. Op 'e toer stiet de ynskripsje: ''Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum'' (Wês groete, Marije, fol fan genede, de Heare is mei Jo.).

== Kultuer ==
Mariaparochie leit noardeastlik fan [[Almelo]]. It doarp is foaral bekend wurden troch in tekenfilm dêr't kabaretier [[Herman Finkers]] de namme fan it doarp yn ferwurke, ''Kroamschudd'n in Mariaparochie''.
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Mariaparochie}}
}}
{{GemeenteTubbergen}}
[[Kategory:Plak yn Tubbergen]]
[[Kategory:Gemeente yn Oerisel]]</text>
      <sha1>8hnp13cmt7ciin560i3bmecf3xtjg0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harbrinkhoek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194138</id>
    <revision>
      <id>1240922</id>
      <timestamp>2026-09-16T07:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Better plaatsje is der spitigernôch net.</comment>
      <origin>1240922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3190" sha1="dz3vj8ixctbhccw2o3dvixwvcc6zk2q" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                     = Harbrinkhoek
| ôfbylding                 = Kombord Harbrinkhoek.jpg
| ôfbyldingsbreedte         = 
| ôfbyldingstekst           = 
| flagge                    = 
| wapen                     = 
| ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Harbrinkhoek}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro Statistyk&lt;/ref&gt;
| oerflak                   = 
| befolkingstichtens        = 
| stêdekloft                = 
| hichte                    = 
| lân                       = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1    = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2    = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]]
| boargemaster              = 
| stêdsyndieling            = 
| stifting                  = 
| postkoade                 = 7666
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = [https://www.dorpsraadhm.nl www.dorpsraadhm.nl]
| mapname                   = Oerisel
| mapwidth                  = 
| lat_deg                   = 52
| lat_min                   = 23
| lat_sec                   = 10
| lat_dir                   = N
| lon_deg                   = 6
| lon_min                   = 42
| lon_sec                   = 25
| lon_dir                   = E
| tekst by posysjekaart     = Lizzing fan Harbrinkhoek yn Oerisel
| ôfbylding99               = Map NL - Tubbergen - Harbrinkhoek.png
| ôfbyldingstekst99         = Lokaasje fan Harbrinkhoek yn 'e gemeente Tubbergen
}}
'''Harbrinkhoek''' ([[Nedersaksysk]]: ''Haarbig'') is in doarp yn 'e [[Twinte|Twintske]] gemeente [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] yn 'e provinsje [[Oerisel]]. Harbrinkhoek foarmet tegearre mei it oanbuorjende [[Mariaparochie]] it [[dûbeldoarp]] Harbrinkhoek-Mariaparochie. It plak hat likernôch {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Harbrinkhoek}} ynwenners &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;.

== Skiednis ==
Al yn 1262 waarden in tal pleatsen yn it gebiet neamd: ''Lodewich'' (letter de histoaryske pleats ''Löwkeboer''), ''Heinink'', ''Voshaar'', it ''Wiegershuis'' en it ''Biggenhuis''. Harbrinkhoek hat syn namme mooglik te tankjen oan in [[havesate]] mei de namme ''Harberinck''.

== Mienskip ==
De katolike ynwenners fan Harbrinkhoek tsjerkje yn 'e tsjerke Us Leaffrou fan Ivichduorjende Bystân, dy't krekt oer de doarpsgrins yn it buordoarp Mariaparochie stiet. Mariaparochie is yn 'e 19e iuw folslein om dy tsjerke hinne ûntstien, wylst Harbrinkhoek it âldere boeredoarp wie.

It doarp hat in ryk ferieningslibben dat faak nau gearwurket mei Mariaparochie.

== Monuminten ==
Yn Harbrinkhoek steane twa monumintale pleatsen. De pleats oan 'e Achterlandsweg 9 is in 19e-iuwske langhúspleats. Löwkeboer oan 'e Almeloseweg 181 is in dwershúspleats út 1923, boud nei in ûntwerp fan H.J. Wiegers.

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Harbrinkhoek}}
}}
{{GemeenteTubbergen}}
[[Kategory:Plak yn Tubbergen]]
[[Kategory:Gemeente yn Oerisel]]</text>
      <sha1>dz3vj8ixctbhccw2o3dvixwvcc6zk2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manderveen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194139</id>
    <revision>
      <id>1240925</id>
      <timestamp>2026-09-16T08:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks plak (2026) | namme                     = Manderveen | ôfbylding                 = Aerial Twente (6775432722).jpg | ôfbyldingsbreedte         =  | ôfbyldingstekst           =  | flagge                    =  | wapen                     =  | ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Manderveen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro Statistyk&lt;/ref&gt; | oerflak                   =  | befolkingsti...&quot;</comment>
      <origin>1240925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3352" sha1="6i0m106fbkar4jaod53cnlmrlgb18hn" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                     = Manderveen
| ôfbylding                 = Aerial Twente (6775432722).jpg
| ôfbyldingsbreedte         = 
| ôfbyldingstekst           = 
| flagge                    = 
| wapen                     = 
| ynwennertal               = {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Manderveen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Sintraal Buro Statistyk&lt;/ref&gt;
| oerflak                   = 
| befolkingstichtens        = 
| stêdekloft                = 
| hichte                    = 
| lân                       = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1    = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Overijssel.svg|20px|border]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2    = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]]
| boargemaster              = 
| stêdsyndieling            = 
| stifting                  = 
| postkoade                 = 7664
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = 
| mapname                   = Oerisel
| mapwidth                  = 
| lat_deg                   = 52
| lat_min                   = 27
| lat_sec                   = 36
| lat_dir                   = N
| lon_deg                   = 6
| lon_min                   = 46
| lon_sec                   = 48
| lon_dir                   = E
| tekst by posysjekaart     = Lizzing fan Manderveen yn Oerisel
| ôfbylding99               = Map NL - Tubbergen - Manderveen.png
| ôfbyldingstekst99         = Lokaasje fan Manderveen yn 'e gemeente Tubbergen
}}
'''Manderveen''' ([[Nedersaksysk]]: ''Maanderven'') is in doarp yn 'e [[Twinte|Twintske]] gemeente [[Tubbergen (gemeente)|Tubbergen]] yn 'e provinsje [[Oerisel]]. It doarp telt {{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|Manderveen}} ynwenners ({{Statistyk wenplak Oerisel ynwenners|TXT=Year}}). Manderveen grinzget oan 'e doarpen [[Langeveen]], [[Geesteren (Oerisel)|Geesteren]], [[Tubbergen]], [[Mander]] en it Dútske [[Getelomoor]].

Manderveen ûntstie lykas Langeveen yn 'e 19e iuw as in lytse boere- en feanarbeidersdelsetting doe't it rûge heechfean oanmakke waard. It doarpsgebiet is foar fierwei it grutste part agrarysk.

== Mienskip == 
Yn it midden fan it doarp leit it Korenplein. Dêroan leit de multyfunksjonele akkommodaasje ''De Samenwerking'' mei de sportfjilden en iisbaan, de âlde ''Landbouwersbank'' en it eardere partycentrum ''Peddemors'', dat yn 2023 definityf de doarren slute moast. 

Yn De Samenwerking binne de basisskoalle, it bernedeiferbliuw en de bûtenskoalske opfang, de fysioterapy, de sportfoarsjennings en de ''Huiskamer van Manderveen'' ûnderbrocht. It is it moetingsplak foar alle ynwenners fan it doarp.

In tsjerke hat Manderveen net. Sûnt 2004 hat it doarp wol in Marijekapel yn 'e bocht oan 'e Manderveenseweg, dêr't minsken hinne kinne foar besinning of it opstekken fan in kearske.

== Kultuer ==
Ferskate lokaasjes yn Manderveen binne yn 2020 brûkt as filmlokaasje foar de spylfilm &quot;De beentjes van Sint-Hildegard&quot; fan regisseur Johan Nijenhuis, mei yn 'e haadrollen [[Herman Finkers]] en [[Johanna ter Steege]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Manderveen}}
}}
{{GemeenteTubbergen}}
[[Kategory:Plak yn Tubbergen]]
[[Kategory:Gemeente yn Oerisel]]</text>
      <sha1>6i0m106fbkar4jaod53cnlmrlgb18hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boskplaat (Rottumerplaat)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194140</id>
    <revision>
      <id>1240926</id>
      <timestamp>2026-09-16T10:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Goed, ik haw der boarnen byset, mar in oar moat mar sjen hokfoar foarm dy hawwe moat.</comment>
      <origin>1240926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1434" sha1="nobb5kaigabhkaovcar84nd7y8oaxk6" xml:space="preserve">De '''Boskplaat''' is in [[sânplaat]] oan de súdkant fan [[Rottumerplaat]]. Oarspronklik wie it in sânplaat apart, it oerbliuwsel fan it eardere [[Waadeilannen|eilân]] [[Bosk (eilân)|Bosk]]. Mei't [[Rottum]] yn de twadde helte [[19e ieu]] in eigen [[Waadeilannen#Heakfoarming|heak]] krige yn de foarm fan Rottumerplaat, leinen de twa platen tegearre as [[waad]] tusken [[Skylge]] en [[Rottum]]. Op it noardputn fan de Boskplaat hat fan [[1888]] oant [[1984]] in [[Kaap (beaken)|kaap]] stean, en fan [[1919]] ôf stie der in [[flechhúske]] op de plaat, wat efter [[1978]] ferlern gongen is.&lt;ref&gt;https://www.wadgidsenweb.nl/history/kapen-bakens/713-boschplaat-reddingshuisje.html&lt;/ref&gt;

Yn [[1950]] hat [[Rykswettersteat]] lykwols dêr in [[stodyk]] oanlein, om't der plannen wienen en brûk Rottumerplaat yn de takomst as [[wurkeilân]] foar it ynpolderjen fan de Waadsee.&lt;ref&gt;https://www.birdeyes.nl/2023/09/wat-deed-pa-eigenlijk-op-rottumerplaat/&lt;/ref&gt; It ynpolderjen is net bart, mar it hie al it risseltaat dat de platen gearwoeksen ta in wier eilân. Lykwols [[Wanneljen (eilân)|wannelet]] dat eilân lykas oare eilannen dat dogge, dat in foto fan [[2005]] lit sjen dat gâns it eilân no eastlik fan it [[Boskgat]] leit, mei de lokaasjes fan de eardere bebouwing westlik dêrfan wer gâns ûnder wetter.&lt;ref&gt;https://www.wadgidsenweb.nl/kapen-bakens/622-boschplaat-kaap.html&lt;/ref&gt;

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}</text>
      <sha1>nobb5kaigabhkaovcar84nd7y8oaxk6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>