Wikipedy fywiki https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Wiki Oerlis Meidogger Meidogger oerlis Wikipedy Wikipedy oerlis Ofbyld Ofbyld oerlis MediaWiki MediaWiki oerlis Berjocht Berjocht oerlis Hulp Hulp oerlis Kategory Kategory oerlis Tema Tema oerlis TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Wikipedy:Oerlisside 4 176 1242225 1241264 2026-10-09T09:28:44Z MediaWiki message delivery 15867 /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ nije seksje 1242225 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ <!-- Don't place ynterwiki directly on this page; it interferes with the discussion. Interwiki can be found in [[Berjocht:Oerlisside]]. --> {{Oerlisside}} == Uitnodiging == -------------- {| style="width:100%; text-align:center; background-color:WhiteSmoke" |- | <h3><span style="color: #000;">Kom jij ook naar de extra feestelijke nieuwjaarsborrel?</span></h3> <span style="color: #000;">Wikipedia bestaat 25 jaar! De borrel is op 17 januari in Den Bosch. <br><br>'''[[wmnl:Nieuwjaarsbijeenkomst 2026|Schrijf je uiterlijk 10 januari in]]!''' <br><br>De borrel wordt georganiseerd door Wikimedia Nederland voor alle Wikimedianen. <br>Eventuele partners zijn ook welkom.</span> | [[File:Mascot celebratory floating balloons.jpg]] |} -------------- Ik hoop dat er Friese Wikipedianen zijn die de reis naar Den Bosch kunnen maken. In elk geval zijn jullie ook van harte welkom. [[Meidogger:Ellywa|Ellywa]] ([[Meidogger oerlis:Ellywa|oerlis]]) 7 jan 2026, 21.40 (CET) == In goed begjin? == Eltsenien dy't ik noch net troffen haw: Folle Lok en Seine. As immen neat om hannen hat, kin er dan ris op [[Meidogger:Mysha/Kladblok]] sjen hoe't de plaatsjes goed komme? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 15 jan 2026, 10.03 (CET) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026, 20.45 (CET) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> : Grif hawwe hja it idee dat it foar eltsenien dúdlik wêze sil, mar ik soe sizze dat it de tante-test (muoike-metoade(?)) net folbringen kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Amateurfuotbalklubs yn Fryslân == @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], is der immen dy't de amateurfuotbalklubs yn Fryslân by de tiid bringe/ferbetterje wol? Guon klubs hawwe noch gjin side en in guon klubs binne fusearre. Ek soe it moai wêze as der in navigaasjebalkje komt fan de klubs út Fryslân of sokssawat. Ik yn alle gefallen haw der gjin nocht oan, it seit my net sa folle, mar as in Fryske wikipedy soe it baas wêze en haw soks teminsten by de tiid. Ik haw de lêste tiden dwaande west mei in soad siden en oare dingen oan it ophelpen en dêr haw ik stadichoan in bytsje myn nocht fan, want it begjint wat putsjewurk te wurden. Ik wol meikoarten ris oer dingen skriuwe dêr't ik niget oan haw. Alfêst tige tanke. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 18 jan 2026, 04.45 (CET) :@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ha we in list om hokker Klubs it giet? [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 18 jan 2026, 11.13 (CET) ::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha|Drewes}} Gjin idee, ik ha ek al eefkes sjoen mar koe allinnich de Fryske list fine, dy't neffens Kneffelfreed al datearre is. Ik bin earlik sein net sa thús yn 'e sport.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.38 (CET) ::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha}} Ik bin ek net thús yn 'e sport en fiel der gjin sprút foar. En sjoch ek ris nei dy oare siden dy't dy't by de tiid brocht wurde moatte. Totaal in krappe 125 op dit stuit. Wy hawwe ienfâldich te min meidoggers om alles by te hâlden. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 18 jan 2026, 16.26 (CET) :::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Ik bin net fan 'e sport en alhielendal fan it fuotbal. Ik haw yn it ferline wolris in keatsferiening of sa beskreaun, mar dat wie ynsidinteel. It lokket my net oan om hjir struktureel mei oan 'e gong. Wat kin ik sizze? Dit is myn ûnderwerp net. Drewes hat gelyk: we kinne net alles byhâlde. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 jan 2026, 01.46 (CET) @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], der is dêr fierder gjin list fan dy't by de tiid brocht wurde moatte. It bêste is om se allegear eefkes bylâns te rinnen. Soks binne we ek mei de siden oer doarpen ensfh oan 'e gong. Guon dêrfan wiene sa'n 20 jier net bywurke.<br> Sa besteane bygelyks [[Bolswardia]] en [[CAB]] net mear en binne se fusearre ta SC Bolsward. De bêste manear soe wêze om dan even nei de Nederlânske ferzje te sjen. Ja Drewes hat wier gelyk dat we net alles byhâlde kinne, mar as it heal kin, soe it moai wêze dat siden, dy't mei Fryslân te krijen hawwe, in bytsje byholden wurde. Ik soe tinke dat sokke siden wol reedlik populêr by de lêzer wêze soene. Mar hawar as it net ien oanlokket om dêr mei oan 'e gong te gean, dat ik wol jimme ek gjin wurk opkringe, it moat wol moai bliuwe fansels. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 jan 2026, 20.49 (CET) :::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Dan moatte we earst mar ris in list sjen te meitsjen, fan wat we ha en wat der efterhelle is. Ik bin al fan de sport mar fan it fuotbal bin ik mear fan de grutte toernoaien en de gruttere klubs. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 19 jan 2026, 09.42 (CET) ::::::{{Ping|FreyaSport}} Jo kinne [[:Kategory:Fryske_fuotbalklup]] as ynvintarisaasjelist brûke. Dat binne alle Fryske fuotbalklubs dêr't wy siden oer hawwe. Dan hoege jo net alle doarpen bylâns om te sjen oft der in artikel oer de pleatslike klub bestiet. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 jan 2026, 01.58 (CET) :::::::{{Ping|FreyaSport|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Moai dat jo dat oppakke wolle Freya. Eefkes in pear opmerkingen foar ús allegear: (1) miskien is it wol goed om der tenei by in bewurking wat konsekwinter om te tinken of der in fermoeden is dat it artikel by de tiid brocht wurde moat en sa ja, dan fuort eefkes dat berjocht ta te foegjen. Ferâldere artikels binne gjin reklame foar de Fryske wikipedy en ik kin my foarstelle dat soks argewaasje jout by in lêzer dêrfan, dus ek hiel moai dat Kneppelfreed dit eefkes oan 'e oarder stselde. Ik bin op it stuit wat mei Frankryk oan 'e gong en dêr kaam ik ek slim ferâldere artikels tsjin fan (grutte) plakken en sa ek mei de regio's dêre, wylst der wol lytse bewurkinkjes dien wurde. Somtiden is it ien yn eachopslach te sjen dat de ynformaasje yn in ynfoboks al aardich datearre is. (2) Sa'n berocht tafoegje is in ding, mar it moat ek dúdlik wêze wêrom"t in berjocht tafoege wurdt. Sa is it handich om - yn guon gefallen - op 'e oerlisside (as it hiel erch nedich is) of teminsten yn 'e gearfetting in regeltsje efter te litten wat der krekt by de tiid brocht wurde moat. Dat hoecht net as dat yn ien eachopslach lykas by doarpen of stêden wol te sjen is, mar by [[Kim Kardashian]] bygelyks stiet noch in berjocht dat it artikel by de tiid brocht wurde moat, wylst dêr nei it oanbringen fan it berjocht noch wol oan wurke is. In regeltsje yn 'e gearfetting lykas "by de tiid bringe" of "update nedich" seit foar in oar net altiten alles. In update yn it artikel fan bygelyks wat? As in klub fusearre is of as der mei in persoan wat feroare is, dan is it handich om dat tagelyk mei de tafoeging fan it berjocht fuort op 'e oerlisside of yn 'e gearfetting del te setten. Sadat de persoan dy't it oppakt fuort ek wit wat der barre moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 jan 2026, 08.45 (CET) :::::::: Ut dy beskriuwing lês ik dat wy in berjocht {{moatbywurke}} hawwe. Krekt hokfoar berjocht is dat? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) {{Ping|Mysha}} Mysha, dat is it berjocht: {{By de tiid}}. :::::::: {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Welberry|Wutsje}} Ik ha sakrekt in begjintsje makke, nei efkes neitinken ha ik besletten it wat gestrukturearder ([[Wikipedy:Wikiprojekt/Fryske amateur fuobalklups]]) oan te pakken as wat ik mei de [[PC]] en de grutte Omgongen fan it hurdfytsen dien ha. Ek om't ek ik net alhiel thús bin yn it fuotbal. Ik gean earst de kommende wiken efkes goed de brot troch en dan moat it mar ris los en hooplik komt der wat help fan bûten. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 20 jan 2026, 13.25 (CET) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.21 (CET) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19 jan 2026, 22.01 (CET) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Oranjestêden == Wy sizze no op de haadside dat [[Oranjestêd]] de haadstêd is fan [[Arûba]] en fan [[Sint Eustaasjes]]. Dan moat dy keppeling, op de haadside, fansels al nei [[Oranjestêd]]; oars komt de lêzer by mar ien stêd út. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 feb 2026, 14.15 (CET) : Ik haw [[Berjocht:Wisten jo dat/wike 7]] oanpast dat dy keppelet nei [[Oranjestêd]], mar ik wit net at it berjocht om it berjocht om it bejocht dan ek oanpast wurdt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :: It is goedkaam. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Reference Previews – experiment == Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this. <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Problem === <div class="mw-collapsible-content"> In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the <sup>a b</sup> (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Assumption === <div class="mw-collapsible-content"> We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Idea === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision. When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker''' </gallery> When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker''' File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview''' File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview''' </gallery> By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Experiment === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews. We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps. </div> </div> We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 20 feb 2026, 13.26 (CET) :As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 9 mrt 2026, 14.31 (CET) :: Skriuwer wol graach in ekspiriment dwaan; ik haw gjin idee wêrom dat net op En: dien wurdt: It ekspiriment is beheind, dat de beheining op En: koe ienfâldich op mar 1% setten wurde. Mar it nuvere is dat der sein wurdt dat it barre sil; der wurdt net om tastimming frege, mar sûnder fregen wurdt dit oplein. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :: Author would like to do an experiment; I have no idea why it isn't done at En:: The experiment is limited, so the restriction on En: could simply be set to only 1%. But the strange thing is that it is SAID to be happening; permission is not asked, this is imposed without asking. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! == Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren! Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht. Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier. We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan! Met vriendelijke groet, Team Wikimedia Nederland [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 12 mrt 2026, 11.36 (CET) : It is moai dat der romte foar in feestke is foar Nl:. Fansels is Fy: jonger: Wolle wy eat dwaan foar [[2 septimber]] [[2027]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Kaarte? == Is it [[Klaverjasse (kaartspul)]] of [[Klaverjassen (kaartspul)]]? Wat wy ek skriuwe, der binne hoe ek lju dy't it der net mei iens binne. Dat, kinne jim der eat oer sizze dêr't wy by bliuwe kinne? Perslot: der binne noch mear spultsjes om te beskriuwen. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 13 mrt 2026, 13.45 (CET) : [[Meidogger oerlis:Top8]] skreau op dy oerlisside in antwurd dat ik frege hie hjir te skriuwen: :Ik soe oanslute wolle by wat Popkema yn syn grammatika seit, mei de oanfolling dat in ynfinityf brûkt as haadwurd gjin -n krijt as er sûnder fierdere determinearders foarkomt: 'Fytse is in sûne aktiviteit mar smoke wurde je net better fan.' Datselde jildt dus ek foar ynfinitiven dy't brûkt wurde as kopkes. :As der in bywurd by de ynfinityf komt bliuwt dy sûnder -n: :'Hurd wurkje is goed foar dy.' :Of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.' :Sagau't der in lidwurd of in oar bepalend wurd foar de ynfinityf komt, komt der wol in -n achter. :'Syn fytsen is ta in obsesje wurden.' :'Dat altyd mar hurde wurkjen is net geod foar dy.' :Yn myn optyk is dat de gongbere Fryske noarm. :Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart. Dêr woe ik net yn meigean. :Om de regels krekt op papier te krijen (ik haw grif net alle gefallen goed útbonke) soene je in trochkrûpte grammatikus freegje moatte. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 13 mrt 2026, 17.07 (CET) ::{{Ping|Mysha}} Mar it is net in frije kar, Mysha, of in kwestje fan smaak: dit is grammatika. "Klaverjasse" is yn dit gefal simpelwei fout. "Klaverjasse" is in tiidwurd (''werkwoord''). As in wurd dat fan oarsprong in tiidwurd is, brûkt wurdt as in haadwurd (''zelfstandig naamwoord''), dan kriget it yn it Frysk in -n oan 'e ein. Dus: <span style="color:blue;">''wy klaverjasse,''</span> mar <span style="color:blue;">''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''.''</span> ::Tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden komme yn it Nederlânsk ek foar. Soks wurdt yn it Frysk allinnich mar fout dien (neffens my) om't it Nederlânsk by tiidwurden altyd al in -n oan 'e ein hat, dus yn dy taal sjogge (en hearre) je it ferskil net. ::Hoe kinne je beide foarmen no útinoar hâlde as je dêr net genôch taalgefoel foar hawwe of as je gjin ''native speaker'' binne? Hiel simpel: as je der in lidwurd ("it") foar sette kinne, moat der in -n oan 'e ein. By <span style="color:blue;">''Wy klaverjasse altyd tiisdeitejûns''</span> kin der gjin lidwurd foar. By <span style="color:blue;">''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it klaverjasse'''n'''''</span> stiet it lidwurd der al yn en is it dúdlik dat it net <span style="color:blue;">''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it <span style="text-decoration: line-through;">klaverjasse</span>''</span> wêze kin. By <span style="color:blue;">''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''''</span> stiet der gjin lidwurd foar, mar kin it ynfoege wurde: <span style="color:blue;">''Ik hâld net fan '''it''' klaverjassen.''</span> Yn titels giet it altyd om haadwurdlik brûkt tiidwurd, omdat bgl. "klaverjassen" gjin sin is en dat wurd dus gjin tiidwurdsfunksje hawwe kin. Boppedat: wêr giet dat artikel oer? Oer '''it''' klaverjassen. ::Ik hoopje dat ik it sa dúdlik útlein haw. Sa net, skromje dan net om my der nochris nei te freegjen. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 14 mrt 2026, 20.06 (CET) ::: {{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}}{{Ping|Top8}}Sjoch: At hjimme beide skriuwe, dan is te sjen dat ik net freegje om't ìk dat aardich fyn, mar om't wy dúdlik hawwe moatte hoe it weze moat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :@Mysha Ik snap dy wol, in net-memmetaalprater freget om hâldfêst. Mar soms binne de regels net simpel en sels mei dizige grinzen. :@Ieneach fan 'e Esk Tank foar dyn útlis mar nei myn betinken makkest de saak te simpel (om didaktyske redenen miskien?). De sinnen dy't ik neamde: 'Hurd wurkje is goed foar dy.' of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.' binne perfekt grammatikaal, mar it giet wol om in ynfinityf brûkt as haadwurd dy't gjin -n kriget. Neffens dyn argumint kin dat net. Sjoch ek Popkema syn 'Grammatica Fries', Utert 2006, s. 194. Dêr stiet hiel dúdlik dat yn de gefallen dat de ynfinityf 'zonder bepaaldwoord' stiet der gjin -n by hoecht. En foar kopkes dy't besteane út in ynfinityf sûnder bepaaldwurd jildt dus itselde. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 16 mrt 2026, 11.42 (CET) ::{{Ping|Mysha|Tulp8}} Tulp8, ik ha mei ferheardens jo stikje lêzen. Ik fyn "wurkjen" net sa'n goed foarbyld om't hjir yn myn omkriten troch frijwol eltsenien it hollanisme "werken" brûkt wurdt, en dat fertroebelet myn taalgefoel foar "wurkjen" wat. Mar as we "wurkjen" ferfange troch "fytsen", dan soe ik altyd sizze: "Hurd fytse'''n''' is goed foar dy" en noait "Hurd fytse is goed foar dy". Dat lêste doocht foar myn taalgefoel net. Ek: "Fytse'''n''' is in sûne aktiviteit mar smoke'''n''' wurde je net better fan." Ik wit net wat ik der fierders fan sizze kin, mar dat is neffens mý hoe't it heart. Sa't jo jo beroppe op Popkema, berop ik my op it boekje ''Tiidwurden'', in útjefte fan 'e Afûk, wêryn't op side 22 yn 'e paragraaf ''Nammefoarm + -n'' stiet: "By it brûken fan in tiidwurd as haadwurd kriget de nammefoarm ek in -n, bygelyks: It rinne'''n''' falt him swier; Prate'''n''' hâld ik net fan. Yn jo/Popkema's optyk soe dat twadde foarbyld "Prate hâldt ik net fan" wêze moatte, mar neffens de Afûk is dat net sa. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 17 mrt 2026, 01.15 (CET) :::{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}}, der ferskynde in reade melding op myn skerm, mooglik wiene jo wat fan'e kaart en is hjirboppe in betizing mei de brûker {{Ping|Top8}}? [[Meidogger:Tulp8|Tulp8]] ([[Meidogger oerlis:Tulp8|oerlis]]) 20 mrt 2026, 17.32 (CET) ::::{{Ping|Tulp8}} Oeps. Sa siet it presys. Nim my net kwea-ôf. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 15.44 (CET) :::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]Dat boekje ''Tiidwurden'' fan de Afûk haw ik ek. It jout yn par 2.4. in ferienfâldige werjefte fan it systeem want it gefal dat in ynfinityf brûkt wurdt as haadwurd sûnder determinearder stiet der net yn. Oars, it foarbyldsintsje 'Praten hâld ik net fan' dat jo jouwe stiet net yn it boekje fan de Afûk. Boppedat is dat sintsje net in korrekt foarbyld omdat it ferhâldingswurd 'fan' strâne is. Dat heart eins by 'praten'. :::::In better foarbyld is 'Prate is goed foar har'. Dêr heart nei myn taalgefoel gjin n achter. Mar ja, as it op yndividueel taalgefoel oankomt, dan is it jowes tsjinoer mines. Noch in foarbyld: Ik fyn 'Hurd fytse is goed foar de lea' (en ek 'Hurdfytse is in moaie sport':-)) grammatikaal korrekte sinnen. Sa't ik earder sei, miskien soene wy hjir in trochkrûpte grammatikus rieplachtsje kinne. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 26 mrt 2026, 00.16 (CET) ::::::{{Ping|Top8}} Jo hawwe blykber in totaal oare útjefte fan ''Tiidwurden'', want yn myn ferzje giet it fan paragraaf 2.2.3. nei 3, dus 2.4 bestiet net. Ik kin foaryn gjin druk fine, mar ik tink dat ik de oarspronklike útjefte út 1989 haw. By my giet ik yn dizze saak om par. 4.5.2. op side 22, dêr't trije foarbylden jûn wurde: ::::::*It rinnen falt him swier. ::::::*It sliepen wol net mear. ::::::*Praten hâld ik net fan. ::::::Dat foarbyldsintsje stiet der dus wol deeglik yn. (It middelste foarbyld hie ik hjirboppe weilitten om't dat op itselde delkomt as foarbyld nû. 1.) As dat is wat jo bedoele mei "haadwurd sûnder determinearder" (en sa haw ik it al begrepen), dan wurdt ek dy foarm yn it boekje beskreaun. Dat en wêr't "fan" yn dy sin stiet, hat neffens my gjin inkele ynfloed op 'e fraach oft it haadwurdlik brûkte tiidwurd in wurdeinige -n kriget of net. Mar om jo foarbyld te nimmen: dat heart dus neffens my (en neffens de Afûk) "Praten is goed foar har" te wêzen. Dêr komme we dan, sa't jo hjirboppe al fêststelden, net fierder mei. ::::::Mar jo skriuwe hjirboppe: "''Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart.''" Dêr woe ik noch al even tsjinyn gean. Neffens my is it krekt oarsom: sa't it my út myn jeugd bystiet, waard doe altyd "Praten is goed foar dy" sein, mei in -n, wylst de foarm "Prate is goed foar dy", sûnder -n, der letter geandewei ynslûpt is ûnder druk fan it Nederlânsk. Alteast, sa haw ik dat belibbe. Want it Nederlânsk makket gjin ûnderskie tusken skriuwwize en útspraak fan tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden. Friezen ferlieze dêrtroch it besef dat dat ûnderskie bestiet en begjinne nei Nederlânsk foarbyld haadwurdlik brûkte tiidwurden út te sprekken en te skriuwen as gewoane tiidwurden. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.24 (CET) :::::::@Ieneach fan 'e Esk [1] De útjeften fan ''Tiidwurden'' dy't ik haw binne in 6ste printinge út 2000 en in 11te printinge út 2011. Jo hawwe grif in âldere fersy, sa't jo sels ek al stelle. :::::::[2] In didaktysk boekje fan de Afûk is foar my minder gesachhawwend as in wiidweidige grammatika. :::::::[3] Wy moatte earst dúdlik hawwe wêr't wy it ûniens oer binne. It giet om it as haadwurd brûkte tiidwurd sûnder determinearder. Yn de trije foarbylden dy't jo út ''Tiidwurden'' oanhelje hat de ynfinityf wol in determinearder, al is it foarsetsel 'fan' yn nr. 3 nei de ein fan de sin ta skood. :::::::[4] It giet my dus allinne om ynfinitiven as substantyf sûnder determinearder. Oer de oare gefallen binne wy it wol iens, liket my. :::::::Ik haw in pear foarbylden út de skreaune literatuer opdûkt. :::::::[a] It lidwurd 'it' is in determinearder. Dêrom is it 'It skûtsjesilen is hjoed yn Grou.' Mar Tetman de Vries sjongt: 'Skûtsjesile is myn nocht,/ lavearje en soms foar de wyn.'. Dêr wurdt de ynfinityf 'los' brûkt as haadwurd, sûnder fierdere determinearders, en Tetman sjongt dêr GJIN -n. Dat kinne je goed hearre, want oars hie er wol songen 'Skûtsjesil'n', mei in dúdlike sylabisearring fan it lêste wurdlid. Op Spotify kinne jo hearre hoe't Anneke Douma it sjongt, krekt sa't it hjir boppe stiet, sûnder -n. In parallel is dan: 'Klaverjasse is myn nocht.' :::::::[b] Yn ''De Reade Boarre'' fan Tr. Riemersma fûn ik ek in moai foarbyld (s. 457): 'Underweis fan de wein ôf springe, dat wie prachtich.' :::::::Dat is itselde as ien dy't seit: 'De hiele jûn klaverjasse, dat wie prachtich!' :::::::[5] Jo analyse fan de ynfloed fan it Nederlânsk is nijsgjirrich. It soe kinne dat dy ynfloed sa wurket. Mar ik gean ôf op hoe't de dingen yn it Frysk sein wurde (waarden), en, sa't jo sizze, der is yn de útspraak in dúdlik ferskil, sa't Tetman en Anneke Douma hearre litte. En by harren is de útspraak sûnder n wier gjin ynterferinsje mei it Nederlânsk. :::::::[6] Sa't ik earder ek al útstelde, miskien is it better om hjir in trochkrûpte grammatikus te rieplachtsjen. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 12 apr 2026, 22.35 (CEST) :::::::: Ik moat ris sjen wêr't ik it oersjoch fan de Afûk haw. Mar hoe ek: Sa't it my bystiet is De Reade Boarre net yn de hjoeddeiske stavering. Dat koe ynfloed hawwe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) ::::::::: Ja, en nee: [[De Reade Bwarre]] wie yn in eigen stavering. [[Jetske Bilker]] hat yn [[2022]] in [[wertaling]] makke as [[De reade boarre]]. Wy hawwe der neat oer, núvernoch. ::::::::: Hoe fine wy sa'n trochkrûpte grammatikus? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you. * '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] * '''Bot operator''': [[commons:User:SchlurcherBot]] * '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration) * '''Technical details''': Please see [[metawiki:User:SchlurcherBot|meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}. * '''Bot flags on other projects:''': [[metawiki:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[:en:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[:en:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[:en:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[:en:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[:en:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[:en:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[metawiki:Special:CentralAuth/SchlurcherBot|sulutil:SchlurcherBot]] * '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. [[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 21 mrt 2026, 16.43 (CET) :{{Ping|Drewes|Kneppelfreed}} Goeie. Dit liket my wol okee. Sille wy dit mar takenne? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 17.39 (CET) ::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ja dat liket my ek wol goed ta. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 mrt 2026, 21.07 (CET) :::Ik ha ek gjin beswier. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mrt 2026, 11.24 (CET) :::: [[File:Symbol neutral vote.svg|18px]] [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) - Ik wit it net: ik gean der fanút dat at immen keazen hat foar "http:", dat dêr dan in grûn foar is. Mar at der sein wurdt dat der al ferskate tapassings foar binne, dan nim ik oan dat sokke problemen al fûn binne. (Wie der berjocht dêr't ik dat "neutraal" mei dwaan koe?) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :::: {{Neutraal}} [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) ::::: Ik leau net dat dêr al in berjocht foar bestiet, mar fiel jo frij om it oan te meitsjen. Wat dizze diskusje fierders oangiet: foarstel is oannommen. Ik sil ris sjen oft ik "bot flag" aktivearre krij. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.00 (CET) :::::{{Ping|Schlurcher}} Hello. We (the aministrators of this Wikipedia) talked it over and decided to grant your request. I believe I have taken care of it, but I've never done this before (we don't get many bot flag requests, in fact almost none). So if there is a problem, please let me know. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.34 (CET) ::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Thanks for confirming, everything looks fine. --[[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 26 mrt 2026, 22.48 (CET) Ik tocht al; grif hawwe wy dêr wat foar: It wie: "foar" {{foar}}; "tsjin" {{tsjin}} ; en "neutraal" {{neutraal}}. (No opnaam yn de list fan berjochten.) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :Moat dat "Neutraal" net "Unthâlding" wurde? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 28 mrt 2026, 21.02 (CET) :: Dit is hoe't @[[Meidogger:J'88|J'88]] it makke hat, 15 jier lyn. Fansels kin it ek {{Unthâlde}} wêze, mar dan komme wy wer by de stavering fan it tiidwurd. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 30 mrt 2026, 12.11 (CEST) == Beursaanvraag Wikimania 2026 geopend == Van 21 - 25 juli vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] in Parijs plaats, de jaarlijkse wereldwijde conferentie voor iedereen die betrokken is bij een of meerdere Wikimedia-projecten. Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor reis- en verblijfskosten voor het hoofdprogramma van 23–25 juli. Je kunt tot uiterlijk zondag 12 april een beurs aanvragen. [[wmnl:Wikimania_2026|Meer informatie over de beursaanvraag vind je op de verenigingswiki]]. [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 23 mrt 2026, 15.06 (CET) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Unsichtber? == Is der immen dy sjen kin dat ik dizze bewurking makke haw [[Oerlis:1918]]? Ik kin it sjen at ik der sels hinne gean, en ik sjoch it ek yn myn Bydragen, mar by myn Folchlist stiet it der net by, en by Koartlyn feroare ek net. Immen in idee? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 apr 2026, 12.40 (CEST) : It is núver: It is no sa'n skoft letter dat net mear te sjen is of Koartlyn feroare it hie, mar oarsom hat der yn de tuskentiid net ien west dy't sei: "Ja it is goed!" of "Nee, wêr prate jo fan?". Is der no wier net ien dy't sels mar sjen kin at der wat stiet op [[Oerlis:1918]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 3 apr 2026, 19.11 (CEST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 26 apr 2026, 02.57 (CEST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> : Ekskuzes foar it skriuwen yn it Ingelsk. Help asjebleaft mei it oersetten nei jo taal. Op it stuit wurdt in fersyk om kommentaar behannele om te besluten oer in wrâldwiid AI-belied. Tankewol. (Neffens Google translate. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])) == InternetArchiveBot == Ik kin net fine dat der ea eat dien is foar [[Wikipedy_oerlis:Ambassade#InternetArchiveBot]]. De man freget om botstatus, en oant no ta is der immen dy't dat in goed idea fûn, mar der bart neat, en wy binne jierren letter. === Foarstel: Jou [[Meidogger:InternetArchiveBot]] botstatus === {{Neutraal}} - [[Mysha]]. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 11 mai 2026, 16.07 (CEST)<br> {{Foar}} -[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 mai 2026, 08.45 (CEST)<br> Dan soe ik sizze dat mei de helte fan de stimmen {{Foar}}, en net ien der op tsjin, dat it foarstel dochs ris oannaam is. (Mysha, 27 maaie.)<br> {{Foar}} -[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 27 mai 2026, 17.35 (CEST)<br> {{Foar}} - [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 27 mai 2026, 18.05 (CEST) : Is der immen dy't de rjochten hat en set te bot-status oan? : No binne der dúdlik mear fòàrstanners. Is der ek immen dy't de status fan [[User:InternetArchiveBot]] feroarje kin? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) : Dat, wa hat de rjochten en feroaret in botstatus? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :: Dat kinne rjochte-útfurders dwaan en dat binne hjir û.o. Drewes en ik. Ik moat trouwens sizze, ik ferkearde ûnder de yndruk dat dit al lang regele wie. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 4 jun 2026, 02.15 (CEST) ::: Wy moatte mar oannimme dat dat feroarsake is trochdat der in hiel stuit net ien op de ambesade wie. Doet ik dan yn allegefallen it wurdfieren oernaam haw, bin ik begûn mei eltsenien te freegjen of harren fersyk oplost wie. Ik sil no trochjaan dat it der dochs noch fan kaam is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 5 jun 2026, 14.47 (CEST) ::Ik haw it dien. InternetArchiveBot hat no botstatus op 'e Wikipedy. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 4 jun 2026, 02.18 (CEST) ::: Tank. Ik haw de side oanpast, en ik sil it trochjaan; it wie lykwols makliker at der in systeem wie dêr't wy allinnich de oersettings foar dwaan moasten. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 5 jun 2026, 14.47 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 mai 2026, 19.14 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Boarnen en referensjes == Beste allegear, Hjoed wie ik fan plan om wer is wat artikels oer te setten. No bin ik net sa goed hoe ik boarnen en referensjes tafoege mat. Mei ik jim freegje my dêr by te helpen? Soen jim dizze foar my tafoege wolle? Ik hear graach wat mogelik is. [[Meidogger:Anoniem-NOF|Anoniem-NOF]] ([[Meidogger oerlis:Anoniem-NOF|oerlis]]) 29 mai 2026, 11.54 (CEST) :{{Ping|Anoniem-NOF}} Goeie. Wy hawwe in side [https://fy.wikipedia.org/wiki/Kategory:Berjochten Kategory:Berjochten]. Dêr fine jo it antwurd op jo fraach. Helpe wolle wy altyd [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 29 mai 2026, 16.56 (CEST) : Ik haw it/de idee dat de bysûndere saken net sa wurkje, mar hoe at [[Wikipedy:Noaten|noaten]] op harrensels wurkje is koart útlein. Faaks kin immen earne in stikje tafoegje oer hoe at it net wurket en wat it bêste alternatyf is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) {{Ping|Anoniem-NOF}} Jo meie ek dwaan wat ik by oersette artikels fan 'e Ingelske Wikipedy almeast doch, troch it ûndersteande berjocht ûnderoan de side ta te foegjen: {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/XXXXXXXXXXX ''References'', op dizze side]. ---- {{commonscat|XXXXXXXXXXX}} }} Of as jo it fan 'e Nederlânske Wikipedy helje, moatte jo ynstee dit dwaan: {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://nl.wikipedia.org/wiki/XXXXXXXXXXX ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side]. ---- {{commonscat|XXXXXXXXXXX}} }} By de X-en yn 'e keppelings nei sawol de Ingelske of Nederlânske Wikipedy moatte jo dan fansels de namme fan it oangeande artikel neame. By de X-en op 'e twadde regel yn 'e keppeling nei Commons moatte jo de namme fan 'e kategory oer it oangeande ûnderwerp op Commons ynfoegje. As der op Commons gjin plaatsjes binne oer dit ûnderwerp, kinne de keppeling dêrhinne fansels fuortlitte. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 mai 2026, 00.45 (CEST) :Graach <nowiki><ref>''NAMMEREFERINSJE''</REF></nowiki> yn tekst ynfoegje en dan <nowiki></references></nowiki> ûnderoan de tekst ynfoegje, op it plak dêr't de list mei referinsjes komme moat. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 7 jun 2026, 22.55 (CEST) == 2FA: two-factor authentication == Okkerdeis krige ik in melding dat ik in ''two-factor authetication'' ynstelle moast. Tsjek eefkes jim rjochten. Foar burokraten wurde de rjochten fuorthelle, as de 2FA net ynsteld wurdt. Ik wit net oft dit foar oaren ek sa is. Mochten jim net mear de goede rjochten hawwe, jou eefkes lûd en ik meitsje it wer yn oarder. Mei in golle groetnis fan [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 7 jun 2026, 22.58 (CEST) :{{Ping|Kening Aldgilles|Drewes}} Ja, dat e-mailtsje haw ik ek hân. It is inkeld foar ''bureaucrats'' en dy neame we hjirre [[Wikipedy:Rjochte-útfurders|rjochte-útfurders]], neffens my. Dat betsjut dat it inkeld jildt foar jo, my en Drewes. Ik haw it regele, hoewol't ik it ûnnedich panikerich fyn fan Wikimedia. Der is hjir op Wikipedia gjin jild te heljen, dat ik kin my net foarstelle dat der hackers binne dy't der sa'n wurk fan meitsje om accounts fan behearders fan in lytse Wikipedia as de Fryske te hacken poer om wat fandalisme plege te kinnen. En as se dat al dogge, sette we it gewoan wer werom. Dat ik seach de needsaak der net fan yn en ik hie der ek hielendal gjin sin oan om soks te dwaan, mar goed, je wurde twongen, dat je moatte. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 8 jun 2026, 00.53 (CEST) ::BG Ieneach, dan hawwe wy it beide foar inoar. By it lêzen fan de e-mail tocht ik itselde. Wat wy allegear net foar de goede saak dogge. :-) [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 9 jun 2026, 23.26 (CEST) == Gjin brêge? == By my wurket it plaatsje fan de Bearinstrjitte op de foarside net. De keppeling wurket al, mar it plaatsje is op de foarside net te sjen. Oaren? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 jun 2026, 12.56 (CEST). By my ek net. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 9 jun 2026, 16.33 (CEST) :Ik haw in oar plaatsje nommen, in oare oplossing hie ik sa gau net. [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 9 jun 2026, 23.34 (CEST) :: In alle gefallen sjogge wy no in plaatsje; it seit net folle, marit is better as in foutmelding. Tank. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) == Koördinaten == {{Ping|Drewes}} Dy koordinaten hie ik noch efkens litten, om't ús Geohack net wol. {{Ping|Kneppelfreed}} Mar tank foar it kaartsje. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 12 des 2025, 11.00 (CET) {{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk}} Is de reden bekend werom't Geohack net wurket?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 des 2025, 19.48 (CET) :@[[Meidogger:Mysha|Mysha]], graach dien, hjer. De koördinaten kinne jo ek oernimmen fan de Nederlânske side. @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik begryp net wêrom't Geohack no net wurket. Ik seach it no ek krekt. It wurke foarhinne al. Ik sjoch sa gau it probleem net. Is der immen dy't it wit? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.38 (CET) :{{Ping|Mysha|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes}} Nee, ikke net. Mar ik dy koördinaten en sa, dat giet my al gau boppe de pet. Is it oeral sa of allinnich op dizze side? As it oeral itselde is, hawwe se by Geohack miskien in ''bug'' en losse se it sels op. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.42 (CET) ::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], it skynt by ús op alle plakken, want ik haw dêr by in stikmannich plakken even neisjoen. By nl wurket er dêrfoaroer wol. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.47 (CET) :::{{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} As it op nl: wol wurket, dan is der faaks by Geohack wat feroare wêrtroch it koördinateberjocht by ús (dat oars is as it koördinateberjocht op nl:, seach ik) net mear goed wurket. Mar hoe't je dat reparearje kinne sûnder dat je alle siden by del moatte dêr't it berjocht op brûkt wurdt, dat soe ik net witte. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.55 (CET) :::: {{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] (Ik wit net krekt wêr't der stiet wat it ferskil is tusken "Ping" en "@".) Is it allinnich by ús in probleem? Of hawwe oare W: dat probleem en hawwe dy it oplost? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :::::{{Ping|Mysha}} Neffens my is der gjin ferskil en kinne jo beide brûke, mar earlik sein bin ik dêr net wis fan. Ik ha by de Fryske wiki leard om te pingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 des 2025, 18.45 (CET) :{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} Om't it probleem noch jimmeroan net oplost is, ha ik oan ChatGPT frege wat it probleem wêze kin. Neffens ChatGPT hat de Frysktalige wikipedy gjin eigen konfiguraasje ynsteld om koördinaten fuort troch te stjoeren nei in kaarttsjinst. It hat te krijen mei in ûntbrekkende of oare ynstelling en net mei in bug. Soks soe oankaarte wurde kinne op Phabricator (it bug-/taaksysteem van Wikimedia). Dat kin sa en ik tink dat ien fan 'e behearders dat it bêste dwaan kinne: *stap 1 gean nei: https://phabricator.wikimedia.org *stap 2 Log yn (Wikimedia-account) *stap 3 Klik op Create Task *stap 4 Plak de ûndersteande tekst *stap 5 Foegje de tags ta (dat helpt by de sichtberens) Tags: MediaWiki Wikis Maps GeoHack Kartographer fywiki '''De folgjende tekst tekst kin yn it berjocht plakt wurde.''' Title: fywiki: Coordinates link to GeoHack instead of opening a primary map service Description: On the Frisian Wikipedia (fywiki), clicking on coordinates in articles always redirects to GeoHack (toolforge.org), instead of opening a primary map service (e.g. OpenStreetMap) directly. This differs from other Wikipedias such as nlwiki, where coordinates open a map directly and GeoHack is only used as a secondary tool. Example: Article: Abdij fan Cluny (fywiki) Coordinates link to: https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=fy&params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR It appears that fywiki does not have a “primary map service” configured for coordinate links, causing the default GeoHack redirect to be used. Expected behavior: Clicking on coordinates on fywiki should open a primary map service directly (e.g. OpenStreetMap), similar to nlwiki and other Wikipedias. Possible solution / investigation: Check whether fywiki has a primary map service configured for coordinates (MediaWiki / Kartographer / Wiki configuration). If missing, align fywiki’s behavior with other Wikipedias by setting a default map service. Ik hoopje dat hjir wat mei dien wurde kin.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 des 2025, 20.37 (CET) :: Romke, de lêste berjochten oer AI, is dat y alle gefallen, in tredde fan de antwurden ferkeard is. Om't by [[Abdij fan Cluny]] de koordinaten net funksjonearje, moat ik oannimme dat it antwurd wat jo hân hawwe yn dy tredde sit. :: De skoalle giet ticht foar it jier; dat ik winskje eltsenien noflike dagen, en yn [[2026]] hoopje ik werom te kommen om te sjen dat it oplost is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 19 des 2025, 14.00 (CET) :{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} Ik haw hjir ris even nei sjoen, mar se wolle by Phabricator myn meidoggersnamme net akseptearje om't der in apostrof yn sit. No kin ik foar dizze webside fansels in oare meidoggersnamme betinke, mar ik haw oer dit ûnderwerp sa'n bytsje doel, dat as ik fragen krij, ik dy net beäntwurdzje kinne soe. Ik brûk dy koördinaten noait en ik begryp earlik sein mar heal wat it probleem is. De keppeling wurket blykber net mear goed, dat is alles wat ik oant no ta begrepen haw. {{Ping|Kneppelfreed}}, jo hawwe hjir okkerjiers de hiele programmatuer fan 'e posysjekaarten ynsteld, dat dit seit jo nei alle gedachten mear as my; is dit ek wat dat jo oppakke kinne? As jo net wolle, sil ik it wol dwaan, mar dan taast ik folslein yn it tsjuster. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 12.31 (CET) ::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw it dêre op it aljemint brocht, dus sil sjen wat dêr fierder út komt. Mar earlik sein giet soks mei ek boppe de pet. Ja, ik haw okkerjiers de posysjekaarten oan 'e praat krigen, mar dat wie mear in kwestje om de juste berjochten yn de wikipedy oan te meitsjen, en dat wiene der noch al wat, om dy posysjekaarten oan it wurk te krijen. Dit is in kwestje foar yn 'e Wikimedia dêr't ik fierders alhiel gjin ferstân fan haw. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 des 2025, 20.15 (CET) :::{{Ping|Kneppelfreed}} O. Ik tocht dat dit oanferwante dingen wiene. Safolle wit ik der dus fan. No, yn elts gefal tankjewol dat jo it oppakt hawwe. We sille sjen wat it opsmyt. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 20.48 (CET) ::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Tige tank foar jim krewearjen. Eefkes ôfwachtsje wat der no bart. It soe moai wêze as wy dit wer oan 'e praat krije. Eefkes in fraach: binne der ek kontakten mei wikipedia dat wy harren freegje kinne oer saken dêr't by ús de kennis tekoart komt? Wy binne hjir no ienris in hiel kwetsber klubke.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 des 2025, 22.12 (CET) :::::{{Ping|RomkeHoekstra}} In goeie fraach. Dêr moast ik al even djip oer neitinke. Der hat in stikmannich jierren lyn ris wat west mei de haadside, dy't net mear goed werjûn waard. Doe bin ik by Meta-Wiki te rie gien, en dy hawwe doe holpen. Doe moast ik tydlik de befeiliging fan 'e haadside útsette, wit ik noch wol, sadat sy dêrmei oan it pielen koene. Ik leau dat ik dêrfoar dizze link brûkt haw: https://meta.wikimedia.org/wiki/Ask_a_question/Recent_questions , want dy haw ik teminsten opslein. Mar as jo bliuwende kontakten of in spesjale kontaktpersoan foar ús Wikipedy bedoele, nee, dy hawwe wy net. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 23.15 (CET) ::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ik praat fanút in stik ûnkunde en bin gjin behearder en wit ek net hokker tools jimme ta jim beskikking ha, mar is it dan net handich om earne in dielplak te hawwen dêr't jimme dizze kennis meiïnoar diele kinne? It soe spitich wêze dat de boel hjir op 'e kont leit as ien foar in skoft neat dwaan kin of omfalt of gewoan gjin nocht mear oan it wurk hat en elkenien mar omgriemt om't dêrmei de kennis ferdwûn is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 des 2025, 09.17 (CET) :::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} No, safolle ''tools'' mear as jo hawwe wy net. Wat wy dogge, ferskilt eins net safolle fan wat josels ek al dogge, allinnich kinne wy as behearder siden wiskje, skoattelje en ûntskoattelje en meidoggers útslute. Mear is it eins net. Wat jo sizze oer it dielen fan kennis, dêr hawwe jo wol in punt. Mar ik soe sa ien, twa, trije net witte wêr't wy sokke dingen krekt opskriuwe kinne dêr't behearders fan letter it weromfine kinne as se der ferlet fan hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 01.29 (CET) Dit wie it antwurd dat ik fan wikimedia weromkrigen ha: Hi @Kneppelfreed, thanks for taking the time to report this and welcome to Phabricator! "koördinaten" in the Infobox in https://fy.wikipedia.org/wiki/Abdij_fan_Cluny links to dead http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=fy&params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR&pagename=Abdij_fan_Cluny&src=Abdij_fan_Cluny. Toolserver.org was switched off in 2014. https://fy.wikipedia.org/wiki/Berjocht:Koördinaten_yn_tekst needs updating (several outdated links), and https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:Koördinaten&action=edit (after an unneeded redirect) uses https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:MapsServer&action=edit which also needs several links to get updated. User scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves. Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on. If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead. This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding! {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} :Moai, no dan witte wy dat wy dêr net wêze moatte en it sels oplosse moatte. Ik ha fan 'e moarn in hiel skoft mei ChatGPT oan 'e gong west en nei lapen tekst en hinne en wer geskriuw binne wy der tink út (it lestige is dat ChatGPT nochal ris ferkearde folchoarders oanhâldt en somtiden wurden brûkt dy't ik net kin/koe). Mar om koart te kriemen leit neffens ChatGPT de oarsaak fan it probleem by it berjocht, dat streekrjocht nei GeoHack ferwiist. No moat der foar de oplossing earst in systeem- of ynterfaceberjocht oanmakke wurde (dêr ha ik gjin rjochten foar, dus dat sil troch ien fan jimme dien wurde moatte. Sa'n ynterfaceberjocht wurdt as folget oanmakke (mei format MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label): * stap 1: gean nei: https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label * stap 2: klik op bewurkje boppe oan 'e side. * stap 3: plak dêr de platte tekst: Toant de koördinaten fan dit plak as klikbere kaartlink mei Kartographer. * stap 4: opslaan. It berjocht is no beskikber foar alle berjochten of funksjes dy't it Koordinaten-yn-tekst-label brûke. As dat dien is sjoch ik as it berjocht:koördinaten yn tekst oanpast wurde moat (dêr ha'k leau ik wol rjochten foar).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 12.52 (CET) :{{Ping|RomkeHoekstra}} "No witte wy [... dat wy] it sels oplosse moatte", skriuwe jo. Uh, dat is net wat der yn 'e reäksje fan Phabricator stiet. Sy sizze: as jimme help nedich binne om dit probleem op te lossen, dan moatte jim net by ús wêze, mar by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech. :As jo miene dat jo it sels oplosse kinne, is my dat bêst, mar ik fyn dat jo tefolle fertrouwe op ChatGPT. Sels haw ik earlik sein nul fertrouwen yn sa'n a.i.-programma. "Hallusinearje" is net foar neat ta it wurd fan it jier keazen. As ik nei https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label gean en dêr jo tekst opslaan wol, krij ik de folgjende tekst yn byld: "''Warskôging: Jo bewurkje in side dy't brûkt wurdt yn de tagongstekst foar it wikiprogramma. Feroarings op dizze side feroarje it oansjen fan de tagong foar oare meidoggers.''" Sels haw ik gjin idee wat der barre kin as ik hjirmei ompiel. As de hiele Wikipedy it straks net mear docht, binne wy fierder fan hûs, fansels. Hoe wis binne jo fan jo saak? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 15.05 (CET) ::Ik ha út it andert begrepen dat dit op de lokale wiki korrizjearre wurde moat troch de lokale ynhâld oan te passen en dat wy dus sels oan 'e slach moatte. Mar dan begryp ik dat dus ferkeard.<br> ::Ik wit dat ChatGPT fouten makket en it dus net sa dat ik blyn op dingen yngean (foar de aardichheid moasten jo de hiele diskusje mei ChatGPT ris trochlêze), mar it is ek grutte ûnsin dat ChatGPT neat kin. Wat skriuwt ChatGPT as ik dy warskôging fan jo foarlis: Deze waarschuwing verschijnt altijd bij interfaceberichten. Het is bedoeld om te zeggen: “Denk even na voordat je opslaat.” In jullie geval is de wijziging: één korte zin, zonder code, zonder sjablonen. Dat is zo veilig als het maar kan. Deze waarschuwing is geen signaal dat je “op gevaarlijk terrein” zit — het is MediaWiki dat netjes zegt: “dit is belangrijk”.<br> ::Wat ChatGPT skriuwt as ik de benaudens foar AI-hallusinaasje ferwurdzje: "ik begryp de soarch oer AI-hallusinaasje hiel goed. Yn dit gefal giet it lykwols net om nije logika, mar om it ferienfâldigjen fan in interfaceberjocht nei platte tekst, wat neffens MediaWiki-praktyk is. De wiziging is lyts, direkt werom te draaien en feroaret gjin artikelynhâld.<br> ::Mar goed, jo binne behearder, ik net. As jo nul fertrouwen ha yn ChatGPT, dan soe ik dit mar gewurde litte. Ik wol nimmen wat oplizze. Ik besykje allinnich mei te tinken om't it in probleem is dat wol om in oplossing freget.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 16.08 (CET) :::{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} No ja, Romke, ik sil jo fertelle hoe't ik ta myn miening oer A.I. kommen bin. Google jout op 't heden boppe oan 'e side ek in A.I.-berjocht as jo wat freegje. Ik woe fan 'e wike witte wêr't de namme ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam, de wittenskiplike namme fan 'e Rapajufferdo. ''Huttoni'' is dúdlik ôflaat fan 'e Ingelske efternamme Hutton, mar wa wie dy man (want by in frou komt der net ''-i'', mar ''-ae'' efter). Dus ik freegje dat oan Google. Dat A.I.-berjocht seit fan: o, dat is William Hutton, in bekende Nijseelânske samler fan spesimina, mei jierren fan berte en ferstjerren derby. No naam ik al neat oan fan A.I. sûnder dat ik it earnewêr oars befêstigje koe, dat ik sykje nei in William Hutton mei de opjûne jiertallen. Nearne wat te finen. Ik trochsykje en nei in hiel soad gedoch fûn ik út dat de do ferneamd wie nei de Britsk-Nijseelânske biolooch Frederick Wollaston Hutton. Der hat, ynsafier't ik útsykje kin, nea in William Hutton mei dat berop en dy jiertallen bestien. Dêr bin ik earlik sein wol wat fan skrokken. Dat sadwaande. (En dat gong ek net om nije logika, mar om âlde kennis.) :::Wat it probleem mei de koördinaten oangiet, ik leau dat ik wat yrritaasje by jo opmerk oer myn opstelling (altyd moeilik te sizzen op basis fan skreaune tekst). Ik hoopje dat jo wol foar it ferstân hawwe dat ik jo ynset yn dizze saak tige wurdearje, mar ik hoopje ek dat jo der begrip foar opbringe kinne dat ik huverich bin om om te prutsjen mei programmatuer dêr't ik hielendal gjin ferstân fan haw. Dat ien regel platte tekst it ferskil net meitsje sil, dat wol ik wol oannimme, mar dat makket it ferskil ek net om it probleem mei de koördinaten op te lossen. Jo binne fan doel (of ik moat jo ferkeard begripe) om dêrnei oan 'e programmatuer te sleuteljen. As jo dêr ferstân fan hawwe, bêst genôch. As jo dat poer en allinnich dogge op basis fan 'e oanwizings fan ChatGPT, dan fiel ik my dêr earlik sein net sa noflik by. Ik soe earlik sein wat dit oangiet wol wat ynbring fan 'e oare behearders hawwe wolle. Wat fine {{Ping|Drewes}} en {{Ping|Kneppelfreed}} hjirfan? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 16.40 (CET) ::::{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk|Drewes|Kneppelfreed}} No wurket it [Berjocht:Koördinaten yn tekst] sawiesa net. It is de trouwens de fraach of der überhaupt sleutele wurde moat nei it opslaan fan in interfaceberjocht (interface = tagongstekst). Mar dat leart ús it úttesten. Wat ik yn it Berjocht:Koördinaten yn tekst dêrnei ferfange soe, kin ek wersteld wurde, dat liket my net folle oars as mei oare berjochten. ::::{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Wat it gebrûk fan A.I. oanbelanget: A.I. hellet syn ynformaasje fan ynternet en ek ynternet is net altiten korrekt. Sjoch nei wat jo hjoed oer BirdLife by it seerotsje skreaunen en ik hie lykas jo dêr ek myn twifel oer. By fragen oan ChatGPT kinne jo nei boarnen freegje, dy jout er dan by it jaan fan in antwurd en dan kinne jo de ynformaasje fuort by de boarne kontrolearje. Jo fregen oan Google A.I. wêr't de namme ''huttoni'' yn ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam. Ik ha gjin ûnderfining mei Google A.I., mar ik ha foar de aardichheid jo fraach suverkrekt oan ChatGPT frege en krige fuort as andert: "huttoni ferwiist nei Frederick Wollaston Hutton (1836–1905), in Britsk-Nijseelânske natuerûndersiker en geolooch" mei ferwizing nei it Ingelsktalige wikipedylemma (Frederick Hutton (scientist).) ChatGPT makket bêst wol fouten (minsken meitsje dy trouwens ek), mar wat ik yntusken wol wit is wat spesifiker de fraach, namste better de antwurden binne. Ik soe jo oanriede dochs ris ChatGPT te brûken (en altiten om boarnen te freegjen).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 22.46 (CET) :::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Tankjewol foar de tip. Ik sil der ris oer neitinke. Wat de rest oangiet, as jo tinke dat it miskien mei it opslaan fan dy regel platte tekst klear is, dan wol ik dat wol foar jo dwaan. (Dus dat doch no daliks even.) Mar as der mear gebeure moat, wol ik graach dat jo dêr even mei wachtsje oant Drewes en Kneppelfreed ek har sechje oer dit ûnderwerp dwaan kinnen hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 23.09 (CET) ::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ik wol alderearst Romke tige betankje foar jo ynset om dit euveltsje te ferhelpen. Sa't it liket, skynt it allinnich op ús wikipedy net te wurkjen. Ik sjoch by in soad oare wikys wurket it wol. It soe tige moai wêze dat we it hjir ek wer oan it wurk krije kinne. As Romke hjir oan sleutelje wol, dan fyn ik dat poerbêst. Iksels bin in bytsje noedlik om dêr mei om te pielen. As jo, Romke, dat net oan doare, kinne we altyd freegje op dy link dy't Phabricator stjoerd hat: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech]. It liket dat it berjocht feroare wurde moat. By nl brûke se de âlde [https://nl.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Co%C3%B6rdinaten sjabloan koördinaten], dy't praktysk itselde wie as ús [[Berjocht:Koördinaten]]. Wêr't ik bang foar bin, as we it berjocht koördinaten feroarje, we alle siden by del moatte om dy ek te feroarjen. ::::::En wat ChatGPT oanbelanget, dêr haw ik noch net mei wurke, wol mei Google AI, en ik haw dêr mingde gefoelens oer. It sil yn protte gefallen wol goed wêze, mar it kin it somtiden ek ferkeard ha. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 03.21 (CET) :::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ieneach hat no in interfaceberjocht oanmakke en der is fierder neat raars bart, lykas ChatGPT al oanjoech. It feroaret lykwols noch neat oan 'e wurking fan 'e koördinaten om't it âlde berjocht noch hieltiten de Geohack-keppeling makket. Der moatte no twa dingen dien wurde: 1. Om't der in lus ûntstiet mei't de namme fan it berjocht en de namme fan it interfaceberjocht meiïnoar botse, moat der A. in nij berjocht oanmakke wurde ûnder de namme Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer. B. Yn it âlde berjocht moat in trochferwizing komme. Dat is alles. Wurket it net, dan kin neffens ChatGPT alles weromdraaid wurde: klikke op skiednis, kies de eardere ferzje en weromsette. Eefkes foar jim ynformaasje: ik ha mei ChatGPT sels in pear saken thús oplosse kind, û.o. it werstellen fan it lint yn Word (dat út it byld ferdwûn wie), mei help fan A.I. in skealike pop-up fan 'e computer ferwidere en in skermprobleem mei de mobyl oplost. It foardiel fan ChatGPT is dat er by problemen alles yn stappen trochjout. Ik wachtsje jim reäksje ôf. It soe moai wêze as [[Meidogger:Drewes]] as behearder ek eefkes reägearret? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 09.05 (CET) ::::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Miskien bin ik wol wat te foarsichtich mei sok spul. Dus, no ja, okee, prebearje it mar ris. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 15.00 (CET) ::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} Meidoggers. Ik folgje alles wier wol, mar kin hjir gjin sinnich wurd oer sizze. Interfaceberjocht, ChatGPT of Geohack-keppeling, it seit my neat. Sorry. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 des 2025, 16.07 (CET) :::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Ik haw besocht oft in lokale oanpassing mooglik wie en hie hope dat it hjirmei oplost wie, mar it docht bliken dat de koördinaten djipper yn 'e infoboksstruktuer sitte as ferwachte. Dat soe betsjutte dat der ek yn 'e ynfoboksen sleutele wurde moat en dat giet ek my te fier. Dêrom haw ik de feroaring fan it berjocht Berjocht:Koördinaten yn tekst werom set nei de âlde sitewaasje. It nije Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin ferwidere wurde lykas ek it interfaceberjocht. Dêrmei binne wy wer by de âlde sitewaasje. ChatGPT advisearret ús op 'e nij Phabricator te mailen om't it in struktureel patroanprobleem is dat dêr thús heart en joech my foar de mail de folgjende tekst. :::---- :::On fy.wikipedia.org we investigated replacing legacy GeoHack-based coordinate links with Kartographer (maplink). :::While this initially appears to be a local template change, we found that there is no safe local-only migration path due to how coordinate templates are used. :::Current situation: :::* A single coordinate template is used both: ::: - inline in article text, and ::: - inside multiple infobox templates. :::* The template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts. :::Problem encountered: :::* Replacing the GeoHack link with Kartographer maplink causes: ::: - template loop errors when maplink looks up interface messages, or ::: - literal parameter output (e.g. {{{3}}}) in infoboxes, because infoboxes expect plain wikitext, not a rendering tag. :::* Splitting logic into subtemplates avoids loops, but still breaks infobox rendering. :::* Fixing this would require modifying infobox templates, which makes the change non-local and affects many pages. :::Conclusion: :::This suggests a structural limitation: when a coordinate template is embedded in infoboxes, switching from GeoHack (plain link) to Kartographer (rendered maplink) cannot be done safely by editing the coordinate template alone. :::We reverted all local changes after testing. :::Question: :::Is there a recommended migration pattern for wikis where coordinate templates are used both inline and inside infoboxes? :::Or is GeoHack currently the only viable option in such cases? :::---- :::Dizze tags kinne tafoege wurde: :::Kartographer :::Templates :::Wikimedia-Site-Requests :::<br> [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 17.47 (CET) ::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ja sa't ik al sei, wie ik al bang dat der folle mear by komt te sjen. Ik haw ek even besocht en feroarje it [[Berjocht:Koördinaten]], mar dat fern**kt alle koördinaten op 'e siden en dêr moat nei alle gedachten folle mear berjochten by oanmakke wurde, tink ik. We kinne wer besykje it by Phabricator op it aljemint te bringen, en sjen wat er ditkear weromstjoerd. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 20.57 (CET) ::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Wat in ellinde, sis. En dat krekt mei de krystdagen... Romke, jo skriuwe hjirboppe dat it ynterfaceberjocht ferwidere wurde kin. Bedoele jo dêrmei dat ik https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label wiskje moat? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 21.17 (CET) {{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ieneach, jo meie dat interfaceberjocht ek eefkes stean litte, it kin fierder dochs gjin kwea en it kin altiten noch fuort. It Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin fuort en as it nedich is en Phabricator kin neat foar ús betsjutte, dan kinne wy it sa wer oanmeitsje. It âlde Berjocht:Koördinaten yn tekst moat fansels yn alle gefallen stean bliuwe. No earst sjen as Phabricator it foar ús oplosse kin. Sanet, dan kinne jimme in ienmalige ynfoboksfiks oerwege. Yn dat gefal moatte de fjilden fan 'e koördinaten yn 'e ynfoboksen oanpast wurde: Hjoeddeiske sitewaasje bygelyks: <pre><nowiki> {{Ynfoboks abdij | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|…}} }}</nowiki></pre> De ynfoboks befettet yntern: <pre><nowiki> | koördinaten = {{{koördinaten|}}}</nowiki></pre> wy feroarje allinnich de ynfobox sels, bygelyks nei: <pre><nowiki> | koördinaten = {{{koördinaten|{{Koördinaten yn tekst|{{{lat|}}}|{{{lon|}}}}}}}</nowiki></pre> Wy ha alletrije ûnderfining mei ynfoboksen en witte dat wy de ynfoboks werom sette kinne as de feroaring gjin resultaat hat. As it al slagget dan hoege wy fansels net de artikels oan te passen en dan is de ynfoboks sa oanpast dat dy in Kartographer-kaartlink toane kin, wylst dy foar dy tiid allinnich mei in platte GeoHack-link omgean koe. Hawar, no earst mar wer eefkes Phabricator ôfwachtsje. Noflike jûn mannen! --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 22.52 (CET) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ik ha it wer nei Phabricator stjoerd. Ris sjen wat hy no seit. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 08.34 (CET) @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is wat ik weromkrigen ha fan Phabricator: Hi, user scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves. Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on. Phabricator is not a support forum. If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead. This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding. Dus dêr kinne we neat mei. Hy jout dy iene link wer. We soene dêr ris freegje kinne..... --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 20.00 (CET) @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Kneppelfreed, jo soene dizze tekst brûke kinne foar de mail: <blockquote> Hello, We would like to ask for technical advice regarding coordinate templates on a smaller Wikipedia (fy.wikipedia.org). Current situation: On our wiki, a single coordinate template is used both: - inline in article text, and - inside multiple infobox templates. This template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts. Problem: We investigated replacing the GeoHack link with Kartographer (maplink). While this initially looks like a local template change, we ran into structural issues: - Using maplink inside the existing coordinate template leads to template loop errors or broken output. - Splitting logic into subtemplates avoids loops, but then breaks infobox rendering (infoboxes expect plain wikitext, not a rendered maplink tag). - Fixing this appears to require modifying infobox templates as well, which makes the change non-local and affects many pages. We reverted all changes after testing. Question: Is there a recommended or established pattern for migrating legacy GeoHack-based coordinate templates to Kartographer on wikis where those templates are also used inside infoboxes? Or is GeoHack currently still the only viable solution in such mixed-use cases? Any pointers, examples from other wikis, or general guidance would be very welcome. Thank you in advance. </blockquote> --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 des 2025, 21.52 (CET) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], dien! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 des 2025, 07.43 (CET) @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is it andert dat ik weromkrigen haw fan https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech oangeande de koördinaten. Okay, so there are two problems: :::* GeoHack doesn’t show a map. What GeoHack shows is defined at [[Berjocht:GeoTemplate]], you can copy parts of its Dutch or English (or whichever) counterpart to fix this. :::* You couldn’t replace the GeoHack link with a Kartographer one. This replacement is probably worth it even if you manage to (or could manage to) add the map to GeoHack, as showing the map without loading a new page is more user-friendly in my opinion. The problem with Kartographer is that it uses a completely different coordinate structure. Currently [[:fy:Berjocht:Koördinaten yn tekst]] gets a parameter with the value <code>53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL</code>, but Kartographer expects three parameters: <code>latitude=53.050833</code>, <code>longitude=5.575556</code> and <code>zoom=15</code> (the latter is optional, <code>type:city</code> and <code>region:NL</code> have no Kartographer equivalents), e.g. <code><nowiki><maplink latitude="53.050833" longitude="5.575556" zoom="15" /></nowiki></code> (<maplink latitude="53.050833" longitude="5.575556" zoom="15" />). While it’s probably possible to code the conversion between the two formats in wikitext (with the help of [[:fy:Module:String]]), the result would likely be unreadable wikitext. So you have two options: either convert all calls using a bot, or have a Lua module do the conversion. The Lua solution means less edits in the short term, but I find the current parameter value quite hard to read, so I think a bot conversion would result in a better editor experience in the long term. It earste probleem is dus in kwestje fan [[Berjocht:GeoTemplate]] te fiksen. It twadde probleem liket in stik mear yngewikkeld. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 01.27 (CET) : Dus opsje a is alles omsette mei in bot en opsje b is in konversy yn in Lua-module. Hy advisearret opsje a mar beide opsjes geane fier boppe myn kennis. Wat no? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 des 2025, 10.00 (CET) ::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], hy sei dêr binne twa problemen. Us [[Berjocht:GeoTemplate]] is tink ik út de tiid, want dêr stiet gjin kaart op. We kinne dy side miskien ferhelpe om de fariant fan nl of en of de oer te nimmen. Ik tink dat it probleem dan ek noch net ferholpen is, want [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] sille nei alle gedachten ek oanpast wurde moatte, want yn in soad oare wikys wiene dy jierrenlyn al oanpast neffens nije systemen sa't ik begrepen ha. Dy fan ús is nea oanpast. It simpelste is dy ek fan bgl nl of en of de oer te nimmen. ::It twade probleem is grutter, want as je Kartographer brûke wolle, moatte oare koördinatestruktueren, sa't er hjirboppe neamt, brûkt wurde en dêr binne twa opsjes foar: a: mei in bot of b: mei in Lua-module. ::Wat te dwaan no: ik soe it net witte. It giet my allegear te fier boppe de pet. We kinne besykje it earste probleem op te lossen en sjen oft dat wat helpt. Ik ha earder besocht mei dy Lua-rommel te pielen, mar rekke alhiel fêst. Ik ha lêsten besocht om [[Berjocht:Ofbyld multy]] te meitsjen, dêr't je meardere ôfbylldings sa as yn bygelyks ynfoboksen sette kin, mar doe rûn ik tsjin in betonnen muorre oan, want dêr rûn ik tsjin dy Lua-modulen oan en besocht guon fan dy berjocten oan te meitsjen, mar rûn ahiel fêst. Ik tocht nei it foarinoar krijen fan 'e posysjekaarten, dat ik soks hooplik ek oan 'e praat krije koe, mar dat slagge my dus net. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 20.32 (CET) :::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Tsja, mannen, ik kin hjir ek net folle oan tafoegje. Ik haw de reäksje fannacht trije kear lêzen en ik koe it noch net neikomme. Ik hie sels noch nea fan Lua heard, en wit net wat dat is. Bots hawwe wy ek net. Wat ik wol sjoch is dat GeoHack DMS-koördinaten (degrees, minutes, seconds) brûkt, wylst Kartographer desimale koördinaten brûkt. As we Kartographer brûke wolle soene, betsjut dat dat al dy DMS-koördinaten omrekkene wurde moatte. Wat my oangiet is dat in brêge te fier. Dus we bliuwe by GeoHack. Dan is der noch ien mooglikheid: gewoan hânmjittich side foar side de boel oanpasse. It giet om sa'n 4.500 haw ik lêsten opsocht. As we 50 deis dwaan kinne komt dat út op in fearnsjier. Dat is net leuk, mar it soe te dwaan wêze as we allegearre mei-inoar de hannen út 'e mouwen stekke. Mar dan moat der earst fansels wol in funksjonearjende keppeling yninoar knutsele wurde om 'e âlde mei te ferfangen. Dat is wêr't it by my stûket, want dat kin ik sels net dwaan. Of oars kinne we der ek foar kieze om 'e âlde keppeling net te ferfangen mar gewoan fuort te heljen. We hawwe ommers yn hast alle geografyske artikels ek al in posysjekaart. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 des 2025, 21.18 (CET) :::{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk|Kneppelfreed}} Hoe dan ek, it wurket no net dus gjin ien hat wat oan dy koördinaten en it jout allinnich mar argewaasje as jo der op drukke en der komt neat. It giet hoe dan ek my ek fier boppe de macht, dus it soe al fan Kneppelfreed komme moatte en oars is it net oars. Faaks is dan de koartste klap om de koördinaten út de ynfoboksen te ferwiderjen. Mar dat lit ik oan jimme oer, ik help wol mei as se side foar side omset wurde moatte (mar dan sil der ek in plan komme moatte hoe't wy dat oanpakke, oars iepenje wy allegear siden dêr't earder al ien oan 'e gong west hat. Kinne jo hjir wat mei [[Meidogger:Kneppelfreed]]? Dit ha'k fan ChatGPT, faaks helpt it jo wat. <blockquote> '''Stappenplan: starten met een Lua-oplossing (veilig en omkeerbaar)''' ''Doel: Kartographer gebruiken zonder artikelen of infoboxen aan te passen, en met mogelijkheid tot volledige terugdraai.'' ---- '''Stap 1 — Niets wijzigen aan artikelen of infoboxen''' * Geen enkele artikelpagina aanpassen * Geen infobox-sjablonen aanpassen * Alles moet blijven werken met de huidige GeoHack-parameterstring * Als dit niet haalbaar blijkt → stoppen. ---- '''Stap 2 — Maak één nieuw Lua-module aan (losstaand)''' Maak een nieuwe module aan, bijvoorbeeld: <small>Module:Koördinaten</small> Deze module doet uitsluitend het volgende: * input: de bestaande GeoHack-string <small>53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL</small> * output: ** latitude (decimaal) ** longitude (decimaal) ** zoom (optioneel) '''Belangrijk:''' *De module rendert géén kaart *Geen maplink, geen HTML *Alleen parsing en omrekening ---- '''Stap 3 — Houd de Lua-code minimaal en leesbaar''' *Gebruik standaard Lua-functies *Eventueel : <small>Module:String</small> voor splitsen *Geen “slimme” trucjes Commentaar toevoegen bij elke stap (voor onderhoud) Als de code onleesbaar wordt → heroverwegen. ---- '''Stap 4 — Pas alleen het bestaande sjabloon minimaal aan''' In <small>Berjocht:Koördinaten yn tekst:</small> *Voeg een '''veilige keuze''' toe: **Als Lua-module geldige coördinaten teruggeeft → gebruik Kartographer **Anders → toon exact de oude GeoHack-link Dus altijd een '''fallback'''. Geen recursie, geen extra sjablonen. ---- '''Stap 5 — Test uitsluitend via voorvertoning''' *Test op 1 artikel met inline coördinaten *Test op 1 artikel met infobox *Alleen voorvertoning gebruiken *Pas opslaan als: **geen foutmeldingen **geen lege waarden **geen template-lussen ---- '''Stap 6 — Terugdraaien moet triviaal zijn''' Zorg dat alles terug te draaien is door: *het sjabloon terug te zetten *of de module te verwijderen Geen sporen in artikelen. ---- '''Stopcriteria (heel belangrijk)''' Direct stoppen als: *infoboxen {{{3}}} of lege waarden tonen *template-lus ontstaat *meerdere sjablonen tegelijk aangepast moeten worden *extra interfaceberichten nodig lijken Dan is Lua hier geen goede oplossing. ---- '''Samenvattend''' *Lua is hier een tussenlaag, geen einddoel *Veiligheid en leesbaarheid gaan vóór functionaliteit *Geen bot, geen massabewerkingen *Bij twijfel: niets doen en GeoHack behouden ---- '''Hjirûnder stiet in minimaal Lua-skelet (raamwurk) dat allinnich de besteande GeoHack-string parsed en omrekkenet. It rendert neat en feroaret neat oan artikels. As dit al net stabyl wurket, moatte wy hjir stopje.''' It is in minimaal en feilich Lua-skelet en hoe't it brûkt wurdt, sa opset dat: *er niets aan artikelen of infoboxen verandert *alles terug te draaien is *het vooral begrijpelijk blijft voor een volgende beheerder ---- '''Lua-skelet (minimaal en veilig)''' Nieuwe pagina aanmaken: <nowiki></pre>Module:Koördinaten</nowiki></pre> Inhoud (voorbeeld, nog zonder Kartographer): <pre><nowiki> -- Module:Koördinaten -- Doel: omrekken fan GeoHack-koördinaten nei desimale latitude/longitude -- LET OP: dizze module rendert GEEN kaart local p = {} local function dmsToDecimal(deg, min, sec, hemi) local val = deg + (min / 60) + (sec / 3600) if hemi == 'S' or hemi == 'W' then val = -val end return val end function p.parse(frame) local input = frame.args[1] if not input or input == '' then return nil end local parts = mw.text.split(input, '_') if #parts < 8 then return nil end local lat = dmsToDecimal( tonumber(parts[1]), tonumber(parts[2]), tonumber(parts[3]), parts[4] ) local lon = dmsToDecimal( tonumber(parts[5]), tonumber(parts[6]), tonumber(parts[7]), parts[8] ) return string.format( 'latitude=%.6f|longitude=%.6f', lat, lon ) end return p </nowiki></pre> '''Belangrijk''': *Dit doet nog niets zichtbaar *Geen <maplink> *Geen HTML *Alleen rekenen ---- '''Hoe dit later in het sjabloon gebruikt kan worden (concept)''' In <small>Berjocht:Koördinaten yn tekst</small>(alleen conceptueel): <pre><nowiki>{{#invoke:Koördinaten|parse|{{{1}}}}}</nowiki></pre> 👉 In deze fase alleen testen in voorvertoning, niet opslaan. ---- '''Waarom dit skelet veilig is''' *Geen recursie *Geen template-lus mogelijk *Geen wijziging aan artikelen *Geen afhankelijkheid van infoboxen Eén module = één edit om terug te draaien ---- '''Wat nog NIET moet gebeuren''' ❌ Nog geen <maplink><br> ❌ Nog geen vervanging van GeoHack<br> ❌ Nog geen bot<br> ❌ Nog geen interfaceberichten aanpassen<br> Eerst alleen vaststellen: Kinne wy betrouber latitude/longitude út de besteande string helje? Als dit niet stabiel werkt → direct stoppen. ---- {{Ping|RomkeHoekstra}}, {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}, sorry, mar dit giet my allegear boppe de pet. Ik ha by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech frege as se dêr mei helpe wolle, of immen witte dy't ús helpe wol. It moat as it heal kin al even fikst wurde, want dat soe ek moai wêze foar takomstige meidoggers. As ik nei in wike neat fan harren hear, dan sil ik sels noch even besykje dêr mei om te pielen en as dat net my net slagget, dan moatte we mar in plan meitsje alle siden hânmjittich om te setten. Ik soe it leafste de koördinaten wol op 'e siden hâlde wolle. :{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} De bêste winsken foar it nije jier! Geweldich Kneppelfreed dat jo dit fierder noch oppakke wolle. As it net slagget, soe'k der mar net te lang mear mei omgrieme. Dan kin de tiid miskien better stutsen wurde yn it omsetten en dan moat er lykas Ieneach skreau noch wol in funksjonearjend einformaat komme. Ik ha der fierder gjin doel oer, it iennige wat ik bydrage kin is wat ChatGPT hjir oer seit. Ik wit dat jimme dêr noch net sa'n soad betrouwen yn ha, mar wy wite ek net alles en meiïnoar ynklusyf ChatGPT witte wy yn alle gefallen mear. ---- Stappenplan bij handmatige omzetting van alle artikelen – zo pak je het veilig aan:<br> 1️⃣ '''Leg eerst het nieuwe eindformaat vast (zonder uitzonderingen)''' Nog vóór het eerste artikel: *exact één manier afspreken om coördinaten te noteren *vastleggen: **welke parameters verplicht zijn **welke optioneel zijn (bijv. zoom) **hoe het er in infoboxen uitziet Bijvoorbeeld (alleen illustratief): <pre><nowiki> {{Koördinaten yn tekst | latitude = 53.050833 | longitude = 5.575556 | zoom = 15 }} </nowiki></pre> ---- 2️⃣ '''Maak een korte handleiding voor bewerkers''' Eén simpele pagina is genoeg: oude vorm → nieuwe vorm *1 of 2 voorbeelden *hoe je graden/minuten/seconden omzet naar decimalen *waar je fouten meldt Dit voorkomt goedbedoelde, maar verschillende oplossingen. ---- 3️⃣ Begin met 3–5 testartikelen Niet meteen los. *kies artikelen: **1 met infobox **1 zonder infobox *controleer: **kaart klopt **mobiele weergave **geen foutmeldingen Pas als dit goed voelt → doorgaan. ---- '''4️⃣ Werk in kleine batches''' Bijvoorbeeld: *5–10 artikelen per keer *tussendoor kijken of alles nog goed gaat *niet alles in één week willen doen *Dat houdt het overzichtelijk. ---- 5️⃣ '''Verwijder oude GeoHack-specifieke rommel''' Bij elke omzetting: *haal type:city, region:NL etc. weg *zet ze niet om naar iets vaags *liever minder, maar correct ---- 6️⃣ '''Noteer wat al gedaan is''' Bijvoorbeeld: *een categorie “Koördinaten omset nei Kartographer” *of een projectpagina met afgevinkte artikelen *Zodat niemand dubbel werk doet. ---- 7️⃣ '''Accepteer dat het niet perfect hoeft''' Dit is belangrijk: *een kaart die 20 meter verschoven is → oké *een ontbrekende zoom → oké *later verbeteren kan altijd ---- '''Eerlijk slotwoord''' Na alles wat jullie geprobeerd hebben, is dit: *de meest begrijpelijke *de meest controleerbare *en de minst stressvolle route En misschien wel de enige die echt past bij een kleine, zorgvuldige wiki. Als je wilt, help ik graag met: *een concreet Fries voorbeeldartikel *een korte omzettingshandleiding *of een checklist voor elke bewerking </blockquote> == Ferfolch == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} In skoft lyn ha wy it boppesteande oerlis oer de koördinaten hân. Ik wit net of it jimme yntusken opfallen is, mar ek de sifers fan 'e koördinaten yn 'e artikels binne no ferdwûn en ferfongen troch {{{2}}}. Sjoch yn 'e rjochter boppehoeke fan bygelyks [[Ryptsjerk]]. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 jun 2026, 09.11 (CEST) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], dy <nowiki>{{{2}}}</nowiki> ferskynt no op alle siden dêr't de koördinaten boppe oan de side steane. Ik haw gjin flau benul hoe't dat kin. Ik soe nochris even sjen nei dy koördinateboel, mar om earlik te sizzen, siet dêr tsjin oan te skytskoarjen, want it giet my eins boppe de pet. We sille der wol even oer gear moatte mei syn allen hoe't we dat hânmjittich oanpakke kinne. It soe baas wêze as soks goed wurkje koe. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 jun 2026, 20.24 (CEST) : Sa't it liket binne de koordinaten der al by [[Abdij fan Cluny]], allinnich komme dy nearne op út. Itselde foar [[Loaiïngea]]. Ik wit sa gau net at wy ek earne in foarbyld hawwe fan koordinaten yn gewoane tekst. Hoe ek: It liket dat it probleem himsels net oplost hat, dat ik nim oan dat wy it foarbyld fan hoe dit [[Wikipedy:Putsje]] earne delsette moatte, dat at der gjin bot foar is, wy it stadichoan op oarder bringje kinne. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Nee, Romke dat wie my noch net opfallen. Ik nim oan dat Mysha it hat oer de koördinaten yn 'e ynfoboks, want boppe-oan de side stiet by my by Loaiïngea ek in 2. Ik wol wol meihelpe om de put te klearjen, mar litte wy earst goed ôfprate wat der no eins barre moat. Ik stel foar dat we it [[:Berjocht:Koördinaten]] mar fan alle siden wiskje dêr't it op stiet, en dat we by it [[:Berjocht:Koördinaten yn tekst]], dat yn ynfoboksen stiet, de keppelings wiskje, mar de koördinaten sels stean litte. Dus sa: [https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ryptsjerk&diff=1232050&oldid=1183507]. Mei iens? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 13 jun 2026, 18.05 (CEST) :@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] en @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], litte we dat earst noch mar net dwaan foar't we der oeriens kommen binne hoe't we dit allegear fierder dogge, oars krije we aanst dûbel wurk. Al dy berjochten koördinaten en koördinaten yn tekst sille hânmjittich omset wurde moatte sa't it wurket as je dêr op klikke. It bêste is om dy berjochten fan nl of en oer te nimmen en dy op alle siden dêr't se steane oan te passen. In oare manier wie in bot, mar dy hawwe wy net. Ik haw de kommende pear dagen net folle tiid, want ik haw dingen bûten de wikipedy dy't earst eefkse foarrang krije, mar dêrnei wol ik hjir wol eefkes fierder yn ferdjipje. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 jun 2026, 19.41 (CEST) ::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Ek ik soe útstelle wolle om dêr eefkes mei te wachtsjen. Ik moat my wer yn it boppesteande ferdjipje want it is al wer in set lyn dat wy hjir mei ompielden. Foar safier ik my herinnerje kin, ha wy fral besocht it âlde te reparearjen en hat Kneppelfreed Phabricator frege oft hja wat foar ús dwaan koene. Dêr binne wy doe net mei fierder kommen. Der moat in oplossing wêze en ik tink dat wy der net ûnder út kinne om in nij koördinatenberjocht oan te meitsjen. It is tink earst it handichste om te sjen hoe't se it by de Nederlânsktalige wiki it dogge. ::Wat de ynfoboksen oanbelanget: is it in opsje om tydlik it fjild koördinaten út it berjocht fan 'e ynfoboksen te ferwiderjen oant der in oplossing is? Dan is dat fan 'e ynfoboks earst eefkes oplost. Wy hawwe aldergelokst noch altiten de posysjekaart. It fjild kinne wy der dan maklik wer ynsette as wy wer wurkjende koördinaten ha.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 jun 2026, 20.05 (CEST) :::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Earlik sein woe ik no leaver daliks mar trochpakke, mar goed, dan moatte jim der noch marris nei sjen en dan hear ik it wol. Ik haw persoanlik dizze berjochten nea brûkt op siden dy't ik oanmakke haw, en ik fyn se ek net nedich. De boel gewoan simpelwei wiskje liket my in prima oplossing. Dan kin dit mei tsien of fyftjin jier ek net wer swierrichheden opleverje as it wer efter de tiid rekke is om't wy der te min ferstân fan hawwe om it te ûnderhâlden. :::It foarstel fan Romke om it lemma "koördinaten" tydlik út 'e ynfoboksen te ferwiderjen, bin ik it beslist net mei iens. Dan wurdt dat ommers oeral ferwidere, ek op siden dêr't by de koördinaten yn 'e ynfoboks gjin link nei GeoHack stiet en dus gjin probleem is. Dat fyn ik problematysker as dat op 'e siden mei dizze berjochten noch in skoftke langer in link stiet dy't nei in blanko pagina liedt. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 14 jun 2026, 01.42 (CEST) ::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] en @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], litte we foarearst beleaven noch neat ferwiderje. It bêste is dat we der earst wer even better yn ferdjipje en sjen hoe't se it bygelyks op nl dien hawwe. It komt der op del dat we it sels fikse moatte, want ik haw it by Phabricator op it aljemint brocht. Dy ferwiisde my [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech hjir] hinne en dy sei dat ús [[Berjocht:GeoTemplate]] ferâldere is. It komt der op del dat de koördinaten omset wurde moatte fan graden ta desimalen. Dêr binne twa manearen: mei in bot of fia in lua-module. In bot hawwe we net en mei in lua-module haw ik gjin ferstân fan. Ik haw doe frege dêre oft we technyske help krije koene, mar ik haw nea in andert werom krigen. Dat wie ein desimber en we binne no hast al in heal jier fierder. De iennige opsje dy't we hawwe is dat we itsels oanpakke mei syn allen en beide de [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] ferfange en op siden dêr't dy beide berjochten op steane hânmjittich om te setten. Ek it [[Berjocht:GeoTemplate]] moat oanpast wurde. Dy soene we fan bygelyks nl oernimme kinne. Op de Nederlânske wiky wie dit allegear stikmannich jierren lyn ek feroare, mar dy hiene dêr miende ik in bot foar. It maklikste soe yndie wêze en ferwiderje alle koördinaten, mar dan soe ús wiky de iennige wêze en soe dêr yn myn miening ûnprofesjoneel út sjen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 14 jun 2026, 22.11 (CEST) ::::: {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Mysha|FreyaSport}} Dêr slút ik my by oan. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 jun 2026, 08.27 (CEST) :::::: {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra|FreyaSport}}: Dy koordinaten binne ynformaasje, dat wy moatte dy net fuorthhelje oant wy wat oars hawwe.<br>Mar it liket my dat wy <nowiki>{{Koördinaten yn tekst|46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR|46°40'N 4°42'E}}</nowiki> wurdearje litte kinne ta "46°40'N 4°42'E", sûnder fierdere effekten. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) :{{Ping|Kneppelfreed}}: Ha jo by de Nederlânske wikipedy hjir "Categorie:Wikipedia:Sjablonen coördinaten" noch sjoen en kinne jo dêrmei faaks in nij Frysk koördinatesjabloan meitsje?: * Sjabloon:Coord * Sjabloon:Coor title * Sjabloon:Coor dec * Sjabloon:Coor dms * Module:Coordinaten --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 jun 2026, 22.51 (CEST) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ja dêr siet ik yndie al even nei te sjen. Ik tink dat wol oernimme kinne en fan soks in Frysk koördinateberjocht fan meitsje kinne. Sil der noch even fierder nei sjen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 jun 2026, 02.13 (CEST) ::{{Ping|Kneppelfreed}}: As jo wolle dat ik help moatte jo it mar sizze. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 jun 2026, 07.21 (CEST) :::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], okee, sil ik dwaan. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 jun 2026, 21.55 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|oerlis]])</bdi> 23 jun 2026, 19.11 (CEST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 jun 2026, 15.29 (CEST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> :* Mear as in moanne letter, en der stiet dêr hieltiid noch net wat it doel is. Der stiet inkeppelingûnder ús siden - ik wit net hoe lang al - mar dy is yn de ferkearde taal, datik nim oan dat dy legaal gjin status hat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 26 aug 2026, 14.32 (CEST) == Der binne in hiel soad talen dy't ik net lêze kin == No is dat faak net in probleem, mar [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]] hat twa yngonge, yngong 15 en yngong 94, dy't yn it Syrillysk alfabet binne, en ik wit net hoe't dy ôfhannele wurde moatte. Net allinnich wit ik net hoe't wy it al as net hertale moatte, mar ik haw ek net in flau idee hoe't dy twa beskreaun wurde moatte. It is wat spitich, om't de oare 98 boeken binne al kreas ôfhannele, mar nei in jier tiid haw ik noch net in oplossing foar dizzze twa. De skoalle giet moarn ticht foar de simme, mar ik hoopje dat immen wit hoe't dit oplost wurde kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 jul 2026, 14.48 (CEST) :Ik sjoch it probleem net. Foar talen yn in oar skriftsisteem brûke we dochs gewoan in transkripsje? Der is foar it Russysk in Nederlânske transkripsje, dy't ek poerbêst foar it Frysk te brûken is. [[Meidogger:Steinbach|Steinbach]] ([[Meidogger oerlis:Steinbach|oerlis]]) 3 jul 2026, 12.56 (CEST), [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 3 jul 2026, 21.34 (CEST) ::Ik nim oan dat it probleem is dat nearne stiet dát dat Nederlânsk foar it Frysk op in gaadlike ferzje fan it Russysk útkomt. (Ik kin it op it stuit net neilêze, om't yn de fakânsje myn ynlog himsels útsetten hat, en ik haw gjin idee mear hoe't ik dat ea oansetten hie.) [[User:Mysha|Mysha]] [[Wiki:Meidogger-bydragen/&#126;2026-45466-54|&#126;2026-45466-54]] ([[Meidogger oerlis:&#126;2026-45466-54|talk]]) [[Wiki:Meidogger-bydragen/&#126;2026-45466-54|&#126;2026-45466-54]] ([[Meidogger oerlis:&#126;2026-45466-54|talk]]) 20 aug 2026, 12.36 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24 jul 2026, 14.24 (CEST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' * You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}. * If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': * Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15 sep 2026, 14.58 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 22 sep 2026, 17.16 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 9 okt 2026, 11.28 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> lo4i1cjcj3e8dox23mwnpdpj84yglja 9 augustus 0 715 1242214 1241918 2026-10-08T22:11:15Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Ferstoarn */ † 1242214 wikitext text/x-wiki {{DeisideBoppe}} {{Kalinder}}{{Kalinderdei}} == Foarfallen == * [[378]] - Yn 'e [[Slach by Adrianopel]] lijt it [[Romeinske Ryk|Romeinske]] [[leger (lânmacht)|leger]] in swiere nederlaach tsjin 'e [[Westgoaten]], dy't sjoen wurdt as it begjin fan 'e delgong fan it [[Westromeinske Ryk]]. * [[1138]] - In swiere [[ierdbeving]] treft de [[Syrje|Syryske]] [[stêd]] [[Aleppo]], mei likernôch 230.000 deaden ta gefolch. * [[1483]] - De [[Sikstynske Kapel]] yn it [[Fatikaan]] wurdt offisjeel ynwijd. * [[1559]] - [[Willem fan Oranje]] wurdt [[steedhâlder]] fan [[Hollân]] en [[Seelân]]. * [[1842]] - Troch it sluten fan it [[Webster-Ashburton Ferdrach]] wurdt it ferrin fan 'e grins fêstlein tusken de [[Feriene Steaten]] en de [[Grut-Brittanje|Britske]] [[koloanje]]s dy't letter [[Kanada]] foarmje sille. * [[1910]] - De [[Noarwegen|Noarske]] [[ûntdekkingsreizger]] [[Roald Amundsen]] set mei syn [[skip]] de ''[[Fram (skip)|Fram]]'' ôf út [[Oslo|Kristiania]], mei as bestimming [[Antarktika]]. * [[1942]] - De [[Britsk-Ynje|Britsk-Yndyske]] [[aktivist]] [[Mahatma Gandhi]] wurdt [[arrestaasje|arrestearre]].. * [[1945]] - Yn 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] wurdt de [[Fat Man|twadde Amerikaanske atoombom]] op 'e [[Japan]]ske stêd [[Nagasaki]] smiten. Der falle 39.000 oant 80.000 deaden. * [[1969]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[stêd]] [[Los Angeles]] fine de [[Tate-moarden]] plak, wêrby't 6 minsken ombrocht wurde. Yn har wente oan Cielo Drive yn 'e [[wyk]] [[Hollywood]] wurdt de acht en in heale [[moanne (tiid)|moanne]] [[swierens|swiere]] [[aktrise]] [[Sharon Tate]], de [[oarehelte|frou]] fan [[regisseur]] [[Roman Polanski]], mei trije fan har [[freonskip|freonen]] en in tafallige omstanner [[fermoarde]] troch trije leden fan 'e [[Manson Family]], de [[sekte]] fan [[Charles Manson]]. Har ûnberne [[poppe]] wurdt neitiid as it sechsde [[slachtoffer]] telt. * [[1986]] - De [[Ingelân|Ingelske]] [[band]] [[Queen]] jout syn lêste konsert mei [[Freddie Mercury]], yn [[Boedapest]]. * [[1992]] - Sluting fan 'e [[Olympyske Simmerspullen 1992|Olympyske Simmerspullen]] yn [[Barseloana (stêd)|Barseloana]]. == Berne == * [[1603]] - [[Johannes Coccejus]], Dútsk-Nederlânsk teolooch en filosoof († [[1669]]) * [[1722]] - [[Augustus Willem fan Prusen]], Prusysk prins († [[1758]]) * [[1885]] - [[Clément van Maasdijk]], Nederlânsk fleander en loftfeartpionier († [[1910]]) * [[1898]] - [[Mariap fan Urk]], Nederlânsk dichteres († [[1966]]) * [[1909]] - [[Ivan Fuqua]], Amerikaansk atleet († [[1994]]) * [[1910]] - [[Nuttert Timmerman]], Frysk bestjoerder yn 'e draafsport († [[1981]]) * [[1913]] - [[John Fernhout]], Nederlânsk filmer en fotograaf († [[1987]]) * [[1919]] - [[Joop den Uyl]], premier fan [[Nederlân]] († [[1987]]) * [[1920]] - [[Tormod Skagestad]], Noarsk skriuwer en dichter († [[1997]]) * 1920 - [[Eddy de Jongh (fotograaf)|Eddy de Jongh]], Nederlânsk fotograaf († [[2002]]) * [[1923]] - [[Gerrit Kouwenaar]], Nederlânsk dichter en skriuwer († [[2014]]) * [[1937]] - [[Renato Longo]], Italjaansk hurdfytser († [[2023]]) * [[1941]] - [[Anne Huitema]], Frysk byldzjend keunstner * [[1946]] - [[Rinus Gerritsen]], Nederlânsk bassist * [[1953]] - [[Kay Stenshjemmet]], Noarsk reedrider * [[1963]] - [[Whitney Houston]], Amerikaanske sjongster († [[2012]]) * [[1970]] - [[Stacy Valentine]], Amerikaansk pornoaktrise * [[1976]] - [[Rhona Mitra]], Ingelsk aktrise * [[1980]] - [[Gijs Naber]], Nederlânsk akteur == Ferstoarn == * [[1625]] - [[Marcus Lycklama à Nijeholt]], Frysk politikus, abbekaat en rjochtsgelearde (* [[1573]]) * [[1763]] - [[Jan Althuysen]], Frysk skriuwer (* [[1715]]) * [[1817]] - hartoch [[Leopold III Freark Frâns fan Anhalt-Dessau]] (* [[1740]]) * [[1854]] - [[Oerwinnende Bear]] (''Conquering Bear''), opperhaad fan 'e [[Lakota (folk)|Lakota]] (* [[1800]]) * [[1877]] - [[Sybrand van Beyma]], Frysk politikus en jurist (* [[1812]]) * [[1903]] - [[Onno Klopp]], Eastfrysk skiedkundige (* [[1822]]) * [[1969]] - [[Sharon Tate]], Amerikaansk aktrise (* [[1943]]) * [[1972]] - [[Hubert Caldwell]], Amerikaansk roeier (* [[1907]]) * [[1975]] - [[Dmitri Sjostakovitsj]], Russysk komponist en pianist (* [[1906]]) * [[1978]] - [[Lajos Keresztes]] Hongaarsk wrakselder (* [[1900]]) * [[1995]] - [[Ann Flower]], Aldste persoan fan Nederlân (* [[1885]]) * [[1996]] - [[Lionel Emmett]], Yndiaask hockeyer (* [[1913]]) * [[2000]] - [[Edzo Hendrik Waterbolk]], Frysk skiedkundige (* [[1915]]) * [[2001]] - [[Abe Bonnema]], Frysk arsjitekt (* [[1926]]) * [[2009]] - [[Tony Feitsma]], Frysk taalkundige en publisiste (* [[1928]]) * [[2022]] - [[Raymond Briggs]], Ingelske berneboekeskriuwer (* [[1934]]) * 2022 - [[Nicholas Evans]], Ingelsk skriuwer (* [[1950]]) * [[2026]] - [[Ben Jones (akteur)|Ben Jones]], Amerikaansk akteur en politikus (* [[1941]]) {{DeisideUnder}} {{Boarnen|boarnefernijing= <references/> ---- {{Commonscat|{{Kalinder/KalStrKonv}}}} }} [[Kategory:Datum]] [[Kategory:Augustus|09]] 08cankqg5iprxnfvd4i0i3hkb6noboz 30 augustus 0 736 1242212 1241929 2026-10-08T22:09:28Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Berne */ † 1242212 wikitext text/x-wiki {{DeisideBoppe}} {{Kalinder}}{{Kalinderdei}} == Foarfallen == * [[1270]] - Underweis nei it [[Hillige Lân]] reitsje de [[Fryslân|Fryske]] [[krústochten|krúsfarders]] yn 'e [[Magreb]] yn gefjocht mei de [[Moaren]] en behelje yn 'e [[Slach by Tunis]] in klinkende oerwinning. * [[1903]] - Oprjochting fan 'e [[Harley-Davidson|Harley Davidson Motor Company]]. * [[1974]] - Lansearring fan 'e earste [[Nederlân]]ske [[satellyt]] [[Astronomyske Nederlânske Satellyt|ANS]]. * [[1991]] - [[Azerbeidzjan]] ropt de ûnôfhinklikheid út en makket him los fan 'e [[Sovjet-Uny]]. == Berne == * [[1797]] - [[Mary Shelly]], Ingelsk skriuwster († [[1851]]) * [[1839]] - [[Binnert Philip baron van Harinxma thoe Slooten]], Frysk politikus († [[1923]]) * [[1852]] - [[J.H. van 't Hoff]], Nederlânsk natuer- en skiekundige en Nobelpriiswinner († [[1911]]) * [[1860]] - [[Isaak Levitan]], Russysk keunstskilder († [[1900]]). * [[1865]] - [[Rienk van Veen]], Frysk politikus († [[1929]]) * [[1871]] - [[Foeke Kuipers]], Frysk arsjitekt († [[1954]]) * 1871 - [[Ernest Rutherford]], Nijseelânsk natuerkundige († [[1937]]) * [[1883]] - [[Theo van Doesburg]], Nederlânsk keunstner en skriuwer († [[1931]]) * [[1885]] - [[Andries Baart]], Frysk arsjitekt († [[1969]]) * [[1911]] - [[Robert Kiesel]], Amerikaansk sprinter († [[1993]]) * [[1922]] - [[Laurens Otmar ten Cate]], Frysk sjoernalist, publisist en haadredakteur († [[1984]]) * [[1930]] - [[Warren Buffett]], Amerikaansk ûndernimmer en filantroop * [[1931]] - [[Emmy Eerdmans]], Nederlânsk keunstneresse († [[2024]]) * [[1934]] - [[Eric Schneider]], Nederlânsk akteur en skriuwer († [[2022]]) * [[1941]] - [[Ben Jones (akteur)|Ben Jones]], Amerikaansk akteur en politikus († [[2026]]) * [[1944]] - [[Freek de Jonge]], Nederlânsk kabaretier * [[1958]] - [[Anna Politkovskaja]], Russysk sjoernaliste en minskerjochte-aktiviste († [[2006]]) * [[1963]] - [[Paul Oakenfold]], Ingelsk DJ en muzykprodusint * [[1972]] - [[Cameron Diaz]], Amerikaansk aktrise * 1972 - [[Christy Lemire]], Amerikaansk filmkritika * [[1997]] - [[Lidewij de Vos]], Nederlânsk politika == Ferstoarn == * [[526]] - kening [[Teodoarik de Grutte]] fan 'e [[Eastgoaten]] (* [[451]]) * [[1580]] - hartoch [[Emmanuël Filibert fan Savoaye]], lânfâd fan 'e [[Nederlannen]] (* [[1528]]) * [[1751]] - [[Christoffel Polhem]], Sweedsk wurktúchboukundige (* [[1661]]) * [[1763]] - [[Kening Hagler]] (''King Hagler''), opperhaad fan 'e [[Katôba (folk)|Katôba]] (* [[1700]]) * [[1901]] - [[William Ludlow]], Amerikaansk militêr (* [[1843]]) * [[1905]] - [[Constantijn Willem van Limburg Stirum|Constantijn Willem greve van Limburg Stirum]], Frysk politikus (* [[1836]]) * [[1965]] - [[Minze de Vries]], Frysk keatser (* [[1874]]) * [[1987]] - [[Co Stelma]], Nederlânsk turnster (* [[1907]]) * [[1994]] - [[Filippo Zappata]], Italjaansk yngenieur en fleantúchûntwerper (* [[1894]]) * [[1996]] - [[Dunc Gray]], Australysk baanhurdfytser (* [[1906]]) * [[2003]] - [[Charles Bronson]], Amerikaansk akteur (* [[1921]]) * [[2013]] - [[Seamus Heaney]], Noardiersk dichter en oersetter (* [[1939]]) * [[2014]] - [[Bernard Smilde]], Frysk teolooch, frisiast en tekstdichter (* [[1922]]) * [[2020]] - [[Hielke Nauta]], Frysk politikus (* [[1932]]) * [[2022]] - [[Michail Gorbatsjov]], Russysk politikus en lieder fan 'e [[Sovjet-Uny]] (* [[1931]]) {{DeisideUnder}} {{Boarnen|boarnefernijing= <references/> ---- {{Commonscat|{{Kalinder/KalStrKonv}}}} }} [[Kategory:Datum]] [[Kategory:Augustus|30]] s57tfou7oqqhfr3up0qaowcz5zobhi4 1941 0 1594 1242211 1218849 2026-10-08T22:09:07Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Berne */ † 1242211 wikitext text/x-wiki {{JiersideBoppe}} {{Kalinders}}{{Kalinderjier}} Dit jier makket ûnderdiel út fan it [[desennium]] fan 'e [[1940-er jierren]]. == Foarfallen == ;jannewaris * [[22 jannewaris|22]] - [[Grut-Brittanje|Britske]] en [[Austraalje (lân)|Australyske]] [[troepen]] [[Earste Slach om Tobruk|feroverje Tobruk]], yn [[Lybje (koloanje)|Lybje]], en nimme 25.000 [[Itaalje|Italjaanske]] [[soldaten]] [[kriichsfinzen]]. * [[24 jannewaris|24]] - [[Grut-Brittanje|Britske]] [[troepen]] falle it troch [[Itaalje]] besette [[Abessynje]] binnen. ;febrewaris * [[6 febrewaris|6]] - De [[Sânde Alvestêdetocht]] wurdt wûn troch [[Auke Adema]] yn in tiid fan 9 [[oere]]n en 19 [[minuten]]. * [[14 febrewaris|14]] - De earste ûnderdielen fan it [[nazy-Dútslân|Dútske]] [[Afrikakorps]] arrivearje yn [[Italjaansk-Lybje]], om 'e weromlûkende [[Itaalje|Italjaanske]] [[troepen]] dêre te fersterkjen. * [[25 febrewaris|25]]-[[26 febrewaris|26]] - De [[Febrewarisstaking]] is it earste massale ferset tsjin 'e [[nazy-Dútslân|Dútske besetter]] yn [[Nederlân]], en it iennichste massale protest tsjin 'e [[Joadeferfolging troch nazy-Dútslân]]. ;maart * [[1 maart|1]] - [[Bulgarije]] wurdt lid fan 'e [[As (bûnsgenoatskip)|As]]. * [[11 maart|11]] - It [[Amerikaanske Kongres]] nimt de [[Lien-Pachtwet]] oan. Begjin fan it [[Lien-Pachtprogramma]], wêrmei't de [[Feriene Steaten]] de [[Alliëarden]] fan materieel foarsjogge. * [[25 maart|25]] - Nei swiere [[nazy-Dútslân|Dútske]] druk wurdt [[Joegoslaavje]] lid fan 'e [[As (bûnsgenoatskip)|As]]. * [[27 maart|27]] - By de [[Joegoslavyske Revolúsje fan 1941]] wurde [[prins]]-[[regint]] [[Paul fan Joegoslaavje|Paul]] en [[premier]] [[Dragiša Cvetković]] ôfset troch it [[leger (lânmacht)|leger]], dat fel tsjin is op 'e [[Joegoslaavje|Joegoslavyske]] oansluting by de [[As (bûnsgenoatskip)|As]]. ;april * [[3 april|3]] - By [[steatsgreep yn Irak (1941)|in steatsgreep]] komt yn [[Irak]] in pro-[[nazy-Dútslân|Dútsk]] rezjym ûnder [[Rasjyd al-Gailani]] oan 'e macht. * [[5 april|5]] - [[Addis Abeba]], de [[haadstêd]] fan [[Abessynje]], wurdt troch [[Grut-Brittanje|Britske]] [[troepen]] befrijd fan 'e besetting troch de [[Itaalje|Italjanen]]. * [[6 april|6]] - It begjin fan [[Operaasje Marita]], de [[Dútske ynfal yn Grikelân]] en [[Dútske ynfal yn Joegoslaavje|yn Joegoslaavje]]. * [[8 april|8]] - Mei de [[Fal fan Tessaloniky]] stoart de ferdigening fan noardlik [[Grikelân]] tsjin 'e [[nazy-Dútslân|Dútsers]] yn. * [[10 april|10]] - Begjin fan it [[Belis fan Tobrûk]], yn [[Italjaansk-Lybje]], dêr't [[Austraalje (lân)|Australyske]], [[Nij-Seelân|Nijseelânske]] en [[Poalen|Poalske]] [[troepen]] stânhâlde tsjin it [[nazy-Dútslân|Dútske]] [[Afrikakorps]]. *10 - De [[Unôfhinklike Steat Kroaasje]] wurdt útroppen, as in [[fazalsteat]] fan [[nazy-Dútslân]]. * [[17 april|17]] - [[Joegoslaavje]] [[Kapitulaasje fan Joegoslaavje|jout him oer]] oan [[nazy-Dútslân]]. *17 - [[Grut-Brittanje|Britske]] [[troepen]] falle [[Irak]] binnen. Begjin fan 'e [[Britsk-Iraakske Oarloch]]. * [[21 april|21]] - [[Grikelân]] [[Kapitulaasje fan Grikelân|jout him oer]] oan [[nazy-Dútslân]]. [[Kening]] [[George II fan Grikelân|George&nbsp;II]] nimt mei it Grykske [[regear]] de wyk nei [[Kreta]]. * [[22 april|22]] - Begjin fan 'e [[evakuaasje]] fan 'e [[Alliëarden|Alliëarde troepen]] fan it [[fêstelân]] fan [[Grikelân]] nei [[Kreta]]. ;maaie * [[1 maaie|1]] - De [[evakuaasje]] fan 'e [[Grut-Brittanje|Britske]], [[Austraalje (lân)|Australyske]], [[Nij-Seelân|Nijseelânske]], [[Poalen|Poalske]] en [[Grikelân|Grykske]] [[troepen]] fan it Grykske [[fêstelân]] nei [[Kreta]] wurdt foltôge. * [[10 maaie|10]] - [[Rudolf Hess]], de pleatsferfanger fan 'e [[nazy-Dútslân|Dútske]] [[diktator]] [[Adolf Hitler]], fljocht op eigen manneboet nei [[Grut-Brittanje]] om [[frede]] te sluten. Nei't er in [[needlâning]] meitsje moat yn [[Skotlân]], wurdt er troch de Britten [[finzen]] set. * [[20 maaie|20]] - Begjin fan 'e [[Slach om Kreta]], wêrby't de [[nazy-Dútslân|Dútsers]] op it [[Grikelân|Grykske]] [[eilân]] [[Kreta]] lânje. * [[27 maaie|27]] - Begjin fan 'e [[evakuaasje]] fan 'e [[Alliëarden|Alliëarde troepen]] fan [[Kreta]] nei [[Egypte]]. * [[30 maaie|30]] - [[Grut-Brittanje|Britske]] [[troepen]] marsjearje yn it ramt fan 'e [[Britsk-Iraakske Oarloch]] de [[Irak|Iraakske]] [[haadstêd]] [[Bagdad]] binnen en helje dêr it pro-[[nazy-Dútslân|Dútske]] [[regear]] fan [[Rasjyd al-Gailani]] ûnder fuotten. ;juny * [[8 juny|8]] - De [[Grut-Brittanje|Britten]] en [[Frije Frânsen]] falle [[Syrje]] binnen, dat yn 'e hannen is fan it [[kollaboraasje|kollaborearjende]] [[Vichy-Frankryk]]. * [[15 juny|15]] - [[Unôfhinklike Steat Kroaasje|Kroaasje]] wurdt lid fan 'e [[As (bûnsgenoatskip)|As]]. * [[21 juny|21]] - De [[Grut-Brittanje|Britten]] en [[Frije Frânsen]] feroverje de [[Syrje|Syryske]] [[haadstêd]] [[Damaskus]] op 'e [[troepen]] fan [[Vichy-Frankryk]]. * [[22 juny|22]] - [[Operaasje Barbarossa]] giet fan start: [[nazy-Dútslân]] falt de [[Sovjet-Uny]] binnen. Ek [[Itaalje]] en [[Roemeenje]] ferklearje de Sovjet-Uny de oarloch. * [[23 juny|23]] - [[Slowakije (1939-1945)|Slowakije]] ferklearret de [[Sovjet-Uny]] de oarloch. * [[25 juny|25]] - [[Finlân]] ferklearret de [[Sovjet-Uny]] de oarloch. Dit is de ein fan 'e [[Tuskenfrede]] en it begjin fan 'e saneamde [[Ferfolchoarloch]] (d.w.s. in ferfolch op 'e [[Winteroarloch]] fan [[1939]]-[[1940]]). * [[27 juny|27]] - Begjin fan 'e striid fan 'e [[Joegoslavyske partizanen]] ûnder lieding fan [[Josip Broz Tito]] tsjin 'e [[nazy-Dútslân|Dútske]] besetters. * [[29 juny|29]] - [[Minsk]], de [[haadstêd]] fan 'e [[Sosjalistyske Sovjetrepublyk Wyt-Ruslân]], wurdt ferovere troch de [[nazy-Dútslân|Dútsers]]. ;july * [[2 july|2]]-[[3 july|3]] - De [[nazy-Dútslân|Dútsers]] en de pleatslike [[Oekraïners|Oekraynske]] [[befolking]] rjochtsje ûnder [[Joaden]] yn [[Lvov]] (Lemberg) by de [[pogroms fan Lvov]] in [[bloedbad]] oan, wêrby't sa'n 7.000 minsken omkomme. * [[3 july|3]] - De lêste [[troepen]] fan [[Vichy-Frankryk]] yn [[Syrje]] jouwe har oer oan 'e [[Grut-Brittanje|Britten]] en [[Frije Frânsen]]. * [[7 july|7]] - [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[troepen]] lânje op [[Iislân]] om dêr mei ynstimming fan it Iislânske [[regear]] en de [[Denemark|Deenske]] [[ambassadeur]] yn [[Washington, D.C.]] [[militêr]]e bases yn te rjochtsjen en de ferdigening fan it lân tsjin in eventuële [[nazy-Dútslân|Dútske]] oanfal oer te nimmen fan 'e [[Grut-Brittanje|Britten]]. * [[12 july|12]] - Yn [[Moskou]] ûndertekenje it [[Feriene Keninkryk]] en de [[Sovjet-Uny]] in militêr bûnsgenoatskip. * [[29 july|29]] - [[Vichy-Frankryk]] slút in oerienkomst mei [[Japan]] en akseptearret de Japanske militêre besetting fan [[Frânsk-Yndo-Sina]]. * [[30 july|30]] - [[Klaas Kuiken]], [[Jan de Groot]] en [[Sjouke Helfrich]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 1941|90ste]] [[PC]]. Jan de Groot wurdt útroppen ta [[kening (keatsen)|kening]]. ;augustus * [[9 augustus|9]] - Foar de [[kust]] fan [[Nijfûnlân]], oan board fan it [[Grut-Brittanje|Britske]] [[oarlochsskip]] de ''Prince of Wales'', moetsje de Britske [[premier]] [[Winston Churchill]] en de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Franklin D. Roosevelt]] inoar. * [[25 augustus|25]] - [[Grut-Brittanje|Britske]] en [[Sovjet-Uny|Sovjet]]-[[troepen]] dogge [[Alliëarde ynfal yn Perzje|in ynfal]] yn [[Perzje]] nei de wegering fan 'e [[sjah]] om fanwegen te kommen tsjin pro-[[nazy-Dútslân|Dútske]] aktiviteiten yn syn lân. * [[27 augustus|27]] - [[Sjah]] [[Reza Pahlavi]] fan [[Perzje]] docht ûnder twang fan 'e [[Alliëarden]] [[abdikaasje|ôfstân fan 'e troan]] yn it foardiel fan syn [[soan]] [[Mohammed Reza Pahlavi]]. * [[30 augustus|30]] - Yn [[Servje]] wurdt in [[nazy-Dútslân|Dútsk]] [[sokpop]]rezjym opset ûnder lieding fan [[generaal]] [[Milan Nedić]]. ;septimber * [[3 septimber|3]] - Yn it [[nazy-Dútslân|Dútske]] [[ferneatigingskamp]] [[Auschwitz]] fine de earste massale [[fergassing]]s mei it [[gifgas]] [[Zyklon B]] plak. * [[8 septimber|8]] - [[nazy-Dútslân|Dútske]] en [[Finlân|Finske]] [[troepen]] slute de stêd [[Leningrad]] yn. Dêrmei begjint it [[Belis fan Leningrad]]. * [[19 septimber|19]] - [[Kiëv]], de [[haadstêd]] fan 'e [[Sosjalistyske Sovjetrepyblyk Oekraïne]], falt yn [[nazy-Dútslân|Dútske]] hannen. Sûnt it begjin fan [[Operaasje Barbarossa]] binne der al mear as 3 miljoen [[Sovjet-Uny|Sovjet]]-[[soldaten]] troch de Dútsers [[kriichsfinzen]] nommen. * [[23 septimber|23]] - [[Generaal]] [[Charles de Gaulle]] rjochtet yn [[Londen]] in [[Frankryk|Frânsk]] [[regear-yn-ballingskip]] op. * [[28 septimber|28]] - [[Sovjet-Uny|Sovjet-lieder]] [[Josef Stalin]] heft by [[dekreet]] de [[Autonome Sovjetrepublyk fan de Wolgadútsers]] op. Begjin fan 'e [[deportaasje fan de Wolgadútsers|massale deportaasje fan]] 400.000 [[Wolgadútsers]] nei [[Sibearje]] en [[Kazachstan]]. * [[29 septimber|29]] - By it [[Bloedbad fan Babi Jar]], by [[Kiëv]], [[fermoardzje]] de [[nazy-Dútslân|Dútsers]] 35.000 [[Joaden|Joadske]] [[manlju]], [[froulju]] en [[bern (persoan)|bern]]. ;oktober * [[15 oktober|15]] - It [[regear]] fan 'e [[Sovjet-Uny]] en de bûtenlânske [[ambassade|diplomatike fertsjintwurdigings]] nimme by it neieroankommen fan 'e [[nazy-Dútslân|Dútsers]] de wyk út [[Moskou]] nei de eastlike leine [[stêd]] [[Kûjbisjev]]. * [[25 oktober|25]] - Oant it [[Eastfront (Twadde Wrâldoarloch)|Eastfront]] begjint de [[Slach om Moskou]]. ;novimber * [[2 novimber|2]] - De [[Četniks]], in [[royalisme|royalistyske]] [[Servje|Servyske]] [[guerrilja]]-[[organisaasje]] ûnder lieding fan [[generaal]] [[Dragoljub Mihailović]], docht mei goedfinen fan 'e [[nazy-Dútslân|Dútsers]] in oanfal op 'e [[Joegoslavyske partizanen]] fan [[Josip Broz Tito]]. Dit is it begjin fan 'e [[boargeroarloch]] yn beset [[Joegoslaavje]]. * [[18 novimber|18]] - De lêste [[Itaalje|Italjaanske]] [[troepen]] yn [[Abessynje]] jouwe har oer oan 'e [[Grut-Brittanje|Britten]]. Dêrmei is Abessynje, dat sûnt de ein fan 'e [[Twadde Italjaansk-Abessynske Oarloch]], yn [[1936]], troch Itaalje beset holden waard, einlings befrijd. * [[27 novimber|27]] - Oan it slepende [[Belis fan Tobrûk]], yn [[Italjaansk-Lybje]], komt in ein as de úthongere [[Alliëarden|Alliëarde]] ferdigeners ûntset wurde troch it [[Britske 8e Leger]]. ;desimber * [[7 desimber|7]] - Mei de troch [[Japan]] útfierde [[oanfal op Pearl Harbor]], in [[marine]]basis op [[Hawaï]], reitsje de [[Feriene Steaten]] by de [[Twadde Wrâldoarloch]] belutsen. *7 - [[Panama]] ferklearret de oarloch oan [[Japan]]. * [[8 desimber|8]] - De [[Feriene Steaten]], it [[Feriene Keninkryk]], [[Nederlân]], [[Nij-Seelân]], [[Kanada]], [[Súd-Afrika]], it [[regear-yn-ballingskip]] fan [[Poalen]], de [[Dominikaanske Republyk]], [[El Salvador]], [[Haïty]], [[Hondoeras]], [[Kosta Rika]] en [[Nikaragûa]] ferklearje de oarloch oan [[Japan]]. * [[9 desimber|9]] - [[Austraalje (lân)|Austraalje]], [[Gûatemala]] en [[Kuba]] ferklearje de oarloch oan [[Japan]]. [[Sina]], dat al sûnt it begjin fan 'e [[Twadde Sineesk-Japanske Oarloch]] yn [[1936]] yn oarloch is mei Japan, ferklearret de oarloch oan [[nazy-Dútslân]] en [[Itaalje]]. * [[11 desimber|11]] - [[Nazy-Dútslân]] en [[Itaalje]] ferklearje de oarloch oan 'e [[Feriene Steaten]]. [[Nederlân]] ferklearret de oarloch oan [[Itaalje]]. De [[As (bûnsgenoatskip)|As]]-grutmachten nazy-Dútslân, Itaalje en [[Japan]] ûnthjitte inoar gjin ôfsûnderlike [[frede]] slute te sillen mei de [[Alliëarden]]. * [[16 desimber|16]] - It [[regear-yn-ballingskip]] fan [[Tsjechoslowakije]] ferklearret de oarloch oan [[Japan]]. * [[20 desimber|20]] - [[Belgje]] ferklearret de oarloch oan [[Itaalje]]. * [[25 desimber|25]] - Nei in [[Fal fan Honkong|belegering fan twa wiken]] feroverje de [[Japan]]ners de [[Grut-Brittanje|Britske]] [[koloanje]] [[Hongkong]]. ; ''sûnder datum'' *Yn 'e [[Feriene Steaten]] makket [[Allen Lomax]] de earste opnamen fan [[blues]]sjonger [[Muddy Waters]]. == Berne == ;jannewaris * [[7 jannewaris|7]] - [[Willem van Kooten]], Nederlânsk radio presintator († [[2025]]) * [[8 jannewaris|8]] - [[Boris Vallejo]], Perûviaansk yllustrator en boekbânûntwerper * [[20 jannewaris|20]] - [[Josse de Haan]], Frysk skriuwer en dichter († [[2020]]) * [[23 jannewaris|23]] - [[Buddy Buie]], Amerikaansk sjonger († [[2015]]) * [[29 jannewaris|29]] - [[Philip Houben (politikus)|Philip Houben]], Nederlânsk politikus († [[2017]]) * [[30 jannewaris|30]] - [[Dick Cheney]], fise-presidint fan 'e [[Feriene Steaten]] († [[2025]]) ;febrewaris * [[26 febrewaris|26]] - [[Jan Jongepier]], Frysk organist († [[2011]]) ;maart * [[13 maart|13]] - [[Cees Lute]], Nederlânsk hurdfytser († [[2022]]) * [[14 maart|14]] - [[Wolfgang Petersen]], Eastfrysk filmregisseur en filmprodusint († [[2022]]) * [[22 maart|22]] - [[Bruno Ganz]], Switsersk akteur († [[2019]]) * [[23 maart|23]] - [[Peer Mascini]], Nederlânsk akteur († [[2019]]) * 23 - [[Henk van den Breemen]], Nederlânsk generaal († [[2024]]) * [[26 maart|26]] - [[Johan de Jong (fûgelkenner)|Johan de Jong]], Frysk amateur-ornitolooch († [[2022]]) ;april * [[7 april|7]] - [[Gorden Kaye]], Ingelsk akteur († [[2017]]) * [[8 april|8]] - [[Vivienne Westwood]], Britsk moadeûntwerpster († [[2022]]) * [[10 april|10]] - [[Paul Theroux]], Amerikaansk skriuwer * [[11 april|11]] - [[Joop Braakhekke]], Nederlânsk telefyzjekok en restauranthâlder († [[2016]]) * [[17 april|17]] - [[Sikke Sikkema]], Frysk keatser († [[2021]]) * [[19 april|19]] - [[Sipke Castelein (roeier)|Sipke Castelein]], Frysk roeier * [[20 april|20]] - [[Ryan O'Neal]], Amerikaansk akteur († [[2023]]) * [[22 april|22]] - [[Piter Yedema]], Frysk dichter, oersetter en literatuerkritikus († [[2018]]) * [[27 april|27]] - [[Tineke de Nooij]], Nederlânske radio- en telefyzjepresintatrise ;maaie * [[5 maaie|5]] - [[Jose Kaimlett]], katolike prelaat en oprjochter fan 'e manlike religieuze kongregaasje [[Herauten fan Goed Nijs]] († [[2018]]) * [[9 maaie|9]] - [[Froukje Annema]], Frysk skriuwster († [[1998]]) * [[11 maaie|11]] - [[Eric Burdon]], Ingelsk sjonger * [[12 maaie|12]] - [[Ruud de Wolff]], Yndysk-Nederlânsk muzikant († [[2000]]) * [[24 maaie|24]] - [[Bob Dylan]] (Robert Allen Zimmerman), Amerikaansk sjonger, muzikant en lietsjeskriuwer ;juny * [[10 juny|10]] - [[Harry Muskee]], Nederlânsk sjonger († [[2011]]) * [[16 juny|16]] - [[Lamont Dozier]], Amerikaansk lietsjeskriuwer († [[2022]]) * [[21 juny|21]] - [[Hein Verbruggen]], Nederlânsk sportbestjoerder († [[2017]]) * [[23 juny|23]] - [[Jaap Pop]], Nederlânsk boargemaster en fotograaf († [[2026]]) ;july * [[4 july|4]] - [[Johnny Lion]], pseudonym fan John van Leeuwarden, Nederlânsk sjonger en akteur († [[2019]]) * [[13 july|13]] - [[Robert Forster (akteur)|Robert Forster]], Amerikaansk akteur († [[2019]]) * [[16 july|16]] - [[Hans Wiegel]], Nederlânsk politikus en bestjoerder († [[2025]]) * [[18 july|18]] - [[Stephen Holden]], Amerikaansk muzyk- en filmkritikus * [[25 july|25]] - [[Manny Charlton]], Skotsk gitarist († [[2022]]) ;augustus * [[2 augustus|2]] - [[Ede Staal]], Grinslânsk sjonger en dichter († [[1986]]) * [[4 augustus|4]] - [[Kaija Mustonen]], Finsk reedrydster * [[9 augustus|9]] - [[Anne Huitema]], Frysk byldzjend keunstner * [[10 augustus|10]] - [[Kees van Kooten]], Nederlânsk skriuwer en kabaretier * [[11 augustus|11]] - [[Henk Zoetendal]], Frysk fuotballer († [[2024]]) * [[17 augustus|17]] - [[Fritz Wepper]], Dútsk akteur († [[2024]]) * [[18 augustus|18]] - [[Carter Camp]], Amerikaansk aktivist († [[2013]]) * [[20 augustus|20]] - [[Slobodan Milošević]], presidint fan [[Joegoslaavje]] en fan [[Servje]] († [[2006]]) * [[25 augustus|25]] - [[Dick Eisma]], Frysk skriuwer en oersetter († [[2011]]) * [[30 augustus|30]] - [[Ben Jones (akteur)|Ben Jones]], Amerikaansk akteur en politikus († [[2026]]) * [[31 augustus|31]] - [[Henk Terlingen]], Nederlânsk radio- en telefyzjepresintator († [[1994]]) ;septimber * [[6 septimber|6]] - [[Willibrord Frequin]], Nederlânsk sjoernalist en programmamaker († [[2022]]) * [[19 septimber|19]] - 'Mama' [[Cass Elliott]], Amerikaansk sjongster en aktrise († [[1974]]) ;oktober * [[7 oktober|7]] - [[Johan Halbesma]], Frysk keatser * [[8 oktober|8]] - [[Martin van Amerongen]], Nederlânsk publisist, kollumnist en sjoernalist († [[2002]]) * 8 - [[Jesse Jackson]], Amerikaansk aktivist en politikus († [[2026]]) * [[25 oktober|25]] - [[Gordon Tootoosis]], Kanadeesk akteur en aktivist († [[2011]]) * [[31 oktober|31]] - [[Johan Stekelenburg]], Nederlânsk fakbûnsbestjoerder en politikus († [[2003]]) ;novimber * [[9 novimber|9]] - [[Sjoerd de Vries (byldzjend keunstner)|Sjoerd de Vries]], Frysk keunstner († [[2020]] * [[18 novimber|18]] - [[Toon Tellegen]], Nederlânsk skriuwer ;desimber * [[1 desimber|1]] - [[Jesús Moncada]], Katalaansk skriuwer († [[2005]]) * [[12 desimber|12]] - [[Sies Bleeker]], Frysk byldzjend keunstner († [[2014]]) * [[14 desimber|14]] - [[Karan Armstrong]], Amerikaansk operasjongster († [[2021]]) * [[17 desimber|17]] - [[Lippe Lap]], Frysk ûndernimmer († [[2012]]) * [[26 desimber|26]] - [[Rienk Alberda]], Frysk wedstriidsiler († [[2012]]) * [[31 desimber|31]] - [[Alex Ferguson]], Skotsk fuotbaltrener ;''datum ûnbekend'' *[[Harvey Pratt]], Amerikaansk keunstner == Ferstoarn == ;jannewaris * [[8 jannewaris|8]] - [[Robert Baden-Powell]], Ingelsk militêr en stifter fan de [[paadfinerij]] (* [[1857]]) * [[13 jannewaris|13]] - [[James Joyce]], Iersk skriuwer (* [[1882]]) ;febrewaris * [[6 febrewaris|6]] - [[Maximilien Luce]], Fransk keunstskilder (* [[1858]]) * [[13 febrewaris|13]] - [[Blind Boy Fuller]], Amerikaansk muzikant (* [[1907]]) * [[27 febrewaris|27]] - [[Adriaan Hendrik Sirks]], Nederlânsk militêr en plysjefunkskonaris (* [[1879]]) ;maart * [[13 maart|13]] - [[Bernardus IJzerdraat]], Nederlânsk fersetsstrider (* [[1891]]) * [[28 maart|28]] - [[Virginia Woolf]], Ingelsk skriuwster en feministe (* [[1882]]) ;april * [[2 april|3]] - [[Anne de Koe]], Frysk predikant en aktivist (* [[1866]]) * [[5 april|5]] - [[Banjo Paterson]], Australysk dichter (* [[1864]]) * [[8 april|8]] - [[Minne Hoekstra]], Frysk maratonrider en earste alvestêdetochtwinner (* [[1884]]) * [[13 april|13]] - [[Annie Cannon]], Amerikaansk astronome (* [[1863]]) ;maaie * [[6 maaie|6]] - [[Franz Koenigs]], Nederlânsk bankier en keunstsamler (* [[1881]]) * [[7 maaie|7]] - [[James George Frazer]], Skotsk antropolooch (* [[1854]]) * [[15 maaie|15]] - [[Law Adam]], Nederlânsk fuotballer (* [[1908]]) ;juny * [[4 juny|4]] - keizer [[Willem II fan Dútslân]] (* [[1859]]) ;july * [[9 july|9]] - [[Carl Friedrich von Siemens]], Dútsk yndustrieel en politikus (* [[1872]]) * [[10 july|10]] - [[Jelly Roll Morton]], Amerikaansk pianist en komponist (* [[1890]]) * [[26 july|26]] - [[Josephine Siebe]], Dútsk skriuwster (* [[1870]]) * [[28 july|28]] - [[Jantsje Aberg-Terpstra]], Frysk skriuwster en ûnderwizeresse (* [[1876]]) ;augustus * [[30 augustus|30]] - [[Peder Oluf Pedersen]], Deensk yngenieur en natuerkundige (* [[1874]]) * [[31 augustus|31]] - [[Marina Tsvetajeva]], Russysk skriuwster (* [[1892]]) ;septimber * [[26 septimber|26]] - [[Ugo Agostoni]], Italjaansk hurdfytser (* [[1893]]) ;oktober * [[8 oktober|8]] - [[Božena Laglerová]], Tsjechyske loftfeartpionier (* [[1886]]) ;novimber * [[5 novimber|5]] - [[Arndt Pekurinen]], Finsk pasifist (* [[1905]]) * [[12 novimber|12]] - [[Leo Graetz]], Dútsk natuerkundige (* [[1856]]) * [[18 novimber|18]] - [[Walther Nernst]], Dútsk natuer- en skiekundige en Nobelpriiswinner (* [[1864]]) * [[22 novimber|22]] - [[Kurt Koffka]], Dútsk psycholooch (* [[1886]]) ;desimber * [[11 desimber|11]] - [[Frank Conrad]], Amerikaansk elektrotechnikus, útfiner en radio-pionier (* [[1874]]) * [[25 desimber|25]] - [[John Lander]], Ingelsk roeier (* [[1907]]) ==Literatuer== ;novelles * [[Paul Gallico]], ''[[The Snow Goose]]'' <small>(oerset yn it [[Frysk]] as ''De Sniegoes'')</small> ==Films== * ''[[Suspicion (film út 1941)|Suspicion]]'' {{JiersideUnder}} {{Boarnen|boarnefernijing= <references/> ---- {{Commonscat}} }} [[Kategory:1941| ]] [[Kategory:20e iuw]] qqe74yv38ts56k2dsadde81mxiohxn9 Nyckle Haisma 0 21776 1242193 1218188 2026-10-08T16:47:04Z Drewes 2754 foto 1242193 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks skriuwer | ôfbylding = Haisma, Nicolaas Jabiks.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | oar pseudonym = | echte namme = | nasjonaliteit = {{NEDnasj}} | berne = [[18 maaie]] [[1907]] | berteplak = [[Ie (Dongeradiel)|Ie]] | stoarn = [[22 febrewaris]] [[1943]] | stjerplak = [[Tjilatjap]] | etnisiteit = {{FRLetn}} | regionale identiteit = | taal = [[Frysk]] | sjenre = | perioade = | streaming = | tema's = | bekendste wurk(en) = ''Peke Donia, de koloniael'' | útjouwer = | prizen = [[Gysbert Japicxpriis]] 1948 | jierren aktyf = | webside = [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hais001 Dbnl-profyl] }} '''Nicolaas Jacobs Haisma''' ([[Ie (Dongeradiel)|Ie]], [[18 maaie]] [[1907]] - [[Tjilatjap]], [[22 febrewaris]] [[1943]]) wie in Fryske skriuwer. == Biografy == Nei de jûnsskoalle en de [[ULO]] slagge Nyckle yn [[1927]] oan de kristlike kweekskoalle yn [[Dokkum]]. Underwilens hie er by de doe krekt oprjochte [[Algemiene Fryske Underrjocht Kommisje|AFUK]] ûnder lieding fan [[Douwe Kalma]] ek al de [[Fryske Akte]] helle. De ryksbeurs dy't er oanfrege foar de haadakte joech him de ferplichting nei it beheljen fan de akte as ûnderwizer nei [[Nederlânsk-Ynje]] te gean. [[Ofbyld:Fam Haisma.jpg|thumb|left|F.l.n.r. Siebrigje (Sita) Elizabeth Haisma (* 1936), Etsje Haisma-van der Veen, Nyckle Haisma en Jacob Pieter Haisma (* 1932)]] Yn 1939 krige er in baan oan in u.l.o.-skoalle yn Cheribon op [[Java]]. Rillegau dêrnei waard Haisma yndield by de Lânstoarm en yn maart 1942, nei de kapitulaasje, bedarre de skriuwer as kriichsfinzene yn in Japansk ynternearringskamp yn Bandoeng. Yn in twadde kamp yn Tjilatjap skipe Haisma [[diftery]], dêr't er op 22 febrewaris 1943 oan stoarn is. Nyckle Haisma leit begroeven op it [[earefjild]] Leuwigadjah op Java. Nyckle Haisma debutearre yn [[1927]] yn "Yn ús eigen tael" mei twa proazasketsen. Fierwei it measte en it wichtichste fan syn literêre wurk hat Haisma yn Ynje en ûnder de yndruk fan syn ferbliuw yn de frjemdte skreaun: fersen, sketsen, in novelle, noch in (Hollânsktalich) berneboek en it wichtichste, syn dûbelroman oer Peke Donia, de koloniaal. Nei it ferskinen fan de novelle ''Simmer'' yn [[De Tsjerne (tydskrift)|De Tsjerne]] is postúm oan him de [[Gysbert Japicxpriis]] takend, in earbetoan foar syn hiele oeuvre. == Wurk == * '''Proaza''' ** ''Paed oer’t hiem'' (1937) ** ''Suderkrús'' - Yndyske sketsen (1938) ** ''Paed nei eigen hoarnleger'' (1940) ** ''Peke Donia, de koloniaal'' (1943) ** ''Simmer'' (1948) ** ''It lân forline'' (1951) ** ''De wei nei it westen'' (1953) * '''Dichtwurk''' ** ''Samle fersen'' (útjûn mei in neiwurd troch [[Ype Poortinga]]) (1981) *'''Berneboeken''' ** ''Simmerdagen'' (1933) ** ''De Kar'' (1936) ** ''Werkers'' (1942) * '''Ferskaat''' ** ''Zuiderkruis'' (oerset nei it Nederlânsk troch Evert Siderius. Mei in wurd foarôf fan Douwe Tamminga)(1947) ** ''De wrotters fan de Froskepôlle'' (oersetting fan Werkers, troch [[Douwe Tamminga]]) (1948) {{DEFAULTSORT:Haisma, Nyckle}} [[Kategory:Frysk ûnderwizer]] [[Kategory:Frysk romanskriuwer]] [[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Frysk dichter]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Skriuwer fan wa't ien of mear wurken yn it Frysk oerset binne]] [[Kategory:Frysk misdieslachtoffer]] [[Kategory:Frysk kriichsfinzene]] [[Kategory:Nederlânsk ûnderwizer]] [[Kategory:Nederlânsk romanskriuwer]] [[Kategory:Nederlânsk koarte-ferhaleskriuwer]] [[Kategory:Nederlânsk dichter]] [[Kategory:Nederlânsk misdieslachtoffer]] [[Kategory:Nederlânsk kriichsfinzene]] [[Kategory:Persoan dy't omkommen is yn in jappekamp]] [[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]] [[Kategory:Persoan berne yn Ie]] [[Kategory:Persoan berne yn 1907]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1943]] fa6skx20572ps5r8mj3v6erjda7msbw Stoelklok 0 22251 1242183 766911 2026-10-08T14:40:13Z Drewes 2754 red. 1242183 wikitext text/x-wiki [[File:Stoelklok.jpg|thumb|„Fryske Stoelklok“]] [[File:Vervaardiging van Friese klokken-524073.ogv|thumb|It meitsjen fan Fryske stuolleklokken]] In '''stoelklok''' is in [[klok (tiid)|hingklok]] wêrby't it oerwurk mei poatsjes op in stoel stiet. Se binne meast makke yn de [[17e iuw]] en [[18e iuw]]. Stoelklokken binne besibbe oan de [[lantearneklok]]. == Fryske stoelklok == De Fryske stuoltsjeklok waard rûnom makke yn Fryslân. De Fryske stoelklok is te werkennen oan de beskildere wizerplaat, de seemearminnen op de efterplanke en de protte fergulde leaden fersierings. De Fryske stoelklok hie as ienige in koarte [[slinger (natuerkunde)|slinger]]. De produksje fan Fryske stoelklokken is yn de 18e iuw begûn, mar is letter ferkrongen troch it oare type Fryske klok: de [[Fryske sturtklok|sturtklok]]. == Oare provinsjes == === Grinslanner stoelklok === Dizze klok is tige besibbe oan de Fryske foarm, ek de Grinslanner stoelklokken hienen in koarte slinger. === Saanske stoelklok === Dit type klok waard makke oan de [[Saan]] ticht by [[Amsterdam]] yn de perioade 1680-1730. De Saanske klok hat amper skilderingen en de wizerplaat is beklaaid mei [[flewiel]]. Op de belle stiet meastentiids in [[Atlas (mytology)|Atlasfiguer]]. Yn de [[20e iuw]] binne yn it [[Swarte Wâld]] in hiel soad replika's fan Saanske klokken makke foar de Nederlânske merk, wêrtroch't dit seldsume kloktype ynienen tige populêr waard. === Twintske stoelklok === Ek yn [[Twinte]] waarden yn de 18e iuw stoelklokken makke. Dizze klokken fan klokmakkers as Ruempol, Bakker en Ter Swaek binne no tige seldsum. [[Kategory:Oerwurk]] [[Kategory:Kultuer yn Fryslân]] ite9uniiopzidc3erg3gvcs6sarl4ij Teije Eabels 0 22995 1242226 918879 2026-10-09T11:09:11Z Mlh 8861 19850 Oanfullings dien 1242226 wikitext text/x-wiki '''Teije Eabels''' (ek: Aebeles) wie in ryk man dy’t yn de earste helte fan de [[16e iuw]] yn [[Duerswâld]] wenne. Hy is de foarfaar fan aadlike en patrisise famyljes út de [[18e iuw|18e]] en [[19e iuw]] dy't yn it foarname doarp [[Beetstersweach]] wennen. Guon út syn neiteam waarden troch it grutgrûnbesit [[grytman]]. == Neiteam == *Teye Aebeles (sa. 1480-1545), troud mei Tyetje (1483-1547) **Jochum Teyes (sa. 1500-na 1556), troud mei Wyts Gottes, dochter fan Gotte Baukes ***Martinus Jochums (sa. 1555-tusken 1638 en 1645), troud mei Epck Halbes (ca. 1563-na 1645) ****Johannes Martinus Hemminga (sa. 1597-1646), troud mei Taetske Siercks **Focke Teyes (sa. 1510-1578), grytman van Opsterlân, troud mei Auck Sjoerds Boelens yn 1532 ***Hepcko Fockens (1536-1614), grytman van Opsterlân 1578-1614, troud mei Martje Martini **Alle Teyes, [[boargemaster]] fan Ljouwert, troud mei Machtelt Dircks Teije is in manlike line foarfaar fan de famyljes [[Fockens]] en [[Hemminga (geslacht)|Hemminga]]. Froulike neikommers trouen yn yn'e famyljes [[Boelens]] en [[Van Teijens]]. == Bruor == It waard suggereart dat hy in bruor wie fan [[Lyckle Eables]].<ref>{{Aut|Ernst Huisman}}, Monument van de Maand, jaargang 1, Deel 6. Buitens Beetsterzwaag (Stichting Monument van de Maand, 1995), p10</ref> {{DEFAULTSORT:Eabels, Teije}} [[Kategory:Frysk boer]] [[Kategory:Persoan berne yn Fryslân (berteplak ûnbekend)]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Duerswâld]] [[Kategory:Beetstersweach]] [[Kategory:Persoan berne yn de 16e iuw]] [[Kategory:Persoan stoarn yn de 16e iuw]] 6lcq46zlrr7xcpp2eeige0cex5bd3fu 1242227 1242226 2026-10-09T11:12:25Z Mlh 8861 19850 /* Neiteam */ 1242227 wikitext text/x-wiki '''Teije Eabels''' (ek: Aebeles) wie in ryk man dy’t yn de earste helte fan de [[16e iuw]] yn [[Duerswâld]] wenne. Hy is de foarfaar fan aadlike en patrisise famyljes út de [[18e iuw|18e]] en [[19e iuw]] dy't yn it foarname doarp [[Beetstersweach]] wennen. Guon út syn neiteam waarden troch it grutgrûnbesit [[grytman]]. == Neiteam == In gragmint fan it neiteam in manlike line fan Teye Aebeles (sa. 1480-1545), troud mei Tyetje (1483-1547): *Jochum Teyes (sa. 1500-na 1556), troud mei Wyts Gottes, dochter fan Gotte Baukes **Martinus Jochums (sa. 1555-tusken 1638 en 1645), troud mei Epck Halbes (ca. 1563-na 1645) ***Johannes Martinus Hemminga (sa. 1597-1646), troud mei Taetske Siercks *Focke Teyes (sa. 1510-1578), grytman van Opsterlân, troud mei Auck Sjoerds Boelens yn 1532 **Hepcko Fockens (1536-1614), grytman van Opsterlân 1578-1614, troud mei Martje Martini *Alle Teyes, [[boargemaster]] fan Ljouwert, troud mei Machtelt Dircks Teije is in manlike line foarfaar fan de famyljes [[Fockens]] en [[Hemminga (geslacht)|Hemminga]]. Froulike neikommers trouen yn yn'e famyljes [[Boelens]] en [[Van Teijens]]. == Bruor == It waard suggereart dat hy in bruor wie fan [[Lyckle Eables]].<ref>{{Aut|Ernst Huisman}}, Monument van de Maand, jaargang 1, Deel 6. Buitens Beetsterzwaag (Stichting Monument van de Maand, 1995), p10</ref> {{DEFAULTSORT:Eabels, Teije}} [[Kategory:Frysk boer]] [[Kategory:Persoan berne yn Fryslân (berteplak ûnbekend)]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Duerswâld]] [[Kategory:Beetstersweach]] [[Kategory:Persoan berne yn de 16e iuw]] [[Kategory:Persoan stoarn yn de 16e iuw]] qsqku7iooitdqhe93g1icn2rojrsth4 Lyckle Eables 0 27437 1242228 1081746 2026-10-09T11:17:17Z Mlh 8861 19850 1242228 wikitext text/x-wiki '''Lyckle Eables''' ([[1 jannewaris]] [[1458]] - [[1 febrewaris]] [[1537]]) út [[Stienwyk]] is de stamfaar fan de famylje [[Lycklama à Nijeholt]]. As [[biedwurd]] brûkte er: ''Deugd allinne''. == Biografy == As [[grytman]] fan [[Stellingwerven|Stellingwerf]] (1512), fan [[Skoatterlân]] en [[Weststellingwerf]] ([[1517]]) en erflik fan Weststellingwerf [[1524]] - [[1534]] wenne er op de [[stins]] [[Friesburg]] yn [[Nijeholtpea]]. Eables wie Saksysk-Boergondysk gesind. Syn stins waard yn 1514 troch Gelderske troepen belegere en plondere. In jier letter, yn 1515, baarnde de stins op St. Anthoniusdei oan de grûn ta ôf.<ref>Tegenwoordige Staat van Friesland (1788), diel III, s. 599-600.</ref><ref>[http://www.stinseninfriesland.nl/Friesburg.htm Friesburg]</ref> De hartoch fan Saksen hie syn rjochten op Fryslân ûnderwilens op 19 maaie 1515 ferkocht oan de lettere [[keizer Karel V]]. De eardere skea fan Eables bleau net ûngemurken. De troch Karel beneamde steedhâlder fan Fryslân, [[Floris van Egmont]], fergoede Eebles syn skea troch him by de splitsing fan Stellingwerven, yn ''Stellingwerf-Oosteinde'' ([[Eaststellingwerf]]) en ''Stellingwerf-Westeinde'' ([[Weststellingwerf]]), op 18 febrewaris [[1517]] te beneamen ta grytman fan de gritenijen ''Stellingwerf-Westeinde'' en [[Skoatterlân]]. Keizer Karel V beleanne him nochris foar syn ynset, troch him op 11 oktober [[1524]] ta grytman fan Weststellingwerf te beneamen, in funksje dy 't twa dagen letter op 13 oktober 1524 troch de keizer erflik ferklearre waard. Hy wie trout met Johanna<ref>[https://www.slideshare.net/sneuperdokkum/lycklama-a-nijeholt-in-nederlandsche-leeuw-2017 De Nederlandsche Leeuw, desimber 2017]</ref>. ===Bern=== Ut syn houlik mei Johanna kamen njoggen bern, dêrfan seis soannen. Yn syn biografy troch L.M.G. Kooperberg yn it ''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek'' wurdt neamd dat er mooglik trije soannen hân hawwe soe. Letter ûndersyk yn de Nederlandse Leeuw, publisearre yn desimber 2017, wiisde út dat Johanna as widdo in hûs ferkeapet yn 1538. Yn de ferkeapakte wurde njoggen bern by namme neamd. De âldste soan, Lubbert, waard grytman nei Lyckle. == Bruor == It waard suggereart dat hy in bruor wie fan [[Teije Eables]].<ref>{{Aut|Ernst Huisman}}, Monument van de Maand, jaargang 1, Deel 6. Buitens Beetsterzwaag (Stichting Monument van de Maand, 1995), p10</ref> == Sjoch ek == * [[List fan grytmannen fan Weststellingwerf]] * [[List fan grytmannen fan Eaststellingwerf]] * [[List fan grytmannen fan Skoatterlân]] {{boarnen|boarnefernijing= *{{Aut|Brouwer , J.H., J.J. Kalma , W. Kok en M. Wiegersma , red.}}, Encyclopedie van Friesland, (Amsterdam: Elsevier, 1958), ''Lyckle Eables''. * Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW), Diel 5 s. 145 t/m 147 [https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu05_01/molh003nieu05_01_0180.php Eebles, Eblens, Ebelens Lyckle] ---- {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Eables, Lyckle}} [[Kategory:Frysk politikus]] [[Kategory:Grytman fan Eaststellingwerf]] [[Kategory:Grytman fan Skoatterlân]] [[Kategory:Grytman fan Weststellingwerf]] [[Kategory:Persoan berne yn Fryslân (berteplak ûnbekend)]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Aldeholtpea]] [[Kategory:Persoan berne yn 1458]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1538]] th9r0mqd63cbhw1jpehgxexsk7jcsw4 1242229 1242228 2026-10-09T11:18:15Z Mlh 8861 19850 /* Bruor */ 1242229 wikitext text/x-wiki '''Lyckle Eables''' ([[1 jannewaris]] [[1458]] - [[1 febrewaris]] [[1537]]) út [[Stienwyk]] is de stamfaar fan de famylje [[Lycklama à Nijeholt]]. As [[biedwurd]] brûkte er: ''Deugd allinne''. == Biografy == As [[grytman]] fan [[Stellingwerven|Stellingwerf]] (1512), fan [[Skoatterlân]] en [[Weststellingwerf]] ([[1517]]) en erflik fan Weststellingwerf [[1524]] - [[1534]] wenne er op de [[stins]] [[Friesburg]] yn [[Nijeholtpea]]. Eables wie Saksysk-Boergondysk gesind. Syn stins waard yn 1514 troch Gelderske troepen belegere en plondere. In jier letter, yn 1515, baarnde de stins op St. Anthoniusdei oan de grûn ta ôf.<ref>Tegenwoordige Staat van Friesland (1788), diel III, s. 599-600.</ref><ref>[http://www.stinseninfriesland.nl/Friesburg.htm Friesburg]</ref> De hartoch fan Saksen hie syn rjochten op Fryslân ûnderwilens op 19 maaie 1515 ferkocht oan de lettere [[keizer Karel V]]. De eardere skea fan Eables bleau net ûngemurken. De troch Karel beneamde steedhâlder fan Fryslân, [[Floris van Egmont]], fergoede Eebles syn skea troch him by de splitsing fan Stellingwerven, yn ''Stellingwerf-Oosteinde'' ([[Eaststellingwerf]]) en ''Stellingwerf-Westeinde'' ([[Weststellingwerf]]), op 18 febrewaris [[1517]] te beneamen ta grytman fan de gritenijen ''Stellingwerf-Westeinde'' en [[Skoatterlân]]. Keizer Karel V beleanne him nochris foar syn ynset, troch him op 11 oktober [[1524]] ta grytman fan Weststellingwerf te beneamen, in funksje dy 't twa dagen letter op 13 oktober 1524 troch de keizer erflik ferklearre waard. Hy wie trout met Johanna<ref>[https://www.slideshare.net/sneuperdokkum/lycklama-a-nijeholt-in-nederlandsche-leeuw-2017 De Nederlandsche Leeuw, desimber 2017]</ref>. ===Bern=== Ut syn houlik mei Johanna kamen njoggen bern, dêrfan seis soannen. Yn syn biografy troch L.M.G. Kooperberg yn it ''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek'' wurdt neamd dat er mooglik trije soannen hân hawwe soe. Letter ûndersyk yn de Nederlandse Leeuw, publisearre yn desimber 2017, wiisde út dat Johanna as widdo in hûs ferkeapet yn 1538. Yn de ferkeapakte wurde njoggen bern by namme neamd. De âldste soan, Lubbert, waard grytman nei Lyckle. == Bruor == It waard suggereart dat hy in bruor wie fan [[Teije Eabels]].<ref>{{Aut|Ernst Huisman}}, Monument van de Maand, jaargang 1, Deel 6. Buitens Beetsterzwaag (Stichting Monument van de Maand, 1995), p10</ref> == Sjoch ek == * [[List fan grytmannen fan Weststellingwerf]] * [[List fan grytmannen fan Eaststellingwerf]] * [[List fan grytmannen fan Skoatterlân]] {{boarnen|boarnefernijing= *{{Aut|Brouwer , J.H., J.J. Kalma , W. Kok en M. Wiegersma , red.}}, Encyclopedie van Friesland, (Amsterdam: Elsevier, 1958), ''Lyckle Eables''. * Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW), Diel 5 s. 145 t/m 147 [https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu05_01/molh003nieu05_01_0180.php Eebles, Eblens, Ebelens Lyckle] ---- {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Eables, Lyckle}} [[Kategory:Frysk politikus]] [[Kategory:Grytman fan Eaststellingwerf]] [[Kategory:Grytman fan Skoatterlân]] [[Kategory:Grytman fan Weststellingwerf]] [[Kategory:Persoan berne yn Fryslân (berteplak ûnbekend)]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Aldeholtpea]] [[Kategory:Persoan berne yn 1458]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1538]] g7ur8eup7iprectt43jc1f062rz7cxk Ierappelrebûlje 0 30800 1242182 858308 2026-10-08T14:27:33Z Drewes 2754 haadletters 1242182 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Potato_revolt_women_Aardappeloproer_vrouwen_1917.jpg|thumb|300px|''Froulju mei harren bût'']] De '''ierappelrebûlje''' wie in [[rebûlje]] yn [[1917]] op de Eastlike Eilannen en yn de Czaar Peterbuert fan [[Amsterdam]]. == Oarsaak == Yn it begjin fan de [[20e iuw]] kaam der mear [[fiedsel]] ta foldwaan fan [[arbeider]]s. De [[Earste Wrâldkriich]] makke oan dizze ûntwikkeling in ein. Nederlân wie net yn oarloch, mar ûnderfûn wol hinder fan de omstannichheden. De ynfier en útfier fan allerhanne guod stûke en [[bôle]] en oar fiedsel gong op de bon. Der kamen gearkeukens en yn jannewaris [[1917]] kaam bôle op rantsoen. Op [[28 juny]] 1917, doe't der al skoftlang gjin [[ierdappel]] mear te krijen wie, waard yn de folkswiken fan Amsterdam bekend, dat der yn de [[Prinsengracht]] in skip mei ierappels bestimd foar it leger lei. De arbeidersfroulje fan de [[Eastlike Eilannen]] en de [[Czaar Peterbuert]] teagen derhinne en plonderjen it skip om harren húshâldings fiede te kinnen. [[Ofbyld:Potato_revolt_police_Aardappeloproer_politie_1917.jpg|thumb|300px|''Plysje jaget op plonderers'']] == Moarderij == Yn de earste wike fan july boaze de rebûlje oan, de arbeiders kamen no sels ek yn aksje en pakhuzen en winkels waarden plondere. De Amsterdamske plysje stie machteleas en it leger kaam der oan te pas. De rebûlje mûne út yn in grutte fjildslach op [[5 july]] 1917, wêrby't militêren mei kûgels op de mannichte skeaten dy't byinoarkommen wie op it [[Haarlimmerplein]]. De opstân einige yn in moarderij dêr't 9 deaden en 114 ferwûnen by foelen. Yn it lêste oarlochsjier [[1918]] soe de fiedselsituaasje yn Nederlân noch minder wurde. In protte minsken moasten op de râne fan de hongersdea libje en de wurkleasheid naam ta. De [[Spaanske gryp]]-[[gryp|epidemy]] sloech ta en easke tûzenen slachtoffers dy't troch it gebrek oan fiedsel bot ferswakke wienen. De wapenstilstân op [[11 novimber]] 1918 kaam foar Nederlân krekt op tiid. In nije winter mei honger en kjeld foar de arbeiders waard foarkommen, lykas in driigjende [[Fersin fan Troelstra|revolúsje]]. == Oantins == [[Ofbyld:Distributiebord.jpg|thumb|Betinkingsboerd út 1918]] Nei oanlieding fan de rebûlje binne betinkingsboarden makke. Op ien dêrfan út [[1918]] dat te sjen is yn it [[Amsterdamsk Histoarysk Museum]] is doetiidsk minister fan Lânbou en Distribúsje [[Folkert Posthuma]] op koartwillige wize werjûn. [[Kategory:Skiednis fan Nederlân]] [[Kategory:Opstân]] [[Kategory:Barren yn 1917]] [[nl:Aardappeloproer (1917)]] pvfsw9d99kn2hl7me8jemlvgnlc8h66 Meidogger oerlis:RomkeHoekstra 3 51461 1242218 1233784 2026-10-08T22:17:25Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Lokwinske */ nije seksje 1242218 wikitext text/x-wiki {{wolkom|Romke}} == Bad Salzig == Fergeemje Romke. Hie ik krekt tal fan [[]] en staveringsferoaringen oanbrocht en tagelyk wiene jo oané gong, dat myn bewurking is nei de Flistinen. 27 maa 2016, 19.27 (CEST) :No wat is dat no sneu. Al it wurk om'e nocht. Myn ekskúses. No ik dochs efkes kontakt ha: doch ik it sa goed mei de ferwizing nei in oersetting fan in Dútsktalige side? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 27 maa 2016, 20.00 (CEST) ::Dy ferwizing nei de Dútsktalige side mei syn referinsjes is goed. Oars moai dat jo geregeldwei in bydrage leverje by ús. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 27 maa 2016, 20.11 (CEST) :::Witte jo wer ik ynfo fine kin oer it meitsjen fan in ynfoboks of wa't dat foar de fryske wiki wolris dien hat? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 maa 2016, 08.12 (CEST) ::::Sa'n ynfoboks kinne jo fine troch Berjocht:begjinletter te tikken. Tink derom om de : hinne sitte gjin spaasjes. Bygelyks Berjocht:L jout ûnderoaren de Lântabel. Boppedat is dit in moaie gelegenheid jo efkes te melden, dat wy yn it lêste jier de nijste stavering yntegraal trochfierd hawwe. As jo ris om in wurd sykje, kinne jo dat fine yn de list ûnder [[Nije stavering 2015]] dêr't alle 333 wurden op alfabet steane. [[Meidogger:Yn &#39;e Wâlden|Yn &#39;e Wâlden]] ([[Meidogger oerlis:Yn &#39;e Wâlden|oerlis]]) 28 maa 2016, 12.10 (CEST) == Ynfoboksen == Goeie, RomkeHoekstra. Ik haw foar de Wikipedy ferskate ynfoboksen makke. Foar persoanen sil ik jo hjir in listke jaan: *[[Berjocht:Akteur]] *[[Berjocht:Artyst of kabaretier]] *[[Berjocht:Keunstner]] *[[Berjocht:Model]] *[[Berjocht:Pornoakteur]] (brûke we foar eltsenien yn 'e seksyndustry) *[[Berjocht:Regisseur of produsint]] *[[Berjocht:Sjonger of muzikant]] *[[Berjocht:Ynfoboks skriuwer]] (in besteande ynfoboks fan MeinRei dy't ik wat oanpast haw) *[[Berjocht:Ynfoboks sporter]] (dizze bestie ek al) *[[Berjocht:Telefyzje- of radiopersoanlikheid]] *[[Berjocht:Dyn koart]] (foar politisy, keningen en sa; wêr't de namme op slacht, dat wit ik ek net: dizze ynfoboks bestie al en haw ik in skoft lyn wat oanpast) *[[Berjocht:Persoan algemien]] (foar iderien dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen past; dizze soene jo bgl foar bibelske persoanen brûke kinne) Uteraard is it hielendal oan josels oft jo dizze ynfoboksen brûke wolle of net. Ynfoboksen oer oare ûnderwerpen binne faak te finen troch yn it sykfinster "Berjocht:" en dan de earste letter fan wat jo tinke dat de namme wêze moat yn te typen, mar in protte ynfoboksen hjitte ek "Berjocht:Ynfoboks XXX" (wêrby't XXX hjir even foar de namme stiet) of "Berjocht:Universele ynfoboks XXX". Oars meie jo it my ek altyd wol freegje. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 28 maa 2016, 15.16 (CEST) :Ik ha socht nei in ynfoboks foar in Landkreis (Berjocht:Ynfoboks Landkreis) en kom dan wol earne, mar sjoch dan gjin ynfoboks stean. Ûnder "boarne bewurkje" sjoch ik fierder wol ynhâld, mar hoe't it dan fierder moat wit ik net (ik ha hjir earlik sein hielendal gjin ûnderfining yn).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 maa 2016, 16.25 (CEST) ::Even in pear punten, Romke: ::* As jo antwurd fan my hawwe wolle, dan moatte jo jo berjocht even op myn oerlisside sette. Dy kinne jo ienfâldich fine troch op 'e link "oerlis" te klikken dy't efter myn namme stiet ûnder berjochten dy't ik hjir efterlit, of jo kinne yn it sykfinster "Meidogger oerlis:" yntype en dan de namme fan 'e dejinge dy't jo hawwe moatte. Dan stiet der boppe-yn krekt as by jo eigen oerlisside in tabblêd mei de namme "Nij mêd", dêr't jo op klikke kinnen om dan in boadskip efter te litten oer in nij ûnderwerp, of, as jo nochris op it aljemint wolle oer itselde ûnderwerp, dan kinne nei ûnderen ta scrolle en jo boadskip ûnder it betreffende ûnderwerp sette, sa't wy hjirre no ek dogge. As jo my dingen freegje wolle en de fraach op jo eigen oerlisside sette, dan merk dêr nammentlik neat fan, mar as jo in berjocht op myn oerlisside efterlitte, dan komt der by my boppe yn byld in melding dat der in berjocht foar my is. Dan sil ik dêr sa fluch mooglik op reägearje, al bin ik ek wol ris in pear dagen (of wat langer) net oanwêzich, fansels. Mar goed, myn punt is even: ik kaam hjir no tafallich lâns en seach dat jo op myn boadskip reägearre hiene. As ik dat earder witten hie, dan hie ik in wike lyn al op jo fraach antwurde. ::* Ik haw no al in pear kear sjoen dat jo kapkes op haadletters skriuwe (lykas yn "Ûnder", "Âld"). Ik hoopje dat jo it my net kwea-ôf nimme as ik even foar skoalmaster spylje, mar it is yn 'e Fryske stavering eins gewoante om sokke tekens op 'e haadletters fuort te litten: dus "ûnder", mar "Under"; "âld", mar "Ald". Allinnich as it hiele wurd yn haadletters skreaun wurdt, dan wurde soms wol kapkes en streekjes tafoege. Ik fyn it sels in nuvere regel, mar sa is it no ien kear. ::* Dan no jo fraach. Jo sjogge by Berjocht:Landkreis neat stean omdat dat berjocht net bestiet. Ik wol dêr eventueel wol in nij berjocht foar oanmeitsje, mar soene jo earst ris sjen wolle oft jo miskien mei dizze ynfoboks út 'e fuotten kinne: [[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet]]. Dat is ien dy't wat algemiener is, mar dêrom miskien likegoed wol foldocht. (By "bestjoerlike ienheid 1" kinne jo dan "Bûnslân" ynfolje, by "namme bestjoerlike ienheid 1" bygelyks "Nedersaksen", ensfh.) [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 6 jun 2016, 22.42 (CEST) :::Ek tige tank foar it opmerksum meitsjen fan staveringsflaters. Ik ha al in hiel skoft neat mear dien mei it Frysk en sûnt ik hjir wat dwaande bin brûk ik it wer. Ik wist bygelyks ek net dat der yn 2015 feroarings west hiene yn de stavering. Ik set dizze reaksje hjir noch mar efkes del, mar mocht de ynfoboks gebiet net foldwaan dan kom ik wol op jo side. Groetnis, --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 9 jun 2016, 06.40 (CEST) ::::Moai sa. En myn kompliminten foar jo siden oer bibelske persoanen. As ik jo noch in tip jaan mei: "Israel" hat yn it Frysk gjin trema op 'e e om't 'ae' gjin twalûd is en der dus gjin útspraakswierichheden wêze kinne. Mar fierder: gean sa troch! [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 9 jun 2016, 14.27 (CEST) ::::O ja, dit wie noch al even in punt. Ik haw jo side "David (kening)" omneamd ta "David fan Israel", want der binne folle mear keningen David. By keningen is it dêrom gewoante om it lân derby neamen om se faninoar te ûnderskieden. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 9 jun 2016, 14.33 (CEST) == Foarstel 'oe'/'û'-kwestje == Nochris goeie, Romke. Ik wit net oft jo der wat fan meikrigen hawwe, mar der is hjir op 'e Wikipedy de lêste tiid in skeel geande oer de stavering fan lannenammen mei in û-klank. Om it hiel koart út te lizzen, meidogger Yn 'e Wâlden hat ferline jier op eigen manneboet 'Oekraïne' feroare yn 'Ukraïne' en 'Koeweit' yn 'Kûweit'. No woe er fan 't jier ek 'Joegoslaavje' feroarje yn 'Jûgoslaavje', en doe haw ik de rem derop set. It giet my net iens sa bot om 'e stavering, mar om it feit dat ien meidogger de rest fan 'e mienskip syn ideeën besiket op te dringen. We hawwe de Fryske Akademy om rie frege, en dy advisearret yn alle trije hjirboppe neamde gefallen de foarmen mei 'oe'. Ik haw dêrom op 'e Oerlisside in foarstel dien om foar iens en foar altyd de strideraasje oer de 'oe'/'û'-stavering yn lannenammen út 'e wei te romjen, en dêr wurdt no troch de Wikipedy-mienskip oer stimd. Jo hawwe oanjûn dat jo net botte talein binne op 'e stavering, dat miskien fiele jo jo wol net kwalifisearre om in stim út te bringen, dat wit ik net. Mar oars soene jo [[Wikipedy:Oerlisside#In útwei út 'e 'oe'/'û'-kwestje|hjirre]] ris nei sjen kinne. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 9 jun 2016, 21.58 (CEST) == Koördinaten == Goeie. Jo fraach oer in tool foar koördinaten kinne jo better oan in oar stelle. Yndertiid wie dy der wol, mar du die it ynienen net mear. Gr. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 20 sep 2016, 16.59 (CEST) Goeie, Hoekstra. Kinne jo hjir wat mei? Op 'e kaart fan [http://tools.freeside.sk/geolocator/geolocator.html GeoLocator] mei de mûs nei de plak gean, dan Ctrl-klik of Alt-klik. De koördinaten binne lofts te sjen. Fierders haw ik der gjin ûnderfining mei, mar ik sjoch dat dit sjabloan brûkt wurdt foar keppelingen: [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]]. --[[Meidogger:PiefPafPier|PiefPafPier]] ([[Meidogger oerlis:PiefPafPier|oerlis]]) 20 sep 2016, 18.54 (CEST) == Lêtste --> lêste == Even in opmerking oer de stavering: ik sjoch dat jo faak (miskien wol altyd, dat kin ik net beoardielje) it wurd 'lêst(e)' (Nederlânsk ''laatst(e)'') skriuwe as 'lêtst(e)'. Dy earste t heart dêr yn it Frysk net yn. Jo binne trouwens net de iennichste dy't dit wurd misstaveret, sa sjoch ik no. It is net nedich om âlde siden te ferbetterjen; ik haw PiefPafPier al frege oft dy der syn bot ris oer gear gean litte wol. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2016, 14.10 (CET) Noch even foar de dúdlikheid: neffens it wurdboek is it dus: 'let' - 'letter' - 'lêst'. Dus it is: 'De lêste tiid' en 'Op it lêst...' ensfh. Behalven as it poer om 'e tiidsoantsjutting giet, dus bgl. hoe let oft men opdaagjen komt op in fergadering, dan is it: 'let' - 'letter' - 'letst': 'Jan wie al let, Pyt wie noch letter, mar Klaas wie it letst.' (It Nederlânsk hat dit ûnderskie fan betsjutting wol, mar dêr wurdt it itselde útsprutsen en stavere.) [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2016, 14.16 (CET) :Ik sil besykje der better om te tinken. Groetnis, --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 4 nov 2016, 19.38 (CET) ::Mear kin net ien fan jo freegje. Ik hoopje trouwens dat jo dit soarte opmerkings fan my net ûnderfine as in beskrobbing. Ik krige it idee dat jo dit net wisten; jo hawwe earder oanjûn dat jo it Frysk lange tiid net skreaun hawwe (en -- mar dat haw ik der sels by betocht -- miskien noch wol nea earder sa yntinsyf), en om't it in weromkearend dinkje wie, tocht ik, lit ik jo der op wize. Fierders neat mei bedoeld, en ik wurdearje jo wurk o sa. It wie mear as tiid dat der hjir op 'e Wikipedy wat dien waard oan 'e Bibelske persoanen. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 5 nov 2016, 20.10 (CET) == Kategoryen == Goeie, Romke, dêr bin ik wer te seuren. Even oer de kategoryen. Jo hawwe koartlyn allegear kategoryen oanmakke fan it type 'Katedralen yn Ruslân', mar hjir yn 'e Fryske Wikipedy dogge we de kategoryen eins yn inkeltal (dus: 'Katedraal yn Ruslân'). Neffens my diene jo dat oarspronklik wol goed, dat wêrom't jo dêr no ynienen fan ôfwike is my even in riedsel. Mar goed, it punt is, as jo kategoryen yn meartalsfoarmen oanmeitsje, dan wurdt it in soadsje, want dan krije wy dûbele kategoryen, mei't de iene de inkeltalsfoarm brûkt en de oare de meartalsfoarm. En boppedat stiet it rommelich as der dan wer in inkeltalsfoarm en dan wer in meartalsfoarm brûkt wurdt. De iennichste kategoryen dêr't de Wikipedy àl meartalsfoarmen brûkt, dat binne de talen, om't wy oars yn 'e knipe komme mei bygelyks 'Turkske taal' en 'Turkske talen' (wat hiele ferskillende dingen binne). Dat rasjonalisearje ik foar mysels troch te tinken dat in 'kategory:Turkske talen' net in meartalsfoarm is, mar de namme fan 'e taalfamylje. Mar goed, fierder dus inkeltalsfoarmen. Dêryn folget de Fryske Wikipedy de Nederlânske, dy't ek kategoryen yn inkeltal brûkt. De measte Wikipedyen yn oare talen brûke meartalsfoarmen, mar hjir is yn it begjin fan 'e Fryske Wikipedy blykber beslist om dat net te dwaan. (Ik bin pas sûnt 2012 op 'e Wikipedy aktyf, dat hoe't dat beslút ta stân kommen is, wit ik net.) Dêrom haw ik jo katedraalskategoryen omset nei de inkeltalsfoarm. Myn fraach oan jo is no om by kategoryen tenei ek de inkeltalsfoarm oan te hâlden. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2016, 12.54 (CET) :Ik sjoch no dat jo by it feroarjen fan jo oarspronklike kategorynammen nei de meartalsfoarm derefter set hawwe: "Yn de rubryk wurde mear katedralen beskreaun". Dêr is gjin spjeld tusken te krijen, mar dat jildt fansels foar alle kategoryen (bgl. yn 'e 'kategory:akteur' sitte hûnderten akteurs). Mar sa't ik hjirboppe al útlein haw, binne yn 'e Wikipedy frijwol alle kategorynammen no ien kear yn it inkeltal steld. Hoewol't foar sawol inkeltals- as meartalsfoarmen wol wat te sizzen is, is de diskusje hjiroer no in passeard stasjon om't der gjin begjinnensein oan wêze soe om alle kategoryen yn inkeltal om te setten nei meartal. Dus we sitte oan inkeltal fêst. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2016, 12.58 (CET) ::Ek goed. Ik fûn it inkeltal sels letter net sa foar de hân lizzen en hie it dêrom mar feroare. Ik begryp dat hjir yn it ferline diskusje oer west hat? Yn dat gefal bin ik wol nijsgjirrich nei de reden foar de kar fan it inkeltal. Mar fieder ha ik der wol frede mei hear. Tenei doch ik it yn it inkeltal. Is der trouwens al wat bekend oer it tafoegjen fan koördinaten en is der ek immen dy't in ynfoboks meitsje kin foar in bouwurk? Groetnis, --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 des 2016, 17.35 (CET) :::Ik kin my goed foarstelle dat jo meartalsfoarmen yn kategorynammen logysker fine. Oft oer dit punt yn it ferline diskusje west hat, wit ik net, want sa't ik al sei, ik bin pas sûnt 2012 by de Wikipedy belutsen, en dizze beslissing moat hielendal yn it begjinstadium nommen wêze, yn 2003 as 2004. As dêroer doe diskusje plakfûn hat, dan soe dat yn prinsipe werom te finen wêze moatte yn it argyf fan 'e Oerlisside ([[Wikipedy:Oerlisside/Argyf]]), dus as jo dêr ris yn omsneupe wolle, fiel jo dan frij. Mar it soe ek skoan kinne dat men hjir klakkeleas folge hat wat doe al op 'e Nederlânsktalige Wikipedy gewoante wie. :::Oer koördinaten. Dêr haw ik sels ek alris nei sjoen, en dêrmei bedoel ik: ik haw sjoen hoe't se dat op 'e Ingelske Wikipedy dogge, om út te finen oft wy dat systeem ek oernimme kinne, mar dat is dêr sa'n tizeboel fan mei-inoar fergroeide berjochten dat ik der net út kom. Oars soene jo miskien [[Meidogger:Robin van der Vliet]] ris freegje kinne. Dy liket my hiel handich ta mei berjochten en oanbesibbe dingen. :::In ynfoboks fan in bouwurk kin ik wol foar jo meitsje. Sis mar hokfoar gegevens oft jo deryn kwytwolle kinne. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2016, 18.00 (CET) ::::Ik haw alfêst mar in ynfoboks oanmakke: [[Berjocht:Ynfoboks bouwurk]]. Ik haw it sa algemien mooglik besocht te hâlden, sadat we him ek foar brêgen en sa brûke kinne. Jo moatte marris sjen wat jo derfan fine. Ik haw him al even ynfoege by de [[Greyfriars Kirk (Dumfries)]] en by de [[Mackinac Brêge]], om te sjen oft alles goed wurket. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2016, 21.52 (CET) ::::: Geweldich! Sjocht der fierder hiel goed út en ik kin der wol mei út de fuotten. In adres is (salang't de koördinaten noch net tafoege wurde) yn de ynfoboks faaks gjin lúkse. En ik soe de kleuren in bytsje neutraal (wyt of griis) hâlde (dit om de lêsberens en om't in foto it al bûnt genôch makket). Mar dat lêste is fansels in kwestje fan smaak. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 des 2016, 11.42 (CET) :::::: Ja, ja, dus ik haw gjin smaak, hin? Mar alle gekheid op in stokje, ik haw 'adres' tafoege, en 'koördinaten' ek, dan kinne jo dy ek altyd yn 'e ynfoboks kwyt. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 13 des 2016, 12.04 (CET) ::::::: Haha, dat hie ik dus net skreaun dat jo gjin smaak hawwe. Ik kom fan de Wâlden en bin yn myn fermidden wol wat went wat bûntens oangiet, mar de kleur dy't jo no brûke docht krekt wat minder sear oan de eagen. Yn alle gefallen tige tank!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 des 2016, 12.18 (CET) == (O)blastigens == Goeie Romke. Soene jo [https://fy.wikipedia.org/wiki/Oerlis:Serafim-Diveevo_Kleaster dit oerlis] efkes besjen wolle? [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 8 jan 2017, 18.52 (CET) :Dúdlik, ik sil der rekken mei hâlde. Is der trouwens ek in list foar it translitearjen nei it Frysk? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 8 jan 2017, 19.11 (CET) ::Ik wit fan gjin transliteraasjelist. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 8 jan 2017, 19.35 (CET) :::Dan de list foar it Nederlânsk mar brûke of sa't it my sels it bêste ta liket? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 8 jan 2017, 19.47 (CET) Sjoch mar. Jo wurde wol ferbettere at in nedich is. Gr. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 8 jan 2017, 19.50 (CET) == Damaskus == Goeie Romke. Wat tinke jo [https://fy.wikipedia.org/wiki/Oerlis:Damaskus hjirfan]? [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 20 jan 2017, 18.45 (CET) :Goeie Drewes, mooglik is de tekst oarspronklik in oersetting fan de Nederlânsktalige wiki, want ik fûn deselde tekst yn it Nederlânsk yn dizze [http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=631556 ferwizing] nei de Nederlânsktalige wiki. De Nederlânsktalige wikipagina oer Damaskus hat dizze bewearings ferwidere. Wêr't de bewearings oarspronklik wei komme wit ik net, mar mooglik komt it begjin fan de tekst fan de side fan [http://www.lisabeaart.nl/CSSextra/examen/damascus.html Lisa Beaart]. De stêd Damaskus kin neffens my net yn ferbân brocht wurde mei it paradys, om't stêden yn dy tiid net bestiene, de minsken noch nomadysk wiene en it paradys yn [[Mesopotaamje]] lei. Dat Kaïn Abel hjir deaslein hat wol my ek net oan, ik leau net dat oer it plak eat bekind wêze kin, mar de ingelsktalige wiki oer [https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_Qasioun Mount Qasioun] wol ha dat guon midsiuwske Arabyske skriften skriuwe dat de earste misdied fan it minskdom by Damaskus bard is. It krekte plak fan de moard is tink ik in foarm fan islamitysk folksleauwen of yn alle gefallen in islamityske tradysje. Oer Jozef en Marije is net folle bekend, it wiene mar gewoane lju en âldere dan wol oare kontêmporêne boarnen as de bibel binne der neffens my net. Oft Jozef en Marije ea yn Damaskus west ha, ik soe it net sizze kinne. Hja moasten lykwols flechtsje nei Egypte en harren dêr skûlhâlde, net nei Damaskus. Yn dit [http://krant.telegraaf.nl/krant/enverder/venster/reizen/reis.Syrie/reis.970308damascus.html artikel] út de Telegraaf wurdt ferwiisd nei de Dominicus-reisgids. Mooglik is de oarspronklike boarne fan dit soarte bewearings in lokale ambysje om religieus toerisme te befoarderjen. Ik tink dat it hiele ferhaal oer Damaskus as skûlplak fan Jozef en Marije ûnsin is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 jan 2017, 11.30 (CET) == Rostov oblast edit-a-thon == Hello! The Russian Wikimedia chapter has organized an international Edit-a-thon about the Rostov Oblast "[[:wmru:Конкурсы/Узнай Россию. Начни с Дона|Discover Russia. Start with the Don]]". The aim of the contest is to write articles about tourist attractions (museums, monuments, churches, buildings, parks, and so on) of the Rostov region in different languages. To take part in the Edit-a-thon you must write an article about the Rostov Oblast and add it to the [[:wmru:Конкурсы/Узнай Россию. Начни с Дона#Номинация 3. Новые статьи на любом языке, кроме русского|table 3]]. 7 most active participants will receive prizes. The Edit-a-thon ends in April 21. Здравствуйте! В настоящее время при участии Викимедиа РУ проводится международный конкурс "[[:wmru:Конкурсы/Узнай Россию. Начни с Дона|Узнай Россию. Начни с Дона]]", посвящённый достопримечательностям Ростовской области. Одна из номинаций предусматривает создание статей о туристических объектах Ростовской области на разных языках. Чтобы принять участие в конкурсе, необходимо написать статьи, а затем добавить их в [[:wmru:Конкурсы/Узнай Россию. Начни с Дона#Номинация 3. Новые статьи на любом языке, кроме русского|конкурсную таблицу]]. 7 участников, набравшие наибольшее число баллов, получат ценные призы. Приглашаю Вас принять участие в конкурсе! --[[Meidogger:Andreykor|Andreykor]] ([[Meidogger oerlis:Andreykor|oerlis]]) 8 feb 2017, 09.50 (CET) == Namme tsjerke == Romke. Efkes [https://fy.wikipedia.org/wiki/Oerlis:Marije-Himelfearttsjerke_(Moskou-Kitaj_Gorod) dit besjen]. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 17 feb 2017, 20.35 (CET) == Leksum == Goeie Romke. Ik haw niiskrekt wer in 'x' yn 'ks' feroare mei't it Frysk gjin x hat, blinder! x [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 21 feb 2017, 18.18 (CET) :Alexius of Alexander tink? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 feb 2017, 18.32 (CET) == Russyske tsjerken == Goeie Romke. Moai wurk leverje jo. Binne jo it Russysk machtich? [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 10 mrt 2017, 19.03 (CET) == Kulturele haadstêd fan Jeropa 2018 == Bêste Romke. It liket my in fraach oan '''al''' ús meidoggers. Wy hawwe hjir ommers gjin bazen en boppebazen. It artikel [[Kulturele Haadstêd fan Europa]] bestiet al wol, mar yndie in lemma [[Kulturele haadstêd fan Jeropa 2018]] soe wol op syn plak wêze. At jo wolle: fiel jo frij. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 25 mrt 2017, 18.50 (CET) :Oeps, dat haw ik al dien. It wie net myn bedoeling om jo it gers foar de fuotten wei te meanen, hear. Hoe dan ek, ik haw de fraach oan jo op 'e Nederlânske Wikipedy, dêr't jo nei ferwize, ris lêzen. Ik wit dat se op 'e Nederlânske Wikipedy oates en toates mei skriuwwiken oer beskate ûnderwerpen oan 'e gong binne, en it stiet harren fansels frij om dat ek oer Fryslân te dwaan, mar fanút de Fryske Wikipedy binne we net wend om it op dy manear oan te pakken. We hawwe hjir fansels ek in totaal ferskillende sitewaaasje, mei folle minder meidoggers, dat dan leit it ek al hiel oars. As yndividuële meidoggers graach oan sa'n skriuwwike fan 'e Nederlânske Wikipedia meidwaan wolle troch artikels foar de Fryske Wikipedy by te dragen: prima. Mar we sille de meidoggers der net spesjaal op fergje. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 25 mrt 2017, 21.13 (CET) == Kategoryoerlis == Goeie Romke. Hoe tinke jo [https://fy.wikipedia.org/wiki/Kategory_oerlis:Likenis_fan_Jezus hjir oer] [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 6 apr 2017, 18.14 (CEST) == Persoan yn it Alde Testamint == Goeie, Romke. Even foar jo ynformaasje: ik haw de bibelske persoanen wat oars yndield. Jo hiene de kategory:Persoan yn it Nije Testamint al oanmakke; no haw ik foar de rest fan it spul de kategory:Persoan yn it Alde Testamint oanmakke. De kategory:Bibelsk persoan is no leech op dizze beide kategoryen nei. Miskien moat der yn 'e takomst nochris in "kategory:Persoan yn de apokrife taheakken oan it Alde Testamint" of sokssawat komme. Mar goed, dat sjogge wy dan wol wer. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 27 apr 2017, 23.35 (CEST) :Dik yn oarder.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 apr 2017, 13.17 (CEST) ==Misbrûk== Goeie, Romke. Ik wit net hoefolle oft jo meikrigen hawwe fan wat hjir de lêste tiid op 'e Wikipedy spilet, mar nei't er trije jier lang suver oanhâldend ellinde feroarsake hat, is ús âld-meidogger Yn 'e Wâlden derút set. Yn oerlis hawwe de behearders besletten dat hy hjir de kommende 5 jier net wer komme mei. Dêrom is syn IP-adres útsletten. Sûnt ferline wike ferskaft er himsels mei metoaden dy't allinnich foar kriminele doelen brûkt wurde hieltyd alternative IP-adressen (''open proxies''), en besiket er op dy wize wer tagong ta de Wikipedy te krijen. Dat sil net tastien wurde. Der is besletten dat al sokke IP-adressen definityf útsletten wurde sille en dat alle wizigings dy't Yn 'e Wâlden yn 'e Wikipedy oanbringt, weromset wurde sille, ek as it ferbetterings binne. It is spitich dat staveringsflaters en oare fouten stean bliuwe, mar noch folle spitiger soe it wêze as misbrûk leanje soe. Hjoed hat Yn 'e Wâlden besocht om yn kontakt te kommen mei jo troch in berjocht op jo oerlisside te pleatsen. Dat haw ik fuorthelle. Ek eventuële takomstige berjochten fan him oan jo of oan hokker oare meidogger ek sille ferwidere wurde. Mochten jo sa'n berjocht ûnder eagen krije foar't it skrast is, dan freegje ik jo mei klam om it te negearjen en der op gjin inkele wize op te reägearjen. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 apr 2017, 14.28 (CEST) :Dit alles is bûten my om gien en ik ha der neat fan meikrigen dat der wat oan de hân wie. Utsein dan dat der earder ris wat spile hat op it mêd fan de stavering. Mar noch ien fraach: wêrom woe Yn'e Wâlden in berjocht op myn side sette? Ik ha der fieders ommers neat mei te meitsjen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 apr 2017, 23.28 (CEST) ::Begryp my goed, jo wurdt neat ferwiten. Jo sizze, jo hawwe der neat fan meikrigen -- dat hie ik hast wol tocht, dêrom lei ik hjirboppe yn it koart de saak ek al even út. As jo der mear fan witte wolle, moatte jo mar even op 'e oerlisside fan Drewes sjen. It spul dat der earder wie, hie mar sydlings mei de stavering te krijen, en folle mear mei Yn 'e Wâlden syn hâlden en dragen. Hy is doe in heal jier útsletten, mar doe't dy tiid om wie, is er daliks wer op 'e âlde foet fierder gien, en dêrom is er no foar fiif jier útsletten. It berjocht dat Yn 'e Wâlden oan jo skreaun hie, hie neat mei dizze saak te krijen, en hie eins hielendal net folle om 'e hakken. It liket my ta dat it benammen bedoeld wie om in lange noas nei de behearders te meitsjen troch even sjen te litten dat er him neat fan ús oanlûkt. As jo witte wolle wat er woe, moatte jo yn 'e sideskiednis fan jo oerlisside de ferzjes dy't hy tafoege en dy't ik wiske haw, mar even mei-inoar ferlykje. Ik begryp wol dat jo nijsgjirrich binne, mar it punt is even dat Yn 'e Wâlden it rjocht ferspile hat om mei te dwaan oan 'e Wikipedy, en dus ek om fia de Wikipedy mei meidoggers te kommunisearjen. As ik syn berjochten stean liet, soe ik ymplisyt de malafide praktiken goedkarre dy't er brûkt om tsjin syn folsleine útsluting yn dochs wizigings oan te bringen en berjochten efter te litten. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 1 maa 2017, 00.12 (CEST) == Krústsjerke == Goeie Romke. Ik haw gjin beswier tsjin omneamen. Ik tink dat jo motivaasje foar mear tsjerken jildt. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 3 jun 2017, 15.00 (CEST) == Mûne/Mole == Goeie, Romke. Even foar jo ynformaasje it folgjende. Ik bin oan 'e gong mei it kategorisearjen fan bouwurken nei boujier (en eventueel sloopjier). Foar it boujier brûkt ik kategoryen dy't begjinne mei "Kategory:Bouwurk út", mei dan it jier. De Ingelske Wikipedy docht "Category:Buildings and structures completed in", mar ik haw it mei opsetsin wat dizenich holden. Dan kinne we der foar de Dom fan Keulen bygelyks twa jiertallen yn sette, want mei de bou fan dat ding waard earne yn 'e Midsiuwen úteinset, mar pas yn 'e 19e iuw waard er foltôge (''completed''). Dus dat makket nochal wat ferskil. (Foar sloopte gebouwen brûk ik wol gewoan "Kategory:Bouwurk sloopt yn" mei dan it jier.) Mar goed, wêr't ik it eins even mei jo oer hawwe woe is dit. Ik gean no alle bouwurken by del, en no kom ik foar de moles twa soarten kategorynammen tsjin, begjinnend mei 'Kategory:Mole' en mei 'Kategory:Mûne'. Ik tocht dat dy mei 'mûne' allegear fan jo wiene. No makket it my it measte net út, 'mole' en 'mûne' binne beide geef Fryske wurden, mar it kin fansels net sa wêze dat der yn 'e kategorynammen twa ferskillende oantsjuttings brûkt wurde. Dat no't ik der dochs by lâns gean, bin ik fan doel om dat rjocht te lûken. Sa't ik sei, it kin my net safolle skele hokker beneaming oft standert brûkt wurdt, mar ik haw even yn 'e kategoryen sjoen, en der sitte folle mear siden yn 'e kategoryen dy't begjinne mei 'mole' as yn dy dy't begjinne mei 'mûne'. Dat poer út it eachpunt fan 'hoe kin ik der sa min mooglik wurk fan ha', woe ik alle kategoryen mei 'mûne' mar omneame ta 'mole'. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 jul 2017, 21.57 (CEST) :Ik fyn it bêst, alhoewol my it wurd "mole" al wat nuver oandocht. Ik wit net wêr't se "mole" sizze en hoe fier it gebrûk fan dat wurd ferspraat is oer de provinsje, mar ik kin it net oars as mûne of moune. As it om it wurk te rêden is wol ik ek wol helpe, mar as it wurd "mole" yn it grutste part fan Fryslân brûkt wurdt, dan is dat wurd de bêste oplossing. Sjoch mar efkes, en as ik wat dwaam moat hear ik dat wol. Groetnis, Romke.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 jul 2017, 22.43 (CEST) ::Tankewol foar jo flugge reäksje, Romke. Tsja, ik ken dan it wurd 'mûne' wer allinnich út boeken. De krite dêr't ik weikom, sis mar de Midden-Klaai, dêr seit elkenien fan 'mole'. Omdat ik ek net wit hokker foarm oft gongberder is, haw ik ris te rie west yn it (digitale) Wurdboek fan de Fryske Taal. Dêr haw ik om neutraal te wêzen op Nederlânsk ''molen'' socht, en doe kaam ik op 'e side 'mole' út: sjoch [http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WFT&id=64557&lemmodern=molen "molen" yn WFT]. Sa't jo sjogge wurdt 'mûne' hjir as fariant fan 'mole' jûn, mei dêrby it kommentaar "NKl., deel NWo" (wat ik ynterpretearje as "noardlike Klaai + diel noardlike Wâlden") en mei in justjes oare útspraak "deel NWo, ZWo" (diel noardlike Wâlden + súdlike Wâlden). Ik tink dat se mei noardlike Klaai de Dongeradielen ensfh. bedoele en net de Bjirmen, dêr't ús heit wei kaam, want dy haw ik noait 'mûne' sizzen heard. ::Dan soe Fryslân wat dit oangiet dus sa'n bytsje yn twa gelikense helten ferdield wêze: rûchwei eastlik fan Ljouwert 'mûne' en westlik fan Ljouwert 'mole'. Ik haw ek nochris yn it Frysk Hânwurdboek sjoen en yn it Wurdboek Frysk-Nederlânsk. Oeral wurdt by 'mûne' trochferwiisd nei 'mole'. By gebrek oan bettere rjochtlijnen woe ik dêr dan mar yn meigean troch de foarm 'mole' oan te hâlden foar kategorynammen, salang't jo dêr teminsten gjin beswier tsjin hawwe, en as ik jo boppesteande tekst lês, liket dat net sa te wêzen. Wat jo oanbod fan help oangiet, bêst oanbean, mar safolle wurk is it no ek wer net, dat ik rêd it wol. It soe wol moai wêze as jo nije siden fan bouwurken tenei even "Kategory:Bouwurk út ..." meijaan wolle soene. Groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 jul 2017, 00.24 (CEST) :::Ik fyn it bêst dat it mole wurdt foar de kategorynammen en ik besykje der om te tinken dat it jiertal fan de bou by de gebouwen komt te stean. Goede snein fierder.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 jul 2017, 09.14 (CEST) == Noch wat == Goeie, Romke. Earst myn kompliminten foar jo side oer de grifformearde tsjerke fan Lollum. Moaie foto's ek, dy't josels nommen hawwe, seach ik op Commons. Fierders noch wat dat ik de oare kear fergetten bin te sizzen: as it boujier (of sloopjier) ûnbekend is, dan kinne jo bouwurken ek op iuw kategorisearje ("Kategory:Bouwurk út de ...e iuw"). Dêrfoar haw ik spesjaal alle boujierkategoryen yn iuwen ûnderbrocht, want ik tocht yn 't foar al, yn 'e Midsiuwen sille der wol in protte tsjerken boud wêze wêrfan't it boujier net bekend is, en dat blykt no ek sa te wêzen. Ek woe ik noch in handichheidsje mei jo diele dat iksels noch mar koartby ûntdutsen haw: je kinne in (hiel fine) râne om in ôfbylding hinne sette, troch 'border' yn te foegjen. Dat is foaral handich mei flaggen mei in protte wyt, lykas de flagge fan 'e stêd Grins. (Foar wapens, dy't fansels net rjochthoekich binne, hawwe je der lykwols hielendal neat oan.) <br><nowiki>[[Ofbyld:Flag Groningen city.svg|20px]]</nowiki> sjocht der sa út: [[File:Flag Groningen city.svg|20px]]<br> <nowiki>[[Ofbyld:Flag Groningen city.svg|border|20px]]</nowiki> sjocht der sa út: [[File:Flag Groningen city.svg|border|20px]] <br> No ja, miskien fine jo it ek wol neat, mar ik fûn it wol in handich weetsje. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 31 jul 2017, 16.54 (CEST) :Danke; en ik doch myn bêst om tenei in border oan ta te foegjen as der tefolle wyt yn sit. Ik rin foar de tsjerken de boel noch wol ris nei om it boujier of de bou-iuw ta te foegjen. Groetnis--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 jul 2017, 17.02 (CEST) ::Nee, nee, sa bedoelde ik dat net. Alle besteande artikels fan bouwurken bin ik op dit stuit sels al oan neirinnen, dêr hoege jo yn prinsipe net mear nei te sjen -- teminsten net om boujierkategoryen ta te foegjen. It giet my allinnich om siden dy't jo fan no ôf oan skriuwe. En oft jo dy border brûke wolle, dat moatte jo ek hielendal sels witte, mar it liek my handich om te witten. Sa't ik sei, iksels ûntdiek it pas koartby, en ik woe wol dat ik it earder witten hie. Om't jo ek in protte flachjes tafoegje, tocht ik dat jo it ek ynteressant fine soene. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 31 jul 2017, 17.28 (CEST) == Tsjerken yn de eardere gemeente Wûnseradiel == Goeie Romke. De tsjerken yn bygelyks Wûns, Skraard, Skettens, Longerhou, ensfh steane lykwols yn de gemeente Súdwest-Fryslân en net yn de Fryske Marren, sa't dat yn de ynfoboksen en de kategoryen stiet. Dizze plakken lizze yn de eardere gemeente Wûnseradiel en dy gemeente is yn 2011 opgien yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Fierders woe ik sizze dat jo geweldige bydragen leverje. Groetnis [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 nov 2017, 06.39 (CET) :Ik hie fergetten de ynfoboks oan te passen. Ik seach dat jo it al feroare ha. Dêrfoar myn tank!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 nov 2017, 07.29 (CET) == Leeuwarden / Friesland Culturele Hoofdstad op Wikipedia == (Excuses voor mijn niet-Friese bijdrage) Beste RomkeHoekstra, Zoals je ongetwijfeld weet zijn Leeuwarden / Friesland dit jaar Europese Culturele Hoofdstad. Vanuit Wikimedia Nederland denken wij momenteel na over mogelijkheden om hier ook op Wikimedia/Wikimedia Commons/Wikidata aandacht aan te besteden. Eén van de activiteiten die we in ieder geval op de (Nederlandstalige) Wikipedia willen opzetten is een schrijfweek over Friesland, zoals in voorgaande jaren ook al over bijvoorbeeld Gelderland is georganiseerd (voorlopig gepland in oktober 2018). Het lijkt ons ook erg leuk om hier op één of andere manier de Friese Wikipedia-gemeenschap bij te betrekken. Als jij, of andere Friese Wikipedianen, ideeën hebt voor activiteiten die hier goed bij zouden kunnen aansluiten, dan zijn wij daar benieuwd naar! Met vriendelijke groet, --[[Meidogger:AWossink|AWossink]] ([[Meidogger oerlis:AWossink|oerlis]]) 11 jan 2018, 13.14 (CET) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29 mrt 2018, 20.40 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17881421 --> == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13 apr 2018, 03.39 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17898685 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20 apr 2018, 02.48 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17952012 --> == Wat foar jo? == Goeie, Romke. Ik haw hjoed wat foto's makke yn Frjentsjer, en ik kaam by de âlde grifformearde tsjerke lâns, dat doe haw ik dêr ek mar ien fan nommen. Hy stiet no op Commons, sjoch: [[:File:Grifformearde tsjerke, Frjentsjer.jpg]]. Ik kin der net sa fan swetse, mar goed, se binne dêr de boel oan it ferbouwen, dat dan witte jo it wol. Ik bin sels foarearst net fan doel om der wat mei te dwaan, mar jo binne nochal fan 'e tsjerken, dat miskien dat jo it aardich fine om der in stikje oer te skriuwen. Hoecht hielendal net, hear, as jo it net wolle. Mar ik tink, ik wiis jo der even op dat der in foto beskikber is. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 12 jul 2018, 23.40 (CEST) :Ik gean der meikoarten wol efkes mei oan de slach. De tsjerke wie oarspronklik wol in moai gebou, mar dat portaal dat der letter foar set is liket nearne op. En de nije eigner hat ik gebou der ek net moaier op makke. Betanke yn alle gefallen foar it meitsjen fan de foto.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 jul 2018, 12.24 (CEST) == Stimmerij == Goeie, Romke. Wolle jo ek meistimme oer it al of net ferfryskjen fan plaknammen bûten Fryslân? Sjoch: [[Wikipedy_oerlis:Mienskip#Gearfetting]]. == Armeensk alfabet == It Armeensk is in stik dreger te transliterearjen as it Russysk, want it hat mear letters. Ik hjirûnder even in ienfâldige transliteraasje foar it Frysk makke yn 'e hope dat jo der wat oan hawwe. Tink derom dat der ferskate letters binne mei in apostrof derefteroan; de apostrof jout [[aspiraasje (taalkunde)|aspiraasje]] oan, dus de letter wurdt dan folge troch lytse h-ke, lykas by de t's yn it Grinslânske "Marthinithoren". Der binne in pear letters wêrfan't ik de útspraak mei Fryske lûden net werjaan koe: ë, gh. Ik haw de útspraak derefter set. Jo moatte mar ris sjen wat jo dêrmei dogge as jo dy tsjinkomme. {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! Letter ! Transliteraasje |---- |style="font-size:133%;"|Ա ա | a |---- |style="font-size:133%;"|Բ բ | b |---- |style="font-size:133%;"|Գ գ | g |---- |style="font-size:133%;"|Դ դ | d |---- |style="font-size:133%;"|Ե ե | e |---- |style="font-size:133%;"| Զ զ | z |---- |style="font-size:133%;"| Է է | ê |---- |style="font-size:133%;"| Ը ը | ë <small>(e fan "de", "gewoan")</small> |---- |style="font-size:133%;"| Թ թ | t' |---- |style="font-size:133%;"| Ժ ժ | zj |---- |style="font-size:133%;"|Ի ի | i |---- |style="font-size:133%;"| Լ լ | l |---- |style="font-size:133%;"| Խ խ | ch |---- |style="font-size:133%;"| Ծ ծ | ts |---- |style="font-size:133%;"| Կ կ | k |---- |style="font-size:133%;"| Հ հ | h |---- |style="font-size:133%;"| Ձ ձ | dz |---- |style="font-size:133%;"| Ղ ղ | gh <small>(likernôch it lûd fan Limburchske r)</small> |---- |style="font-size:133%;"| Ճ ճ | tsj |---- |style="font-size:133%;"| Մ մ | m |---- |style="font-size:133%;"| Յ յ | j |---- |style="font-size:133%;"| Ն ն | n |---- |style="font-size:133%;"| Շ շ | sj |---- |style="font-size:133%;"| Ո ո | o |---- |style="font-size:133%;"| Չ չ | tsj' |---- |style="font-size:133%;"| Պ պ | p |---- |style="font-size:133%;"| Ջ ջ | dzj |---- |style="font-size:133%;"| Ռ ռ | r |---- |style="font-size:133%;"| Ս ս | s |---- |style="font-size:133%;"| Վ վ | v |---- |style="font-size:133%;"| Տ տ | t |---- |style="font-size:133%;"| Ր ր | r |---- |style="font-size:133%;"| Ց ց | ts' |---- |style="font-size:133%;"| Ւ ւ | w |---- |style="font-size:133%;"| Փ փ | p' |---- |style="font-size:133%;"| Ք ք | k' |---- |style="font-size:133%;"| Եւ և | ew |---- |style="font-size:133%;"| Օ օ | ó |---- |style="font-size:133%;"| Ֆ ֆ | f |- |colspan="2"|''twaklanken''/''[[digraaf|digrafen]]'' |- |style="font-size:133%;"| Ու ու | û <small>(foar in r better: oe)</small> |- |style="font-size:133%;"| Իւ իւ | jû <small>(foar in r better: joe)</small> |- |style="font-size:133%;"| Յու յու | jû <small>(foar in r better: joe)</small> |} Súkses. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 16 jul 2019, 21.35 (CEST) :No dat liket der mar op! Ik hie my foarnommen om it nei it Nederlânsk te transliterearjen, mar no kin it nei it Frysk. Eins hiel handich om it by it lemma oer it [[Armeensk]] te foegjen, mar dat lit ik oan jo oer. Ha jo ek sa'n list om it Russysk nei it Frysk te translitearjen? Ik sil myn bêst dwaan en graach jo feedback as it net hielendal goed is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 jul 2019, 13.01 (CEST) ::Ik haw hjirûnder eefkes in ferlykbere list foar it Russysk oanmakke. Hjirboppe haw ik noch wat letterkombinaasjes tafoege, want it foel my op dat it Armeensk gjin û-klank liek te hawwen. Blykt dat se dy wol hawwe, mar dat se him skriuwe mei in [[digraaf]] of as twaklank (neam it hoe't je it neame wolle), eins krekt en gelyk as de Nederlânske en Fryske 'oe', dat deselde klank is dy't ek mei twa letters skreaun wurdt. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 jul 2019, 00.51 (CEST) == Russyk alfabet == Ik ha hjirûnder de transliteraasje fan it Russysk jûn. Jo moatte der net fanút gean dat oare Slavyske talen dy't it Syrillysk alfabet brûke krekt sa transliterearre wurde kinne. Net allinnich ferskilt de útspraak soms, mar ek wurde oare lettertekens tafoege, wylst guon letters út it Russysk yn oare Slavyske talen ûntbrekke. Ik ha om dat te yllustrearjen it Oekraynsk derby setten. {| class=wikitable |- style="vertical-align: bottom; background: #eee;" ! Letter ! Transliteraasje Russysk ! Transliteraasje Oekraynsk |- | А а | a | a |- | Б б | b | b |- | В в | v | v |- | Г г | g | h |- | Ґ ґ | komt net foar | g |- | Д д | d | d |- | Е е | je / e, sjoch noat 1 | e |- | Є є | komt net foar | je |- | Ё ё | jo | komt net foar |- | Ж ж | zj | zj |- | З з | z | z |- | И и | i | y |- | І і | komt net foar | i |- | Ї ї | komt net foar | ji |- | Й й | j | j |- | К к | k | k |- | Л л | l | l |- | М м | m | m |- | Н н | n | n |- | О о | o | o |- | П п | p | p |- | Р р | r | r |- | С с | s | s |- | Т т | t | t |- | У у | û <small>(foar in r better: oe)</small> | û <small>(foar in r better: oe)</small> |- | Ф ф | f | f |- | Х х | ch | ch |- | Ц ц | ts | ts |- | Ч ч | tsj | tsj |- | Ш ш | sj | sj |- | Щ щ | sjtsj | sjtsj |- | Ъ ъ | sjoch noat 2 | komt net foar |- | Ы ы | y | komt net foar |- | Ь ь | sjoch noat 3 | sjoch noat 3 |- | Э э | e | komt net foar |- | Ю ю | jû <small>(foar in r better: joe)</small> | jû <small>(foar in r better: joe)</small> |- | Я я | ja | ja |} noat 1: Е е: gauris transliterearre as 'e', mar faker eins de klank fan 'je' yn "jern" (dus bgl. we skriuwe "Aleksander", mar de útspraak is eins mear "Aljeksander")<br> noat 2: Ъ ъ = it hurdteken, dat komt foar dat de foarôfgeande konsonant palatalisearre wurdt; kin beskôge wurde as in [[stomme letter]] (palatalisaasje is koartsein dat der in j-klank efteroan komt, dus l-lj, m-mj, s-sj, ensfh.)<br> noat 3: Ь ь = it sêftteken, dat soarget foar palatalisaasje fan 'e foarôfgeande konsonant; meastal beskôge as in stomme letter, soms werjûn troch in 'j' As jo noch oare Slavyske talen transliterearje wolle, wol ik dizze tabel noch wolris wat útwreidzje. Foarearst mar wer súkses. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 jul 2019, 00.28 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 9 sep 2019, 18.20 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19352920 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 sep 2019, 21.49 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19397813 --> == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 25 sep 2020, 20.50 (CEST) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> == ynfoboks Landkreis == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Goeie, kinne jo de ynfoboks fan de Landkreis mei wat mear gegevens útwreidzje (flagje, wapen)? Ik wit net wat ik ferkeard doch, mar it tal gemeentes yn de ynfoboks wurdt wol ynfolle mar net wjerjûn. En fine jo it goed dat ik it wurd 'lânkring' foar Landkreis yn de tekst brûk? Yn de namme hâld ik gewoan Landkreis oan. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 1 jun 2021, 21.15 (CEST) :Goejûn. Ik haw gjin beswier tsjin 'e term 'lânkring'. Ik haw wol twa kear Landkreis út 'e titel helle, om't ik dy oantsjutting dêr net nedich fûn. As der mar ien Mainz-Bingen bestiet, dan hoecht neffens my yn 'e titel net oanjûn te wurden dat dat in Landkreis is; dat komt dan yn 'e tekst fan it artikel wol oan 'e oarder. It artikel oer de gemeente Tytsjerksteradiel hjit ek net "Gemeente Tytsjerksteradiel", mar gewoan "Tytsjerksteradiel". Dy ynfoboks sil ik ris nei sjen. Ik kom der op werom. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 1 jun 2021, 21.20 (CEST) ::Wat dat tal gemeenten oangiet, dêr moatte jo foar de = "gemeenten" ynfolje en net "tal gemeenten", want (as jo even by [[:Berjocht:Ynfoboks Landkreis]] sjogge), jo moatte by it brûken fan in ynfoboks foar it =-teken altyd skriuwe wat der yn it berjocht sa <nowiki>{{{folje mar yn|}}}</nowiki> oanjûn stiet. Dat wie flot oplost. No sil ik noch even sjen oft ik de ynfoboks útwreidzje kin. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 1 jun 2021, 21.25 (CEST) :::Ik bin der ris mei oan it prutsen west, mar ik rin wer tsjin it âlde probleem oan dat ik yn in universele of generike ynfoboks (dy't foarprogrammearre is, sjoch: [[:Berjocht:Ynfoboks generyk]]) net twa plaatsjes (flagge en wapen) nêst elkoar krije kin. Dêr sil wol in foefke foar wêze, mar ik krij it net foarinoar. Op in oare manier (wapen ûnder of boppe lânkaart) wol ek net. As jo in ynfoboks mei wapens en flaggen hawwe wolle, sil der dus in hiele nijenien oanmakke wurde moatte. :::Wat ik no ynstee dien haw, is de ynfoboks [[:Berjocht:Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)]] foarsjen fan lemma's dy't jo sels ynfolje kinne, sadat jo sels bepale kinne wat jo yn 'e ynfoboks sette. Dat is tink ik de handichste oplossing, en dy ynfoboks kinne jo dan letter ek foar gebieten yn oare lannen brûke. Noch eefkes wat útlis oer de namme: hy hjit wol 'Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)', mar it is gjin universele ynfoboks. Ik haw him ntl. oarspronklik oanmakke as fariant foar gebieten mei flaggen en sa fan 'e Universele ynfoboks gebiet (dêr't ik tsjin itselde probleem oanrûn dat ik flaggen en wapens der net yn kwyt koe). Om dúdlik te meitsjen dat it fierders eins deselde ynfoboks is, haw ik doe mar deselde namme oanholden. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 1 jun 2021, 22.16 (CEST) ::::Ik hie Landkreis yn de titel set yn neifolging fan de Dútske wiki, mar jo ha gelyk dat it oerstallich is. De "Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)" akseptearret sa't it liket net in svg-bestân. Dat wy litte it mar sa.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 2 jun 2021, 11.20 (CEST) O, dat hie ik miskien even wat dúdliker útlizze moatten. Yn universele ynfoboksen lykas dy fan Landkreis fiere jo plaatsjes sa yn: <br> | ôfbylding = Locator map MYK in Germany.svg<br> Yn oare ynfoboksen, lykas "Universele ynfoboks gebiet (mei flagge)", wurket it yndie op dy manier net, mar moat it sa ynfierd wurde:<br> <nowiki>| ôfbylding = [[File:Locator map MYK in Germany.svg|300px]]</nowiki><br> Oars moatte jo ris sjen by [[Bretanje (regio)]] hoe't dizze ynfoboks krekt funksjonearret. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 3 jun 2021, 03.09 (CEST) :Ik haw [[Mayen-Koblenz]] ris fan 'e Universele ynfoboks gebiet (mei flagge) foarsjoen, om sjen te litten hoe't er wurket. Alles funksjonearret en jo kinne der fan alles yn ûnderbringe. Ik wol ek noch wol de sels yn te foljen lemma's wat ferskowe as jo se leaver op in oar plak yn 'e ynfoboks hawwe wolle, dus jo moatte it mar sizze. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 3 jun 2021, 03.24 (CEST) ::It is allegear wer dik yn oarder! Tige tank.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 jun 2021, 11.21 (CEST) == Gemeente (n) == Dei {{Ping|RomkeHoekstra}}, moaie stikken fierders dy't jo skriuwe. Ik wol fierders gjin taalplysje wêze, mar moat it meartal fan gemeente net mei in "n" skreaun wurde, ynstee fan in "s"? Sjoch taalweb [https://taalweb.frl/wurdboekportaal/7506c409-1e08-47b4-8dd3-922e99c64f63?previous_search%5Bfilter_options%5D%5B%5D=&previous_search%5Bfilter_options%5D%5B%5D=lemma&previous_search%5Bfilter_options%5D%5B%5D=translation&previous_search%5Bfilter_options%5D%5B%5D=definition&previous_search%5Bfilter_options%5D%5B%5D=&previous_search%5Blanguage_options%5D%5B%5D=&previous_search%5Blanguage_options%5D%5B%5D=fr&previous_search%5Blanguage_options%5D%5B%5D=nl&previous_search%5Bpage%5D=&previous_search%5Bq%5D=gemeente&previous_search%5Bword_list_options%5D%5B%5D=&previous_search%5Bword_list_options%5D%5B%5D=NFhwb&previous_search%5Bword_list_options%5D%5B%5D=FNhwb&previous_search%5Bword_list_options%5D%5B%5D=Ffwb&previous_search%5Bword_list_options%5D%5B%5D=Jurwb hjir]. Fierders neat te rêden hear. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 jun 2021, 18.28 (CEST) :It taalweb hat tink gelyk, dat ik sil tenei gemeenten skriuwe.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 5 jun 2021, 18.49 (CEST) == Trochferwiisbalke Nedersaksen == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Goeie, wolle jo efkes sjen nei de trochferwiisbalke (of hoe't sa ding mar hjit) fan Nedersaksen sjen? Osterode am Harz is in yn 2016 ophefte lânkring (gearfoege mei Göttingen), dy kin om my wol ferwidere wurde. Hannover hjit tsjintwurdich Regio Hannover. Gr. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2021, 11.54 (CEST) : {{Ping|RomkeHoekstra|Ieneach fan 'e Esk}} Al dien --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 28 jun 2021, 15.19 (CEST) :: It is al klear, sjoch ik wol. Moai sa. Romke, net dat ik jo net even hantlangje wol, mar jo meie dy berjochten sels ek nei beleaven oanpasse, hear. Ik bedoel, dat is by jo beslist fertroud, en jo sitte sels folle better yn 'e stof as ik. Groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 28 jun 2021, 23.27 (CEST) :::Ik soe net witte hoe't dat moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 1 jul 2021, 18.34 (CEST) ::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Soene jo Freiberch út de trochferwiisbalke fan Saksen ferwiderje kinne? Dy lânkring waard yn 2008 al opheft. Groetnis,--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 9 jul 2021, 18.29 (CEST) ::::: {{Ping|RomkeHoekstra|Ieneach fan 'e Esk}} Al dien --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 9 jul 2021, 19.27 (CEST) :::Sorry, ik lês jo antwurd fan 1 july no pas. Sa'n balke is eins gewoan in tabel, sa't dy ek wol midden yn artikels foarkomme. Hy is net maklik te ûntwerpen, mar as er ienris oanmakke is, kinne jo de tekst dy't deryn werjûn wurdt, gewoan bewurkje, krekt as by in artikel. Under it tabblêd "bewurkje" by sa'n artikel (dus yn 'e sânbak, sis mar, dêr't ik dit no ek typ) wurdt sa'n berjocht werjûn as (yn dit gefal) <nowiki>{{Saksen}}</nowiki>. Jo kinne it dan op 'e Wikipedy fine troch yn it sykfinster "Berjocht:Saksen" yn te typen. Dan dêr it tabblêd "Bewurkje" iepenje. Dêr sjogge jo sawol de, hoe sil ik dat neame, de programmeartaal fan 'e tabel as de tekst dy't yn 'e tabel werjûn wurdt, dus yn dit gefal de Landkreisen fan Saksen. Net oan it programmearspul komme, mar de tekst yn 'e tabel kinne jo gewoan nei beleavjen oanpasse. It is sa in bytsje omslachtich útlizzen, as ik it skriuwe moat. Ik hoopje dat ik dúdlik genôch bin. Oars gewoan sizze, dan lis ik it noch in kear út. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 9 jul 2021, 22.20 (CEST) ::::Ik ha it foar it ferstân hear. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] hie it al oanpast. Mar betanke, sa kin ik it tenea sels wol ôf tink.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 10 jul 2021, 08.36 (CEST) == Utnûging == Goeie. Sa't by de diskusje oer it funksjonearjen fan 'e Wikipedy wer oan it ljocht kommen is, binne der op it stuit mar twa struktureel aktive behearders. Drewes en ik soene graach wat fersterking hawwe wolle en it ek goed brûke kinne. Dêrom woene wy jo freegje oft jo ek behearder wurde wolle. Dat moat fansels net tsjin 't sin. Wy wolle jo net ûnder druk sette. As jo it beslist net wolle, dan kinne jo dat gewoan sizze en dat binne we like goeie freonen. De ôfrûne tiid is mei de diskusje oer it funksjonearjen fan 'e Wikipedy, tink ik, folslein dúdlik wurden wêr't jo yn stappe as jo beslute it te dwaan. Ik soe jo dêrom oanriede wolle der goed oer nei te tinken en ek nochris it stikje op [[Wikipedy:Behearders]] te lêzen foar't jo ús jo antwurd jouwe. Groetnis [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 27 jul 2021, 18.40 (CEST), [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 27 jul 2021, 19.10 (CEST) :Ik soe jim útstelle wolle it earst noch efkes oan te sjen. Ik bin net sa skrander mei it hiele Wikipedyprojekt as jim en moat ek earlik sizze dat ik de man net sa bin foar drege diskusjes. Mocht de need echt oan de man komme dan wol ik it noch wol ris yn my omgean litte.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 jul 2021, 08.19 (CEST) ::Goeie Romke. Dat is goed, neat te rêden. Sa grut is de need no ek wer net en it moat net ta skea fan jo wikynocht gean. It is oars sa dat ik ek it mieer ha oan drege diskusjes, mar soms kin it net oars. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 1 aug 2021, 17.16 (CEST) ::Bêst genôch, Romke. Dan litte we it foarearst gewurde. Sa't ik yn myn útnûging al sei, it moat net tsjin 't sin. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 2 aug 2021, 00.45 (CEST) == [[:w:en:The Office (American TV series)|The Office (American TV series)]] and [[:w:en:Tomb of Cyrus|Tomb of Cyrus]] == Hi! Can you please translate these two articles to Western Frisian? they don't need to be long, just 2 or 3 sentences are enough. That would be appreciated :) Yours sincerely,[[Meidogger:ChipsBaMast|ChipsBaMast]] ([[Meidogger oerlis:ChipsBaMast|oerlis]]) 8 des 2021, 21.09 (CET) == Doardt == Dei Romke, ik seach okkerdeis dat jo in stikmannich siden oer tsjerken yn [[Doardt]] skreaun hawwe. Soene jo de side oer Doardt ek wat útwreidzje wolle? Of alteast de keppelings der op sette fan de siden dy't jo oanmakke hawwe. Fr.gr. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 27 des 2021, 19.58 (CET) * Ik ha de keppelings yn [[Doardt]] ferwurke. Gr. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 des 2021, 16.09 (CET) == Grûnsiler/Muonts/Boppekruier == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}{{Ping|Drewes}} Goeie, ik sit efkes mei it folgjende. Der kloppet neat fan it artikel oer de [[Muonts (mole)]]. Hjir wurdt in achtkante boppekruier beskreaun. In achtkante boppekruier kin in muonts wêze, mar ek in yndustrymûne. De ofbylden dy't der by steane binne gjin foarbylden fan in muonts, mar fan in stellingmûne. In muonts is altiten in achtkante poldermûne, dus net in yndustrymûne of nôtmûne sa sa't hjir skreaun wurdt. In muonts hat ek gjin romp lykas in stellingmûne, mar in stiennen (of houten) ûnderbou. Ik ha dizze side dêrom omneamd nei [[Boppekruier]]. In muonts is it Fryske wurd foar 'grûnsiler' (Nederlânsk: grondzeiler) en dêrom soe ik it artikel [[Grûnsiler]] omneame yn 'Muonts (mole)', mar dat slagget my net om't der al in trochferwizing yn sit. Ik wit efkes net hoe't ik hjir no fierder oer gear moat. Wol ien fan jimme der efkes nei sjen? De tekst moat fierder ek noch oanpast wurde, mar ik tocht earst dit mar efkes.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 des 2021, 18.07 (CET) :Goeie. Bêst genôch. Jo witte wêr't jo it oer hawwe, begryp ik wol, en ik wit neat fan dit ûnderwerp, dat ik gean op jo ôf. Ik neam de side "Grûnsiler" om ta "Muonts (mole)". Rêde jo jo dan fierder mei de oanpassing fan 'e tekst? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 des 2021, 21.00 (CET) ::Ik ha by it omneamen fan it eardere artikel Muonts nei Boppekruier de reden neamd. Yn it Fries Molenboek (ISBN 90 70010 92 5, gearstald yn meiwurking fan De Frysk Mole, Gild Fryske Mounders, De Hollandsche Molen en Fryske Akademy) wurdt beskreaun foar hokker type mûne de namme muonts jildt. Ik pas allinne de tekst oan sa't it kloppet, want ik wit lang net de Fryske wurden fan de technyske ûnderdielen fan in mûne. Dêr moat ea in boekje oer útjûn wêze, dat ik sil der nochris nei op 'e strún. Alfêst in goed útein en alles wat winsklik is foar it nije jier!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 des 2021, 08.19 (CET) :::Ek foar jo in noflike jûn en in lokkich nijjier tawinske. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 des 2021, 14.29 (CET) :::Folle lok en seine, allegearre. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 31 des 2021, 21.30 (CET) == Hidaard == {{Ping|Drewes}} Om 't ik mei it [[Tomastsjerke (Hidaard)|Hidaarder tsjerkje]] oan de gong west hie, wie ik ek mei de side fan [[Hidaard]] dwaande om it wat te aktualisearjen en de tekst wat út te wreidzjen. Doe't ik de feroarings opsloech, rekke ik alles wer kwyt om't jo ek al oan de gong wiene. Net dat it in bealch fol wurk wie hear, mar om't it okkerlêsten ek al barde dat ik tafoege ynformaasje kwyt rekke, freegje ik jo om der tenei wat tiid tusken te hâlden en net te gau oan de slach te gean mei de besibbe siden fan in artikeltsje dat ik der krekt op set ha. M.f.g. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 6 jan 2022, 20.12 (CET) :Tige spitich. Mar as it wer gebeurt, moatte jo ris hielendal omleech scrolle op 'e side dy't jo yn byld krije by sa'n 'redigearkonflikt', sil ik it mar neame. By my, en ik nim oan fan ek by jo, stiet dan hielendal ûnderoan de side noch in twadde finster mei as titel eat yn 'e geast fan "Jo tekst", mei dêryn de tekst fan 'e side sa't jo dy opslaan woene. Dêrwei kinne jo dy dan gewoan wer kopiëarje nei in nij bewurkingsfinster. Hoewol't jo dan wol wer mear wurk hawwe om rekken te hâlden mei de edits dy't oaren ûnderwilens dien hawwe, reitsje jo al jo wurk net kwyt. Sadree't jo de side oer it redigearkonflikt slute sûnder jo tekst dêrwei te kopiëarjen, is dat fansels wol it gefal. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 6 jan 2022, 21.05 (CET) ::{{Ping|RomkeHoekstra}} Sorry Romke, soks is ferfelend. Ik sil der tenei rekken mei hâlde. It berjocht 'wurk' kinne jo fansels ek pleatse at in bewurking wat langer tiid nimt. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 7 jan 2022, 15.31 (CET) == Ynformaasje ynfoboks, Noard-Hollânske plaknammen == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}{{Ping|Drewes}}{{Ping|Kneppelfreed}}{{Ping|Frou Watzema}} Ik kom somtiden ynfoboksen oer Fryske plakken tsjin mei ynformaasje oer de gritenij, it tal stimmen en ek it tal hûzen. Wat it lêste oanbelanget: dat feroaret noch al ris, kin dat net út de ynfoboks? En wat de gritenij oanbelanget en it tal stimmen: is soks net eat wat by de skiednis fan in plak heart? Wy ha it oer in bestjoersfoarm dy't al hiel lang net mear bestiet. Wat tinkt jimme? Dêrnjonken haw ik okkerdeis in artikel fan Kerst Huisman fûn yn Nij Frisia (http://www.ffu-frl.eu/PDF/150320.def.NijFrisia.1.maart.2015.pdf) mei û.o. in kaart fan Frysktalige nammen yn Noard-Hollân. Ik set no somtiden efter de Hollânske nammen by de artikels oer de plakken ek de Fryske plaknamme mei de boarne weryn't dy neamd wurd. Kinne jimme jim dêryn fine? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 4 mrt 2022, 12.54 (CET) :Goeie Romke. Wat gritenij, stimmen en sa oanbelanget bin ik it mei jo iens: mei fan my út de ynfoboks en ûnder it kopke 'skiednis'. Letter oer Kerst Huisman syn pleit om ''in list gear te stallen fan alle Fryske eksonimen dy’t der binne''. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 4 mrt 2022, 20.10 (CET) :Goeie, ja ik bin it mei Drewes iens oangeande de gritenijen en de stimmen. De Fryske nammen neffens Kerst Huisman meie om my der by neamd wurde, en ek de pleatslike fariant as dy bestiet.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 4 mrt 2022, 20.37 (CET) :Goejûn mei-inoar. Ik slút my by de oaren oan wat de ynformaasje oer gritenijen en sa yn ynfoboksen fan plakken oangiet. Yn pleats fan it ompielen mei dy ferâldere ynfoboks bin ik der in foarstanner fan om dy ynfoboksen te ferfangen troch in betterenien, mei mear lemma's dy't wól ta de saak dogge, mar dy't yn dy ynfoboks mei gritenijspul ûntbrekke. Sa'n ynfoboks is der al, dat wy hoege it tsjil net op 'e nij út te finen: [[:Berjocht:Universele ynfoboks stêd]], of as der in wapen en/of flagge binne, [[:Berjocht:Stêd mei flagge]]. (De oantsjutting "stêd" yn 'e namme docht der net ta; dy ynfoboksen kinne likegoed foar doarpen brûkt wurde.) :Wat it stikje yn ''Nij Frisia'' oangiet, dat is wol nijsgjirrich. Ik haw okkerdeis op in side jo feroarings, Romke, weromset nei de Hollânske nammefariant (it gie leau 'k om Easterlân-Oosterland of Westerlân-Westerland), om't we dêr in pear jier lyn (ûndertusken alwer) ôfspraken oer makke hiene troch stimmerij. Mar dy ôfspraken wiene fansels fierhinne basearre op 'e fraach oft der yn sokke gefallen in Frysktalige fariant fan 'e plaknamme bestiet dy't bûten de Wikipedy om brûkt wurdt. As jo dêr in boarne foar fine, lykas mei Abbetsjerk / Abbekerk it gefal is, meie jo om my de ôfspraken oan 'e kant skowe, en de side omneame nei de Frysktalige fariant. Wat fine de oare behearders {{Ping|Drewes|Kneppelfreed}} dêrfan? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 4 mrt 2022, 22.52 (CET) ::Om my mei se dan wol omneamd wurde. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 mrt 2022, 07.09 (CET) ::Om my ek omneame. Kin it wurd 'stêd' fan de ynfoboks dan better net ferfongen wurde troch 'plak' of is soks net mooglik?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 5 mrt 2022, 10.19 (CET) :::{{Ping|RomkeHoekstra}} dan moat it berjocht omneamd wurde. Kreksa as Ieneach sei it docht der net ta, want dat berjocht kin likegoed foar in doarp brûkt te wurden. It wurd "stêd" ferskynt net op de side.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 mrt 2022, 16.15 (CET) :::Sa't Kneppelfreed seit, de namme fan 'e ynfoboks ferskynt net op 'e "foarkant" fan 'e side, mar stiet inkeld yn 'e "efterkant" of bewurkingsseksje. Ik wit earlik sein net oft it omneamen fan in ynfoboks ek negative gefolgen hat foar de siden dy't dy boks dan "oanroppe" mei de âlde namme en dus in ekstra trochlinking oerbrêgje moatte. Dat soe net sa hearre te wêzen, mar as jins kompjûter traach is soe it samar kinne. En om't der frijwat artikels al fan dy ynfoboks gebrûk meitsje, liket it my de baas om 'e namme mar sa te litten. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 7 mrt 2022, 01.12 (CET) De troch de Kerst Huisman betochte Fryske ferzjes fan de plaknammen sille taalkundich fêst ferantwurde wêze. Oft it histoarysk folslein goed is kin ik net beoardielje. Dus ja, Ieneach der bestiet ' ' in Frysktalige fariant fan 'e plaknamme... bûten de Wikipedy ' ', mar ' brûkt ' wurde dy net, útsein miskien troch in hânfol jongfriezen en djipfriezen. Húsriem binne se perfoast net. As de oare meidoggers der entûsjast oer binne mei fan my Huismans Fryske fariant der tusken heakjes by. Mar dan wol graach mei ferwizing nei it Nij Frisia-artikel, lykas Romke Hoekstra dat oant no ta dien hat, plus de betinker Huisman. Ik bin tsjin it omneamen fan de offisjele plaknammen dy’t hjoed-de-dei de wiere nammen binne. Sydlings: ik hear ek graach de miening fan de noch net ' pingde ' meidoggers. :{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}}Ik hie dit eins al even unanym hawwe wollen. Hmm. Miskien is it dan better om it mar te litten sa't it is, wat delkomt op wat Drewes hjir foarstelt. Sydlings bin ik it mei Drewes iens dat alle meidoggers hjiroer meiprate meie, dat ris eefkes sjen, wa binne op it stuit aktyf en binne noch net pingd? As {{Ping|Wutsje|Anoniem-NOF|FreyaSport}} hjir in miening oer op 't aljemint bringe wolle, noegje ik harren dêrta út. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 7 mrt 2022, 01.12 (CET) :Goeie, ik bin it der wol mei tis dat de dy Fryske vertalingen der by komme. By in soad artikelen stiet al in list mei bronnen en dear kin dy bron die Romke Hoekstra neamd moai by. Of besjoch ik dit dilemma ferkeard? [[Meidogger:Anoniem-NOF|Anoniem-NOF]] ([[Meidogger oerlis:Anoniem-NOF|oerlis]]) 7 mrt 2022, 07.03 (CET) ::{{Ping|Anoniem-NOF}} Nee hear, dat is krekt wat Drewes ek foarstelt. Mar in bytsje útlis is miskien wol even op syn plak. Ik sil it sa koart mooglik besykje te hâlden. Foarhinne waarden plaknammen bûten Fryslân yn ús Wikipedy mar yn it wylde wei ferfryske. Dan krigen jo dingen as dat in plak yn Seelân dat [['s-Heer Hendrikskinderen]] hiet hjirre Hear Hindriksbern of sokssawat kaam te hjitten. Doe hawwe wy in pear jier lyn besletten dat it better is om foar plaknammen bûten Fryslân allinne noch mar ferfryske foarmen oan te hâlden as dy ferfryske foarmen bûten de Wikipedy om brûkt wurde, dus as der in boarne foar is, sis mar. We hawwe doe oer in protte plaknammen ek in stimming holden en de útkomst fêstlein yn [[Wikipedy:List fan ferfryske plaknammen bûten Fryslân|dizze list]]. De fraach hjirre is oft we fan dy list ôfwike sille op basis fan it stik dat Kerst Huisman yn ''Nij Frisia'' skreaun hat, en dêr't RomkeHoekstra ús hjirboppe opmerksum op makke hat. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 7 mrt 2022, 13.12 (CET) :::Goeiemiddei, Ik ha my der efkes yn ferdjippe mar de ynfobokse meie om my wol feroarre wurde. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 7 mrt 2022, 13.18 (CET) ::::Mitsdat der in betroubere boarne foar is mei de Fryske namme er om my altyd by, ek as dy slim ferâldere is (klassike foarbylden yn it Hollânsk binne bgl. [[:nl:Gdańsk|Danswijk]] en [[:nl:Plymouth (Verenigd Koninkrijk)|Pleimuiden]]). Wat de namme fan dy ynfoboks oanbelanget bin ik foar de oplossing dy't it minste wurk jout: moai litte sa't it is (mar as immen der tiid yn stekke wol en doch it oars, dan is my dat ek bêst). Wat de ynhâld derfan oangiet kin ik my fine yn it foarstel fan RomkeHoekstra. [[User:Wutsje|Wutsje]] 7 mrt 2022, 16.44 (CET) :::::Wy binne dus wakker ienriedich oer dy ynboks. Dy haw ik foar wat de Gaasterlânske plakken oanbelanget al oanpast en dêr hoege wy it tink net mear oer te hawwen. :::::It iennige dêr't wy no noch net oer út binne is wat wy mei de Fryske nammen fan Kerst Huisman dogge. Wat ik der noch oer kwyt wol is dit: ik ha dy list doe ek mei fêststeld - as it my goed heugd wie ik ek ien fan dyjingen dy't nei oanlieding fan hiele healwize nammen de kwestje op it aljemint brocht. Dêrom - en ek om't ik taalkundich net goed ûnderlein bin - joech ik somtiden de foarkar oan de Hollânsktalige namme. Letter, doe't ik stikjes oer bygelyks [[Westerland (Noard-Hollân)|Westerlân]] en [[Oosterland (Wieringen)|Easterlân]] skreau, fûn ik Westerland en Oosterland earlik sein dochs hiel nuver yn in Frysk artikel passen. Ik fûn Westerlân en Easterlân eins sa foar de hân lizzen, dat ik de list net iens neiseach hoe't wy dat meiïnoar fêststeld hiene. :::::Om't ik letter mear stikjes skreau oer plakken yn Noard-Hollân en der ek plakken wiene dy't net op de list stiene, bin ik op ynternet dochs wer op 'e strún gien en sa kaam ik lang om let by Nij Frisia telâne. It foel my doe fuort op dat guon nammen op de kaart fan Huisman hiel 'natuerlik' oandogge. Der binne fan de nammen mar in pear dêr't ik wat oan wenne moat, mar de measte nammen bliuwe tink hiel gau hingjen. :::::No binne der neffens my trije opsjes: :::::* De nammen bliuwe sa't wy dy earder yn de list fêststeld ha en yn de tekst folget tusken heakjes (mei ferwizing fan boarne) de troch Kerst Huisman útstelde nammen, mar fierder brûke wy allinne de Nederlânsktalige namme. :::::* De nammen bliuwe sa't wy dy earder yn de list fêststeld ha, mar yn de tekst brûke wy ûnder ferwizing fan boarne de Frysktalige namme. :::::* De nammen wurde ûnder fermelding fan boarne ferfryske, sa't Kerst Huisman dy fêststeld hat. :::::Miskien binne der noch mear opsjes, mar dan kin elk dy der ûnder sette. :::::De fraach hoefolle minsken de Fryske namme brûke sille is tink ik ek te stellen by nammen lykas Swol of Dimter. Ik bin fan betinken dat wy hjir in boarne hawwe fan immen dy't histoarysk/taalkundich goed ûnderlein is en dêrom soe ik foar ferfryskjen pleitsje. Om de besteande artikels om te neamen is net is measte wurk, der is oer dy hoeke noch net in hiel soad skreaun en ik wol dêr bêst wat tiid yn stekke. As it mar net foar in bepaalde tiid klear moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 7 mrt 2022, 17.56 (CET) ::::::Ik soe it bêst fine as de betreffende nammen ferfryske waarden, mar ik kin der ek poerbêst mei libje as de sitewaasje bliuwt sa't er no is. Ik bin gjin foarstanner fan 'e middelste opsje, it brûken fan 'e ferfyske nammen yn in artikel dat de Nederlânsktalige foarm as titel hat. Dat wurket betiizjend en ferrifeljend, en dat moatte wy net wolle. Yn '''oare''' artikels fyn ik it brûken fan 'e ferfryske nammen dan wer net sa'n probleem, as dy mar trochwize nei de juste side. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 7 mrt 2022, 18.35 (CET) ::::::Ik slút my fierders by Romke Hoekstra oan. Om my mei dy nammen fan Kerst Huisman omneamd wurde. Ik tink dat Kerst Huisman him in soad op dat mêd dwaande holden hat, dus dy nammen binne wol ferantwurde. De nammen fan Huisman binne foar it grutste part beheind ta it âlde Fryslân, dêr't de nammen in Fryske oarsprong hawwe. As we it litte sa't it no is sil ik der ek net wekker fan lizze, mar it omneamen hat myn foarkar.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 8 mrt 2022, 06.23 (CET) ::::::{{Ping|Drewes|Frou Watzema|Wutsje|Anoniem-NOF|FreyaSport}} Ik leau net dat der noch mear oan ta te foegjen is en it soe moaie wêze as wy ta in útdragende saak komme, dus no efkes de fraach oft jimme hjir frede mei ha kinne?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 11 mrt 2022, 08.39 (CET) :::::::As de namme yn it artikel konsistint is: ik wol. [[User:Wutsje|Wutsje]] 11 mrt 2022, 09.36 (CET) :::::::Ja hear prima. [[Meidogger:Anoniem-NOF|Anoniem-NOF]] ([[Meidogger oerlis:Anoniem-NOF|oerlis]]) 11 mrt 2022, 19.12 (CET) :Ik bin dus tsjin it omneamen fan de offisjele plaknammen. Tusken heakjes de troch Kerst Huisman útstelde nammen, mar fierder allinne de Nederlânsktalige of Dútske namme. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 11 mrt 2022, 19.45 (CET) ::Moai dat jo dit oankaarte Romke. In echte boarne liket it artikel yn Nij Frisia my net ta (spitigernôch), mar yn de gedachtegong fan Kerst Huisman kin ik my hielendal fine. Iens mei Kneppelfreed dus ek wat dat oangiet. De Noard-Hollânske plaknammen soene lykwols dochs wat mear húsriem wêze moatte foar in sidenamme, dus dochs wat faker brûkt wurde as ien kear. Mar de Fryske namme fan Kerst Huisman moat seker neamd wurde. De side [[Abbekerk]] is in moai foarbyld: De offisjele namme as lemma, mar dêrby omtinken foar it ûntstean en de betsjutting fan de namme beskreaun yn it Frysk. It soe moai wêze as der op elke side oer in Noard-Hollânske plakken wat stean soe oer wêr't de namme weikomt, hoe't it plak ek eartiids ek wol neamd waard. (Mar soks jildt m.m. krektlyk foar plakken yn Grinslân) In soad omtinken foar it ûntstean fan de namme docht ien as [[Karel Gildemacher]] ek yn syn publikaasje oer Fryske plaknammen. Mar der is dan ferlet fan in boarne dêr't de ûntsteansskiednis fan de plaknammen yn Noard-Hollân te finen is. Ik ha Kerst Huisman útnoege om ris mei te tinken. [[Meidogger:Frou Watzema|Frou Watzema]] ([[Meidogger oerlis:Frou Watzema|oerlis]]) 12 mrt 2022, 11.17 (CET) :::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Frou Watzema|Kneppelfreed|Wutsje|Anoniem-NOF|FreyaSport}}Dan hâlde wy ynearsten de offisjele nammen (of de al troch ús fêststelde nammen) oan. Njonken de offisjele namme folget yn 'e tekst de Fryske namme mei in ferwizing nei de boarne. Fierder wurdt de offisjele namme ek yn de rest fan de tekst brûkt. Dêr kin elk him yn fine en om 't net elkenien foar omneamen is neffens Huisman's útstellen litte wy it ynearsten sa. Ik leau dat it wol goed is dat wy ienriedich binne yn dit stik fan saken. Soks fierder dan ek by de Noard-Hollânske gemeenten en de plakken dy't dêr ûnder falle: in rige mei de offisjele nammen en in aparte rige mei de troch Huisman útstelde Fryske nammen (of de sa troch ús fêststelde namme neffens de list). Faaks komme der fan Huisman skielk nije arguminten om dochs om te neamen, mar dat moatte wy dan mar efkes ôfwachtsje. Tank ek foar jo bydrage frou Watzema--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 mrt 2022, 12.31 (CET) ::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Dat is dan om my bêst genôch. Sa'k earder ek al sein hie, sil ik der net wekker om lizze. Tige tank om dit op it aljemint te bringen. Gr.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 mrt 2022, 19.52 (CET) :::::Ik slút my by Kneppelfreed oan. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 13 mrt 2022, 22.52 (CET) == Utslaggen GR. == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik soe mei in oare gemeente begjinne om de útslaggen fan de riedsferkiezings der op te smiten, mar ik seach dat jo ek al oan 'e gong west ha. Ik nim oan dat jo de rest no dien ha?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 mrt 2022, 13.23 (CET) :Goeie. Ja, ik hie juster ynienen in aktive bui. It fêstelân is dien, mar de fjouwer eilannen moatte noch. Hawwe jo dêr sin oan? Oars wol ik dat ek wol dwaan, mar juster waard it my te let en hjoed kom ik der ek net oan ta. Groetnis [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 mrt 2022, 22.54 (CET) == Aldamt (gemeente) == {{Ping|Kneppelfreed}} Soene jo efkes nei [[Aldamt (gemeente)]]/Gemeenterie/Utslaggen gemeenteriedsferkiezings sjen wolle? Ik leau dat jo dêr in skoft lyn mei te set west ha, mar it stiet der net hielendal goed. De tallen steane net ûnder de goede kopkes. M.f.g. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 26 mrt 2022, 19.45 (CET) :{{Ping|RomkeHoekstra}} Tanke dat jo dat even seagen. It stiet yndie net goed. Sil it letter hjoed even better sette. Gr. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 26 mrt 2022, 20.22 (CET) ::Bêst genôch, folle jo dan ek noch efkes de gegevens fan 2022 oan? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 26 mrt 2022, 20.36 (CET) == Reide == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Kneppelfreed|Frou Watzema|Wutsje|Anoniem-NOF|FreyaSport|Swarte Kees}} Ik kom op wikipedy it buorskip [[Reide]] tsjin en ik ha oan it sykjen west, mar kin gjin delsetting mei dy namme fine. Der wurde fierder gjin boarnen neamd en de ynformaasje kloppet ek net want de gemeente Termunten is al yn 1990 opheven, fier foardat dit skreaun is. Ik wol it bêst mei tekst útwreidzje, mar der is neat te finen. Wat fine jim, moat dit lemma bliuwe? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 apr 2022, 21.58 (CEST) :{{Ping|RomkeHoekstra}} Goeie. Ik bin ris even op nl: te rie gien op [[:nl:Punt van Reide]]. Dêr stiet: "''In het door de zee weggeslagen gebied van Reiderland lagen twee dorpen, [[:nl:Oosterreide]] en [[:nl:Westerreide]].''" As jo op 'e links fan dy beide ferdronken doarpkes klikke, docht bliken dat se beide as synonym "Reide" hiene. Ik nim oan dat mei de buorskip Reide nei Ooster- en Westerreide ferwiisd wurdt, temear om't op 'e Fryske side [[Punt fan Reide]] de namme [[Westerreide]] trochwiisd nei Reide. It docht my sadwaande gjin nij dat jo gjin ynfo fine kinne oer in hjoeddeistige buorskip dy't sa hyt. Ik tink dat it it handichst is om fan Reide in betsjuttingsside te meitsjen mei links nei Oosterreide en Westerreide. Dat hoege net beslist blauwe links te wurden; jo moatte sels witte oft jo dy siden skriuwe wolle of net. Mar wat Reide oangiet, dy ien regel tekst sa't er der no stiet, dy kin om my yndie wol fuort. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 22 apr 2022, 22.10 (CEST) :Sjoch bgl. ek [https://topotijdreis.nl/kaart/1861/@268298,591873,9.9 1861] en [https://topotijdreis.nl/kaart/1902/@268298,591873,9.9 1902]. [[User:Wutsje|Wutsje]] 22 apr 2022, 22.27 (CEST) --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 24 apr 2022, 09.11 (CEST) ::Dei {{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Ieneach fan 'e Esk|Wutsje|FreyaSport}} ik haw it stikje oanpast. Wat fine jim dêrfan? Gr.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 apr 2022, 02.52 (CEST) ::: {{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Wutsje}} Poerbêst sa. De ynformaasje kloppet no. Om my kin it sa stean bliuwe. Tige tank! --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 24 apr 2022, 09.11 (CEST) ::: {{Ping|Kneppelfreed}} Bêst genôch. Ik haw de trochwizing fan Westerreide nei Reide der noch út helle. Dat sil in selsstannige side wurde moatte, krekt as op nl:. Mar dat hoecht net daliks, we hawwe gjin deadline. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 25 apr 2022, 22.16 (CEST) ::::Tige tanke. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 26 apr 2022, 01.27 (CEST) ::::Ja, it begjin is der. Faaks wol [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] der noch wol wat oer fertelle, dy wit hjir in soad fan (fgl. [[:nl:User:Otto S. Knottnerus]]). [[User:Wutsje|Wutsje]] 24 apr 2022, 16.58 (CEST) ::::: (Ik schrijf geen Fries). De buurtschap Reide is de voortzetting van Westerreide, rondom de kerk werd na 1580 de Reiderschans aangelegd, die onder de Admiraliteit van Friesland viel; er stonden tot halverwege de 19e eeuw een paar huizen op de Punt van Reide. De kerkboeken van Termunten vermelden dit in de 17e en 18e eeuw als buurt. Wel is misschien nog het vermelden waard dat de Admiraliteit van Friesland hier in 1591 een leeuwendaalder liet slaan (zie [http://munthunter.nl/viewtopic.php?f=8&t=15413|hier]). [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 24 apr 2022, 21.44 (CEST) ::::::Tige tanke foar jo antwurd en dy ynformaasje sille we wis brûke. Gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 26 apr 2022, 01.27 (CEST) == Siden oer Fryske plakken. == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Kneppelfreed|Frou Watzema|Wutsje|Anoniem-NOF|FreyaSport}} Goeie! Ik bin de lêste tiid ek wat oan it wurk mei it fernijen fan de siden oer Fryske plakken. Dêrby foel it my op dat yn in soad siden ferâldere ynformaasje stiet. Sa kom ik bygelyks tsjin: tige ferâldere ynwennertallen (somtiden fan 2004!), it oankundigjen fan feroarings dy’t al lang ferlyn syn beslach hân ha, deade keppelings nei it webstee fan it plak, it neamen fan foarsjennings dy 't net mear besteane en it brûken fan in âldfrinzich begryp as gritenij mei it tal stimmen yn de ynfoboksen (oer dat lêste hawwe wy it okkerdeis al hân). Dochs wurde dyselde siden in soad bewurke sûnder dy efterhelle ynformaasje oan te passen. No binne wy minmachtich, it falt ek net ta om alles by te hâlden en it is ek mar krekt hoefolle tiid jo hawwe, mar wat ik jimme al freegje wol is om by in bewurking ek de rest fan de side mei te nimmen. As der bygelyks in ferâldere ynwennertal neamd wurdt, is it net in al te grutte muoite om dat fuort ek oan te passen. De fúzjeweach fan skoallen fan de lêste jierren makket it nedich om ek dêr efkes nei te sjen. En sa binne der noch wol in pear dinkjes dy't sûnder al te folle tiid gaueftich oanpast wurde kinne. Ik wol perfoarst nimmen wurk opkringe, mar it soe moai wêze dat wy wat ynformaasje oer Fryslân oanbelanget teminsten like ynformatyf en aktueel binne as de Nederlânsktalige side dêrfan. Om dat sa te krijen is der fan ús allegear noch in soad omtinken nedich foar de siden oer Fryske plakken. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 4 mai 2022, 11.29 (CEST) : Dei {{Ping|RomkeHoekstra}}, ja in soad siden moatte nedich by de tiid brocht wurde. Ik haw ek al in bytsje dêrmei oan 'e gong west, it probleem is lykwols dat we mar in lyts ploechje hawwe. Mar ja ik bin it mei jo iens as we ien fan dy siden bewurkje dat we it tagelyk even neisjein moatte as der de nedige oanpassings dien wurde moatte. Ek de ynfoboksen oanpasje liket my in nedige saak. It is yndie needsaaklik dat we alteast de ynformaasje oer alles wat mei Fryslân te krijen hat by de tiid hâlde. Dus ja ik sil dêr wat mear rekken mei hâlde. Gr.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 4 mai 2022, 19.53 (CEST) :Goeie. Jo hawwe beslist in punt. Ik sil der tenei wat mear om tinke. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 5 mai 2022, 01.46 (CEST) Dei {{Ping|RomkeHoekstra}} as jo de ynfoboksen pleatse, is it faaks wol even handich om earst even nei te sjen dat de krekte ynformaasje der yn stiet. Sa stie yn de ynfoboks fan Kollum bygelyks de flagge en de wapen fan Waaksens. Fierders neat te rêden, hear, soks bart my fansels ek wol. Mar ik woe jo der even op wize. Gr. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 mai 2022, 19.35 (CEST) ::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik kopiear noch al ris in ynfoboks fanút in oare lemma, mar ik tink dat it tenei handiger is in lege ynfoboks te brûken. Dan is it minder maklik om wat fan it oare lemma stean te litten. Ik seach dat jo it al feroare ha. Tank yn alle gefallen en ik sil besykje der om te tinken!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 5 mai 2022, 20.03 (CEST) == Skatzenburch of Schatzenburch == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Kneppelfreed|Frou Watzema|Wutsje|Anoniem-NOF|FreyaSport}} Is it [[Skatzenburch]] of [[Schatzenburg]]? Yn 'Skiedis fan Menameradiel'(útjefte fan de Fryske Akademy) wurdt op side 401 skrean oer Schatzenburg.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 8 mai 2022, 09.33 (CEST) :It byld by Delpher foar ''"Schatzenburg"'' is: ''Boeken basiscollecie: 46; Boeken Googlecollectie: sa. 177; Krantenartikelen: 1014; Externe krantenpagina's: 4; Tijdschriften: 11'' ([https://www.delpher.nl/nl/platform/results?query=Schatzenburg&coll=platform kepp.]). Foar ''Skatzenburch'': fiif kear neat. De Schatzenburg-resultaten gean net allegearre oer de state, mar dêr feroaret it byld net folle fan. Yn DKVT komt ''"Skatzenburch"'' net foar, sykje op ''"Schatzenburg state"'' jout 188 resultaten ([https://www.dekrantvantoen.nl/srch/adv.do?v2=true kepp.]). Itnijs.frl hat it dan noch presys ién kear oer ''"Skatzenboarch"'' ([https://www.itnijs.frl/2018/09/programma-iepen-monumintedei-waadhoeke/ kepp.]). Dat liket geef Frysk, mar it sjocht der optocht út. Al mei al soe ik sizze: ''Schatzenburg''. [[User:Wutsje|Wutsje]] 8 mai 2022, 10.14 (CEST), [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 8 mai 2022, 10.41 (CEST) --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 8 mai 2022, 20.40 (CEST) ::Liket my ek sa ta. Skatzenboarch fyn ik ek wat optocht, en dan soe it faaks sels Skat'''s'''enboarch wêze moatte (mei in '''s'''). Ik feroarje it yn Schatzenburg. As immen der beswier tsjin hat hear ik wol; ik kin it altiten noch werom sette.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 8 mai 2022, 10.36 (CEST) :::Foar safier ik wit is Schatzenburg de offisjele namme. Foar sawol it rekreasjeterrein as foar de state. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 8 mai 2022, 11.59 (CEST) ::::Ik wit net wat de offisjele namme is, ik kin allinne mar fertelle hoe't de namme pleatslik útsprutsen wurdt, mei't de famylje fan ús mem fan Menaam komt. Om't it swimbad ek sa hjit, kaam de namme yn it praat noch wol gauris foarby. It wurdt dêr sein as Skatsenburch (dus net -boarch), wêrby't de a útsprutsen wurdt as de ò fan "hok", krekt as yn "latte" of "panne". Ik wit net oft dit jimme fierder helpt, mar dat is alles dat ik derfan ôfwit. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 9 mai 2022, 00.11 (CEST) == Slatting == @Ieneach fan 'e Esk, Drewes, Kneppelfreed, Frou Watzema, Wutsje, Anoniem-NOF, en FreyaSport: witte ien fan jimme wat yn it lemma fan [[Burdaard]] bedoeld wurdt mei ...yn [[1506]] wie de earste grutte ''slatting'' fan dizze rivier... en ... Yn [[1777]] bart de twadde grutte ''slatting'' fan de Ie....? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 24 mai 2022, 18.17 (CEST) :Goeiejûn Romke, Slatte dogge hja om wetter wer út te djipjen, troch alle smoargens en slib der út te heljen. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 24 mai 2022, 18.41 (CEST) ::Dan is it goed en kin it sa bliuwe. Ik koe it wurd slatting net fine op taalweb. Tank foar jo réaksje.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 24 mai 2022, 18.46 (CEST) :::Jo kinne it wurd fyne ûnder slatte as slatten, bin net alhiel wis oer de stavering slatting. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 24 mai 2022, 18.50 (CEST) == Dielgebieten Ruslân == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Goeie, soene jo yn de trochferwizingstabel fan 'Dielgebieten fan Ruslân' [[Saratov (oblast)]] tafoegje wolle? En fan Orenboerg Orenburg meitsje wolle? Ik wit net hoe't soks moat en miskien mei ik ek wol net dwaan en is soks allinne foar behearders. En dan ha'k noch wat: ik wit net mear wêr't ik sjen kin hokker nije siden der koartlyn bykommen binne. Ik drok oan it sykjen west, mar kom der net mear út. Kinne jo my dat útlizze? Gr. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jul 2022, 09.59 (CEST) :Goeie {{Ping|RomkeHoekstra}}, ik haw de trochferwizingsbalke, allyk de siden oer de oblasten fan Ruslân en dielgebieten fan Ruslân oanpast. Oer de side fan Chabarovk jo binne wolkom om dy ôf te meitsjen as jo wolle, en oars wol ik him ek wol ôfmeitsje, mar jo binne op it stuit tige warber mei de Ruusyske dielgebieten oan 'e gong en jo hawwe der in bytsje fan in systeem dêryn dus miskien is it wol handiger as jo dy ôf meitsje wolle, sa net, dan wol ik him wol dienmeitsje. Op de side Koartlyn feroare kinne jo sjen dêr't nije siden oanmakke binne. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 28 jul 2022, 23.14 (CEST) ::Goeie. "Koartlyn feroare" stiet yn 'e sydbalke oan 'e linkerkante fan jo byldskerm, de fjirde regel fan boppen rjocht ûnder it logo fan 'e Wikipedy. En dy navigaasjeboksen ûnderoan 'e side meie jo bêst sels oanpasse, hear, dat is beslist net allinne foar behearders. Dan wol ik eins noch even mei jo op 'e tekst oer Orenboerg/-burg. Orenboerg is eins de korrekte transliteraasje, mei't de namme yn it Russysk mei in û/oe-klank útsprutsen wurdt. "Orenburg" sil yn it Frysk grif mei in u fan "put" útsprutsen wurde, en mei de g oan 'e ein dy't yn it Frysk by -burch net oan 'e ein mei, is it dan yn 'e praktyk eins in fernederlânsking. As jo jo net yn "Orenboerg" fine kinne, soe ik dêrom earlik sein leaver wer werom wolle nei in folsleine ferfrysking, en dan komme we út by "Oarenburch". Mei fr. gr., [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 jul 2022, 00.13 (CEST) :::Ik bin der earlik sein te gau fan útgien dat de 'oe' yn de namme in typeflater wie. It makket my fierder net út, as it mar konsekwint deselde namme bliuwt, mar om earlik te wêzen soe'k dan it foarbyld fan Sint-Petersburch oanhâlde. En no't ik jim dochs eefkes oan it wurk set ha: hoe meitsje ik sa'n tabel oan en/of wêr feroarje ik soks? En op hokker wize kin ik in trochferwizing meitsje foar in lemma dêr't ferskillende nammen foar binne? Ik rûn dêr lêst mei it lemma oer [[Ivan IV fan Ruslân]] tsjin oan, dy't ek bekend stiet as Ivan de Ferskriklike en sa faak ek yn oare ûnderwerpen neamt wurdt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 jul 2022, 08.16 (CEST) ::::Moarn, om sa'n trochferwizing te meitsjen geane jo nei <nowiki>Berjocht:DielgebietenRuslân</nowiki> en gean dan nei "Bewurkje". Om in nije trochferwizingsbalke te meitsjen, kinne jo it bêste ien fan in besteanden ien meitsje. Ik haw it sa ek leard om dêr earst wat mei om te pielen. Ik hoopje dat ik jo hjirmei holpen haw. Gr.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 jul 2022, 09.24 (CEST) :::::Dankewol Kneppelfreed, is der noch ien ding: hoe kin ik in redirect meitsje (of hoe't soks mar yn it Frysk neamd wurdt)? :::::: Graach dien. In redirect, of trochferwiisside, nim ik oan, dan moatte jo even klikke op "Boarne bewurkje" en dan yn 'e balke boppe-oan even op "Avansearre" klikke, dan ferskynt der in twadde balke, en dan even op it twadde icon fan rjochts, dat is in swart blokje mei in wyt pylkje deryn, dy klikke jo oan en dan ferskynt der dit op 'e side <nowiki>#REDIRECT [[Namme doelside]]</nowiki>. Dêr't "Namme doelside" stiet type jo de namme fan de side dêr't jo nei ta ferwize wolle. As jo bygelyks nei in paragraaf fan siz mar "skiednis" fan side "Huppelepup", dan sette jo op it plak dêr't "Namme doelside stiet dus: "Huppelepup#Skiednis". Hoopje dat dit it sa'n bytsje ferklearret. Gr.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 jul 2022, 16.21 (CEST) :::::::Sorry. Ik wie juster even fergetten dizze diskusje fierder te folgjen. Ik moat earlik sizze, ik fyn it wat yngewikkeld wat Kneppelfreed hjirboppe seit, en ik haw yn 'e balke boppe-oan gjin "Avansearre", mar dat sil wol oan 'e persoanlike ynstellings lizze, dy't je feroarje kinne yn "Ynstellings", rjochts boppe-oan op 'e side, njonken de meldings. Persoanlik haw ik in Word-dokumint oanmakke mei alderhanne formules dy't handich binne op 'e Wikipedy, sadat ik dy altyd by de hân haw. Dêr sit <nowiki>#REDIRECT [[XXX]]</nowiki> ek tusken. Gewoan op in (lege) side plakke en trije X-en ferfange troch de namme fan 'e side dêr't it hinne trochwize moat. Foar it trochwizen fan in kategory: <nowiki>#REDIRECT [[:Kategory:XXX]]</nowiki>. (Tink om 'e dûbele punt foàr "Kategory", want as dy mist foegje jo ynstee de side dy't jo trochwize wolle as lemma ta oan de kategory.) Foar it opsykjen fan navigaasjeboksen ûnderoan de side, moatte jo gewoan de namme fan 'e navigaasjeboks nimme, dus yn dit gefal "DielgebietenRuslân", en dêr "Berjocht:" foar sette. (Op nl: is dat "Sjabloon:" en op en: "Template:"). Dan komme jo op 'e side dy't jo hawwe moatte en dêr kinne jo gewoan mei it tabblêd "Bewurkje" oan 'e gong, krekt as by gewoane artikels. :::::::Wat Orenboerg oangiet, dêr bin ik net mei troud, en as jo it leaver ferfryskje wolle, dan dogge wy dat om my. Ik fûn it allinne sa'n ûnbekende namme dat it my de baas taliek om it mar yn it Russysk stean te litten. Mar dan meitsje ik der wer Oarenburch fan, want Orenburg is gjin Russysk en gjin Frysk, mar Nederlânsk. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 31 jul 2022, 00.15 (CEST) ::::::::Ik sil der skielk wolris mei te set en hoopje der út te kommen. Wat Oarenburch/Orenburg/Orenboerg oanbelanget: it bliuwt somtiden wat pielen mei dy nammen en der sil wol wer ris wat komme. Ik tink dat Oarenburch yn dit gefal it bêste is. Tank yn alle gefallen foar jim útlis. En in goede snein.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 jul 2022, 05.49 (CEST) == Stasjon de Westereen == {{Ping|Kneppelfreed}} Ik seach dat jo de lemma's stasjons oan it neisjen binne. Tsjintwurdich ride der fan Ljouwert nei Grins nije treinen fan it type WINK, sjoch https://www.arriva.nl/a/noordelijke-lijnen/noordelijke-lijnen/meer-comfort-en-reisbeleving/winktreinen.htm. Is it ek handich by de tiden fan it tsjinstroaster in datum te setten wannear't dy jilde en foar de meast aktuele tiden of feroarings te ferwizen nei de side fan Arriva? Dy kinne nammentlik feroarje. 'Opmerking' yn de tabel soe bygelyks 'tsjinstroaster' mei de datum wêze kinne en dêrûnder in aparte ferwizing. As jo der belang by ha kin ik foar jo noch wol in aktueel ôfbyld fan it stasjon meitsje, ik wenje tichteby De Westereen en bin der hast alle dagen. Ik ha de tekst ek wat feroare wat dat rûn wat nuver en der stiene dingen dûbel yn (lykas de ôfbraak fan it stasjon yn 2003), ha it mei fersin net by de gearfetting set. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 2 aug 2022, 08.57 (CEST) :Dei {{Ping|RomkeHoekstra}}, tige tank om my dêr even op te wizen en foar jo help. Ja ik woe de lemma's fan de fryske stasjons ek in bytsje ophelpe, sa as bygelyks in ynfoboks derby sette, útwreidzje en by de tiid bringe. Guon fan dy siden sjogge der wat suterich út. Ja as jo wolle dan soe ik wol graach in aktuele ôfbyld fan it stasjon De Westereen wolle. Alfêst tige tank. Fr.gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 aug 2022, 02.17 (CEST) ::Ha der wat op set by de oare ôfbylden fan it [[Stasjon De Westereen|stasjon fan de Westereen]]. Jo moatte mar sjen wat jo der mei dogge. As jo ek wat fan Hurdegaryp, Feanwâlden en Bûtenpost ha wolle kin ik dat meikoarten ek wol dwaan. En as der wat spesifyks op stean moat, dan hear ik dat graach fan jo.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 6 aug 2022, 11.27 (CEST) ::: Hoi {{Ping|RomkeHoekstra}}, ik seach jo antwurd no pas, mar tige tank foar de foto's. Ik haw de foto fan Stasjon De Westereen yn de ynfoboks set. Ja as jo wolle, soe it moai wêze guon hjoeddeistige foto's fan de oare stasjons te meitsjen. Tige tank. Fr.gr.--[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 18 aug 2022, 21.29 (CEST) ::::Aktuele ôfbylden Feanwâlden en Hurdegaryp steane der op, Bûtenpost folget noch. Groetnis --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 27 aug 2022, 08.20 (CEST) :::::Tige tanke [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 sep 2022, 04.57 (CEST) == Underdûken == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} It tiidwurd is neffens my ûnderdûke en moat it lemma dan ek net 'ûnderdûke' (sûnder 'n') wêze? Wat dat lêste stikje tekst oanbelanget bin ik fan betinken dat de tradisjonele assosiaasje mei ûnderdûke hiel oars is as de neamde foarbylden fan 'it tsjintwurdige ûnderdûken'. By it ûnderdûken yn de Twadde Wrâldkriich (en der binne op oare plakken yn 'e wrâld ek genôch foarbylden dy't dêr mei te fergelykjen binne) moasten boargers harren foar in oerheid ferside (en guon boargers) hâlde, dy't in ferfolging fan beskate groepen ynsteld hie. Guon fan dy groepen moasten har yn alle opsichten ûnsichtber meitsje om oan de ferfolging te ûntkommen, dat yn feite late ta it útwiksjen fan harren bestean yn de maatskippij. Yn de foarbylden dy't jo neame fan it ûnderdûken fan no wurde minsken net troch de oerheid (foar safier't dat de Nederlânske sitewaasje oangiet), mar troch persoanen (of groepen út de maatskippij) efternei sitten. Dat is in hiel grut ferskil mei it tradisjonele ûnderdûken, want der is altiten in besteande relaasje mei de dieder. Dat jildt foar de abbekaat dy't bedrige wurdt troch in krimineel, de frou dy't har foar har famylje of man ferside hâlde moat of de politikus dy't de lilkens fan in beskate groep opropt. Hja wurde net fan de kant fan de oerheid rjochteleas makke, harren bestean wurdt net offisjeel útwiske en yn guon gefallen helpt (lykas jo al skriuwe) de oerheid de persoan mei it ferskaffen fan in nije identiteit. It tink dat soks al wat better útlein wurde moat yn it lemma. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 aug 2022, 09.27 (CEST) :Goeie. Neffens my meitsje jo mei de titel in tinkflater, dy't feroarsake wurdt trochdat yn it Nederlânsk (bygelyks) ''onderduiken'' as tiidwurd ek mei in -n oan 'e ein skreaun wurdt. Mar as op 'e Nederlânsktalige Wikipedy in artikel skreaun wurdt oer it ûnderwerp ''onderduiken'' hat men it net oer ''onderduiken'' as tiidwurd, mar oer ''het onderduiken'', dus as haadwurd. Yn it Frysk is dat ferskil sichtber en hearber, mei't it as tiidwurd "ûnderdûke" is en as haadwurd "(it) ûnderdûken". Mar as jo it ferskynsel beskriuwe, hawwe jo it oer "(it) ûnderdûken", krekt sa't we hjir artikels hawwe oer bgl. "(it) rinnen", "(it) swimmen op de Olympyske Simmerspullen 2020", "(it) bobslydzjen op de Olympyske Winterspullen 2022", ensfh. :Stelregel: as jo der in lidwurd foar sette kinne, moat it mei in -n oan 'e ein. Dus net om jo op jo fouten te wizen, mar poer as foarbyld: hjirboppe skriuwe jo: "[...] bin ik fan betinken dat de tradisjonele assosiaasje mei '''ûnderdûke''' hiel oars is as [...]". Jo kinne dêrfan fan meitsje: "[...] bin ik fan betinken dat de tradisjonele assosiaasje mei '''it ûnderdûken''' hiel oars is as [...]" sûnder dat de sin ûnlogysk wurdt. Dat betsjut dat it wurd ûnderdûke(n) dêr gjin tiidwurd mar in haadwurd is en -n oan 'e ein hawwe moat. :Wat jo ynhâldlike opmerkings oangeane, dêr hawwe jo folslein gelyk oan. It is beide kearen ûnderdûken, mar it is in folslein ferskillende sitewaasje. Ik wist net krekt hoe't ik dat yn 'e besteande tekst ynpasse moast, dat ik haw der in ekstra alineä oan taheakke om dat út te lizzen. Jo hiene it hjirboppe al kreas ûnder wurden brocht, dat ik haw dêrfoar jo wurden wat parafrasearre. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 aug 2022, 01.23 (CEST) == Beilstein (Rynlân-Palts) == Ik sjoch, jo hawwe by [[Beilstein (Rynlân-Palts)]] de "opsomming" feroare ta losse sinnen. Almeast is it oarsom, mei gâns de opsomming ferbûn mei stipskrapkes en allinnich op it lêst in stip. Is dat yn de (Fryske) Wikipedy oars ôfpraat as oars? Yn it generaal is it no krekt sa, dat digitale opsommings mei minder ynterpunksje kinne as printe ferzjes. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 17 nov 2022, 10.34 (CET) :My is net bekend dat der wat oer ôfpraat is, mar ik sil it wol eefkes oanpasse.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 17 nov 2022, 10.47 (CET) == Gemeente/gemeinde == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik sjoch dat jo de [[:Kategory:Gemeente yn Rynlân-Palts]] tafoegje oan bygelyks [[Nehren (Rynlân-Palts)]]. Mar Nehren is eins gjin gemeente yn 'e betsjutting dy't wy oan in (boargerlike) gemeente jouwe. By de Nederlandsktalige wiki sjoch ik dat ek en faaks komt dy betizing om't in doarp yn it Dútsk wol gemeinde neamd wurdt. Neffens my dekt ús wurd 'gemeente' hjir de lading net. Doarpen dy't ûnderdiel útmeitsje fan in stêd (lykas Boppard) of in gemeente (ferbânsgemeente Cochem yn dit gefal) hawwe yn 'e regel wol in boargemaster (ortsbürgemeister of ortvorsteher), mar dat is suver frijwillich (ehrenamtlich). Hy of sy makket gjin ûnderdiel út fan it bestjoer, dat yn it gefal fan Nehren yn Cochem sit. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 nov 2022, 09.27 (CET) :Goed dat jo my dêr op wize, mar ik fyn it al wat betiizjend. Ik haw it artikel [[Ortsgemeinde]] even oerlêzen nei oanlieding hjirfan (dat is ek in artikel fan jowes). Dêr stiet net hielendal wat jo hjirboppe stelle. Der stiet: "''Ortsgemeinden hawwe gjin eigen bestjoer'' [...] ''De Verbandsgemeindeverwaltung'' [...] ''draacht'' [...] ''de bestjoersferantwurdlikens fan de Ortsgemeinden yn harren namme en yn harren opdracht. Hja'' [de Verbandsgemeinde, nim ik oan] ''binne lykwols bûn oan de besluten fan de gemeenterieden en de boargemaster fan de Ortsgemeinden.''" Hoe kinne Ortsgemeinden no wol in boargemaster en in gemeenteried hawwe, mar gjin eigen bestjoer? Of bedoele jo mei bestjoer in eigen amtlik apparaat? Want dat is neffens my hiel wat oars. Dan komme je yn in selde soarte fan sitewaasje dêr't Dantumadiel ek yn ferkeart, dat in jiermannich lyn syn eigen amtners fuortdien hat en alles fia de amtlike stân fan Noardeast-Fryslân docht (ta wjerssidich sjegryn, haw ik begrepen). Mar Dantumadiel wurdt dúdlik wol as gemeente beskôge. Hoe rime jo dat mei wat jo hjirboppe sizze? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 22 nov 2022, 01.38 (CET) ::It is ek hiel betiizgjend en in ''Verbandsgemeinde'' is yn de iene dielsteat wer wat oars regele as yn de oare (faaks kinne der ek noch wol ferskillen wêze tusken Verbandsgemeinden yn ien en itselde bûnslân). Yn it gefal fan Cochem (Rynlân-Palts) is it sa: Cochem is it haadplak fan de Verbandsgemeinde. Dêr sit it amtlik apparaat. Om it noch wat yngewikkelder te meitsjen: ek de Verbandsgemeinde Cochem hat in ''Bürgemeister'' (net ehrenamtlich, dus betelle) en in keazen ''Verbandsgemeinderat'' (ehrenamtlich/frijwillich), dy't yn Cochem gearkomt. Elts doarp (''Ortsteil'') hat in keazen ''Bürgemeister'' (ehrenamtlich) en in ried mei in beheind foech, dy't kontakt ûnderhâldt mei it apparaat. In ''Ortsbürgermeister'' wurdt earne oars wer ''Ortsvorsteher'' neamt. Hy of sy sit de ''Ortschaftsrat'' foar. Rynlân-Palts hat by de weryndielings fan de jierren 1970 foar Verbandsgemeinden keazen om de faak lytse plakken noch safolle mooglik selstannich te hâlden, wylst yn oare dielsteaten sokke plakken harren selstannigens folslein kwyt rekken. Jo begripe, plakjes mei somtiden noch gjin 300 ynwenners kinne yn ús betsjutting fan it wurd nea in gemeente wêze, mar yn ferlikening mei ús doarpsbelangen hawwe hja wol mear yn te bringen. Miskien moat ik de lemma's eefkes nei sjen oft it wat dúdliker omskreaun wurde kin, want sa is dat dan net goed (''Gemeinde'' en ''Ort'' wurde yn it Dútsk faak troch inoar brûkt en dêrom giet der by it oersetten somtiden ek wol ris mis). It systeem wurket sa ek by bygelyks guon stêden: de stêd Boppard hat 10 'Ortsbezirke' (it Ortsbezirk Boppard is dan wer ûnder te ferdielen yn twa Ortsteile). Elts Ortsbezirk hat ek wer in eigen Ortsvorsteher mei in ried, dy't de ynwenners fia de regionale krante ynformearret oer de gong fan saken. Mar dat makket it doarp noch gjin gemeente yn ús betsjutting. Somtiden wurde dy doarpkes ek noch as ''Stadtteil'' oantsjut, wylst wy yn ús tinken by it wurd stedsdiel in hiele oare foarstelling fan saken hawwe. Mar sa'k sei, it is en bliuwt in tizeboel. Ik wachtsje earst jo reaksje noch eefkes ôf, faaks hawwe jo ek noch wat ta te foegjen en dan sil ik dêrnei besykje mear dúdlikens oan te bringen. Wat Dantumadiel oanbelanget: foar safier ik wit hawwe Dantumadiel en Noardeast-Fryslân op it stuit tegearre ien amtlike organisaasje (dat skielk wer feroaret want de boel wurdt wer út inoar skuord). Dus Dantumadiel hat wol amtners, mar tegearre mei NE-Fryslân. Dat is krekt wat oars as dat alles fia de amtlike stân fan Noardeast-Fryslân giet. Hoe't soks giet mei de sinteraasje wit ik net, mar Dantumadiel sil syn oandiel ek betelje moatte. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 nov 2022, 10.33 (CET) :::Goeie @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], tanke Romke foar de útlis. Faaks kin der op de side [[Gemeente (Dútslân)]] wat mear útlis, sa't dy't jo hjir boppe jouwe, oanfolle wurde kinne. It is yndie wis in grutte tizeboel dêr by de Dútsers. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 nov 2022, 18.34 (CET) :::{{Ping|RomkeHoekstra}} Tige tank foar de lange útlis. It stiet my noch hieltyd net alhiel klear foar de geast, mar sa't jo sizze, it is ek wol in tizeboel. Wat my wol dúdlik wurden is, is dat jo jo deryn ferdjippe hawwe en der mear fan witte as ik. Dat ''Ortsgemeinden'' gjin gemeenten binne, sil ik dêrom mar fan jo oannimme. Ik moat al sizze, mei jo útspraak "''plakjes mei somtiden noch gjin 300 ynwenners kinne yn ús betsjutting fan it wurd nea in gemeente wêze''" bin ik it net iens. Jo ferjitte dêrby dat oant 1984 ek sokke gemeenten yn Fryslân bestien hawwe. De "stêd" Sleat wie in folslein selsstannige gemeente mei noch gjin 600 ynwenners. En Skiermûntseach hat no trouwens noch mar om ende by de 900 ynwenners. Wat Dantumadiel oangiet, ik tocht dat Dantumadiel it wurk útbestege hie oan it amtlik apparaat dat folslein fan N.E.F. wie, mar dat kin ik ferkeard begrepen hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 23 nov 2022, 01.49 (CET) ::::Wat my oanbelanget hat in (boargerlike) gemeente in gemeente- of in stedhûs. Skier hat in gemeentehûs (as Skier gjin eilân wie, mar op 'e wâl lei, soe dat grif oars wêze). Sleat hie in stedhûs (mar dan moatte wy wol teminsten 38 jier tebek en sels foar dy tiid wie Sleat as gemeente al útsûnderlik lyts). Dêrnjonken hat in (boargerlike) gemeente in profesjonele organisaasje. Sa hat Skier (en hie Sleat) in amtlik apparaat mei in betelle kolleezje fan B&W. Dat binne hiele grutte ferskillen mei in Ortsgemeinde, dat suver en allinne op frijwilligers driuwt. Lykas by ús Doarpsbelang, ek al hat de Ortvorsteher/Bürgemeister folle mear foech as de foarsitter fan Doarpsbelang. De Ortsgemeinde hat dus gjin eigen gemeentehûs, gjin profesjoneel bestjoer, gjin eigen amtlik apparaat en ek it takenpakket fan in Ortsgemeinde is folle beheinder as dat fan ús gemeente. No kinne ek ús gemeenten taken útbesteegje, mar hja binne dêr frij yn, wylst in Ortsgemeinde altiten bûn is oan de ôfspraken mei de Verbandsgemeinde. Ik ha 300 ynwenners neamd, mar ik soe ek 100 skriuwe kinne, want sokke Ortsgemeinden binne der ek by it soad. Foar my binne de ferskillen te grut om in Ortsgemeinde ien op ien as 'gemeente' oer te setten (it wurdsje Ort wurdt by dy oersetting boppedat net meinommen) en dan yn de Kategory:Gemeente yn Rynlân-Palts op te nimmen. Ik tink dat dêr de betreffende Verbandsgemeinde yn kategorisearre wurde moat, wylst de Ortsgemeinde gewoan yn de Kategory:Plak yn Rynlân-Palts heart te stean. Mar begryp my goed, ik wol neat opkringe as jo dêr in oar idee oer ha is dat ek goed hear. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 nov 2022, 12.08 (CET) :::::Is dat alwer 38 jier lyn? Krammele, ik kin it my noch herinnerje as de sprekwurdlike dei fan juster. Ik leau, ik reitsje op jierren. :-) Mar hawar, jo hawwe jo saak goed bepleite en ik sil net wer ''Ortsgemeinden'' yn 'e kategory:gemeente fan sus-en-sa dwaan. Ik hie gjin idee dat se it dêr yn Dútslân sa yngewikkeld regele hiene. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 25 nov 2022, 01.05 (CET) ::::::Haha, de tiid hâldt gjin skoft Ieneach, mar wat de Ortsgemeinde oanbelanget bliuwt dat in kwestje fan ynterpretearjen. De ien sjocht der wat oars nei as de oar. By de Nederlânsktalige wikipedia fine se it neffens my wol in gemeente, mar oft dêr ek diskusje oer west hat wit ik net, mar dat makket my fierders ek neat út. Ik ha no in beskriuwing fan de Verbandsgemeinde by de Verbandsgemeinde Bernkastel-Kues set. Wolle jo dêr noch eefkes nei sjen? As it jo sa dúdlik is, dan set ik it ek by oare Verbandsgemeinden en pas ik it lemma oer de Ortsgemeinde ek sa oan. En it liket moai, dy selsstannigens, mar it is dêr somtiden ek in gegriem hear en it wol net sizze dat it sa better wurket as by ús. Wat ik bygelyks ek hiel frjemd fyn is dat sels de ried fan de Verbandsgemeinde út frijwilligers bestiet. En no sille hja grif ûnkosten fergoede krije, mar ik freegje my ôf hoelang dat sa'n systeem it úthâldt. Foar dy lytsere plakjes mei faak in fergrizende befolking sil it ek net altiten maklik wêze en fyn in geskikte Ortsvorsteher.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 25 nov 2022, 09.19 (CET) :::::::Ik haw even nei dy beskriuwing sjoen, en dy liket my poerbêst ta. Dúdlik en net al te lang. Mar ik fyn al dat er op it ferkearde plak stiet. Ik fyn dat dy beskriuwing op 'e side [[Verbandsgemeinde]] heart te stean. Op 'e side fan 'e ûnderskate Verbandsgemeinden heart in link nei de side Verbandsgemeinde te stean (stiet der ek) en miskien in koarte taheakke fan in pear wurden tusken heakjes efter de term, bgl. "blablabla is in [[Verbandsgemeinde]] (in gemeente dy't út ferskate [[Ortsgemeinde]]n bestiet) blablabla". Dan is neffens my fierder oan 'e lêzer om dêr of wol of net mear ynformaasje oer te sykjen troch op 'e link te klikken. Sa't jo it no by Bernkastel-Kues hawwe, giet it mearendiel fan 'e tekst eins oer in oar ûnderwerp (nammentlik wat in Verbandsgemeinde is), ynstee fan oer dy spesifike Verbandsgemeinde. Ik hoopje dat jo opmurken hawwe dat ik hjirboppe hieltyd skreaun haw "ik fyn". Dit is dus in miening en jo kinne in oare miening hawwe. Ik wol jo op dit stik net de wet foarskriuwe. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 26 nov 2022, 01.45 (CET) ==Pingen== {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}Eefkes om te besykjen. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 jan 2023, 18.25 (CET) :Ja, hear, it wurket. O, trouwens, wat ik noch net sein hie: as jo mear as ien meidogger tagelyk pinge wolle, kinne jo dat sa dwaan: <nowiki>{{Ping|Namme Meidogger|Namme Meidogger|Namme Meidogger|Namme Meidogger}}</nowiki> en sa fierder. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 3 jan 2023, 18.27 (CET) ::Yn oarder! [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 jan 2023, 18.33 (CET) ==Belgyske plakken/gemeenten== Goeie. Ik haw de plakken en gemeenten yn Belgje no by de kategoryen nei provinsje yndield ynstee fan inkeld nei gewest. Ik tink, ik sil jo dêr even op wize om't jo de lêste dagen nochal warber west hawwe mei artikels oer Belgyske plakken. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 13 mrt 2023, 16.37 (CET) :Bêst genôch. Ik sil der rekken mei hâlde.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 mrt 2023, 19.56 (CET) ==Posysjekaarten== {{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} De [[Berjocht:Posysjekaart Doardt-Sintrum|Posysjekaart Doardt-Sintrum]] en dy fan [[Berjocht:Posysjekaart Sint-Niklaas|Sint-Niklaas]] wurkje alle twa net. Ik sjoch tink wat oer de holle en sil earne wol wat ferkeard dien ha, mar witte jimme wat? : Goeie {{Ping|RomkeHoekstra}}, ik tink jo hawwe de ferkearde koördinaten brûkt, lykas [https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Grutte%20Tsjerke%20(Doardt)&curid=154742&diff=1113455&oldid=1113376 hjir]. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 21 mrt 2023, 03.16 (CET) ::Knap ûnoazel fan my, ik socht de fout yn it gefal fan Doardt by de posysjekaart om't dy fan Sint-Niklaas ek net wurke. Dat ik tocht ik doch wat net goed mei it opfieren fan dy kaarten. Mar Sint-Niklaas wurket ek nei kontrole fan de koördinaten noch jimmeroan net.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 mrt 2023, 07.59 (CET) :::Aapart, want ik haw de posysjekaart fan Sint-Niklaas deryn set by [[Kastiel Walburg (Sint-Niklaas)]] en de [[Witte Molen (Sint-Niklaas)]], en by my wurket er prima. Brûke jo de goede namme fan 'e kaart wol? Dus bgl. net '''Sint Niklaas''' mar '''Sint-Niklaas''', want in minuskúl ferskil yn 'e stavering kin de hiele boel bedjerre. Oars soe ik net witte wat der misgien wêze kin. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 mrt 2023, 15.07 (CET) ::::Sorry mannen foar de drokte dy't ik jim besoarge ha. Ik hie by Sint-Niklaas as namme [[Sint-Niklaas (plak)]] brûkt, sa't dat yn it fjild fan de namme stiet. Mar it is oplost no. Tige tank alletwa!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 mrt 2023, 17.27 (CET) :::::Ah, sjoch, dêr ha je it al. No, mar dat makket neat út, hear. Ik haw sels ek wolris nuvere flaters makke, dat oerkomt eltsenien. As it net minder wurdt, dan mei it hinnebrûze. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 mrt 2023, 20.57 (CET) :::Neat te rêden hear. Bin bliid dat we helpe koene. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 mrt 2023, 05.03 (CET) == Navigaasjebalke West-Flaanderen == Hoi @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw even in navigaasjebalke [[Berjocht:GemeentenWest-Flaanderen]] oanmakke. Sûnt jo de lêste tiden warber binne mei it oanmeitsjen oer siden fan plakken en gemeenten yn West-Flaanderen, tocht ik dat sa'n navigaasjebalke ûnderoan de side wol handich wêze soe. Dus as jo in nije side oanmeitsje soene jo asjebleaft <nowiki>{{GemeentenWest-Flaanderen}}</nowiki> sette kinne. Tige tank. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 apr 2023, 00.00 (CEST) : Hartstikke moai. Ek bedankt!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 1 apr 2023, 08.16 (CEST) == Wjelsryp == {{Ping|Drewes}}:Wolle jo eefkes by it [[Oerlis:Wjelsryp]] sjen? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 aug 2023, 08.29 (CEST) == Fulkaan yn Nederlân == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Wolle jo hjir eefkes nei de Kategory:Fulkaan yn Nederlân sjen? Nederlân hat fulkanen, mar twa yn 'e kategory (Mount Scenery en The Quill) lizze wol yn it keninkryk, mar net yn Nederlân. :Sorry, dit is even by my lâns gien. Ik haw hjir frjemd genôch ek gjin 'ping' fan krigen, hoewol't jo dy hjir wol by set hawwe. Hoe dan ek, Sint-Eustasius en Saba hawwe de status fan bysûndere gemeenten fan Nederlân, en binne net (lykas Kurasau, Arûba en Sint-Marten) aparte lannen binnen it keninkryk, dat dêrom haw ik it sa dien. Ik kin der noch wol even in kategory fan Karibysk Nederlân tusken sette. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 sep 2023, 09.28 (CEST) ::Bêst genôch! Ik tink dat soks wol goed is, want as jo net bestjoerlik mar geografysk besjogge lizze Sint-Eustasius en Saba net yn Nederlân.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 sep 2023, 09.34 (CEST) == Kategory:Lânseigen fauna yn .... == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik sjoch dat jo per lân in aparte kategory tafoegje, dêr't in bist lânseigen is. Ik ha dêr hielendal neat op tsjin hear, mar earlik sein fyn ik it sels in soad wurk om nei te gean yn hokker lannen in bist krekt foarkomt. Boppedat wolle de grinzen fan in ferspriedingsgebiet fan in bist noch wol ris fluktuearje. Foar Fryslân soe ik my noch wol in eigen kategory foarstelle kinne, mar is it foar de rest net handiger om de fersprieding fan in bist wat algemiener te hâlden, lykas in kategory foar in kontinint en/of in biotooptype? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 nov 2023, 11.16 (CET) :Goejûn. Tsja, ik kin net sizze dat der gjin wurk yn sit, mar je hoege der oer it algemien net folle foar út te sykjen, want de ferspriedingskaartsjes binne dúdlik. En as Commons net sa'n kaartsje hat, is der oer it algemien wol ien op Google te finen (sykje op 'e ôfdieling "Afbeeldingen" en dan de Latynske namme fan it bist yntype mei "range" of "area" derefter). Ik haw in sjabloan mei alle kategoryen fan Lânseigen fauna yn ..., dêr't ik lannen út weiskrasse kin ynstee fan alle lannen yntype te hoegen. Dat is wol de handichste metoade. As jo der priis op stelle, kin ik jo dat wol jaan. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 18 nov 2023, 22.52 (CET)--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 nov 2023, 08.27 (CET) :Noch even wat oars: by de krúsbek hawwe jo ek de fersprieding ûnder it kopke biotoop beflapt, mar dat binne wol twa hiel ferskillende dingen. It biotoop is it soarte gebiet (berchtme, wâld, flakte) dêr't in bist libbet. Dat hat yn prinsipe net direkt wat út te stean mei de geografyske distribúsje. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 18 nov 2023, 23.44 (CET) ::Ja dat wie dan in fersin want in biotoop is yndied net itselde as de geografyske fersprieding, al sil it biotoop wol yn de geografyske fersprieding oanwêzich wêze moatte.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 nov 2023, 08.27 (CET) {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} En dan haw ik noch in fraachje en miskien witte jo de oplossing: nei't ik de ferspriedingskaart/it lûdsfragmint fan 'e fûgel yn 'e ynfobox sette, feroare de layout fan de ynfoboks op 'e mobyl. De gegevens steane allegear tsjin de lofter kant fan it kader en rjochts ûnstiet der binnen it kader in wyt flak. Witte jo hoe't dat kin? Sûnder de ferspriedingskaart/it lûdsfragmint stiet alles kreas yn 'e midden, lykas ek by de oare talen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 nov 2023, 21.55 (CET) :Hmm. Ik brûk sels de mobile tillefoan net foar ynternet (dat kin ek net iens op dy fan my), dat ik kin dit effekt sels net sjen. Mar ik fermoedzje dat it komt om't de lânkaart links útlinet. En dat haw ik sa dien omdat as je de lânkaart sintrearje, dan wurdt de bygeande leginda ek sintrearre en dan steane de fjouwerkantsjes mei kleuren allegear skots en skeef ûnderinoar. Prebearje it ris mei allinne it lûdsfragmint mar sûnder lânkaart. As it dan goed is, dan sil it yndie wol lizze oan wat ik hjirboppe beskriuw. Ik wit eins net wat ik dêr oan dwaan moat. Ik haw besocht de tekst links út te lynjen as de lânkaart sintrearre is, mar dat krij ik net foarinoar. Oarsom wol, dat sadwaande. Ik sil der nochris even oer neitinke. Kinne jo my fertelle hokker lemma's spesifyk nei links treaun wurde? Want de taksonomy soe yn prinsipe gewoan stean bliuwe moatte dêr't it stiet. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 18 nov 2023, 23.23 (CET) ::Ik sil noch eefkes in fûgeltsje beskriuwe en sjen hoe't it sûnder de kaart giet.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 nov 2023, 08.27 (CET) ::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik ha fan 'e moarn de [[Tûfmies]] skrean en it sawol sûnder kaart as it sûnder lûdsfragmint besocht, mar der feroaret neat. Der bliuwt likegoed rjochts in wyt flak binnen it kader. Ik tink dat it earne oars oan leit. By [[Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk]] giet it goed, mar dêr past gjin kaart yn. Mar sawol by [[Berjocht:Bistesoarte]] as [[Berjocht:Soarte]] en it [[Berjocht:Biste-ûndersoarte]] slút op 'e mobyl it kader oan 'e rjochter kant net moai oan en ûnstiet der in stik wyt tusken de ynformaasje en it kader.-[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 nov 2023, 13.30 (CET) :::Huh. Wat apart. As [[:Berjocht:Soarte]] it ek hat, dan kin it net lizze oan wat ik hjirboppe neamde. It is wol ferhipte ferfelend, mar dan soe ik net witte wêr't it oan leit. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 nov 2023, 18.22 (CET) :::Ik haw ris even sitten te sykjen en ik haw ûntdutsen dat Wikipedia ek in mobile ferzje hat. Nea witten. As jo in side iepenjen, bgl. [[krúsbek]], stiet hielendal ûnderoan, ûnder de kategoryen en bûten it ramt fan 'e artikeltekst: ::::Dizze side is it lêst bewurke op 18 nov 2023 om 23.52. ::::De tekst is beskikber ûnder de lisinsje Creative Commons Nammefermelding-Lyk diele; der kinne oanfoljende betingsten fan tapassing wêze. Sjoch de Gebrûksbetingsten foar mear ynformaasje. ::::Privacybelied Oer Wikipedy Foarbehâld Gedrachskoade Untwikkelders Statistiken Taljochting koekjes Mobile ferzje :::De ûnderste regel is in rige keppelings. De lêste keppeling jout in ferzje dy't gaadlik is foar mobile tillefoans. As jo dy ferzje oansette, helpt dat ek? [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 19 nov 2023, 18.36 (CET) ::::Nee, ik hie de mobile ferzje al oan stean en krekt dan docht er sa. As ik de PC-ferzje oanset dan krij ik deselde layout fan 'e ynfoboks as op 'e pc, mar yn hiele skiterige letters en de de mobile ferzje is op 'e mobyl fansels dúdliker. It nuvere is dus dat de iene ynfoboks wol goed op de mobyl ferskynt en de oare net. Miskien wit {{Ping|Kneppelfreed}} ried?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 nov 2023, 21.22 (CET) :::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]],@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], tsja, ik wit it suver ek net. Ik brûk de mobile ferzje hast ek nea. It ferskil sit him yn de ynfoboksen. It [[Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk]] seit it al: it is in universele ynfoboks en dêr is it probleem net. De oare ynfoboksen: [[Berjocht:Bistesoarte]], [[Berjocht:Soarte]] en [[Berjocht:Biste-ûndersoarte]] binne deselde soarten ynfoboksen en dêr spilet it probleem al. Ik haw al even oan it prutsen west, ik tink Ieneach hat deselde dingen besocht dy't ik oan it útbepearjen wie, mar it giet my no al suver boppe de pet. Miskien is der noch in oare techneut hjir? @[[Meidogger:Wutsje|Wutsje]]? Soene jo it witte? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 nov 2023, 22.40 (CET) ::::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} As it probleem by alle ynfoboksen spilet dy't net gebrûk meitsje fan 'e universele/generike lay-out, dan moat dit probleem ek op oare Wikipedyen spylje. Dan liket it my in probleem ta dat sintraal troch Wikimedia oplost wurde moat. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 nov 2023, 00.43 (CET) :::::::It kloppet wat Kneppelfreed seit, it spilet net by de universele ynfoboksen. Ik ha ek noch nei oare ynfoboksen sjoen en by it [[Berjocht:Ynfoboks provinsje fan Noarwegen]] of it [[Berjocht:Plantesoarte]] sjogge jo itselde ferhaal. By it [[Linnaeusklokje]] is rjochts bygelyks in hiel soad wyt, by [[Akershus]] is ek wyt, mar wat minder om't de ôfbylden dêr tink ik mear de breedte yn geane. Mar yn beide gallen slút it kader oan 'e rjochter kant net moai oan. Ik sjoch dat net by de Nederlânske wiki as sy dêr ôfwike fan 'e universele/generike lay-out. Dan mar it [[Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk]] oanpasse en ús safolle mooglik oan 'e universele/generike lay-out hâlde?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 nov 2023, 08.53 (CET) ::::::::Dat fyn ik gjin oplossing. It [[:Berjocht:Universele ynfoboks bisteryk]] is net bedoeld foar soarten, mar foar hegere taksonomyske groepen, lykas skiften en famyljes en skaaien. Foar soarten en ûndersoarten fan bisten, planten en skimmels soene dan folslein nije ynfoboksen ûntwurpen wurde moatte. Mar dat feroaret dan likegoed noch neat oan 'e tûzenen artikels op 'e Wikipedy dy't gebrûk meitsje fan in net-generike ynfoboks. Dy soene dan allegear hânmjittich ferfongen wurde moatte. Dêr is gjin begjinnensein oan en boppedat is it ek noch rotwurk om te dwaan. We binne hjir allegearre mar út aardichheid oan 'e gong en wurde net betelle. Soks kin net fan frijwilligers frege wurde. Ik fyn, it moat sintraal oplost wurde sadat gewoane ynfoboksen ek op 'e mobile tillefoan ta har rjocht komme, of oars is it spitich mar dan is it net oars. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 nov 2023, 17.43 (CET) :::::::::Ik bin it mei Ieneach iens. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 20 nov 2023, 17.46 (CET) ::::::::::Bêst, mar mocht it sintraal net slagje dan kin der dochs gewoan njonken de besteande in universele ynfoboks oanmakke wurde foar de nije lemma's? En hoe giet it no fierder, is der immen fan 'e behearders dy't kontakt opnimt mei wiki?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 nov 2023, 17.57 (CET) :::::::::::Ik haw ris even sjoen wat de mooglikheden binne troch in nije universele ynfoboks oan te meitsjen. Ik tocht, miskien as ik alle lemma's presys deselde namme jou as yn 'e al besteande boks, dat we it spul dan gewoan trochwize kinne sûnder der fierder oan te kommen, mar dat wurket net. Je kinne it gedoch wol wat ferlytsje, mar je moatte noch altyd by alle artikels lâns om hânmjittich dingen te feroarjen. Noch mar ris even oer neitinke. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 nov 2023, 20.12 (CET) :::::::::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Wat jo lêste fraach oangiet, Romke, ik wit net hoe't dit fierder moat. Ik haw ris eefkes socht, mar ik kin gjin "loket" fine dêr't wy by Wikimedia mei soksoarte swierrichheden telâne kinne. Al wie dat der wol, dan kin ik it probleem noch net oanjaan, want ik haw it net mei eigen eagen sjoen. Ik haw niis de mobile ferzje ris iepene op 'e laptop, mar by my is der dan hielendal neat mis mei de ynfoboksen. It probleem liket beheind te wêzen ta it gebrûk fan 'e mobile ferzje op 'e mobile tillefoan. En dat kin ik net sjen, want ik haw in tillefoan dêr't je allinnich mar mei belje en tekste kinne. Miskien kinne we earst ris ôfwachtsje oft {{Ping|Wutsje}} wit hoe't soks op nl: om en ta giet en oft der in plak is by Wikimedia dêr't je mei sokke dingen hinne kinne. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 20 nov 2023, 23.30 (CET) ::::::::::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Wutsje}}Ja, it spilet allinne op 'e mobile ferzje fan 'e mobyl, mar dat hie ik leauw 'k al skreaun. Op 'e tablet is ek neat mis. It is dus ek net in hiel grut probleem, alles stiet der wol op, mar moai is it net. Om't de smartphone foar ynternetten hjoed-de-dei yn 'e frije tiid wol in hiel soad brûkt wurdt, soe it moai wêze as it dochs oplost wurdt. Wy wachtsje eefkes Wutsje ôf en oars meitsje ik yn alle gefallen foar de fûgels wol eefkes in universele ynfoboks en dan gean ik dêrmei fierder.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 nov 2023, 08.28 (CET) :::::::::::::Lestich foar my is dat ik dit probleem op myn âld Nokia net reproduseare kin en dat ik dus ek gjin idee haw wêr't de oplossing socht wurde moat. Faaks is it wat en stel de fraach ris op [[:nl:WP:SHEIC]]. Dêr is it nea tige drok, mar dy side wurdt yn de gaten hâlden troch wat lju dy't der ferstân fan hawwe en dy't oaren altyd wol helpe wolle. [[User:Wutsje|Wutsje]] 21 nov 2023, 09.03 (CET) ::::::::::::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Om't ik it probleem, krekt as Wutsje, sels net sjen kin, sil ien fan jimme by it troch Wutsje oanjûne adres om rie freegje moatte. Dat fielt in bytsje as oft ik it probleem ôfsko, mar ik kin dus net omskriuwe wat der mis is. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 nov 2023, 22.23 (CET) == Eventuele nije ynfoboks foar bistesoarten == Ik meitsje hjir mar even in nije diskusje fan, oars snijt it ûnder yn 'e lawine fan reäksjes en reäksjes op reäksjes hjirboppe. Jo sizze dêr: "''Wy wachtsje eefkes Wutsje ôf en oars meitsje ik yn alle gefallen foar de fûgels wol eefkes in universele ynfoboks en dan gean ik dêrmei fierder.''" Ik moat earlik sizze dat ik it hiel spitich fine soe as foar fûgels no in oare ynfoboks yn gebrûk komt as foar oare bisten. Dat liket my hielendal net nedich. As de rie fan Wutsje neat opsmyt en jo wolle graach dochs in universele ynfoboks hawwe, dan stel ik foar dat we dêr tegearre ris oer gear geane. Ik hie justerjûn al ien makke, mar dat wie om te sjen oft we de hiele boel yn ien kear oersette kinne fan net-generyk nei universeel, dus sûnder hânmjittich bybeunen op alle siden dy't de ynfoboks no brûke. Ik kin jo fertelle: dat slagget net, we moatte hoe dan ek dingen hânmjittich oanpasse. Mar as der dochs in nije ynfoboks komme moat, haw ik ek noch wol in pear ektra dingen dy't ik wol oars hawwe wol. Litte we yn elts gefal ien ynfoboks hâlde foar alle bistesoarten. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 21 nov 2023, 22.31 (CET) :{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Dêr kin ik my goed yn fine hear, ik ha hjirboppe wol "fûgels" skreaun, mar dat kaam eins mear om't ik fan 'e bisten oant no ta eins allinne oer fûgels skriuw en jo ha gelyk: der kin dan better ien komme foar alle bisten. :{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Wutsje}}:Ik ha op [[:nl:Wikipedia:SHEIC]] ûnder it kopke "Probleem bij niet-universele sjablonen bij Friestalige wiki" de fraach útset as ien in oplossing hat. Mar eefkes ôfwachtsje of der in reaksje komt. ::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Wutsje}}Ik ha yntusken in andert krige en ha de tekst eefkes hjirhinne kopiëarre: <br> ::''Dat is omdat deze infobox niet de class="infobox" annotatie heeft. De software kan ze daardoor niet herkennen en niet de styling en speciale gedragingen geven die infoboxen normaal hebben. Je kan dus het beste class=infobox toevoegen aan het sjabloon. Er zit sowieso nog wel wat verbeteringen daar. Geen gebruik van table headings and captions, valign en align welken niet langer door browsers worden herkend. Ziet er een beetje 2005 uit ;) TheDJ (overleg) 22 nov 2023 13:35 (CET)''<br> ::Ik doar der net al tefolle mei om te griemen, dus ik hoopje dat immen fan jim der mei út 'e fuotten kin.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 nov 2023, 19.37 (CET) ::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], en @[[Meidogger:Wutsje|Wutsje]], tige tank Romke dat jo it inisjatyf nommen hawwe it even op [[:nl:Wikipedia:SHEIC]] te melden. Ja ik wol my dêr ek net tefolle oan weagje en griem mei dy ynfoboksen om. It neidiel is dat wy sadwaande op dizze wikipedy stadichoan mei ferâldere materiaal oan it wurkjen binne. Neffens in soad oare wiki's rinne we op technysk mêd efteroan. Sels lytseren as de Noardfryske, Platdútske, Nedersaksyske en Limburchske wiki's binne wat dat oanbelanget wat foarliker as uzes. Ik haw besocht mei de posysjekaarten, de berjochten mei statistiken en de berjochten "cite web", "cite book" (dat makket it ynfoegjen fan boarnen wat makliker) it bewurkjen in bytsje makliker te meitsjen. Ien ding dy't we faaks dwaan kinne, is om nije ynfoboksen te meitsjen en dy fan bygelyks de Nederlânske wiki oerkopiearje en oanpasse oan ús wiki, sa't ik dien hie mei dy niisneamde berjochten. Om nou by alle bistesiden dy ynfoboksen te ferfangen haw ik lykwols ek gjin nocht oan want dêr sil dan sa'n ûnbidige bealch fol wurk yn sitte, dêr't ik tink nimmen fan ús op sit te wachtsjen. We kinne dan faaks nije siden en dêr de nije ynfoboksen by brûke. Om dy nije ynfoboksen fan in oare wiki te meitsjen, dat falt ek net altyd ta en benammen mei dy lêste fan "cite web" ensfth smiet my noch wol de nedige argewaasje op en it is noch hieltyd net folslein yn oarder. De [[:Kategory:Berjochten boarne]] komt mei op de keppele siden te stean en ik wit net hoe't ik dat feroarje moat, want ik haw my dêr al blyn sitte te staren. En doe fûn ik út dat de Ingelsktalige parameters fan "cite web" hjir al wurken. Dus dat wie suver noch om 'e nocht. No net hielendal, want no kinne ek Frysktalige parameters brûkt wurde. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 nov 2023, 21.46 (CET) :::Ik tink dat it goed is dat wy meiïnoar der eefkes oer te set moatte hoe't wy dat oanpakke. Dus net yn 't wylde wei en elts docht mar wat, faaks is it goed om earst in ynventarisaasje te meitsjen fan 'e ynfoboksen dy't oanpast wurde moatte (want miskien binne der wol mear). Of tinke jimme oars?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 nov 2023, 22.10 (CET) ::::Nee, dat is wol in goed idee, mar, ûngeduldich dat ik bin, wol ik earst wolris witte oft dizze rie dy't we krigen hawwe no wurket. Ik haw in stikje koade fan [[:Berjocht:Ynfoboks generyk]] stellen (dêr't alle universele ynfoboksen op draaie, dus dêr is it goed) en dat ynplakt yn [[:Berjocht:Bistesoarte]]. Romke, soene jo noris op jo mobile tillefoan sjen kinne oft it euvel ferholpen is? As we seker witte dat dit wurket, kinne we wolris eefkes sjen hokker ynfoboksen dizze pleister ek noch op 'e wûne krije moatte. En mei "we" bedoel ik jo of Kneppelfreed, want sa't ik sei, sels kin ik it net sjen. As jimme dan sizze wêr't ik wêze moat, wol ik dêr wol herhelje wat ik no by Bistesoarte dien haw. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 23 nov 2023, 01.28 (CET) ::::En as it wurket, moatte wy net ferjitte dy man, TheDJ, te betankjen foar syn help, want as it sa relatyf ienfâldich op te lossen is, skeelt it ús in bealchfol wurk. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 23 nov 2023, 01.28 (CET) :::::It liket te wurkjen. Ik seach by bygelyks [[kloekswan]], dêr't it [[Berjocht:Bistesoarte]] brûkt waard gjin wite romte mear yn 'e ynfoboks op de mobile ferzje fan myn mobyl. By bygelyks it [[Berjocht:Soarte]] sit dy wite romte dêr noch wol. Tige moai dat jo dat fûn hawwe, Ieneach. As it by dy oare ynfoboksen ek sa giet soe ús dat yndie in bealchfol wurk besparje. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 nov 2023, 05.28 (CET) ::::::Ja it wurket en it sjocht der hiel goed út. Ien ding soe noch moaier kinne en dat is it lûdsfragmint dat ûnder it sintrearre plaatsje lofts útline stiet. Mar foar de rest sjocht it der no goed út en ik bin sa dik tefreden. Goed wurk mannen en tige tank!--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 nov 2023, 06.45 (CET) {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Moai sa. Ik haw der juster wat mei sitte te prutsen oant ik de ynfoboks wer werom hie yn syn oarspronklik foarm, want troch inkeld class="infobox" ensfh. deryn te setten krige er wat in oare foarm. Mar ik tocht letter, miskien is dat eins wol moaier. Dat, wat fine jim? De ynfoboks mei dizze lay-out hâlde: {| class="toccolours vatop infobox" cellpadding="1" cellspacing="0" style="float:right; clear:right; width:250px; padding:0px; margin-left:0.5em;border: 1px solid #999999; color: #000; background-color: #F8F8F8; font-size:85%" ! align="center" bgcolor="#DAA520" | <big>{{PAGENAME}}</big> |- | align="center" width="250" | {{{Ofbyld}}} |- {{#if: {{{lûd|}}}| {{!}} {{!}} {{{lûd}}} {{!}}-}} |- ! align="center" bgcolor="#DAA520" | [[taksonomy]] |- | {| style="border:0; background-color: #F8F8F8" |- valign=top | '''[[ryk (taksonomy)|ryk]]:''' || {{{Ryk}}} |- valign=top | '''[[stamme (taksonomy)|stamme]]:''' || {{{Stamme}}} |- valign=top | '''[[klasse (taksonomy)|klasse]]:''' || {{{Klasse}}} |- valign=top | '''[[skift]]:''' || {{{Skift}}} |- valign=top | '''[[famylje (taksonomy)|famylje]]:''' || {{{Famylje}}} |- valign=top | '''[[skaai (taksonomy)|skaai]]:''' || {{{Skaai}}} |} |- ! align="center" bgcolor="#DAA520" | [[soarte]] |- ! align="center" | ''{{{Namme}}}'' |- | align="center" | <small>{{{Beskriuwer, jier}}}</small> |- | align="center" | {{{IUCN-status}}} |- ! align="center" bgcolor="#F8F8F8" | {{#if: {{{lânkaart|}}} | [[ferspriedingsgebiet]] }} |- | align="left" width="250" | {{{lânkaart}}} |} {{clearright}} of hawwe jim in foarkar foar dizze lay-out? {| class="toccolours vatop infobox" cellspacing="0" style="float:right;margin-left:0.5em;border: 1px solid #999999; color: #000; background-color: #F8F8F8; font-size:85%" ! align="center" bgcolor="#DAA520" | <big>{{PAGENAME}}</big> |- | align="center" width="250" | {{{Ofbyld}}} |- {{#if: {{{lûd|}}}| {{!}} {{!}} {{{lûd}}} {{!}}-}} |- ! align="center" bgcolor="#DAA520" | [[taksonomy]] |- | {| style="border:0; background-color: #F8F8F8" |- valign=top | '''[[ryk (taksonomy)|ryk]]:''' || {{{Ryk}}} |- valign=top | '''[[stamme (taksonomy)|stamme]]:''' || {{{Stamme}}} |- valign=top | '''[[klasse (taksonomy)|klasse]]:''' || {{{Klasse}}} |- valign=top | '''[[skift]]:''' || {{{Skift}}} |- valign=top | '''[[famylje (taksonomy)|famylje]]:''' || {{{Famylje}}} |- valign=top | '''[[skaai (taksonomy)|skaai]]:''' || {{{Skaai}}} |} |- ! align="center" bgcolor="#DAA520" | [[soarte]] |- ! align="center" | ''{{{Namme}}}'' |- | align="center" | <small>{{{Beskriuwer, jier}}}</small> |- | align="center" | {{{IUCN-status}}} |- ! align="center" bgcolor="#F8F8F8" | {{#if: {{{lânkaart|}}} | [[ferspriedingsgebiet]] }} |- | align="left" width="250" | {{{lânkaart}}} |} {{clearright}} Ik haw TheDJ ûnderwilens betanke foar syn help en ik haw ek útfûn hoe't dat lûdsfragmint sintrearre wurde kin. Dat dat soe no ek goed wêze moatte. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 23 nov 2023, 22.09 (CET) :{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Earlik sein sjoch ik gjin ferskil tusken de ien en de oar.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 nov 2023, 22.09 (CET) ::Nee? By de boppeste ynfoboks sitte de rânen der strak omhinne: de kleure flakken reitsje de rânen. By de ûnderste sit der dochs al gau oardel mm romte tusken de rânen en kleure flakken yn. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 23 nov 2023, 22.12 (CET) :::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], no hartstikke moai dat it oplost is. Tige tank. Myn lichte foarkar giet út nei de boppeste, mar as jim de foarkar foar de ûnderste hawwe, dan is it my ek wol goed. No kinne we dus wer in ein foarút! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 nov 2023, 01.54 (CET) :::{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Dat is om myn skerm net te sjen: yn beide gefallen reitsje de balken it kader en dat fyn ik ek it moaiste, dus as by jim der by de ûnderste romte tusken de balkjes en it kader sit dan soe ik mar foar de boppeste gean. ::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Ik haw noch in domme flater út it berjocht:bistesoarte helle dy't ik der sels oarspronklik yn programmearre hie. It wie my opfallen no't ik der hieltyd mei ompielde, en dan sit it my dwers, dat sadwaande. Dêrefteroan haw ik ek fuortendaliks de berjochten Biste-ûndersoarte, Plantesoarte en Skimmelsoarte deselde behanneling mar jûn dy't ik justerjûn oan Bistesoarte jûn hie, dat dy ynfoboksen moatte no ek goed wêze. Foar de rest wit ik it net oft der noch mear gebeure moat. As jim in ynfoboks tsjinkomme dy't noch net omlyk wol, dan moatte jim my mar even oan myn jaske lûke, dan sil ik dêr ek oer gear. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 24 nov 2023, 02.12 (CET) :::::Ik tink dat it wol goed is om alle net-generike ynfoboksen eefkes nei te rinnen. Ik wit net hoefolle of dat der binne, mar ik sjoch dêr de oankommende tiid wol eefkes nei en as ik wat tsjin kom lit ik wol eefkes fan my hearre.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 24 nov 2023, 08.07 (CET) ::::::It binne der op dit stuit sa te sjen [https://w.wiki/8GKD minder as hûndert]. [[User:Wutsje|Wutsje]] 25 nov 2023, 09.29 (CET) == Ynwenners Noardhollânske plakken == Goeie @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw it berjocht [[Berjocht:Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners]] oanmakke. Mar hy is noch net folslein. Ik hie der allinnich mar de plakken fan de gemeente Skagen ynfoege. As jo in nije side meitsje fan in plak yn Noard-Hollân, moat dy earst [[Berjocht:Noard-Hollân ynwennertallen wenplakken|hjir]] even oan taheake wurde. Alfêst tige tank. Gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 mrt 2024, 23.10 (CET) :@[[Meidogger:Kneppelfreed]], goeie. Ik hie it justerjûn al sjoen, mar tocht moarn sjoch ik wol eefkes fierder. Moai wurk Kneppelfreed! Ik ha allinne eefkes in fraach: yn it [[Berjocht:Noard-Hollân ynwennertallen wenplakken|berjocht]] binne de ynwennertallen oant en mei 31.12.2021, wylst ''[https://allecijfers.nl/woonplaats/haringhuizen/ Alle Cijfers]'' de sifers al oant en mei 31.12.2023 ferwurke hat. Is dat om in reden?.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 4 mrt 2024, 08.16 (CET) ::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], tige tank foar de kompliminten. De ynwennertallen binne fan it CBS dy't ik oernommen haw fan 'e Nederlânske wiki. Dy wiene noch fan 2021. Ik tink dat CBS de ynwennertallen ûnderwilens al oanpast hat. Sil der meikoarten ris even nei sjen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 6 mrt 2024, 08.04 (CET) == Nuete ein == Goeie, RomkeHoekstra. Ik haw jo trochwizing fan [[nuete ein]] (sjoch [[:en:domestic duck]]) nei [[Aylesburyein]] wiske, om't de Aylesburyein mar ien fan withoefolle rassen fan 'e nuete ein is, sjoch [[:en:List of duck breeds]]. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 7 mrt 2024, 00.01 (CET) :Ik soe in artikel skriuwe oer de nuete ein, mar it waard de Aylesbury-ein. Mar ik wist eefkes net hoe't ik dy trochferwizing der wer út helje moast. Ik tocht, ik sjoch moarn wol fierder . Mar jo hawwe it no al dien, dus betanke. Foar in oare kear: kin ik soks ek of is dat allinne in hanneling foar behearders--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 7 mrt 2024, 07.58 (CET)? ::Dat tink ik net. Ik tink dat it wiskjen fan siden in funksje is dy't oan behearders foarbeholden is. Mar ik haw it al sa lang dat ik it suver hast net iens mear wit. No ja, it is maklik te kontrolearjen. Dan moatte jo even in willekeurich artikel iepenje en sjen hokfoar tabblêden jo rjochtsboppe hawwe. Ik haw (f.l.n.rj.) "Lêze", "Bewurkje", "Skiednis besjen", dan it stjerke fan 'e folchlist, en "Mear". "Mear" is in útklapmenu dêr't ûnder sitte: "Wiskje", "Omneame" en "Skoattelje". No, skoattelje is yn elts gefal in ding dat allinnich behearders kinne, en tocht de oare beide ek, mar dat wit in net foar 100% seker. Mar goed, jo kinne fansels altyd eefkes in te wiskjen side fermelde op [[Wikipedy:Siden wiskje]], dan regelje Drewes, Kneppelfreed of ik it foar jo. Gjin probleem. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 7 mrt 2024, 18.51 (CET) :::Ik kin wol omneame (dat hie ik nammers al dien mei de nuete ein), de rest net. As it wer foarkomt jou ik wol lûd.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 7 mrt 2024, 19.08 (CET) == Einheidsgemeinde == {{Ping|Kneppelfreed}} Wolle jo [[Einheitsgemeinde]] eefkes trochlêze? It is oerset fan it Dútske lemma en dêr stiet it nochal yngewikkeld. Miskien kinne jo it wat ienfâldiger útlizze, want it is nochal betizend. Lykas: "It begryp Einheitsgemeinde foar in selsstannige gemeente, benammen as er út meardere doarpen bestiet, dy't foar administrative doelen net mei op syn minst ien oare selsstannige gemeente ta in gruttere administrative ienheid oansletten is (bygelyks yn Nedersaksen in samtgemeinde - gearwurkingsgemeente) is yn guon dielsteaten wetlik fêstlein, wylst yn oare dielsteaten, sa as Beieren, foar in part net wetlik fêstlein is." Ek binne guon oersettings neffens my net hielendal korrekt, lykas de folgjende sin. Dêr is it wurd ''Bezeichnung'' as betsjuttenis oerset, wylst dat omskriuwing betsjut. It wurd ienheidsgemeinde hat yn Hessen en it Saarlân net in oare betsjuttenis, mar in oare namme. Ik wol it sels wol oanpasse, mar ek net tefolle yn jo wurk omgrieme. En sa binne der noch wat dinkjes.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 jun 2024, 09.09 (CEST) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], goeie, ik ha it yndie fan it Dútske lemma oerset. Fiel jo frij as jo tinke dat dêr feroarings oan dien wurde moat. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 jun 2024, 17.15 (CEST) == Swarte readsturtsje == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Wol ien fan jimme eefkes it [[swarte readsturtsje]] ferwiderje. Ik ha it mei fersin twa kear opslein. Yn it foar tank. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 6 jun 2024, 14.18 (CEST) == Donau-Ries == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Hoe't it kin wit ik net, mar ik woe [[Donau-Ries|Donau-Ries (Landkreis)]] omneame yn Donau-Ries. Wat dêrnei barde is dat de side omneamd waard en dat der tagelyk in kopy fan de side [[Donau-Ries (Landkreis)]] oanmakke is, dêr't ik sûnder erch op fierder wurke mei it útwreidzjen fan it lemma. Ik begryp net hoe 't ik dat hân ha, mar nei it opslaan fan 'e útwreiding ûntdekte ik dat. It handichste is tink dat de [[Donau-Ries|âlde side]] ferwidere wurdt, dan kin dêrnei (Landkreis) út de nij oanmakke side ferwidere wurde. Soene jo dat eefkes oppakke kinne? Yn 't foar tank.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 9 jun 2024, 08.01 (CEST) :Drewes hat it yntusken al regele. Jo hoege neat mear te dwaan.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 9 jun 2024, 22.59 (CEST) == Navigaasje == --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 sep 2024, 12.58 (CEST) {{Ping|Kneppelfreed}} By it meitsjen fan in navigaasjebalke (of hoe't sa'n ding mar hjit) fernuverje ik my wat dat alles oan inoar fêst skreaun wurdt (lykas: Berjocht:GemeenteHollânsKroan). Ik doch dat dus ek mar om't dat hjir wizânsje is, mar is dêr in spesjale reden foar? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 8 aug 2024, 23.18 (CEST) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ja dat waard earst altyd sa dien, wêrom wit ik net, dus dêrom hie ik it ynearsten mar oanholden, mar it hoecht eins net. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 9 aug 2024, 01.51 (CEST) == Boarnen == Dei @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik sjoch dat jo siden oanmeitsje middels oersetten. By guon Nederlânske siden steane dêr yndie gjin ferwizings nei boarnen ta. Wat ik meastal doch oangeande Nederlânske plakken sjoch ik altyd ek even op siden [https://www.plaatsengids.nl plaatsengids.nl] of op de doapssiden, as dy dêr binne. As dy aardich oerienkomme mei de nl wikiside, dan kinne jo dy boarnen eventueel taheakje. Gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 aug 2024, 20.24 (CEST) :{{Ping|Kneppelfreed}} Ik wit net wat der mei de Plaatsengids oan 'e hân is, mar ik kin der optheden net op komme. Jo wol? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 aug 2024, 21.33 (CEST) ::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], no dat is nuver. It liket dat de side fan 't ynternet ôfhelle is. Ik kin der op dit stuit no ek net op komme. Ris ôfwachtsje oft er wer werom komt. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 14 aug 2024, 08.31 (CEST) :{{Ping|Kneppelfreed}} Ja ik fyn it ek hiel nuver, mar it is al in wike of wat sa. Ik ha de side in soad brûkt foar ynformaasje by it beskriuwen fan plakken, mar it liket der op dat se de stekker der útlutsen ha.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 14 aug 2024, 08.35 (CEST) == Twa ynfoboksen ûnderinoar == {{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} Ik ha by [[Atos]] twa ynfoboksen ûnderinoar plakt ([[Berjocht:Universele ynfoboks gebiet|ien foar it gebiet]] en [[Berjocht:Ynfoboks wrâlderfgoed|ien foar UNESCO-gegevens]]. Ik sjoch sels gjin fouten, mar der ûnstiet wat wite romte boppe it begjin fan 'e tekst. By oare wiki's bart soks net. Ha'k wat ferkeard dien?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 sep 2024, 12.58 (CEST) :{{Ping|RomkeHoekstra}} Goeie. Ik haw earst even by de beide ynfoboksen sjoen dy't jo brûke, mar dêr koe ik net echt wat oan fine. Doe haw ik op in side sûnder ynfoboks twa ynfoboksen ynfoege wêrfan't ik wist dat se goed wurken, en doe krige ik deselde wytregel boppe-oan. Blykber triuwt de twadde ynfoboks de tekst in lyts eintsje nei ûnderen. Ik tocht, ik haw ris earder mei soks ompield. It moast fier weikomme, mar ik haw it fan jierren lyn út myn ûnthâld opdjippe. Jo moatte yn sa'n gefal even in "wrapper" brûke. Dat giet sa: :'''<span style="color:blue;"><nowiki>{{wrapper}}</nowiki> :<span style="color:blue;">'''|'''</span><span style="color:red;">{{1e ynfoboks :<span style="color:red;">|1e ynfoboks :<span style="color:red;">|1e ynfoboks :<span style="color:red;">}} :<span style="color:blue;">'''|- :<span style="color:blue;">'''|'''</span><span style="color:green;">{{2e ynfoboks :<span style="color:green;">|2e ynfoboks :<span style="color:green;">|2e ynfoboks :<span style="color:green;">}} :<span style="color:blue;">'''|- :<span style="color:blue;">'''|}''' :Ik haw yn dit foarbyld de wrapper fet blau makke, de 1e ynfoboks read en de 2e ynfoboks grien. Tink derom dat de wrapper út 3 dielen bestiet: in stikje boppe-oan, in stikje tusken de beide ynfoboksen yn en in stikje ûnderoan. Of jo kinne fansels ek gewoan it spul kopiëarje fan hoe't ik it dien haw op 'e side [[Atos]]. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 sep 2024, 21.15 (CEST) ::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Tige tank. Dêr wie ik sels nea efter kommen! --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 sep 2024, 21.41 (CEST) :::No, graach dien. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 sep 2024, 21.46 (CEST) ::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], goed om te witten. Dêr hie ik sels ek nea efterkommen! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 sep 2024, 01.51 (CEST) :::::Komt dizze útlis no earne dêr't de neikommende meidogger it weromfine kin? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) ::::::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik haw it ek net betocht, hear. Ik haw it op en: ris sjoen, net mei ynfoboksen mar mei in kolom plaatsjes ûnderinoar, en doe't ik in stikmannich jierren lyn ek ris twa ynfoboksen brûke woe, en dêrby tsjin itselde probleem oanrûn as RomkeHoekstra, tocht ik: soe it ek wurkje foar ynfoboksen? Dat bliek yndie te wurkjen. Mar it gie doe om in sikehûs, wêrfoar't ik de ynfoboksen organisaasje en bouwurk brûkte. Letter haw ik in spesjale ynfoboks foar sikehuzen oanmakke wêryn't dy beide funksjes kombinearre binne. Dat it wie alwer in moai skoft lyn dat ik dit trúkje foar it lêst brûkt hie. ::::::{{Ping|Mysha}} Goed punt, Mysha. Wêr soene wy dit it bêst delsette kinne? Ik tink op [[Wikipedy:Ynfoboks]]. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 sep 2024, 21.09 (CEST) :::::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Mysha}} Ik kaam der juster tafallich achter dat de wrapper net goed wurket op 'e mobile ferzje. Lofts njonken de ynfoboks begjin fuort de tekst mei regels fan heechút ien of twa wurden oer de hiele lingte fan 'e ynfoboks. Ik ha nyskrektsa eefkes oan it griemen west by it artikel oer Pienza, mar dêr feroare neat mei op 'e mobile ferzje. As jimme in oplossing witte soe it moai wêze, mar oars is it tink better gjin twa ynfoboksen ûnder inoar te brûken en kinne de dûbele ynfoboksen better ferwidere wurde. Hjoed-de-dei ynternette se in soad op 'e mobyl en sa as it no is liket it net moai en is it ferfelend lêzen. Ik wachtsje eefkes jimme reaksje ôf foardat ik se weihelje.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 16 okt 2025, 09.03 (CEST) ::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], goeie, ik haw dêr eefkes mei oan it pielen west, mar kin it ek net foarinoar krije, nuver, want [[Atos]] skynt by my op 'e mobyl wol goed te wurkjen, mar Pienza net. Faaks witte de oaren wat it euvel is? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 16 okt 2025, 09.44 (CEST) ::::::::::{{Ping|Kneppelfreed}} Ja nuver no? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 16 okt 2025, 10.45 (CEST) :::::::::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Ik haw Pienza en Atos ris ferlike, mar it iennichste ferskil dat ik sjoch is dat it wurd "wrapper" by Atos mei in lytse earste letter skreaun is, en by Pienza mei in haadletter. Dat sil it euvel wol net wêze, tink, mar jimme soene der by Pienza ris in lytse W fan meitsje kinne en sjen wat der dan bart. Fierders kin ik spitigernôch net helpe mei dit probleem, want ik haw wol in mobile tillefoan, mar dêr sit gjin ynternetferbining op. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 17 okt 2025, 02.48 (CEST) ::::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ik haw "wrapper" by Pienze feroare yn in lytse letter, ik tocht ik sil dat far de wissichheid dochs even besykje, mar it wurket noch hieltyd net. Ik wit it oars ek net. It kin faaks mar in hiel lyts dinkje wêze, mar safierhinne sjoch ik it net. Trouwens ik brûk de mobyl ek net om op de Wikipedy te lêzen, mar in soad jongerein sil faker de mobyl brûke. Ik soe it in skande fine dat we de twa ynfoboksen net brûke kinne om dy reden. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 17 okt 2025, 06.11 (CEST) :{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan &#39;e Esk}} Dat hie ik ek al besocht mei dy lytse letter. Ik lit it no eefkes gewurde en sjoch der nije wike eefkes nei. Ik besykje mar wat dan, as der in rige ûnsinnige feroaringen plakfine dan witte jimme dat ik der mei oan it knoeien bin. Ik soargje der wol wer foar dat er wer wurdt sa as it wie. Ik sels brûk it ynternet fan 'e mobyl wol faak en sa kaam ik der ek efter. Hawar, tank foar jim bydrage. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 17 okt 2025, 08.07 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Ik hie even in helder momint: kin dit probleem ek te krijen hawwe mei de oankundige [[Wikipedy:Oerlisside#Migration_to_Parsoid|"migraasje nei Parsoid"]]? Der sit sûnt likernôch in wike in keppeling yn 'e loftersydbalke, dy't "Report visual bug" hjit. Ik brûk de âlde lay-out; dêr is it de ûnderste ûnder it kopke "Helpmiddels". Der stiet in swarte sirkel efter mei in lytse letter '''i''' deryn. As je de cursor boppe de keppeling stean litte, komt de folgjende tekst yn byld: "If you see display errors, it may by due to Parsoid". [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 17 okt 2025, 23.13 (CEST) == Wiskje == {{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Wolle jo de 'Kategory:Plak yn Feneesje' wiskje? Dy ha'k by fersin oanmakke. Alfêste betanke. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 okt 2024, 22.52 (CEST) :Tuerlik, komt foar de bakker. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 13 okt 2024, 22.54 (CEST) == Kategoryen bisten & planten == Goeie. Ik woe fan 'e wike de kategory-yndieling fan bisten en planten mar ris oanpakke, dêr't wy it [[Oerlis:Slobeinen#Kategory|hjirre]] oer hân hawwe. Ik sil dêr hjoed in begjintsje mei meitsje. Jo hawwe doe oanbean om te helpen, en dat is hartstikkene moai, mar ik woe earst sels mar ris even sjen hoe't it giet. As it wat flot wol, dan tink ik dat ik my wol rêd. It helpt fansels dat der allinne mar spul by wei hoecht yn pleats fan dat der wat by moat. Mocht ik jo help al nedich wêze, dan jou ik wol in gil. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 27 okt 2024, 11.39 (CET) :Bêst genôch, jo witte my dan wol te finen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 27 okt 2024, 13.22 (CET) ::No, it is klear. It wie noch in hiel wurk, fral om't ik ek noch alderhanne nuverichheden tsjinkaam dy't mei-iens ek ôfhannele wurde moasten. Mei as hichtepunt in artikel oer de plant ([[heanen]]), blykber bedoeld as ferklearring fan it toponym [[Heanmar]], wêrby't de ferkearde plant ([[heinebal]]) beskreaun wie. It duorre troch dy omballingen allegearre in bytsje langer as ik yn 't foar hope hie, en ek om't we tiisdeitemiddei, doe't ik in flinke slach meitsje wollen hie, ûnferwachts besite krigen. Dat dat kaam my eins net sa gelegen. Mar hawar, it is wer klear. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 31 okt 2024, 18.52 (CET) :::{{Ping|Ieneach fan &#39;e Esk}} Goed wurk, dat sit jo net langer op 'e hûd. Moai dat dy put ek ôf is! Tige tank. == Ynfoboks populaasje == Goeie. Ik haw alfêst in ynfoboks foar bistepopulaasjes oanmakke foar as jo aansten oer de Barbarijske liuw skriuwe wolle. Dy stiet hjir: [[:Berjocht:Ynfoboks bistepopulaasje]]. It is deselde boks as dy't we foar bistesoarten brûke, mar in bytsje oanpast. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 24 jan 2025, 22.08 (CET) == Oer de holle sjoen? == Witte jo wol dat jo ien soarte iisfûgel oerslein hawwe? De [[Mangareva-iisfûgel]], sjoch [[:en:Mangareva kingfisher]]. Miskien dat jo jo nocht fan 'e iisfûgels hiene, mar ik haw de yndruk dat it in fersin is. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 apr 2025, 02.37 (CEST) :Nee, om earlik te wêze koe ik dêr net sa goed mei út de fuotten. Neffens de Ingelske side bestiet de fûgel noch en is de sitewaasje krityk, neffens de Nederlânske en Sweedske side is de fûgel útstoarn. De Ingelske side brûkt op 'e side fan 'e Mangareva-iisfûgel (''Todiramphus gambieri'') in ôfbyld fan 'e Niau-iisfûgel (''Todiramphus gertrudae''), dy't frjemd genôch op 'e Ingelske side fan 'e Niau-iisfûgel ûntbrekt. By Birdlife wurde de Mangareva- en de Niau-iisfûgel as ien en deselde fûgel behannele en hjit de fûgel Tuamotu Kingfisher (''Todiramphus gambieri''). Der is gjin soad ynformaasje oer de fûgel op Mangareva te finen, ek net wannear't de fûgel dêr libbe hat of útstoarn wêze soe. Ik koe allinne op [https://birdsoftheworld.org/bow/species/tuakin2/cur/introduction Birds of the World] wat ynfo fine oer de systematyk en dêr stiet dat der gjin bewiis is foar it útstjerren fan populaasjes en dat der noch in soad DNA-ûndersyk dien wurde moat. Ik bleau der wat yn hingjen en en woe der ek net te lang mei ompakke. Dêrom tocht ik lit maar eefkes gewurde.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 apr 2025, 07.45 (CEST) ::Okee, ik begryp it. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 apr 2025, 20.53 (CEST) ::Ik haw der nochris even nei sjoen, mar sa't ik it begryp binne de Niau-iisfûgel en de Mangareva-iisfûgel fan âlds twa ûndersoarten fan deselde soarte dy't letter opspjalten is yn twa selsstannige soarten. Ik helje dit út 'e paragraaf ''Status'' yn it artikel op de:. It artikel op en: liket eins oer de Niau-iisfûgel te gean en net oer de Mangareva-iisfûgel. Dat is wol in hiel nuvere flater. Op 'e byhearrende oerlisside is dêr al yn 2021 op wiisd, mar net ien dy't der wat oan dien hat. We kinne tink ik it artikel op en: yn dit ferbân wol bûten beskôging litte as ûnbetrouber. Hawwe jo noch nocht om op basis fan it Dútske artikel oer dit fûgeltsje te skriuwen? Oars wol ik it takom wykein of sa wol even oanpakke om 'e iisfûgels folslein te krijen. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 apr 2025, 21.06 (CEST) :::Ja wol hear, ik wol der wol eefkes nei sjen. Sil tink wol moarn wurde.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 apr 2025, 21.31 (CEST) ::::Bêst genôch. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 30 apr 2025, 22.01 (CEST) == Itaalje == Goeie. Even om jo op 'e hichte te hâlden: ik haw de kategory-yndieling fan plakken yn Itaalje oanpast sadat it dêr no giet sa't we it by oare lannen ek wend binne, bgl. Ruslân, Dútslân of de Feriene Steaten. Dy yndieling mei sawol Plak yn [regio] as Plak yn Itaalje wie fan hiel lang lyn. Ik miende dat ik dat al lang oanpast hie, mar blykber net. Ik wit wol dat de yndieling fan plakken yn Frankryk noch net alhiel doocht. Dêr moat ik letter mar ris nei sjen. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2025, 23.49 (CEST) == Translation request == Hello, RomkeHoekstra. Can you translate and create the articles [[:en:Mount Bazardüzü]] as [[Bazardüzü]] and [[:en:Phlegraean Fields]] as [[Campi Flegrei]] in West Frisian Wikipedia? The latter is an active supervolcano. Yours sincerely, [[Meidogger:Kurcke|Kurcke]] ([[Meidogger oerlis:Kurcke|oerlis]]) 26 feb 2026, 13.02 (CET) :Ik leau, hy hat it oer [[superfulkaan]]. ([https://www.itnijs.frl/2014/01/oarsaak-erupsje-superfulkaan-fun/ https://www.itnijs.frl/2014/01/oarsaak-erupsje-superfulkaan-fun/]) Ik bin der net wis at er dêr gelyk oan hat. :I assume, he is talking about [[en:Supervolcano]]. I am not sure that's justified, though. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 mrt 2026, 09.07 (CET) ::Yes, supervolcanoes often are restricted to volcanoes with a Volcanic Explosivity Index (VEI) 8, meaning the release of more than 1000 <sup>3</sup>km of volcanic material (ash, lava, etc...). However, volcanoes with a Volcanic Explosivity Index (VEI) 7, meaning the release of more than 100 <sup>3</sup>km of volcanic material, such as Campi Flegrei, are sometimes included and designated as supervolcanoes. [[Meidogger:Kurcke|Kurcke]] ([[Meidogger oerlis:Kurcke|oerlis]]) 3 mrt 2026, 17.00 (CET) :Thank you very much for the first article. If you have the time and interest, can you create the second article? [[Meidogger:Kurcke|Kurcke]] ([[Meidogger oerlis:Kurcke|oerlis]]) 11 mrt 2026, 08.07 (CET) ::{{Ping|Kurcke}} Sorry, I forgot. Here's the article in the Frisian language you requested: [[Campi Flegrei]].--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 mrt 2026, 09.08 (CET) :::Thank you very much. [[Meidogger:Kurcke|Kurcke]] ([[Meidogger oerlis:Kurcke|oerlis]]) 12 mrt 2026, 12.56 (CET) == Súd-Afrika == Goeiejûn @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle :-). Ik woe jo al even wize op de side oer de [[pleatsmoarden]] dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 4 apr 2026, 20.45 (CEST) :{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 4 apr 2026, 23.06 (CEST) ::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 apr 2026, 07.06 (CEST) == IUCN net beoardiele == Ik haw noch in ekstra IUCN-ôfbylding oanmakke (sjoch: [[:Ofbyld:IUCN-net.png]]), want ik kaam hieltyd soarten tsjin dy't noch net beoardiele wiene. It liek my goed ta dat ek even dúdlik oan te jaan. Ik wit net oft jo it ek brûke wolle - miskien sjogge jo der wol neat yn. Mar it is yn elts gefal beskikber. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 5 jul 2026, 23.21 (CEST) :Hiel moai, tige tank. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 6 jul 2026, 08.30 (CEST) == Lokwinske == Lokwinske mei it foltôgjen fan jo searje oer de dielsteaten fan Brazylje. Tige kreas. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 9 okt 2026, 00.17 (CEST) d57u1yo2hdflwhsay1pfwfsndljjwi4 Margo Dames 0 53230 1242186 852674 2026-10-08T15:02:45Z Drewes 2754 Filmografy by de tiid brocht 1242186 wikitext text/x-wiki '''Margo Dames''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[1 septimber]] [[1963]]) is in Nederlânske aktrise. Se spile yn riges as ''Kees & Co'' en ''Madelief''. Sûnt 1981 studearre se oan de Toanielakademy Maastricht dêr't se yn 1985 ôfstudearre. Dêrnei waard se oannomd by it Publiekstheater, dat no "Toneelgroep Amsterdam" hjit. Se is troud en hat trije bern. Har dochter [[Liv Stig]] spile [[Polleke]] yn de lyknammige film út 2003. == Filmografy == * 1986 - ''[[Steil achterover]]''- Bibi * 1989 - ''[[Leedvermaak (film)|Leedvermaak]]'' - Janna * 1991 - ''[[Eline Vere]]'' - Stim fan Eline * 1991 - ''[[Bij nader inzien]]'' - Marijke * 1992-1995 ''[[Bureau Kruislaan]]'' - Mary Meijer * 1995 - ''[[Antonia (film)|Antonia]]'' - Therese * 1996 - ''[[Tasten in het duister]]'' - Marloes Olaf * 1996 - ''[[Advocaat van de Hanen]]'' - Zwanet * 1996 - ''[[De jurk]]'' - Stewardess * 1998 - ''[[Madelief, krassen in het tafelblad]]'' - Mem fan Madelief * 1999 - ''[[Baantjer (telefyzjerige)|Baantjer]]'': De Cock en de moord uit woede - Linda Droog * 2001 - ''[[Down (film)|Down]]'' - Aerobics ynstruktrise * 2001-2002 - ''[[Rozengeur & Wodka Lime]]'' - Corine Schwartz-Stading * 2001 - ''[[Baantjer (telefyzjerige)|Baantjer]]'': De Cock en de moord op de catwalk - Barbara Nielsen * 2002 - ''[[Schiet mij maar lek]]'' - gastrol * 2004-2006 - ''[[Kees & Co]]'' - Joke Speijer * 2006 - ''[[De vogelaar]]'' - Sophie * 2007 - ''[[Timboektoe (film)|Timboektoe]]'' - mem fan Valerie en Anoek * 2009 - ''[[High School Musical#High School Musical: "De Musical"|High School Musical]]'' - Juffrou Darbus ( dramadosinte) * 2009 - ''[[Julia's Hart (film)|Julia's Hart]]'' - Lilian Staalmeester * 2009 - ''[[De Co-assistent]]'' - Kim Lodeizen (ôfl. ''Een oude vriendin'') * 2009 - ''[[Flikken Maastricht]]'' - mevrouw de wind (ôfl. ''Valse Liefde'') * 2009 - ''[[Happy End]]'' - Gast yn restaurant * 2010 - ''[[13 in de oorlog]]'' - Madeleine de klerk * 2012 - ''[[Feuten]]'' - Anna van Genugten * 2014 - ''Bloedverwanten'' - Marga Nijman * 2015 - ''Gouden Bergen'' - Frederique * 2015 - ''De Affaire'' - Carolien Kuil * 2016 - ''Mouna's Keuken'' - Coco * 2018 - ''[[ De Spa]]'' - gastrol * 2020 - ''[[Alles is zoals het zou moeten zijn (film)|Alles is zoals het zou moeten zijn]]'' - frou Fan Kralingen * 2021 - ''[[Dertigers (Nederlandse televisieserie)|Dertigers]]'' - Vivian * 2023 - ''[[Alles is nog steeds zoals het zou moeten zijn]]'' - frou van Kralingen * 2024 - ''De Ring'' - mem fan Anna * 2024 - ''Het boek van alle dingen'' - frou Van Amersfoort * 2025 - ''[[Flikken Maastricht]] - Hager Krot'' * 2025-no - ''[[Goede tijden, slechte tijden]]'' - Elly Cuperus * 2025 - ''[[De Vuurwerkramp]]'' - Gertie {{Boarnen|boarnefernijing= * [http://www.grosfeld.mijnlinks.net/27/index.php?siteId=27&pageId=65 website fan Bureau Grosfeld] }} {{DEFAULTSORT:Dames, Margo}} [[Kategory:Frysk toanielakteur]] [[Kategory:Frysk telefyzje-akteur]] [[Kategory:Frysk filmakteur]] [[Kategory:Nederlânsk toanielakteur]] [[Kategory:Nederlânsk telefyzje-akteur]] [[Kategory:Nederlânsk filmakteur]] [[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]] [[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]] [[Kategory:Persoan berne yn 1963]] 1upn8lb5i8r98md3vu4frbdfq1dd61m Ben Jones (akteur) 0 70228 1242215 1242163 2026-10-08T22:12:00Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1242215 wikitext text/x-wiki {{wrapper}} |{{Akteur | ôfbylding = Ben L. Jones and the General Lee (1999).jpg | ôfbyldingstekst = Ben Jones mei de ''General Lee'', de [[Dodge Charger]] <br>fan 'e Dukes. | ôfbyldingsbreedte = | namme = Ben Jones | echte namme = Ben Lewis Jones | nasjonaliteit = [[File:Flag of the United States.svg|20px]] [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] | berne = [[30 augustus]] [[1941]] | berteplak = [[Tarboro (Noard-Karolina)|Tarboro]] ([[Noard-Karolina]]) | stoarn = [[9 augustus]] [[2026]] | stjerplak = [[Washington (Virginia)]] | etnisiteit = [[File:Flag of the United States.svg|20px]] [[Angelsaksyske Amerikanen|Angelsaksysk&nbsp;Amerikaansk]] | jierren aktyf = [[1963]] – [[1986]] & [[1995]] – no | webside = ''gjint'' }} |- ||{{Politikus | namme = Ben Jones | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | nasjonaliteit = | bertedatum = | berteplak = | stjerdatum = | stjerplak = | etnisiteit = | partij = [[Demokratyske Partij (Feriene Steaten)|Demokratyske Partij]] | funksje1 = Lid fan it [[Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]]<br> (foar it 4de Distrikt fan [[Georgia]]) | regear1 = | amtsperioade1 = [[1989]] – [[1993]] | foargonger1 = [[Pat Swindall]] | opfolger1 = [[John Linder]] }} |- |} '''Ben Jones''' (folút: '''Ben Lewis Jones'''; [[Tarboro (Noard-Karolina)|Tarboro]] ([[Noard-Karolina]]), [[30 augustus]] [[1941]] - [[Washington (Virginia)]], [[9 augustus]] [[2026]])<ref>{{Citeer web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/ben-jones-dead-dukes-of-hazzard-cooter-1236669823/|titel=Ben Jones, Cooter Davenport on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 84|achternaam=Barnes|voornaam=Mike|datum=2026-08-09|bezochtdatum=2026-08-10|werk=The Hollywood Reporter|taal=en-US}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.nytimes.com/2026/08/10/arts/television/ben-jones-dead.html |titel=Ben Jones, 'Dukes of Hazzard' Actor and Congressman, Dies at 84 |datum=2026-08-10 |werk=The New York Times |taal=en-US}}</ref> wie in [[Feriene Steaten|Amerikaansk]] [[akteur]], [[politikus]], [[toanielskriuwer]], [[senarioskriuwer]], [[essayist]] en [[film]]produsint, dy't benammen bekend waard troch syn rol as monteur Cooter Davenport yn 'e populêre [[tillefyzje]]searje ''[[The Dukes of Hazzard (telefyzjesearje)|The Dukes of Hazzard]]'', yn 'e earste helte fan 'e jierren tachtich. Letter siet er fan [[1989]] oant [[1993]] foar de [[Amerikaanske steaten|steat]] [[Georgia]] yn it [[Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]]. Sûnt de midden fan 'e njoggentiger jierren leit er him benammen ta op it behâld fan it ''Dukes of Hazzard''-erfskip yn ferskate [[museum|museä]]. ==Libben en karriêre== Ben Jones waard yn [[1941]] berne yn [[Tarboro (Noard-Karolina)|Tarboro]], yn 'e [[Amerikaanske steaten|steat]] [[Noard-Karolina]]. Hy slagge yn [[1959]] foar it eksamen fan 'e [[middelbere skoalle]] oan 'e Woodrow Wilson High School yn [[Portsmouth (Firginia)|Portsmouth]], yn [[Firginia]], wêrnei't er fjouwer jier studearre oan 'e [[Universiteit fan Noard-Karolina]]. Neitiid sette Jones útein mei in karriêre as [[akteur]], wêrby't er lytse roltsjes hie yn ferskate [[tillefyzje]]searjes en [[film]]s, wêrûnder ''[[Moonrunners]]'', út [[1975]], en ''[[Smokey and the Bandit]]'', út [[1977]]. Hy waard bekend doe't [[tillefyzje]]produsint en -[[regisseur]] [[Gy Waldron]], mei wa't er gearwurke hie yn ''Moonrunners'', him de rol taparte fan 'e monteur Cooter Davenport, yn 'e hitsearje ''[[The Dukes of Hazzard (telefyzjesearje)|The Dukes of Hazzard]]'', dy't rûn fan [[1979]] oant [[1985]]. Doe't dy rige úteinlik ophold, gie Jones de [[polityk]] yn, as lid fan 'e [[Demokratyske Partij (Feriene Steaten)|Demokratyske Partij]]. Yn [[1986]] ferlear er de striid om in sit yn it [[Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]] foar de steat [[Georgia]] fan 'e [[Republikeinske Partij (Feriene Steaten)|Republikein]] [[Pat Swindall]], mar dochs helle er 47% fan 'e stimmen, wat folle mear wie as dat waarnimmers yn 't foar ferwachte hiene. Yn [[1988]] died er nochris in wraam, en doe fersloech er Swindall maklik, en kaam er as offurdige yn it [[Amerikaanske Kongres]]. Yn [[1990]] waard er nipt werkeazen, mar yn [[1992]], doe't de [[kiesdistrikt]]sgrinzen yn Georgia yn syn neidiel ferlein wiene, ferlear er de slach. Yn [[1994]] died er fannijs mei, en doe wie syn tsjinstanner [[Newt Gingrich]], dy't neitiid de foarsitter fan it Hûs fan Offurdigen wurde soe. By dy gelegenheid krige Jones 35% fan 'e stimmen. Yn [[1998]] ferbriek Jones de rangen binnen de Demokratyske Partij troch ûnder it [[Monica Lewinsky]]-skandaal presidint [[Bill Clinton]] te freegjen om ôf te treden. Hoewol't dat him troch oare Demokraten net yn tank ôfnommen waard, is Jones noch altyd aktyf yn 'e partij. Yn [[2002]] besocht er nochris (en om 'e nocht) om in sit yn it Hûs fan Offurdigen te bemachtigjen, diskear foar de steat [[Firginia]], tsjin 'e sittende Republikeinske ôffurdige [[Eric Cantor]]. Dêrmei waard Jones ien fan 'e mar in pear Amerikaanske politisy dy't har foar ferskillende steaten kandidaat steld hawwe. Nei't syn politike karriêre mids jierren njoggentich op 'e non rûn wie, begûn Jones wer te wurkjen as akteur. Hy hie gastrollen en oare lytse roltsjes yn ferskate tillefyzjesearjes, lykas ''[[Sliders]]'' en ''[[As the World Turns]]'', en spile ek yn 'e Clinton-[[parody]] ''[[Primary Colors]]'', út [[1998]]. Fierders wied er mei de rest fan 'e âlde ''cast'' te sjen yn ferskate ''Dukes of Hazzard''-reünyfilms, en teffens skreau er politike [[essay|essay's]] en in ienmans[[toanielstik]] oer de legindaryske [[honkbal]]spiler "Dizzy Dean", dat er eigenhandich op 'e planken brocht. Fierders wie Jones de driuwende krêft efter de iepening fan ferskate ''Dukes of Hazzard''-[[museum|museä]], û.m. yn [[Nashville (Tennessee)|Nashville]] en yn [[Gatlinburg (Tennessee)|Gatlinburg]], beide yn 'e steat [[Tennessee]]. Ek organisearre er foarhinne it jierlikse ''Dukefest'' (in gearkomste fan fanatike fans fan 'e searje) en is er resinter behelle yn 'e ''Shenandoah Jamboree'', in [[country]]muzykshow yn 'e [[Shenandoah (rivier)|Shenandoahdelling]] yn [[Firginia]]. Yn [[2013]] skreau Jones it [[senario]] foar de [[koarte film]] ''Moon Hollow'', en produsearre dy ek. Jones hat ferskate kearen troud west. Syn hjoeddeistige oarehelte is Alma Viator. Ut eardere [[houlik]]en hat er in dochter, Rachel, en in soan, Walker. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0427549/ Folsleine filmografy fan Ben Jones yn 'e ''Internet Movie Database'' (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Ben_Jones_(Georgia_congressman) ''References'', op dizze side]. {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Jones, Ben}} [[Kategory:Amerikaansk telefyzje-akteur]] [[Kategory:Amerikaansk filmakteur]] [[Kategory:Amerikaansk toanielakteur]] [[Kategory:Amerikaansk filmprodusint]] [[Kategory:Amerikaansk senarioskriuwer]] [[Kategory:Amerikaansk toanielskriuwer]] [[Kategory:Amerikaansk federaal politikus]] [[Kategory:Lid fan it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen]] [[Kategory:Persoan berne yn 1941]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]] qcj74sfnys4557tqijoo2p936gwbhmj Sint-Adelbertabdij 0 88771 1242194 1225692 2026-10-08T18:22:54Z RomkeHoekstra 10582 + ynfoboks, tf, tekst útwreide. 1242194 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks kleaster | namme = Sint-Adelbertabdij | ôfbylding = Adelbertabdij - Egmond-Binnen - 20349882 - RCE.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De Sint-Adelbertabdij yn Egmond-Binnen | wapen = | lân = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]] | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2= [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Egmond-Binnen]] | adres = Vennewatersweg 27a | koördinaten = | denominaasje = [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] | tsjerkeprovinsje = | bisdom = | aartsbisdom = | oarder = [[Benediktinen|Benediktinen (OSB)]] | kongregaasje = Kongregaasje fan 'e Annunsjaasje | oprjochting = begjin 10e iuw | oprjochter = Greve Dirk I | opheffing = 1573<br>(ferneatige troch de [[wettergeuzen]]) | weriepening = 1935 | patroanhillige = [[Adelbert fan Egmond|Sint-Adelbert]] | wijd oan = | status = | hjoeddeiske funksje = Aktive abdij | arsjitekt = [[Alexander Kropholler]]<br>[[Bernardus Joannes Koldewey]] | yngenieur = | boujier = 1933–1935 (nijbou) | sloopjier = 1573 (âlde abdij) | boustyl = [[Delftske Skoalle]] / Traditionalisme | hichte = | monumintale status = [[Ryksmonumint]] | monumintnûmer = 515865 | oare gegevens = | webside = [https://www.abdijvanegmond.nl/ abdijvanegmond.nl] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 35 | lat_sec = 48 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 39 | lon_sec = 51 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} De '''Sint-Adelbertabdij''' is in [[Benediktinen|benediktinerabdij]] yn [[Egmond-Binnen]] yn [[Noard-Hollân]]. De stoflike omskotten fan 'e hillige [[Adelbert fan Egmond]] lizze ûnder it alter fan 'e abdijtsjerke. Ek de [[Hollân|Hollânske]] greven [[Durk II fan Hollân|Durk II]], [[Aarnout fan Hollân|Aarnout]], [[Durk III fan Hollân|Durk III]], [[Durk V fan Hollân|Durk V]], [[Floris I fan Hollân|Floris I]] en [[Floris II fan Hollân|Floris II]] waarden yn 'e abdij beïerdige. == Skiednis == De Sint-Adelbertabdij is de âldste [[abdij]] fan [[Hollân]]. Yn 'e iere tsiende iuw stifte greve [[Durk I]] in houten nonnekleaster. Syn soan en opfolger [[Durk II fan Hollân|Durk II]] ferfong de houten gebouwen troch in stiennen tsjerke. Hy liet lykwols ek de nonnen ferfange troch [[benediktinen|benediktynske]] muontsen út 'e Sint-Pitersabdij fan [[Gint]] om't dy harren better ferdigenje koene. De muontsen spilen in grutte rol yn 'e wetterbehearsking (lykas de oanlis fan 'e Zanddijk yn 1050 en letter ek de Hogedijk en de Krommedijk) en it kleaster wie in wichtich steunpunt foar de Hollânske greven yn harren striid tsjin 'e West-Friezen. De abdij ûntjoech him yn 'e [[midsiuwen]] ta in wichtich religieus en kultureel sintrum yn Hollân. De muontsen skreaune ek boeken lykas de [[Annalen fan Egmond]] (±1100) en sa ûntstie in mânske bibleteek. Grevinne [[Petronella fan Loataringen|Petronilla]] (de widdo fan Floris II) liet nei 1121 de stiennen tsjerke ôfbrekke en ferfange troch in folle gruttere [[Romaanske arsjitektuer|romaanske]] abdijtsjerke. Hja spile in krúsjale rol yn 'e machtsútwreiding fan 'e abdij en stifte yn 1133 ek de frouljusabdij fan Rijnsburg. Om't de beide abdijen sa nau mei it Hollânske grevehûs ferbûn wienen, waarden de manlike greven fan Hollân meastentiids yn Egmond begroeven en in grut part fan 'e grevinnen yn Rijnsburg. [[Ofbyld:Gezicht op de abdij van Egmond De Abdij van Egmond in de 16e eeuw (titel op object), RP-P-OB-73.733.jpg|thumb|left|De 16e-iuwske abdij fan Egmond]] Yn [[1573]] waard de abdij yn opdracht fan [[Willem fan Oranje]] troch de [[wettergeuzen]] ûnder lieding fan [[Diederik Sonoy]] ferneatige. Dat barde om te foarkommen dat Spaanske troepen de abdijgebouwen as basis of fêsting brûke soene by it belis fan Alkmar. Mei de besittingen fan 'e abdij waard de oprjochting fan 'e [[universiteit fan Leien]] betelle. De ruïnes bleaune bestean oant om 1800 hinne en waarden dêrnei sloopt. It 12-iuwske [[timpaan fan Egmond]], dat boppe de poarte yn 'e westfasade siet, bleau bewarre en is sûnt 1842 ûnderdiel fan 'e kolleksje fan it [[Ryksmuseum Amsterdam]]. == De moderne abdij == Nei de [[Earste Wrâldoarloch]] hat de katolike politikus [[Charles Ruijs de Beerenbrouck]] krewearre foar it fannijs oprjochtsjen fan 'e abdij. Hy krige de bynamme ''"edelman-bedelman"'' meidat er oeral om jild frege foar de oanskaf fan 'e grûn en de kosten fan 'e nijbou. It jild kaam der en yn [[1933]] waard útein set mei de bou. Op 23 augustus [[1935]] kamen de earste mûntsen yn it nije gebou oan. It ambisjeuze plan fan arsjitekt [[A.J. Kropholler]] waard lykwols mar foar in part útfierd. Op 12 maart [[1936]] krige it nije kleaster de status fan ''prioratus simplex'' ("ienfâldige [[priorij]]"). Yn 1950 folge de opwurdearring ta abdij. Yn 'e perioade 1948-1953 waard it gebou troch arsjitekt [[Bernardus Joannes Koldewey]] útwreide mei in wenpart en in tsjerke. De tsjerke krige yn 1954 in nij alter fan René van Seumeren, dat droegen wurdt troch fjouwer muontsen, dy't de fjouwer monastike ûnthjitten symbolisearje: earmoed, selibatêre suverens, hearrigens en stabiliteit. Sûnt 1945 beskikt de abdij oer in ambachtlike kearsemakkerij. Yn harren abdijwinkel wurdt ûnder oare lokaal produsearre tsiis en bier fan Brouwerij Egmond ferkocht. Yn 'e perioade 2008-2010 waard in yngripende ferbouwing fan it Koldewey-part trochfierd troch arsjitekt Toon Oomen, dy't ek it ûntwerp fan in nije portaal foar syn rekken naam. == Erfgoed == [[Ofbyld:Cornelis Pronk Egmond.jpg|thumb|left|Ruïne fan de abdij om 1725 (fan [[Cornelis Pronk]])]] By it ferneatigjen fan 'e âlde abdij yn 1573 binne de [[Relikwy|reliken]] yn feiligens brocht by de biskop fan Haarlim. De abdij hat reliken fan ûnder oaren [[Adelbert fan Egmond]], [[Willibrord]], [[Benediktus fan Nursia]] en [[Nikolaas fan Myra]]. It 9e-iuwske Evangeliarium fan Egmond waard mear as sânhûndert jier yn 'e Egmondske abdij brûkt en leit no yn 'e [[Keninklike Bibleteek]] fan [[De Haach]]. Dêr leit ek in 12e-iuwske boekebân fan bewurke ivoar. It 12e-iuwske manuskript ''Epistolae Pauli cum argumentis'' (brieven fan Paulus mei kommintaar) is likegoed ôfkomstich út 'e Sint-Adelbertabdij. Foar de ferneatiging fan 1573 waard it oerbrocht nei de Stedsbibleteek yn Utert. Hjoed-de-dei wurdt it bewarre yn 'e Universiteitsbibleteek Utert ûnder de namme "Handschrift 34". It 12e-iuwske Timpaan fan Egmond, dat boppe it portaal yn 'e westgevel fan 'e abdijtsjerke siet, bleau by de sloop om 1800 hinne bewarre en heart sûnt 1842 ta de kolleksje fan it [[Ryksmuseum Amsterdam]]. It heart ta de wichtige foarbylden fan romaanske byldhoukeunst út 'e noardlike Nederlannen. In foarbyld fan goatyske ealsmeikeunst út dizze regio is de 14e-iuwske abtsstêf fan 'e abdij fan Egmond, dy't hjoed-de-dei yn it Museum Catharijneconvent yn Utert leit. == Abten == * Gerard Mathijsen (1984–2020) * Thijs Ketelaars (2020-) == Sjoch ek == * [[Annalen fan Egmond]] <gallery widths="125" heights="125"> Timpaan van Egmond.jpg|Timpaan Egmond Gospels - 76 F 1 - 014r.jpg|Evangeliarium van Egmond, ± 900 Band van kalfsleer met ingelegd (12e eeuws) ivoor-KONB12-76F3.jpeg|Boekebân mei ivoaren reliëf, 12e iuw MCC-69468_Abtsstaf_van_de_abdij_te_Egmond,_in_de_krul_een_voorstelling_van_de_kroning_van_Maria_door_Christus,_voorstellingen_van_heiligen_en_apostelen_in_doors_(1).tif|Abtsstêf fan 'e abdij fan Egmond, ± 1335 2024 RMO, Het jaar 1000, kapiteel Abdij v Egmond.jpg|11e iuwsk ferware kapiteel, (kolleksje Abdij fan Egmond) </gallery> {{boarnen|boarnefernijing= * Webside oe [http://www.engelfriet.net/Alie/Aad/abdijkasteelegmond.htm De skiednis fan de Abdij en it Kastiel fan Egmond]. <References/> ---- {{Commonscat|Sint-Adelbertabdij, Egmond}} }} [[Kategory:Kleaster yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Organisaasje mei ûnbekend jier fan oprjochting]] [[Kategory:Organisaasje oprjochte yn de 10e iuw]] [[Kategory:Organisaasje opheft yn 1573]] [[Kategory:Organisaasje oprjochte yn 1933]] [[Kategory:Bouwurk út de 10e iuw]] [[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1800]] [[Kategory:Bouwurk út 1935]] hlfcg14ruz4jb1rebxxjcjpxf80brsw Slach oan de Little Bighorn 0 90830 1242210 1242156 2026-10-08T22:07:19Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* De oanfal en weromtocht fan Custer */ red 1242210 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks militêr konflikt |conflict= Slach oan de Little Bighorn <br><small>(ûnderdiel fan 'e [[Grutte Sû-Oarloch fan 1876]])</small> |image=[[File:Charles Marion Russell - The Custer Fight (1903).jpg|300px]] |caption=''The Custer Fight'', troch [[Charles Marion Russell]] út [[1903]]. |date=[[25 juny|25]] – [[26 juny]] [[1876]] |place=oan 'e [[igge]] fan 'e [[rivier]] de [[Little Bighorn (rivier)|Little Bighorn]], <br>yn súdlik [[Montana]] |result=[[Yndianen|Yndiaanske]] oerwinning |combatant1=[[File:Flagge United Sioux Tribes.PNG|border|20px]] [[Lakota (folk)|Lakota]] <br>[[File:Flagge United Sioux Tribes.PNG|border|20px]] [[Westlike Dakota (folk)|Westlike&nbsp;Dakota]] <br>[[File:Flagge United Sioux Tribes.PNG|border|20px]] [[Eastlike Dakota (folk)|Eastlike&nbsp;Dakota]] <br>[[File:Flagge fan de Noardlike Sjajinne Stamme.PNG|border|20px]] [[Noardlike&nbsp;Sjajinnen]] <br>[[File:Flagge fan de Arapaho Stamme fan it Wind River Reservaat.PNG|border|20px]] [[Noardlike Arapaho (folk)|Noardlike&nbsp;Arapaho]] |combatant2=[[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] <br>[[File:Flagge fan de Mandan, Hidatsa & Arikara Naasje.png|border|20px]] [[Arikara (folk)|Arikara]] <br>[[File:Flagge fan de Kro Stamme.png|border|20px]] [[Krieën (folk)|Krieën]] |commander1=[[Sittende Bolle]] <br>[[Mâl Hynder]] <br>[[Gal (opperhaad)|Gal]] <br>[[John Grass]] <br>[[Amerikaansk Hynder de Aldere|Amerikaansk&nbsp;Hynder]] <br>[[Twa Moannen]] <br>[[Kreupele Blanke Man]]&nbsp;†<br>[[Tsjeppe Noas]] |commander2=[[George Armstrong Custer|George&nbsp;A.&nbsp;Custer]]&nbsp;†<br>[[Marcus Reno]] <br>[[Frederick Benteen]] <br>[[Myles Keogh (militêr)|Myles Keogh]] †<br>[[Thomas Custer]] †<br>[[James Calhoun (militêr)|James Calhoun]] †<br>[[Charles Varnum]] <br>[[Thomas McDougall]] |strength1=±2.000 |strength2=647 |casualties1=136 deaden<br> 160 ferwûnen |casualties2=280 deaden<br> 57 ferwûnen | mapname = Montana-reliëf | mapwidth = 300 | lat_deg = 45 | lat_min = 33 | lat_sec = 54 | lat_dir = N | lon_deg = 107 | lon_min = 25 | lon_sec = 44 | lon_dir = W | tekst by posysjekaart = Lokaasje fan 'e Slach oan 'e Little Bighorn yn 'e [[Amerikaanske steat]] [[Montana]]. | ôfbylding99 = | ôfbyldingstekst99 = | ôfbyldingsbreedte99 = }} De '''Slach oan de Little Bighorn''' wie in [[fjildslach]] dy't op [[25 juny|25]] en [[26 juny]] [[1876]] útfochten waard oan 'e [[igge]] fan 'e [[rivier]] de [[Little Bighorn (rivier)|Little Bighorn]] yn wat no it suden fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[Amerikaanske steaten|steat]] [[Montana]] is. Dit treffen hearde ta de [[Grutte Sû-Oarloch fan 1876]], wêrby't de [[Feriene Steaten]] definityf in ein makken oan 'e selsstannichheid fan 'e [[Yndianen|Yndiaanske]] [[folk]]en yn it noardlike part fan 'e [[Grutte Flakten (Noard-Amearika)|Grutte Flakten]]. Yn dat ramt wie de Slach oan 'e Little Bighorn lykwols in slimme tebeksetter, mei't dat treffen útrûn op in klinkende oerwinning foar de Yndianen. Yn dizze [[fjildslach]] foel it [[Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint]] ûnder lieding fan [[luitenant-kolonel]] [[George Armstrong Custer]] in [[Yndianen|Yndiaansk]] [[doarp]] oan dêr't tafalligerwize in grut part fan 'e oarlochssterkte fan 'e [[Sû (folk)|Sû]] (''Sioux''), [[Sjajinnen]] (''Cheyenne'') en [[Arapaho (folk)|Arapaho]] gearkommen wie. Ynspirearre troch de [[fizioen|fizioenen]] fan 'e [[medisynman]] [[Sittende Bolle]], en oanfierd troch de [[opperhaad|opperhaden]] [[Mâl Hynder]] en [[Gal (opperhaad)|Gal]], sloegen de Yndianen de oanfal fan 'e troepen fan [[majoar]] [[Marcus Reno]] op 'e suderein fan harren doarp ôf, wêrnei't se oan 'e noarderein de oanfal fan Custer sels brieken noch foar't dy goed en wol begûn wie. De fiif [[kompanjy (militêre ienheid)|kompanjyen]] [[kavalery]] fan Custer waarden doe op in [[heuvel]]top besingele en oan 'e lêste man ta útrûge. De troepen fan Reno waarden ek besingele, mar koene nei twa dagen ûntset wurde troch Amerikaanske fersterkings. Yn totaal kamen der 268 Amerikanen om, wat de Slach oan de Little Bighorn ta ien fan 'e swierste nederlagen makke dy't de Amerikanen ea tsjin 'e Yndianen litten. ==Foarskiednis== Spannings tusken lânseigen [[Yndianen|Yndiaanske]] [[folk]]en en de almar opkringende stream fan [[jeropide ras|blanke]] kolonisten soargen yn 'e twadde helte fan 'e [[njoggentjinde iuw]] kear op kear foar [[oarloch]] op 'e [[Grutte Flakten (Noard-Amearika)|Grutte Flakten]] fan [[Noard-Amearika]]. Yn 'e [[Dakota's]], [[Wyoming]] en [[Montana]] waard dêrby troch de [[Feriene Steaten]] fral fochten mei de [[Lakota (folk)|Lakota]], it westlike diel fan 'e [[Grutte Sû Naasje]], en harren bûnsgenoaten, de [[Noardlike Sjajinnen]] en de [[Noardlike Arapaho (folk)|Noardlike Arapaho]]. Nei de [[Oarloch fan Reade Wolk]] ([[1866]]-[[1868]]) folge der in perioade fan relative [[frede]], mar doe't der yn [[1874]] by de [[Ekspedysje nei de Black Hills]] [[goud]] fûn waard, wie in nije [[oarloch]] ûntsjinkearber. [[File:Little_bighorn_memorial_overview_with_clouds.jpg|left|thumb|250px|It slachfjild yn [[2005]].]] De [[Black Hills]] foarmen ûnderdiel fan it [[Grutte Sû Reservaat]] dat de Lakota en harren neie sibben, de [[Westlike Dakota (folk)|Westlike Dakota]], yn [[1868]] by it twadde [[Ferdrach fan Fort Laramie (1868)|Ferdrach fan Fort Laramie]] tawiisd wie. Boppedat wiene dy [[heuvel]]s foar de Lakota hillich, en soene se der nea frijwillich ôfstân fan dwaan. De ûntdekking fan goud dêre brocht in tastream fan [[goudsiker]]s op gong ûnder de saneamde [[Goudkoarts fan de Black Hills]], en doe't it Amerikaanske regear besleat om, yn striid mei it Ferdrach fan Fort Laramie, sokken net tsjin te hâlden as se Yndiaansk lân binnenkringe woene, besleaten de Lakota om eigenhandich harren rjochten te beskermjen. Lulkens ûnder de Amerikaanske befolking oer de dea fan guon goudsikers en de frij algemien oanhongen miening dat it Amerikaanske regear de Black Hills oan 'e Lakota ûntnaderje moast, laten úteinlik ta it útbrekken fan 'e [[Grutte Sû-Oarloch fan 1876]]. Hoewol't in grut diel fan 'e Yndianen deryn tastimde om yn 'e almar krimpende [[Yndianereservaat|reservaten]] te bliuwen en har ôfsidich te hâlden, joegen in protte har by de foaroansteande Lakota-[[medisynman]] [[Sittende Bolle]], dy't him bûten it Grutte Sû Reservaat yn it iepen lân fan 'e [[Powder (rivier yn Montana)|Powderrivier]] ophold, yn súdlik [[Montana]]. Under in [[sinnedûns]]seremoanje dy't omtrint [[5 juny]] [[1876]] holden waard, krige Sittende Bolle in [[fizioen]] wêryn't er "soldaten yn syn kamp fallen seach, sa't [[sprinkhoanne]]n út 'e loft rûgelje." Tsjin dy tiid wiene de Amerikanen al úteinset mei harren simmerkampanje, wêrby't se de Yndianen fan trije ferskillende kanten oanfallen en ynslute woene. Ut it noarden kaam de Montana-kolonne, ûnder befel fan [[kolonel]] [[John Gibbon]], dy't op [[30 maart]] ôfset wie út [[Fort Ellis]] mei 6 [[kompanjy (militêre ienheid)|kompanjyen]] fan it 7e Ynfanteryrezjimint en 4 kompanjyen fan it 2e Kavaleryrezjimint. Ut it suden teach op [[29 maaie]] [[brigadegeneraal]] [[George Crook]] op, mei de Wyoming-kolonne út [[Fort Fetterman]], besteande út 10 kompanjyen fan it 3e Kavaleryrezjimint, 5 fan it 2e Kavaleryrezjimint, 2 fan it 4e Ynfanteryrezjimint en 3 fan it 9e Ynfanteryrezjimint. En út it easten wei kaam brigadegeneraal [[Alfred Terry]] mei de Dakota-kolonne út [[Fort Abraham Lincoln]], dy't op [[17 maaie]] ôfset wie en bestie út 2 kompanjyen fan it 17e Ynfanteryrezjimint, it [[Gatling gun|Gatling]]-[[mitrailleur]]detasjemint fan it 20e Ynfanteryrezjimint en de 12 kompanjyen fan it [[Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint]], dat ûnder befel stie fan [[luitenant-kolonel]] [[George Armstrong Custer]]. Custer hie foar it Noarden yn 'e [[Amerikaanske Boargeroarloch]] fochten en dêrby de reputaasje wûn in dryst befelfierder te wêzen. Hy hie yn 'e oarloch de rang fan [[generaal-majoar]] berikt, mar wie neitiid fanwegen in oerskot oan [[ofsier]]en yn [[militêre rang|rang]] weromset nei [[luitenant-kolonel]]. Yn [[1868]] hied er yn it [[Yndiaanske Territoarium]] (it hjoeddeiske [[Oklahoma]]) ûnder de [[Súdlike Sjajinnen]] it [[Bloedbad fan de Washita]] oanrjochte. Krekt foar't de simmerkampanje fan [[1876]] fan start gean soe, rekke er behelle yn it saneamde [[Hannelspostskandaal (1876)|Hannelspostskandaal]], en moast er oangeande dat [[korrupsje]]skandaal foar it [[Amerikaanske Kongres]] tsjûgje. Dêrby makke er frijwat fijannen en it wie inkeld troch de net-ôflittende stipe fan syn superieuren, de [[generaal]]s [[William Tecumseh Sherman|Sherman]], [[Philip Sheridan|Sheridan]] en Terry, dat er uberhaupt oan 'e fjildtocht dielnimme mocht. Dêrby waard er lykwols ûnder direkt tafersjoch pleatst fan generaal Terry. Yn [[Fort Snelling (Minnesota)|Fort Snelling]] sei Custer tsjin [[kaptein (rang)|kaptein]] [[William Ludlow]], it haad fan Terry syn ôfdieling [[sjeny (striidkrêften)|sjeny]], dat er by de earste gelegenheid by Terry wei "útnaaie" (''cut loose'') soe. Dy útspraak wiist derop dat Custer syn ambysje om op eigen manneboet in wichtige oerwinning te boeken, ferantwurdlik wie foar de ramp dêr't de fjildtocht foar de Amerikanen op útrinne soe. [[File:Custer_Bvt_MG_Geo_A_1865_LC-BH831-365-crop.jpg|left|thumb|200px|[[Luitenant-kolonel]] [[George Armstrong Custer]].]] De kolonne fan Terry en Custer waard beselskippe troch in [[bagaazjetrein]] besteande út 'e [[fuorman|fuorlju]] fan 150 [[wein]]en en de lieders fan gâns rigen [[pakezel]]s. Op [[29 maaie]] joegen boppedat oan 'e mûning fan 'e [[Powder (rivier yn Montana)|Powderrivier]] trije kompanjyen fan it 6e Ynfanteryrezjimint har by de kolonne, dy't út [[Fort Buford]], oan 'e rivier de [[Missoury (rivier)|Missoury]], nei de [[Yellowstone (rivier)|Yellowstone]] marsjearre wiene om dêr in foarriedepot oan te lizzen. Letter arrivearre ek it [[steamskip]] de ''Far West'', dat 200&nbsp;ton foarrieden út Fort Abraham Lincoln brocht en foar anker gie op it plak dêr't de [[Bighorn (rivier)|Bighorn]] en de [[Little Bighorn (rivier)|Little Bighorn]] gearfloeiden. De koördinaasje fan 'e trijefâldige oanfal gie op [[17 juny]] nei de barrebysjes, doe't de súdlike kolonne ûnder generaal Crook yn 'e [[Slach oan de Rosebud]] ta stilstân brocht waard. Hoewol't Crook sels úthold in oerwinning behelle te hawwen, in bewearing dy't in beskaat gehalte fan wierheid befette om't er oan 'e ein fan 'e slach stânholden hie op it slachfjild, binne [[histoarikus|histoarisy]] it deroer iens dat de Yndianen eins syn opmars tsjinkeard hiene. Neitiid behold Crook syn posysje wylst er op fersterkings wachte, wat him yn 'e praktyk lange tiid út 'e oarloch hold. [[File:Sitting_Bull_by_D_F_Barry_ca_1883_Dakota_Territory.jpg|right|thumb|180px|[[Sittende Bolle]], de wich-tichste lieder fan 'e [[Lakota (folk)|Lakota]].]] Har ûnbewust fan Crook syn wederwarichheden teagen Gibbon en Terry fierder op, wêrby't se begjin [[juny]] kontakt mei-inoar makken by de mûning fan 'e rivier de [[Rosebud (rivier yn Montana)|Rosebud]]. Op [[22 juny]] waard Custer der mei it 7e Kavaleryrezjimint allinnich op útstjoerd om 'e dellings fan 'e Rosebud en de Bighorn te ferkennen, op 'e siik nei de Yndianen. It wie dúdlik net de bedoeling dat er op eigen manneboet de slach oangean soe; it plan fan it Amerikaanske leger wie dat alle eleminten fan 'e simmerkampanje, dus dy fan Custer, Crook en de no feriene troepen fan Gibbon en Terry, op [[26 juny|26]] of [[27 juny]] gearkomme soene op it plak dêr't de Yndianen konsintrearre wiene, om foargoed mei harren ôf te weven. Custer syn taak wie om te [[militêre ferkenning|ferkennen]] en op te driuwen, al mocht er dy oarders "ferlitte" as dêr "genôch reden" ta wie. Foar't er ôfsette bea generaal Terry oan Custer fersterkings oan yn 'e foarm fan fjouwer ekstra kompanjyen fan it 2e Kavaleryrezjimint, mar dat oanbod stegere er ôf. Ek it oanbod fan it gebrûk fan 'e Gatling-mitrailleursienheid woed er neat fan witte, want dy bombidige dingen soene him mar ophâlde. Ta einbeslút oardere er al syn manskippen, ofsieren ynbegrepen, om har [[sabel]]s efter te litten. Elts fan dy besluten soe him postúm op slimme krityk komme te stean. Wylst de kolonne fan Gibbon en Terry opmarsjearre nei de mûning fan 'e Little Bighorn, arrivearre it 7e Kavaleryrezjimint let op 'e [[jûn]] fan [[24 juny]] (of ier op 'e [[moarn (deidiel)|moarn]] fan [[25 juny]]) op in plak dat 23&nbsp;km eastlik fan 'e rivier de Little Bighorn lei. By moarnsdage op [[25 juny]] beselskippe Custer syn seis [[Krieën (folk)|Krieske]] [[ferkenner]]s nei in hichte dy't fan Crow's Nest ("Kraaienêst") neamd waard, en dy't in frij útsicht bea oer de [[Little Bighorn (rivier)|Delling fan 'e Little Bighorn]]. De ferkenners waarden oanwizings foar de oanwêzigens fan in grutte keppel [[hynder]]s yn 'e delling gewaar, en seagen de reek fan in grut tal kampfjurren, hoewol't it kamp sels net sichtber wie. Op grûn dêrfan en fan spoaren fan grutte groepen Yndianen dy't se yn 'e direkte omkriten fûn hiene, warskôge [[Heal Giel Gesicht]], de lieder fan it seistal, Custer dat it om in útsûnderlik grut kamp gie. [[File:Custermovements.jpg|left|thumb|250px|Amerikaanske troepebewegings ûnder de simmerkampanje fan [[1876]].]] De generaal, dy't sels mei it bleate each gjin inkeld teken fan bewenning ûntdekke koe, besleat likegoed om oan te fallen, mei't er bang wie dat de Lakota en Sjajinnen alle kanten útspatte soene as er se net fluch ta in [[fjildslach]] twong. Hy wie earst fan doel om syn troepen in dei útrêste te litten en moarnsier op [[26 juny]] oan te fallen, mar doe krige er berjocht dat de spoaren fan syn rezjimint ûntdutsen wiene troch guon Yndianen. (Dat wiene eins lju dy't it Yndiaanske doarp ferlieten en gjin warskôging trochjoegen, mar dat wist Custer net.) Sadwaande naam er it beslút om daliks oan te fallen. Dêrop spriek Heal Giel Gesicht fia [[tolk (berop)|tolk]] [[Mitch Bouyer]] dizze histoaryske en gauris oanhelle wurden tsjin Custer: ''"Jo en ik geane hjoed nei hûs oer in paad dat wy net kenne."'' ==De partijen== ===De Amerikanen=== It [[Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint]] bestie yn [[juny]] [[1876]] út 45 [[ofsier]]en en 718 [[soldaat|soldaten]]. Dêrfan wiene lykwols 14 ofsieren en 152 soldaten fan it rezjimint losmakke om foar oare taken detasjearre te wurden, sadat de eigentlike sterkte 31 ofsieren en 566 soldaten bedroech, yn totaal 597 man. (Dit persintaazje fan 22% detasjearre troepen wie doedestiden yn it Amerikaanske Leger net ûngewoan.) De opbou fan it regmint (mei alle ofsieren) wie sa: [[File:Marcus Reno.jpg|right|thumb|150px|[[Majoar]] [[Marcus Reno]].]] [[File:Fredbenteen.jpg|right|thumb|180px|[[Kaptein (rang)|Kaptein]] [[Frederick Benteen]] letter yn syn libben.]] [[File:TomCuster.jpg|right|thumb|200px|[[Kaptein (rang)|Kaptein]] [[Tom Custer]], de jongere broer fan [[George Armstrong Custer]], dy't mei him omkaam yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn.]] * befelhawwer: [[luitenant-kolonel]] [[George Armstrong Custer]] † **stêf: ***ûnderbefelhawwer: [[majoar]] [[Marcus Reno]] ***[[adjudant (funksje)|adjudant]]: [[earste luitenant]] [[William W. Cooke]] † ***[[dokter|legerdokter]]: assistint-sjirurgyn [[George Edwin Lord]] † ****ûnderlegerdokter: plakferfangend assistint-sjirurgyn [[James Madison DeWolf]] † ****ûnderlegerdokter: plakferfangend assistint-sjirurgyn [[Henry R. Porter]] ***haad [[ferkenner]]s: [[twadde luitenant]] [[Charles Varnum]] (detasjearre f. A Kompanjy) ****plakferfangend haad ferkenners: [[twadde luitenant]] [[Luther Hare]] (det. f. K Kompanjy) ***haad [[bagaazjetrein]]: [[earste luitenant]] [[Edward Gustave Mathey]] (det. f. M Kompanjy) ** A Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Myles Moylan]] ***ûnderbefelhawwer: [[earste luitenant]] [[Charles DeRudio]] ** B Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Thomas McDougall]] ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[Benjamin Hodgson]] † ** C Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Thomas Custer]] † (jongere broer fan Custer) ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[Henry M. Harrington]] † ** D Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Thomas Weir (Amerikaansk militêr)|Thomas Weir]] ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[Winfield S. Edgerly]] ** E Kompanjy ***befelhawwer: [[earste luitenant]] [[Algernon Smith]] † ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[James G. Sturgis]] † ** F Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[George Yates]] † ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[William Reily]] † ** G Kompanjy ***befelhawwer: [[earste luitenant]] [[Donald McIntosh (militêr)|Donald McIntosh]] † ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[George D. Wallace (militêr)|George D. Wallace]] ** H Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Frederick Benteen]] ***ûnderbefelhawwer: [[earste luitenant]] [[Francis Gibson (militêr)|Francis Gibson]] ** I Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Myles Keogh (militêr)|Myles Keogh]] † ***ûnderbefelhawwer: [[earste luitenant]] [[James Porter (militêr)|James Porter]] † ** K Kompanjy ***befelhawwer: [[earste luitenant]] [[Edward S. Godfrey]] ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[Luther Hare]] (detasjearre nei de [[ferkenner]]s) ** L Kompanjy ***befelhawwer: [[earste luitenant]] [[James Calhoun (militêr)|James Calhoun]] † (sweager fan Custer) ***ûnderbefelhawwer: [[twadde luitenant]] [[John Jordan Crittenden III]] † ** M Kompanjy ***befelhawwer: [[kaptein (rang)|kaptein]] [[Thomas French (militêr)|Thomas French]] ***ûnderbefelhawwer: [[earste luitenant]] [[Edward Gustave Mathey]] (detasjearre nei de [[bagaazjetrein]]) Njonken de geregelde Amerikaanske troepen omfieme it 7e Kavaleryrezjimint: * 26 [[Arikara (folk)|Arikara]]-[[ferkenner]]s, wêrûnder [[Bluodderich Mês]] † en [[Reade Stjer (ferkenner)|Reade Stjer]]; * 6 [[Krieën (folk)|Krieske]] ferkenners: [[Heal Giel Gesicht]], [[Blanke-Man-Regearret-Him]], [[Giet-Foarút]], [[Krolhier (ferkenner)|Krolhier]], [[Hierrige Mokassin]] en [[Wite Swan (ferkenner)|Wite Swan]]; * 2 [[Swartfuotten (folk)|Swartfoet]]-ferkenners; * ferskate blanke [[ferkenner]]s, [[gids (berop)|gidsen]] en/of tolken, wêrûnder [[Mitch Bouyer]] †, [[Isaiah Dorman]] †, [[Fred Gerard]] en [[Charley Reynolds]] †; * in oantal blanke [[fuorman|fuorlju]] en oare boargers yn ûnderstypjende funksjes, wêrûnder [[Boston Custer]] † (jongere broer fan Custer), en [[Autie Reed]] † (omkesizzer fan Custer); * 1 [[sjoernalist]] foar it [[Associated Press]]-[[parseburo]]: [[Mark Kellogg (sjoernalist)|Mark Kellogg]] †. Yn totaal wiene der by de Slach oan 'e Little Bighorn oan 'e Amerikaanske kant 647 minsken belutsen. [[File:US_Cav_35.svg|left|thumb|180px|De ''[[guidon]]'' fan it [[Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint|7e Kavaleryrezjimint]].]] De kavaleristen wiene bewapene mei de [[Colt .45 (revolver)|Colt .45]]-[[revolver]], dy't seis kûgels ôffjurje koe foar't er werladen wurde moast, en mei de ienskots efterladende [[Springfield Model 1873]]-[[karabyn]], dy't har in folle grutter berik joech as de [[gewear]]en dêr't de Yndianen oer beskikten. Harren [[sabel]]s hiene se op befel fan Custer efterlitten by de [[bagaazjetrein]] fan generaal Terry syn kolonne. Inkeld guon ofsieren en de ferkenners, dy't net ta de geregelde troepen rekkene waarden, beskikten oer oare fjoerwapens. Eltse soldaat hie 100 karabynkûgels útrikt krigen. In diel dêrfan waard op in [[patroangurdle]] op it lichem droegen, en de rest yn 'e [[sealtas]]sen. Nochris 50 kûgels de man waarden meinommen yn 'e bagaazjetrein dy't it [[rezjimint]] beselskippe. Foar syn revolver hie eltse soldaat 24 kûgels. ===De Yndianen=== It doarp dat Custer syn ferkenners ûntdutsen hiene, wie ûngewoan grut, mei't der in grut tal lytsere Yndianetroepen gearklofte wiene fanwegen de oanwêzigens fan 'e [[medisynman]] [[Sittende Bolle]], dy't yn heech oansjen stie. Al mei al wurdt rûsd dat der op it stuit fan 'e slach sa'n 10.000 Yndianen yn it doarp taholden, mei dêrûnder likernôch 2.000 [[kriger]]s. De rest fan 'e oanwêzigen bestie út [[frou]]lju, [[bern (persoan)|bern]] en de âlderein. It lân koe sa'n grutte kliber folk net lang drage, en doe't Custer oanfoel stiene de Yndianen dan ek op it punt om wer útinoar te gean. Hoewol't fierwei de measte bewenners fan it doarp út [[Lakota (folk)|Lakota]] fan 'e [[Oglala]]- en [[Hûnkpapa]]-stammen en [[Noardlike Sjajinnen]] bestiene, wiene der ek oaren fertsjintwurdige: [[File:ChiefGall-NARA.jpg|right|thumb|180px|[[Gal (opperhaad)|Gal]], it oarlochsopperhaad fan 'e [[Hûnkpapa]].]] [[File:Two Moons Cheyenne Chief.jpg|right|thumb|180px|[[Twa Moannen]], ien fan de oanfierders fan 'e [[Noardlike Sjajinnen]] yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn.]] [[File:Arapaho woman Pretty Nose, 1879, restored.jpg|right|thumb|180px|[[Tsjeppe Noas]], in froulik opperhaad fan 'e [[Noardlike Arapaho (folk)|Noardlike Arapaho]], dy't yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn focht.]] *[[Sû (folk)|Sû]] (''Sioux''): **[[Lakota (folk)|Lakota]]: ***[[Hûnkpapa]], ûnder lieding fan [[Sittende Bolle]], [[Gal (opperhaad)|Gal]], [[Kraaiekening]], [[Rein-yn-'t-Gesicht]], [[Wite Bolle]], [[Ien Bolle]] en [[Ferwegend Klaad]]; ***[[Swartfuotten (Lakota)]], ûnder lieding fan [[John Grass]] en [[Moardearn]]; ***[[Minnikonzjû]], ûnder lieding fan [[Swarte Moanne]], [[Read Hynder]] en [[Kreupel Hart]]; ***[[Sâns Arks]], ûnder lieding fan [[Bûnte Earn]]; ***[[Oglala]], ûnder lieding fan [[Mâl Hynder]], [[Amerikaansk Hynder de Aldere]], [[Rikel (opperhaad)|Rikel]], [[Skoppende Bear]], [[Lytse Grutte Man]], [[Fleanende Hauk]] en [[Rint-mei-de-Stjerren]]; ***[[Brulee]], ûnder lieding fan [[Holle Hoarn-Bear]] en [[Kriehûn]]; ***[[Twa-Tsjettels]], ûnder lieding fan [[Regearret-de-Fijân]]; **[[Dakota (folk)|Dakota]]: ***[[Westlike Dakota (folk)|Westlike Dakota]]: ****[[Janktonai (stamme)|Janktonai]], ûnder lieding fan [[Tongerbear]]; ***[[Eastlike Dakota (folk)|Eastlike Dakota]]: ****[[Wahpekûte]], ûnder lieding fan [[Reade Mûtse]]; *[[Noardlike Sjajinnen]], ûnder lieding fan [[Twa Moannen]], [[Kreupele Blanke Man]]&nbsp;†, [[Houten Skonk]], [[Bizonkeallepaadfrou]] en [[Minnie Hollow Wood]]; *[[Noardlike Arapaho (folk)|Noardlike Arapaho]], ûnder lieding fan [[Tsjeppe Noas]]. Neffens in bekend ferhaal fochten yn 'e Slach oan de Little Bighorn mar fiif Arapaho-krigers mei, te witten de [[Noardlike Arapaho]] Giele Earn, Giele Mich, Lofterhân en Wetterman en de [[Súdlike Arapaho]] Wolwittende Man (ek wol bekend as Grien Gers). Hja wiene der fiifresom op útgien om 'e [[Sjosjoanen]] te oerfallen, mar rekken by tafal yn 'e striid tsjin it Amerikaanske Leger behelle. Mar dêrnjonken focht noch teminsten ien oare Arapaho mei, ntl. de froulike kriger [[Tsjeppe Noas]]. Hoewol't guon Amerikaanske boarnen har as Sjajinne te boek stelden, waarden yn ferskate beskriuwings de mei reade, swarte en wite kralen fersierde úteinen fan har mouwen neamd, dy't har foar saakkundigen dúdlik identifisearren as in opperhaad fan 'e Arapaho. De Yndianen makken yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn gebrûk fan in wiid ferskaat oan [[wapen]]s, fan [[tomahawk (bile)|tomahawk]]s mei stiennene koppen dy't streekrjocht út 'e [[Stientiid]] kamen oant moderne efterladende [[gewear]]en. Tomahawks, [[spear]]en en [[mês|messen]] wiene inkeld geskikt foar man-tsjin-mangefjochten; it grutste part fan 'e slach waard mei projektylwapens útfochten, wêrby't likernôch de helte fan 'e krigers him behelpe moast mei [[pylk-en-bôge]], in wapen dat oant op 30&nbsp;m ôfstân tige effektyf wie. De oare helte wie tarist mei gewearen, mar dat wiene foar it oergrutte part ferâldere foarladers en soms sels antike [[musket]]ten. Minder algemien kamen ek modernere .58&nbsp;kaliber-gewearen foar, wêrfan't der nei de [[Amerikaanske Boargeroarloch]] tsientûzenen yn 'e Feriene Steaten omsweefden. Hoewol't fjoerwapens krap wiene, en [[munysje]] krektsa, koene de Yndianen geandewei de slach almar mear gewearen en patroanen bútmeitsje fan sneuvele soldaten. ==De fjildslach== ===Plan fan oanfal=== Op 'e moarn fan [[25 juny]] [[1876]] ferdielde Custer syn [[rezjimint]] yn fjouwer parten foarôfgeande oan 'e oanfal, mei't er de Yndianen fan ferskillende kanten ôf yn 'e skjirre nimme woe: *Kompanjyen A, G en M, ûnder befel fan majoar [[Marcus Reno]], soene it Yndiaanske doarp út it suden wei oanfalle en de krigers nei dy kant ta lokje; *Kompanjyen H, D en K, ûnder befel fan kaptein [[Frederick Benteen]], moasten nei it súdwesten ta ride, de kant dy't de Yndianen nei alle gedachten út flechtsje soene, sadat se harren dêr de pas ôfsnije koene; *Kompanjyen C, E, F, I en L, ûnder befel fan luitenant-kolonel [[George Armstrong Custer]] sels, soene ûnder beskûl fan 'e heuvels omride nei de noardlike ein fan it doarp, om 'e Yndianen yn 'e rêch oan te fallen as se al mei Reno syn troepen oan 'e súdkant fan it doarp yn gefjocht wiene. *Kompanjy B, ûnder befel fan kaptein [[Thomas McDougall (Amerikaansk militêr)|Thomas McDougall]], waard ynset om 'e trage bagaazjetrein te ferdigenjen en om as eventuële reserve te tsjinjen. ===De oanfal fan Reno=== De Slach oan 'e Little Bighorn sette útein doe't de trije [[kompanjy (militêre ienheid)|kompanjyen]] fan majoar [[Marcus Reno]] de súdlike ein fan it Yndiaanske doarp oanfoelen. Hoewol't it oarspronklik de bedoeling west hie dat Reno wachtsje soe oant de fiif kompanjyen fan Custer de noardlike ein fan it doarp berikke kinnen hiene, sette Reno daliks de oanfal yn nei't er nije oarders fan Custer ûntfong, skreaun troch Custer syn [[adjudant (funksje)|adjudant]], luitenant [[William W. Cooke]], wêryn't sein waard dat fierder wachtsjen gjin sin hie om't Custer syn Arikara-ferkenners sjoen hiene dat guon Lakota-krigers de oanwêzigens fan Amerikaanske troepen yn 'e neite fan it doarp gewaarwurden wiene. Reno syn fierdere oarders wiene frijwat dizenich; hy moast de Yndianen "efterfolgje" en se "twinge om it gefjocht oan te gean", mar dy oarders wiene opsteld sûnder kennis fan 'e grutte of de presize lokaasje fan it doarp, fan 'e oantallen fan 'e fijân of hoe't it moreel fan 'e fijân wie. [[File:Www-cgsc.army.mil_MAP20_Renos_Attack.GIF|left|thumb|250px|De bewegings fan 'e trije kompanjyen ûnder majoar [[Marcus Reno]].]] Sadwaande stieken Reno en syn mannen omtrint 15.00 oere op [[25 juny]] [[1876]] de rivier de [[Little Bighorn (rivier)|Little Bighorn]] oer ter hichte fan 'e mûning fan in [[beek]] dy't no Reno Creek hjit. Hja teagen fluch op troch it iepen fjild oan 'e súdkant fan it doarp, wêrby't in tichte begroeiïng fan [[strewelleguod]] en [[beam]]men by in bocht yn 'e rivier lâns har oan 'e rjochterkant dekking bea, mar teffens it doarp oan harren sicht ûntloek. Pas doe't se fier genôch optein wiene om 'e bocht yn 'e rivier foarby te wêzen, krigen se it doarp yn it each, mar op dat stuit wiene se ek binnen sjitôfstân fan 'e bûtenste [[tipy]]s. It wie daliks dúdlik dat der in grut tal Yndianen oanwêzich wiene, dy't der net oan tochten om út te naaien. Reno stjoerde al syn Yndiaanske ferkenners, Arikara en Krieën, nei syn kwetsbere lofterflank ta, om't syn rjochterflank beskerme waard troch it tichte strewelleguod by de rivier lâns. Doe't er de folle omfang fan it doarp foar it ferstân krige, fermoede Reno al rillegau dat er op it punt stie om yn wat er letter "in mûklaach" neame soe te rinnen. Dêrom liet er syn mannen op likernôch 150&nbsp;m ôfstân fan it doarp stilhâlde. Reno oardere syn soldaten om ôf te stiigjen en harren op te stellen yn in saneamde 'skermutselingliny', in standertformaasje fan 'e Amerikaanske kavalery, wêrby't eltse fjirde soldaat de hynders fan syn maten by de [[leie]]n hold. De soldaten stiene sa'n 3 oant 7&nbsp;m útinoar, mei de ofsieren dêrefter en de mannen dy't de hynders fêstholden dêr wer efter. Dy formaasje berôve Reno dus fan 25% fan syn fjoerkrêft. Doe't de kavaleristen it fjoer iepenen op it doarp, dat oan 'e súdkant bewenne waard troch leden fan 'e [[Hûnkpapa]]-substamme fan 'e [[Lakota (folk)|Lakota]], deaden se dêrmei fral froulju en bern, wêrûnder it gesin fan it [[opperhaad]] [[Gal (opperhaad)|Gal]]. Frijwol daliks begûnen [[kriger]]s te hynder en geandefoets ta it doarp út te streamen om 'e oanfal ôf te slaan. Om't Reno syn liny oan 'e rjochterkant ferankere wie yn it strewelleguod, konsintrearren se har op 'e lofterflank fan 'e Amerikanen, dy't ferdigene waard troch de Arikara- en Krieske ferkenners. [[File:CheyenneStone.JPG|right|thumb|180px|In tinkstien op it slachfjild dy't it plak oanjout dêr't de [[Sjajinnen|Sjajinske]] [[kriger]] Hapehe’onahe (Tichte Hân) sneuvele "by it ferdigenjen fan 'e Sjajinske libbenswize".]] Nei't der likernôch 20 minuten lang striid levere wie, hie Reno noch mar ien fan syn mannen ferlern. De oantallen krigers dy't tsjin him fanwegen kamen, waarden lykwols mei de minút grutter. Yn 'e beskutting fan in leech ferhef oan 'e lofterkant fan Reno syn liny en rjochts fan it doarp groepearre him in grutte kloft fan likernôch 500 krigers, dy't dêrwei doe in wraam die op Reno syn lofterflank. Dêrtroch wie Reno twongen om him hastich werom te lûken yn it strewelleguod by de bocht yn 'e rivier lâns, dêr't er doe troch de Yndianen fêstset waard. Dêrnei stieken de krigers de begroeiïng yn 'e brân om 'e Amerikanen te twingen en kom foar 't ljocht. Op dat punt fan it gefjocht waard de ferkenner [[Bluodderich Mês]] yn 'e holle rekke troch in kûgel wylst er njonken Reno op it hynder siet, sadat it [[bloed]] en stikjes [[harsens]] de majoar yn it gesicht spatten. Mooglik noch yn [[shock]] fan dat foarfal, oardere Reno syn mannen om op te stiigjen, wer ôf te stiigjen en op 'e nij op te stiigjen. Doe rôp er harren ta: ''"Wa't ûntsnappe wol, folgje my!"'' en late er in gaoatyske flecht de rivier oer en by it steile [[klif]] oare kant de rivier op. Dy weromtocht waard daliks fersteurd troch de oanfallen fan tichteby troch Sjajinske krigers. Reno ferlear by de flecht oer de rivier 3 ofsieren en 29 soldaten, wylst 1 ofsier, luitenant [[Charles DeRudio]], en 13 oant 18 soldaten fermist rekken. De measten dêrfan wiene yn 'e dusoarder efterbleaun yn it strewelleguod en soene har letter by harren maten op it klif foegje. [[File:Www-cgsc.army.mil_MAP21_Defense_of_Reno-Benteen_Hill.GIF|left|thumb|250px|De definsive posysje fan 'e troepen fan majoar [[Marcus Reno]] en kaptein [[Frederick Benteen]] op Reno Hill.]] ===De belegering fan Reno en Benteen=== Op it klif, dat no Reno Hill hjit, wergroepearren Reno en syn kjel wurden mannen har, en begûnen se har yn te graven mei messen, de kolven fan harren gewearen en wat se ek mar hiene dat foar graven brûkt wurde koe. Soks wie standertpraktyk wurden yn it lêste jier fan 'e [[Amerikaanske Boargeroarloch]]. Doe't de Krieske ferkenner [[Heal Giel Gesicht]], dy't yn it strewelleguod efterbleaun wie om syn ferwûne maat [[Wite Swan (ferkenner)|Wite Swan]] te rêden, him tsjin 16.00 oere by Reno syn mannen op it klif joech, ried dy der daliks op út om fersterkings te sykjen. Net fierôf fûn er de trije kompanjyen fan kaptein [[Frederick Benteen]], dy't oarspronklik nei it súdwesten ta stjoerd wiene. Benteen hie lykwols ûnderwilens in boadskip fan Custer ûntfongen (skreaun troch dy syn [[adjudant (funksje)|adjudant]] [[William W. Cooke]]) mei de tekst "Kom... grut doarp, opsjitte... bring pakken." "Pakken" ferwiisde nei de reservemunysje fan 'e bagaazjetrein, wat derop tsjut dat Custer him der tsjin dy tiid bewust fan wie dat der mear krigers wiene as dêr't er earst op rekkene hie. Mar Benteen koe dêr fierders neat oer freegje, want de boadskipper wie Custer syn [[Itaalje|Italjaanske]] [[trompet]]ter [[Giovanni Martini|John Martin]] (eins Giovanni Martini), dy't gjin wurd [[Ingelsk]] spriek. Benteen syn tafallige oanwêzigens deunby wie it iennichste dat Reno syn mannen derfan rêde om troch de Yndianen ûnder de foet rûn te wurden. Ynstee fan oan it befel gehoar te jaan om him by Custer sels te foegjen, naam Benteen it beslút om syn troepen by dy fan Reno te foegjen, eat wat him letter op in protte krityk kaam te stean, temear omdat bekend wie dat hy en Custer beslist net mei-inoar koene. Letter waarden Reno en Benteen noch fierder fuortsterke troch de oankomst fan kaptein McDougall mei B Kompanjy en de bagaazjetrein. Mei sa'n 360 man koene se doe de hiele omtrek fan it klif bestrike en slagge it harren om stân te hâlden. [[File:Mitch Bouyer.jpg|right|thumb|180px|[[Mitch Bouyer]], [[George Armstrong Custer|Custer]] syn heal-Yndiaanske [[ferkenner]] en [[tolk (berop)|tolk]], dy't sneuvele yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn.]] It beslút fan Reno en Benteen om harren posysje op it klif te hanthavenjen, nettsjinsteande it feit dat der ferskate kearen gewearfjoer yn it noarden heard waard, ynklusyf dúdlike salvo's om 16.20 oere, foel net goed by in diel fan harren ûnderhearrigen. Om 17.00 oere hinne negearre kaptein [[Thomas Weir (Amerikaansk militêr)|Thomas Weir]] direkte oarders fan Reno en Benteen en sette er mei D Kompanjy op eigen manneboet ôf nei it noarden mei de bedoeling om Custer te finen en te help te kommen. D Kompanjy teach likernôch oardel kilometer op, nei in hichte dy't tsjintwurdich Weir Ridge hjit. Dêrwei koene se omtrint 17.25 oere tusken krûdwolken troch sjen hoe't krigers te hynder yn 'e fierte op foarwerpen skeaten dy't op 'e grûn leine. It is ûndúdlik wat dat krekt west hat; der is gauris fan útgien dat it Custer syn lêste gefjocht op 'e heuveltop west hawwe moat, mar dêrfoar doocht de tiid net. Guon moderne [[histoarikus|histoarisy]] hawwe oppenearre dat it mooglik it gefjocht op Calhoun Hill wie, dat ûnderdiel útmakke fan Custer syn weromtocht. Tsjûgeferslaggen fan Yndianen sprekke dat lykwols wer tsjin, en de kwestje is noch altyd net útiten. Yn elts gefal besleaten Reno en Benteen úteinlik om Weir te folgjen, wêrby't Benteen foarop gie en folge waard troch Reno syn oansleine detasjemint, mei B Kompanjy en de bagaazjetrein yn 'e efterhoede. Oanwaaksende druk troch Yndiaanske oanfallen op 'e troepen op Weir Ridge twong lykwols alle sân kompanjyen om tebek te wiken nei Reno Hill, noch ear't de bagaazjetrein 400&nbsp;m ôflein hie. Op it klif namen se har âlde posysjes wer yn, en waarden dêr noch in dei lang belegere. Se koene der net wei, mar de Yndianen koene ek net troch harren linys hinne brekke. Kaptein Benteen sels bleau kalm en toande moed by de oanhâldende oanfallen. Hy joech himsels bleat oan fijanlik fjoer en waard yn 'e [[hakke]] fan syn [[lears]] rekke troch in kûgel. Op in stuit joech er persoanlik lieding oan in tsjinoanfal om krigers te ferdriuwen dy't temûk yn 'e beskutting fan it lange [[gers]] oant deunby de linys fan syn manskippen krûpt wiene. [[File:Custer's last stand painting.jpg|left|thumb|250px|''Custer's Last Stand''; [[George Armstrong Custer|Custer]]-en-dy op 'e heuveltop besingele, mei Custer yn 'e midden en noch mar in pear fan syn soldaten yn libben.]] ===De oanfal en weromtocht fan Custer=== Om't der fan Custer syn fiif kompanjyen gjin inkele oerlibbene wie, hat it dreech west om persiis fêst te stellen hoe't it harren fierder krekt fergien is, temear om't ferslaggen fan Yndiaanske krigers ûndúdlik binne en inoar tsjinsprekke. In protte histoarisy hawwe har yngeand mei de Slach oan 'e Little Bighorn dwaande holden, wêrûnder net yn it lêste plak [[etnolooch|etnologen]] as [[George Bird Grinnell]] en [[Edward S. Curtis]], dy't Custer syn [[Krieën (folk)|Krieske]] en [[Arikara (folk)|Arikara]]-ferkenners en [[Sjajinnen|Sjajinske]] en [[Lakota (folk)|Lakota]]-krigers befregen. Lykwols binne in protte saken oangeande de oanfal en weromtocht fan Custer oant no ta striidkwestjes bleaun. Reno, Benteen en harren troepen befûnen har op 6&nbsp;km ôfstân, en hoewol't se yn 'e fierte gewearfjoer hearre koene dat wierskynlik fan Custer-en-dy wie, hiene se fierder gjin idee wat der geande wie. Doe't se nei de slach oer it lot fan 'e fiif kompanjyen fan Custer hearden, wiene se mei stomheid slein. Nei't er mei syn troepemacht fan likernôch 210 man ôfset wie, ried Custer wierskynlik oare kant de heuvels nei it noarden. Fan dyselde heuvelrêch makke ek it klif diel út dêr't Reno him koarte tiid letter op weromlûke soe. It is mooglik dat Custer fan dy hichte ôf it begjin fan Reno syn oanfal beächte hat. Yn elts gefal wied er him bewust fan 'e sterke wjerstân dêr't Reno op state, mei't [[tolk (berop)|tolk]] [[Fred Gerard]], dy't by Reno wie, Custer syn fiif kompanjyen efternei ried en de tynge oerbrocht oan Custer syn [[adjudant (funksje)|adjudant]] [[William W. Cooke]]. De measte histoarisy binne it deroer iens dat Custer fia Medicine Tail Coulee (in ''coulee'' is in lytseftich [[ravyn]]), in ôfwetteringsslink tusken de heuvels yn, de [[Little Bighorn (rivier)|Little Bighorn]] berikte ter hichte fan Minneconjou Ford ("de [[Minnikonzjû]]-[[Furde]]"). Op dat plak waard nei alle gedachten troch teminsten in diel fan Custer syn troepen (wierskynlik de kompanyen E en F, ûnder kaptein [[George Yates]]) besocht om 'e rivier oer te stekken. (Guon histoarisy achtsje it wierskynlik dat Custer syn fiif kompanjyen foarôfgeande oan syn oanfal nochris yn twaen of sels trijen opdield hie.) Yn syn [[autobiografy]] ''My Life on the Plains'', út [[1874]], hie Custer útlein dat de bêste strategy by it befjochtsjen fan Yndianen wie om harren doarpen en kampen yn te kringen en dan har froulju, bern en âlderein as gizelders en minsklik skyld te brûken, sadat de krigers, as se trochfjochtsje woene, har eigen famyljeleden deasjitte moasten. Wierskynlik wied er sa'n strategy ek diskear fan doel. [[File:Rain-In-The-Face.Sioux.1893.ws.jpg|right|thumb|180px|It opperhaad [[Rein-yn-'t-Gesicht]], dy't yn 'e slach mooglik [[George Armstrong Custer|Custer]] sels deade.]] Nei alle gedachten ûntdiek Custer pas by it dwaan fan syn oanfal dat Minneconjou Ford net oan 'e noardkant fan it ûnbidich grutte doarp lei, mar yn 'e midden. Underwilens soe doe Reno syn oanfal oan 'e súdkant fan it doarp al fierhinne ôfslein west hawwe. It wie it [[Hûnkpapa]]-opperhaad [[Gal (opperhaad)|Gal]], dy't as iennichste Yndiaanske lieder fermoede dat it hjir wolris om in twafâldige oanfal gean koe. Sadwaande ried er sels op 'e sneup nei Custer nei it noardeasten, dêr't er Custer syn ferkenner [[Mitch Bouyer]] yn it each krige doe't dy weromkearde nei de haadmacht fan 'e 7de Kavalery nei it begnuven fan it doarp. Gal folge him temûk en ûntdiek sa de lokaasje fan Custer syn fiif kompanjyen. Nei't er de [[Noardlike Sjajinnen]] warskôge hie dy't dat part fan it doarp bewennen, late Gal tegearre mei it [[Oglala]]-opperhaad [[Mâl Hynder]] in grut tal Lakota-krigers fan 'e suderein fan it doarp nei Minneconjou Ford ta, en doe't Custer syn troepen dêr opdoeken, wiene se klear foar de striid. Troch de ûnferwachts sterke wjerstân fan 'e Yndianen berikten de troepen it doarp nea. Krektoarsom, se waarden troch Yndiaanske skerpskutters weromdreaun oer de rivier, wêrby't soldaten yn 'e fjoerliny ôfstige moasten om ferwûne maten wer op har hynders te helpen. Doe't se har oare kant fan 'e rivier weromloeken, streamden hûnderten krigers ta it doarp út om har te efterfolgjen. [[File:Battle of the Big Horn LCCN2003656850 (cropped).jpg|left|thumb|250px|[[George Armstrong Custer|Custer]] en syn troepen ûnder de foet rûn troch de [[Yndianen]].]] Custer-en-dy besochten har oare kant de rivier yn te graven, mar dat mislearre om't guon krigers omriden wiene en har no út it noarden wei oanfoelen, fanôf de heuvelrêch boppe de rivier. It liket der sterk op dat Custer syn mannen doe in skoft lang opstelde yn in skermutselingliny, krekt as Reno earder dien hie, (wêrby't eltse fjirde man om 'e hynders tocht). As dat sa is, soed er himsels yn dit krúsjale stadium fan 'e slach dêrmei in fjirdepart fan syn fjoerkrêft ûntsein hawwe. Wat begûn as in organisearre weromtocht, feroare troch de oanhâldende oanfallen fan 'e Yndianen al rillegau yn in gaoatyske flecht. [[Argeology]]sk bewiismateriaal liket derop te tsjutten dat L Kompanjy fan luitenant [[James Calhoun (militêr)|James Calhoun]] it earste ûnderdiel fan it rezjimint wie dêr't dissipline it ôflei tsjin ynstinkt, en wêrfan't de soldaten begûnen út te naaien wylst se har bombidige gewearen fuortsmieten om flugger fuortkomme te kinnen. Yn tsjinstelling dêrta lykje de mannen fan I Kompanjy sneuvele te wêzen op it plak dêr't se stiene, mei't harren liken letter yn in klútsje om dat fan harren befelhawwer, kaptein [[Myles Keogh (militêr)|Myles Keogh]], hinne oantroffen waarden. It wie [[Gal (opperhaad)|Gal]] dy't de krigers oanfierde dy't L Kompanjy en in diel fan C Kompanjy fan 'e rest fan 'e Amerikanen ôfsnie, sadat der handich mei ôfweefd wurde koe. Wat mear soldaten kamen te sneuveljen, wat mear gewearen en munysje oft de krigers bútmakken, mei as gefolch dat de Amerikanen de foardielen fan harren bettere bewapening fluch kwytrekken. Uteinlik loek likernôch de helte fan Custer syn troepen, de Kompanjyen E, F en de helte fan C, har op in heuveltop werom, dêr't se neffens de tradisjonele lêzing fan 'e slach al gau besingele rekken troch de Yndianen. Dy heuveltop kaam bekend te stean as Custer Hill, Custer's Last Stand of Last Stand Hill. Der is bewiis dat der tsjin dy tiid noch organisearre ferset bean waard, mei't deade hynders as [[boarstwarring]] brûkt waarden. It wie op dy heuvel dat Custer syn mannen har meast ferbiten ferset beaen, en neffens ferslaggen fan 'e Lakota foelen de measte deaden oan Yndiaanske kant by it bestoarmjen fan 'e heuvel. Fan in lange belegering wie lykwols gjin sprake; alle ferslaggen binne it deroer iens dat de Yndianen mei Custer ôfweefd hiene binnen in oere nei't er syn wraam oer de rivier die. Neffens de Lakota waard it ferset op 'e heuvel oerweldige troch in ferrassingsoanfal út noardeastlike rjochting wei, dy't oanfierd waard troch [[Mâl Hynder]] en [[Wite Bolle]], en dy't troch de Amerikaanske linys hinne briek, mei it ynstoarten fan 'e kommandostruktuer as gefolch. [[File:William W. Cooke.jpg|right|thumb|170px|[[William W. Cooke]] wie de fan oarsprong [[Kanada|Kanadeeske]] [[adjudant (funksje)|adjudant]] fan [[George Armstrong Custer|Custer]], dy't mei him yn 'e slach omkaam.]] Custer sneuvele op 'e heuveltop, dêr't er nei ôfrin fan 'e slach oantroffen waard mei skotwûnen yn 'e [[sliep (lichemsdiel)|loftersliep]] en yn it [[boarstkas|boarst]], krekt boppe it [[hert]]. Beide wûnen hiene deadlik west, mar der waard fêststeld dat er út dy yn syn boarst blet hie en net út dy yn syn holle, wat suggerearret dat de skotwûne yn syn sliep postúm tabrocht wie. Ferskate krigers easken neitiid persoanlik de ferantwurdlikheid op foar de dea fan Custer, wêrûnder [[Wite Bolle]] fan 'e [[Minnikonzjû]] en [[Rein-yn-'t-Gesicht]] fan 'e [[Hûnkpapa]]. Yn [[juny]] [[2005]] ferbrieken de [[Noardlike Sjajinnen]] mear as hûndert jier fan stilswijen oer de fjildslach en makken bekend dat neffens harren [[mûnlinge oerlevering]] [[Bizonkeallepaadfrou]], in Sjajinske heldinne út 'e [[Slach oan de Rosebud]], dejinge wie dy't Custer fan syn hynder skeat. Yn 'e [[1920-er jierren]] fertelden twa âlde Sjajinske froulju dat se nei de slach Custer syn lichem op it slachfjild weromfûn hiene en in Lakota-kriger tsjinholden hiene dy't it lyk skeine woe. De froulju wiene nammentlik famyljeleden fan [[Maitydsgers]], Custer syn Sjajinske frou, en beskôgen him sadwaande as famylje. Hja stieken him doe mei harren [[els (ark)|naai-elzen]] yn 'e [[ear (lichemsdiel)|earen]], dat er yn it hjirneimels better harkje kinne soe; hy hie nammentlik syn ûnthjit oan 'e Sjajinnen brutsen om nea wer tsjin 'e Yndianen te fjochtsjen. Neffens de tradisjonele lêzing fan 'e foarfallen einige de Slach oan 'e Little Bighorn op 'e top fan Custer Hill, mar modern ûndersyk liket út te wizen dat der noch inkele tsientallen oerlibbenen wiene fan it gefjocht op 'e heuveltop, dy't in lêste wanhopige útbraak prebearren. Teminsten 28 liken fan Amerikaanske soldaten, wêrûnder dat fan ferkenner [[Mitch Bouyer]], waarden oantroffen yn of op in rjochte line nei in djip ravyn, dat de namme Deep Ravine krige, op sa'n 250&nbsp;m ôfstân fan Custer Hill. Dat liket it plak te wêzen dêr't de slach wier einige is. [[File:2008 0909Battlefield0026.JPG|left|thumb|250px|Tinkstien dy't it plak oanjout dêr't [[George Armstrong Custer|Custer]] syn [[gids (berop)|gids]] en [[tolk (berop)|tolk]] [[Mitch Bouyer]] de dea fûn, op 45&nbsp;m fan it Deep Ravine ôf.]] ===Fuortsetting fan 'e slach=== Nei't se Custer syn fiif kompanjyen ferdylge hiene, wergroepearren de Yndianen har en setten se de oanfallen op Reno en Benteen en harren mannen fuort. It gejocht op en om Reno Hill hinne gie troch oant it [[jûn]]s om 21.00 oere hinne tsjuster waard, en begûn de oare deis, op [[26 juny]], daliks wer by [[moarnsdage]]. It hold ek it grutste part fan dy dei noch oan. Dêrby wie foar de besingele kompanjyen op it klif de útkomst lange tiid ûnwis. Majoar Reno skreau it ôfslaan fan in swiere Yndiaanske oanfal, op 'e twadde dei fan 'e belegering, op it diel fan 'e liny dat bemanne waard troch de Kompanjyen H en M, ta oan it liederskip fan kaptein Benteen. Tsjin 'e ein fan 'e middei fan [[26 juny]] koe fan Reno Hill ôf waarnommen wurde hoe't de Yndianen harren doarp opbrieken. Om dyselde tiid hinne holden de oanfallen op. De reden dêrfoar wie it neieroankommen fan 'e farske troepen fan generaal Terry en kolonel Gibbon. Dy arrivearren ier op [[27 juny]] op it slachfjild en ûntsetten doe de detasjeminten fan Reno en Benteen. De ferwûnen op Reno Hill waard doe alle mooglike fersoarging bean, mar fiif fan harren beswieken letter noch oan 'e oprûne ferwûnings. Earder hie der mar ien [[sirurgyn]] foar harren beskikber west, [[dokter]] [[Henry R. Porter]], mei't de haaddokter fan it rezjimint, [[George Edwin Lord]], mei Custer omkommen wie, wylst in oaren, [[James Madison DeWolf]], sneuvele wie ûnder Reno syn gaoatyske weromtocht oer de rivier. De oankomst fan Terry en Gibbon brocht de flecht fan 'e Yndianen tewei. It grutte doarp waard halje-trawalje opbrutsen en de grutte kliber folk foel wer útinoar yn lytse troepen dy't har mei tûzen hasten út 'e fuotten makken en dêrby alle kanten út spatten. De Yndianen flechten de hiele nacht fan [[26 juny|26]] op [[27 juny]] troch om genôch ôfstân tusken harsels en de troepen fan Terry en Gibbon te skeppen. Mar de Amerikanen hiene oare saken oan 'e holle as om 'e Yndianen te efterfolgjen. Uteinlik soene se wraak nimme en it Yndiaanske ferset op 'e [[Grutte Flakten (Noard-Amearika)|Grutte Flakten]] dêrby definityf brekke, mar foar it momint hiene se de hannen fol oan 'e fersoarging fan 'e oerlibbenen fan it 7e Kavaleryrezjimint en it op provisoaryske wize begraven fan 'e deaden. Dy waarden almeast fan [[klean]] en [[wapens]] ûntdien oantroffen, [[skalpearjen|skalpearre]] en ritueel skeind. In jier letter waarden de liken fan Custer en syn ofsieren wer opgroeven en nei it Easten ferfierd om oan 'e djipdrôven oerdroegen te wurden, wylst de gewoane soldaten formeel werbegroeven waarden op it begraafplak fan it [[Nasjonaal Monumint Slachfjild fan de Little Bighorn]]. [[File:Little_Bighorn_memorial_obelisk.jpg|right|thumb|250px|In [[obelisk (boukeunst)|obelisk]] dy't oprjochte is ta tinkteken oan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] sneuvelen, en dy't it plak oanjout dêr't alle soldaten neitiid werbegroeven binne.]] ==De balâns== It is nea persiis fêststeld hoefolle deaden oft der oan 'e Yndiaanske kant yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn foelen. De oantallen dy't neamd wurde, fariëarje sadwaande fan in minimum fan 36 oant in maksimum fan 300. Yn 'e regel wurdt in oantal fan 136 deaden en 160 ferwûnen oanholden, wat de oantallen binne dy't it Lakota-opperhaad [[Read Hynder]] yn [[1877]] neamde doe't er oer de slach befrege waard. Oan 'e Amerikaanske kant wiene der 268 militêre deaden te betreurjen, wêrfan 16 ofsieren en 242 soldaten. Foar it 7e Kavaleryrezjimint as gehiel komt dat del op in stjertesifer fan 52%. De famylje Custer wie slim troffen, mei't net inkeld luitenant-kolonel [[George Armstrong Custer]] sneuvele wie, mar ek syn jongere bruorren kaptein [[Tom Custer]], de befelfierder oer C Kompanjy, en [[Boston Custer]], in fuorman. Ek Custer syn sweager luitenant [[James Calhoun (militêr)|James Calhoun]], de kommandant fan L Kompanjy, en syn omkesizzer [[Autie Reed]], in stâlfeint, hearden ta de deaden. Fierders wiene teminsten 9 Yndiaanske ferkenners sneuvele en ferskate fuorlju en oare boargers yn in ûnderstypjende funksje, wat it totaal oantal deaden oan 'e Amerikaanske kant op 280 bringt. Der wiene 55 militêre ferwûnen: 1 ofsier en 51 soldaten, mei dêropta noch teminsten 2 Yndiaanske ferkenners, yn totaal dus 57. [[File:ComancheeCuster-GrabillLR.jpg|left|thumb|250px|[[Comanche (hynder)|Comanche]], it hynder fan kaptein [[Myles Keogh (militêr)|Myles Keogh]], dat de iennichste oerlibbene wie fan [[George Armstrong Custer|Custer]] syn lêste gefjocht op 'e heuveltop.]] De iennichste oerlibbene fan Custer syn fiif kompanjyen liket [[Comanche (hynder)|Comanche]] west te hawwen, it slim ferwûne hynder fan kaptein [[Myles Keogh (militêr)|Myles Keogh]], dat neitiid op it slachfjild oantroffen waard troch de troepen fan generaal Terry (hoewol't men oannimme mei dat ek oare hynders yn libben bleaun wiene, mar troch de Yndianen fongen en meinommen wiene). Nei de slach waard Comanche troch it 7e Kavaleryrezjimint oannommen as in soarte fan [[maskotte]], en sels by in formele legerseremoanje beneamd ta plakferfangend befelfierend ofsier fan it [[rezjimint]]. ==Neisleep== De Slach oan de Little Bighorn ûntjoech him ta de bekendste episoade út 'e [[Flakte-Yndiaanske oarloggen]], en [[George Armstrong Custer]] waard troch it publyk yn 'e Feriene Steaten, mar ek dêr bûten, lange tiid as in tragyske held sjoen, nettsjinsteande it feit dat militêre autoriteiten (ynkl. Custer syn eigen freonen, lykas generaal [[Philip Sheridan]]) gjin goed wurd oerhiene foar syn dryste hâlden en dragen, syn ôfwizing fan fersterkings, syn efterlitten fan 'e Gatling-mitrailleurs en de fersnipeling fan syn troepen op it slachfjild. Pas yn 'e twadde helte fan 'e [[tweintichste iuw]], doe't de skiednis fan 'e Slach oan 'e Little Bighorn en de hiele [[kolonisaasje]] fan it [[Wylde Westen]] yn in objektiver ljocht besjoen waard, foel Custer fan syn fuotstik. [[File:Little-bighorn-memorial-sculpture-2.jpg|right|thumb|300px|It tinkteken ûntwurpen troch [[keunstneresse]] [[Colleen Cutschall]] ta oantins oan 'e [[Yndianen|Yndiaanske]] deaden.]] Yn [[1878]] waard troch it Amerikaanske Leger oan 24 soldaten de [[Medal of Honor]] útrikt foar betoande moed ûnder de belegering op it klif. It plak fan 'e fjildslach waard troch de Amerikaanske oerheid yn 'e oarspronklike steat beholden as in nasjonaal [[begraafplak]], in status dy't it yn [[1879]] krige, om 'e grêven fan 'e soldaten dy't der sneuvele wiene, te beskermjen. Yn [[1946]] waard it omfoarme ta it Nasjonaal Monumint Slachfjild fan Custer (''Custer Battlefield National Monument''). Neigeraden dat der, fan 'e [[1960]]-er jierren ôf, mear erkenning kaam foar it feit dat de Slach oan 'e Little Bighorn twa siden hie, kaam men ta it besef dat dy namme net doogde. Sadwaande waard it [[monumint (erf)|monumint]] yn [[1991]] omneamd ta it [[Nasjonaal Monumint Slachfjild oan de Little Bighorn]] (''Little Bighorn Battlefield National Monument''). Yn [[1881]] waard der in moarmeren [[obelisk (boukeunst)|obelisk]] pleatst as tinkteken foar de Amerikaanske deaden, en yn [[1890]] waarden moarmerne tinkstiennen tafoege dy't it plak oanjoegen dêr't yndividuële Amerikaanske soldaten sneuvele wiene. Yn [[1991]] waard in tinkteken foar de Yndiaanske deaden opsteld, en tusken [[1999]] en [[2006]] waarden tsien readgranitene tinkstiennen pleatst foar yndividuële Yndiaanske deaden op 'e plakken dêr't hja sneuvelen. {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_the_Little_Bighorn ''References'', ''Notes'' en ''Further reading'', op dizze side]. ---- {{commonscat|Battle of the Little Bighorn}} }} [[Kategory:Grutte Sû-Oarloch fan 1876]] [[Kategory:Skiednis fan Montana]] [[Kategory:Lakota]] [[Kategory:Dakota (folk)]] [[Kategory:Sjajinnen]] [[Kategory:Arapaho]] [[Kategory:Krieën (folk)]] [[Kategory:Arikara]] [[Kategory:Militêr treffen yn 1876]] [[Kategory:Militêr treffen fan de Feriene Steaten]] [[Kategory:Militêr treffen fan de Yndianen yn Noard-Amearika]] [[Kategory:George Armstrong Custer]] et7d4fgn69diwuhmh645i3uo43gwsms Bizonkeallepaadfrou 0 91425 1242209 1242155 2026-10-08T22:04:43Z Ieneach fan 'e Esk 13292 misidentifikaasje op foto 1242209 wikitext text/x-wiki {{Persoan algemien | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = 180px | echte namme = | oare namme(n) = ''Buffalo Calf Road Woman'' | nasjonaliteit = [[File:Flagge fan de Noardlike Sjajinne Stamme.PNG|20px]] [[Noardlike Sjajinnen|Sjajinsk]] | berne = [[1850]]-er jierren | berteplak = noarlike [[Grutte Flakten (Noard-Amearika)|Grutte Flakten]] <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;([[Feriene Steaten]]) | stoarn = [[maaie]] [[1879]] | stjerplak = [[Miles City (Montana)|Miles City]] ([[Montana]]) | etnisiteit = [[File:Flagge fan de Noardlike Sjajinne Stamme.PNG|20px]] [[Noardlike Sjajinnen|Noardlik&nbsp;Sjajinsk]] | berop/amt = | aktyf as = [[kriger]] | jierren aktyf = [[1876]] – [[1879]] | reden bekendheid = dieden yn 'e <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Slach oan de Rosebud]] en<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Slach oan de Little Bighorn]] | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Bizonkeallepaadfrou''' ([[Ingelsk]]: ''Buffalo Calf Road Woman''; [[1850]]-er jierren – [[Miles City (Montana)|Miles City]] ([[Montana]]), [[maaie]] [[1879]]) wie in [[Yndianen|Yndiaanske]] [[frou]] fan it [[folk]] fan 'e [[Noardlike Sjajinnen]], dy't bekend waard troch har dieden yn 'e [[Grutte Sû-Oarloch fan 1876]]. Yn [[2005]] waard bekendmakke dat sy neffens de Sjajinske [[mûnlinge oerlevering]] dejinge wie dy't ûnder de [[Slach oan de Little Bighorn]] [[luitenant-kolonel]] [[George Armstrong Custer]] fan syn [[hynder]] sketten hie. ==Libben== It is ûndúdlik wannear't of wêr't Bizonkeallepaadfrou krekt berne waard, mar nei alle gedachten moat dat yn 'e [[1850]]-er jierren op it noardlike part fan 'e [[Grutte Flakten (Noard-Amearika)|Grutte Flakten]] fan [[Noard-Amearika]] west hawwe. Under de [[Grutte Sû-Oarloch fan 1876]] fochten de [[Noardlike Sjajinnen]] en harren bûnsgenoaten, de [[Lakota (folk)|Lakota]], ûnder lieding fan it [[opperhaad]] [[Mâl Hynder]], op [[17 juny]] [[1876]] de [[Slach oan de Rosebud]] út mei de [[Feriene Steaten|Amerikaanske troepen]] fan [[brigadegeneraal]] [[George Crook]]. Dêrby waarden de Yndianen op in stuit troch de Amerikaanske [[soldaat|soldaten]] tebekdreaun. Doe't Bizonkeallepaadfrou murk dat har broer, de [[haadman]] Komt-yn-Sicht, ferwûne op it slachfjild efterbleaun wie, sette hja har [[hynder]] oan ta [[fjouwersprong (hynstegong)|fjouwersprong]], ried nei him ta, skuorde him op it hynder en rêde sa syn libben. Har dappere die joech de Sjajinnen nije moed, en se foelen op 'e nij oan wêrby't Crook en syn troepen ferslein waarden. Ta eare fan Bizonkeallepaadfrou neamden de Sjajinnen de slach letter "it Gefjocht dêr't it Fanke Har Broer Rêde". Acht dagen letter, op [[25 juny]], wie Bizonkeallepaadfrou behelle yn 'e ferneamde [[Slach oan de Little Bighorn]], wêrby't in koälysje fan [[Lakota (folk)|Lakota]], [[Noardlike Sjajinnen]] en [[Noardlike Arapaho (folk)|Noardlike Arapaho]] it [[Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint]] fan [[luitenant-kolonel]] [[George Armstrong Custer]] in ferpletterjende nederlaach tabrocht en foar in diel útrûge. Bizonkeallepaadfrou focht by dat treffen side oan side mei har man, de [[kriger]] Swarte Prêrjewolf. Yn [[juny]] [[2005]] ferbrieken de [[Noardlike Sjajinnen]] mear as hûndert jier stilswijen oer de [[fjildslach]] en makken bekend dat neffens harren [[mûnlinge oerlevering]] Bizonkeallepaadfrou dejinge west hie dy't Custer fan syn hynder sketten hie. Nei't se har yn [[1877]] oan 'e Amerikaanske autoriteiten oerjûn hiene, waarden Bizonkeallepaadfrou, Swarte Prêrjewolf en harren beide bern mei de oare Noardlike Sjajinnen nei it [[Yndiaanske Territoarium]] (it tsjintwurdige [[Oklahoma]]) [[deportaasje|deportearre]], dêr't se by harren sibben, de [[Súdlike Sjajinnen]], yn ien [[Yndianereservaat|reservaat]] stoppe waarden. Yn it nije lân krepearren de Noardlike Sjajinnen lykwols oan [[malaria]] en kamen se om fan 'e honger. Sadwaande joegen de opperhaden [[Stomp Mês]] en [[Lytse Wolf]] yn [[septimber]] [[1878]] lieding oan 'e saneamde [[Uttocht fan de Noardlike Sjajinnen]], wêrby't se har in paad klearren troch trije steaten hinne, mei froulju en bern by har en troch in oanwaaksende troepemacht fan it Amerikaanske Leger efterfolge. Ek Bizonkeallepaadfrou makke diel út fan dy útbraak. Hja hearde ta de groep fan Lytse Wolf, dy't úteinlik [[Montana]] berikte en nei ferrin fan tiid tastimming krige om dêr te bliuwen. Underweis ûntstie der lykwols ûnderling rebûlje, wêrby't Swarte Prêrjewolf in oare Sjajinne, dy't fan Swarte Kraanfûgel hie, deaskeat. Dêrop waarden hy en syn famylje út 'e troep fan Lytse Wolf set. Neitiid befochten Swarte Prêrjewolf en twa manlike famyljeleden in pear Amerikaanske soldaten oan 'e Mizpah Creek yn Montana, wêrby't se ien deaden. De oare ûntkaam lykwols, mei as gefolch dat der fan [[Fort Keogh]] út in klopjacht op Swarte Prêrjewolf en syn famylje iepene waard. Fiif dagen nei it ynsidint, op [[10 april]] [[1879]], waarden Bizonkeallepaadfrou, Swarte Prêrjewolf en harren famyljeleden finzen nommen en oerbrocht nei [[Miles City (Montana)|Miles City]]. De trije manlju, Swarte Prêrjewolf ynbegrepen, waarden foar de '[[moard]]' op 'e soldaat ta de dea feroardiele, en soene op [[8 juny]] [[ophinging (libbensbeëiniging)|ophongen]] wurde. Wylst har man yn it [[tichthûs (finzenis)|tichthûs]] siet, rekke Bizonkeallepaadfrou siik en stoar yn [[maaie]] oan [[diftery]]. Doe't dat nijs oan Swarte Prêrjewolf oerbrocht waard, [[selsmoard|hong er himsels op]] yn syn sel. ==Sjoch ek== *[[Ferwegend Klaad]] *[[Minnie Hollow Wood]] *[[Rint-mei-de-Stjerren]] *[[Tsjeppe Noas]] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Buffalo_Calf_Road_Woman ''References'' en ''Further reading'', op dizze side]. }} [[Kategory:Yndiaanske frou]] [[Kategory:Yndiaansk kriichsfinzene]] [[Kategory:Persoan yn de Grutte Sû-Oarloch fan 1876]] [[Kategory:Persoan yn de Uttocht fan de Noardlike Sjajinnen]] [[Kategory:Persoan yn it Wylde Westen]] [[Kategory:Persoan fan Sjajinsk komôf]] [[Kategory:Persoan berne yn de 19e iuw]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1879]] mk5hgonis0egwyzqakuzgm8r3einp9d Antoon van Hooff 0 92918 1242191 1225677 2026-10-08T16:07:30Z Drewes 2754 oare foto 1242191 wikitext text/x-wiki {{Persoan algemien | ôfbylding = Van Hooff in het nieuwe verzorgingscentrum, Bestanddeelnr 928-1143 (cropped).jpg | ôfbyldingstekst = Van Hooff (1975). | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = Antoon Jozef Jacques Johan <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;Maria van Hooff | oare namme(n) = | nasjonaliteit = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]sk | berne = [[24 septimber]] [[1937]] | berteplak = [[Arnhim]] ([[Gelderlân]]) | stoarn = [[3 augustus]] [[2004]] | stjerplak = [[Arnhim]] ([[Gelderlân]]) | etnisiteit = [[File:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]] [[Nederlanners|Nederlânsk]] | regionale identiteit = [[File:Intersaksische_vlagge_3.svg|border|20px]] [[Nedersaksers|Nedersaksysk]] <br>[[File:Flag of Gelderland.svg|border|20px]] [[Súdgeldersen|Súdgeldersk]] | berop/amt = [[dieretún]]direkteur | aktyf as = [[voice-over]]artyst, [[presintator]] | jierren aktyf = [[1962]] – [[2004]] | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Antoon van Hooff''' (folút: '''Antoon Jozef Jacques Johan Maria van Hooff'''; [[Arnhim]], [[24 septimber]] [[1937]] – dêre, [[3 augustus]] [[2004]]) wie in [[Nederlân]]sk [[dieretún]]direkteur en [[tillefyzje]]presintator. Hy makke yn [[Nederlân]] de [[dieretún]] yn 'e nije styl populêr en stie oan 'e widze fan 'e moderne [[Burgers' Zoo]]. Teffens fersoarge Van Hooff de [[Nederlânsk]]e [[voice-over]] by withoefolle [[natoer]][[dokumintêre]]s op 'e [[tillefyzje]]. ==Libben en karriêre== Van Hooff waard yn [[1937]] berne yn [[Arnhim]] as de soan fan [[Lucie Burgers]], de dochter fan [[Burgers' Dierenpark]]-oprjochter [[Johan Burgers]], en har man Reinier van Hooff. Hy makke mei hoe't syn âlden yn [[1945]], nei de [[Slach om Arnhim]], de ferwuostge [[dieretún]] wer opbouden. Van Hooff genoat [[middelber ûnderwiis]] op it [[ynternaat]] by de [[jezuïten]] oan it Canisius Kolleezje yn [[Nimwegen]]. Nei't er syn [[tsjinstplicht]] ferfolle hie, gied er yn [[1958]] nei [[Utert (stêd)|Utert]] ta om foar [[bistedokter]] te learen, mar hy moast syn stúdzje ôfbrekke doe't syn heit slim siik waard en syn mem ferlet hie fan help by de bedriuwsfiering fan 'e dieretún. Tusken [[1963]] en [[1968]] die Van Hooff foar it earst ûnderfining mei de [[tillefyzje]] op, doe't er mei syn broer [[Jan van Hooff|Jan]] it [[AVRO]]-[[tillefyzjeprogramma|programma]] ''Zoo Zoo'' presintearre. Yn [[1968]] naam Van Hooff mei syn frou Greet de lieding oer de Burgers Dierenpark oer fan syn mem. Fan [[1976]] ôf waard er bekend by hiel tillefyzjesjoggend Nederlân doe't er as ekspêr op it mêd fan wylde, eksoatyske [[bist]]en meiwurke oan it [[NCRV]]-[[natoer]][[kwis]] ''Ja, Natuurlijk'', dy't [[presintator|presintearre]] waard troch [[Kick Stokhuyzen]], doe troch [[Jan-Just Bos]] en úteinlik troch [[Karin de Groot]]. Yn 'e [[1980]]-er jierren fersoarge Van Hooff de [[Nederlânsk]]e [[voice-over]] foar withoefolle [[natoer]][[dokumintêre]]s, oant it publyk sa oan syn [[breikjende r|breikjende r-en]] en [[sêfte g|sêfte g-en]] wend wie, dat men se miste as der in oare kommentaarstim brûkt waard. Ek skreau er tegearre mei [[Henk van der Horst]] yn [[1996]] it [[boek]] ''Dierentuinen in Europa''. Van Hooff wie in grut foarstanner fan 'e fernijing fan dieretunen, wêrby't de bisten mear romte krigen en yn in natuerliker om-en-by holden waarden. Yn Burgers Dierenpark brocht er dat yn 'e praktyk troch de âlde dieretún om te foarmjen ta in soarte fan [[safarypark]], dat de namme [[Burgers' Zoo]] krige en wêrfan't de ferskillende lokaasjes (Burgers' Bush, Burgers' Desert, enfh.) tusken [[1988]] yn [[2000]] iepengiene. Van Hooff, sûnt [[1989]] [[Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau]], kaam yn [[2004]] yn syn berteplak [[Arnhim]] te ferstjerren, yn 'e âlderdom fan 66 jier. Syn soan [[Alex van Hooff]] folge him op as [[direkteur]] fan Burgers' Zoo. It [[plein]] foar de dieretún (en sadwaande ek it adres fan Burgers' Zoo) is nei Van Hooff ferneamd: it Antoon van Hooffplein. Hy waard [[beïerdiging|beïerdige]] op it [[begraafplak]] [[Moscowa]], mar syn famylje iveret foar in werbegraffenis op it terrein fan Burgers' Zoo. ==Bibliografy== * {{Aut|Hooff, Antoon van, en Horst, Henk van der}}, ''Dierentuinen in Europa'', 1996 ([[Uitgeverij de Fontein]] y.g.m. de [[NCRV]]), ISBN 9 02 61 09 210. {{boarnen|boarnefernijing= *[https://www.biografischwoordenboekgelderland.nl/bio/6_Antoon_van_Hooff Biografy fan Antoon van Hooff] }} {{DEFAULTSORT:Hooff, Antoon van}} [[Kategory:Nederlânsk dieretúndirekteur]] [[Kategory:Nederlânsk telefyzjepresintator]] [[Kategory:Súdgeldersk persoan]] [[Kategory:Achterhoeksk persoan]] [[Kategory:Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau]] [[Kategory:Persoan berne yn 1937]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 2004]] 6yf8ndl9byz4txwtr60r2qhzaelmowq Frederick Sandys 0 94902 1242189 1223948 2026-10-08T15:20:55Z Drewes 2754 red. 1242189 wikitext text/x-wiki [[File:Sands - Portrait of Sandys, 1848.jpg|right|thumb|Portret fan Frederick Sandys troch syn heit Anthony Sands, 1848]] '''Anthony Frederick Augustus Sandys''' (berne as '''Antonio Frederic Augustus Sands''', [[Norwich]], [[1 maaie]] [[1829]] – [[Londen]], [[25 juny]] [[1904]]) wie in [[Feriene Keninkryk|Ingelsk]] skilder, tekener en yllustrator dy't yn de styl fan de [[Prerafaeliten]] wurke. == Libben en wurk == Sandys (de 'y' heakke er letter ta) wie de soan fan de skilder Anthony Sands en broer fan [[Emma Sandys]]. Al op jonge jierren die syn tekentalint bliken. Doe't er tsien jier wie waard in wurk fan him útstald en op syn santjinde krige er in priis fan de Londenske ''Society of Arts'' foar in portret. Hy studearre oan de Norwich School of Design en wist de oandacht te lûken mei in opskuor jaande karikatuer, mei de titel ''The Nightmare'' nei it skilderij 'Sir Isumbras at the Ford' fan [[John Everett Millais]]. Dêryn bylde er de skilder tegearre mei dy syn kollega [[Dante Gabriel Rossetti]] ôf, op de rêch fan in ezel mei letters 'J.R.', in dúdlike ferwizing nei [[John Ruskin]]. De 'slachtoffers' namen him dat net kwea ôf: Rossetti en Sandys waarden goefreonen en Sandys wenne goed in jier yn Rossetti's hûs yn Chelsea.<ref>http://www.sandys.norfolk.gov.uk/preraph1.htm</ref> It die bliken dat Sandys in tige bejeftige skilder en tekener wie. Hy wurke tige detaillearre, lykas ek de oare Prerafaeliten diene, en stribbe nei in tige sekuere werjefte fan syn objekten en persoanen neffens de natuer. Hy wurke as yllustrator foar ferskate tydskriften, dêr't 'Once a Week', '[[Cornhill Magazine]]' en 'Good Words' ûnder wiene. Syn namme krige dêrtroch klank en sadwaande wurdt er ek rekkene ta de groep fan 'Illustrators of the 60s'. In protte fan syn wurken waarden brûkt foar it meitsjen fan gravueres. Tema's foar syn skilderijen keas er faal út de mytology en de ferhalen om [[Kening Arthur]] hinne. Bekende wurken binne ûnder oaren ''Cassandra'', ''Morgan le Fay'' en ''Medea''.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Medea_%28Sandys_painting%29</ref> Sandys libbe as in [[bohemien]] yn rûnten fan skilders en skriuwers, en wie in frouljusleafhawwer. Hy wie in smoute prater, populêr by syn neisten en by it publyk. Hy wie troud mei Georgiana Creed, mar liet har efter yn [[Norwich]] doe't er yn 1851 nei [[Londen]] ferfear en kaam net wer by har werom. Hy begûn in ferhâlding mei twa froulju: de aktrise Mary Emma Jones en it [[Roma (folk)|Roma]]-famke Keomi Gray. Mei de lêste hie er fiif jier in relaasje en sy tsjinne faak as model, ûnder oaren foar 'Medea'. By Gray krige er twa dochters en twa soannen. Mary Jones bleau him lykwols trou en sy krigen tsien bern. Sy wiene net offisjeel boaske, mar dochs wie Mary algemien bekend as Mrs. Sandys. Sandys syn libbensstyl brocht him faker as ien kear jildkrapte en skulden. Hy rekke [[Alkoholisme|oan 'e drank]] en oan it gokken. Freonen holpen him dan troch de tiid mei it lienen fan jild of sy kochten syn wurk. De freonskip mei Rossetti einige doe't dy him beskuldige fan it plagiëren fan syn wurk. <ref>http://www.sandys.norfolk.gov.uk/fsbiog4.htm</ref> De wegering, om politike redenen sa't it liek, troch de [[Royal Academy of Arts]] fan it skilderij 'Medea' makke dat er net safolle mear mei oaljeferve wurkje soe. Hy maake dêrnei in soad portretten in kryt, dy't oars ek bot wurdearre waarden. BY de portrettearden wiere [[Alfred Tennyson]], [[Robert Browning]], Matthew Arnold en [[James Russell Lowell]]. Sandys stoar yn [[Kensington (Londen)|Kensington]] yn de âldens fan 72 jier. == Galery == ;Tekeningen en yllustraasjes <gallery widths="180px" heights="180px" perrow="3"> File:The Death of King Warwulf - Frederick Sandys.jpg|''The Death of King Warwulf'', 1862 File:The Advent of Winter - Frederick Sandys.jpg|''The Advent of Winter'' File:Study for Vivien - Frederick Sandys.jpg|''Study for Vivien'', swart en read kryt, [[Norwich Castle|Norwich Castle Museum and Art Gallery]] File:Autumn 1860 Frederick Sandys.jpg|''Study for Autumn'', 1860, Norwich Castle Museum and Art Gallery File:Spring - 1860 - Frederick Sandys.jpg|''Study for Spring'', 1860, Norwich Castle Museum and Art Gallery </gallery> ;Skilderijen <gallery widths="160px" heights="180px" perrow="4"> File:Mariya Magdalena.jpg|''[[Maria Magdalena|Mary Magdalene]]'', [[Delaware Art Museum]] File:Frederick Sandys - Morgan-le-Fay - 1925P104 - Birmingham Museum and Art Gallery.jpg|''[[Morgan le Fay]]'', 1864, [[Birmingham Museum & Art Gallery]] File:Frederick Sandys - King Pelles Daughter.jpg|''King Pelle's Daughter'' File:Medea-Sandys.jpg|''[[Medea (Sandys painting)|Medea]]'', 1868, Birmingham Museum & Art Gallery </gallery> == Keppelings om utens == * [http://www.theodora.com/encyclopedia/s/frederick_sandys.html Biografy yn de Classic Encyclopedia 1911]<!-- Archieflink: http://web.archive.org/web/20100329153802/http://www.1911encyclopedia.org/Frederick_Sandys --> * [http://www.artmagick.com/pictures/artist.aspx?artist=anthony-frederick-sandys Biografy en ôfbylden op artmagick.com] * [http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=478 Biografy en ôfbyldingen op de side fan it Art Renewal Center] <!-- http://web.archive.org/web/20110622014246/http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=478 --> * [http://www.wikigallery.org/wiki/artist46203/Anthony-Frederick-Sandys/page-1 Sandys yn de Wikigallery] * [http://www.sandys.norfolk.gov.uk/webinfo.htm Libben en wurk op de wiidweidige side fan Norfolk Museums] {{CommonsBalke|Anthony Frederick Augustus Sandys}} {{boarnen|boarnefernijing= <references/> }} {{DEFAULTSORT:Sandys, Frederick}} [[Kategory:Ingelsk keunstskilder]] [[Kategory:Ingelsk yllustrator]] [[Kategory:Prerafaeliten]] [[Kategory:Persoan berne yn 1829]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1904]] b57la89pg2exqwfkkkzsjo94clq3ijw Cees de Jong 0 133134 1242184 1222657 2026-10-08T14:53:51Z Drewes 2754 red. 1242184 wikitext text/x-wiki {{Persoan algemien | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = Cornelis Johannes de Jong | oare namme(n) = | nasjonaliteit = | berne = 12 febrewaris 1869 | berteplak = [[De Jouwer]] | stoarn = 19 desimber 1955 | stjerplak = [[Sint Nyk]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = ûndernimmer | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Cornelis (Cees) Johannes de Jong''' ([[De Jouwer]], [[12 febrewaris]] [[1869]] – [[Sint Nyk]], [[19 desimber]] [[1955]]) wie in ûndernimmer fan [[De Jouwer]]. == Jeugd == Kees wie de soan fan ûndernimmer [[Johannes Hessels de Jong]] (1833-1888) en Theodora Kortenhorst (1837-1875). Op 1 augustus 1893 troude hy mei Petronella Barbara Allegonda Maria Bloemen (1871-1916). Se krigen trije soannen en fiif dochters. Nei it ferstjerren fan syn frou troude Kees op 9 april 1929 mei Feikje Lijcklama à Nijeholt (1879-1942). Dit houlik bleau sûnder bern. De jongesjierren fan de yn roomske-katolike tradysje opgroeide Kees de Jong sieten fol mei fertriet. Yn tolve jier tiids stoaren efterinoar syn fjouwer moannen âlde suske (1871), syn mem (1875), syn styfmem (1880), syn broer en op it lêst syn heit (beide yn 1883), dat Kees en syn fiif jier âldere suster bleaunen yn dat jier al wees efter. Boppedat hie in grutte brân yn 1881 in grut diel fan it âlderlik bedriuw, de Firma Weduwe Douwe Egbertzoon – in beskieden tabakskerverij en koffiebaarnderij, anneks winkel – yn de Midstrjitte foar it grutste part yn de jiske lein. Yn 1898 waard troch Johannes Hessel de Jong de earste stien lein fan it nije pakhûs efter [[Midstrjitte 99]], it lettere [[Johannes Hesselhûs]].<ref>[https://cultureelerfgoed.nl/monumenten/514073 Side oer it Johannes Hesselhûs]</ref> Kees gie nei it ferstjerren fan syn heit net werom nei it troch de jezuïten late ynternaat 'St. Louis' yn Sittard, dêr’t er, nei de legere skoaltiid op De Jouwer, foar fergrutting fan syn talen- en hannelskennis op skoalle sitten hie. Hy krige by it haad fan de [[Frânske skoalle]] op De Jouwer noch privee-lessen yn de talen, mar doe waard al dúdlik dat de keapmanswiisheid him mear ynteressearre as boekewiisheid. De as foud oer him en syn minderjierrige suster oanstelde Snitser keapman Alexander Brenninkmeyer - in broer fan Kees syn styfmem – gie lykwols noch seis jier troch mei it mei likwidaasje bedrige famyljebedriuw fan de De Jong. == Undernimmer == Op 7 augustus 1889 waard de doe tweintichjierrige Kees de Jong mearderjierrichheid ferliend, sadat er folslein hannelingsfoech krige. Dêrmei waard er winliken eigener fan de "Firma Weduwe Douwe Egbertszoon", dêr't om 1880 sa'n 12 feinten wurken.<ref>[https://friesscheepvaartmuseum.nl/beeld/fsm-col1-dat1000018956 Frysk Skipfeartmuseum]</ref> It earste desennium fan De Jong syn ûndernimmerskip stie yn it teken fan útwreiding en klantebining. Hy reizge winkellju en mooglike klanten ôf yn stêden en doarpen yn midden- en súd-Fryslân. Syn ûndernimming krige geandewei mear en mear regionale betsjutting. Ek gie er in tal yngreven maatregels net út de wei, lykas de bou fan in lossteand bedriuwsgebou efter de besteande kofjebaarnderij en it yn tsjinst nimmen fan fertsjintwurdigers.<br> Wichtiger noch wie de Jong syn beslissing yn 1912 om it groeiende bedriuw- fergelike mei 1881 wie de omset fan kofje en tabak wyls mear as fertrijefâldige – út de buorren fan De Jouwer te ferpleatsen. Kofjebaarne en tabak kerve barden sûnt jannewaris 1913 yn in troch De Jong oankochte en ferboude eardere bûterfabryk en oaljeslaggerij, krekt bûten de beboude kom. De oanfier fan grûnstoffen en de ekspedysje fan de makke produten oer de dyk en it wetter ferrûnen dêr folle ienfâldiger, en mooglike útwreidingsplannen soenen makliker wurde. Tee – in oant dan ta net botte gongber produkt – wûn yn dy tiid oan betsjutting; de teemêlearderij en -ferpakkerij krigen in plak yn it frijkommen âld fabryk en soene dêr oant 1933 bliuwe. == Utwreiding == In koerswiziging mei fiergeande betsjutting foar de takomst fan it bedriuw wie de beslissing om yn Utert om 1917 hinne in twadde fêstiging te begjinnen. Om syn produkten flotter by de konsumint te krijen keas De Jong foar in sintraler lizzend plak yn Nederlân. Mar ek de tsjinwurking fan de lokale oerheid, dy’t er nei syn miening bytiden ûnderfûn hie op De Jouwer, sil ta it ûnferwachte beslút - De Jong wie tige op Fryslân steld – bydrûgen ha. Wylst syn âldste soan Johan, yn dat jier oantrede as meidirekteur yn it bedriuw (en op De jouwer bleau), sette 'mynhear C.J.' of 'de âlde', sa’t er bekend stie, yn 1919 mei in njoggental meiwurkers de Utertske fêstiging op poaten. Hy ferhuze doe nei it midden fan it lân: yn 1919 nei Driebergen-Rijsenburg, yn 1927 nei [[Hilfertsom]]. It feit dat syn frou yn 1916 ferstoarn wie sil ta it fertrek út De Jouwer, mei al syn herinneringen, bydroegen ha. Neist de fêstigingen yn De Jouwer en Utert waarden ek lytsere filialen iepene yn Amsterdam (1923), Den Haag (1924) en letter en yn Dútslân. Ynearsten yn Betzdorf tichtby Siegen (1927), sûnt 1933 yn it tichter by de grins lizzende Kleef. It bedriuw yn Nederlân dat wyls ûnder de âlde famyljenamme 'Douwe Egberts' bekend stie, naam no in grutte flecht: de omset yn alle trije ôfdielings – kofje, tee en tabak – en it oantal wurknimmers groeide alle jierren, mei troch nije reklame-aktiviteiten. Dêrby gie it net allinnich om de wênstige advertinsjekampanjes, mar ek troch de yntroduksje fan de saneamde ‘tajeftereklame’ mei in jierlikse kalinder (fanôf 1920) en it destiids unike geskinkesysteem (sûnt 1924). Mar nettsjinsteande alle keapmansgeast en útwreidingstwang wie De Jong opmerklik genôch wat behâldend oer relatyf lytse ûnbetsjuttende feroarings. 'Folders' bleane foar him libbenslang 'struibiljetten', de merknamme 'D.E.' mocht foar him nea de folsleine namme 'Douwe Egberts' ferkringe, en plannen foar de bou fan in nije tabaksfabryk yn Utert kearde hy om 1926 op mei syn persoanlike feto, omdat yn syn riddenaasje 'de echte Friesche Heerenbaai ook echt yn Fryslân makke wurde moast' (sitaat by Van der Zee, Winkelnering , 113). <br> Hoewol’t hy as direkteur-eigener fan it bedriuw dúdlik fiele liet wa’t de baas wie, koe De Jong yn de omgong, ek mei it personiel ek tige gemoedlik wêze. It Frysk praten demonstrearre dêrby de bining mei syn bertegrûn. Lange tiid koe er alle wurknimmers by namme en bemuoide him mei alles wat him yn de fabryksgebouwen ôfspile.). Dochs koe 'mynhear C.J.' tsjin syn personiel ek tige ympulsyf wêze en net altyd taktfol reagearje. Hy wie faak koart foar de kop en ûngeduldich, wat foar insiders te werkennen wie at syn ûnôfskiedlike bolhoed wat efter op syn holle drukt wie. Yn de omgong mei oaren spilen dy karaktereigenskippen him wolris parten. Oan poehaskopperij en flaaikerij hie De Jong it mier; wol hie er ear foar it fakkundich oardiel fan inkele troch him achte meiwurkers. It wichtichste wie lykwols in tefreden klant: 'Der moat goed guod levere’ gou dêrom as syn liifspreuk. == Lettere jierren == De saak wie – amper fjirtich jier nei de driigjende opheffing – troch de enerzjike oanpak fan De Jong útgroeid ta in bedriuw mei nasjonale bekendheid en betsjutting. Foar De Jong hie de ekspânsje fan de ûndernimming lykwols ek in skaadkant. Hy hie tsientallen jierren wend west om alinnich beslissings te nimmen (mooglik mei in gefolch fan yn al jong 'op-himsels-te stean') en moast no geandewei mear minsken neist him duldzje. Yn 1929 wie hy trouwens nei syn bertegrûn werom gien (soan Johan gie doe nei Utert). Fiif jier letter sette er him ta wenjen yn it ticht by De Jouwer lizzende [[Sint-Nyk]], dêr’t hy it lânhûs [[Doniastate (Sint Nyk)|Donia State]] kocht hie. Hoewol’t De Jong it oant syn ferstjerren altyd oer 'myn fabryk' hân hie en him oant op hege leeftyd hast alle dagen fan de gong fan saken yn de Jouster fêstiging op de hichte hâlde liet, wie de deistige lieding fan it famyljebedriuw oan de ein fan de tritigerjierren yn hannen fan syn beide soannen Johan en Egbert oergien. Hy wie in echte famyljeman, en it sil him sear dien ha dat beide soannen dy’t him yn de lieding fan it bedriuw opfolgen, harren eigen ynsichten folgen en syn advizen faak yn de wyn sloegen. Om 1930 waard troch [[Jan Sluijters]] in skilderij fan De Jong makke.<ref>[https://rkd.nl/nl/explore/images/100513 Jan Sluijters Portret fan De Jong]</ref> Persoanlik fertriet bleau De Jong ek yn lettere jierren net besparre. Syn twadde frou stoar yn 1942 en trije jier letter ûntfoel him syn prystersoan Piet, dêr’t er tige wiis mei wie en mei wa’t er as leauwich katolyk, faak oer it leauwe praatte. Neist húshâlding en famylje hie De Jong ek omtinken foar oare saken. Hy wie lange tiid tsjerkemaster fan de roomske parochy op De Jouwer (1898-1919, 1933-1934), makke muzyk (sang en oargel) en mocht graach op it wetter wêze. Sa liet er yn 1909 in syljacht bouwe. <br> Yn 1953 wie De Jong noch tsjûge fan it twadde iuwfeest fan 'Douwe Egberts' en mocht hy noch meimeitsje dat oan it bedriuw it predikaat 'Keninklike' ferliend waard. By dy jubileumfiering waard De Jong as de 'twadde stichter' fan it famyljebedriuw betitele. Twa jier letter ferstoar er op 'Donia State'. De Jong hold by it werom sjen op syn libben gauris foar: 'Indien ge, jong zijnde loopt, kunt ge oud rijden'<ref>sitaat by Van der Zee, yn ‘’Winkelnering, 71</ref> {{Boarnen|boarnefernijing= *[https://resources.huygens.knaw.nl/bwn/BWN/lemmata/bwn5/jong W. Slagter, 'Jong, Cornelis Johannes de (1869-1955)', yn: Biografisch Woordenboek van Nederland. Besjoen op 12 novimber 2013] *''Van winkelnering tot wereldmerk. Douwe Egberts van 1753 tot 1987'', troch P.R. van der Zee (Utert 1987) siden 67-119; * ''Cornelis Johannes de Jong, 1869-1955. Syn libben, syn minsken, syn fabryk (De Jouwer 1989); * ''Douwe Egberts en de Vlecke Joure yn Haskerlân. In tal bydragen ta de skiednis''. Under redaksje fan K.F. Gildemacher en oaren (Ljouwert 1990) siden 285-296. ----- {{reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Jong, Cornelis Johannes de}} [[Kategory:Frysk ûndernimmer]] [[Kategory:Persoan berne op De Jouwer]] [[Kategory:Persoan stoarn yn Sint-Nyk]] [[Kategory:Persoan berne yn 1869]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1955]] s0v8nlw3djiu0pan3wd8bdx5zj2dt1b 2026 0 141801 1242213 1242135 2026-10-08T22:10:49Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Ferstoarn */ † 1242213 wikitext text/x-wiki {{JiersideBoppe}} {{Kalinders}}{{Kalinderjier}} == Foarfallen == ;jannewaris * [[1 jannewaris|1]] - [[Bulgarije]] fiert de [[euro]] yn as nasjonale [[muntienheid]], en wurdt dêrmei it 21e lân yn 'e [[Eurosône]]. * [[1 jannewaris|1]] - Yn de [[Nederlân]]ske haadstêd [[Amsterdam]] rekket de [[Vondeltsjerke]] slim skansearre by in grutte brân. * [[1 jannewaris|1]] - By de saneamde [[Nijjiersbrân fan Crans-Montana]] komme by in brân yn in [[kafee]], yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Crans-Montana]], in plak yn it kanton [[Wallis]], 41 minsken om it libben en reitsje nochris 115 oaren [[ferwûne]]. * [[3 jannewaris|3]] - De [[Feriene Steaten]] fiere oanfallen út op ferskate plakken yn it noarden fan [[Fenezuëla]]. Tagelyk wurde de Fenezolaanske [[presidint]] [[Nicolás Maduro]] en syn [[oarehelte|frou]] [[Cilia Flores]] fan har bêd lichten troch Amerikaanske [[kommando's]] en [[ûntfierd]] nei de Feriene Steaten ta, dêr't se yn it [[tichthûs (finzenis)|tichthús]] ferdwine. * [[3 jannewaris|3]] - [[Ekwatoriaal Guinee]] ferpleatst syn [[haadstêd]] fan [[Malabo]] op it eilân [[Bioko]] nei [[Ciudad de la Paz]] op it [[fêstelân]] fan [[Afrika]]. * [[6 jannewaris|6]] - It westen fan [[Japan]] wurdt troffen troch in [[ierdbeving]] fan 6,2 op 'e [[skaal fan Richter]]. It epysk sintrum lei yn it [[Prefektueren fan Japan|prefektuer]] [[Shimane (Prefektuer)|Shimane]], it eilân [[Honshu]]. * [[7 jannewaris|7]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrante]] [[Moard op Renée Good|Renée Good]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE). * [[8 jannewaris|8]]-[[9 jannewaris|9]] - De [[protesten yn Iran (jannewaris 2026)|massale protesten]] yn [[Iraan]] wurde yn bloed smoard troch de [[plysje]] en de [[feilichheidstsjinst]]en, wêrby't neffens de berjochten tsientûzenen [[demonstraasje (protest)|demonstranten]] deamakke wurde. * [[14 jannewaris|14]] - Yn it [[Tailân|Taiske]] distrikt [[Sikhio (distrikt)|Sikhio]] falt in kraan op in passazjierstrein, wêrby't 30 minsken omkomme en 64 oaren [[ferwûne]] reitsje. * [[14 jannewaris|14]] - Nei [[Grienlânkrisis|oanhâldende drigeminten]] fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]], begjint [[Denemark]], dêr't Grienlân ta heart, de [[militêre oefening]] [[Operaasje Artic Endurance]]. Sân [[Jeropa|Jeropeeske]] bûnsgenoaten, wêrûnder [[Nederlân]], stjoere troepen. * [[17 jannewaris|17]] - Yn 'e [[Paraguay]]aanske [[haadstêd]] [[Asunción]] ûndertekenje fertsjintwurdigers fan 'e [[Jeropeeske Uny]] en [[Mercosur]], in [[ekonomy]]sk ferbûn besteande út [[Argentynje]], [[Brazylje]], [[Oerûguay]] en Paraguay, in [[Partnerskipsoerienkomst tusken de Jeropeeske Uny en Mercosur|frijhannelsoerienkomst]]. * [[18 jannewaris|18]] - Yn [[Spanje]] fynt benoarden it plak [[Kordoba (Spanje)|Kordoba]], yn de [[Spaanske autonome mienskippen|autonome mienskip]] [[Andalûsje]], [[Treinramp by Kordoba|in treinramp]] plak. Dêrby komm 46 minsken om en reitsje 291 oaren [[ferwûne]]. * [[18 jannewaris|18]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] bedriget [[Denemark]], [[Noarwegen]], [[Sweden]], [[Finlân]], [[Dútslân]], [[Frankryk]], it [[Feriene Keninkryk]] en [[Nederlân]] mei in ferheging fan 'e [[hannelstaryf|hannelstariven]], om't dy lannen it weage hawwe en stjoer troepen nei [[Grienlân]] ta om diel te nimmen oan 'e [[militêre oefening]] [[Operaasje Arctic Endurance]]. Dêrtroch komt de [[Grienlânkrisis]] ta in hichtepunt. [[Iislân]], [[Sloveenje]], [[Estlân]] en [[Belgje]] beslute yn reäksje op Trump syn drigeminten om ek noch troepen te stjoeren, hoewol't se dat earst net fan doel wiene. * [[20 jannewaris|20]] - Yn 'e [[Twadde Keamer]] spjalte 7 leden fan 'e [[PVV]]-fraksje har ôf en foarmje de [[Groep Markuszower]]. De PVV giet dêrtroch yn it [[parlemint]] fan 26 nei 19 sitten en is net mear de grutste [[politike partij|partij]]. * [[21 jannewaris|21]] - Op it [[World Economic Forum]] yn it [[Switserlân|Switserske]] [[Davos]] wurdt de [[Grienlânkrisis]] (foarearst) besward nei't de [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[presidint]] [[Donald Trump]] syn plan ûntpraat is om [[Grienlân]] mei [[geweld]] te [[anneksearjen]]. * [[22 jannewaris|22]] - De [[Feriene Steaten]] ferlitte (nei in opsistermyn fan 1 jier) formeel de [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO). * [[24 jannewaris|24]] - Yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] stêd [[Minneapolis]] wurdt de [[demonstraasje (protest)|demonstrant]] [[Moard op Alex Pretti|Alex Pretti]] fermoarde troch aginten fan 'e [[Immigration and Customs Enforcement]] (ICE). * [[27 jannewaris|27]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Yndia]] slute in [[Yndiaask-Jeropeeske Frijhanneloerienkomst|fiergeande frijhannelsoerienkomst]]. ;febrewaris * [[3 febrewaris|3]] - By [[oanfallen fan Boko Haram yn Kwara (2026)|oanfallen]] fan 'e [[islamisme|islamistyske]] [[terrorisme|terreurgroep]] [[Boko Haram]] yn 'e [[Nigearia|Nigeriaanske]] steat [[Kwara]] falle teminsten 162 deaden. * [[4 febrewaris|4]] - Foar [[Noard-Nederlân]] kundiget it [[KNMI]] yn 'e iere moarn in [[waaralaarm]] ôf fanwegen [[izel]]. * [[6 febrewaris|6]]-[[22 febrewaris|22]] - Yn noardlik [[Itaalje]] wurde de [[Olympyske Winterspullen 2026|Olympyske Winterspullen]] fan [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]] holden. * [[9 febrewaris|9]] - By [[sjitpartij yn Tumbler Ridge|in sjitpartij]] yn it ôfhandige [[Tumbler Ridge (Britsk-Kolumbia)|Tumbler Ridge]], yn 'e [[Kanada|Kanadeeske]] [[Kanadeeske provinsjes|provinsje]] [[Britsk-Kolumbia]], komme teminsten 9 persoanen om (de skutter ynbegrepen) en reitsje nochris 27 oare [[ferwûne]]. * [[20 febrewaris|20]] - It [[Amerikaansk Heechgerjochtshôf]] docht de [[fûnis|útspraak]] dat de [[Amerikaanske presidint]] [[Donald Trump]] ûnder de besteande [[wet]]jouwing net it rjocht hat om [[ynfierheffing]]s op te lizzen yn 'e mjitte wêryn't er dat dien hat. Dêrmei wurde de measte ynfierheffings fan Trump neatich ferklearre. * [[22 febrewaris|22]] - By [[militêre operaasje yn Jalisco (2026)|in operaasje]] yn 'e steat [[Jalisco]] deadet it [[Meksikaanske Leger]] 62 leden fan it [[drugskartel]] [[Cartél Jalisco Nuevo Generación|CJNG]], ûnder wa de kartelbaas [[El Mencho]]. De leden fan it kartel rjochtsje neitiid by in opskuor grutskalige skea en [[fersteuring fan 'e iepenbiere oarder]] oan. * [[23 febrewaris|23]] - Yn [[Nederlân]] wurdt nei in [[kabinetsformaasje|formaasje]] fan 117 [[dagen]] it [[Kabinet-Jetten]] ynstallearre. * [[26 febrewaris|26]] - It sûnt [[2024]] slommerjende konflikt tusken [[Pakistan]] en [[Afganistan]] lôget op ta [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch|in iepen oarloch]], wêrby't de [[Pakistaanske Loftmacht]] de Afgaanske [[haadstêd]] [[Kabûl]] [[bombardemint|bombardearret]]. * [[28 febrewaris|28]] - De [[Iraanoarloch]] brekt út wannear't [[Israel]] en de [[Feriene Steaten]] úteinsette mei grutskalige [[bombardemint]]en fan 'e [[Iraan]]ske [[haadstêd]] [[Teheran]] en oare stêden. [[Kritisy]] wize derop dat it ûnder it [[ynternasjonaal rjocht]] om in yllegale [[oarloch]] giet. De Iraanske opperste lieder, [[grutajatollah]] [[Ali Chamenei]], wurdt troch de Israeeljers doelbewust [[fermoarde]]. Dat liedt ta in grutte eskalaasje fan it konflikt, wêrby't Iraan net inkeld ferjildingsoanfallen útfiert op Israel, mar ek op Amerikaanske [[legerbasis|militêre fasiliteiten]] en [[ambassade|diplomatike fertsjintwurdigings]] yn [[Irak]], [[Jordaanje]], [[Koeweit]], [[Saûdy-Araabje]], [[Bachrein]], [[Katar]], de [[Feriene Arabyske Emiraten]] en [[Omaan]]. ;maart * [[1 maart|1]] - By it [[Bloedbad fan Abiemnom]] wurde yn [[Abiemnom]], yn it noarden fan [[Súd-Sûdaan]], teminsten 169 [[Dinka (folk)|Dinka]] [[fermoarde]] by in oanfal troch leden fan in oare [[etnyske groep]], de [[Nûer (folk)|Nûer]]. * [[2 maart|2]] - De [[Libanon|Libaneeske]] [[milysje]] [[Hezbollah]] ynterveniëarret oan 'e kant fan [[Iraan]] yn 'e [[Iraanoarloch]] troch it noarden fan [[Israel]] te besjitten mei [[raket]]ten. Israel reägearret mei bûtenproporsjoneel swiere [[bombardemint]]en fan net inkeld [[militêr]]e, mar ek [[boarger]]like doelen yn hiel Libanon. * [[6 maart|6]]-[[7 maart|7]] - By [[oerstreamings yn Kenia (2026)|oerstreamings]] yn [[Kenia]] komme teminsten 66 minsken om. * [[6 maart|6]]-[[15 maart|15]] - Yn [[Milaan]] en [[Cortina d'Ampezzo]], yn noardlik [[Itaalje]], wurde de [[Paralympyske Winterspullen 2026|Paralympyske Winterspullen]] holden. It [[evenemint]] is omstriden, mei't it [[Ynternasjonaal Paralympysk Komitee]] [[Ruslân]] en [[Wyt-Ruslân]] wer tastiet om ûnder eigen [[flagge]] diel te nimmen, wylst de [[Russysk-Oekraynske Oarloch]], wêrfoar't de beide lannen fan ynternasjonale sporteveneminten ferballe wiene, noch altyd trochgiet. * [[8 maart|8]] - Yn [[Iraan]] folget [[Mozjtaba Chameneï]], de [[soan]] fan 'e troch [[Israel]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Iraanoarloch]] [[fermoarde]] [[ajatollah]] [[Ali Chameneï]], syn [[heit]] op as [[opperste lieder (Iraan)|opperste lieder]]. * [[16 maart|16]] - By [[klinykbombardemint yn Kabûl (2026)|in bombardemint]], útfierd troch [[Pakistan]] yn it ramt fan 'e oangeande [[Afgaansk-Pakistaanske Oarloch]], op in [[ôfkickklinyk]] yn 'e [[Afganistan|Afgaanske]] [[haadstêd]] [[Kabûl]] komme teminsten 400 minsken om. * [[24 maart|24]] - De [[Jeropeeske Uny]] en [[Austraalje (lân)|Austraalje]] slute in [[frijhannel]]sferdrach, [[AEUFTA]]. * [[25 maart|25]] - By in [[rjochtsaak]] yn 'e [[Feriene Steaten]] wurde [[Meta (bedriuw)|Meta]] (de [[memme-ûndernimming]] fan [[Facebook]] en [[Instagram]]) en [[YouTube]] ferantwurdlik holden foar it moedwillich feroarsaakjen fan [[ferslaving]] oan [[sosjale media]], en feroardiele ta it beteljen fan [[$]]6&nbsp;miljoen oan [[boete (jild)|boetes]] en [[skeafergoeding]]. * [[25 maart|25]] - Mei [[Sarah Mullally]] wurdt yn [[Ingelân]] foar it earst in [[frou]] ynstallearre as [[aartsbiskop fan Canterbury]] en aldendeisk haad fan 'e [[Anglikaanske Tsjerke]]. ;april * [[1 april|1]]-[[11 april|11]] - De [[Artemis II]]-misje fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[romtefeart]]organisaasje [[NASA]] makket in rûntsje om 'e [[moanne (byplaneet fan 'e Ierde)|moanne]] en keart ûnskansearre werom op 'e [[Ierde (planeet)|Ierde]]. It is de earste bemanne romtefeartmisje bûten in [[baan (astronomy)|baan]] om 'e Ierde sûnt [[Apollo&nbsp;17]] yn [[1972]]. * [[7 april|7]] - Yn 'e oangeande [[Iraanoarloch]] komme de [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ûnder bemiddeling fan [[Pakistan]] in [[sjitferbod]] fan fjirtjin [[dagen]] oerien. De trêde partij yn 'e [[oarloch]], [[Israel]], leit him dêr ûnder Amerikaanske druk mei tsjinnichheid by del. * [[12 april|12]] - By de [[Hongaarske parlemintsferkiezings (2026)|Hongaarske parlemintsferkiezings]] wurdt de [[politike partij]] [[FIDESZ]] fan 'e langjierrige [[premier]] [[Viktor Orbán]] ferslein troch [[Tisza (partij)|Tisza]] fan [[opposysje (polityk)|opposysjelieder]] [[Péter Magyar]]. Hoewol't it ferskil yn stimmen net iens sa mâle grut is, wint Tisza, troch it [[kiesdistrikt]]estelsel dat Orbán ynfierd hat, de grutte mearderheid fan 'e parlemintssitten. * [[13 april|13]] - Yn 'e [[Iraanoarloch]] begjinne de [[Feriene Steaten]] mei in eigen blokkade fan 'e [[Iraan]]ske blokkade fan 'e [[Strjitte fan Hormûz]]. * [[16 april|16]] - Under druk fan 'e [[Feriene Steaten]] stimt [[Israel]] yn mei in [[sjitferbod]] oan it [[Libanon|Libaneeske]] front fan 'e [[Iraanoarloch]]. * [[19 april|19]] - By de [[Bulgaarske parlemintsferkiezings (2026)|parlemintsferkiezings]] yn [[Bulgarije]] wint [[Progresivna Bălgarija|PB]], de [[politike partij|partij]] fan 'e pro-[[Ruslân|Russyske]] âld-[[presidint]] [[Rumen Radev]] de mearderheid fan 'e sitten. * [[21 april|21]] - It [[sjitferbod]] yn 'e [[Iraanoarloch]] wurdt ferlinge. * [[25 april|25]] - By [[offinsyf yn Noard-Maly (april-maaie 2026)|in offinsyf]] fan it [[Befrijingsfront fan Azawad]] (in [[nasjonalist]]yske groepearring stribjend nei in eigen steat foar de [[Tûareks]]) y.g.m. [[Islamityske Steat|IS]] wurde de stêd [[Tikal]] en in diel fan 'e stêd [[Gao]] ferovere op it [[Maly|Malineeske]] [[kriichsmacht|leger]]. * [[27 april|27]] - [[Kening]] [[Willem-Alexander fan de Nederlannen|Willem-Alexander]], [[keninginne]] [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] en oare leden fan 'e [[Hûs Oranje-Nassau|keninklike famylje]] fiere [[Keningsdei]] yn [[Dokkum]]. ;maaie * [[1 maaie|1]] - De [[Feriene Arabyske Emiraten]], dy't ien fan 'e grutste oaljeprodusinten fan 'e wrâld binne, stappe út 'e [[OPEC]], it [[kartel]] fan [[ierdoalje]]produsearjende lannen. * [[4 maaie|4]] - By de [[Fjoerwurkramp yn Liuyang]], yn [[Sina]], komme by in grutte [[ûntploffing]] 37 minsken om en reitsje 51 oaren [[ferwûne]]. * [[16 maaie|16]] - De [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO) ropt [[ebola-epidemy yn 'e Demokratyske Republyk Kongo (2026)|de útbraak]] fan it [[ebola]]firus yn it noardeasten fan 'e [[Demokratyske Republyk Kongo]] út ta in [[epidemy]] fan ynternasjonale soarch. * [[20 maaie|20]] - Ald-[[presidint]] [[Raúl Castro]] fan [[Kuba]] wurdt troch de [[Feriene Steaten]] [[ynsteatfanbeskuldigingstelling|oanklage]] foar it delsjitten, yn [[1996]], fan twa [[privee-fleantúch]]jes mei Amerikaanske [[boarger]]s oan board, dy't boppe Kuba [[pamflet]]ten útstruiden wêryn't oproppen waard ta ferset tsjin it Kubaanske regear. Om dit 30 jier nei dato nochris te dwaan wurdt algemien sjoen as in besykjen fan 'e Feriene Steaten om Kuba fierder ûnder druk te setten. * [[22 maaie|22]] - It begjin fan in [[hjitteweach]] yn in grut diel fan [[Jeropa]], wêrby't, foar [[maaie]], [[temperatuer]]en berikt wurde dy't sûnder presedint binne. * [[22 maaie|22]] - By [[myngasûntploffing yn Liushenyu (2026)|in myngasûntploffing]] yn in [[stienkoal]]myn yn it [[Sina|Sineeske]] [[Liushenyu]] komme 82 [[mynwurker]]s om. ;juny * [[1 juny|1]] - In [[ierdbeving op Mindanao (2026)|swiere ierdbeving]] fan 7,8 op 'e [[skaal fan Richter]] treft it eilân [[Mindanao]] yn 'e súdlike [[Filipinen]]. Der komme 82 [[minske]]n om en 1.319 oaren reitsje [[ferwûne]]. * [[11 juny|11]] - De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] (NOAA) stelt fêst dat it [[klimaat]]ferskynsel [[El Niño]] him wer foardocht. * [[11 juny|1]]-[[19 july]] - Yn 'e [[Feriene Steaten]], [[Meksiko]] en [[Kanada]] wurdt it [[Wrâldkampioenskip Fuotbal 2026]] holden. [[Spanje]] wurdt foar de twadde kear wrâldkampioen. * [[11 juny|11]] - By [[Vogelwaarde]], yn [[Siuwsk-Flaanderen]], fljocht in te hurd ridende [[auto]] út 'e bocht en skept op in njonken de [[wei]] lizzend [[fytspaad]] in [[skoalklasse]] út [[Axel (plak)|Axel]] dy't op [[skoalkamp]] is. Trije [[bern (persoan)|bern]] en de [[direktrise]] fan 'e skoalle komme om, wylst ferskate oare skoalbern [[swierferwûne]] yn it [[sikehûs]] bedarje. * [[15 juny|15]]-[[17 juny|17]] - De [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ûndertekenje it [[Memorandum fan Islamabad]], in fierder út te wurkjen oerienkomst, dy't it útgongspunt foarmje moat foar [[ûnderhanneling]]s om in ein oan 'e [[Iraanoarloch]] te meitsjen. * [[18 juny|18]]-[[29 juny|29]] - By in [[Jeropeeske hjitteweach (juny 2026)|swiere hjitteweach]] yn [[Noardwest-Jeropa]] rinne de [[temperatuer]]en oerdeis op oant boppe de 40&nbsp;[[°C]]. Yn [[Nederlân]] berikt de [[hjittens]] op freed [[26&nbsp;juny]] in hichtepunt mei in rekôrtemperatuer fan 39,4&nbsp;°C yn it [[Limburch (Nederlân)|Limburchske]] [[Ell (Nederlân)|Ell]]. Yn [[Fryslân]] wurde dyselde deis temperatueren fan 33,6&nbsp;°C metten. * [[21 juny|21]] - By it ûntbleatsjen fan it [[Nasjonaal Monumint Ulu Kora|Nasjonaal Moluksk Monumint Ulu Kora]] op 'e Lloydkade yn [[Rotterdam]] biedt [[premier]] [[Rob Jetten]] út namme fan it [[Nederlân]]sk [[regear]] formeel syn [[ûntskuldiging]]s oan foar de behanneling fan 'e earste [[generaasje]] [[Molukkers yn Nederlân]]. * [[22 juny|22]] - De yn syn eigen lân tige [[populêr|ympopulêre]] [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[premier]] [[Keir Starmer]] kundiget syn ôftreden oan. * [[24 juny|24]] - By [[ierdbevings yn Fenezuëla (2026)|twa swiere ierdbevings efterinoar]] fan 7,2, resp. 7,5 op 'e [[skaal fan Richter]] wurdt yn it noardwesten fan [[Fenezuëla]] slimme skea oanrjochte. Op [[1&nbsp;augustus]] stiet it deadetal op mear as 5.500 en binne der krapoan 17.000 [[ferwûne]]n teld, wylst noch 18.000–50.000 [[minske]]n [[fermist]] wurde. ;july * [[3 july|3]]-[[9 july|9]] - Yn [[Iraan]] wurdt de [[steatsbegraffenis]] holden fan 'e [[heechste lieder fan Iraan|alderheechste lieder]] [[Ali Chameneï]], dy't yn [[febrewaris]] omkaam by in [[Israel]]ysk [[bombardemint]] yn it ramt fan 'e [[Iraanoarloch]]. * [[6 july|6]] - Yn it ramt fan it [[Fredesplan foar Gaza]] jout de militante [[Palestina|Palestynske]] [[fersetsbeweging]] [[Hamas]] it boargerlik [[bestjoer]] oer de [[Gazastripe]] op. * [[7 july|7]] - It [[Ynternasjonaal Olympysk Komitee]] heft de útsluting fan it [[Russysk Olympysk Komitee]] op, sadat [[Ruslân|Russen]] tenei wer ûnder harren eigen [[flagge]] oan 'e [[Olympyske Spullen]] meidwaan kinne. * [[8 july|8]] - It [[sjitferbod]], dat ôfsprutsen wie ûnder it [[Memorandum fan Islamabad]], beswykt ûnder skeinings fan beide kanten. De [[Feriene Steaten]] en [[Iraan]] ferfetsje harren [[bombardemint]]en en besjittings oer en wer yn it ramt fan 'e [[Iraanoarloch]]. * [[12 july|12]] - By in [[kafeebrân yn Bangkok (2026)|kafeebrân]] yn 'e [[Tailân|Taiske]] [[haadstêd]] [[Bangkok]] komme 34 lju om en reitsje mear as 70 oaren [[ferwûne]]. * [[20 july|20]] - [[Andy Burnham]] wurdt troch [[kening]] [[Karel III fan it Feriene Keninkryk|Karel III]] oansteld as [[premier]] fan it [[Feriene Keninkryk]] as opfolger fan [[Keir Starmer]]. Hy is de sânde premier yn tsien jier. * [[20 july|20]] - De [[Hûtys|Hûty]]-rebellen yn [[Jemen]] kundigje in blokkade ôf fan 'e [[Strjitte fan Bab-el-Mandeb]] (fan 'e [[Reade See]] nei de [[Golf fan Aden]]) foar [[Saûdy-Araabje|Saûdyske]] [[skip]]pen. * [[20 july|20]] - [[Presidint]] [[Daniel Ortega]] fan [[Nikaragûa]] kundiget oan dat der tenei gjin [[ferkiezing]]s mear plakfine sille yn syn lân. * [[22 july|22]]-[[30 july|30]] - Omreden fan grutte [[Natoerbrannen yn Jeropa (2026)|natoerbrannen]] moatte yn [[Frankryk]], [[Spanje]] en [[Portegal]] 300.000 [[minske]]n út harren wenplakken [[evakuëarre]] wurde. Yn Frankryk, dêr't de natoerbrannen benammen by [[Bordeaux]] woede, wurdt sprutsen fan 'e slimste natoerbrannen yn [[desennia]], wylst yn Spanje, dêr't de [[haadstêd]] [[Madrid]] fan twa kanten ôf bedrige wurdt, sprutsen wurdt fan 'e slimste natoerbrannen ea. * [[25 july|25]] - By [[oanslach op de Berlin Pride (2026)|in oanslach]] op 'e [[Berlin Pride]] riidt in [[Dútslân|Dútser]] fan [[Libanon|Libaneesk]] [[komôf]] mei in [[bestelbuske]] yn op [[feest]]fierende minsken. Dêrby komt ien persoan om, wylst 29 oaren [[ferwûne]] reitsje. De dieder wurdt letter troch de [[plysje]] opspoard yn in [[folkstúntsje]]skompleks yn [[Berlyn]] en by syn [[arrestaasje]] [[dea]]sketten. * [[28 july|28]] - De [[stêd]] [[Kumamoto]] en omkriten, op it súdlike [[Japan]]ske eilân [[Kjûsjû]], wurde troffen troch [[ierdbeving fan Kumamoto (2026)|in ierdbeving]] fan 6,8 op 'e [[skaal fan Richter]]. Dêrby komme teminsten 30 lju om, wylst teminsten 60 oaren [[ferwûne]] reitsje. * [[29 july|29]] - [[Menno van Zwieten]], [[Rick Minnesma]] en [[Tjisse Steenstra]] winne yn [[Frjentsjer]] de [[PC 2026|173ste]] [[PC]]. Tjisse Steenstra wurdt foar de fjirde kear útroppen ta [[kening (keatsen)|kening]]. * [[30 july|30]] - Yn reäksje op 'e driging fan it ôfsluten fan 'e [[skipfeart]] yn 'e [[Reade See]] troch de [[Jemen]]ityske [[Hûty]]-rebellen kundiget [[Saûdy-Araabje]] de oprjochting oan fan in koälysje fan fjirtjin lannen dy't de frije skipfeart troch de [[Strjitte fan Bab-el-Mandeb]] (tusken de Reade See en de [[Golf fan Aden]]) garandearje wolle. * [[30 july|30]] - Mear as 50.000 jonge, [[wurkleazens|wurkleaze]] [[Marokko|Marokkanen]] bestoarmje de [[Spanje|Spaanske]] [[eksklave]] [[Ceuta]], op 'e [[Noard-Afrika|Noardafrikaanske]] [[kust]], om sa tagong te krijen ta de [[Jeropeeske Uny]]. ;augustus * [[5 augustus|5]] - It [[partoer]] fan [[Dronryp]] wint yn [[Wommels]] de [[Freulepartij 2026|124ste]] [[Freulepartij]]. * [[7 augustus|7]] - [[Pakistan]], [[Saûdy-Araabje]] en [[Turkije]] slute it saneamde [[Pakt fan Mekka]], in [[militêr bûnsgenoatskip]] dat staljûn is nei foarbyld fan 'e [[NATO]]. * [[10 augustus|10]] - In [[ierdbeving yn Kolombia (2026)|swiere ierdbeving]] fan 7,4 op 'e [[skaal fan Richter]] treft it westen fan [[Kolombia]]. Dêrby komme 331 [[minske]]n om en reitsje teminsten 4.613 oaren [[ferwûne]]. * [[11 augustus|11]] - Yn [[Syrje]] wurde de yn [[ballingskip]] yn [[Ruslân]] libjende âld-[[presidint]] [[Basjar al-Assad]] en acht oare kopstikken fan 'e [[Syryske Arabyske Republyk (1963-2024)|eardere diktatuer]] foar [[misdieden tsjin 'e minsklikheid]] ta de [[deastraf]] feroardiele. Utsein foar wat [[Atef Nadjyb]] oangiet, in [[neef (famyljelid)|neef]] fan Assad dy't haad fan 'e [[geheime tsjinst]] [[Polityk Feilichheidsdirektoraat|PFD]] wie, giet it om feroardielings [[by ferstek]]. * [[11 augustus|11]] - By [[skipsramp op de Karibamar (2026)|in skipsramp]] op 'e [[Karibamar]] yn [[Simbabwe]] [[sinken|sinkt]] in [[fearboat]] en komme 97 opfarrenden om. * [[12 augustus|12]] - In folsleine [[sinnefertsjustering]] is te sjen yn [[Iislân]] en [[Spanje]]. It is de earste folsleine sinnefertsjustering op it [[fêstelân]] fan [[Jeropa]] sûnt [[1999]]. Yn [[Nederlân]] is in ûnfolsleine sinnefertsjustering waar te nimmen. * [[14 augustus|14]]-[[19 augustus]] - In [[natoerbrân yn de Hege Feanen (2026)|reuseftige natoerbrân]] yn it [[Belgje|Belgyske]] [[natoergebiet]] de [[Hege Feanen]], yn 'e [[Ardinnen]], wurdt mei man en macht ûnder kontrôle brocht troch Belgyske [[brânspuitlju]] mei help út [[Nederlân]], [[Dútslân]], [[Lúksemboarch (gruthartochdom)|Lúksemboarch]] en [[Sweden]]. * [[15 augustus|15]] - It [[Yndoneezje|Yndonezyske]] [[eilân]] [[Floares]] wurdt troffen troch in [[ierdbeving op Floares (2026)|swiere ierdbeving]] fan 7,7 op 'e [[skaal fan Richter]]. Dêrby komme 111 [[minske]]n om en reitsje 1.678 oaren [[ferwûne]]. * [[19 augustus|19]] - [[Annet de Haan]], [[Gerde Lycklama à Nijeholt]] en [[Jennie Terpstra]] winne yn [[Weidum]] de [[Frouljus-PC 2026|50ste]] [[Frouljus-PC]]. Gerde Lycklama à Nijeholt wurdt útroppen ta [[kening (keatsen)|keninginne]]. * [[26 augustus|26]] - Yn noardlik [[Nepal]], oan 'e grins mei [[Tibet]], fynt in [[oersteamings yn Nepal (2026)|hommelse en ûnbidige oerstreaming]] plak wannear't in diel fan in [[gletsjer]] ôfbrekt en yn steile [[rivier]][[delling]]s in [[tsûnamy]]-eftige floedweach feroarsaket. In wike letter binne der 1.225 [[dea]]den en 2.301 [[ferwûne]]n teld, wylst der noch mear as 5.400 minsken [[fermist]] wurde. * [[28 augustus|28]] - [[Kening]] [[Harald V fan Noarwegen]] [[ferstjerren|ferstjert]] yn 'e âldens fan 89 jier en wurdt opfolge troch syn [[soan]], de nije [[kening]] [[Haakon VIII fan Noarwegen|Haakon&nbsp;VIII]]. * [[29 augustus|29]] - Yn [[Iislân]] wurdt in [[referindum]] holden oer de fraach oft it lân de sûnt [[2013]] beferzen [[Yslânsk referindum oer it ferfetsjen fan ûnderhannelings foar lidmaatskip fan de Jeropeeske Uny (2026)|ûnderhannelings foar lidmaatskip]] fan 'e [[Jeropeeske Uny]] ferfetsje moat of net. It nee-kamp wint de stimbusstriid mei 52,8% fan 'e stimmen tsjin 47,2% foar it ja-kamp. * [[29 augustus|29]] - Yn [[Niger]] wurdt [[mislearre steatsgreep yn Niger (2026)|in steatsgreep]] troch in opstannich diel fan 'e [[kriichsmacht]] delslein troch it [[rezjym (regear)|rezjym]] fan [[diktator]] [[Abdourahamane Tiani]] ;septimber * [[1 septimber|1]] - [[Dútslân]] makket bekend dat de [[drone-oanfal op de Lofthaven Leipzig/Halle|mislearre drone-oanfal]] yn 'e [[nacht]] fan [[4 augustus|4]] op [[5&nbsp;augustus]] op in [[Oekraïne|Oekraynsk]] [[frachtfleantúch]] op 'e [[Lofthaven Leipzig/Halle]] it wurk fan [[Ruslân]] wie. Dat lân ûntkent ferantwurdlikheid. * [[9 septimber|9]] - By in [[brân]] op 'e [[fearboat]] [[MV June Aster|MV ''June Aster'']] komme by it eilân [[Palawan]] yn 'e [[Filipinen]] 77 minsken om en wurde 8 oaren in moanne letter noch altyd [[fermist]]. * [[10 septimber|10]] - Yn 'e [[Twadde Jemenityske Boargeroarloch]] fiere de [[Hûty]]-[[rebel]]len [[Septimberoffinsyf fan de Hûtys (2026)|in offinsyf]] út wêrby't se sawol de [[strategy]]sk wichtige [[haven]]stêd [[Mokka (Jemen)|Mokka]] as it eilân [[Perim (eilân)|Perim]] yn 'e [[Reade See]] feroverje. Dêrmei behearskje se de [[Strjitte fan Bab al-Mandeb]], dy't tagong jout fan 'e Reade See nei de [[Golf fan Aden]]. Se kinne no de [[skipfeart]] troch dy [[seestrjitte]] lamlizze. * [[13 septimber|13]] - De [[Yndoneezje|Yndonezyske]] [[fearboat]] [[KM Virgo Transport 8|KM ''Virgo Transport 8'']] [[sinken|sinkt]] yn 'e [[Javasee]]. Dêrby komme 80 minsken om, wylst 55 yn oktober noch altyd [[fermist]] wurde. * [[16 septimber|16]] - De eardere [[presidint]] en [[premier]] fan [[Kosovo]], [[Hashim Thaçi]], wurdt troch it [[Kosovotribunaal]] yn [[De Haach]] feroardiele foar 25 jier [[finzenisstraf]] foar [[oarlochsmisdie]]den dy't it [[Kosovobefrijingsleger]] (UÇK) ûnder syn lieding yn 'e [[Kosovo-Oarloch]] ([[1998]]–[[1999]]) begien hat (wêrûnder de [[moard]] op 96 minsken en de [[marteling]] fan 303 oaren). De feroardieling liedt ta [[lulk]]e reäksjes yn Kosovo. * [[22 septimber|22]] - De [[Feriene Steaten]], [[Denemark]] en [[Grienlân]] ûndertekenje in [[ferdrach]] dat de Amerikaanske [[militêr]]e oanwêzigens op Grienlân útwreidzje moat en in ein meitsje moat oan it praat fan 'e [[Amerikaanske presidint]] [[Donald Trump]] oer [[Grienlânkrisis|anneksaasje fan Grienlân]]. * [[23 septimber|23]] - Yn 'e [[Twadde Etiopyske Boargeroarloch]] lôget de striid wer op wannear't [[rebel]]len fan 'e [[Etiopyske Koälysje fan Folksstriidkrêften foar Oerlibbing]] (EPFCS) op trije fronten it regearingsleger oanfalle. * [[24 septimber|24]]-[[29 septimber|29]] - [[Oerstreamings yn Bangkok (2026)|Oerstreamings]] lizze it libben yn 'e [[Tailân|Taiske]] haadstêd [[Bangkok]] lam. * [[30 septimber|30]] - De lêste [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] troepen wurde weromlutsen út [[Irak]]. Dêrmei komt in ein oan 23 militêre oanwêzigens fan 'e Feriene Steaten yn Irak. == Berne == == Ferstoarn == ;jannewaris * [[6 jannewaris|6]] - [[Jaap Pop]], Nederlânsk boargemaster en fotograaf (* [[1941]]) * [[12 jannewaris|12]] - [[Robert Jensen]], Nederlânsk telefyzjepresintator (* [[1973]]) * [[13 jannewaris|13]] - [[Annemarie Prins]], Nederlânsk aktrise (* [[1932]]) * 13 - [[Claudette Colvin]], Amerikaansk minskerjochte-aktiviste (* [[1939]]) * [[26 jannewaris|26]] - [[Sly Dunbar]], Jamaikaanske drummer en produsint (* [[1952]]) * [[30 jannewaris|30]] - [[Catherine O'Hara]], Kanadeesk-Amerikaansk aktrise (* [[1954]]) ;febrewaris * [[3 febrewaris|3]] - [[Remco Heite]], Frysk boargemaster (* [[1946]]) * [[7 febrewaris|7]] - [[Brad Arnold]], Amerikaansk sjonger (* [[1978]]) * [[11 febrewaris|11]] - [[James Van Der Beek]], Amerikaansk akteur (* [[1977]]) * [[17 febrewaris|17]] - [[Jesse Jackson]], Amerikaansk aktivist en politikus (* [[1941]]) * [[23 febrewaris|23]] - [[Peter Karstkarel]], Frysk publisist, (keunst)histoarikus, neerlandikus, arsjitektuerkenner (* [[1945]]) * [[28 febrewaris|28]] - [[Ali Chameneï]], Iraansk presidint en [[grutajatollah]] (* [[1939]]) ;maart * [[10 maart|10]] - [[IJf Blokker]], Nederlânske akteur, sjonger, komyk, presintator. (* [[1930]]) ;april * [[18 april|18]] - [[Géjanna Buma]], Frysk keatster (* [[1978]]) ;juny * [[19 juny|19]] - [[Eppie Dam]], Frysk dichter, skriuwer en fertaler (* [[1953]]) * [[24 juny|24]] - [[Elske Falkena]], Frysk aktrise (* [[1970]]) ;july * [[4 july|4]] - [[Gerard Daandels]], Nederlânsk boargemaster (* [[1946]]) * [[15 july|15]] - [[Guy Scott]], presidint fan [[Sambia]] (* [[1944]]) * [[31 july|31]] - [[Jerney Kaagman]], Nederlânsk sjongeres (* [[1947]]) ;augustus * [[6 augustus|6]] - [[Peter Faber (akteur)|Peter Faber]], Nederlânsk akteur (* [[1943]]) * [[7 augustus|7]] - [[Lucienne Stassaert]], Belgyske dichteresse (* [[1936]]) * [[9 augustus|9]] - [[Ben Jones (akteur)|Ben Jones]], Amerikaansk akteur en politikus (* [[1941]]) * [[25 augustus|25]] - [[Dolly Parton]], Amerikaansk sjongster (* [[1946]]) * 25 - [[Tim Curry]] - Ingelsk akteur (* [[1946]]) * [[28 augustus|28]] - [[Harald V fan Noarwegen]], Kening fan Noarwegen (* [[1937]]) ;septimber * [[11 septimber|11]] - [[Astrid fan Noarwegen]], Noarsk prinsesse (* [[1932]]) * [[15 septimber|15]] - [[Henk Kroes]], Frysk sportbestjoerder (* [[1938]]) * 15 - [[Ben Saunders (sjonger)|Ben Saunders]], Ingelsk sjonger (* [[1983]]) * [[22 septimber|22]] - [[Sjoerd Kuyper]], Nederlânsk berneboekensrkiuwer (* [[1952]]) * [[25 septimber|25]] - [[Rini Wagtmans]], Nederlânsk hurdfietser (* [[1946]]) * [[30 septimber|30]] - [[Paulien Cornelisse]], Nederlânsk skriuwster (* [[1976]]) ;oktober * [[3 oktober|3]] - [[Jan Roelof Kruithof]], Frysk arsjitekt en maratonrider (* [[1936]]) ;datum ûnbekend * septimber - [[Jan van der Baan]], Frysk politikus ==Films== * ''[[Lulk (film)|Lulk]]'' ==Tillefyzje== * ''[[Kees Flodder (telefyzjesearje)|Kees Flodder]]'' {{JiersideUnder}} {{Boarnen|boarnefernijing= <references/> ---- {{Commonscat}} }} [[Kategory:2026| ]] [[Kategory:21e iuw]] pn6sc3cn4ezwsupt7bw4ojyj88r56nu Spui (rivier) 0 141920 1242187 1241883 2026-10-08T15:10:55Z Drewes 2754 kaartsje 1242187 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks rivier | namme = Spui | ôfbylding = Veer Nieuw Beijerland Hekelingen.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = ''It fear by [[Nij-Beierlân]]'' | lân = {{NEDf}} | bestjoerlike ienheid = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid = {{NL-ZHf}} | ûntspringt yn = [[Alde Maas]], [[Ald-Beierlân]] | lokaasje boarne = {{Koördinaten yn tekst|51_50_07.1_N_4_25_49.6_E_type:city_region:NL|51° 50' N, 4° 25' E}} | mûnet út yn = [[Hjerringfliet]] | lokaasje mûning = {{Koördinaten yn tekst|51_47_02.6_N_4_13_51.0_E_type:city_region:NL|51° 47' N, 4° 13' E}} | plakken = | sydstreamen = | fertakkings = | lingte = 16 km | hichte boarne = | hichte mûning = | ferfal = | maks. breedte = | djiptegemiddelde = | maks. djipte = | ôfwetteringsgebiet = | ôffier by mûning = | ôfbylding99 = RMSDeltaNorth.jpg | ôfbyldingstekst99 = De letter p is it Spui | ôfbyldingsbreedte99 = }} It '''Spui''' is in [[tijrivier]] yn de [[Nederlân]]ske [[provinsje]] [[Súd-Hollân]] dy't de [[Alde Maas]] ferbynt mei it [[Hjerringfliet]] en is 16 km lang. It Spui foarmet ek de skieding tusken de eilannen [[Foarne-Putten]] en de [[Hoekske Waard]]. It Spui ûntstie troch de [[Allerheljenfloed (1532)|Allerheljenfloed]] fan 1532, dêr't troch in [[dyktrochbrek]] de ferbining fan it Spui mei de (Alde) Maas reekaam. It Spui is as wetterwei nijsgjirrich, om't de streamrjochting omkeard is. Dat is it gefolch fan de [[Deltawurken]] om it sâltich wurden fan de [[Nije Wetterwei]] tefoaren te kommen. It wetter fan it Hjerringfliet (eartiids in see-earm) streamt net streekrjocht mear nei de see, mar streamt troch it Spui nei de Alde Maas, en dêrnei oer de Nije Wetterwei de see yn te streamen. Om't it Spui frij smel is en dochs in soad wetter ferfiert, is der in sterke streaming. Yn kombinaasje mei krêftige tijstreamen, dy't fan de Spui ôf de see berikke, is it Spui reedlik gefaarlik foar swimmers en wettersporters. By ebbe of in leger wurdende [[tij]] is de djipte fan it Spui likernôch 5,5 meter. Bij floed kin it oant trochsneed 11 meter oprinne. Weachslach, sûgen of streamen kinne gefaarlik foar swimmers wêze. Yn [[sydrivier]] is de [[Bernisse (rivier)|Bernisse]] op Foarne Putten, dy't by [[Simonshaven]], foar [[Goudswaard]] oer, mei in ynlaatslûs op it Spui oanslút. It Spui leveret [[swiet wetter]] dat oer de Bernisse nei de [[Brylske Mar]] rint en dêr in buffer tsjin it sâlt wurden foarmet. Oer it Spui lizze gjin brêgen. Der fart in [[fearboat]] tusken [[Nij-Beierlân]] en [[Hekelingen]] by [[Spijkenisse]] en der fart in fytsfear tusken [[Ald-Beierlân]] en [[Beereplaat]], ek bij Spijkenisse en [[Rhoon]]. Oan it Spui is der ek rekreaasje mooglik. Bygelyks de ''Oude Tol'' yn [[Ald-Beierlân]], de sinnegreide oan it Spui by [[Piershil]] en "de Costa del Spui" yn [[Goudswaard]]. {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} * [http://www.rijkswaterstaat.nl/spui Rykswettersteat (oersicht fan de farwegen): Spui] {{Commonscat|Spui (river)|Spui}} }} [[Kategory:Wetter yn Súd-Hollân]] [[Kategory:Rivier yn Nederlân]] eiix9wze15v3aq0eaux9ps18yi7rbv6 Graupiper 0 148036 1242222 1235370 2026-10-09T07:05:40Z RomkeHoekstra 10582 tf, fierders de tekst wat útwreide en de yndieling feroare lykas by oare artikels oer fûgelsoarten. 1242222 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = graupiper |Ofbyld = [[File:Dunnock (5636073724).jpg|250px]] |lûd = [[File:Dunnock (Prunella modularis) (W1CDR0001422 BD6).ogg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[graupiperfûgels]] (''Prunellidae'') |Skaai = [[graupipers]] (''Prunella'') |Wittenskiplike namme= Prunella modularis |Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart=[[File:PrunellaModularisIUCN.png|center|250px]]<small>{{Kolommen2 |Kolom1= {{Color box|#008000}} [[stânfûgel]] <br>{{Color box|#00FF00}} [[simmerfûgel]] |Kolom2= {{Color box|#007FFF}} [[wintergast]]<br>{{Color box|#FFFF00}} [[eksoat]] }}</small> }} De '''graupiper''' is in [[sjongfûgel]] út it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[graupipers]] (''Prunella'') en de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[graupiperfûgels]] (''Prunellidae''). == Oare nammen == ''Frysk'': toarnkrûper, toarnmosk, toarnhipper, bastertnachtegaal; ''[[Noardfrysk]]'': kurnfink; ''Nederlânsk'': hegge(n)mus; ''[[Grinslânsk]]'': graawpiper; ''[[Nedersaksysk]]'': Hegemors; ''[[Nederdútsk]]'': Heegenmüüsken; ''[[Eastfrysk (Nederdútsk)]]'': Heegbruuntje; ''Dútsk'': Heckenbraunelle, ''Ingelsk'': Dunnock. == Foarkommen en rop == De graupiper is in 14 oant 15 sm lange fûgel, wat lytser as in mosk, mei in tinne snaffel. Mantsjes en wyfkes sjogge der itselde út. De kop is laaigriis, it liif is brún mei donkere streken. It roppen is in heech 'tsiet'. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div> <gallery mode="packed" heights="125px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Dunnock (Hedge Sparrow) Nest 25-05-10 (4640309356).jpg|Piken Dunnock - Prunella modularis (Juvenile) (52080230098).jpg|Juvenyl The dunnock (Prunella modularis).jpg|Folwoeksen fûgel </gallery> </div> == Fersprieding en systematyk == De graupiper komt hast yn hiel Jeropa foar. 95% fan it ferspriedingsgebiet fan 'e graupiper leit yn Jeropa. Yn Nederlân briede sa'n 200.000 pearen, mar yn it Noardeasten (Grinslân, Fryslân, Drinte) komt de graupiper stikken minder foar as fierder yn it lân. De soarte wurdt yn Nederlân talriker as Noardjeropeeske fûgels op 'e trek oer ús lân fleane. Nederlânske graupipers binne [[stânfûgel]]s. Yn [[Nij-Seelân]] is it in [[eksoat]]. === Taksonomy === Der wurde acht [[ûndersoarte]]n fan 'e graupiper erkend mei de folgjende fersprieding: * ''Prunella modularis hebridium'', West-[[Skotlân]], [[Ierlân]] * ''Prunella modularis occidentalis'', East- en Súd-Skotlân, [[Ingelân]], West-[[Frankryk]] * ''Prunella modularis modularis'', Noard- en Sintraal-Jeropa, * ''Prunella modularis mabbotti'', [[Ibearysk Skiereilân]], Súd-[[Frankryk]], [[Itaalje]], [[Grikelân]] * ''Prunella modularis meinertzhageni'', [[Balkan]] * ''Prunella modularis fuscata'', [[Krim]] * ''Prunella modularis euxina'', West- en Noard-[[Turkije]] * ''Prunella modularis obscura'', East-Turkije, [[Kaukasus]], Noard-[[Iran]] == Hâlden en dragen == [[Ofbyld:Dunnock (Hedge Sparrow) Nest 11-05-10 (4602216676).jpg|thumb|left|Aaien fan 'e graupiper]] Graupipers hawwe [[Territoarium|territoaria]] dy't inoar oerlaapje kinne. In wyfke kin mear as ien mantsje hawwe en in mantsje mear as ien wyfke. Se bouwe harren nêst leech boppe de grûn. It earste lechsel, ornaris yn april, is fanwegen de noch keale strûken in maklike proai foar rôvers. It twadde lechsel, yn juny-july, hat meastal mear súkses. Yn guon dielen fan it ferspriedingsgebiet, lykas yn Ruslân, briedt de soarte wat letter. It lechsel bestiet út 4-6 grienblauwe aaien dy't 13-14 dagen bebret wurde. De jonge fûgels wurde noch 11-14 dagen troch beide âlden fuorre. Simmerdeis ite se rûpen, larven, spinnen ensafuorthinne, winterdeis foaral sied. == Status == De wrâldpopulaasje en it ferspriedingsgebiet fan 'e soarte binne tige grut. Dêrfandinne klassifisearret de [[IUCN]] de soarte as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC). De grutte fan 'e populaasje waard yn 2012 op 25 miljoen oant 44 miljoen folwoeksen fûgels rûsd. Oannommen wurdt lykwols dat de soarte yn oantallen ôfnimt. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/dunnock-prunella-modularis BirdLife, oproppen 9 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/dunnoc1?continue eBird, oproppen 9 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/dunnoc1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 9 oktober 2026] * [https://www.sovon.nl/nl/soort/10840 Sovon] ---- {{Commonscat|Prunella modularis|graupiper}} }} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Graupiper]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Man]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Monako]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wales]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Eksoat yn Nij-Seelân]] 442yfpl88eh7c2sakyyx9qh2bw31cwl Raven 0 148102 1242230 1236977 2026-10-09T11:33:22Z RomkeHoekstra 10582 Tekst útwreide. 1242230 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = raven |Ofbyld = [[Ofbyld:Corvus corax clarionensis, Point Reyes National Seashore.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Common Raven Grand Teton National Park.ogg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[krieën]] (''Corvus'') |Wittenskiplike namme= Corvus corax |Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart =[[File:CorvusCoraxIUCN.svg|center|250px]]<small>{{Color box|#008000}} [[stânfûgel]] <br>{{Color box|#00FF00}} [[simmerfûgel]] <br>{{Color box|#007FFF}} [[wintergast]]</small> }} {{Oar|de fûgelsoarte raven|Raven (betsjuttingsside)}} De '''raven''' (''Corvus corax'') is de grutste fan 'e [[krieën]] en de [[kriefûgels]]. Ravens komme op it hiele [[Noardlik Healrûn]] foar, fan it hege noarden oant de subtropen. De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1758 publisearre troch [[Carl Linnaeus]]. == Skaaimerken == [[Ofbyld:Raven 4 (3304082871).jpg|thumb|left|Yn 'e flecht is de waaierfoarmige sturt fan 'e raven te sjen]] De folslein swarte raven is in stik grutter as de [[swarte krie]] en de [[skierroek]]. De fûgel is fan 'e kop oant en mei de sturt 65 sintimeter lang, de wjukspanwiidte is 1,20 meter en de raven weaget trochstrings 1250 gram. De wat kromme snaffel is neffens de swarte krie en de skierroek wat swierder. Yn 'e flecht is de fûgel te werkennen oan it nei ferhâlding wat gruttere kopprofyl en de bredere útwaaierjende, rûne sturt. Ek fleant de raven heger as neamde soarten en hat er in stadiger wjukslach. Dêrnjonken swevet de raven geregeld, wylst in krie mear op it doel ôf fleant. It lûd is bytiden leger as by krieën. == Fersprieding == De raaf is los fan it klimaat op hast it hiele noardlik healrûn te finen: fan 'e iisfjilden oant de sânwoastinen. De soarte telt 11 [[ûndersoarte]]n mei it folgjende ferspriedingsgebiet: * ''C. c. principalis'' – [[Alaska]], [[Kanada]] (útsein it suidwesten), [[Grienlân]] en de noardlike en eastlike [[Feriene Steaten]]. * ''C. c. sinuatus'' – súdwestlik Kanada oer westlik-sintraal Feriene Steaten oant [[Meksiko]] en [[Nikaragûa]]. * ''C. c. clarionensis'' – de súdwestlike Feriene Steaten en noardwestlik Meksiko. * ''C. c. varius'' – [[Yslân]] en de [[Fêreu-eilannen]]. * ''C. c. corax'' – fan noardwestlik Jeropa fia Sintraal-Jeropa oant Sintraal-[[Sibearje]]. * ''C. c. hispanus'' – it [[Ibearysk Skiereilân]], [[Itaalje]] en de mediterrane eilannen. * ''C. c. laurencei'' – fan [[Grikelân]], [[Syprus]] en [[Turkije]] oant westlik [[Sina]] en noardlik [[Yndia]]. * ''C. c. tingitanus'' – noardlik [[Afrika]]. * ''C. c. canariensis'' – de [[Kanaryske Eilannen]]. * ''C. c. tibetanus'' – sintraal [[Aazje]]. * ''C. c. kamtschaticus'' – westlik [[Mongoalje]], eastlik [[Sibearje]], noardeastlik Sina, noardlik [[Japan]] en de byhearrende eilannen. === Ravens yn Nederlân === De raven waard yn Nederlân om 1925 hinne troch ferfolging fan 'e minske útroege. It alderlêste fêststelde briedgefal foar de útroeging fan 'e soarte yn Fryslân wie yn 1904 by [[Beetstersweach]]. Yn 'e jierren 1970 waard de fûgel lykwols op 'e [[Feluwe]] weryntrodusearre. Sûnt groeide de Nederlânske populaasje ta hûndert briedpearen, dy't foar it grutste part op 'e Feluwe mar ek op 'e [[Utertske Heuvelrêch]], de [[Sallânske Heuvelrêch]] en yn Súdwest-[[Drinte]] foarkamen. Meidat troch in kninesykte it tal proaien sakke en der in ein kaam oan it byfuorjen mei slachtôfeart yn 'e natuer, sakken de oantallen wer wat oant in djiptepunt om 2005 hinne. Dochs wreide de fûgel syn fersprieding yn Nederlân letter stadich fierder út. It earste suksesfolle briedpear fan 'e raven yn Fryslân waard yn 'e simmer fan 2011 fêststeld yn 'e bosken fan [[Ravenswâld]]. Dêrnei wreide de raven syn ferspriedingsgebiet fierder oer de provinsje út. Yn 2024 besocht sels in pearke te brieden op ien fan 'e [[Waadeilannen]]. Ek yn 'e [[rânestêd]] komt de fûgel faker foar: yn 2019 waard in pearke mei jongen yn it Amsterdamske Bosk waarnommen. == Hâlden en dragen == === Yntelliginsje === Ravens binne yntelliginte fûgels en der wurdt sein dat de fûgels somtiden mei [[wolven]] gearwurkje. As in raaf in ferwûne dier sjocht, soe de raven nei wolven sykje om se nei de proai te lokjen. Nei't de wolf klear is mei de proai, soe de raven de resten dan fierder opite. It is ek bekend dat raven ark brûkt; mei stikjes hout peuterje se iten út holten en mei stiennen kreakje se nuten. De raven kin lûden út syn omjouwing ymitearje, lykas de minsklike stim. [[Ofbyld:Kolkrabe frisst Fasan 02.jpg|thumb|left|Raven mei in [[fazant]]]] As in groep wylde ravens in karkas opeasket, nimme yndividuele raven stikken fleis en organen mei en ferbergje dy, om se letter allinnich op te fretten. Sa kin in raven tientallen plakken ûnthâlde dêr't er iten ferstoppe hat. Hy hâldt boppedat goed yn 'e rekken wêr't oare ravens harren fretten ferside stopje, om letter dy foarried te plonderjen. It is oantoand dat ravens witte wannear't in soartgenoat fanút syn posysje wat net sjen kin en dat se by it plonderjen fan fretten ekstra hoeden binne as de eigner fan 'e foarried yn 'e buert is. === Sosjaal gedrach === Ravens witte net allinne wa't harren freonen en rivalen binne, mar se hâlde ek rekken mei alliânsjes ûnderinoar. As twa ravens freonskip slute, kin in tredde begjinne te stoken. Ravens soene in foarm fan treastgjend gedrach fertoane: as se sjogge dat in famyljelid ferslein wurdt yn in gefjocht, treastgje hja dy troch kontakt te sykjen of harren fearren skjin te meitsjen. === Iten === De fûgel is in opportunistyske iter, mar libbet foaral fan [[kjifdieren]], [[ynsekten]] en larven, wjirms, jonge fûgels, kadavers, moksels. Ek plantedielen lykas beien en fruchten en ekskreminten fan bisten steane op it menu. Ravens libje foar in part ek fan ferkearsslachtoffers. It is geunstich foar de populaasjes as kadavers fan gruttere dieren yn it bosk lizzen bliuwe. === Fuortplanting === [[Ofbyld:Corvus corax juvenile 06.jpg|thumb|left|Jonge ravens]] Yn 'e hjerst en winterdeis libje ravens yn grutte groepen, mar sa gau't it briedseizoen begjint, easkje fêste pearkes in territoarium op. [[Ofbyld:Corvus corax MHNT.ZOO.2010.11.175.1.jpg|left260px|thumb|Aaien]] It nêst bouwe ravens leafst yn in hege beam. De fûgel kin tsientallen jierren itselde nêst brûke, wêrby't it alle jierren wer grutter makke wurdt. Se dogge dit soms ek yn heechspanningsmêsten, dêr't se gjin lêst ha fan harren grutste fijannen: marters. De fûgel kin tsientallen jierren âld wurde, al is dat yn 'e frije natuer ornaris in stik minder. Fan nuete eksimplaren yn 'e [[Tower of London]] binne fûgels fan 44 jier âld registrearre. Ravens binne [[Monogamy|monogaam]] en bliuwe harren hiele libben by deselde partner. == Status en bedrigingen == [[Ofbyld:Corvus corax (35307371936).jpg|thumb|left|Raven yn Roemeenje]] Ravens hawwe in tige grut ferspriedingsgebiet en wurde neffens de [[IUCN]] net mei útstjerren bedrige. Oannommen wurdt dat de populaasje groeit en in rûzing fan 2025 giet út fan in wrâldpopulaasje fan 21.000.000 oant 26.400.000 folwoeksen fûgels. Yn guon dielen fan har leefgebiet binne de populaasjes lokaal ôfnommen troch ferlies fan leefgebiet of ferfolging. Yn oare gebieten binne har oantallen krektoarsom tanommen en foarmje se in pleach foar de lânbou. Ravens kinne skea tabringe oan gewaaksen lykas nuten, griente of nôt. Oer it sizzen dat groepen ravens by krektberne jongen fan grutte sûchdieren – lykas kealtsjes of lamkes – eagen útpikke, wurdt op guon plakken noch fûl debatearre. Hoewol't dêr gjin hurd bewiis foar is, laat sok los praat somtiden wol ta offisjele besluten om 'e ravenpopulaasjes te beheinen. Yn it westlike diel fan 'e [[Mojavewoastyn]] hawwe minsklike delsettings en lânûntwikkeling yn 25 jier tiid in ûnbidich grutte taname fan 'e raven feroarsake. Stêden, jiskebulten, wettersuveringsynstallaasjes en keunstmjittige fivers biede fretten en wetter oan ravens. Ek fine ravens nêstlokaasjes yn elektrisiteitsmêsten en sierbeammen, en komme se ôf op ferkearsslachtoffers. De eksplosive groei fan 'e populaasje yn 'e Mojavewoastyn hat laat ta noed oer bedrige bistesoarten lykas woastynskyldpodden (''Gopherus agassizii''). Ravens jeie op jonge skyldpodden, dy't noch in sêft skild hawwe. Maatregels om de populaasje te behearskjen binne njonken it ferminderjen fan 'e hoemannichte ôffal ek om fûgels ôf te sjitten of te fangen. Op in soad plakken yn 'e wrâld is lange tiid in preemje útskreaun foar it deadzjen fan ravens. Op beheinde skaal wurdt ek de stân yn Alaska beheind om't de groeiende populaasje dêr in bedriging foarmet foar de kwetsbere [[Stellers eider]]. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-raven-corvus-corax BirdLife, oproppen 9 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/comrav eBird, oproppen 9 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/comrav/cur/introduction Birds of the World, oproppen 9 oktober 2026] * [https://www.sovon.nl/nl/soort/15720 SOVON] ---- {{Commonscat|Corvus corax|raven}} }} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Krie]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Azoaren]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kanaryske Eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madeara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Man]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Monako]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wales]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grienlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Pierre en Miquelon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] liwnhpxt549ih6nkvshv3gq5m1c93dm Kill Bill: Volume 2 0 166287 1242219 1115865 2026-10-09T01:19:54Z ~2026-54350-92 60167 /* */ 1242219 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding = Killbill-vol2-logo.svg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:Kill Bill Volume 2.png|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''Kill Bill: <small>Volume 2''</small> | regisseur = [[Quentin Tarantino]] | produsint = [[Lawrence Bender]] | útfierend produsint = | senario = [[Quentin Tarantino]] | basearre op = | kamerarezjy = [[Robert Richardson (kameraregisseur)|Robert Richardson]] | muzyk = [[RZA]]<br>[[Robert Rodriguez]] | filmstudio = [[A Band Apart]] | distribúsje = [[Miramax Films]] | haadrollen = [[Uma Thurman]]<br> [[David Carradine]] | voice-over = | byrollen = [[Daryl Hannah]]<br> [[Michael Madsen]]<br> [[Gordon Liu]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[8&nbsp;april]] [[2004]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm]] | sjenre = [[aksjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] <small>(ek wat [[Kantoneesk]])</small> | spyltiid = 137 minuten<ref>{{cite web |author=[[Roger Ebert]] |date=2004-04-16 |title=Kill Bill, Volume 2 |url=https://www.rogerebert.com/reviews/kill-bill-volume-2-2004 |access-date=2025-12-07 |work=rogerebert.com}}</ref><ref name="bomvol2">{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=killbill2.htm | title=Kill Bill Vol. 2 (2004) | publisher=[[Box Office Mojo]] | access-date=June 29, 2011 | archive-date=June 6, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110606233201/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=killbill2.htm | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.rottentomatoes.com/m/kill_bill_vol_2/ | title=Kill Bill: Volume 2 (2004) | publisher=[[Fandango Media]] | work=[[Rotten Tomatoes]] | access-date=September 2, 2021 | archive-date=April 22, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210422214012/https://www.rottentomatoes.com/m/kill_bill_vol_2 | url-status=live }}</ref> | budget = $30&nbsp;miljoen<ref name="bomvol2"/> | opbringst = $152,2&nbsp;miljoen<ref name="bomvol2"/> | prizen = 3× [[Saturn Award]] | filmsearje = ''[[Kill Bill]]'' | foarich diel = ''[[Kill Bill: Volume 1]]'' | folgjend diel = }} '''''Kill Bill: Volume 2''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[aksjefilm]] út [[2004]] ûnder [[rezjy]] fan [[Quentin Tarantino]] mei yn 'e [[haadrol]]len [[Uma Thurman]] en [[David Carradine]]. De [[titel (namme)|titel]] betsjut "Deadzje Bill: Diel&nbsp;2". It [[plot|ferhaal]], dat op [[non-lineêre plot|non-lineêre]] wize ferteld wurdt, giet oer in [[breid]] dy't [[wraak]] swart op in team [[hiermoardner]]s en harren lieder Bill, nei't dyselden alle oanwêzigen op har [[trouwerij]] [[moard|útmoarde]] hawwe en har en har ûnberne [[poppe]] besocht hawwe om te bringen. Tarantino makke ''Kill Bill'' as in [[hommaazje]] oan [[fjochtsport]]sinema, [[samoeraifilm]]s, [[blaxploitation]] en [[spagettywestern]]s. De film befettet inkele [[swart-wyt]]segminten. ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' wie it ôfslutende part fan in [[duology]]. De beide films waarden oarspronklik pland as ien produksje, mar om't de resultearjende film dan in spyldoer fan mear as fjouwer [[oere]]n hawwe soe, waard er opspjalte yn twa dielen. It foargeande diel, ''[[Kill Bill: Volume&nbsp;1]]'', ferskynde yn [[2003]]. ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' krige fan 'e [[filmkritisy]] oer it algemien positive [[resinsje]]s. De film wie in [[kommersje]]el súkses yn 'e [[bioskopen]] en wûn trije [[Saturn Award]]s. ==Plot== In jonge [[frou]], de [[Breid]], dy't [[swierwêzen|op alle dagen rint]] en har [[brêgeman]] Tommy, bystien troch ferskate [[freonskip|freondinnen]] fan 'e Breid, de [[predikant]] en syn [[oarehelte|frou]] en in [[negroïde|swarte]] [[oargelist]], hâlde yn in lytse [[kapel (tsjerkegebou)|kapel]] bûten [[El Paso (Teksas)|El Paso]] in rippetysje foar harren [[trouwerij]]. Bill, de eardere [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|minner]] fan 'e Breid, de [[heit]] fan har [[bern (persoan)|bern]] en de lieder fan it [[Hiermoardner]]steam De Deadlike Njirren, arrivearret ûnferwachts en hat in freonskiplik [[petear]] mei de Breid. Dêrnei jout er de oare leden fan syn team, Elle Driver, Vernita Green, O-Ren Ishii en Budd, opdracht om alle oanwêzigen te [[fermoardzjen]]. As alle oaren [[dea]] binne, wurdt de Breid troch de leden fan it team, dêr't se sels foarhinne ek diel fan útmakke, lange tiid [[mishanneling|mishannele]], oant Bill har úteinlik troch de [[holle]] sjit. Se oerlibbet it lykwols en leit fjouwer jier yn [[koma]], mar as se dêrút ûntwekket, swart se [[wraak]] op Bill en syn team. Fjouwer en in heal jier letter hat de Breid ûnderwilens O-Ren Ishii en Vernita Green út 'e ljochten holpen (sjoch: ''[[Kill Bill: Volume&nbsp;1]]''). No giet se efter Budd oan, de jongere [[broer]] fan Bill, dy't yn in suterige [[steancaravan]] yn westlik [[Teksas]] wennet en de kost byinoar skarrelet as [[útsmiter (berop)|útsmiter]] en hantsjemuoisfeint yn in pleatslike [[stripklub]]. De Breid is fan doel om Budd te oerfallen yn syn steancaravan, mar hy is ree foar har en as se troch de doar stoarmet, sjit er har del mei in [[dûbelloops jachtgewear]] dat er laden hat mei [[halyt]] (in natuerlik foarkommend [[mineraal]]). Dêrtroch wurdt de Breid efteroer smiten en is se in skoftke suver [[bewusteleas|út 'e tiid]], wat Budd de kâns jout om har te [[ynjeksje|ynjektearjen]] mei in [[bedwelming|bedwelmjend middel]]. Dêrnei skillet er Elle Driver op en regelet de [[ferkeap]] fan 'e Breid har unike [[katana]], makke troch Hattori Hanzō, foar de priis fan [[$]]1&nbsp;miljoen. Elle, dy't de breid [[hate]]t, stelt as betingst dat de Breid oan har dea ta swier [[lijen|lije]] moat en Budd stimt dêryn ta. As de Breid wer by besleur komt, stopje Budd en in helper har oan [[pols (anatomy)|polzen]] en [[ankel]]s fêstbûn yn in [[deakiste]] dy't se tichttimmerje om har by [[nacht]] [[libben begraven|libben te begraven]] op in iensum [[tsjerkhôf]] ûnder de [[grêfsark]] fan in Paula Schultz. {{Plotbedjer film}} Yn in [[flashback]] wurdt toant hoe't Bill jierren earder oan 'e Breid fertelt oer de [[legindarysk]]e [[kung fu]]-master Pai Mei, dy't mei syn Fiifpuntepalmtechnyk fan it Untploffende Hert syn tsjinstanners in deadsklap tabringe kin dy't se pas nei it dwaan fan fiif stappen fernimme as harren [[hert]] útinoar knapt en se dea yninoar sakje. Bill is sels in âld-learling fan Pai Mei, mar de âldman hat altyd wegere om dy technyk oan syn learlingen by te bringen, dat Bill wit net hoe't it moat. Hy hat beävensearre dat de Breid ek by Pai Mei yn 'e lear gean kin. Hy set har ôf by de [[timpel]] dêr't Pai Mei ferbliuwt, yn súdlik [[Sina]]. De âlde master hat yn 't earstoan inkeld [[minachting]] foar de Breid en har Japanske fjochttechniken, mar meitiid wint se syn [[respekt]]. Ien fan 'e earste lessen dy't er har leare lit, is om fan deunby troch in [[hout]]en [[planke]] hinne te slaan. Yn 'e tsjintwurdige tiid befrijt de Breid harsels yn 'e deakiste ûnder de grûn fan har boeiens, wêrnei't se de technyk dy't se fan Pai Mei leard hat, brûkt om troch it lid fan'e deakiste hinne te slaan. Se klaut harsels mei muoite in wei nei it oerflak en set geandefoets ôf, werom nei de steancaravan fan Budd. Dyselde hat ûnderwilens de ieneagige Elle op besite krigen. Hja hat in [[koffer]] mei $1&nbsp;miljoen yn [[kontant jild|kontanten]] by har om foar de katana fan 'e Breid te beteljen, mar as Budd it jild begjint te tellen, docht bliken dat se der in [[swarte mamba]] yn ferstoppe hat, de [[gif]]tichste [[slange]] fan 'e wrâld. Dat komt Budd raar oer it mad, en hy wurdt trije kear fluch efterinoar yn it [[gesicht]] [[slangebyt|biten]]. Wylst Budd [[ferlamming|ferlamme]] rekket en yn it stjerren leit, skillet Elle syn [[broer]] Bill op, dy't se wiismakket dat Budd fermoarde is troch de Breid, mar dat sy de Breid om hals brocht hat. Yn dat petear wurdt foar it earst de wiere [[namme]] fan 'e Breid brûkt: Beatrix Kiddo. As Elle de steancaravan ferlitte sil, rint se yn in mûklaach fan Beatrix. De beide froulju fjochtsje om Beatrix har katana, mar as Elle Beatrix troch in pear binnenwanden fan 'e steancaravan smyt, ûntdekt Beatrix yn in [[paraplubak]] de katana fan Budd, dy't ek troch Hattori Hanzō makke is. Budd hie eltsenien ferteld dat er it wapen fan ûnskatbere wearde foar $250 nei de [[lommert]] brocht hie, mar dat blykt no in [[leagen]] te wêzen. De beide froulju [[skermjen|skermje]] dêrnei mei de [[swurd]]en, wêrby't Elle, dy't ek traind is troch master Pai Mei, Beatrix ferget mei it ferhaal dat se Pai Mei [[fergiftiging|fergiftige]] hat út wraak, om't er har [[rjochtereach]] útskuord hie nei't se him in swakke âlde sek neamd hie. In ta [[razernij]] brocht Beatrix skuort dêrop Elle har [[loftereach]] út en lit har [[blinens|blyn]] efter yn 'e steancaravan mei de swarte mamba. Neitiid siket Beatrix yn [[Acuña]], yn [[Meksiko]], de [[pinsjonearre]] [[poaier]] Estaban Vihaio op, dy't min ofte mear de [[pleechheit]] fan Bill is. Hy fertelt har wêr't se Bill fine kin, om't dat neffens him is wat Bill wolle soe. Want hoe sil er oars Beatrix ea wer sjen kinne? Op 'e oanwizings fan Vihaio bejout Beatrix har nei in [[hotel]]-[[resort]] yn in âlde ''[[hacienda]]'', dêr't se ta har [[ûntsetting]] ûntdekt dat har [[dochter]] B.B., dy't no fjouwer en in heal jier âld is, noch libbet. It [[famke]] is al dy tiid troch Bill [[opfieding|grutbrocht]]. Hy hat har [[foto's]] fan Beatrix sjen litten, sadat it famke har [[mem]] fuortendaliks weromken. Beatrix bringt de [[jûn]] mei harren troch, mei't se Bill net bêst foar de eagen fan B.B. fermoardzje kin. Nei't it famke op [[bêd]] brocht is en [[sliep]]t, wurdt Beatrix ûnferhoeds troch Bill delsketten mei in [[ferdôvingsgewear]]. It [[pylk (projektyl)|pylkje]] is lykwols net laden mei in bedwelmingsmiddel, mar mei in [[wierheidssearum]], sadat Bill har ûnderfreegje kin. Op syn fragen leit Beatrix út dat se de Deadlike Njirren ferliet doe't se ûntdiek dat se fan him [[yn ferwachting]] wie. Har reden dêrfoar wie dat se B.B. in better [[libben]] jaan woe as dat se har as [[hiermoardner]]esse biede koe. Bill fertelt dat er tocht dat se dea wie, doe't se nea fan har lêste misje weromkearde. Doe't er lang om let foar it ferstân krige dat se noch libbe en har [[ferlove]] hie mei in boargermantsje fan wa't er oannaam dat dy de heit fan har bern wie, draaide er troch út [[jaloerskens]] en [[leafdesfertriet]] en joech er opdracht ta it [[bloedbad]] yn 'e kapel. Oan 'e ein fan harren petear lûke Beatrix en Bill allebeide hommels harren katana's en wikselje se sittend oan 'e [[tafel]] in pear slaggen út. Bill slacht Beatrix it swurd út 'e hannen, mar Beatrix fangt Bill syn katana op yn har [[skie (wapen)|skie]] en rekket him mei de Fiifpuntepalmtechnyk fan it Untploffende Hert, dy't master Pai Mei, sa blykt no, fan al syn learlingen inkeld oan Beatrix trochjûn hat. Dat komt Bill raar oer it mad. Hy [[fermoedsoening|fermoedsoenet]] him mei Beatrix, komt dan oerein, rint fiif stappen en falt dea del. Beatrix ferlit de ''hacienda'' mei B.B. om in nij libben op te bouwen. ==Rolferdieling== [[File:Uma Thurman - Cannes 2000 (cropped).jpg|right|thumb|160px|[[Uma Thurman]].]] [[File:David Carradine Polanski Unauthorized.jpg|right|thumb|160px|[[David Carradine]].]] ;haadrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | de [[Breid]] / Beatrix Kiddo <small>(koadenamme: [[Swarte mamba|Swarte Mamba]])</small> | [[Uma Thurman]] |- | Bill <small>(koadenamme: [[Slangebeswarder]])</small> | [[David Carradine]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | Elle Driver <small>(koadenamme: [[Kalifornyske keningsslange|Kalifornyske Keningsslange]])</small> | [[Daryl Hannah]] |- | Budd <small>(koadenamme: [[Hoarnrattelslange]])</small> | [[Michael Madsen]] |- | master Pai Mei | [[Gordon Liu]] |- | B.B. | [[Perla Haney-Jardine]] |- | Esteban Vihaio | [[Michael Parks]] |- | Ernie, helper fan Budd | [[Clark Middleton]] |- | [[predikant]] Harmony | [[Bo Svenson]] |- | frou Harmony | [[Jeannie Epper]] |- | Tommy Plympton <small>(de Brêgeman)</small> | [[Chris Nelson (fisazjist)|Chris Nelson]] |- | Karen Kim | [[Helen Kim]] |- | Rufus <small>(de [[oargelist]])</small> | [[Samuel L. Jackson]] <small>([[cameo]])</small> |- | Larry Gomez <small>(de [[stripklub]]eigner)</small> | [[Larry Bishop]] |- | [[stripper]] Jay | [[Sid Haig]] |- | stripper Rocket | [[Laura Cayouette]] |- | O-Ren Ishii <small>(koadenamme: [[Wettermokkasin]])</small> | [[Lucy Liu]] <small>(cameo)</small> |- | Vernita Green <small>(koadenamme: [[Koperkop]])</small> | [[Vivica A. Fox]] <small>(cameo)</small> |- |} ==Produksje en distribúsje== ===Produksje=== ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' waard [[regissearre]] troch [[Quentin Tarantino]] nei in [[senario]] fan himsels op basis fan in idee dat neffens de [[ôftiteling]] fan 'e film fan "Q & U" kaam. Dat is in [[ôfkoarting]] foar "Quentin" (Tarantino) en [[Uma Thurman|"Uma" (Thurman)]]. Tarantino betocht nammentlik it [[personaazje]] fan 'e Breid doe't er yn [[1994]] de [[film]] ''[[Pulp Fiction]]'' makke, mei Uma Thurman yn ien fan 'e [[haadrol]]len. Yn [[2000]] en [[2001]], doe't er yn [[New York (stêd)|New York]] wenne, bestege er oardel jier oan it skriuwen fan it [[senario]] foar ''Kill Bill'', wylst er tagelyk in protte tiid trochbrocht mei Thurman en har nijberne dochterke [[Maya Hawke|Maya]]. Tarantino makke ''Kill Bill'' as in [[hommaazje]] oan [[fjochtsport]]sinema, [[samoeraifilm]]s, [[blaxploitation]] en [[spagettywestern]]s. Oarspronklik wie it de bedoeling dat it ien film wurde moast, mar om't de resultearjende film dan in spyldoer fan mear as fjouwer [[oere]]n hawwe soe, waard er opspjalten yn in [[duology]]. As [[filmprodusint|produsint]] wie [[Lawrence Bender]] by it projekt belutsen foar de [[filmstudio]] [[A Band Apart]]. Foar de film wie in [[budget]] beskikber fan [[$]]30&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Robert Richardson (kameraregisseur)|Robert Richardson]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[RZA]] en [[Robert Rodriguez]]. ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''[[Kill Bill: Volume&nbsp;1]]'' en ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' fûnen efterinoaroan plak yn in perioade fan 155 [[dagen]]. ''Volume&nbsp;2'' waard opnommen yn [[Teksas]], [[Hongkong]] en [[Meksiko]]. Hoewol't de [[sêne]]s yn 'e film op [[non-lineêre plot|non-lineêre]] wize presintearre wurde (dus net op [[gronology]]ske folchoarder), waarden se wól op folchoarder filme. Tsjin 'e ein fan 'e opnamen rekke [[aktrise]] [[Uma Thurman]] [[ferwûne]] by in [[auto-ûngemak]] dat plakfûn by de opnamen fan 'e [[sêne]] wêryn't se mei hege [[faasje]] nei Bill ta riidt. Neffens Thurman hie se al har betinkings by it bestjoeren fan 'e [[auto]] en hie se dêrom frege om it troch in [[stunt double]] dwaan te litten. Tarantino bewissige har der lykwols fan dat de auto, in [[oldtimer (auto)|oldtimer]]-[[kabriolet]], en de [[wei]], in smel dykje mei [[beam]]men deunby oan wjerskanten, feilich wiene. Thurman ferlear lykwols de behearsking oer it stjoer en ried tsjin in beam oan, wêrby't se in [[harsenskodding]] en ferwûnings oan 'e [[knibbel]]s oprûn. Thurman woe de bylden fan it ûngemak sjen, mar [[Miramax Films]], de [[finansier]] fan 'e produksje, woe dy inkeld frijjaan as Thurman in [[dokumint]] ûndertekene dat it [[bedriuw]] (yn har eigen wurden) "frijstelde fan eltse konsekwinsje fan myn takomstige [[pine]] en lijen". It barren wie Tarantino raar yn 'e wei en hy besocht it earst mei har goed te meitsjen, mar Thurman en hy holden jierrenlang [[rûzje]]. Neffens Thurman wie se foàr it ûngemak "in kreätive bydraachster" en neitiid "in brutsen stik ark". Pas yn [[2018]] joech Miramax de bylden frij, nei't Thurman nei de [[plysje]] stapt wie. ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' waard fersoarge troch [[Miramax Films]]. De film gie op [[8&nbsp;april]] [[2004]] yn [[Hollywood]] yn [[premiêre]], en iepene dêrnei op [[16&nbsp;april]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde op [[13&nbsp;april]] by [[platemaatskippij]] [[Maverick Records]]. ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' waard op [[10&nbsp;augustus]] [[2004]] útbrocht as [[VHS]]-[[keapfideo]] en op [[dvd]] en kaam op [[9&nbsp;septimber]] [[2008]] út op [[blu-ray]]. Op [[27&nbsp;maart]] [[2011]] waarden beide dielen fan ''Kill Bill'' op 'e nij útbrocht yn 'e bioskoop, diskear as ien gehiel, ûnder de titel ''Kill Bill: The Whole Bloody Affair''. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' oer it algemien positive [[resinsje]]s. Sa joech [[Roger Ebert]], fan 'e ''[[Chicago Sun-Times]]'', de film 4 fan 4 [[stjer (figuer)|stjerren]]. Hy skreau: "Bring de beide dielen gear, en dan hat [[Quentin Tarantino|Tarantino]] in masterlik epos makke, dat it [[fjochtsport]]sjenre fiert, mar it tagelyk mei de gek beslacht, derfan hâldt en it oerstiget […]. Dit is allegearre ien film, en no dat we it gehiel sjogge, is er grutter as de beide ôfsûnderlike dielen." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' in heech goedkarringspersintaazje fan 84%, basearre op 242 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] foeget ekstra [[plot]] en [[dialooch]] ta oan 'e [[aksjefilm|aksje]]swiere eksploaten fan [[Kill Bill: Volume 1|syn foargonger]], wylst er it dochs noch oprêdt om in tapaslik goed taslaand [[ferfolch]] te wêzen." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' in goedkarringspersintaazje fan 83%, basearre op 41 resinsjes. ==Resultaat== ===Opbringst=== ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' brocht yn 'e [[bioskopen]] yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] [[$]]66,2&nbsp;miljoen op, en yn alle oare [[lannen en territoaria]] $86,0&nbsp;miljoen. Wrâldwiid kaam de [[opbringst (jild)|opbringst]] dêrmei út op $152,2&nbsp;miljoen. Ofset tsjin it [[budget]] fan $30&nbsp;miljoen betsjut dat in [[winst (ûndernimming)|winst]] fan $122,2&nbsp;miljoen, hoewol't dêr de [[marketing]]kosten noch wol ôf moatte. ===Prizen=== ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' waard yn [[2005]] by de [[Golden Globe]]s nominearre foar 2 [[priis (ûnderskieding)|prizen]], yn 'e [[kategory]]en bêste [[aktrise]] yn in [[dramafilm]] ([[Uma Thurman]]) en bêste [[byrol]] fan in [[akteur]] ([[David Carradine]]). De film wûn 3 [[Saturn Award]]s, foar bêste [[aksjefilm|aksje]]-/[[aventoerefilm]], bêste byrol fan in akteur (David Carradine) en bêste byrol fan in aktrise ([[Darryl Hannah]]). ''Kill Bill: Volume&nbsp;2'' wûn ek de [[MTV Movie Award]] foar bêste gefjocht (Uma Thurman tsjin Daryl Hannah). Fierders waard de film nominearre foar 4 oare Saturn Awards, 2 oare MTV Movie Awards, 4 [[Satellite Award]]s en 4 [[Feriene Keninkryk|Britske]] [[Empire Award]]s. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0378194/ Ynformaasje oer ''Kill Bill: Volume 2'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Kill_Bill:_Volume_2 ''References'', op dizze side]. }} {{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}} [[Kategory:Amerikaanske aksjefilm]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Kantoneesktalige film]] [[Kategory:Film fan A Band Apart]] [[Kategory:Film fan Miramax Films]] [[Kategory:Film fan Quentin Tarantino]] [[Kategory:Film út 2004]] [[Kategory:Film oer wraak]] [[Kategory:Film oer figilantisme]] [[Kategory:Film oer in massamoard]] [[Kategory:Film oer in hiermoardner]] [[Kategory:Film oer in útsmiter]] [[Kategory:Film oer feminisme]] [[Kategory:Film oer in geheim genoatskip]] [[Kategory:Film oer kung fu]] [[Kategory:Film oer skermjen]] [[Kategory:Film oer swierwêzen]] [[Kategory:Film oer slangen]] [[Kategory:Film mei in Sineesk tema]] peuy6s1b2mego7u53pzrroy3z110wm5 Stasjon Brummen 0 166965 1242185 1116919 2026-10-08T14:56:22Z Drewes 2754 ynterpunksje 1242185 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks stasjon | namme = Stasjon Brummen<br>''station Brummen'' | ôfbylding = Brummen railway station.jpg | ôfbyldingsbreedte = 260px | ôfbyldingstekst = ''Stasjon Brummen yn 2020'' | lân = {{NEDf}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Gelderland.svg|border|20px]] [[Gelderlân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Brummen vlag.svg|border|20px]] [[Brummen (gemeente)|Brummen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Brummen (plak)|Brummen]] | adres = Stationsweg 1 | koördinaten = | stasjonskoade = Bmn | type = | iepening = [[2 febrewaris]] [[1865]]<br>[[18 maaie]] [[1952]] <small>''Weriepening''</small> | sluting = [[15 maaie]] [[1938]] | boujier = [[1862]] | sloopjier = [[1970]] | arsjitekt = [[Karel Hendrik van Brederode]] | yngenieur = | boustyl = | monumintale status = | monumintnûmer = | perrons = 2 | perronspoaren = 2 | perrontagong = | tagong = | spoarline = [[Steatsline A]] | metroline = | busline = | stedsbus = | tramline = | tal reizgers = 1068 ''(2019)'' | webside = [https://www.ns.nl/stationsinformatie/bmn/brummen NS stasjonsynformaasje] | ôfbylding2 = | ôfbyldingstekst2 = | ôfbylding3 = | ôfbyldingstekst3 = | mapname = Gelderlân | lat_deg = 52 | lat_min = 5 | lat_sec = 26 | lat_dir = N | lon_deg = 6 | lon_min = 8 | lon_sec = 48 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''Stasjon Brummen''' ('''Bmn''') is in spoarweistasjon yn it Nederlânske doarp [[Brummen (plak)|Brummen]] yn de provinsje [[Gelderlân]]. En waard iepene yn [[1865]] oan de [[Steatsline A]] ([[Stasjon Arnhim Sintraal|Arnhim Sintraal]] - [[Stasjon Ljouwert|Ljouwert]]). == Gebou == [[Ofbyld:HUA-150222-Gezicht op het N.S.-station Brummen te Brummen.jpg|200px|thumb|left|''1e stasjonsgebou stasjon Brummen yn 1966'']] It oarspronklike spoarweistasjon fan Brummen wie in [[Standertstasjons fan de Steatsspoarwegen|standertstasjon fan de Steatsspoarwegen]], in stasjon fan it type SS fiifde Klasse, boud yn de jierren sechtich fan de 19e iuw, en wie ien fan de achtentritich stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud wie. It gebou wie ûntwurpen troch de arsjitekt [[Karel Hendrik van Brederode]]. It stasjon wie sûnt de iepening meardere kearen útwreide. Yn [[1914]] krige it middenpart der in ferdjipping by. It stasjonsgebou waard yn [[1970]] ôfbrutsen en ferfongen troch in tal abry's wer fan de grutste yn [[1995]] sloopt is. == Treinferbinings == {| class="wikitable vatop" ! Searje ! Treintype ! Rûte ! Tsjinstroaster |- | 7600 | [[Sprinter (trein)|Sprinter]] ([[Nederlandse Spoorwegen|NS]]) | [[Stasjon Wijchen|Wijchen]] – [[Stasjon Nimwegen|Nimwegen]] – [[Stasjon Arnhim Sintraal|Arnhim Sintraal]] – '''Brummen''' – [[Stasjon Sutfen|Sutfen]] | In healoeretsjinst ried nei 20:00 en op snein net tusken Wijchen en Nimwegen. |- |} {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} * Wikipedy:NL * {{nl}} [https://www.stationsweb.nl/station.asp?station=brummen stationsweb.nl] {{Commonscat|Brummen railway station}} }} [[Kategory:Bouwurk yn Brummen (gemeente)]] [[Kategory:Spoarstasjon yn Gelderlân|Brummen]] [[Kategory:Bouwurk út 1862]] [[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1970]] sinpkl9e6jus49uxab9kj85ezjpppd0 Mary Poppins (film) 0 167660 1242204 1242151 2026-10-08T21:50:23Z Ieneach fan 'e Esk 13292 1242204 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding =Mary Poppins Logo.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:Marypoppins.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''Mary Poppins'' | regisseur = [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] | produsint = [[Walt Disney]] | útfierend produsint = | senario = [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]]<br>[[Don DaGradi]] | basearre op = [[Mary Poppins (romansearje)|de romansearje]] fan [[P.L. Travers]] | kamerarezjy = [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]] | muzyk = [[Inwin Kostal]] <small>([[soundtrack]])</small><br>[[bruorren Sherman]] <small>([[liet]]en)</small> | filmstudio = [[Walt Disney Productions]] | distribúsje = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | haadrollen = [[Julie Andrews]]<br> [[Dick Van Dyke]] | voice-over = | byrollen = [[David Tomlinson]]<br> [[Glynis Johns]]<br> [[Karen Dotrice]]<br> [[Matthew Garber]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm|lange]] [[filmmusical]] | sjenre = [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]]-<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[komeedzjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] | spyltiid = 139 minuten | budget = $4,4–6&nbsp;miljoen | opbringst = $103,1&nbsp;miljoen <small>([[Noard-Amearika]])</small> | prizen = 5× [[Oscar]]<br>1× [[Golden Globe]]<br>2× [[Grammy Award]]<br>1× [[BAFTA]] | filmsearje = ''Mary Poppins'' | foarich diel = | folgjend diel = ''[[Mary Poppins Returns]]'' }} '''''Mary Poppins''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]][[komeedzjefilm]], [[filmmusical]] en [[famyljefilm]] yn [[Technicolor]] út [[1964]]. De [[film]] stie ûnder [[rezjy]] fan [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] en hie yn 'e [[haadrol]]len [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. De [[titel (namme)|titel]] ferwiist nei de [[haadpersoan]]. De film waard basearre op 'e [[romansearje]] mei [[Mary Poppins (romansearje)|deselde namme]] fan [[skriuwster]] [[P.L. Travers]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer in [[rykdom|rike]], mar net-funksjonearjende [[Ingelân|Ingelske]] [[húshâlding]] mei twa jonge [[bern (persoan)|bern]] yn it [[Londen]] fan [[1910]], dêr't regaad makke wurdt troch [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], in [[gûvernante]] dy't [[tsjoenderij|tsjoene]] kin. Mei har [[magy]]ske krêften ferbetteret hja de dynamyk yn it [[gesin]], om dêrnei like hommels wer ôf te setten as hja kommen is. ''Mary Poppins'' waard tige goed ûntfongen troch de [[filmkritisy]] en wie yn 'e [[bioskopen]] in grut [[kommersje]]el súkses as de meast [[opbringst (jild)|opbringende]] film fan [[1964]]. De film waard bekroane mei 5 [[Oscar]]s, in [[Golden Globe]], twa [[Grammy Award]]s en in [[BAFTA]]. Julie Andrews wûn mei har [[aktearprestaasje]] yn 'e [[titelrol]] in BAFTA en sawol de Oscar as de Golden Globe yn 'e [[kategory]] bêste [[aktrise]]. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' foar preservearring foar de ivichheid opnommen yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]]. Datselde jiers waard de film ''[[Saving Mr. Banks]]'' útbrocht, in [[biografyske film|biografysk]] [[dramafilm|drama]] oer de tastânkomming fan ''Mary Poppins''. In [[ferfolchfilm]], ''[[Mary Poppins Returns]]'', kaam út yn [[2018]]. ==Plot== Yn [[Londen]] yn 'e [[maityd]] fan [[1910]] keart [[bank (finansjele ynstelling)|bankmeiwurker]] George Banks oan 'e ein fan 'e dei werom nei hûs. Fan syn [[oarehelte|frou]] Winifred, dy't aktyf is by de [[suffrazjette]]s, heart er dat de [[gûvernante]] fan harren [[bern (persoan)|bern]] Jane en Michael [[ûntslach]] nommen hat om't de bern net te hanthavenjen binne. Hjoed is no al de fjirde kear yn in [[wike]] dat se útnaaid binne. As Banks de [[plysje]] skillet om 'e bern as [[fermist]] op te jaan, wurde se krekt thúsbrocht troch [[plysje]] Jones, dy't harren allinne oan 'e fierste kant fan it [[park]] oantroffen hat. It docht bliken dat se safier ôfdwaald wiene om't se by it [[draakje (boartersguod)|draakjefleanen]] efter in losslein draakje oan sieten. De bern freegje Banks om harren te helpen en ûntwerp in better draakje, mar dat stegeret er ôf om't er wol wichtiger dingen oan 'e holle hat. Om't it mei it lêste espel gûvernantes dat Winifred oannommen hat, hieltyd op deselde wize ôftriedde is, nimt Banks it op him om diskear sels in nije gûvernante te sykjen. Jane en Michael komme op 'e lapen mei in selsopstelde [[fakatuere]] foar in [[sympaty|sympatikere]], leavere gûvernante, mar dat fynt Banks grutte flauwekul, dat hy ferskuort harren bryfke en smyt de snipels yn 'e [[iepen hurd]] (dy't net oan is). Ynstee pleatst er in [[miny-advertinsje|advertinsje]] yn ''[[The Times]]'' foar in strange gûvernante, dy't gjin rare fratsen duldet. Underwilens sûcht lykwols in sterke [[wyn (waar)|wynfleach]] de snipels fan it bryfke fan 'e bern omheech troch de [[skoarstien]], wêrnei't se fuortdwarrelje troch de [[loft]]. De oare [[moarn (deidiel)|moarns]] stiet der in hiele rige âldere, soersjende gûvernantes by de Banks' foar de doar om op [[sollisitaasjepetear]]. Ear't Banks lykwols ree is om oan [[húshâldster]] Ellen opdracht te jaan en lit se ien foar ien yn, stekt der in sterke wyn op, dy't de hiele kliber fan 'e sokken blaast en fuortwaait. Dat foarfal binne lykwols inkeld Jane en Michael tsjûge fan, en Andrew, it [[hûn]]tsje fan juffer Lark, de [[buorfrou]] fan 'e famylje Banks. Datselde jildt ek foar wat dêrnei bart: in jonge, [[skientme|tsjeppe]] [[frou]] komt út 'e loft oansaaien, hingjend oan har [[paraplu]], en lânet lichtfuottich op 'e [[stoepe]] fan 'e [[filla]] fan 'e famylje Banks. As Ellen har ynlit, docht bliken dat dizze [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] George Banks maklik mei wurden oer kin. Hja presintearret kalmkes de wer hiele, troch de bern opstelde fakatuere oan 'e [[alteraasje|feralterearre]] Banks, wêrnei't se harsels oannimt as gûvernante en him oanpraat dat dat syn idee wie. {{Plotbedjer film}} Nei't se mei Jane en Michael yn 'e kunde kommen is, helpt se harren om 'e [[bernekeamer]] op te romjen troch dêrfoar [[tsjoenderij]] yn te setten. De bern binne dan op slach ferkocht. Neitiid nimt Mary harren mei foar in eintsje [[kuierjen]] yn it park, dêr't se Mary har [[freonskip|freon]] Bert treffe. Dat is in [[Cockney]]-sprekkende hantsjemuoisfeint út 'e [[arbeidersklasse]], dy't dy deis wurket as [[trottoirskilderjen|trottoirskilder]]. Mary brûkt har [[magy]] om harsels, Bert en de bern oer te bringen yn ien fan Bert syn [[tekening]]s. Wylst de bern op in [[draaimole (merke)|draaimole]] ride, kuierje Mary en Bert in stikje, [[sang|sjonge]] in [[ferske]] en [[flirt]]e wat. Nei't se har wer by de bern jûn hawwe, betsjoent Mary de draaimolehynders sadat se dermei út te riden gean kinne troch it [[plattelân]]. Dêr kruse se it paad fan in [[foksejacht]]; Bert rêdt de [[foks]], wêrnei't se op in [[draafbaan]] bedarje, dêr't Mary op har draaimolehynder meidocht oan in [[hurddraverij]] en wint. Om 'e oerwinning te beskriuwen, brûkt se it ûnsinwurd "supercalifragilisticexpialidocious" ({{Audio|Supercalifragilisticexpialidocious.ogg|beharkje}}). It útstapke einiget abrupt as it yn Londen begjint te [[stjalprein]]en. Bert syn kryttekening spielt dêrtroch fuort, mei as gefolch dat de fjouwer aventoerslju weromskuord wurde nei de echte wrâld. De oare deis sille Mary en de bern om [[boadskipjen|boadskippen]], mar Mary, dy't blykber mei [[bisten]] prate kin, wurdt troch it hûntsje Andrew warskôge dat it wer safier is mei Bert syn [[omke]] Albert. Dat, se nimt de bern mei dêrhinne. Omke Albert blykt in eksintryk âldman te wêzen dy't, trochdat er net mear ophâlde kin fan [[laitsjen]], omheech [[sweven|sweeft]] is nei it [[plafon]] fan syn [[wente]]. Mary, Bert en de bern jouwe harren dêr by him om te [[teedrinken]], wêrby't se in protte [[grap]]pen fertelle. As George Banks de ferhalen fan Jane en Michael heart oer [[hynsteriden]] op draaimolehynders en teedrinken by it plafon, rekket er [[lulkens|opsternaat]] om't it no krekt de bedoeling wie dat de nije gûvernante de bern ôfleart sokke ûnsinpraatsjes te ferkeapjen, yn pleats dat se it harren bybringt. Hy ropt Mary Poppins by him en drigemintet mei ûntslach, mar sy [[manipulaasje|manipulearret]] him om deryn ta te stimmen dat er de bern de oare deis meinimt nei syn wurk. Dy [[jûn]]s fertelt Mary de bern oer it âldwyfke dat op 'e [[treppen]]s foar de [[Sint-Pauluskatedraal (Londen)|Sint-Pauluskatedraal]] sit en de minsken oanfiteret om 'e [[do (fûgel)|dowen]] te fuorjen dy't om har hinne fladderje. No wol it tafal dat de bank dêr't George Banks wurket, fuort foar de Sint-Pauluskatedraal oer stiet, dat wannear't Banks de oare deis de bern meinimt nei de bank, sjocht Michael it âldwyfke sitten. Hy hat in [[muntstik|munt]], in ''[[tuppence (Britske pre-desimale munt)|tuppence]]'', en dy wol er besteegje oan foer om 'e fûgels te fuorjen, sa't it âldwyfke graach wol. Banks leit dêr fluch it near op en skuort him mei nei de bank. Syn baas, de âlde hear Dawes jr., wol witte wat dy bern hjir moatte, dat Banks seit it earste dat yn him opkomt: Michael hat in ''tuppence'' en wol in [[bankrekken]] iepenje. As de eigner fan 'e bank, de tige âlde hear Dawes sr., dat heart, fiteret er Michael op agressive wize oan om syn ''tuppence'' by syn bank te ynvestearjen. Uteinlik roppet er it jonkje de munt sels út 'e hân wei. Dêrop easket Michael mei útset lûd syn jild werom, wêrmei't er by fersin in [[bankrun]] feroarsaket as oare klanten bang reitsje dat de Dawes Bank harren jild ek net weromjaan wol. Nei't Michael syn ''tuppence'' weromgrypt hat, naaie hy en Jane út, wêrnei't se ferdwaald reitsje yn it Londenske [[East End (Londen)|East End]], it diel fan 'e stêd dêr't de lju út 'e [[arbeidersklasse]] wenje. Op 't langelêst treffe se by tafal Bert wer, dy't dizze dei as [[skoarstienreager]] wurket. Hy bringt harren thús, mar om't Mary [[frije tiid|frij]] hat, de húshâldster en de [[kokkinne]] oar wurk hawwe en sysels nei in gearkomste fan 'e suffrazjettes moat, set Winifred him fuort oan it wurk as [[babysitter|berne-oppas]]. As de beide bern troch de skoarstien omheech sûgd wurde nei it [[dak]], freget Bert Mary Poppins om help, ek al is it har [[frije dei]]. Op it dak fine se de bern werom, en dêr treffe se ek in hiele kloft oare mei [[ruot]] besmodzge skoarstienreagers. Mei syn allen [[dûns]]je en sjonge se op 'e dakken, oant [[admiraal]] Boom, in eksintrike buorman fan 'e famylje Banks, harren oansjocht foar [[ynbrekker]]s en mei syn [[kanon (wapen)|skipskanon]] in lading [[fjoerwurk]] op harren ôfsjit. Wannear't Banks en de frou wer thúskomme, treffe se de skoarstienreagers al dûnsjend en sjongend yn harren [[wenkeamer]] oan, wêrnei't Bert syn maten fuortstjoert. Banks wurd opskille troch dhr. Dawes jr., dy't him freget om dy jûns nei de bank ta te kommen foar in petear oer wat syn bern oanrjochte hawwe. Tusken de regels troch lit er trochskimerje dat Banks ûntslein wurde sil. Jane en Michael hearre de iene helte fan it [[tillefoan]]petear en beseffe dat se har heit yn 'e swierrichheden brocht hawwe. Michael jout de fûl befochten ''tuppence'' oer om it goed te meitsjen. Bert praat in skoftke op Banks yn, wêrby't er him op [[slûchslimmens|slûchslimme]] wize oan it ferstân bringt dat er mear tiid mei syn bern trochbringe moat foar't se dêr te âld foar binne. By de moeting yn 'e bank wurdt Banks op [[fernedering|fernederjende]] wize syn ûntslach oansein. As him frege wurdt oft er dêr noch wat op te sizzen hat, sjocht er sykjend om wurden nei de ''tuppence'' yn syn hân, en blaft er derút: "Supercalifragilisticexpialidocious!" Ek fertelt er in [[mop]] fan omke Albert dy't er earder fan Michael heard hie ("Ik ken in man mei in houten poat dy't Smith hjit." Antwurd: "O ja? En hoe hjit syn oare skonk?"). Dêrnei jout er him laitsjend ôf nei hûs. Dhr. Dawes sr. [[prakkesearjen|prakkesearret]] djip oer de mop nei, oant de klû him lang om let begjint te daagjen. Dêrop moat er ûnbedaarlik laitsje, wêrby't er, krekt as omke Albert, omheech sweeft nei it plafon, ta skrik fan syn soan Dawes jr. en de oare leden fan it bankbestjoer. De oare deis draait de wyn, en mei't Mary Poppins yn 't foar sein hie dat se inkeld sa lang bliuwe soe as de wyn út deselde hoeke kaam, betsjut dat de ein fan har ferbliuw by de famylje Banks. In [[gelokkigens|gelokkiger]] Banks hat ûnderwilens it stikkene draakje fan syn bern reparearre en giet mei de hiele húshâlding nei it park te draakjefleanen. Dêr moetet er dhr. Dawes jr. en de oare bestjoersleden fan 'e bank, dy't ek oan it draakjefleanen binne. Dawes fertelt dat syn heit, dhr. Dawes sr., him de foargeande jûns dealake hat. Hoewol't him dat wol [[spyt]], hied er de âldman noch nea sa gelokkich sjoen as fuort foar syn [[ferstjerren]]. Hy hat dêrom besletten om Banks syn [[baan (wurk)|baan]] werom te jaan en him boppedat de frijkommen sit yn it bankbestjoer te jaan. Mei har wurk dien, brûkt Mary Poppins ûnderwilens har paraplu om fuort te sweven. As se oerkomt, ropt Bert har ta om net te lang fuort te bliuwen. ==Ferskes== # ''Life I Lead'' # ''Perfect Nanny'' # ''[[A Spoonful of Sugar]]'' # ''Jolly Holiday'' # ''[[Supercalifragilisticexpialidocious]]'' # ''I Love to Laugh'' # ''Feed the Birds'' # ''[[Fidelity Fiduciary Bank]]'' # ''[[Chim Chim Cher-ee]]'' # ''Step in Time'' # ''A Man Has Dreams'' # ''Let's Go Fly a Kite'' ==Rolferdieling== ;haadrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] | [[Julie Andrews]] |- | Bert | [[Dick Van Dyke]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | George Banks | [[David Tomlinson]] |- | Winifred Banks | [[Glynis Johns]] |- | Jane Banks | [[Karen Dotrice]] |- | Michael Banks | [[Matthew Garber]] |- | Ellen de [[húshâldster]] | [[Hermione Baddeley]] |- | frou Brill de [[kokkinne]] | [[Reta Shaw]] |- | dhr. Dawes sr. | [[Dick Van Dyke]] |- | dhr. Dawes jr. | [[Arthur Malet]] |- | Katie Nanna | [[Elsa Lanchester]] |- | [[plysjeman]] Jones | [[Arthur Treacher]] |- | [[omke]] Albert | [[Ed Wynn]] |- | [[admiraal]] Boom | [[Reginald Owen]] |- | [[earste stjoerman]] Binnacle | [[Don Barclay (akteur)|Don Barclay]] <small>(fysyk)</small> en [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | Mary Poppins har [[pappegaai]]-[[paraplu]] | [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | juffer Lark | [[Marjorie Bennett]] |- | it 'fûgelwyfke' | [[Jane Darwell]] <small>(fysyk)</small> en [[Robert B. Sherman]] <small>(stim)</small> |- | juffer Persimmon | [[Marjorie Eaton]] |- | [[portier (berop)|portier]] by de [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] | [[James Logan (akteur)|James Logan]] |- | frou Corry | [[Alma Lawton]] |- | âldwiif | [[Betty Lou Gerson]] |- | man yn bank | [[Kay E. Kuter]] |- | frou yn bank #1 | [[Doris Lloyd]] |- | frou yn bank #2 | [[Queenie Leonard]] |- | style="background:gold" colspan="2" style="text-align:center;"| '''stimakteurs tekenfilmsegmint''' |- | [[pearelparkyt]]wyfke | [[Julie Andrews]] |- | pearleparkytmantsje | [[Richard M. Sherman]] |- | pearelparkyt[[drummer]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | pearelparkyt[[banjo]]ïst | [[Robert B. Sherman]] |- | [[ko]] | [[Marc Breaux]] |- | [[lûkhynder]] | [[Paul Frees]] |- | [[skiep|raam]] | [[Bill Lee (sjonger)|Bill Lee]] |- | [[baarch]] | [[Thurl Ravenscroft]] |- | [[goes]] | [[Marni Nixon]] |- | [[laam|lammen]] | [[Ginny Tyler]] |- | [[skylpod]]den | [[Daws Butler]] |- | [[pinguïn]]-[[ober]] #1 | [[Daws Butler]] |- | pinguïn-ober #2 | [[Dallas McKennon]] |- | pinguïn-ober #3 | [[J. Pat O'Malley]] |- | pinguïn-ober #4 | [[Richard M. Sherman]] |- | pinguïn-ober #5 | [[David Tomlinson]] |- | [[draaimole (merke)|draaimole]]bewekker | [[Dallas McKennon]] |- | [[bloedhûn]] #1 | [[Sean McClory]] |- | bloedhûn #2 | [[Dallas McKennon]] |- | bloedhûn #3 | [[Alan Napier]] |- | bloedhûn #4 | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[foks]] | [[Dallas McKennon]] |- | [[jacht (aktiviteit)|jager]] | [[Alan Napier]] |- | [[rydhynder]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | jager-lieder | [[J. Pat O'Malley]] |- | bloedhûn #5 | [[George Pelling]] |- | [[jockey]] | [[David Tomlinson]] |- | [[fotograaf]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[ferslachjouwer]] #1 | [[George Pelling]] |- | ferslachjouwer #2 | [[J. Pat O'Malley]] |- | ferslachjouwer #3 | [[Alan Napier]] |- | ferslachjouwer #4 | [[Sean McClory]] |- |} ==Produksje en distribúsje== ===Foarskiednis=== ''Mary Poppins'' wie foar it meastepart basearre op ''[[Mary Poppins (roman)|Mary Poppins]]'', it earste diel út 'e [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]] fan 'e [[Austraalje (lân)|Australysk]]-[[Feriene Keninkryk|Britske]] [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], dat ferskynde yn [[1934]]. De [[dochter]]s fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] fûnen it ferhaal sà moai, dat se him [[ûnthjit]]te lieten om it te ferfilmjen. Disney besocht al yn [[1938]] de [[filmrjochten]] fan Travers te keapjen, mar sy wegere, om't se net ferwachte dat in filmferzje har skepping rjocht dwaan soe. Fierders wie Disney doedestiden inkeld bekend as produsint fan [[tekenfilm]]s en hied er noch net in grutte [[live-action]]film makke. Mear as tweintich jier lang besocht Disney om 'e safolle tiid Travers oer te heljen om him in film oer har [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] meitsje te litten, oant se yn [[1961]] lang om let tajoech. Dêrby stelde se wol it betingst dat se sels it [[senario]] goedkarre moast. ===Produksje=== De úteinlike film wie Travers, dy't op 'e [[ôftiteling]] fermeld waard as "konsultante", net botte gelokkich mei. Se mocht net oer it fersêftsjen fan 'e skerpere kantsjes fan it [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] fan Mary Poppins (dy't yn 'e boeken folle [[idelheid|ideler]] en folle ûnferskilliger foar de bern oer is). Fierders wifke Travers oer de fraach oft se de [[muzyk]] wol moai of gaadlik fûn en hie se sa'n grouwéligen hekel oan it tekenfilmsegmint, dat se it near lei op fierdere ferfilmings fan har wurk. Ek de [[bruorren Sherman]], dy't de [[liet]]en foar de film skreaune, wiene nau belutsen by de ûntjouwing fan 'e film. Sy wiene it, dy't foarstelden om it ferhaal net yn 'e [[1930-er jierren]] spylje te litten, lykas yn it boek fan Travers, mar yn [[1910]], in fearnsiuw earder. Travers woe dan it leafst ek muzyk út dy tiid brûke, mar dêr spriek Disney syn [[feto]] oer út. Uteinlik waard ''Mary Poppins'' [[regissearre]] troch [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] nei in [[senario]] fan [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]] en [[Don DaGradi]]. [[Walt Disney]] wie as [[filmprodusint|produsint]] by it projekt belutsen foar syn eigen [[filmstudio]] Walt Disney Productions (no [[Walt Disney Pictures]]). Foar de film wie in [[budget]] beskikber dêr't de skattings fan útinoar rinne fan [[$]]4,4 oant 6&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Inwin Kostal]] ([[soundtrack]]) en [[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]] ([[ferske]]s). It [[tekenfilm|animearre]] filmsegmint waard regissearre troch [[Hamilton S. Luske]]. ===Casting=== Foar de [[titelrol]] fan [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] naam [[Walt Disney]] [[aktrise]]s as [[Julie Harris]], [[Angela Lansbury]] en [[Bette Davis]] yn omtinken. [[Julie Andrews]] hie op [[Broadway]] de rol fan Eliza Doolittle fertolke yn 'e [[toaniel]]produksje fan ''[[My Fair Lady (musical)|My Fair Lady]]'', en de ferwachting wie dêrom dat se deselde rol yn [[My Fair Lady (film)|'e filmadaptaasje]] taskood krije soe. Doe't se lykwols foarbyparte waard yn it foardiel fan [[Audrey Hepburn]], griep Disney syn kâns en socht er Andrews oan foar de rol fan Mary Poppins. Andrews wifele oer wat se dwaan moast, mei't se op dat stuit in fearnsjier [[swierwêzen|swier]] wie, mar Disney bewissige har derfan dat er de [[opnamen (film)|opnamen]] fan syn film útstelle soe oant nei't se [[befalling|befallen]] wie. Foar Andrews har manlike [[tsjinspiler]] yn 'e rol fan hantsjemuoisfeint Bert hie Walt Disney alderearst [[Cary Grant]] op it each, en doe't dat neat waard, naam er [[Laurence Harvey]] en [[Anthony Newley]] yn omtinken. Uteinlik [[cast]]e er lykwols [[Dick Van Dyke]] yn 'e rol nei't er ûnder de yndruk rekke wie fan dy syn [[aktearjen|aktearwurk]] yn ''[[The Dick Van Dyke Show]]''. Nei't de kar op him fallen wie, lobbyde Van Dyke om ek de rol fan dhr. Dawes sr. spylje te meien. Disney fielde dêr earst neat foar, mar Van Dyke krige syn sin nei't er der [[audysje]] foar dien hie. Hoewol't oer it algemien mei [[nocht]] weromtocht wurdt oan 'e Amerikaan Van Dyke yn 'e rol fan 'e [[Londen]]ske arbeider Bert, is freon en fijân it deroer iens dat syn neibearen fan in [[Cockney]]-[[aksint (útspraak)|aksint]] nearne nei liek. Sterker noch, it wurdt beskôge as ien fan 'e slimst mislearre aksinten yn 'e [[filmskiednis]], en it wurdt noch altyd as standertfoarbyld fan hoe't it net moat oanhelle troch oare akteurs. Van Dyke bewearde dat syn aksintcoach de [[Ingelsman]] fan [[Ieren (folk)|Iersk]] [[komôf]] [[J. Pat O'Malley]] wie, "dy't it aksint neat better neibeare koe as ik." Yn [[2017]], doe't bekendmakke waard dat Van Dyke in [[BAFTA Award]] (de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmpriiis) ûntfange soe, seid er: "Ik wurdearje dizze kâns om my te [[ûnskuldiging|ûntskuldigjen]] oan 'e leden fan 'e [[British Academy of Film and Television Arts]] foar it lije litten fan harren ûnder it alderferskriklikste Cockey-aksint út 'e skiednis fan 'e [[sinema]]." De [[foarsitter]] fan 'e Academy reägearre dêrop mei de wurden: "Wy sjogge út nei syn akseptaasjetaspraak yn hokfoar aksint er dy jûns ek mar foar kieze sil. It sil sûnder mis 'supercalifragilisticexpialidocious' wêze." ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Mary Poppins'' setten yn [[maaie]] [[1963]] útein en duorren oant en mei [[septimber]] fan dat jier. De film waard yn syn hiele hear en fear opnommen yn 'e [[Walt Disney Studios (Burbank)|Walt Disney Studios]] yn [[Burbank (Kalifornje)]], wêrby't gebrûk makke waard fan skildere [[Londen]]ske eftergrûnen. ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Mary Poppins'' waard fersoarge troch Buena Vista Distribution, no [[Walt Disney Studios Motion Pictures]], de eigen filmdistribúsjedifysje fan [[The Walt Disney Company]]. De film gie op [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] yn [[Grauman's Chinese Theatre]] yn [[Los Angeles]] yn [[premiêre]]. [[P.L. Travers]] krige dêr gjin útnûging foar, mar wist dochs ien te bemachtigjen. Op 'e [[afterparty]] stapte se (neffens it tsjûgenis fan [[Richard M. Sherman]]) op [[Walt Disney]] ôf en ferklearre mei útset lûd dat it tekenfilmsegmint út 'e film moast. Disney antwurde: "Pamela, dat is in passearre stasjon," en rûn fuort. De film gie op [[24&nbsp;septimber]] [[1964]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]] yn [[premiêre]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde yn [[1964]] op [[LP]] by [[platemaatskippij]] [[Buena Vista Records]]. Op thúsmedia waard ''Mary Poppins'' foar it earst yn [[1980]] útbrocht op [[VHS]] en [[Betamax]]. Op [[4&nbsp;oktober]] [[1988]] ferskynde de film op 'e nij op VHS-[[keapfideo]]. Yn [[1998]] wie it de earste film dy't troch The Walt Disney Company op [[dvd]] útbrocht waard. De earste [[blu-ray]]ferzje fan ''Mary Poppins'' ferskynde op [[10&nbsp;desimber]] [[2013]]. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Mary Poppins'' rûnom lof. Sa omskreau [[Bosley Crowther]] fan ''[[The New York Times]]'' de film as "in alderprachtichste, opfleurjende rôlprint." Yn it [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' priizge Whitney Williams yn 't bysûnder de [[muzyk|muzikale]] dielen fan 'e film en it [[aktearjen]] fan [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. It blêd ''[[Time (tydskrift)|Time]]'' skreau: "De [[filmset|sets]] binne wielderich, de [[liet]]en lustich, it [[senario]] is [[humor]]istysk mar treftich [[sentimintaliteit|sentiminteel]], en de ûnderstypjende [[cast]] berikt op in hier nei de perfeksje." Yn ''[[The Hollywood Reporter]]'' priizge James Powers it aktearjen, de [[special effects]], de [[filmmuzyk]], it [[produksje-ûntwerp]] en de [[goreografy]]. Konkludearjend stelde er fêst dat "''Mary Poppins'' in film [is], dy't, mear as de measten, in triomf fan in grut tal ûnderskate bydragen is. En de spesjale triomf fan dizze film is dat er it wurk liket te wêzen fan ien inkele, gearhingjende yntelliginsje." Yn it tydskrift ''[[Life (tydskrift)|Life]]'' hie Ann Guerin [[krityk]] op 'e feroarings dy't de film yn it ferhaal fan it boek oanbrocht, yn 't bysûnder wat it tekenfilmsegmint oanbelange. Se murk op: "Guon opienfolgings fan [[sêne]]s hawwe echte [[sjarme]], en faaks dat [[bern (persoan)|bern]] dy foar sûkerswiet opite sille. Mar as [[folwoeksene]] fûn ik it in bytsje tefolle fan it goede." Har konklúzje wie: "Mei in bytsje mear tebekhâldendheid en in bytsje minder ferbettering fan it orizjineel wiene al dy pluspunten fan 'e film safolste better út 'e ferve kommen." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Mary Poppins'' in tige heech goedkarringspersintaazje fan 96%, basearre op 54 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In wielderich modern [[mearke]], fierd om syn ferbjusterjende special effects, oanstekkende [[ferske]]s en Julie Andrews har legendaryske aktearprestaasje yn 'e [[titelrol]]." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Mary Poppins'' in goedkarringspersintaazje fan 88%, basearre op 13 resinsjes. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' troch de [[Library of Congress]] foar preservearring foar de ivichheid yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]] útornearre omreden fan [[kulturele]], [[histoarysk]]e en/of [[estetysk]]e wearde. ==Resultaat== ===Opbringst=== ''Mary Poppins'' draaide yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] yn [[1964]] en [[1965]] mear as 32 wiken yn 'e [[bioskopen]] en brocht dêrby $31&nbsp;miljoen op. Yn it [[Feriene Keninkryk]] waarden foar de film 14&nbsp;miljoen [[tagongskaartsje|kaartsjes]] ferkocht. Hoewol't ûnbekend is wat de totale wrâldwide [[opbringst (jild)|opbringst]] fan 'e film wie, soe de folslein skjinne [[winst (ûndernimming)|winst]] yn [[1965]] $28,5&nbsp;miljoen bedroegen hawwe. Dêrmei wie ''Mary Poppins'' de meast opbringende film fan [[1964]]. [[Walt Disney]] brûkte dat jild om lân by [[Orlando (Floarida)|Orlando]] yn sintraal [[Floarida]] te keapjen en dêr de bou fan it [[ferdivedaasjepark]] [[Walt Disney World|Disney World]] te [[finansieren]]. Yn [[1973]] waard ''Mary Poppins'' op 'e nij yn 'e bioskoop útbrocht ta gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean fan [[Walt Disney Productions]]; doe waard der nochris $9&nbsp;miljoen fertsjinne. Yn [[1980]] waard de film foar de trêde kear yn 'e bioskoop brocht, mei in resultaat fan $14&nbsp;miljoen. Nei letter noch ferskate oare kearen yn 'e bioskopen draaid te hawwen, stiet anno [[2023]] de totale [[opbringst (jild)|opbringst]] fan ''Mary Poppins'' yn [[Noard-Amearika]] op $103,1&nbsp;miljoen. ===Prizen=== Yn [[1965]] waard ''Mary Poppins'' by de [[Oscar]]s nominearre foar 13 [[priis (ûnderskieding)|prizen]], wêrûnder [[Oscar foar Bêste Film|bêste film]], bêste [[regisseur]], bêste adaptearre [[senario]], bêste [[kamerarezjy]] ([[kleurefilm|kleur]]), bêste [[artdirection]] (kleur), bêste [[kostúm]]ûntwerp (kleur), bêste [[soundtrack]] en bêste [[lûd]]. De film wûn 5 Oscars, foar bêste [[aktrise]] ([[Julie Andrews]]), bêste [[filmmontaazje]] ([[Cotton Warburton]]), bêste [[filmmuzyk]] ([[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]]), bêste [[liet]] (''[[Chim Chim Cher-ee]]'' fan 'e bruorren Sherman) en bêste [[special effects]] ([[Peter Ellenshaw]], [[Eustace Lycett]] en [[Hamilton S. Luske]]) By de [[Golden Globe]]s waard ''Mary Poppins'' nominearre yn 4 [[kategory]]en, wêrûnder [[Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje|bêste film (musical of komeedzje)]], bêste [[akteur]] yn in [[filmmusical|musical]] of [[komeedzjefilm|komeedzje]] ([[Dick Van Dyke]]) en bêste orizjinele filmmuzyk. De film wûn de Golden Globe foar bêste aktrise yn in musical of komeedzje ([[Julie Andrews]]). By de [[BAFTA's]] de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmprizen, wûn Andrews yn 'e kategory meast ûnthjittende nijynkommeling yn in haadrol. ''Mary Poppins'' wûn fierders ek 2 [[Grammy Award]]s, de wichtichste Amerikaanske prizen op it mêd fan [[muzyk]], foar bêste opname foar bern en bêste orizjinele filmmuzyk. ==Films oer tastânkomming en ferfolchfilm== De problematyske [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] fan [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] mei [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], wie it ûnderwerp fan twa [[dokumintêre]]s oer de tastânkomming fan 'e film ''Mary Poppins''. Dat binne ''The Shadow of Mary Poppins'', út [[2002]], en ''The Real Mary Poppins'' út [[2013]]. Oer harren relaasje waard ek it [[biografyske film|biografyske]] [[dramafilm|filmdrama]] ''[[Saving Mr. Banks]]'' makke, út [[2013]], mei [[Tom Hanks]] as Disney en [[Emma Thompson]] as Travers. Yn [[desimber]] [[2018]] waard fierders troch [[Walt Disney Pictures]] in [[ferfolch]] op ''Mary Poppins'' útbrocht, mei as titel ''[[Mary Poppins Returns]]''. Dy film spilet 25 jier letter en is in op him sels steande adaptaasje fan 'e restearjende sân boeken út Travers har [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]]. [[Emily Blunt]] spile de titelrol, wylst [[Dick Van Dyke]] weromkearde as dhr. Dawes jr. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://movies.disney.com/mary-poppins Offisjele webside fan ''Mary Poppins''] * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0058331/ Ynformaasje oer ''Mary Poppins'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Poppins_(film) ''References'', op dizze side]. ---- {{commonscat|Mary Poppins (film)}} }} {{DISPLAYTITLE:''Mary Poppins'' (film)}} [[Kategory:Amerikaanske fantasyfilm]] [[Kategory:Amerikaanske komeedzjefilm]] [[Kategory:Amerikaanske histoaryske film]] [[Kategory:Amerikaanske filmmusical]] [[Kategory:Amerikaanske famyljefilm]] [[Kategory:Fantasykomeedzjefilm]] [[Kategory:Histoaryske fantasyfilm]] [[Kategory:Histoaryske komeedzjefilm]] [[Kategory:Komeedzjefilmmusical]] [[Kategory:Histoaryske filmmusical]] [[Kategory:Fantasyfilmmusical]] [[Kategory:Film mei live-action en animaasje]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Film fan Walt Disney Pictures]] [[Kategory:Film fan Robert Stevenson]] [[Kategory:Film út 1964]] [[Kategory:Film oer in gûvernante of bernefamke]] [[Kategory:Film oer in bern]] [[Kategory:Film oer tsjoenderij]] [[Kategory:Film oer suffrazjettes]] [[Kategory:Film basearre op in literêr wurk]] fgffjogcvvrhjwppnqx0gi3yp31om21 1242205 1242204 2026-10-08T21:53:03Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Distribúsje */ 1242205 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding =Mary Poppins Logo.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:Marypoppins.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''Mary Poppins'' | regisseur = [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] | produsint = [[Walt Disney]] | útfierend produsint = | senario = [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]]<br>[[Don DaGradi]] | basearre op = [[Mary Poppins (romansearje)|de romansearje]] fan [[P.L. Travers]] | kamerarezjy = [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]] | muzyk = [[Inwin Kostal]] <small>([[soundtrack]])</small><br>[[bruorren Sherman]] <small>([[liet]]en)</small> | filmstudio = [[Walt Disney Productions]] | distribúsje = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | haadrollen = [[Julie Andrews]]<br> [[Dick Van Dyke]] | voice-over = | byrollen = [[David Tomlinson]]<br> [[Glynis Johns]]<br> [[Karen Dotrice]]<br> [[Matthew Garber]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm|lange]] [[filmmusical]] | sjenre = [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]]-<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[komeedzjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] | spyltiid = 139 minuten | budget = $4,4–6&nbsp;miljoen | opbringst = $103,1&nbsp;miljoen <small>([[Noard-Amearika]])</small> | prizen = 5× [[Oscar]]<br>1× [[Golden Globe]]<br>2× [[Grammy Award]]<br>1× [[BAFTA]] | filmsearje = ''Mary Poppins'' | foarich diel = | folgjend diel = ''[[Mary Poppins Returns]]'' }} '''''Mary Poppins''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]][[komeedzjefilm]], [[filmmusical]] en [[famyljefilm]] yn [[Technicolor]] út [[1964]]. De [[film]] stie ûnder [[rezjy]] fan [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] en hie yn 'e [[haadrol]]len [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. De [[titel (namme)|titel]] ferwiist nei de [[haadpersoan]]. De film waard basearre op 'e [[romansearje]] mei [[Mary Poppins (romansearje)|deselde namme]] fan [[skriuwster]] [[P.L. Travers]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer in [[rykdom|rike]], mar net-funksjonearjende [[Ingelân|Ingelske]] [[húshâlding]] mei twa jonge [[bern (persoan)|bern]] yn it [[Londen]] fan [[1910]], dêr't regaad makke wurdt troch [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], in [[gûvernante]] dy't [[tsjoenderij|tsjoene]] kin. Mei har [[magy]]ske krêften ferbetteret hja de dynamyk yn it [[gesin]], om dêrnei like hommels wer ôf te setten as hja kommen is. ''Mary Poppins'' waard tige goed ûntfongen troch de [[filmkritisy]] en wie yn 'e [[bioskopen]] in grut [[kommersje]]el súkses as de meast [[opbringst (jild)|opbringende]] film fan [[1964]]. De film waard bekroane mei 5 [[Oscar]]s, in [[Golden Globe]], twa [[Grammy Award]]s en in [[BAFTA]]. Julie Andrews wûn mei har [[aktearprestaasje]] yn 'e [[titelrol]] in BAFTA en sawol de Oscar as de Golden Globe yn 'e [[kategory]] bêste [[aktrise]]. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' foar preservearring foar de ivichheid opnommen yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]]. Datselde jiers waard de film ''[[Saving Mr. Banks]]'' útbrocht, in [[biografyske film|biografysk]] [[dramafilm|drama]] oer de tastânkomming fan ''Mary Poppins''. In [[ferfolchfilm]], ''[[Mary Poppins Returns]]'', kaam út yn [[2018]]. ==Plot== Yn [[Londen]] yn 'e [[maityd]] fan [[1910]] keart [[bank (finansjele ynstelling)|bankmeiwurker]] George Banks oan 'e ein fan 'e dei werom nei hûs. Fan syn [[oarehelte|frou]] Winifred, dy't aktyf is by de [[suffrazjette]]s, heart er dat de [[gûvernante]] fan harren [[bern (persoan)|bern]] Jane en Michael [[ûntslach]] nommen hat om't de bern net te hanthavenjen binne. Hjoed is no al de fjirde kear yn in [[wike]] dat se útnaaid binne. As Banks de [[plysje]] skillet om 'e bern as [[fermist]] op te jaan, wurde se krekt thúsbrocht troch [[plysje]] Jones, dy't harren allinne oan 'e fierste kant fan it [[park]] oantroffen hat. It docht bliken dat se safier ôfdwaald wiene om't se by it [[draakje (boartersguod)|draakjefleanen]] efter in losslein draakje oan sieten. De bern freegje Banks om harren te helpen en ûntwerp in better draakje, mar dat stegeret er ôf om't er wol wichtiger dingen oan 'e holle hat. Om't it mei it lêste espel gûvernantes dat Winifred oannommen hat, hieltyd op deselde wize ôftriedde is, nimt Banks it op him om diskear sels in nije gûvernante te sykjen. Jane en Michael komme op 'e lapen mei in selsopstelde [[fakatuere]] foar in [[sympaty|sympatikere]], leavere gûvernante, mar dat fynt Banks grutte flauwekul, dat hy ferskuort harren bryfke en smyt de snipels yn 'e [[iepen hurd]] (dy't net oan is). Ynstee pleatst er in [[miny-advertinsje|advertinsje]] yn ''[[The Times]]'' foar in strange gûvernante, dy't gjin rare fratsen duldet. Underwilens sûcht lykwols in sterke [[wyn (waar)|wynfleach]] de snipels fan it bryfke fan 'e bern omheech troch de [[skoarstien]], wêrnei't se fuortdwarrelje troch de [[loft]]. De oare [[moarn (deidiel)|moarns]] stiet der in hiele rige âldere, soersjende gûvernantes by de Banks' foar de doar om op [[sollisitaasjepetear]]. Ear't Banks lykwols ree is om oan [[húshâldster]] Ellen opdracht te jaan en lit se ien foar ien yn, stekt der in sterke wyn op, dy't de hiele kliber fan 'e sokken blaast en fuortwaait. Dat foarfal binne lykwols inkeld Jane en Michael tsjûge fan, en Andrew, it [[hûn]]tsje fan juffer Lark, de [[buorfrou]] fan 'e famylje Banks. Datselde jildt ek foar wat dêrnei bart: in jonge, [[skientme|tsjeppe]] [[frou]] komt út 'e loft oansaaien, hingjend oan har [[paraplu]], en lânet lichtfuottich op 'e [[stoepe]] fan 'e [[filla]] fan 'e famylje Banks. As Ellen har ynlit, docht bliken dat dizze [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] George Banks maklik mei wurden oer kin. Hja presintearret kalmkes de wer hiele, troch de bern opstelde fakatuere oan 'e [[alteraasje|feralterearre]] Banks, wêrnei't se harsels oannimt as gûvernante en him oanpraat dat dat syn idee wie. {{Plotbedjer film}} Nei't se mei Jane en Michael yn 'e kunde kommen is, helpt se harren om 'e [[bernekeamer]] op te romjen troch dêrfoar [[tsjoenderij]] yn te setten. De bern binne dan op slach ferkocht. Neitiid nimt Mary harren mei foar in eintsje [[kuierjen]] yn it park, dêr't se Mary har [[freonskip|freon]] Bert treffe. Dat is in [[Cockney]]-sprekkende hantsjemuoisfeint út 'e [[arbeidersklasse]], dy't dy deis wurket as [[trottoirskilderjen|trottoirskilder]]. Mary brûkt har [[magy]] om harsels, Bert en de bern oer te bringen yn ien fan Bert syn [[tekening]]s. Wylst de bern op in [[draaimole (merke)|draaimole]] ride, kuierje Mary en Bert in stikje, [[sang|sjonge]] in [[ferske]] en [[flirt]]e wat. Nei't se har wer by de bern jûn hawwe, betsjoent Mary de draaimolehynders sadat se dermei út te riden gean kinne troch it [[plattelân]]. Dêr kruse se it paad fan in [[foksejacht]]; Bert rêdt de [[foks]], wêrnei't se op in [[draafbaan]] bedarje, dêr't Mary op har draaimolehynder meidocht oan in [[hurddraverij]] en wint. Om 'e oerwinning te beskriuwen, brûkt se it ûnsinwurd "supercalifragilisticexpialidocious" ({{Audio|Supercalifragilisticexpialidocious.ogg|beharkje}}). It útstapke einiget abrupt as it yn Londen begjint te [[stjalprein]]en. Bert syn kryttekening spielt dêrtroch fuort, mei as gefolch dat de fjouwer aventoerslju weromskuord wurde nei de echte wrâld. De oare deis sille Mary en de bern om [[boadskipjen|boadskippen]], mar Mary, dy't blykber mei [[bisten]] prate kin, wurdt troch it hûntsje Andrew warskôge dat it wer safier is mei Bert syn [[omke]] Albert. Dat, se nimt de bern mei dêrhinne. Omke Albert blykt in eksintryk âldman te wêzen dy't, trochdat er net mear ophâlde kin fan [[laitsjen]], omheech [[sweven|sweeft]] is nei it [[plafon]] fan syn [[wente]]. Mary, Bert en de bern jouwe harren dêr by him om te [[teedrinken]], wêrby't se in protte [[grap]]pen fertelle. As George Banks de ferhalen fan Jane en Michael heart oer [[hynsteriden]] op draaimolehynders en teedrinken by it plafon, rekket er [[lulkens|opsternaat]] om't it no krekt de bedoeling wie dat de nije gûvernante de bern ôfleart sokke ûnsinpraatsjes te ferkeapjen, yn pleats dat se it harren bybringt. Hy ropt Mary Poppins by him en drigemintet mei ûntslach, mar sy [[manipulaasje|manipulearret]] him om deryn ta te stimmen dat er de bern de oare deis meinimt nei syn wurk. Dy [[jûn]]s fertelt Mary de bern oer it âldwyfke dat op 'e [[treppen]]s foar de [[Sint-Pauluskatedraal (Londen)|Sint-Pauluskatedraal]] sit en de minsken oanfiteret om 'e [[do (fûgel)|dowen]] te fuorjen dy't om har hinne fladderje. No wol it tafal dat de bank dêr't George Banks wurket, fuort foar de Sint-Pauluskatedraal oer stiet, dat wannear't Banks de oare deis de bern meinimt nei de bank, sjocht Michael it âldwyfke sitten. Hy hat in [[muntstik|munt]], in ''[[tuppence (Britske pre-desimale munt)|tuppence]]'', en dy wol er besteegje oan foer om 'e fûgels te fuorjen, sa't it âldwyfke graach wol. Banks leit dêr fluch it near op en skuort him mei nei de bank. Syn baas, de âlde hear Dawes jr., wol witte wat dy bern hjir moatte, dat Banks seit it earste dat yn him opkomt: Michael hat in ''tuppence'' en wol in [[bankrekken]] iepenje. As de eigner fan 'e bank, de tige âlde hear Dawes sr., dat heart, fiteret er Michael op agressive wize oan om syn ''tuppence'' by syn bank te ynvestearjen. Uteinlik roppet er it jonkje de munt sels út 'e hân wei. Dêrop easket Michael mei útset lûd syn jild werom, wêrmei't er by fersin in [[bankrun]] feroarsaket as oare klanten bang reitsje dat de Dawes Bank harren jild ek net weromjaan wol. Nei't Michael syn ''tuppence'' weromgrypt hat, naaie hy en Jane út, wêrnei't se ferdwaald reitsje yn it Londenske [[East End (Londen)|East End]], it diel fan 'e stêd dêr't de lju út 'e [[arbeidersklasse]] wenje. Op 't langelêst treffe se by tafal Bert wer, dy't dizze dei as [[skoarstienreager]] wurket. Hy bringt harren thús, mar om't Mary [[frije tiid|frij]] hat, de húshâldster en de [[kokkinne]] oar wurk hawwe en sysels nei in gearkomste fan 'e suffrazjettes moat, set Winifred him fuort oan it wurk as [[babysitter|berne-oppas]]. As de beide bern troch de skoarstien omheech sûgd wurde nei it [[dak]], freget Bert Mary Poppins om help, ek al is it har [[frije dei]]. Op it dak fine se de bern werom, en dêr treffe se ek in hiele kloft oare mei [[ruot]] besmodzge skoarstienreagers. Mei syn allen [[dûns]]je en sjonge se op 'e dakken, oant [[admiraal]] Boom, in eksintrike buorman fan 'e famylje Banks, harren oansjocht foar [[ynbrekker]]s en mei syn [[kanon (wapen)|skipskanon]] in lading [[fjoerwurk]] op harren ôfsjit. Wannear't Banks en de frou wer thúskomme, treffe se de skoarstienreagers al dûnsjend en sjongend yn harren [[wenkeamer]] oan, wêrnei't Bert syn maten fuortstjoert. Banks wurd opskille troch dhr. Dawes jr., dy't him freget om dy jûns nei de bank ta te kommen foar in petear oer wat syn bern oanrjochte hawwe. Tusken de regels troch lit er trochskimerje dat Banks ûntslein wurde sil. Jane en Michael hearre de iene helte fan it [[tillefoan]]petear en beseffe dat se har heit yn 'e swierrichheden brocht hawwe. Michael jout de fûl befochten ''tuppence'' oer om it goed te meitsjen. Bert praat in skoftke op Banks yn, wêrby't er him op [[slûchslimmens|slûchslimme]] wize oan it ferstân bringt dat er mear tiid mei syn bern trochbringe moat foar't se dêr te âld foar binne. By de moeting yn 'e bank wurdt Banks op [[fernedering|fernederjende]] wize syn ûntslach oansein. As him frege wurdt oft er dêr noch wat op te sizzen hat, sjocht er sykjend om wurden nei de ''tuppence'' yn syn hân, en blaft er derút: "Supercalifragilisticexpialidocious!" Ek fertelt er in [[mop]] fan omke Albert dy't er earder fan Michael heard hie ("Ik ken in man mei in houten poat dy't Smith hjit." Antwurd: "O ja? En hoe hjit syn oare skonk?"). Dêrnei jout er him laitsjend ôf nei hûs. Dhr. Dawes sr. [[prakkesearjen|prakkesearret]] djip oer de mop nei, oant de klû him lang om let begjint te daagjen. Dêrop moat er ûnbedaarlik laitsje, wêrby't er, krekt as omke Albert, omheech sweeft nei it plafon, ta skrik fan syn soan Dawes jr. en de oare leden fan it bankbestjoer. De oare deis draait de wyn, en mei't Mary Poppins yn 't foar sein hie dat se inkeld sa lang bliuwe soe as de wyn út deselde hoeke kaam, betsjut dat de ein fan har ferbliuw by de famylje Banks. In [[gelokkigens|gelokkiger]] Banks hat ûnderwilens it stikkene draakje fan syn bern reparearre en giet mei de hiele húshâlding nei it park te draakjefleanen. Dêr moetet er dhr. Dawes jr. en de oare bestjoersleden fan 'e bank, dy't ek oan it draakjefleanen binne. Dawes fertelt dat syn heit, dhr. Dawes sr., him de foargeande jûns dealake hat. Hoewol't him dat wol [[spyt]], hied er de âldman noch nea sa gelokkich sjoen as fuort foar syn [[ferstjerren]]. Hy hat dêrom besletten om Banks syn [[baan (wurk)|baan]] werom te jaan en him boppedat de frijkommen sit yn it bankbestjoer te jaan. Mei har wurk dien, brûkt Mary Poppins ûnderwilens har paraplu om fuort te sweven. As se oerkomt, ropt Bert har ta om net te lang fuort te bliuwen. ==Ferskes== # ''Life I Lead'' # ''Perfect Nanny'' # ''[[A Spoonful of Sugar]]'' # ''Jolly Holiday'' # ''[[Supercalifragilisticexpialidocious]]'' # ''I Love to Laugh'' # ''Feed the Birds'' # ''[[Fidelity Fiduciary Bank]]'' # ''[[Chim Chim Cher-ee]]'' # ''Step in Time'' # ''A Man Has Dreams'' # ''Let's Go Fly a Kite'' ==Rolferdieling== ;haadrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] | [[Julie Andrews]] |- | Bert | [[Dick Van Dyke]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | George Banks | [[David Tomlinson]] |- | Winifred Banks | [[Glynis Johns]] |- | Jane Banks | [[Karen Dotrice]] |- | Michael Banks | [[Matthew Garber]] |- | Ellen de [[húshâldster]] | [[Hermione Baddeley]] |- | frou Brill de [[kokkinne]] | [[Reta Shaw]] |- | dhr. Dawes sr. | [[Dick Van Dyke]] |- | dhr. Dawes jr. | [[Arthur Malet]] |- | Katie Nanna | [[Elsa Lanchester]] |- | [[plysjeman]] Jones | [[Arthur Treacher]] |- | [[omke]] Albert | [[Ed Wynn]] |- | [[admiraal]] Boom | [[Reginald Owen]] |- | [[earste stjoerman]] Binnacle | [[Don Barclay (akteur)|Don Barclay]] <small>(fysyk)</small> en [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | Mary Poppins har [[pappegaai]]-[[paraplu]] | [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | juffer Lark | [[Marjorie Bennett]] |- | it 'fûgelwyfke' | [[Jane Darwell]] <small>(fysyk)</small> en [[Robert B. Sherman]] <small>(stim)</small> |- | juffer Persimmon | [[Marjorie Eaton]] |- | [[portier (berop)|portier]] by de [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] | [[James Logan (akteur)|James Logan]] |- | frou Corry | [[Alma Lawton]] |- | âldwiif | [[Betty Lou Gerson]] |- | man yn bank | [[Kay E. Kuter]] |- | frou yn bank #1 | [[Doris Lloyd]] |- | frou yn bank #2 | [[Queenie Leonard]] |- | style="background:gold" colspan="2" style="text-align:center;"| '''stimakteurs tekenfilmsegmint''' |- | [[pearelparkyt]]wyfke | [[Julie Andrews]] |- | pearleparkytmantsje | [[Richard M. Sherman]] |- | pearelparkyt[[drummer]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | pearelparkyt[[banjo]]ïst | [[Robert B. Sherman]] |- | [[ko]] | [[Marc Breaux]] |- | [[lûkhynder]] | [[Paul Frees]] |- | [[skiep|raam]] | [[Bill Lee (sjonger)|Bill Lee]] |- | [[baarch]] | [[Thurl Ravenscroft]] |- | [[goes]] | [[Marni Nixon]] |- | [[laam|lammen]] | [[Ginny Tyler]] |- | [[skylpod]]den | [[Daws Butler]] |- | [[pinguïn]]-[[ober]] #1 | [[Daws Butler]] |- | pinguïn-ober #2 | [[Dallas McKennon]] |- | pinguïn-ober #3 | [[J. Pat O'Malley]] |- | pinguïn-ober #4 | [[Richard M. Sherman]] |- | pinguïn-ober #5 | [[David Tomlinson]] |- | [[draaimole (merke)|draaimole]]bewekker | [[Dallas McKennon]] |- | [[bloedhûn]] #1 | [[Sean McClory]] |- | bloedhûn #2 | [[Dallas McKennon]] |- | bloedhûn #3 | [[Alan Napier]] |- | bloedhûn #4 | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[foks]] | [[Dallas McKennon]] |- | [[jacht (aktiviteit)|jager]] | [[Alan Napier]] |- | [[rydhynder]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | jager-lieder | [[J. Pat O'Malley]] |- | bloedhûn #5 | [[George Pelling]] |- | [[jockey]] | [[David Tomlinson]] |- | [[fotograaf]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[ferslachjouwer]] #1 | [[George Pelling]] |- | ferslachjouwer #2 | [[J. Pat O'Malley]] |- | ferslachjouwer #3 | [[Alan Napier]] |- | ferslachjouwer #4 | [[Sean McClory]] |- |} ==Produksje en distribúsje== ===Foarskiednis=== ''Mary Poppins'' wie foar it meastepart basearre op ''[[Mary Poppins (roman)|Mary Poppins]]'', it earste diel út 'e [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]] fan 'e [[Austraalje (lân)|Australysk]]-[[Feriene Keninkryk|Britske]] [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], dat ferskynde yn [[1934]]. De [[dochter]]s fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] fûnen it ferhaal sà moai, dat se him [[ûnthjit]]te lieten om it te ferfilmjen. Disney besocht al yn [[1938]] de [[filmrjochten]] fan Travers te keapjen, mar sy wegere, om't se net ferwachte dat in filmferzje har skepping rjocht dwaan soe. Fierders wie Disney doedestiden inkeld bekend as produsint fan [[tekenfilm]]s en hied er noch net in grutte [[live-action]]film makke. Mear as tweintich jier lang besocht Disney om 'e safolle tiid Travers oer te heljen om him in film oer har [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] meitsje te litten, oant se yn [[1961]] lang om let tajoech. Dêrby stelde se wol it betingst dat se sels it [[senario]] goedkarre moast. ===Produksje=== De úteinlike film wie Travers, dy't op 'e [[ôftiteling]] fermeld waard as "konsultante", net botte gelokkich mei. Se mocht net oer it fersêftsjen fan 'e skerpere kantsjes fan it [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] fan Mary Poppins (dy't yn 'e boeken folle [[idelheid|ideler]] en folle ûnferskilliger foar de bern oer is). Fierders wifke Travers oer de fraach oft se de [[muzyk]] wol moai of gaadlik fûn en hie se sa'n grouwéligen hekel oan it tekenfilmsegmint, dat se it near lei op fierdere ferfilmings fan har wurk. Ek de [[bruorren Sherman]], dy't de [[liet]]en foar de film skreaune, wiene nau belutsen by de ûntjouwing fan 'e film. Sy wiene it, dy't foarstelden om it ferhaal net yn 'e [[1930-er jierren]] spylje te litten, lykas yn it boek fan Travers, mar yn [[1910]], in fearnsiuw earder. Travers woe dan it leafst ek muzyk út dy tiid brûke, mar dêr spriek Disney syn [[feto]] oer út. Uteinlik waard ''Mary Poppins'' [[regissearre]] troch [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] nei in [[senario]] fan [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]] en [[Don DaGradi]]. [[Walt Disney]] wie as [[filmprodusint|produsint]] by it projekt belutsen foar syn eigen [[filmstudio]] Walt Disney Productions (no [[Walt Disney Pictures]]). Foar de film wie in [[budget]] beskikber dêr't de skattings fan útinoar rinne fan [[$]]4,4 oant 6&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Inwin Kostal]] ([[soundtrack]]) en [[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]] ([[ferske]]s). It [[tekenfilm|animearre]] filmsegmint waard regissearre troch [[Hamilton S. Luske]]. ===Casting=== Foar de [[titelrol]] fan [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] naam [[Walt Disney]] [[aktrise]]s as [[Julie Harris]], [[Angela Lansbury]] en [[Bette Davis]] yn omtinken. [[Julie Andrews]] hie op [[Broadway]] de rol fan Eliza Doolittle fertolke yn 'e [[toaniel]]produksje fan ''[[My Fair Lady (musical)|My Fair Lady]]'', en de ferwachting wie dêrom dat se deselde rol yn [[My Fair Lady (film)|'e filmadaptaasje]] taskood krije soe. Doe't se lykwols foarbyparte waard yn it foardiel fan [[Audrey Hepburn]], griep Disney syn kâns en socht er Andrews oan foar de rol fan Mary Poppins. Andrews wifele oer wat se dwaan moast, mei't se op dat stuit in fearnsjier [[swierwêzen|swier]] wie, mar Disney bewissige har derfan dat er de [[opnamen (film)|opnamen]] fan syn film útstelle soe oant nei't se [[befalling|befallen]] wie. Foar Andrews har manlike [[tsjinspiler]] yn 'e rol fan hantsjemuoisfeint Bert hie Walt Disney alderearst [[Cary Grant]] op it each, en doe't dat neat waard, naam er [[Laurence Harvey]] en [[Anthony Newley]] yn omtinken. Uteinlik [[cast]]e er lykwols [[Dick Van Dyke]] yn 'e rol nei't er ûnder de yndruk rekke wie fan dy syn [[aktearjen|aktearwurk]] yn ''[[The Dick Van Dyke Show]]''. Nei't de kar op him fallen wie, lobbyde Van Dyke om ek de rol fan dhr. Dawes sr. spylje te meien. Disney fielde dêr earst neat foar, mar Van Dyke krige syn sin nei't er der [[audysje]] foar dien hie. Hoewol't oer it algemien mei [[nocht]] weromtocht wurdt oan 'e Amerikaan Van Dyke yn 'e rol fan 'e [[Londen]]ske arbeider Bert, is freon en fijân it deroer iens dat syn neibearen fan in [[Cockney]]-[[aksint (útspraak)|aksint]] nearne nei liek. Sterker noch, it wurdt beskôge as ien fan 'e slimst mislearre aksinten yn 'e [[filmskiednis]], en it wurdt noch altyd as standertfoarbyld fan hoe't it net moat oanhelle troch oare akteurs. Van Dyke bewearde dat syn aksintcoach de [[Ingelsman]] fan [[Ieren (folk)|Iersk]] [[komôf]] [[J. Pat O'Malley]] wie, "dy't it aksint neat better neibeare koe as ik." Yn [[2017]], doe't bekendmakke waard dat Van Dyke in [[BAFTA Award]] (de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmpriiis) ûntfange soe, seid er: "Ik wurdearje dizze kâns om my te [[ûnskuldiging|ûntskuldigjen]] oan 'e leden fan 'e [[British Academy of Film and Television Arts]] foar it lije litten fan harren ûnder it alderferskriklikste Cockey-aksint út 'e skiednis fan 'e [[sinema]]." De [[foarsitter]] fan 'e Academy reägearre dêrop mei de wurden: "Wy sjogge út nei syn akseptaasjetaspraak yn hokfoar aksint er dy jûns ek mar foar kieze sil. It sil sûnder mis 'supercalifragilisticexpialidocious' wêze." ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Mary Poppins'' setten yn [[maaie]] [[1963]] útein en duorren oant en mei [[septimber]] fan dat jier. De film waard yn syn hiele hear en fear opnommen yn 'e [[Walt Disney Studios (Burbank)|Walt Disney Studios]] yn [[Burbank (Kalifornje)]], wêrby't gebrûk makke waard fan skildere [[Londen]]ske eftergrûnen. [[File:1965 - Colonial Theater - 27 Jan MC - Allentown PA.jpg|right|thumb|250px|[[Reklame]] út [[1965]] foar de fertoaning fan ''Mary Poppins'' yn in [[bioskoop]] yn [[Allentown (Pennsylvania)]].]] ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Mary Poppins'' waard fersoarge troch Buena Vista Distribution, no [[Walt Disney Studios Motion Pictures]], de eigen filmdistribúsjedifysje fan [[The Walt Disney Company]]. De film gie op [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] yn [[Grauman's Chinese Theatre]] yn [[Los Angeles]] yn [[premiêre]]. [[P.L. Travers]] krige dêr gjin útnûging foar, mar wist dochs ien te bemachtigjen. Op 'e [[afterparty]] stapte se (neffens it tsjûgenis fan [[Richard M. Sherman]]) op [[Walt Disney]] ôf en ferklearre mei útset lûd dat it tekenfilmsegmint út 'e film moast. Disney antwurde: "Pamela, dat is in passearre stasjon," en rûn fuort. De film gie op [[24&nbsp;septimber]] [[1964]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]] yn [[premiêre]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde yn [[1964]] op [[LP]] by [[platemaatskippij]] [[Buena Vista Records]]. Op thúsmedia waard ''Mary Poppins'' foar it earst yn [[1980]] útbrocht op [[VHS]] en [[Betamax]]. Op [[4&nbsp;oktober]] [[1988]] ferskynde de film op 'e nij op VHS-[[keapfideo]]. Yn [[1998]] wie it de earste film dy't troch The Walt Disney Company op [[dvd]] útbrocht waard. De earste [[blu-ray]]ferzje fan ''Mary Poppins'' ferskynde op [[10&nbsp;desimber]] [[2013]]. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Mary Poppins'' rûnom lof. Sa omskreau [[Bosley Crowther]] fan ''[[The New York Times]]'' de film as "in alderprachtichste, opfleurjende rôlprint." Yn it [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' priizge Whitney Williams yn 't bysûnder de [[muzyk|muzikale]] dielen fan 'e film en it [[aktearjen]] fan [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. It blêd ''[[Time (tydskrift)|Time]]'' skreau: "De [[filmset|sets]] binne wielderich, de [[liet]]en lustich, it [[senario]] is [[humor]]istysk mar treftich [[sentimintaliteit|sentiminteel]], en de ûnderstypjende [[cast]] berikt op in hier nei de perfeksje." Yn ''[[The Hollywood Reporter]]'' priizge James Powers it aktearjen, de [[special effects]], de [[filmmuzyk]], it [[produksje-ûntwerp]] en de [[goreografy]]. Konkludearjend stelde er fêst dat "''Mary Poppins'' in film [is], dy't, mear as de measten, in triomf fan in grut tal ûnderskate bydragen is. En de spesjale triomf fan dizze film is dat er it wurk liket te wêzen fan ien inkele, gearhingjende yntelliginsje." Yn it tydskrift ''[[Life (tydskrift)|Life]]'' hie Ann Guerin [[krityk]] op 'e feroarings dy't de film yn it ferhaal fan it boek oanbrocht, yn 't bysûnder wat it tekenfilmsegmint oanbelange. Se murk op: "Guon opienfolgings fan [[sêne]]s hawwe echte [[sjarme]], en faaks dat [[bern (persoan)|bern]] dy foar sûkerswiet opite sille. Mar as [[folwoeksene]] fûn ik it in bytsje tefolle fan it goede." Har konklúzje wie: "Mei in bytsje mear tebekhâldendheid en in bytsje minder ferbettering fan it orizjineel wiene al dy pluspunten fan 'e film safolste better út 'e ferve kommen." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Mary Poppins'' in tige heech goedkarringspersintaazje fan 96%, basearre op 54 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In wielderich modern [[mearke]], fierd om syn ferbjusterjende special effects, oanstekkende [[ferske]]s en Julie Andrews har legendaryske aktearprestaasje yn 'e [[titelrol]]." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Mary Poppins'' in goedkarringspersintaazje fan 88%, basearre op 13 resinsjes. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' troch de [[Library of Congress]] foar preservearring foar de ivichheid yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]] útornearre omreden fan [[kulturele]], [[histoarysk]]e en/of [[estetysk]]e wearde. ==Resultaat== ===Opbringst=== ''Mary Poppins'' draaide yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] yn [[1964]] en [[1965]] mear as 32 wiken yn 'e [[bioskopen]] en brocht dêrby $31&nbsp;miljoen op. Yn it [[Feriene Keninkryk]] waarden foar de film 14&nbsp;miljoen [[tagongskaartsje|kaartsjes]] ferkocht. Hoewol't ûnbekend is wat de totale wrâldwide [[opbringst (jild)|opbringst]] fan 'e film wie, soe de folslein skjinne [[winst (ûndernimming)|winst]] yn [[1965]] $28,5&nbsp;miljoen bedroegen hawwe. Dêrmei wie ''Mary Poppins'' de meast opbringende film fan [[1964]]. [[Walt Disney]] brûkte dat jild om lân by [[Orlando (Floarida)|Orlando]] yn sintraal [[Floarida]] te keapjen en dêr de bou fan it [[ferdivedaasjepark]] [[Walt Disney World|Disney World]] te [[finansieren]]. Yn [[1973]] waard ''Mary Poppins'' op 'e nij yn 'e bioskoop útbrocht ta gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean fan [[Walt Disney Productions]]; doe waard der nochris $9&nbsp;miljoen fertsjinne. Yn [[1980]] waard de film foar de trêde kear yn 'e bioskoop brocht, mei in resultaat fan $14&nbsp;miljoen. Nei letter noch ferskate oare kearen yn 'e bioskopen draaid te hawwen, stiet anno [[2023]] de totale [[opbringst (jild)|opbringst]] fan ''Mary Poppins'' yn [[Noard-Amearika]] op $103,1&nbsp;miljoen. ===Prizen=== Yn [[1965]] waard ''Mary Poppins'' by de [[Oscar]]s nominearre foar 13 [[priis (ûnderskieding)|prizen]], wêrûnder [[Oscar foar Bêste Film|bêste film]], bêste [[regisseur]], bêste adaptearre [[senario]], bêste [[kamerarezjy]] ([[kleurefilm|kleur]]), bêste [[artdirection]] (kleur), bêste [[kostúm]]ûntwerp (kleur), bêste [[soundtrack]] en bêste [[lûd]]. De film wûn 5 Oscars, foar bêste [[aktrise]] ([[Julie Andrews]]), bêste [[filmmontaazje]] ([[Cotton Warburton]]), bêste [[filmmuzyk]] ([[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]]), bêste [[liet]] (''[[Chim Chim Cher-ee]]'' fan 'e bruorren Sherman) en bêste [[special effects]] ([[Peter Ellenshaw]], [[Eustace Lycett]] en [[Hamilton S. Luske]]) By de [[Golden Globe]]s waard ''Mary Poppins'' nominearre yn 4 [[kategory]]en, wêrûnder [[Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje|bêste film (musical of komeedzje)]], bêste [[akteur]] yn in [[filmmusical|musical]] of [[komeedzjefilm|komeedzje]] ([[Dick Van Dyke]]) en bêste orizjinele filmmuzyk. De film wûn de Golden Globe foar bêste aktrise yn in musical of komeedzje ([[Julie Andrews]]). By de [[BAFTA's]] de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmprizen, wûn Andrews yn 'e kategory meast ûnthjittende nijynkommeling yn in haadrol. ''Mary Poppins'' wûn fierders ek 2 [[Grammy Award]]s, de wichtichste Amerikaanske prizen op it mêd fan [[muzyk]], foar bêste opname foar bern en bêste orizjinele filmmuzyk. ==Films oer tastânkomming en ferfolchfilm== De problematyske [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] fan [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] mei [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], wie it ûnderwerp fan twa [[dokumintêre]]s oer de tastânkomming fan 'e film ''Mary Poppins''. Dat binne ''The Shadow of Mary Poppins'', út [[2002]], en ''The Real Mary Poppins'' út [[2013]]. Oer harren relaasje waard ek it [[biografyske film|biografyske]] [[dramafilm|filmdrama]] ''[[Saving Mr. Banks]]'' makke, út [[2013]], mei [[Tom Hanks]] as Disney en [[Emma Thompson]] as Travers. Yn [[desimber]] [[2018]] waard fierders troch [[Walt Disney Pictures]] in [[ferfolch]] op ''Mary Poppins'' útbrocht, mei as titel ''[[Mary Poppins Returns]]''. Dy film spilet 25 jier letter en is in op him sels steande adaptaasje fan 'e restearjende sân boeken út Travers har [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]]. [[Emily Blunt]] spile de titelrol, wylst [[Dick Van Dyke]] weromkearde as dhr. Dawes jr. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://movies.disney.com/mary-poppins Offisjele webside fan ''Mary Poppins''] * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0058331/ Ynformaasje oer ''Mary Poppins'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Poppins_(film) ''References'', op dizze side]. ---- {{commonscat|Mary Poppins (film)}} }} {{DISPLAYTITLE:''Mary Poppins'' (film)}} [[Kategory:Amerikaanske fantasyfilm]] [[Kategory:Amerikaanske komeedzjefilm]] [[Kategory:Amerikaanske histoaryske film]] [[Kategory:Amerikaanske filmmusical]] [[Kategory:Amerikaanske famyljefilm]] [[Kategory:Fantasykomeedzjefilm]] [[Kategory:Histoaryske fantasyfilm]] [[Kategory:Histoaryske komeedzjefilm]] [[Kategory:Komeedzjefilmmusical]] [[Kategory:Histoaryske filmmusical]] [[Kategory:Fantasyfilmmusical]] [[Kategory:Film mei live-action en animaasje]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Film fan Walt Disney Pictures]] [[Kategory:Film fan Robert Stevenson]] [[Kategory:Film út 1964]] [[Kategory:Film oer in gûvernante of bernefamke]] [[Kategory:Film oer in bern]] [[Kategory:Film oer tsjoenderij]] [[Kategory:Film oer suffrazjettes]] [[Kategory:Film basearre op in literêr wurk]] 30npvbs7n7b613e4gnuwz3atydppkfz 1242206 1242205 2026-10-08T21:57:03Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Rolferdieling */ 1242206 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding =Mary Poppins Logo.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:Marypoppins.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''Mary Poppins'' | regisseur = [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] | produsint = [[Walt Disney]] | útfierend produsint = | senario = [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]]<br>[[Don DaGradi]] | basearre op = [[Mary Poppins (romansearje)|de romansearje]] fan [[P.L. Travers]] | kamerarezjy = [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]] | muzyk = [[Inwin Kostal]] <small>([[soundtrack]])</small><br>[[bruorren Sherman]] <small>([[liet]]en)</small> | filmstudio = [[Walt Disney Productions]] | distribúsje = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | haadrollen = [[Julie Andrews]]<br> [[Dick Van Dyke]] | voice-over = | byrollen = [[David Tomlinson]]<br> [[Glynis Johns]]<br> [[Karen Dotrice]]<br> [[Matthew Garber]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm|lange]] [[filmmusical]] | sjenre = [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]]-<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[komeedzjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] | spyltiid = 139 minuten | budget = $4,4–6&nbsp;miljoen | opbringst = $103,1&nbsp;miljoen <small>([[Noard-Amearika]])</small> | prizen = 5× [[Oscar]]<br>1× [[Golden Globe]]<br>2× [[Grammy Award]]<br>1× [[BAFTA]] | filmsearje = ''Mary Poppins'' | foarich diel = | folgjend diel = ''[[Mary Poppins Returns]]'' }} '''''Mary Poppins''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]][[komeedzjefilm]], [[filmmusical]] en [[famyljefilm]] yn [[Technicolor]] út [[1964]]. De [[film]] stie ûnder [[rezjy]] fan [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] en hie yn 'e [[haadrol]]len [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. De [[titel (namme)|titel]] ferwiist nei de [[haadpersoan]]. De film waard basearre op 'e [[romansearje]] mei [[Mary Poppins (romansearje)|deselde namme]] fan [[skriuwster]] [[P.L. Travers]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer in [[rykdom|rike]], mar net-funksjonearjende [[Ingelân|Ingelske]] [[húshâlding]] mei twa jonge [[bern (persoan)|bern]] yn it [[Londen]] fan [[1910]], dêr't regaad makke wurdt troch [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], in [[gûvernante]] dy't [[tsjoenderij|tsjoene]] kin. Mei har [[magy]]ske krêften ferbetteret hja de dynamyk yn it [[gesin]], om dêrnei like hommels wer ôf te setten as hja kommen is. ''Mary Poppins'' waard tige goed ûntfongen troch de [[filmkritisy]] en wie yn 'e [[bioskopen]] in grut [[kommersje]]el súkses as de meast [[opbringst (jild)|opbringende]] film fan [[1964]]. De film waard bekroane mei 5 [[Oscar]]s, in [[Golden Globe]], twa [[Grammy Award]]s en in [[BAFTA]]. Julie Andrews wûn mei har [[aktearprestaasje]] yn 'e [[titelrol]] in BAFTA en sawol de Oscar as de Golden Globe yn 'e [[kategory]] bêste [[aktrise]]. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' foar preservearring foar de ivichheid opnommen yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]]. Datselde jiers waard de film ''[[Saving Mr. Banks]]'' útbrocht, in [[biografyske film|biografysk]] [[dramafilm|drama]] oer de tastânkomming fan ''Mary Poppins''. In [[ferfolchfilm]], ''[[Mary Poppins Returns]]'', kaam út yn [[2018]]. ==Plot== Yn [[Londen]] yn 'e [[maityd]] fan [[1910]] keart [[bank (finansjele ynstelling)|bankmeiwurker]] George Banks oan 'e ein fan 'e dei werom nei hûs. Fan syn [[oarehelte|frou]] Winifred, dy't aktyf is by de [[suffrazjette]]s, heart er dat de [[gûvernante]] fan harren [[bern (persoan)|bern]] Jane en Michael [[ûntslach]] nommen hat om't de bern net te hanthavenjen binne. Hjoed is no al de fjirde kear yn in [[wike]] dat se útnaaid binne. As Banks de [[plysje]] skillet om 'e bern as [[fermist]] op te jaan, wurde se krekt thúsbrocht troch [[plysje]] Jones, dy't harren allinne oan 'e fierste kant fan it [[park]] oantroffen hat. It docht bliken dat se safier ôfdwaald wiene om't se by it [[draakje (boartersguod)|draakjefleanen]] efter in losslein draakje oan sieten. De bern freegje Banks om harren te helpen en ûntwerp in better draakje, mar dat stegeret er ôf om't er wol wichtiger dingen oan 'e holle hat. Om't it mei it lêste espel gûvernantes dat Winifred oannommen hat, hieltyd op deselde wize ôftriedde is, nimt Banks it op him om diskear sels in nije gûvernante te sykjen. Jane en Michael komme op 'e lapen mei in selsopstelde [[fakatuere]] foar in [[sympaty|sympatikere]], leavere gûvernante, mar dat fynt Banks grutte flauwekul, dat hy ferskuort harren bryfke en smyt de snipels yn 'e [[iepen hurd]] (dy't net oan is). Ynstee pleatst er in [[miny-advertinsje|advertinsje]] yn ''[[The Times]]'' foar in strange gûvernante, dy't gjin rare fratsen duldet. Underwilens sûcht lykwols in sterke [[wyn (waar)|wynfleach]] de snipels fan it bryfke fan 'e bern omheech troch de [[skoarstien]], wêrnei't se fuortdwarrelje troch de [[loft]]. De oare [[moarn (deidiel)|moarns]] stiet der in hiele rige âldere, soersjende gûvernantes by de Banks' foar de doar om op [[sollisitaasjepetear]]. Ear't Banks lykwols ree is om oan [[húshâldster]] Ellen opdracht te jaan en lit se ien foar ien yn, stekt der in sterke wyn op, dy't de hiele kliber fan 'e sokken blaast en fuortwaait. Dat foarfal binne lykwols inkeld Jane en Michael tsjûge fan, en Andrew, it [[hûn]]tsje fan juffer Lark, de [[buorfrou]] fan 'e famylje Banks. Datselde jildt ek foar wat dêrnei bart: in jonge, [[skientme|tsjeppe]] [[frou]] komt út 'e loft oansaaien, hingjend oan har [[paraplu]], en lânet lichtfuottich op 'e [[stoepe]] fan 'e [[filla]] fan 'e famylje Banks. As Ellen har ynlit, docht bliken dat dizze [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] George Banks maklik mei wurden oer kin. Hja presintearret kalmkes de wer hiele, troch de bern opstelde fakatuere oan 'e [[alteraasje|feralterearre]] Banks, wêrnei't se harsels oannimt as gûvernante en him oanpraat dat dat syn idee wie. {{Plotbedjer film}} Nei't se mei Jane en Michael yn 'e kunde kommen is, helpt se harren om 'e [[bernekeamer]] op te romjen troch dêrfoar [[tsjoenderij]] yn te setten. De bern binne dan op slach ferkocht. Neitiid nimt Mary harren mei foar in eintsje [[kuierjen]] yn it park, dêr't se Mary har [[freonskip|freon]] Bert treffe. Dat is in [[Cockney]]-sprekkende hantsjemuoisfeint út 'e [[arbeidersklasse]], dy't dy deis wurket as [[trottoirskilderjen|trottoirskilder]]. Mary brûkt har [[magy]] om harsels, Bert en de bern oer te bringen yn ien fan Bert syn [[tekening]]s. Wylst de bern op in [[draaimole (merke)|draaimole]] ride, kuierje Mary en Bert in stikje, [[sang|sjonge]] in [[ferske]] en [[flirt]]e wat. Nei't se har wer by de bern jûn hawwe, betsjoent Mary de draaimolehynders sadat se dermei út te riden gean kinne troch it [[plattelân]]. Dêr kruse se it paad fan in [[foksejacht]]; Bert rêdt de [[foks]], wêrnei't se op in [[draafbaan]] bedarje, dêr't Mary op har draaimolehynder meidocht oan in [[hurddraverij]] en wint. Om 'e oerwinning te beskriuwen, brûkt se it ûnsinwurd "supercalifragilisticexpialidocious" ({{Audio|Supercalifragilisticexpialidocious.ogg|beharkje}}). It útstapke einiget abrupt as it yn Londen begjint te [[stjalprein]]en. Bert syn kryttekening spielt dêrtroch fuort, mei as gefolch dat de fjouwer aventoerslju weromskuord wurde nei de echte wrâld. De oare deis sille Mary en de bern om [[boadskipjen|boadskippen]], mar Mary, dy't blykber mei [[bisten]] prate kin, wurdt troch it hûntsje Andrew warskôge dat it wer safier is mei Bert syn [[omke]] Albert. Dat, se nimt de bern mei dêrhinne. Omke Albert blykt in eksintryk âldman te wêzen dy't, trochdat er net mear ophâlde kin fan [[laitsjen]], omheech [[sweven|sweeft]] is nei it [[plafon]] fan syn [[wente]]. Mary, Bert en de bern jouwe harren dêr by him om te [[teedrinken]], wêrby't se in protte [[grap]]pen fertelle. As George Banks de ferhalen fan Jane en Michael heart oer [[hynsteriden]] op draaimolehynders en teedrinken by it plafon, rekket er [[lulkens|opsternaat]] om't it no krekt de bedoeling wie dat de nije gûvernante de bern ôfleart sokke ûnsinpraatsjes te ferkeapjen, yn pleats dat se it harren bybringt. Hy ropt Mary Poppins by him en drigemintet mei ûntslach, mar sy [[manipulaasje|manipulearret]] him om deryn ta te stimmen dat er de bern de oare deis meinimt nei syn wurk. Dy [[jûn]]s fertelt Mary de bern oer it âldwyfke dat op 'e [[treppen]]s foar de [[Sint-Pauluskatedraal (Londen)|Sint-Pauluskatedraal]] sit en de minsken oanfiteret om 'e [[do (fûgel)|dowen]] te fuorjen dy't om har hinne fladderje. No wol it tafal dat de bank dêr't George Banks wurket, fuort foar de Sint-Pauluskatedraal oer stiet, dat wannear't Banks de oare deis de bern meinimt nei de bank, sjocht Michael it âldwyfke sitten. Hy hat in [[muntstik|munt]], in ''[[tuppence (Britske pre-desimale munt)|tuppence]]'', en dy wol er besteegje oan foer om 'e fûgels te fuorjen, sa't it âldwyfke graach wol. Banks leit dêr fluch it near op en skuort him mei nei de bank. Syn baas, de âlde hear Dawes jr., wol witte wat dy bern hjir moatte, dat Banks seit it earste dat yn him opkomt: Michael hat in ''tuppence'' en wol in [[bankrekken]] iepenje. As de eigner fan 'e bank, de tige âlde hear Dawes sr., dat heart, fiteret er Michael op agressive wize oan om syn ''tuppence'' by syn bank te ynvestearjen. Uteinlik roppet er it jonkje de munt sels út 'e hân wei. Dêrop easket Michael mei útset lûd syn jild werom, wêrmei't er by fersin in [[bankrun]] feroarsaket as oare klanten bang reitsje dat de Dawes Bank harren jild ek net weromjaan wol. Nei't Michael syn ''tuppence'' weromgrypt hat, naaie hy en Jane út, wêrnei't se ferdwaald reitsje yn it Londenske [[East End (Londen)|East End]], it diel fan 'e stêd dêr't de lju út 'e [[arbeidersklasse]] wenje. Op 't langelêst treffe se by tafal Bert wer, dy't dizze dei as [[skoarstienreager]] wurket. Hy bringt harren thús, mar om't Mary [[frije tiid|frij]] hat, de húshâldster en de [[kokkinne]] oar wurk hawwe en sysels nei in gearkomste fan 'e suffrazjettes moat, set Winifred him fuort oan it wurk as [[babysitter|berne-oppas]]. As de beide bern troch de skoarstien omheech sûgd wurde nei it [[dak]], freget Bert Mary Poppins om help, ek al is it har [[frije dei]]. Op it dak fine se de bern werom, en dêr treffe se ek in hiele kloft oare mei [[ruot]] besmodzge skoarstienreagers. Mei syn allen [[dûns]]je en sjonge se op 'e dakken, oant [[admiraal]] Boom, in eksintrike buorman fan 'e famylje Banks, harren oansjocht foar [[ynbrekker]]s en mei syn [[kanon (wapen)|skipskanon]] in lading [[fjoerwurk]] op harren ôfsjit. Wannear't Banks en de frou wer thúskomme, treffe se de skoarstienreagers al dûnsjend en sjongend yn harren [[wenkeamer]] oan, wêrnei't Bert syn maten fuortstjoert. Banks wurd opskille troch dhr. Dawes jr., dy't him freget om dy jûns nei de bank ta te kommen foar in petear oer wat syn bern oanrjochte hawwe. Tusken de regels troch lit er trochskimerje dat Banks ûntslein wurde sil. Jane en Michael hearre de iene helte fan it [[tillefoan]]petear en beseffe dat se har heit yn 'e swierrichheden brocht hawwe. Michael jout de fûl befochten ''tuppence'' oer om it goed te meitsjen. Bert praat in skoftke op Banks yn, wêrby't er him op [[slûchslimmens|slûchslimme]] wize oan it ferstân bringt dat er mear tiid mei syn bern trochbringe moat foar't se dêr te âld foar binne. By de moeting yn 'e bank wurdt Banks op [[fernedering|fernederjende]] wize syn ûntslach oansein. As him frege wurdt oft er dêr noch wat op te sizzen hat, sjocht er sykjend om wurden nei de ''tuppence'' yn syn hân, en blaft er derút: "Supercalifragilisticexpialidocious!" Ek fertelt er in [[mop]] fan omke Albert dy't er earder fan Michael heard hie ("Ik ken in man mei in houten poat dy't Smith hjit." Antwurd: "O ja? En hoe hjit syn oare skonk?"). Dêrnei jout er him laitsjend ôf nei hûs. Dhr. Dawes sr. [[prakkesearjen|prakkesearret]] djip oer de mop nei, oant de klû him lang om let begjint te daagjen. Dêrop moat er ûnbedaarlik laitsje, wêrby't er, krekt as omke Albert, omheech sweeft nei it plafon, ta skrik fan syn soan Dawes jr. en de oare leden fan it bankbestjoer. De oare deis draait de wyn, en mei't Mary Poppins yn 't foar sein hie dat se inkeld sa lang bliuwe soe as de wyn út deselde hoeke kaam, betsjut dat de ein fan har ferbliuw by de famylje Banks. In [[gelokkigens|gelokkiger]] Banks hat ûnderwilens it stikkene draakje fan syn bern reparearre en giet mei de hiele húshâlding nei it park te draakjefleanen. Dêr moetet er dhr. Dawes jr. en de oare bestjoersleden fan 'e bank, dy't ek oan it draakjefleanen binne. Dawes fertelt dat syn heit, dhr. Dawes sr., him de foargeande jûns dealake hat. Hoewol't him dat wol [[spyt]], hied er de âldman noch nea sa gelokkich sjoen as fuort foar syn [[ferstjerren]]. Hy hat dêrom besletten om Banks syn [[baan (wurk)|baan]] werom te jaan en him boppedat de frijkommen sit yn it bankbestjoer te jaan. Mei har wurk dien, brûkt Mary Poppins ûnderwilens har paraplu om fuort te sweven. As se oerkomt, ropt Bert har ta om net te lang fuort te bliuwen. ==Ferskes== # ''Life I Lead'' # ''Perfect Nanny'' # ''[[A Spoonful of Sugar]]'' # ''Jolly Holiday'' # ''[[Supercalifragilisticexpialidocious]]'' # ''I Love to Laugh'' # ''Feed the Birds'' # ''[[Fidelity Fiduciary Bank]]'' # ''[[Chim Chim Cher-ee]]'' # ''Step in Time'' # ''A Man Has Dreams'' # ''Let's Go Fly a Kite'' ==Rolferdieling== [[File:Julie Andrews - portrait.jpg|right|thumb|160px|[[Julie Andrews]].]] [[File:Dick Van Dyke 1964.jpg|right|thumb|160px|[[Dick Van Dyke]].]] ;haadrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] | [[Julie Andrews]] |- | Bert | [[Dick Van Dyke]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | George Banks | [[David Tomlinson]] |- | Winifred Banks | [[Glynis Johns]] |- | Jane Banks | [[Karen Dotrice]] |- | Michael Banks | [[Matthew Garber]] |- | Ellen de [[húshâldster]] | [[Hermione Baddeley]] |- | frou Brill de [[kokkinne]] | [[Reta Shaw]] |- | dhr. Dawes sr. | [[Dick Van Dyke]] |- | dhr. Dawes jr. | [[Arthur Malet]] |- | Katie Nanna | [[Elsa Lanchester]] |- | [[plysjeman]] Jones | [[Arthur Treacher]] |- | [[omke]] Albert | [[Ed Wynn]] |- | [[admiraal]] Boom | [[Reginald Owen]] |- | [[earste stjoerman]] Binnacle | [[Don Barclay (akteur)|Don Barclay]] <small>(fysyk)</small> en [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | Mary Poppins har [[pappegaai]]-[[paraplu]] | [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | juffer Lark | [[Marjorie Bennett]] |- | it 'fûgelwyfke' | [[Jane Darwell]] <small>(fysyk)</small> en [[Robert B. Sherman]] <small>(stim)</small> |- | juffer Persimmon | [[Marjorie Eaton]] |- | [[portier (berop)|portier]] by de [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] | [[James Logan (akteur)|James Logan]] |- | frou Corry | [[Alma Lawton]] |- | âldwiif | [[Betty Lou Gerson]] |- | man yn bank | [[Kay E. Kuter]] |- | frou yn bank #1 | [[Doris Lloyd]] |- | frou yn bank #2 | [[Queenie Leonard]] |- | style="background:gold" colspan="2" style="text-align:center;"| '''stimakteurs tekenfilmsegmint''' |- | [[pearelparkyt]]wyfke | [[Julie Andrews]] |- | pearleparkytmantsje | [[Richard M. Sherman]] |- | pearelparkyt[[drummer]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | pearelparkyt[[banjo]]ïst | [[Robert B. Sherman]] |- | [[ko]] | [[Marc Breaux]] |- | [[lûkhynder]] | [[Paul Frees]] |- | [[skiep|raam]] | [[Bill Lee (sjonger)|Bill Lee]] |- | [[baarch]] | [[Thurl Ravenscroft]] |- | [[goes]] | [[Marni Nixon]] |- | [[laam|lammen]] | [[Ginny Tyler]] |- | [[skylpod]]den | [[Daws Butler]] |- | [[pinguïn]]-[[ober]] #1 | [[Daws Butler]] |- | pinguïn-ober #2 | [[Dallas McKennon]] |- | pinguïn-ober #3 | [[J. Pat O'Malley]] |- | pinguïn-ober #4 | [[Richard M. Sherman]] |- | pinguïn-ober #5 | [[David Tomlinson]] |- | [[draaimole (merke)|draaimole]]bewekker | [[Dallas McKennon]] |- | [[bloedhûn]] #1 | [[Sean McClory]] |- | bloedhûn #2 | [[Dallas McKennon]] |- | bloedhûn #3 | [[Alan Napier]] |- | bloedhûn #4 | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[foks]] | [[Dallas McKennon]] |- | [[jacht (aktiviteit)|jager]] | [[Alan Napier]] |- | [[rydhynder]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | jager-lieder | [[J. Pat O'Malley]] |- | bloedhûn #5 | [[George Pelling]] |- | [[jockey]] | [[David Tomlinson]] |- | [[fotograaf]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[ferslachjouwer]] #1 | [[George Pelling]] |- | ferslachjouwer #2 | [[J. Pat O'Malley]] |- | ferslachjouwer #3 | [[Alan Napier]] |- | ferslachjouwer #4 | [[Sean McClory]] |- |} ==Produksje en distribúsje== ===Foarskiednis=== ''Mary Poppins'' wie foar it meastepart basearre op ''[[Mary Poppins (roman)|Mary Poppins]]'', it earste diel út 'e [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]] fan 'e [[Austraalje (lân)|Australysk]]-[[Feriene Keninkryk|Britske]] [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], dat ferskynde yn [[1934]]. De [[dochter]]s fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] fûnen it ferhaal sà moai, dat se him [[ûnthjit]]te lieten om it te ferfilmjen. Disney besocht al yn [[1938]] de [[filmrjochten]] fan Travers te keapjen, mar sy wegere, om't se net ferwachte dat in filmferzje har skepping rjocht dwaan soe. Fierders wie Disney doedestiden inkeld bekend as produsint fan [[tekenfilm]]s en hied er noch net in grutte [[live-action]]film makke. Mear as tweintich jier lang besocht Disney om 'e safolle tiid Travers oer te heljen om him in film oer har [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] meitsje te litten, oant se yn [[1961]] lang om let tajoech. Dêrby stelde se wol it betingst dat se sels it [[senario]] goedkarre moast. ===Produksje=== De úteinlike film wie Travers, dy't op 'e [[ôftiteling]] fermeld waard as "konsultante", net botte gelokkich mei. Se mocht net oer it fersêftsjen fan 'e skerpere kantsjes fan it [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] fan Mary Poppins (dy't yn 'e boeken folle [[idelheid|ideler]] en folle ûnferskilliger foar de bern oer is). Fierders wifke Travers oer de fraach oft se de [[muzyk]] wol moai of gaadlik fûn en hie se sa'n grouwéligen hekel oan it tekenfilmsegmint, dat se it near lei op fierdere ferfilmings fan har wurk. Ek de [[bruorren Sherman]], dy't de [[liet]]en foar de film skreaune, wiene nau belutsen by de ûntjouwing fan 'e film. Sy wiene it, dy't foarstelden om it ferhaal net yn 'e [[1930-er jierren]] spylje te litten, lykas yn it boek fan Travers, mar yn [[1910]], in fearnsiuw earder. Travers woe dan it leafst ek muzyk út dy tiid brûke, mar dêr spriek Disney syn [[feto]] oer út. Uteinlik waard ''Mary Poppins'' [[regissearre]] troch [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] nei in [[senario]] fan [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]] en [[Don DaGradi]]. [[Walt Disney]] wie as [[filmprodusint|produsint]] by it projekt belutsen foar syn eigen [[filmstudio]] Walt Disney Productions (no [[Walt Disney Pictures]]). Foar de film wie in [[budget]] beskikber dêr't de skattings fan útinoar rinne fan [[$]]4,4 oant 6&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Inwin Kostal]] ([[soundtrack]]) en [[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]] ([[ferske]]s). It [[tekenfilm|animearre]] filmsegmint waard regissearre troch [[Hamilton S. Luske]]. ===Casting=== Foar de [[titelrol]] fan [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] naam [[Walt Disney]] [[aktrise]]s as [[Julie Harris]], [[Angela Lansbury]] en [[Bette Davis]] yn omtinken. [[Julie Andrews]] hie op [[Broadway]] de rol fan Eliza Doolittle fertolke yn 'e [[toaniel]]produksje fan ''[[My Fair Lady (musical)|My Fair Lady]]'', en de ferwachting wie dêrom dat se deselde rol yn [[My Fair Lady (film)|'e filmadaptaasje]] taskood krije soe. Doe't se lykwols foarbyparte waard yn it foardiel fan [[Audrey Hepburn]], griep Disney syn kâns en socht er Andrews oan foar de rol fan Mary Poppins. Andrews wifele oer wat se dwaan moast, mei't se op dat stuit in fearnsjier [[swierwêzen|swier]] wie, mar Disney bewissige har derfan dat er de [[opnamen (film)|opnamen]] fan syn film útstelle soe oant nei't se [[befalling|befallen]] wie. Foar Andrews har manlike [[tsjinspiler]] yn 'e rol fan hantsjemuoisfeint Bert hie Walt Disney alderearst [[Cary Grant]] op it each, en doe't dat neat waard, naam er [[Laurence Harvey]] en [[Anthony Newley]] yn omtinken. Uteinlik [[cast]]e er lykwols [[Dick Van Dyke]] yn 'e rol nei't er ûnder de yndruk rekke wie fan dy syn [[aktearjen|aktearwurk]] yn ''[[The Dick Van Dyke Show]]''. Nei't de kar op him fallen wie, lobbyde Van Dyke om ek de rol fan dhr. Dawes sr. spylje te meien. Disney fielde dêr earst neat foar, mar Van Dyke krige syn sin nei't er der [[audysje]] foar dien hie. Hoewol't oer it algemien mei [[nocht]] weromtocht wurdt oan 'e Amerikaan Van Dyke yn 'e rol fan 'e [[Londen]]ske arbeider Bert, is freon en fijân it deroer iens dat syn neibearen fan in [[Cockney]]-[[aksint (útspraak)|aksint]] nearne nei liek. Sterker noch, it wurdt beskôge as ien fan 'e slimst mislearre aksinten yn 'e [[filmskiednis]], en it wurdt noch altyd as standertfoarbyld fan hoe't it net moat oanhelle troch oare akteurs. Van Dyke bewearde dat syn aksintcoach de [[Ingelsman]] fan [[Ieren (folk)|Iersk]] [[komôf]] [[J. Pat O'Malley]] wie, "dy't it aksint neat better neibeare koe as ik." Yn [[2017]], doe't bekendmakke waard dat Van Dyke in [[BAFTA Award]] (de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmpriiis) ûntfange soe, seid er: "Ik wurdearje dizze kâns om my te [[ûnskuldiging|ûntskuldigjen]] oan 'e leden fan 'e [[British Academy of Film and Television Arts]] foar it lije litten fan harren ûnder it alderferskriklikste Cockey-aksint út 'e skiednis fan 'e [[sinema]]." De [[foarsitter]] fan 'e Academy reägearre dêrop mei de wurden: "Wy sjogge út nei syn akseptaasjetaspraak yn hokfoar aksint er dy jûns ek mar foar kieze sil. It sil sûnder mis 'supercalifragilisticexpialidocious' wêze." ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Mary Poppins'' setten yn [[maaie]] [[1963]] útein en duorren oant en mei [[septimber]] fan dat jier. De film waard yn syn hiele hear en fear opnommen yn 'e [[Walt Disney Studios (Burbank)|Walt Disney Studios]] yn [[Burbank (Kalifornje)]], wêrby't gebrûk makke waard fan skildere [[Londen]]ske eftergrûnen. [[File:1965 - Colonial Theater - 27 Jan MC - Allentown PA.jpg|right|thumb|250px|[[Reklame]] út [[1965]] foar de fertoaning fan ''Mary Poppins'' yn in [[bioskoop]] yn [[Allentown (Pennsylvania)]].]] ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Mary Poppins'' waard fersoarge troch Buena Vista Distribution, no [[Walt Disney Studios Motion Pictures]], de eigen filmdistribúsjedifysje fan [[The Walt Disney Company]]. De film gie op [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] yn [[Grauman's Chinese Theatre]] yn [[Los Angeles]] yn [[premiêre]]. [[P.L. Travers]] krige dêr gjin útnûging foar, mar wist dochs ien te bemachtigjen. Op 'e [[afterparty]] stapte se (neffens it tsjûgenis fan [[Richard M. Sherman]]) op [[Walt Disney]] ôf en ferklearre mei útset lûd dat it tekenfilmsegmint út 'e film moast. Disney antwurde: "Pamela, dat is in passearre stasjon," en rûn fuort. De film gie op [[24&nbsp;septimber]] [[1964]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]] yn [[premiêre]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde yn [[1964]] op [[LP]] by [[platemaatskippij]] [[Buena Vista Records]]. Op thúsmedia waard ''Mary Poppins'' foar it earst yn [[1980]] útbrocht op [[VHS]] en [[Betamax]]. Op [[4&nbsp;oktober]] [[1988]] ferskynde de film op 'e nij op VHS-[[keapfideo]]. Yn [[1998]] wie it de earste film dy't troch The Walt Disney Company op [[dvd]] útbrocht waard. De earste [[blu-ray]]ferzje fan ''Mary Poppins'' ferskynde op [[10&nbsp;desimber]] [[2013]]. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Mary Poppins'' rûnom lof. Sa omskreau [[Bosley Crowther]] fan ''[[The New York Times]]'' de film as "in alderprachtichste, opfleurjende rôlprint." Yn it [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' priizge Whitney Williams yn 't bysûnder de [[muzyk|muzikale]] dielen fan 'e film en it [[aktearjen]] fan [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. It blêd ''[[Time (tydskrift)|Time]]'' skreau: "De [[filmset|sets]] binne wielderich, de [[liet]]en lustich, it [[senario]] is [[humor]]istysk mar treftich [[sentimintaliteit|sentiminteel]], en de ûnderstypjende [[cast]] berikt op in hier nei de perfeksje." Yn ''[[The Hollywood Reporter]]'' priizge James Powers it aktearjen, de [[special effects]], de [[filmmuzyk]], it [[produksje-ûntwerp]] en de [[goreografy]]. Konkludearjend stelde er fêst dat "''Mary Poppins'' in film [is], dy't, mear as de measten, in triomf fan in grut tal ûnderskate bydragen is. En de spesjale triomf fan dizze film is dat er it wurk liket te wêzen fan ien inkele, gearhingjende yntelliginsje." Yn it tydskrift ''[[Life (tydskrift)|Life]]'' hie Ann Guerin [[krityk]] op 'e feroarings dy't de film yn it ferhaal fan it boek oanbrocht, yn 't bysûnder wat it tekenfilmsegmint oanbelange. Se murk op: "Guon opienfolgings fan [[sêne]]s hawwe echte [[sjarme]], en faaks dat [[bern (persoan)|bern]] dy foar sûkerswiet opite sille. Mar as [[folwoeksene]] fûn ik it in bytsje tefolle fan it goede." Har konklúzje wie: "Mei in bytsje mear tebekhâldendheid en in bytsje minder ferbettering fan it orizjineel wiene al dy pluspunten fan 'e film safolste better út 'e ferve kommen." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Mary Poppins'' in tige heech goedkarringspersintaazje fan 96%, basearre op 54 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In wielderich modern [[mearke]], fierd om syn ferbjusterjende special effects, oanstekkende [[ferske]]s en Julie Andrews har legendaryske aktearprestaasje yn 'e [[titelrol]]." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Mary Poppins'' in goedkarringspersintaazje fan 88%, basearre op 13 resinsjes. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' troch de [[Library of Congress]] foar preservearring foar de ivichheid yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]] útornearre omreden fan [[kulturele]], [[histoarysk]]e en/of [[estetysk]]e wearde. ==Resultaat== ===Opbringst=== ''Mary Poppins'' draaide yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] yn [[1964]] en [[1965]] mear as 32 wiken yn 'e [[bioskopen]] en brocht dêrby $31&nbsp;miljoen op. Yn it [[Feriene Keninkryk]] waarden foar de film 14&nbsp;miljoen [[tagongskaartsje|kaartsjes]] ferkocht. Hoewol't ûnbekend is wat de totale wrâldwide [[opbringst (jild)|opbringst]] fan 'e film wie, soe de folslein skjinne [[winst (ûndernimming)|winst]] yn [[1965]] $28,5&nbsp;miljoen bedroegen hawwe. Dêrmei wie ''Mary Poppins'' de meast opbringende film fan [[1964]]. [[Walt Disney]] brûkte dat jild om lân by [[Orlando (Floarida)|Orlando]] yn sintraal [[Floarida]] te keapjen en dêr de bou fan it [[ferdivedaasjepark]] [[Walt Disney World|Disney World]] te [[finansieren]]. Yn [[1973]] waard ''Mary Poppins'' op 'e nij yn 'e bioskoop útbrocht ta gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean fan [[Walt Disney Productions]]; doe waard der nochris $9&nbsp;miljoen fertsjinne. Yn [[1980]] waard de film foar de trêde kear yn 'e bioskoop brocht, mei in resultaat fan $14&nbsp;miljoen. Nei letter noch ferskate oare kearen yn 'e bioskopen draaid te hawwen, stiet anno [[2023]] de totale [[opbringst (jild)|opbringst]] fan ''Mary Poppins'' yn [[Noard-Amearika]] op $103,1&nbsp;miljoen. ===Prizen=== Yn [[1965]] waard ''Mary Poppins'' by de [[Oscar]]s nominearre foar 13 [[priis (ûnderskieding)|prizen]], wêrûnder [[Oscar foar Bêste Film|bêste film]], bêste [[regisseur]], bêste adaptearre [[senario]], bêste [[kamerarezjy]] ([[kleurefilm|kleur]]), bêste [[artdirection]] (kleur), bêste [[kostúm]]ûntwerp (kleur), bêste [[soundtrack]] en bêste [[lûd]]. De film wûn 5 Oscars, foar bêste [[aktrise]] ([[Julie Andrews]]), bêste [[filmmontaazje]] ([[Cotton Warburton]]), bêste [[filmmuzyk]] ([[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]]), bêste [[liet]] (''[[Chim Chim Cher-ee]]'' fan 'e bruorren Sherman) en bêste [[special effects]] ([[Peter Ellenshaw]], [[Eustace Lycett]] en [[Hamilton S. Luske]]) By de [[Golden Globe]]s waard ''Mary Poppins'' nominearre yn 4 [[kategory]]en, wêrûnder [[Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje|bêste film (musical of komeedzje)]], bêste [[akteur]] yn in [[filmmusical|musical]] of [[komeedzjefilm|komeedzje]] ([[Dick Van Dyke]]) en bêste orizjinele filmmuzyk. De film wûn de Golden Globe foar bêste aktrise yn in musical of komeedzje ([[Julie Andrews]]). By de [[BAFTA's]] de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmprizen, wûn Andrews yn 'e kategory meast ûnthjittende nijynkommeling yn in haadrol. ''Mary Poppins'' wûn fierders ek 2 [[Grammy Award]]s, de wichtichste Amerikaanske prizen op it mêd fan [[muzyk]], foar bêste opname foar bern en bêste orizjinele filmmuzyk. ==Films oer tastânkomming en ferfolchfilm== De problematyske [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] fan [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] mei [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], wie it ûnderwerp fan twa [[dokumintêre]]s oer de tastânkomming fan 'e film ''Mary Poppins''. Dat binne ''The Shadow of Mary Poppins'', út [[2002]], en ''The Real Mary Poppins'' út [[2013]]. Oer harren relaasje waard ek it [[biografyske film|biografyske]] [[dramafilm|filmdrama]] ''[[Saving Mr. Banks]]'' makke, út [[2013]], mei [[Tom Hanks]] as Disney en [[Emma Thompson]] as Travers. Yn [[desimber]] [[2018]] waard fierders troch [[Walt Disney Pictures]] in [[ferfolch]] op ''Mary Poppins'' útbrocht, mei as titel ''[[Mary Poppins Returns]]''. Dy film spilet 25 jier letter en is in op him sels steande adaptaasje fan 'e restearjende sân boeken út Travers har [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]]. [[Emily Blunt]] spile de titelrol, wylst [[Dick Van Dyke]] weromkearde as dhr. Dawes jr. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://movies.disney.com/mary-poppins Offisjele webside fan ''Mary Poppins''] * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0058331/ Ynformaasje oer ''Mary Poppins'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Poppins_(film) ''References'', op dizze side]. ---- {{commonscat|Mary Poppins (film)}} }} {{DISPLAYTITLE:''Mary Poppins'' (film)}} [[Kategory:Amerikaanske fantasyfilm]] [[Kategory:Amerikaanske komeedzjefilm]] [[Kategory:Amerikaanske histoaryske film]] [[Kategory:Amerikaanske filmmusical]] [[Kategory:Amerikaanske famyljefilm]] [[Kategory:Fantasykomeedzjefilm]] [[Kategory:Histoaryske fantasyfilm]] [[Kategory:Histoaryske komeedzjefilm]] [[Kategory:Komeedzjefilmmusical]] [[Kategory:Histoaryske filmmusical]] [[Kategory:Fantasyfilmmusical]] [[Kategory:Film mei live-action en animaasje]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Film fan Walt Disney Pictures]] [[Kategory:Film fan Robert Stevenson]] [[Kategory:Film út 1964]] [[Kategory:Film oer in gûvernante of bernefamke]] [[Kategory:Film oer in bern]] [[Kategory:Film oer tsjoenderij]] [[Kategory:Film oer suffrazjettes]] [[Kategory:Film basearre op in literêr wurk]] iuhxr3f32r2jx6bcsb0z63lgb6l9uyy 1242207 1242206 2026-10-08T22:02:21Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Produksje en distribúsje */ 1242207 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding =Mary Poppins Logo.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:Marypoppins.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''Mary Poppins'' | regisseur = [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] | produsint = [[Walt Disney]] | útfierend produsint = | senario = [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]]<br>[[Don DaGradi]] | basearre op = [[Mary Poppins (romansearje)|de romansearje]] fan [[P.L. Travers]] | kamerarezjy = [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]] | muzyk = [[Inwin Kostal]] <small>([[soundtrack]])</small><br>[[bruorren Sherman]] <small>([[liet]]en)</small> | filmstudio = [[Walt Disney Productions]] | distribúsje = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | haadrollen = [[Julie Andrews]]<br> [[Dick Van Dyke]] | voice-over = | byrollen = [[David Tomlinson]]<br> [[Glynis Johns]]<br> [[Karen Dotrice]]<br> [[Matthew Garber]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm|lange]] [[filmmusical]] | sjenre = [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]]-<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[komeedzjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] | spyltiid = 139 minuten | budget = $4,4–6&nbsp;miljoen | opbringst = $103,1&nbsp;miljoen <small>([[Noard-Amearika]])</small> | prizen = 5× [[Oscar]]<br>1× [[Golden Globe]]<br>2× [[Grammy Award]]<br>1× [[BAFTA]] | filmsearje = ''Mary Poppins'' | foarich diel = | folgjend diel = ''[[Mary Poppins Returns]]'' }} '''''Mary Poppins''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]][[komeedzjefilm]], [[filmmusical]] en [[famyljefilm]] yn [[Technicolor]] út [[1964]]. De [[film]] stie ûnder [[rezjy]] fan [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] en hie yn 'e [[haadrol]]len [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. De [[titel (namme)|titel]] ferwiist nei de [[haadpersoan]]. De film waard basearre op 'e [[romansearje]] mei [[Mary Poppins (romansearje)|deselde namme]] fan [[skriuwster]] [[P.L. Travers]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer in [[rykdom|rike]], mar net-funksjonearjende [[Ingelân|Ingelske]] [[húshâlding]] mei twa jonge [[bern (persoan)|bern]] yn it [[Londen]] fan [[1910]], dêr't regaad makke wurdt troch [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], in [[gûvernante]] dy't [[tsjoenderij|tsjoene]] kin. Mei har [[magy]]ske krêften ferbetteret hja de dynamyk yn it [[gesin]], om dêrnei like hommels wer ôf te setten as hja kommen is. ''Mary Poppins'' waard tige goed ûntfongen troch de [[filmkritisy]] en wie yn 'e [[bioskopen]] in grut [[kommersje]]el súkses as de meast [[opbringst (jild)|opbringende]] film fan [[1964]]. De film waard bekroane mei 5 [[Oscar]]s, in [[Golden Globe]], twa [[Grammy Award]]s en in [[BAFTA]]. Julie Andrews wûn mei har [[aktearprestaasje]] yn 'e [[titelrol]] in BAFTA en sawol de Oscar as de Golden Globe yn 'e [[kategory]] bêste [[aktrise]]. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' foar preservearring foar de ivichheid opnommen yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]]. Datselde jiers waard de film ''[[Saving Mr. Banks]]'' útbrocht, in [[biografyske film|biografysk]] [[dramafilm|drama]] oer de tastânkomming fan ''Mary Poppins''. In [[ferfolchfilm]], ''[[Mary Poppins Returns]]'', kaam út yn [[2018]]. ==Plot== Yn [[Londen]] yn 'e [[maityd]] fan [[1910]] keart [[bank (finansjele ynstelling)|bankmeiwurker]] George Banks oan 'e ein fan 'e dei werom nei hûs. Fan syn [[oarehelte|frou]] Winifred, dy't aktyf is by de [[suffrazjette]]s, heart er dat de [[gûvernante]] fan harren [[bern (persoan)|bern]] Jane en Michael [[ûntslach]] nommen hat om't de bern net te hanthavenjen binne. Hjoed is no al de fjirde kear yn in [[wike]] dat se útnaaid binne. As Banks de [[plysje]] skillet om 'e bern as [[fermist]] op te jaan, wurde se krekt thúsbrocht troch [[plysje]] Jones, dy't harren allinne oan 'e fierste kant fan it [[park]] oantroffen hat. It docht bliken dat se safier ôfdwaald wiene om't se by it [[draakje (boartersguod)|draakjefleanen]] efter in losslein draakje oan sieten. De bern freegje Banks om harren te helpen en ûntwerp in better draakje, mar dat stegeret er ôf om't er wol wichtiger dingen oan 'e holle hat. Om't it mei it lêste espel gûvernantes dat Winifred oannommen hat, hieltyd op deselde wize ôftriedde is, nimt Banks it op him om diskear sels in nije gûvernante te sykjen. Jane en Michael komme op 'e lapen mei in selsopstelde [[fakatuere]] foar in [[sympaty|sympatikere]], leavere gûvernante, mar dat fynt Banks grutte flauwekul, dat hy ferskuort harren bryfke en smyt de snipels yn 'e [[iepen hurd]] (dy't net oan is). Ynstee pleatst er in [[miny-advertinsje|advertinsje]] yn ''[[The Times]]'' foar in strange gûvernante, dy't gjin rare fratsen duldet. Underwilens sûcht lykwols in sterke [[wyn (waar)|wynfleach]] de snipels fan it bryfke fan 'e bern omheech troch de [[skoarstien]], wêrnei't se fuortdwarrelje troch de [[loft]]. De oare [[moarn (deidiel)|moarns]] stiet der in hiele rige âldere, soersjende gûvernantes by de Banks' foar de doar om op [[sollisitaasjepetear]]. Ear't Banks lykwols ree is om oan [[húshâldster]] Ellen opdracht te jaan en lit se ien foar ien yn, stekt der in sterke wyn op, dy't de hiele kliber fan 'e sokken blaast en fuortwaait. Dat foarfal binne lykwols inkeld Jane en Michael tsjûge fan, en Andrew, it [[hûn]]tsje fan juffer Lark, de [[buorfrou]] fan 'e famylje Banks. Datselde jildt ek foar wat dêrnei bart: in jonge, [[skientme|tsjeppe]] [[frou]] komt út 'e loft oansaaien, hingjend oan har [[paraplu]], en lânet lichtfuottich op 'e [[stoepe]] fan 'e [[filla]] fan 'e famylje Banks. As Ellen har ynlit, docht bliken dat dizze [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] George Banks maklik mei wurden oer kin. Hja presintearret kalmkes de wer hiele, troch de bern opstelde fakatuere oan 'e [[alteraasje|feralterearre]] Banks, wêrnei't se harsels oannimt as gûvernante en him oanpraat dat dat syn idee wie. {{Plotbedjer film}} Nei't se mei Jane en Michael yn 'e kunde kommen is, helpt se harren om 'e [[bernekeamer]] op te romjen troch dêrfoar [[tsjoenderij]] yn te setten. De bern binne dan op slach ferkocht. Neitiid nimt Mary harren mei foar in eintsje [[kuierjen]] yn it park, dêr't se Mary har [[freonskip|freon]] Bert treffe. Dat is in [[Cockney]]-sprekkende hantsjemuoisfeint út 'e [[arbeidersklasse]], dy't dy deis wurket as [[trottoirskilderjen|trottoirskilder]]. Mary brûkt har [[magy]] om harsels, Bert en de bern oer te bringen yn ien fan Bert syn [[tekening]]s. Wylst de bern op in [[draaimole (merke)|draaimole]] ride, kuierje Mary en Bert in stikje, [[sang|sjonge]] in [[ferske]] en [[flirt]]e wat. Nei't se har wer by de bern jûn hawwe, betsjoent Mary de draaimolehynders sadat se dermei út te riden gean kinne troch it [[plattelân]]. Dêr kruse se it paad fan in [[foksejacht]]; Bert rêdt de [[foks]], wêrnei't se op in [[draafbaan]] bedarje, dêr't Mary op har draaimolehynder meidocht oan in [[hurddraverij]] en wint. Om 'e oerwinning te beskriuwen, brûkt se it ûnsinwurd "supercalifragilisticexpialidocious" ({{Audio|Supercalifragilisticexpialidocious.ogg|beharkje}}). It útstapke einiget abrupt as it yn Londen begjint te [[stjalprein]]en. Bert syn kryttekening spielt dêrtroch fuort, mei as gefolch dat de fjouwer aventoerslju weromskuord wurde nei de echte wrâld. De oare deis sille Mary en de bern om [[boadskipjen|boadskippen]], mar Mary, dy't blykber mei [[bisten]] prate kin, wurdt troch it hûntsje Andrew warskôge dat it wer safier is mei Bert syn [[omke]] Albert. Dat, se nimt de bern mei dêrhinne. Omke Albert blykt in eksintryk âldman te wêzen dy't, trochdat er net mear ophâlde kin fan [[laitsjen]], omheech [[sweven|sweeft]] is nei it [[plafon]] fan syn [[wente]]. Mary, Bert en de bern jouwe harren dêr by him om te [[teedrinken]], wêrby't se in protte [[grap]]pen fertelle. As George Banks de ferhalen fan Jane en Michael heart oer [[hynsteriden]] op draaimolehynders en teedrinken by it plafon, rekket er [[lulkens|opsternaat]] om't it no krekt de bedoeling wie dat de nije gûvernante de bern ôfleart sokke ûnsinpraatsjes te ferkeapjen, yn pleats dat se it harren bybringt. Hy ropt Mary Poppins by him en drigemintet mei ûntslach, mar sy [[manipulaasje|manipulearret]] him om deryn ta te stimmen dat er de bern de oare deis meinimt nei syn wurk. Dy [[jûn]]s fertelt Mary de bern oer it âldwyfke dat op 'e [[treppen]]s foar de [[Sint-Pauluskatedraal (Londen)|Sint-Pauluskatedraal]] sit en de minsken oanfiteret om 'e [[do (fûgel)|dowen]] te fuorjen dy't om har hinne fladderje. No wol it tafal dat de bank dêr't George Banks wurket, fuort foar de Sint-Pauluskatedraal oer stiet, dat wannear't Banks de oare deis de bern meinimt nei de bank, sjocht Michael it âldwyfke sitten. Hy hat in [[muntstik|munt]], in ''[[tuppence (Britske pre-desimale munt)|tuppence]]'', en dy wol er besteegje oan foer om 'e fûgels te fuorjen, sa't it âldwyfke graach wol. Banks leit dêr fluch it near op en skuort him mei nei de bank. Syn baas, de âlde hear Dawes jr., wol witte wat dy bern hjir moatte, dat Banks seit it earste dat yn him opkomt: Michael hat in ''tuppence'' en wol in [[bankrekken]] iepenje. As de eigner fan 'e bank, de tige âlde hear Dawes sr., dat heart, fiteret er Michael op agressive wize oan om syn ''tuppence'' by syn bank te ynvestearjen. Uteinlik roppet er it jonkje de munt sels út 'e hân wei. Dêrop easket Michael mei útset lûd syn jild werom, wêrmei't er by fersin in [[bankrun]] feroarsaket as oare klanten bang reitsje dat de Dawes Bank harren jild ek net weromjaan wol. Nei't Michael syn ''tuppence'' weromgrypt hat, naaie hy en Jane út, wêrnei't se ferdwaald reitsje yn it Londenske [[East End (Londen)|East End]], it diel fan 'e stêd dêr't de lju út 'e [[arbeidersklasse]] wenje. Op 't langelêst treffe se by tafal Bert wer, dy't dizze dei as [[skoarstienreager]] wurket. Hy bringt harren thús, mar om't Mary [[frije tiid|frij]] hat, de húshâldster en de [[kokkinne]] oar wurk hawwe en sysels nei in gearkomste fan 'e suffrazjettes moat, set Winifred him fuort oan it wurk as [[babysitter|berne-oppas]]. As de beide bern troch de skoarstien omheech sûgd wurde nei it [[dak]], freget Bert Mary Poppins om help, ek al is it har [[frije dei]]. Op it dak fine se de bern werom, en dêr treffe se ek in hiele kloft oare mei [[ruot]] besmodzge skoarstienreagers. Mei syn allen [[dûns]]je en sjonge se op 'e dakken, oant [[admiraal]] Boom, in eksintrike buorman fan 'e famylje Banks, harren oansjocht foar [[ynbrekker]]s en mei syn [[kanon (wapen)|skipskanon]] in lading [[fjoerwurk]] op harren ôfsjit. Wannear't Banks en de frou wer thúskomme, treffe se de skoarstienreagers al dûnsjend en sjongend yn harren [[wenkeamer]] oan, wêrnei't Bert syn maten fuortstjoert. Banks wurd opskille troch dhr. Dawes jr., dy't him freget om dy jûns nei de bank ta te kommen foar in petear oer wat syn bern oanrjochte hawwe. Tusken de regels troch lit er trochskimerje dat Banks ûntslein wurde sil. Jane en Michael hearre de iene helte fan it [[tillefoan]]petear en beseffe dat se har heit yn 'e swierrichheden brocht hawwe. Michael jout de fûl befochten ''tuppence'' oer om it goed te meitsjen. Bert praat in skoftke op Banks yn, wêrby't er him op [[slûchslimmens|slûchslimme]] wize oan it ferstân bringt dat er mear tiid mei syn bern trochbringe moat foar't se dêr te âld foar binne. By de moeting yn 'e bank wurdt Banks op [[fernedering|fernederjende]] wize syn ûntslach oansein. As him frege wurdt oft er dêr noch wat op te sizzen hat, sjocht er sykjend om wurden nei de ''tuppence'' yn syn hân, en blaft er derút: "Supercalifragilisticexpialidocious!" Ek fertelt er in [[mop]] fan omke Albert dy't er earder fan Michael heard hie ("Ik ken in man mei in houten poat dy't Smith hjit." Antwurd: "O ja? En hoe hjit syn oare skonk?"). Dêrnei jout er him laitsjend ôf nei hûs. Dhr. Dawes sr. [[prakkesearjen|prakkesearret]] djip oer de mop nei, oant de klû him lang om let begjint te daagjen. Dêrop moat er ûnbedaarlik laitsje, wêrby't er, krekt as omke Albert, omheech sweeft nei it plafon, ta skrik fan syn soan Dawes jr. en de oare leden fan it bankbestjoer. De oare deis draait de wyn, en mei't Mary Poppins yn 't foar sein hie dat se inkeld sa lang bliuwe soe as de wyn út deselde hoeke kaam, betsjut dat de ein fan har ferbliuw by de famylje Banks. In [[gelokkigens|gelokkiger]] Banks hat ûnderwilens it stikkene draakje fan syn bern reparearre en giet mei de hiele húshâlding nei it park te draakjefleanen. Dêr moetet er dhr. Dawes jr. en de oare bestjoersleden fan 'e bank, dy't ek oan it draakjefleanen binne. Dawes fertelt dat syn heit, dhr. Dawes sr., him de foargeande jûns dealake hat. Hoewol't him dat wol [[spyt]], hied er de âldman noch nea sa gelokkich sjoen as fuort foar syn [[ferstjerren]]. Hy hat dêrom besletten om Banks syn [[baan (wurk)|baan]] werom te jaan en him boppedat de frijkommen sit yn it bankbestjoer te jaan. Mei har wurk dien, brûkt Mary Poppins ûnderwilens har paraplu om fuort te sweven. As se oerkomt, ropt Bert har ta om net te lang fuort te bliuwen. ==Ferskes== # ''Life I Lead'' # ''Perfect Nanny'' # ''[[A Spoonful of Sugar]]'' # ''Jolly Holiday'' # ''[[Supercalifragilisticexpialidocious]]'' # ''I Love to Laugh'' # ''Feed the Birds'' # ''[[Fidelity Fiduciary Bank]]'' # ''[[Chim Chim Cher-ee]]'' # ''Step in Time'' # ''A Man Has Dreams'' # ''Let's Go Fly a Kite'' ==Rolferdieling== [[File:Julie Andrews - portrait.jpg|right|thumb|160px|[[Julie Andrews]].]] [[File:Dick Van Dyke 1964.jpg|right|thumb|160px|[[Dick Van Dyke]].]] ;haadrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] | [[Julie Andrews]] |- | Bert | [[Dick Van Dyke]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | George Banks | [[David Tomlinson]] |- | Winifred Banks | [[Glynis Johns]] |- | Jane Banks | [[Karen Dotrice]] |- | Michael Banks | [[Matthew Garber]] |- | Ellen de [[húshâldster]] | [[Hermione Baddeley]] |- | frou Brill de [[kokkinne]] | [[Reta Shaw]] |- | dhr. Dawes sr. | [[Dick Van Dyke]] |- | dhr. Dawes jr. | [[Arthur Malet]] |- | Katie Nanna | [[Elsa Lanchester]] |- | [[plysjeman]] Jones | [[Arthur Treacher]] |- | [[omke]] Albert | [[Ed Wynn]] |- | [[admiraal]] Boom | [[Reginald Owen]] |- | [[earste stjoerman]] Binnacle | [[Don Barclay (akteur)|Don Barclay]] <small>(fysyk)</small> en [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | Mary Poppins har [[pappegaai]]-[[paraplu]] | [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | juffer Lark | [[Marjorie Bennett]] |- | it 'fûgelwyfke' | [[Jane Darwell]] <small>(fysyk)</small> en [[Robert B. Sherman]] <small>(stim)</small> |- | juffer Persimmon | [[Marjorie Eaton]] |- | [[portier (berop)|portier]] by de [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] | [[James Logan (akteur)|James Logan]] |- | frou Corry | [[Alma Lawton]] |- | âldwiif | [[Betty Lou Gerson]] |- | man yn bank | [[Kay E. Kuter]] |- | frou yn bank #1 | [[Doris Lloyd]] |- | frou yn bank #2 | [[Queenie Leonard]] |- | style="background:gold" colspan="2" style="text-align:center;"| '''stimakteurs tekenfilmsegmint''' |- | [[pearelparkyt]]wyfke | [[Julie Andrews]] |- | pearleparkytmantsje | [[Richard M. Sherman]] |- | pearelparkyt[[drummer]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | pearelparkyt[[banjo]]ïst | [[Robert B. Sherman]] |- | [[ko]] | [[Marc Breaux]] |- | [[lûkhynder]] | [[Paul Frees]] |- | [[skiep|raam]] | [[Bill Lee (sjonger)|Bill Lee]] |- | [[baarch]] | [[Thurl Ravenscroft]] |- | [[goes]] | [[Marni Nixon]] |- | [[laam|lammen]] | [[Ginny Tyler]] |- | [[skylpod]]den | [[Daws Butler]] |- | [[pinguïn]]-[[ober]] #1 | [[Daws Butler]] |- | pinguïn-ober #2 | [[Dallas McKennon]] |- | pinguïn-ober #3 | [[J. Pat O'Malley]] |- | pinguïn-ober #4 | [[Richard M. Sherman]] |- | pinguïn-ober #5 | [[David Tomlinson]] |- | [[draaimole (merke)|draaimole]]bewekker | [[Dallas McKennon]] |- | [[bloedhûn]] #1 | [[Sean McClory]] |- | bloedhûn #2 | [[Dallas McKennon]] |- | bloedhûn #3 | [[Alan Napier]] |- | bloedhûn #4 | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[foks]] | [[Dallas McKennon]] |- | [[jacht (aktiviteit)|jager]] | [[Alan Napier]] |- | [[rydhynder]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | jager-lieder | [[J. Pat O'Malley]] |- | bloedhûn #5 | [[George Pelling]] |- | [[jockey]] | [[David Tomlinson]] |- | [[fotograaf]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[ferslachjouwer]] #1 | [[George Pelling]] |- | ferslachjouwer #2 | [[J. Pat O'Malley]] |- | ferslachjouwer #3 | [[Alan Napier]] |- | ferslachjouwer #4 | [[Sean McClory]] |- |} ==Produksje en distribúsje== [[File:P.L. Travers by Gertrude Hermes 04.jpg|right|180px|thumb|In boarstbyld fan 'e [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it personaazje Mary Poppins, troch [[byldhouwer|byldhouster]] [[Gertrude Hermes]].]] ===Foarskiednis=== ''Mary Poppins'' wie foar it meastepart basearre op ''[[Mary Poppins (roman)|Mary Poppins]]'', it earste diel út 'e [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]] fan 'e [[Austraalje (lân)|Australysk]]-[[Feriene Keninkryk|Britske]] [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], dat ferskynde yn [[1934]]. De [[dochter]]s fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] fûnen it ferhaal sà moai, dat se him [[ûnthjit]]te lieten om it te ferfilmjen. Disney besocht al yn [[1938]] de [[filmrjochten]] fan Travers te keapjen, mar sy wegere, om't se net ferwachte dat in filmferzje har skepping rjocht dwaan soe. Fierders wie Disney doedestiden inkeld bekend as produsint fan [[tekenfilm]]s en hied er noch net in grutte [[live-action]]film makke. Mear as tweintich jier lang besocht Disney om 'e safolle tiid Travers oer te heljen om him in film oer har [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] meitsje te litten, oant se yn [[1961]] lang om let tajoech. Dêrby stelde se wol it betingst dat se sels it [[senario]] goedkarre moast. ===Produksje=== De úteinlike film wie Travers, dy't op 'e [[ôftiteling]] fermeld waard as "konsultante", net botte gelokkich mei. Se mocht net oer it fersêftsjen fan 'e skerpere kantsjes fan it [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] fan Mary Poppins (dy't yn 'e boeken folle [[idelheid|ideler]] en folle ûnferskilliger foar de bern oer is). Fierders wifke Travers oer de fraach oft se de [[muzyk]] wol moai of gaadlik fûn en hie se sa'n grouwéligen hekel oan it tekenfilmsegmint, dat se it near lei op fierdere ferfilmings fan har wurk. Ek de [[bruorren Sherman]], dy't de [[liet]]en foar de film skreaune, wiene nau belutsen by de ûntjouwing fan 'e film. Sy wiene it, dy't foarstelden om it ferhaal net yn 'e [[1930-er jierren]] spylje te litten, lykas yn it boek fan Travers, mar yn [[1910]], in fearnsiuw earder. Travers woe dan it leafst ek muzyk út dy tiid brûke, mar dêr spriek Disney syn [[feto]] oer út. Uteinlik waard ''Mary Poppins'' [[regissearre]] troch [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] nei in [[senario]] fan [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]] en [[Don DaGradi]]. [[Walt Disney]] wie as [[filmprodusint|produsint]] by it projekt belutsen foar syn eigen [[filmstudio]] Walt Disney Productions (no [[Walt Disney Pictures]]). Foar de film wie in [[budget]] beskikber dêr't de skattings fan útinoar rinne fan [[$]]4,4 oant 6&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Inwin Kostal]] ([[soundtrack]]) en [[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]] ([[ferske]]s). It [[tekenfilm|animearre]] filmsegmint waard regissearre troch [[Hamilton S. Luske]]. ===Casting=== Foar de [[titelrol]] fan [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] naam [[Walt Disney]] [[aktrise]]s as [[Julie Harris]], [[Angela Lansbury]] en [[Bette Davis]] yn omtinken. [[Julie Andrews]] hie op [[Broadway]] de rol fan Eliza Doolittle fertolke yn 'e [[toaniel]]produksje fan ''[[My Fair Lady (musical)|My Fair Lady]]'', en de ferwachting wie dêrom dat se deselde rol yn [[My Fair Lady (film)|'e filmadaptaasje]] taskood krije soe. Doe't se lykwols foarbyparte waard yn it foardiel fan [[Audrey Hepburn]], griep Disney syn kâns en socht er Andrews oan foar de rol fan Mary Poppins. Andrews wifele oer wat se dwaan moast, mei't se op dat stuit in fearnsjier [[swierwêzen|swier]] wie, mar Disney bewissige har derfan dat er de [[opnamen (film)|opnamen]] fan syn film útstelle soe oant nei't se [[befalling|befallen]] wie. Foar Andrews har manlike [[tsjinspiler]] yn 'e rol fan hantsjemuoisfeint Bert hie Walt Disney alderearst [[Cary Grant]] op it each, en doe't dat neat waard, naam er [[Laurence Harvey]] en [[Anthony Newley]] yn omtinken. Uteinlik [[cast]]e er lykwols [[Dick Van Dyke]] yn 'e rol nei't er ûnder de yndruk rekke wie fan dy syn [[aktearjen|aktearwurk]] yn ''[[The Dick Van Dyke Show]]''. Nei't de kar op him fallen wie, lobbyde Van Dyke om ek de rol fan dhr. Dawes sr. spylje te meien. Disney fielde dêr earst neat foar, mar Van Dyke krige syn sin nei't er der [[audysje]] foar dien hie. [[File:Walt Disney 1946 (cropped2).JPG|right|thumb|160px|[[Walt Disney]] beweegde himel en ierde om Travers safier te krijen dat er ''Mary Poppins'' ferfilmje mocht.]] Hoewol't oer it algemien mei [[nocht]] weromtocht wurdt oan 'e Amerikaan Van Dyke yn 'e rol fan 'e [[Londen]]ske arbeider Bert, is freon en fijân it deroer iens dat syn neibearen fan in [[Cockney]]-[[aksint (útspraak)|aksint]] nearne nei liek. Sterker noch, it wurdt beskôge as ien fan 'e slimst mislearre aksinten yn 'e [[filmskiednis]], en it wurdt noch altyd as standertfoarbyld fan hoe't it net moat oanhelle troch oare akteurs. Van Dyke bewearde dat syn aksintcoach de [[Ingelsman]] fan [[Ieren (folk)|Iersk]] [[komôf]] [[J. Pat O'Malley]] wie, "dy't it aksint neat better neibeare koe as ik." Yn [[2017]], doe't bekendmakke waard dat Van Dyke in [[BAFTA Award]] (de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmpriiis) ûntfange soe, seid er: "Ik wurdearje dizze kâns om my te [[ûnskuldiging|ûntskuldigjen]] oan 'e leden fan 'e [[British Academy of Film and Television Arts]] foar it lije litten fan harren ûnder it alderferskriklikste Cockey-aksint út 'e skiednis fan 'e [[sinema]]." De [[foarsitter]] fan 'e Academy reägearre dêrop mei de wurden: "Wy sjogge út nei syn akseptaasjetaspraak yn hokfoar aksint er dy jûns ek mar foar kieze sil. It sil sûnder mis 'supercalifragilisticexpialidocious' wêze." ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Mary Poppins'' setten yn [[maaie]] [[1963]] útein en duorren oant en mei [[septimber]] fan dat jier. De film waard yn syn hiele hear en fear opnommen yn 'e [[Walt Disney Studios (Burbank)|Walt Disney Studios]] yn [[Burbank (Kalifornje)]], wêrby't gebrûk makke waard fan skildere [[Londen]]ske eftergrûnen. [[File:1965 - Colonial Theater - 27 Jan MC - Allentown PA.jpg|right|thumb|250px|[[Reklame]] út [[1965]] foar de fertoaning fan ''Mary Poppins'' yn in [[bioskoop]] yn [[Allentown (Pennsylvania)]].]] ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Mary Poppins'' waard fersoarge troch Buena Vista Distribution, no [[Walt Disney Studios Motion Pictures]], de eigen filmdistribúsjedifysje fan [[The Walt Disney Company]]. De film gie op [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] yn [[Grauman's Chinese Theatre]] yn [[Los Angeles]] yn [[premiêre]]. [[P.L. Travers]] krige dêr gjin útnûging foar, mar wist dochs ien te bemachtigjen. Op 'e [[afterparty]] stapte se (neffens it tsjûgenis fan [[Richard M. Sherman]]) op [[Walt Disney]] ôf en ferklearre mei útset lûd dat it tekenfilmsegmint út 'e film moast. Disney antwurde: "Pamela, dat is in passearre stasjon," en rûn fuort. De film gie op [[24&nbsp;septimber]] [[1964]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]] yn [[premiêre]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde yn [[1964]] op [[LP]] by [[platemaatskippij]] [[Buena Vista Records]]. Op thúsmedia waard ''Mary Poppins'' foar it earst yn [[1980]] útbrocht op [[VHS]] en [[Betamax]]. Op [[4&nbsp;oktober]] [[1988]] ferskynde de film op 'e nij op VHS-[[keapfideo]]. Yn [[1998]] wie it de earste film dy't troch The Walt Disney Company op [[dvd]] útbrocht waard. De earste [[blu-ray]]ferzje fan ''Mary Poppins'' ferskynde op [[10&nbsp;desimber]] [[2013]]. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Mary Poppins'' rûnom lof. Sa omskreau [[Bosley Crowther]] fan ''[[The New York Times]]'' de film as "in alderprachtichste, opfleurjende rôlprint." Yn it [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' priizge Whitney Williams yn 't bysûnder de [[muzyk|muzikale]] dielen fan 'e film en it [[aktearjen]] fan [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. It blêd ''[[Time (tydskrift)|Time]]'' skreau: "De [[filmset|sets]] binne wielderich, de [[liet]]en lustich, it [[senario]] is [[humor]]istysk mar treftich [[sentimintaliteit|sentiminteel]], en de ûnderstypjende [[cast]] berikt op in hier nei de perfeksje." Yn ''[[The Hollywood Reporter]]'' priizge James Powers it aktearjen, de [[special effects]], de [[filmmuzyk]], it [[produksje-ûntwerp]] en de [[goreografy]]. Konkludearjend stelde er fêst dat "''Mary Poppins'' in film [is], dy't, mear as de measten, in triomf fan in grut tal ûnderskate bydragen is. En de spesjale triomf fan dizze film is dat er it wurk liket te wêzen fan ien inkele, gearhingjende yntelliginsje." Yn it tydskrift ''[[Life (tydskrift)|Life]]'' hie Ann Guerin [[krityk]] op 'e feroarings dy't de film yn it ferhaal fan it boek oanbrocht, yn 't bysûnder wat it tekenfilmsegmint oanbelange. Se murk op: "Guon opienfolgings fan [[sêne]]s hawwe echte [[sjarme]], en faaks dat [[bern (persoan)|bern]] dy foar sûkerswiet opite sille. Mar as [[folwoeksene]] fûn ik it in bytsje tefolle fan it goede." Har konklúzje wie: "Mei in bytsje mear tebekhâldendheid en in bytsje minder ferbettering fan it orizjineel wiene al dy pluspunten fan 'e film safolste better út 'e ferve kommen." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Mary Poppins'' in tige heech goedkarringspersintaazje fan 96%, basearre op 54 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In wielderich modern [[mearke]], fierd om syn ferbjusterjende special effects, oanstekkende [[ferske]]s en Julie Andrews har legendaryske aktearprestaasje yn 'e [[titelrol]]." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Mary Poppins'' in goedkarringspersintaazje fan 88%, basearre op 13 resinsjes. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' troch de [[Library of Congress]] foar preservearring foar de ivichheid yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]] útornearre omreden fan [[kulturele]], [[histoarysk]]e en/of [[estetysk]]e wearde. ==Resultaat== ===Opbringst=== ''Mary Poppins'' draaide yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] yn [[1964]] en [[1965]] mear as 32 wiken yn 'e [[bioskopen]] en brocht dêrby $31&nbsp;miljoen op. Yn it [[Feriene Keninkryk]] waarden foar de film 14&nbsp;miljoen [[tagongskaartsje|kaartsjes]] ferkocht. Hoewol't ûnbekend is wat de totale wrâldwide [[opbringst (jild)|opbringst]] fan 'e film wie, soe de folslein skjinne [[winst (ûndernimming)|winst]] yn [[1965]] $28,5&nbsp;miljoen bedroegen hawwe. Dêrmei wie ''Mary Poppins'' de meast opbringende film fan [[1964]]. [[Walt Disney]] brûkte dat jild om lân by [[Orlando (Floarida)|Orlando]] yn sintraal [[Floarida]] te keapjen en dêr de bou fan it [[ferdivedaasjepark]] [[Walt Disney World|Disney World]] te [[finansieren]]. Yn [[1973]] waard ''Mary Poppins'' op 'e nij yn 'e bioskoop útbrocht ta gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean fan [[Walt Disney Productions]]; doe waard der nochris $9&nbsp;miljoen fertsjinne. Yn [[1980]] waard de film foar de trêde kear yn 'e bioskoop brocht, mei in resultaat fan $14&nbsp;miljoen. Nei letter noch ferskate oare kearen yn 'e bioskopen draaid te hawwen, stiet anno [[2023]] de totale [[opbringst (jild)|opbringst]] fan ''Mary Poppins'' yn [[Noard-Amearika]] op $103,1&nbsp;miljoen. ===Prizen=== Yn [[1965]] waard ''Mary Poppins'' by de [[Oscar]]s nominearre foar 13 [[priis (ûnderskieding)|prizen]], wêrûnder [[Oscar foar Bêste Film|bêste film]], bêste [[regisseur]], bêste adaptearre [[senario]], bêste [[kamerarezjy]] ([[kleurefilm|kleur]]), bêste [[artdirection]] (kleur), bêste [[kostúm]]ûntwerp (kleur), bêste [[soundtrack]] en bêste [[lûd]]. De film wûn 5 Oscars, foar bêste [[aktrise]] ([[Julie Andrews]]), bêste [[filmmontaazje]] ([[Cotton Warburton]]), bêste [[filmmuzyk]] ([[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]]), bêste [[liet]] (''[[Chim Chim Cher-ee]]'' fan 'e bruorren Sherman) en bêste [[special effects]] ([[Peter Ellenshaw]], [[Eustace Lycett]] en [[Hamilton S. Luske]]) By de [[Golden Globe]]s waard ''Mary Poppins'' nominearre yn 4 [[kategory]]en, wêrûnder [[Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje|bêste film (musical of komeedzje)]], bêste [[akteur]] yn in [[filmmusical|musical]] of [[komeedzjefilm|komeedzje]] ([[Dick Van Dyke]]) en bêste orizjinele filmmuzyk. De film wûn de Golden Globe foar bêste aktrise yn in musical of komeedzje ([[Julie Andrews]]). By de [[BAFTA's]] de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmprizen, wûn Andrews yn 'e kategory meast ûnthjittende nijynkommeling yn in haadrol. ''Mary Poppins'' wûn fierders ek 2 [[Grammy Award]]s, de wichtichste Amerikaanske prizen op it mêd fan [[muzyk]], foar bêste opname foar bern en bêste orizjinele filmmuzyk. ==Films oer tastânkomming en ferfolchfilm== De problematyske [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] fan [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] mei [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], wie it ûnderwerp fan twa [[dokumintêre]]s oer de tastânkomming fan 'e film ''Mary Poppins''. Dat binne ''The Shadow of Mary Poppins'', út [[2002]], en ''The Real Mary Poppins'' út [[2013]]. Oer harren relaasje waard ek it [[biografyske film|biografyske]] [[dramafilm|filmdrama]] ''[[Saving Mr. Banks]]'' makke, út [[2013]], mei [[Tom Hanks]] as Disney en [[Emma Thompson]] as Travers. Yn [[desimber]] [[2018]] waard fierders troch [[Walt Disney Pictures]] in [[ferfolch]] op ''Mary Poppins'' útbrocht, mei as titel ''[[Mary Poppins Returns]]''. Dy film spilet 25 jier letter en is in op him sels steande adaptaasje fan 'e restearjende sân boeken út Travers har [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]]. [[Emily Blunt]] spile de titelrol, wylst [[Dick Van Dyke]] weromkearde as dhr. Dawes jr. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://movies.disney.com/mary-poppins Offisjele webside fan ''Mary Poppins''] * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0058331/ Ynformaasje oer ''Mary Poppins'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Poppins_(film) ''References'', op dizze side]. ---- {{commonscat|Mary Poppins (film)}} }} {{DISPLAYTITLE:''Mary Poppins'' (film)}} [[Kategory:Amerikaanske fantasyfilm]] [[Kategory:Amerikaanske komeedzjefilm]] [[Kategory:Amerikaanske histoaryske film]] [[Kategory:Amerikaanske filmmusical]] [[Kategory:Amerikaanske famyljefilm]] [[Kategory:Fantasykomeedzjefilm]] [[Kategory:Histoaryske fantasyfilm]] [[Kategory:Histoaryske komeedzjefilm]] [[Kategory:Komeedzjefilmmusical]] [[Kategory:Histoaryske filmmusical]] [[Kategory:Fantasyfilmmusical]] [[Kategory:Film mei live-action en animaasje]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Film fan Walt Disney Pictures]] [[Kategory:Film fan Robert Stevenson]] [[Kategory:Film út 1964]] [[Kategory:Film oer in gûvernante of bernefamke]] [[Kategory:Film oer in bern]] [[Kategory:Film oer tsjoenderij]] [[Kategory:Film oer suffrazjettes]] [[Kategory:Film basearre op in literêr wurk]] a8wngpigjq2vi9h0cci73r558i61qhz 1242208 1242207 2026-10-08T22:02:58Z Ieneach fan 'e Esk 13292 1242208 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks film | ôfbylding =Mary Poppins Logo.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | ferwizing = '''(''[[:en:File:Marypoppins.jpg|Filmposter yn 'e Ingelske Wikipedy]]'')''' | namme = ''Mary Poppins'' | regisseur = [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] | produsint = [[Walt Disney]] | útfierend produsint = | senario = [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]]<br>[[Don DaGradi]] | basearre op = [[Mary Poppins (romansearje)|de romansearje]] fan [[P.L. Travers]] | kamerarezjy = [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]] | muzyk = [[Inwin Kostal]] <small>([[soundtrack]])</small><br>[[bruorren Sherman]] <small>([[liet]]en)</small> | filmstudio = [[Walt Disney Productions]] | distribúsje = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | haadrollen = [[Julie Andrews]]<br> [[Dick Van Dyke]] | voice-over = | byrollen = [[David Tomlinson]]<br> [[Glynis Johns]]<br> [[Karen Dotrice]]<br> [[Matthew Garber]] | lân/lannen = [[File:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Feriene Steaten]] | premiêre = [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] | direkt op fideo = | foarm = [[langspylfilm|lange]] [[filmmusical]] | sjenre = [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]]-<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[komeedzjefilm]] | taal = [[Ingelsk]] | spyltiid = 139 minuten | budget = $4,4–6&nbsp;miljoen | opbringst = $103,1&nbsp;miljoen <small>([[Noard-Amearika]])</small> | prizen = 5× [[Oscar]]<br>1× [[Golden Globe]]<br>2× [[Grammy Award]]<br>1× [[BAFTA]] | filmsearje = ''Mary Poppins'' | foarich diel = | folgjend diel = ''[[Mary Poppins Returns]]'' }} '''''Mary Poppins''''' is in [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[histoaryske film|histoaryske]] [[fantasyfilm|fantasy]][[komeedzjefilm]], [[filmmusical]] en [[famyljefilm]] yn [[Technicolor]] út [[1964]]. De [[film]] stie ûnder [[rezjy]] fan [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] en hie yn 'e [[haadrol]]len [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. De [[titel (namme)|titel]] ferwiist nei de [[haadpersoan]]. De film waard basearre op 'e [[romansearje]] mei [[Mary Poppins (romansearje)|deselde namme]] fan [[skriuwster]] [[P.L. Travers]]. It [[plot|ferhaal]] giet oer in [[rykdom|rike]], mar net-funksjonearjende [[Ingelân|Ingelske]] [[húshâlding]] mei twa jonge [[bern (persoan)|bern]] yn it [[Londen]] fan [[1910]], dêr't regaad makke wurdt troch [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], in [[gûvernante]] dy't [[tsjoenderij|tsjoene]] kin. Mei har [[magy]]ske krêften ferbetteret hja de dynamyk yn it [[gesin]], om dêrnei like hommels wer ôf te setten as hja kommen is. ''Mary Poppins'' waard tige goed ûntfongen troch de [[filmkritisy]] en wie yn 'e [[bioskopen]] in grut [[kommersje]]el súkses as de meast [[opbringst (jild)|opbringende]] film fan [[1964]]. De film waard bekroane mei 5 [[Oscar]]s, in [[Golden Globe]], twa [[Grammy Award]]s en in [[BAFTA]]. Julie Andrews wûn mei har [[aktearprestaasje]] yn 'e [[titelrol]] in BAFTA en sawol de Oscar as de Golden Globe yn 'e [[kategory]] bêste [[aktrise]]. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' foar preservearring foar de ivichheid opnommen yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]]. Datselde jiers waard de film ''[[Saving Mr. Banks]]'' útbrocht, in [[biografyske film|biografysk]] [[dramafilm|drama]] oer de tastânkomming fan ''Mary Poppins''. In [[ferfolchfilm]], ''[[Mary Poppins Returns]]'', kaam út yn [[2018]]. ==Plot== Yn [[Londen]] yn 'e [[maityd]] fan [[1910]] keart [[bank (finansjele ynstelling)|bankmeiwurker]] George Banks oan 'e ein fan 'e dei werom nei hûs. Fan syn [[oarehelte|frou]] Winifred, dy't aktyf is by de [[suffrazjette]]s, heart er dat de [[gûvernante]] fan harren [[bern (persoan)|bern]] Jane en Michael [[ûntslach]] nommen hat om't de bern net te hanthavenjen binne. Hjoed is no al de fjirde kear yn in [[wike]] dat se útnaaid binne. As Banks de [[plysje]] skillet om 'e bern as [[fermist]] op te jaan, wurde se krekt thúsbrocht troch [[plysje]] Jones, dy't harren allinne oan 'e fierste kant fan it [[park]] oantroffen hat. It docht bliken dat se safier ôfdwaald wiene om't se by it [[draakje (boartersguod)|draakjefleanen]] efter in losslein draakje oan sieten. De bern freegje Banks om harren te helpen en ûntwerp in better draakje, mar dat stegeret er ôf om't er wol wichtiger dingen oan 'e holle hat. Om't it mei it lêste espel gûvernantes dat Winifred oannommen hat, hieltyd op deselde wize ôftriedde is, nimt Banks it op him om diskear sels in nije gûvernante te sykjen. Jane en Michael komme op 'e lapen mei in selsopstelde [[fakatuere]] foar in [[sympaty|sympatikere]], leavere gûvernante, mar dat fynt Banks grutte flauwekul, dat hy ferskuort harren bryfke en smyt de snipels yn 'e [[iepen hurd]] (dy't net oan is). Ynstee pleatst er in [[miny-advertinsje|advertinsje]] yn ''[[The Times]]'' foar in strange gûvernante, dy't gjin rare fratsen duldet. Underwilens sûcht lykwols in sterke [[wyn (waar)|wynfleach]] de snipels fan it bryfke fan 'e bern omheech troch de [[skoarstien]], wêrnei't se fuortdwarrelje troch de [[loft]]. De oare [[moarn (deidiel)|moarns]] stiet der in hiele rige âldere, soersjende gûvernantes by de Banks' foar de doar om op [[sollisitaasjepetear]]. Ear't Banks lykwols ree is om oan [[húshâldster]] Ellen opdracht te jaan en lit se ien foar ien yn, stekt der in sterke wyn op, dy't de hiele kliber fan 'e sokken blaast en fuortwaait. Dat foarfal binne lykwols inkeld Jane en Michael tsjûge fan, en Andrew, it [[hûn]]tsje fan juffer Lark, de [[buorfrou]] fan 'e famylje Banks. Datselde jildt ek foar wat dêrnei bart: in jonge, [[skientme|tsjeppe]] [[frou]] komt út 'e loft oansaaien, hingjend oan har [[paraplu]], en lânet lichtfuottich op 'e [[stoepe]] fan 'e [[filla]] fan 'e famylje Banks. As Ellen har ynlit, docht bliken dat dizze [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] George Banks maklik mei wurden oer kin. Hja presintearret kalmkes de wer hiele, troch de bern opstelde fakatuere oan 'e [[alteraasje|feralterearre]] Banks, wêrnei't se harsels oannimt as gûvernante en him oanpraat dat dat syn idee wie. {{Plotbedjer film}} Nei't se mei Jane en Michael yn 'e kunde kommen is, helpt se harren om 'e [[bernekeamer]] op te romjen troch dêrfoar [[tsjoenderij]] yn te setten. De bern binne dan op slach ferkocht. Neitiid nimt Mary harren mei foar in eintsje [[kuierjen]] yn it park, dêr't se Mary har [[freonskip|freon]] Bert treffe. Dat is in [[Cockney]]-sprekkende hantsjemuoisfeint út 'e [[arbeidersklasse]], dy't dy deis wurket as [[trottoirskilderjen|trottoirskilder]]. Mary brûkt har [[magy]] om harsels, Bert en de bern oer te bringen yn ien fan Bert syn [[tekening]]s. Wylst de bern op in [[draaimole (merke)|draaimole]] ride, kuierje Mary en Bert in stikje, [[sang|sjonge]] in [[ferske]] en [[flirt]]e wat. Nei't se har wer by de bern jûn hawwe, betsjoent Mary de draaimolehynders sadat se dermei út te riden gean kinne troch it [[plattelân]]. Dêr kruse se it paad fan in [[foksejacht]]; Bert rêdt de [[foks]], wêrnei't se op in [[draafbaan]] bedarje, dêr't Mary op har draaimolehynder meidocht oan in [[hurddraverij]] en wint. Om 'e oerwinning te beskriuwen, brûkt se it ûnsinwurd "supercalifragilisticexpialidocious" ({{Audio|Supercalifragilisticexpialidocious.ogg|beharkje}}). It útstapke einiget abrupt as it yn Londen begjint te [[stjalprein]]en. Bert syn kryttekening spielt dêrtroch fuort, mei as gefolch dat de fjouwer aventoerslju weromskuord wurde nei de echte wrâld. De oare deis sille Mary en de bern om [[boadskipjen|boadskippen]], mar Mary, dy't blykber mei [[bisten]] prate kin, wurdt troch it hûntsje Andrew warskôge dat it wer safier is mei Bert syn [[omke]] Albert. Dat, se nimt de bern mei dêrhinne. Omke Albert blykt in eksintryk âldman te wêzen dy't, trochdat er net mear ophâlde kin fan [[laitsjen]], omheech [[sweven|sweeft]] is nei it [[plafon]] fan syn [[wente]]. Mary, Bert en de bern jouwe harren dêr by him om te [[teedrinken]], wêrby't se in protte [[grap]]pen fertelle. As George Banks de ferhalen fan Jane en Michael heart oer [[hynsteriden]] op draaimolehynders en teedrinken by it plafon, rekket er [[lulkens|opsternaat]] om't it no krekt de bedoeling wie dat de nije gûvernante de bern ôfleart sokke ûnsinpraatsjes te ferkeapjen, yn pleats dat se it harren bybringt. Hy ropt Mary Poppins by him en drigemintet mei ûntslach, mar sy [[manipulaasje|manipulearret]] him om deryn ta te stimmen dat er de bern de oare deis meinimt nei syn wurk. Dy [[jûn]]s fertelt Mary de bern oer it âldwyfke dat op 'e [[treppen]]s foar de [[Sint-Pauluskatedraal (Londen)|Sint-Pauluskatedraal]] sit en de minsken oanfiteret om 'e [[do (fûgel)|dowen]] te fuorjen dy't om har hinne fladderje. No wol it tafal dat de bank dêr't George Banks wurket, fuort foar de Sint-Pauluskatedraal oer stiet, dat wannear't Banks de oare deis de bern meinimt nei de bank, sjocht Michael it âldwyfke sitten. Hy hat in [[muntstik|munt]], in ''[[tuppence (Britske pre-desimale munt)|tuppence]]'', en dy wol er besteegje oan foer om 'e fûgels te fuorjen, sa't it âldwyfke graach wol. Banks leit dêr fluch it near op en skuort him mei nei de bank. Syn baas, de âlde hear Dawes jr., wol witte wat dy bern hjir moatte, dat Banks seit it earste dat yn him opkomt: Michael hat in ''tuppence'' en wol in [[bankrekken]] iepenje. As de eigner fan 'e bank, de tige âlde hear Dawes sr., dat heart, fiteret er Michael op agressive wize oan om syn ''tuppence'' by syn bank te ynvestearjen. Uteinlik roppet er it jonkje de munt sels út 'e hân wei. Dêrop easket Michael mei útset lûd syn jild werom, wêrmei't er by fersin in [[bankrun]] feroarsaket as oare klanten bang reitsje dat de Dawes Bank harren jild ek net weromjaan wol. Nei't Michael syn ''tuppence'' weromgrypt hat, naaie hy en Jane út, wêrnei't se ferdwaald reitsje yn it Londenske [[East End (Londen)|East End]], it diel fan 'e stêd dêr't de lju út 'e [[arbeidersklasse]] wenje. Op 't langelêst treffe se by tafal Bert wer, dy't dizze dei as [[skoarstienreager]] wurket. Hy bringt harren thús, mar om't Mary [[frije tiid|frij]] hat, de húshâldster en de [[kokkinne]] oar wurk hawwe en sysels nei in gearkomste fan 'e suffrazjettes moat, set Winifred him fuort oan it wurk as [[babysitter|berne-oppas]]. As de beide bern troch de skoarstien omheech sûgd wurde nei it [[dak]], freget Bert Mary Poppins om help, ek al is it har [[frije dei]]. Op it dak fine se de bern werom, en dêr treffe se ek in hiele kloft oare mei [[ruot]] besmodzge skoarstienreagers. Mei syn allen [[dûns]]je en sjonge se op 'e dakken, oant [[admiraal]] Boom, in eksintrike buorman fan 'e famylje Banks, harren oansjocht foar [[ynbrekker]]s en mei syn [[kanon (wapen)|skipskanon]] in lading [[fjoerwurk]] op harren ôfsjit. Wannear't Banks en de frou wer thúskomme, treffe se de skoarstienreagers al dûnsjend en sjongend yn harren [[wenkeamer]] oan, wêrnei't Bert syn maten fuortstjoert. Banks wurd opskille troch dhr. Dawes jr., dy't him freget om dy jûns nei de bank ta te kommen foar in petear oer wat syn bern oanrjochte hawwe. Tusken de regels troch lit er trochskimerje dat Banks ûntslein wurde sil. Jane en Michael hearre de iene helte fan it [[tillefoan]]petear en beseffe dat se har heit yn 'e swierrichheden brocht hawwe. Michael jout de fûl befochten ''tuppence'' oer om it goed te meitsjen. Bert praat in skoftke op Banks yn, wêrby't er him op [[slûchslimmens|slûchslimme]] wize oan it ferstân bringt dat er mear tiid mei syn bern trochbringe moat foar't se dêr te âld foar binne. By de moeting yn 'e bank wurdt Banks op [[fernedering|fernederjende]] wize syn ûntslach oansein. As him frege wurdt oft er dêr noch wat op te sizzen hat, sjocht er sykjend om wurden nei de ''tuppence'' yn syn hân, en blaft er derút: "Supercalifragilisticexpialidocious!" Ek fertelt er in [[mop]] fan omke Albert dy't er earder fan Michael heard hie ("Ik ken in man mei in houten poat dy't Smith hjit." Antwurd: "O ja? En hoe hjit syn oare skonk?"). Dêrnei jout er him laitsjend ôf nei hûs. Dhr. Dawes sr. [[prakkesearjen|prakkesearret]] djip oer de mop nei, oant de klû him lang om let begjint te daagjen. Dêrop moat er ûnbedaarlik laitsje, wêrby't er, krekt as omke Albert, omheech sweeft nei it plafon, ta skrik fan syn soan Dawes jr. en de oare leden fan it bankbestjoer. De oare deis draait de wyn, en mei't Mary Poppins yn 't foar sein hie dat se inkeld sa lang bliuwe soe as de wyn út deselde hoeke kaam, betsjut dat de ein fan har ferbliuw by de famylje Banks. In [[gelokkigens|gelokkiger]] Banks hat ûnderwilens it stikkene draakje fan syn bern reparearre en giet mei de hiele húshâlding nei it park te draakjefleanen. Dêr moetet er dhr. Dawes jr. en de oare bestjoersleden fan 'e bank, dy't ek oan it draakjefleanen binne. Dawes fertelt dat syn heit, dhr. Dawes sr., him de foargeande jûns dealake hat. Hoewol't him dat wol [[spyt]], hied er de âldman noch nea sa gelokkich sjoen as fuort foar syn [[ferstjerren]]. Hy hat dêrom besletten om Banks syn [[baan (wurk)|baan]] werom te jaan en him boppedat de frijkommen sit yn it bankbestjoer te jaan. Mei har wurk dien, brûkt Mary Poppins ûnderwilens har paraplu om fuort te sweven. As se oerkomt, ropt Bert har ta om net te lang fuort te bliuwen. ==Ferskes== # ''Life I Lead'' # ''Perfect Nanny'' # ''[[A Spoonful of Sugar]]'' # ''Jolly Holiday'' # ''[[Supercalifragilisticexpialidocious]]'' # ''I Love to Laugh'' # ''Feed the Birds'' # ''[[Fidelity Fiduciary Bank]]'' # ''[[Chim Chim Cher-ee]]'' # ''Step in Time'' # ''A Man Has Dreams'' # ''Let's Go Fly a Kite'' ==Rolferdieling== [[File:Julie Andrews - portrait.jpg|right|thumb|160px|[[Julie Andrews]].]] [[File:Dick Van Dyke 1964.jpg|right|thumb|160px|[[Dick Van Dyke]].]] ;haadrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise'''&nbsp;&nbsp;&nbsp; |- | [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] | [[Julie Andrews]] |- | Bert | [[Dick Van Dyke]] |- |} <br> ;byrollen {| height="100px" width="550px" style="background:#F8F8F8; border:1px solid #aaaaaa" | style="background:gold"| '''personaazje''' | style="background:gold"| '''akteur/aktrise''' |- | George Banks | [[David Tomlinson]] |- | Winifred Banks | [[Glynis Johns]] |- | Jane Banks | [[Karen Dotrice]] |- | Michael Banks | [[Matthew Garber]] |- | Ellen de [[húshâldster]] | [[Hermione Baddeley]] |- | frou Brill de [[kokkinne]] | [[Reta Shaw]] |- | dhr. Dawes sr. | [[Dick Van Dyke]] |- | dhr. Dawes jr. | [[Arthur Malet]] |- | Katie Nanna | [[Elsa Lanchester]] |- | [[plysjeman]] Jones | [[Arthur Treacher]] |- | [[omke]] Albert | [[Ed Wynn]] |- | [[admiraal]] Boom | [[Reginald Owen]] |- | [[earste stjoerman]] Binnacle | [[Don Barclay (akteur)|Don Barclay]] <small>(fysyk)</small> en [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | Mary Poppins har [[pappegaai]]-[[paraplu]] | [[David Tomlinson]] <small>(stim)</small> |- | juffer Lark | [[Marjorie Bennett]] |- | it 'fûgelwyfke' | [[Jane Darwell]] <small>(fysyk)</small> en [[Robert B. Sherman]] <small>(stim)</small> |- | juffer Persimmon | [[Marjorie Eaton]] |- | [[portier (berop)|portier]] by de [[bank (finansjele ynstelling)|bank]] | [[James Logan (akteur)|James Logan]] |- | frou Corry | [[Alma Lawton]] |- | âldwiif | [[Betty Lou Gerson]] |- | man yn bank | [[Kay E. Kuter]] |- | frou yn bank #1 | [[Doris Lloyd]] |- | frou yn bank #2 | [[Queenie Leonard]] |- | style="background:gold" colspan="2" style="text-align:center;"| '''stimakteurs tekenfilmsegmint''' |- | [[pearelparkyt]]wyfke | [[Julie Andrews]] |- | pearleparkytmantsje | [[Richard M. Sherman]] |- | pearelparkyt[[drummer]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | pearelparkyt[[banjo]]ïst | [[Robert B. Sherman]] |- | [[ko]] | [[Marc Breaux]] |- | [[lûkhynder]] | [[Paul Frees]] |- | [[skiep|raam]] | [[Bill Lee (sjonger)|Bill Lee]] |- | [[baarch]] | [[Thurl Ravenscroft]] |- | [[goes]] | [[Marni Nixon]] |- | [[laam|lammen]] | [[Ginny Tyler]] |- | [[skylpod]]den | [[Daws Butler]] |- | [[pinguïn]]-[[ober]] #1 | [[Daws Butler]] |- | pinguïn-ober #2 | [[Dallas McKennon]] |- | pinguïn-ober #3 | [[J. Pat O'Malley]] |- | pinguïn-ober #4 | [[Richard M. Sherman]] |- | pinguïn-ober #5 | [[David Tomlinson]] |- | [[draaimole (merke)|draaimole]]bewekker | [[Dallas McKennon]] |- | [[bloedhûn]] #1 | [[Sean McClory]] |- | bloedhûn #2 | [[Dallas McKennon]] |- | bloedhûn #3 | [[Alan Napier]] |- | bloedhûn #4 | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[foks]] | [[Dallas McKennon]] |- | [[jacht (aktiviteit)|jager]] | [[Alan Napier]] |- | [[rydhynder]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | jager-lieder | [[J. Pat O'Malley]] |- | bloedhûn #5 | [[George Pelling]] |- | [[jockey]] | [[David Tomlinson]] |- | [[fotograaf]] | [[J. Pat O'Malley]] |- | [[ferslachjouwer]] #1 | [[George Pelling]] |- | ferslachjouwer #2 | [[J. Pat O'Malley]] |- | ferslachjouwer #3 | [[Alan Napier]] |- | ferslachjouwer #4 | [[Sean McClory]] |- |} ==Produksje en distribúsje== [[File:P.L. Travers by Gertrude Hermes 04.jpg|right|180px|thumb|In boarstbyld fan 'e [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it personaazje Mary Poppins, troch [[byldhouwer|byldhouster]] [[Gertrude Hermes]].]] ===Foarskiednis=== ''Mary Poppins'' wie foar it meastepart basearre op ''[[Mary Poppins (roman)|Mary Poppins]]'', it earste diel út 'e [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]] fan 'e [[Austraalje (lân)|Australysk]]-[[Feriene Keninkryk|Britske]] [[skriuwster]] [[P.L. Travers]], dat ferskynde yn [[1934]]. De [[dochter]]s fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] fûnen it ferhaal sà moai, dat se him [[ûnthjit]]te lieten om it te ferfilmjen. Disney besocht al yn [[1938]] de [[filmrjochten]] fan Travers te keapjen, mar sy wegere, om't se net ferwachte dat in filmferzje har skepping rjocht dwaan soe. Fierders wie Disney doedestiden inkeld bekend as produsint fan [[tekenfilm]]s en hied er noch net in grutte [[live-action]]film makke. Mear as tweintich jier lang besocht Disney om 'e safolle tiid Travers oer te heljen om him in film oer har [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] meitsje te litten, oant se yn [[1961]] lang om let tajoech. Dêrby stelde se wol it betingst dat se sels it [[senario]] goedkarre moast. ===Produksje=== De úteinlike film wie Travers, dy't op 'e [[ôftiteling]] fermeld waard as "konsultante", net botte gelokkich mei. Se mocht net oer it fersêftsjen fan 'e skerpere kantsjes fan it [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] fan Mary Poppins (dy't yn 'e boeken folle [[idelheid|ideler]] en folle ûnferskilliger foar de bern oer is). Fierders wifke Travers oer de fraach oft se de [[muzyk]] wol moai of gaadlik fûn en hie se sa'n grouwéligen hekel oan it tekenfilmsegmint, dat se it near lei op fierdere ferfilmings fan har wurk. Ek de [[bruorren Sherman]], dy't de [[liet]]en foar de film skreaune, wiene nau belutsen by de ûntjouwing fan 'e film. Sy wiene it, dy't foarstelden om it ferhaal net yn 'e [[1930-er jierren]] spylje te litten, lykas yn it boek fan Travers, mar yn [[1910]], in fearnsiuw earder. Travers woe dan it leafst ek muzyk út dy tiid brûke, mar dêr spriek Disney syn [[feto]] oer út. Uteinlik waard ''Mary Poppins'' [[regissearre]] troch [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] nei in [[senario]] fan [[Bill Walsh (produsint)|Bill Walsh]] en [[Don DaGradi]]. [[Walt Disney]] wie as [[filmprodusint|produsint]] by it projekt belutsen foar syn eigen [[filmstudio]] Walt Disney Productions (no [[Walt Disney Pictures]]). Foar de film wie in [[budget]] beskikber dêr't de skattings fan útinoar rinne fan [[$]]4,4 oant 6&nbsp;miljoen. De [[kamerarezjy]] wie yn 'e hannen fan [[Edward Colman (kameraregisseur)|Edward Colman]], en de [[filmmuzyk]] waard fersoarge troch [[Inwin Kostal]] ([[soundtrack]]) en [[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]] ([[ferske]]s). It [[tekenfilm|animearre]] filmsegmint waard regissearre troch [[Hamilton S. Luske]]. ===Casting=== Foar de [[titelrol]] fan [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]] naam [[Walt Disney]] [[aktrise]]s as [[Julie Harris]], [[Angela Lansbury]] en [[Bette Davis]] yn omtinken. [[Julie Andrews]] hie op [[Broadway]] de rol fan Eliza Doolittle fertolke yn 'e [[toaniel]]produksje fan ''[[My Fair Lady (musical)|My Fair Lady]]'', en de ferwachting wie dêrom dat se deselde rol yn [[My Fair Lady (film)|'e filmadaptaasje]] taskood krije soe. Doe't se lykwols foarbyparte waard yn it foardiel fan [[Audrey Hepburn]], griep Disney syn kâns en socht er Andrews oan foar de rol fan Mary Poppins. Andrews wifele oer wat se dwaan moast, mei't se op dat stuit in fearnsjier [[swierwêzen|swier]] wie, mar Disney bewissige har derfan dat er de [[opnamen (film)|opnamen]] fan syn film útstelle soe oant nei't se [[befalling|befallen]] wie. Foar Andrews har manlike [[tsjinspiler]] yn 'e rol fan hantsjemuoisfeint Bert hie Walt Disney alderearst [[Cary Grant]] op it each, en doe't dat neat waard, naam er [[Laurence Harvey]] en [[Anthony Newley]] yn omtinken. Uteinlik [[cast]]e er lykwols [[Dick Van Dyke]] yn 'e rol nei't er ûnder de yndruk rekke wie fan dy syn [[aktearjen|aktearwurk]] yn ''[[The Dick Van Dyke Show]]''. Nei't de kar op him fallen wie, lobbyde Van Dyke om ek de rol fan dhr. Dawes sr. spylje te meien. Disney fielde dêr earst neat foar, mar Van Dyke krige syn sin nei't er der [[audysje]] foar dien hie. [[File:Walt Disney 1946 (cropped2).JPG|right|thumb|160px|[[Walt Disney]] beweegde himel en ierde om Travers safier te krijen dat er ''Mary Poppins'' ferfilmje mocht.]] Hoewol't oer it algemien mei [[nocht]] weromtocht wurdt oan 'e Amerikaan Van Dyke yn 'e rol fan 'e [[Londen]]ske arbeider Bert, is freon en fijân it deroer iens dat syn neibearen fan in [[Cockney]]-[[aksint (útspraak)|aksint]] nearne nei liek. Sterker noch, it wurdt beskôge as ien fan 'e slimst mislearre aksinten yn 'e [[filmskiednis]], en it wurdt noch altyd as standertfoarbyld fan hoe't it net moat oanhelle troch oare akteurs. Van Dyke bewearde dat syn aksintcoach de [[Ingelsman]] fan [[Ieren (folk)|Iersk]] [[komôf]] [[J. Pat O'Malley]] wie, "dy't it aksint neat better neibeare koe as ik." Yn [[2017]], doe't bekendmakke waard dat Van Dyke in [[BAFTA Award]] (de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmpriiis) ûntfange soe, seid er: "Ik wurdearje dizze kâns om my te [[ûnskuldiging|ûntskuldigjen]] oan 'e leden fan 'e [[British Academy of Film and Television Arts]] foar it lije litten fan harren ûnder it alderferskriklikste Cockey-aksint út 'e skiednis fan 'e [[sinema]]." De [[foarsitter]] fan 'e Academy reägearre dêrop mei de wurden: "Wy sjogge út nei syn akseptaasjetaspraak yn hokfoar aksint er dy jûns ek mar foar kieze sil. It sil sûnder mis 'supercalifragilisticexpialidocious' wêze." ===Opnamen=== De [[opnamen (film)|opnamen]] foar ''Mary Poppins'' setten yn [[maaie]] [[1963]] útein en duorren oant en mei [[septimber]] fan dat jier. De film waard yn syn hiele hear en fear opnommen yn 'e [[Walt Disney Studios (Burbank)|Walt Disney Studios]] yn [[Burbank (Kalifornje)]], wêrby't gebrûk makke waard fan skildere [[Londen]]ske eftergrûnen. ===Distribúsje=== De [[filmdistribúsje|distribúsje]] fan ''Mary Poppins'' waard fersoarge troch Buena Vista Distribution, no [[Walt Disney Studios Motion Pictures]], de eigen filmdistribúsjedifysje fan [[The Walt Disney Company]]. De film gie op [[27&nbsp;augustus]] [[1964]] yn [[Grauman's Chinese Theatre]] yn [[Los Angeles]] yn [[premiêre]]. [[P.L. Travers]] krige dêr gjin útnûging foar, mar wist dochs ien te bemachtigjen. Op 'e [[afterparty]] stapte se (neffens it tsjûgenis fan [[Richard M. Sherman]]) op [[Walt Disney]] ôf en ferklearre mei útset lûd dat it tekenfilmsegmint út 'e film moast. Disney antwurde: "Pamela, dat is in passearre stasjon," en rûn fuort. De film gie op [[24&nbsp;septimber]] [[1964]] yn 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[bioskopen]] yn [[premiêre]]. It byhearrende [[soundtrack]]album ferskynde yn [[1964]] op [[LP]] by [[platemaatskippij]] [[Buena Vista Records]]. Op thúsmedia waard ''Mary Poppins'' foar it earst yn [[1980]] útbrocht op [[VHS]] en [[Betamax]]. Op [[4&nbsp;oktober]] [[1988]] ferskynde de film op 'e nij op VHS-[[keapfideo]]. Yn [[1998]] wie it de earste film dy't troch The Walt Disney Company op [[dvd]] útbrocht waard. De earste [[blu-ray]]ferzje fan ''Mary Poppins'' ferskynde op [[10&nbsp;desimber]] [[2013]]. ==Untfangst== Fan 'e [[filmkritisy]] krige ''Mary Poppins'' rûnom lof. Sa omskreau [[Bosley Crowther]] fan ''[[The New York Times]]'' de film as "in alderprachtichste, opfleurjende rôlprint." Yn it [[tydskrift]] ''[[Variety (tydskrift)|Variety]]'' priizge Whitney Williams yn 't bysûnder de [[muzyk|muzikale]] dielen fan 'e film en it [[aktearjen]] fan [[Julie Andrews]] en [[Dick Van Dyke]]. It blêd ''[[Time (tydskrift)|Time]]'' skreau: "De [[filmset|sets]] binne wielderich, de [[liet]]en lustich, it [[senario]] is [[humor]]istysk mar treftich [[sentimintaliteit|sentiminteel]], en de ûnderstypjende [[cast]] berikt op in hier nei de perfeksje." Yn ''[[The Hollywood Reporter]]'' priizge James Powers it aktearjen, de [[special effects]], de [[filmmuzyk]], it [[produksje-ûntwerp]] en de [[goreografy]]. Konkludearjend stelde er fêst dat "''Mary Poppins'' in film [is], dy't, mear as de measten, in triomf fan in grut tal ûnderskate bydragen is. En de spesjale triomf fan dizze film is dat er it wurk liket te wêzen fan ien inkele, gearhingjende yntelliginsje." [[File:1965 - Colonial Theater - 27 Jan MC - Allentown PA.jpg|right|thumb|250px|[[Reklame]] út [[1965]] foar de fertoaning fan ''Mary Poppins'' yn in [[bioskoop]] yn [[Allentown (Pennsylvania)]].]] Yn it tydskrift ''[[Life (tydskrift)|Life]]'' hie Ann Guerin [[krityk]] op 'e feroarings dy't de film yn it ferhaal fan it boek oanbrocht, yn 't bysûnder wat it tekenfilmsegmint oanbelange. Se murk op: "Guon opienfolgings fan [[sêne]]s hawwe echte [[sjarme]], en faaks dat [[bern (persoan)|bern]] dy foar sûkerswiet opite sille. Mar as [[folwoeksene]] fûn ik it in bytsje tefolle fan it goede." Har konklúzje wie: "Mei in bytsje mear tebekhâldendheid en in bytsje minder ferbettering fan it orizjineel wiene al dy pluspunten fan 'e film safolste better út 'e ferve kommen." Op 'e [[webside]] [[Rotten Tomatoes]], dy't resinsjes sammelet, hat ''Mary Poppins'' in tige heech goedkarringspersintaazje fan 96%, basearre op 54 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In wielderich modern [[mearke]], fierd om syn ferbjusterjende special effects, oanstekkende [[ferske]]s en Julie Andrews har legendaryske aktearprestaasje yn 'e [[titelrol]]." Op [[Metacritic]], de wichtichste [[konkurrint]] fan Rotten Tomatoes, behellet ''Mary Poppins'' in goedkarringspersintaazje fan 88%, basearre op 13 resinsjes. Yn [[2013]] waard ''Mary Poppins'' troch de [[Library of Congress]] foar preservearring foar de ivichheid yn it Amerikaanske [[Nasjonaal Film Register]] útornearre omreden fan [[kulturele]], [[histoarysk]]e en/of [[estetysk]]e wearde. ==Resultaat== ===Opbringst=== ''Mary Poppins'' draaide yn 'e [[Feriene Steaten]] en [[Kanada]] yn [[1964]] en [[1965]] mear as 32 wiken yn 'e [[bioskopen]] en brocht dêrby $31&nbsp;miljoen op. Yn it [[Feriene Keninkryk]] waarden foar de film 14&nbsp;miljoen [[tagongskaartsje|kaartsjes]] ferkocht. Hoewol't ûnbekend is wat de totale wrâldwide [[opbringst (jild)|opbringst]] fan 'e film wie, soe de folslein skjinne [[winst (ûndernimming)|winst]] yn [[1965]] $28,5&nbsp;miljoen bedroegen hawwe. Dêrmei wie ''Mary Poppins'' de meast opbringende film fan [[1964]]. [[Walt Disney]] brûkte dat jild om lân by [[Orlando (Floarida)|Orlando]] yn sintraal [[Floarida]] te keapjen en dêr de bou fan it [[ferdivedaasjepark]] [[Walt Disney World|Disney World]] te [[finansieren]]. Yn [[1973]] waard ''Mary Poppins'' op 'e nij yn 'e bioskoop útbrocht ta gelegenheid fan it fyftichjierrich bestean fan [[Walt Disney Productions]]; doe waard der nochris $9&nbsp;miljoen fertsjinne. Yn [[1980]] waard de film foar de trêde kear yn 'e bioskoop brocht, mei in resultaat fan $14&nbsp;miljoen. Nei letter noch ferskate oare kearen yn 'e bioskopen draaid te hawwen, stiet anno [[2023]] de totale [[opbringst (jild)|opbringst]] fan ''Mary Poppins'' yn [[Noard-Amearika]] op $103,1&nbsp;miljoen. ===Prizen=== Yn [[1965]] waard ''Mary Poppins'' by de [[Oscar]]s nominearre foar 13 [[priis (ûnderskieding)|prizen]], wêrûnder [[Oscar foar Bêste Film|bêste film]], bêste [[regisseur]], bêste adaptearre [[senario]], bêste [[kamerarezjy]] ([[kleurefilm|kleur]]), bêste [[artdirection]] (kleur), bêste [[kostúm]]ûntwerp (kleur), bêste [[soundtrack]] en bêste [[lûd]]. De film wûn 5 Oscars, foar bêste [[aktrise]] ([[Julie Andrews]]), bêste [[filmmontaazje]] ([[Cotton Warburton]]), bêste [[filmmuzyk]] ([[Richard M. Sherman]] en [[Robert B. Sherman]]), bêste [[liet]] (''[[Chim Chim Cher-ee]]'' fan 'e bruorren Sherman) en bêste [[special effects]] ([[Peter Ellenshaw]], [[Eustace Lycett]] en [[Hamilton S. Luske]]) By de [[Golden Globe]]s waard ''Mary Poppins'' nominearre yn 4 [[kategory]]en, wêrûnder [[Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje|bêste film (musical of komeedzje)]], bêste [[akteur]] yn in [[filmmusical|musical]] of [[komeedzjefilm|komeedzje]] ([[Dick Van Dyke]]) en bêste orizjinele filmmuzyk. De film wûn de Golden Globe foar bêste aktrise yn in musical of komeedzje ([[Julie Andrews]]). By de [[BAFTA's]] de wichtichste [[Feriene Keninkryk|Britske]] filmprizen, wûn Andrews yn 'e kategory meast ûnthjittende nijynkommeling yn in haadrol. ''Mary Poppins'' wûn fierders ek 2 [[Grammy Award]]s, de wichtichste Amerikaanske prizen op it mêd fan [[muzyk]], foar bêste opname foar bern en bêste orizjinele filmmuzyk. ==Films oer tastânkomming en ferfolchfilm== De problematyske [[relaasje (ynterpersoanlike bân)|relaasje]] fan [[filmprodusint]] [[Walt Disney]] mei [[P.L. Travers]], de geastlike mem fan it [[personaazje]] [[Mary Poppins (personaazje)|Mary Poppins]], wie it ûnderwerp fan twa [[dokumintêre]]s oer de tastânkomming fan 'e film ''Mary Poppins''. Dat binne ''The Shadow of Mary Poppins'', út [[2002]], en ''The Real Mary Poppins'' út [[2013]]. Oer harren relaasje waard ek it [[biografyske film|biografyske]] [[dramafilm|filmdrama]] ''[[Saving Mr. Banks]]'' makke, út [[2013]], mei [[Tom Hanks]] as Disney en [[Emma Thompson]] as Travers. Yn [[desimber]] [[2018]] waard fierders troch [[Walt Disney Pictures]] in [[ferfolch]] op ''Mary Poppins'' útbrocht, mei as titel ''[[Mary Poppins Returns]]''. Dy film spilet 25 jier letter en is in op him sels steande adaptaasje fan 'e restearjende sân boeken út Travers har [[Mary Poppins (romansearje)|''Mary Poppins''-romansearje]]. [[Emily Blunt]] spile de titelrol, wylst [[Dick Van Dyke]] weromkearde as dhr. Dawes jr. ==Keppelings om utens== * {{en}} [http://movies.disney.com/mary-poppins Offisjele webside fan ''Mary Poppins''] * {{en}} [http://www.imdb.com/title/tt0058331/ Ynformaasje oer ''Mary Poppins'' yn 'e Internet Movie Database (IMDb)] {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Poppins_(film) ''References'', op dizze side]. ---- {{commonscat|Mary Poppins (film)}} }} {{DISPLAYTITLE:''Mary Poppins'' (film)}} [[Kategory:Amerikaanske fantasyfilm]] [[Kategory:Amerikaanske komeedzjefilm]] [[Kategory:Amerikaanske histoaryske film]] [[Kategory:Amerikaanske filmmusical]] [[Kategory:Amerikaanske famyljefilm]] [[Kategory:Fantasykomeedzjefilm]] [[Kategory:Histoaryske fantasyfilm]] [[Kategory:Histoaryske komeedzjefilm]] [[Kategory:Komeedzjefilmmusical]] [[Kategory:Histoaryske filmmusical]] [[Kategory:Fantasyfilmmusical]] [[Kategory:Film mei live-action en animaasje]] [[Kategory:Ingelsktalige film]] [[Kategory:Film fan Walt Disney Pictures]] [[Kategory:Film fan Robert Stevenson]] [[Kategory:Film út 1964]] [[Kategory:Film oer in gûvernante of bernefamke]] [[Kategory:Film oer in bern]] [[Kategory:Film oer tsjoenderij]] [[Kategory:Film oer suffrazjettes]] [[Kategory:Film basearre op in literêr wurk]] lkbans8p02t98yb4v4peksy0j60jcwd Jan-Hendrik Westra 0 168606 1242190 1127219 2026-10-08T15:22:31Z Drewes 2754 red. 1242190 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks sporter | namme = Jan-Hendrik Westra | ôfbylding = | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingtekst = | bynamme = | nasjonaliteit = {{NEDnasj}} | bertedatum = [[29 july]] [[1979]] | berteplak = [[Mûnein]] | stjerdatum = | stjerplak = | etnisiteit = {{FRLetn}} | regionale identiteit = | grutte = | gewicht = | sport = [[Hurdfytsen]] | ûnderdiel = Dykhurdfytsen | trener = | 1etitel = | OS = | PS | ekstra = | debút = | karriêre-ein = | prestaasjes = | webside = }} '''Jan-Hendrik Westra''' ([[Mûnein]], [[29 july]] [[1979]]) is in earder [[Fryslân|Frysk]] [[hurdfytser]]. Jan-Hendrik fytste yn [[2002]] as professional foar de ploech ''Bert Story-Piels''. Jan-Hendrik is de âldere broer fan hurdfytser [[Lieuwe Westra]]. {{Stobbe|hurdfytser}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} [https://www.procyclingstats.com/rider/jan-hendrik-westra procyclingstats.com] }} {{DEFAULTSORT:Westra, Jan-Hendrik}} [[Kategory:Frysk hurdfytser]] [[Kategory:Persoan berne yn Mûnein]] [[Kategory:Persoan berne yn 1979]] a4rbddgbj1thd5uwz2r0g1ibq5yn85e Sineesk skaken 0 171373 1242188 1177731 2026-10-08T15:19:22Z Drewes 2754 red. 1242188 wikitext text/x-wiki [[File:Xiangqi Board.svg|thumb|''Xiangqi'' boerd mei de stikken yn 'e begjinstân]] '''Sineesk skaken''' ([[Sineesk]] ''Xiangqi'') is in foarm fan it [[skaakspul]], dy't ûntstean liket te wêzen yn [[Sina]]. == Sibskip mei skaken == It komôf fan it spul is dúdlik it [[Yndia|Yndaaske]] Tsjatoeuranga, mar like dúdlik heart it ta in oar skaai as [[skaken]]. It boerd is oars, en de stikken binne oars en bewege oars. De generaal en mandaryn binne folle mear beheind. == Regels yn it koart== Sinees skaken is in skaakspul foar twa persoanen, elts mei 16 stikkken, mei de spiler fan de stikken dúdlik werkinber. De winstkondysje is it nimmen fan de generaal fan de oare spiler. == Oare spullen == Lykas [[skaken]] is ek Sinees skaken ien soarte yn in skaai fan besibbe boerdspullen. [[Kategory:Skaken]] [[Kategory:Boerdspul]] [[Kategory:Kultuer yn Sina]] 9pee03brdbklm1y35insd97521j4ceg Sint-Kristoffeltsjerke (Skagen) 0 175825 1242202 1159124 2026-10-08T20:31:15Z RomkeHoekstra 10582 red, kt feroare. 1242202 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Kristoffeltsjerke | ôfbylding = 2024 Skagen, Sint-Kristoffeltsjerke.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]] | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = | namme bestjoerlike ienheid 2= | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Skagen]] | adres = Molenstraat 2 | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = | bisdom = [[Bisdom Haarlim-Amsterdam|Haarlim-Amsterdam]] | aartsbisdom = | patroanhillige = [[Kristoffel (hillige)|Sint-Kristoffel]] | status = | arsjitekt = [[Alfred Tepe]] | yngenieur = | boujier = 1883 | sloopjier = | boustyl = [[neogotyk]] | hichte = | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/33058 33058] | webside = [https://www.rkkerkschagen.nl/ Kristoffelparochy Skagen] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 47 | lat_sec = 14 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 48 | lon_sec = 02.8 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} De '''Sint-Kristoffeltsjerke''' (''Christophoruskerk'') is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomske]] [[Krústsjerke|krús]][[Basilyk (boufoarm)|basilyk]] yn [[Skagen]] yn 'e provinsje [[Noard-Hollân]]. De tsjerke is in [[Neogotyk|neogoatysk]] ûntwerp fan [[Alfred Tepe]] en wijd oan [[Kristoffel (hillige)|Sint-Kristoffel]]. Yn it portaal is in gevelstien te sjen, dy't út 'e foargonger fan 'e hjoeddeiske tsjerke stammet. == Skiednis == [[Ofbyld:2024 Skagen, Sint-Kristoffeltsjerke, reliëf patroanhillige.jpg|thumb|left|Reliëf Sint-Kristoffel.]] De earste fermelding fan in tsjerke yn Skagen datearret út it jier 998, doe't greve [[Durk II]] jild oan 'e [[Sint-Adelbertabdij|abdij fan Egmond]] neiliet om in nije tsjerke yn Skagen te bouwen. Yn 1415 krige Skagen [[stedsrjochten]] en yn 1460 waard de bou fan in nije tsjerke foltôge. Dy tsjerke wie mei bylden fan hilligen fersierd en de pylders wiene beskildere mei [[Latyn]]ske opskriften. Yn 'e tiid fan 'e [[reformaasje]] gie dy tsjerke oer nei de [[Protestantisme|protestanten]] en de katoliken moasten it tenei mei hûstsjerken en [[skûltsjerke]]n dwaan. Yn 1708 kaam der in skûltsjerke oan 'e Hogezijde, dy't healwei de 19e iuw noch útwreide waard, mar lang om let dochs te lyts waard. Op snein 10 maaie 1881 waard dêr foar it lêst in [[hillige misse]] fierd en op 20 septimber dat jier waard de earste peal foar de hjoeddeiske tsjerke slein. Goed twa jier letter waard op snein 21 oktober 1883 de nijbou troch de [[Bisdom Haarlim-Amsterdam|Haarlimske]] biskop monseigneur C.J.M. Bottemanne ynwijd. Yn 'e toer waarden trije âlde liedklokken ophongen en der wie ƒ 200,-- foar in oargel beskikber, dat 6,5 registers telde en út it [[seminaarje]] fan Hageveld kaam. Sân jier letter waard it ferfongen troch in harmoanium. Lofts fan 'e haadyngong wie de achthoekige doopkapel, hjoed-de-dei yn gebrûk as Marijekapel. De kapel hat glês-yn-leadramen. De kapel is fan in glêzen wand fan 'e tsjerke ôfsletten. == Oargel == It Nicholson-oargel is ien fan 'e moaiste romantyske oargels fan Nederlân en waard yn 1882 troch de [[Ingelân|Ingelske]] oargelbouwer John Nicholson foar de St Mary Magdalene yn [[Worcester (Ingelân)|Worcester]] boud. Yn 1981 waard it yn Skagen opboud. == Klokken == Yn 'e toer hinget in âlde klok dy't yn 1478 troch Herman getten is. De klok hat in diameter fan 79,5 sm en komt út 'e eardere tsjerke fan it [[Grinslân]]ske [[Eppenhuizen]]. Op 'e klok steane de reliëfs fan 8 hilligen, dêr't [[Katarina fan Aleksandrje|Katarina]], [[Nikolaas fan Myra|Nikolaas]] (twaris), [[Barbara fan Nikomeedje|Barbara]], [[Jehannes de Doper|Sint-Jan]], [[Agnes fan Rome|Agnes]] en Marije mei Bern te werkennen binne. Fierder is der in klok fan J. van Bremen (ôfkomstich út [[Midslân]]) en in 19e-iuwske klok út it [[Grinslân]]ske [[Weiwerd]] fan in ûnbekende jitter. == Keppeling om utens == * [https://www.nicholsonschagen.nl/john/ Side mei ynformaasje oer it Nicholson-oargel] {{Boarnen|boarnefernijing= Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar boarnen en oare ferwizings op [[:de:Christoforuskerk]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Christophoruskerk (Schagen)|Sint-Kristoffeltsjerke, Skagen}} }} {{DEFAULTSORT:Kristoffeltsjerke, Skagen}} [[Kategory:Bouwurk yn Skagen (gemeente)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Skagen]] [[Kategory:Bouwurk út 1883]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Haarlim-Amsterdam]] 6kakrue9cvpj1ug3vpfbtyj5dq6fmn0 1242203 1242202 2026-10-08T20:32:40Z RomkeHoekstra 10582 1242203 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Sint-Kristoffeltsjerke | ôfbylding = 2024 Skagen, Sint-Kristoffeltsjerke.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]] | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = | namme bestjoerlike ienheid 2= | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Skagen]] | adres = Molenstraat 2 | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = | bisdom = [[Bisdom Haarlim-Amsterdam|Haarlim-Amsterdam]] | aartsbisdom = | patroanhillige = [[Kristoffel (hillige)|Sint-Kristoffel]] | status = | arsjitekt = [[Alfred Tepe]] | yngenieur = | boujier = 1883 | sloopjier = | boustyl = [[neogotyk]] | hichte = | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/33058 33058] | webside = [https://www.rkkerkschagen.nl/ Kristoffelparochy Skagen] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 47 | lat_sec = 14 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 48 | lon_sec = 02.8 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} De '''Sint-Kristoffeltsjerke''' (''Christophoruskerk'') is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomske]] [[Krústsjerke|krús]][[Basilyk (boufoarm)|basilyk]] yn [[Skagen]] yn 'e provinsje [[Noard-Hollân]]. De tsjerke is in [[Neogotyk|neogoatysk]] ûntwerp fan [[Alfred Tepe]] en wijd oan [[Kristoffel (hillige)|Sint-Kristoffel]]. Yn it portaal is in gevelstien te sjen, dy't út 'e foargonger fan 'e hjoeddeiske tsjerke stammet. == Skiednis == [[Ofbyld:2024 Skagen, Sint-Kristoffeltsjerke, reliëf patroanhillige.jpg|thumb|left|Reliëf Sint-Kristoffel.]] De earste fermelding fan in tsjerke yn Skagen datearret út it jier 998, doe't greve [[Durk II]] jild oan 'e [[Sint-Adelbertabdij|abdij fan Egmond]] neiliet om in nije tsjerke yn Skagen te bouwen. Yn 1415 krige Skagen [[stedsrjochten]] en yn 1460 waard de bou fan in nije tsjerke foltôge. Dy tsjerke wie mei bylden fan hilligen fersierd en de pylders wiene beskildere mei [[Latyn]]ske opskriften. Yn 'e tiid fan 'e [[reformaasje]] gie dy tsjerke oer nei de [[Protestantisme|protestanten]] en de katoliken moasten it tenei mei hûstsjerken en [[skûltsjerke]]n dwaan. Yn 1708 kaam der in skûltsjerke oan 'e Hogezijde, dy't healwei de 19e iuw noch útwreide waard, mar lang om let dochs te lyts waard. Op snein 10 maaie 1881 waard dêr foar it lêst in [[hillige misse]] fierd en op 20 septimber dat jier waard de earste peal foar de hjoeddeiske tsjerke slein. Goed twa jier letter waard op snein 21 oktober 1883 de nijbou troch de [[Bisdom Haarlim-Amsterdam|Haarlimske]] biskop monseigneur C.J.M. Bottemanne ynwijd. Yn 'e toer waarden trije âlde liedklokken ophongen en der wie ƒ 200,-- foar in oargel beskikber, dat 6,5 registers telde en út it [[seminaarje]] fan Hageveld kaam. Sân jier letter waard it ferfongen troch in harmoanium. Lofts fan 'e haadyngong wie de achthoekige doopkapel, hjoed-de-dei yn gebrûk as Marijekapel. De kapel hat glês-yn-leadramen. De kapel is fan in glêzen wand fan 'e tsjerke ôfsletten. == Oargel == It Nicholson-oargel is ien fan 'e moaiste romantyske oargels fan Nederlân en waard yn 1882 troch de [[Ingelân|Ingelske]] oargelbouwer John Nicholson foar de St Mary Magdalene yn [[Worcester (Ingelân)|Worcester]] boud. Yn 1981 waard it yn Skagen opboud. == Klokken == Yn 'e toer hinget in âlde klok dy't yn 1478 troch Herman getten is. De klok hat in diameter fan 79,5 sm en komt út 'e eardere tsjerke fan it [[Grinslân]]ske [[Eppenhuizen]]. Op 'e klok steane de reliëfs fan 8 hilligen, dêr't [[Katarina fan Aleksandrje|Katarina]], [[Nikolaas fan Myra|Nikolaas]] (twaris), [[Barbara fan Nikomeedje|Barbara]], [[Jehannes de Doper|Sint-Jan]], [[Agnes fan Rome|Agnes]] en Marije mei Bern te werkennen binne. Fierder is der in klok fan J. van Bremen (ôfkomstich út [[Midslân]]) en in 19e-iuwske klok út it [[Grinslân]]ske [[Weiwerd]] fan in ûnbekende jitter. == Keppeling om utens == * [https://www.nicholsonschagen.nl/john/ Side mei ynformaasje oer it Nicholson-oargel] {{Boarnen|boarnefernijing= Dit artikel is foar in grut part in oersetting fan 'e Nederlânsktalige Wikipedyside; sjoch foar boarnen en oare ferwizings op [[:nl:Christoforuskerk]] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Christophoruskerk (Schagen)|Sint-Kristoffeltsjerke, Skagen}} }} {{DEFAULTSORT:Kristoffeltsjerke, Skagen}} [[Kategory:Bouwurk yn Skagen (gemeente)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Skagen]] [[Kategory:Bouwurk út 1883]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn it bisdom Haarlim-Amsterdam]] qqz91i8ygt3p6omigei8pog2eqkmizi Grutte Tsjerke (Skagen) 0 175826 1242220 1159134 2026-10-09T06:20:04Z RomkeHoekstra 10582 kt feroare. 1242220 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks tsjerkegebou | namme = Grutte Tsjerke | ôfbylding = 2024 Skagen, Grutte Tsjerke (foarhinne de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]] | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = | namme bestjoerlike ienheid 2= | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Skagen]] | adres = Markt | koördinaten = | tsjerkegenoatskip = [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|PKN]] | bisdom = | aartsbisdom = | patroanhillige = | status = | arsjitekt = J.A.G. van der Steur | yngenieur = | boujier = 1895-1897 | sloopjier = | boustyl = [[neogotyk]] | hichte = | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/495703 495703] | webside = [https://pgschagen.nl/ PKN Skagen] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 47 | lat_sec = 11.95 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 47 | lon_sec = 47.09 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} De '''Grutte Tsjerke''' is in tsjerke yn it sintrum fan 'e [[Noard-Hollân]]ske stêd [[Skagen]]. De tsjerke waard tusken 1895 en 1897 boud neffens in ûntwerp fan J.A.G. van der Steur en stiet op it plak fan 'e foargonger, dy't yn 1895 folslein ôfbaarnde. == Skiednis == [[Ofbyld:Exterieur aanzicht - Schagen - 20194890 - RCE.jpg|thumb|left|De ruïne fan 'e foargonger.]] De âlde tsjerke waard boud nei't Skagen stedsrjochten krige. Dat wie in [[Skip (tsjerke)|ienskippich]] tsjerkegebou mei oan beide kanten in lettere útbou oant it [[Koer (tsjerke)|koer]]. It koer wie rûn en hie fiif grutte [[Gotyk|goatyske]] finsters. De tsjerke hie in eastlike oriïntaasje en in toer dy't letter nochris ferhege waard. Dy toer en it lytse tuorke op it skip waarden ôfsletten mei in sipel. Dy tsjerke baarnde by in reparaasje oan 'e goaten op 29 augustus 1895 ôf, mooglik troch't de leadjitter net goed oppaste mei it fjoer foar de soldearbouten. De wyn treastge it fjoer oan en al gau gie it hiele gebou ferlern.<ref>[https://www.reliwiki.nl/index.php/Schagen,_Markt_-_Christoforus_(1460_-_1895) Reliwiki, oproppen 16 july 2024.]</ref> De ruïne fan 'e tsjerke waard noch yn itselde jier ôfbrutsen en der waard útein set mei de bou fan in nije tsjerke, dy't opfallend ryk fersierd is. De arsjitekt J.A.G. van der Steur hie it ûntwerp makke yn 'e styl fan 'e [[neogotyk]] en paste eleminten ta fan 'e âlde tsjerke, lykas de iepen sipel op 'e toer. Yn 1897 waard de tsjerke foltôge. Yn 1923 waard yn 'e tsjerke in houten skieding oanbrocht, sadat it ynterieur twa [[travee]]ën koarter waard.<ref>[https://reliwiki.nl/index.php/Schagen,_Rensgars_23_-_Grote_Kerk_op_de_Markt Reliwiki, oproppen 16 july 2024.]</ref> == Oargel == [[Ofbyld:Interieur, aanzicht orgel, orgelnummer 1319 - Schagen - 20417567 - RCE.jpg|thumb|left|Oargel.]] It oargel is yn 1901 troch de bruorren Van Dam boud. It hat 29 registers ferdield oer twa manualen en pedaal. Feroarings yn 'e jierren 1960 binne by in restauraasje troch [[Bakker & Timmenga]] yn 'e jierren 1990 weromdraaid. It oargel waard yn 2018 nochris troch Bakker & Timmenga restaurearre.<ref>[https://www.orgelnieuws.nl/omvangrijk-herstel-van-dam-orgel-grote-kerk-schagen/ Oargelnijs, 22 desimber 2018.]</ref> == Keppeling om utens == * [https://www.orgelsite.nl/schagen-grote-kerk/ Disposysje oargel Grutte Tsjerke] {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Nederlands Hervormde Kerk, Schagen|Grutte Tsjerke, Skagen}} }} {{DEFAULTSORT:Grutte Tsjerke, Skagen}} [[Kategory:Bouwurk yn Skagen (gemeente)]] [[Kategory:Tsjerkegebou yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Skagen]] [[Kategory:Bouwurk út 1883]] [[Kategory:Protestantsk tsjerkegebou yn Nederlân]] bejxlcn4ghndtug8j4fk9p97dmu09df Mûne D (Skagerbrêge) 0 175829 1242221 1159138 2026-10-09T06:22:47Z RomkeHoekstra 10582 kt feroare. 1242221 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = Mûne D | ôfbylding = 2024 Skagerbrêge, mûne D fan 'e Zijpe en Hazepolder (2).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]] | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = | namme bestjoerlike ienheid 2= | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Skagerbrêge]] | adres = Grote Sloot 414 | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|52_48_34.3_N_4_46_32.7_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 48'N 4° 46'E}} | type mûne = [[muonts (mole)|muonts]] | funksje = [[poldermûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 23,50 m | boujier = 1840 | sloopjier = | eigner = | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/41928 41928] | webside = [https://zijpermolens.nl/ zijpermolens.nl] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 48 | lat_sec = 34.3 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 46 | lon_sec = 32.7 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''Mûne D''' is in yn 1840 boude [[poldermûne]] yn it [[Noard-Hollân|Noardhollânske]] doarp [[Skagerbrêge]]. De mûne ferfong eartiids in ôfbaarnde foargonger op itselde plak en bemealle ôfdieling D fan 'e Zijpe- en Hazepolder. It giet om in reiddutsen, achtkante [[Muonts (mole)|muonts]] mei âld-Hollânske wjukken. Lykas mear Noardhollânske poldermûnen is de mûne in [[boppekruier#Binnen- en bûtenkruiers|binnenkruier]]. Oant 1950 bemealle de mûne de polder. Yn dat jier waard de bemealling troch in elektrysk gemaal fan ôfdieling E oernommen. Dêrnei stie de mûne stil en krige de mûne ferskillende eigners. Yn 1989 waard Mûne D wer [[mealree]] makke. De mûne is sûnt 1999 eigendom fan 'e stifting 'De Zijper Molens' en kin net besocht wurde. == Keppeling om utens == * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-02551 Mûnedatabase] {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Nederlands Hervormde Kerk, Schagen|Grutte Tsjerke, Skagen}} }} {{DEFAULTSORT:Grutte Tsjerke, Skagen}} [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Bouwurk yn Skagen (gemeente)]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Skagen]] [[Kategory:Bouwurk út 1840]] 1n7bg84ytskondnbmimxof8dey0f5pq Skagerbrêge 0 175830 1242201 1171034 2026-10-08T20:19:26Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1242201 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks stêd | namme = Skagerbrêge | ôfbylding = 2024 Skagerbrêge, Grutte Sleat.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Grutte Sleat | wapen = | ynwennertal = {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Skagerbrêge}} ({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}}) | oerflak = | befolkingstichtens = | stêdekloft = | hichte = | lân = {{NEDf}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= {{NL-NHf}} | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2= [[Skagen (gemeente)|Skagen]] | boargemaster = | stêdsyndieling = | stifting = | ferkearsieren = | postkoade = | tiidsône = | simmertiid = | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|52_48_8_N_4_45_32_E_type:city_zoom:12_region:NL|52° 48' N, 4° 45' E}} | webside = [https://www.dorpsraadschagerbrug.nl/ Doarpsried Skagerbrêge] | ôfbyldin.g2 = | ôfbyldingstekst2 = | ôfbylding3 = | ôfbyldingstekst3 = | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 48 | lat_sec = 8 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 32 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = | ôfbylding99 = | ôfbyldingstekst99 = | ôfbyldingsbreedte99 = }} '''Skagerbrêge''' ([[Nederlânsk]]: ''Schagerbrug''; [[West-Frysk]]: ''Skagerbrég'') is in doarp yn 'e gemeente [[Skagen (gemeente)|Skagen]] yn 'e provinsje [[Noard-Hollân]]. Eartiids wie Skagerbrêge it haadplak fan 'e gemeente Zijpe. Op 12 jannewaris 2013 waard de gemeente Zijpe by de gemeente Skagen foege. Skagerbrêge hat {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Skagerbrêge}} ({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}}) ynwenners. == Skiednis == It doarp ûntstie nei it drûchmeitsjen fan 'e Zijpe. De kearn ûnstie by it krúspunt fan 'e Grutte Sleat en de Skagerdyk. Yn 1708 stiene der 39 hûzen yn it doarp en it doarp wie doe al it haadplak fan 'e gemeente Zijpe. == It besjen wurdich == [[Ofbyld:2024 Skagerbrêge, Skagerdyk mei de protestantske tsjerke.jpg|thumb|left|Skagerdyk.]] It doarp hat in [[Protestantske Tsjerke yn Nederlân|protestantske]] [[wettersteatstsjerke]] út 1850, in ûntwerp fan Hermanus Dansdorp. Yn 'e polder stiet de [[Mûne D (Skagerbrêge)|19e-iuwske mûne fan ôfdieling D]] fan 'e polder, dy't sûnt 1990 wer op frijwillige basis de polder bemeallet. Ek de 18e-iuwske mûne fan ôfdieling [[Mûne O-N|Easter-N]] stiet op it doarpsgebiet. Yn it doarpsgebiet is noch in grut tal [[Stolp (pleats)|stolppleatsen]]. === Musea === * [https://www.zijpermuseum.nl/ Zijper Museum]. * Zijper Oudheidkamer. == Keppeling om utens == * [https://www.dezijpe.nl/ Histoaryske feriening De Zijpe] {{CommonsBalke|Schagerbrug|Skagerbrêge}} {{GemeenteSkagen}} {{DEFAULTSORT:Skagerbrede}} [[Kategory:Plak yn Skagen]] dqqu74c2xxdn7ah4w18dpy9j7m5q1ev De Gouden Engel (Koedijk) 0 176166 1242195 1162680 2026-10-08T18:32:45Z RomkeHoekstra 10582 tf 1242195 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = De Gouden Engel | ôfbylding = Nôtmûne De Gouden Engel.jpg| ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Alkmaar Flag.svg|border|20px]] [[Alkmar]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Koedijk]] | adres = Kanaaldijk 236b | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|52_40_0.76_N_4_45_3.46_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 40'N 4° 45'E}} | type mûne = [[stellingmûne]] | funksje = [[nôtmûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 23,00 m | boujier = 2008 | sloopjier = | eigner = Stifting Johannes Bos | monumintale status = gemeentlik monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.molen-degoudenengel.nl/stichtingjohannesbos.aspx www.molen-degoudenengel.nl]<br>[https://www.maalderij-degoudenengel.nl/ www.maalderij-degoudenengel.nl] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 40 | lat_sec = 0.76 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 3.46 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''De Gouden Engel''' is in [[nôtmûne]] oan 'e Kanaaldyk yn [[Koedijk]] yn 'e [[Noard-Hollân]]ske gemeente [[Alkmar]]. == Skiednis == [[Ofbyld:Koedijk - molen de Gouden Engel in aanbouw.jpg|thumb|left|De mûne yn oanbou]] De bou fan 'e mûne wie in inisjatyf fan 'e Stifting Johannes Bos. Johannes Bos wie de lêste fan in mûndersskaai, dy't syn besit (in moalfabryk en grûn) neiliet oan in stifting. Dy liet nei it ferstjerren fan Johannes Bos yn 1997 de meallerij út 1866 en it mûndershûs út 1871 wer yn oarspronklike steat restaurearje. Om oan jild te kommen foar de bou fan in [[mealree]]ë mûne waarden trije nije hûzen yn 'e foarm fan Westfryske stolppleatsen en in dykwente op 'e grûn boud en ferkocht. Mei de opbringst dêrfan waard in nije mûne mei in skuorre boud. Healwei desimber 2008 wiene it achtkant, de kape en de as klear en nei't de mitsele ûnderbou foltôge wie, waarden it achtkant en de kape set. Yn april 2009 folge it setten fan it wjukkekrús. Yn juny 2009 koe de mûne iepene wurde. == Namme == De namme fan 'e mûne is ûntliend oan it saneamde Gouden Engelfeest, dat eartiids yn Koedijk fierd waard. It feest ûntstie nei alle gedachten yn 1323 ta neitins oan 'e skinking fan in houten tsjerke, mei de prebinde foar de pastoar troch greve [[Willem III fan Hollân|Willem III]]. Dy prebinde waard mei in gouden Ingelske munt (''gouden engelsen'') útbetelle, dy't yn dy tiid in betrouber betelmiddel wie. Op 31 desimber wurdt dat feest noch yn lytse rûnte fierd. == Beskriuwing == De mûne is in achtkante stellingmûne mei in flecht fan 23 m. De wjukken binne tradisjoneel Ald-Hollânsk ophekt. By brek oan wyn kin der foar de produksje oergien wurde op in elektryske meallerij út 1929. == Keppeling om utens == * [https://www.molens.nl/ontdek-molens/alle-molens/de-gouden-engel-te-koedijk feriening De Hollânske Mûne] {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-11454 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|De Gouden Engel}} }} {{DEFAULTSORT:Gouden Engel, Koedijk}} [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Bouwurk yn Alkmar]] [[Kategory:Gemeentlik monumint yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Bouwurk út 2008]] [[Kategory:Nôtmole]] [[Kategory:Stellingmole]] 7e2byoheqgvwj7b5lhrvp5jdaz5312g 1242198 1242195 2026-10-08T19:19:05Z RomkeHoekstra 10582 Kaartsje ferfongen. 1242198 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = De Gouden Engel | ôfbylding = Nôtmûne De Gouden Engel.jpg| ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Alkmaar Flag.svg|border|20px]] [[Alkmar]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3= | plak = [[Koedijk]] | adres = Kanaaldijk 236b | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|52_40_0.76_N_4_45_3.46_E_scale:12500_type:landmark_region:NL|52° 40'N 4° 45'E}} | type mûne = [[stellingmûne]] | funksje = [[nôtmûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 23,00 m | boujier = 2008 | sloopjier = | eigner = Stifting Johannes Bos | monumintale status = gemeentlik monumint | monumintnûmer = | webside = [https://www.molen-degoudenengel.nl/stichtingjohannesbos.aspx www.molen-degoudenengel.nl]<br>[https://www.maalderij-degoudenengel.nl/ www.maalderij-degoudenengel.nl] | mapname = Alkmar | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 40 | lat_sec = 0.76 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 3.46 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''De Gouden Engel''' is in [[nôtmûne]] oan 'e Kanaaldyk yn [[Koedijk]] yn 'e [[Noard-Hollân]]ske gemeente [[Alkmar]]. == Skiednis == [[Ofbyld:Koedijk - molen de Gouden Engel in aanbouw.jpg|thumb|left|De mûne yn oanbou]] De bou fan 'e mûne wie in inisjatyf fan 'e Stifting Johannes Bos. Johannes Bos wie de lêste fan in mûndersskaai, dy't syn besit (in moalfabryk en grûn) neiliet oan in stifting. Dy liet nei it ferstjerren fan Johannes Bos yn 1997 de meallerij út 1866 en it mûndershûs út 1871 wer yn oarspronklike steat restaurearje. Om oan jild te kommen foar de bou fan in [[mealree]]ë mûne waarden trije nije hûzen yn 'e foarm fan Westfryske stolppleatsen en in dykwente op 'e grûn boud en ferkocht. Mei de opbringst dêrfan waard in nije mûne mei in skuorre boud. Healwei desimber 2008 wiene it achtkant, de kape en de as klear en nei't de mitsele ûnderbou foltôge wie, waarden it achtkant en de kape set. Yn april 2009 folge it setten fan it wjukkekrús. Yn juny 2009 koe de mûne iepene wurde. == Namme == De namme fan 'e mûne is ûntliend oan it saneamde Gouden Engelfeest, dat eartiids yn Koedijk fierd waard. It feest ûntstie nei alle gedachten yn 1323 ta neitins oan 'e skinking fan in houten tsjerke, mei de prebinde foar de pastoar troch greve [[Willem III fan Hollân|Willem III]]. Dy prebinde waard mei in gouden Ingelske munt (''gouden engelsen'') útbetelle, dy't yn dy tiid in betrouber betelmiddel wie. Op 31 desimber wurdt dat feest noch yn lytse rûnte fierd. == Beskriuwing == De mûne is in achtkante stellingmûne mei in flecht fan 23 m. De wjukken binne tradisjoneel Ald-Hollânsk ophekt. By brek oan wyn kin der foar de produksje oergien wurde op in elektryske meallerij út 1929. == Keppeling om utens == * [https://www.molens.nl/ontdek-molens/alle-molens/de-gouden-engel-te-koedijk feriening De Hollânske Mûne] {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-11454 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|De Gouden Engel}} }} {{DEFAULTSORT:Gouden Engel, Koedijk}} [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Bouwurk yn Alkmar]] [[Kategory:Gemeentlik monumint yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Bouwurk út 2008]] [[Kategory:Nôtmole]] [[Kategory:Stellingmole]] sojkqn6st468htdg86dg9m0nsy2yjvq Kick Stokhuyzen 0 194425 1242192 2026-10-08T16:38:12Z Drewes 2754 wurk 1242192 wikitext text/x-wiki {{wurk}} {{Ynfoboks telefyzje- of radiopersoanlikheid | ôfbylding = Sterrenslag - Kick Stokhuyzen.png | ôfbyldingstekst = Kick Stokhuyzen yn ''Sterrenslag'' (1981) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | skûlnamme = | nasjonaliteit = | berne = [[7 oktober]] [[1930]] | berteplak = [[Soerabaja]] | stoarn = [[12 jannewaris]] [[2009]] (78 jier) | stjerplak = [[Voorburg]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = | medium = | wurksum by = [[NCRV]], IBM, [[Omrop MAX]] | bekend fan = | jierren aktyf = | prizen = | webside = }} '''Willem Anton Frederik (Kick) Stokhuyzen''' ([[Soerabaja]], [[7 oktober]] [[1930]] – [[Voorburg]], [[12 jannewaris]] [[2009]]) wie in [[Nederlân|Nederlânske]] telefyzjepresintator en [[stimakteur]].<ref>[https://www.nu.nl/achterklap/1898819/kick-stokhuyzen-overleden.html Kick Stokhuyzen overleden], ''[[NU.nl]]'', 13 jannewaris 2009 ([[Algemeen Nederlands Persbureau|ANP]] report)</ref><ref>[http://www.omroepmax.nl/?waxtrapp=ctoacDsHnHUVGDiCxB​Oer Kick Stokhuyzen], [[Omroep MAX]], 2009</ref> == Biografy == Stokhuyzen waard berne en grutbrocht yn Soerabaja. Yn de [[Twadde Wrâldoarloch]] siet er fêst yn in Japansk ynternearringskamp. Yn 1945 ferhuze er mei syn âlden nei Nederlân en gie er oant 1949 nei it Nederlandsch Lyceum yn [[De Haach]]. Dêrnei studearre er ekonomy oan de [[Universiteit fan Amsterdam]] en de [[Ryksuniversiteit Grins]]. Hy studearre ek ynternasjonaal rjocht oan de Universiteit fan Sjenêve. Yn syn studintetiid wie er lid en bestjoerslid fan de ASC/AVSV en de studinteferiening H.E.B.E. Hy wurke foar de [[NCRV]], dêr't er yn de jierren santich ûnder oaren de populêre natoerkwis ''Ja, natuurlijk'' presintearre. Yn dy tiid loek it programma trochsneed 3,5 miljoen sjoggers de ôflevering. Njonken ''Ja, natuurlijk'' presintearre Stokhuyzen programma's foar de NCRV, lykas ''Tweekamp'', ''Herkent u deze melodie'' en ''Herkent u deze tijd''. Telefyzjewurk wie foar him altyd in bybaan; hy wurke sûnt 1966 as accountmanager by IBM. Doe't er yn 1983 befoardere waard ta Sales Promotion Manager, hold er op mei it wurk foar de telefyzje. ===Priveelibben=== Kick Stokhuyzen wie troud en hie twa soannen út dat houlik. Letter hied er in langduorjende relaasje mei aktrise [[Annet Nieuwenhuijzen]], dy't er yn syn studintetiid kennen leard hie. Hy stoar begjin 2009 yn de âldens fan 78 jier oan in harsensblieding. Hy waard beïerdige op begraafplak [[Oud Eik en Duinen]] yn De Haach. {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Stokhuyzen, Kick}} [[Kategory:Nederlânsk akteur]] [[Kategory:Nederlânsk stimakteur]] [[Kategory:Persoon in een Jappenkamp]] [[Kategory:Nederlânsk telefyzjepresintator]] [[Kategory:NCRV-wurknimmer]] [[Kategory:Persoan berne yn 1930]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 2009]] 5m6zlo3xid744k2z21xpey48fr0fhec Sluismolen (Koedijk) 0 194426 1242196 2026-10-08T19:15:22Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Ynfoboks mûne | namme = De Sluismolen | ôfbylding = Poldermûne De Sluismolen (Koedijk-Almar).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = Ofbyld:..." 1242196 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = De Sluismolen | ôfbylding = Poldermûne De Sluismolen (Koedijk-Almar).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ofbyld:Alkmaar Flag.svg|border|20px]] [[Alkmar]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3 = | plak = [[Koedijk]] / [[Alkmar]] | adres = | koördinaten = | type mûne = [[muonts (mûne)|muonts]] | funksje = [[poldermûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 21,20 m | boujier = [[1575]] / [[2002]] | sloopjier = | eigner = Heechhiemriedskip Hollânsk Noarderkwartier | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/7235 7235] | webside = [https://web.archive.org/web/20160304195043/http://home.online.nl/andreas.de.vos/ Webside fan de mûner] | mapname = Alkmar | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 39 | lat_sec = 35.3 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 44 | lon_sec = 40.2 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''De Sluismolen''' is in oarspronklik yn 1575 boude [[poldermûne]] mei in ikehouten achtkant op lege foet. De mûne stiet oan it [[Noardhollânsk Kanaal]] yn it doarp [[Koedijk]], hoewol't it postadres [[Alkmar]] is. De mûne is, lykas sa'n soad Noardhollânske poldermûnen, in [[Boppekruier#Binnen- en bûtenkruiers|binnenkruier]]. De mûne hat oant 1926 de Sluispolder folslein op wynkrêft bemealle. Yn dat jier is in elektryske helpoandriuwing oanbrocht en waard der noch skraachwurk op 'e wyn mealle. Yn 1944 is de Sluismolen wer [[mealree]] makke fanwegen swierrichheden mei de elektrisiteitsfoarsjenning. Unbetroubere roeden wienen al nei in koart skoft oanlieding om op te hâlden mei meallen. Yn 1948 is it [[skeprêd]] ferfongen troch in elektrysk oandreaune [[fizel]]. Oant 1972 stie de Sluismolen op it grûngebiet fan 'e gemeente [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]]; nei it feroarjen fan 'e gemeentegrinzen kaam de mûne op grûngebiet fan Alkmar te stean. Op 17 novimber 2001 rekke de mûne troch brânstifting tige swier skansearre, mar yn desimber 2002 koe de mûne wer yn gebrûk nommen wurde. By de werbou is de fizel ferfongen troch in skeprêd mei in diameter fan 4,60 m en in breedte fan 0,40 m. Ek is der in wente yn 'e mûne boud. De Sluismolen is eigendom fan it Heechhiemriedskip Hollânsk Noarderkwartier en op ôfspraak te besjen. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-00312 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|De Gouden Engel}} }} {{DEFAULTSORT:Sluismolen}} [[Kategory:Muonts (mole)]] [[Kategory:Bouwurk yn Alkmar]] [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Poldermole]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Noard-Hollân]] r27rzoskuwlf04iyg9b4vzl3gwrlw0n 1242197 1242196 2026-10-08T19:17:45Z RomkeHoekstra 10582 1242197 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = De Sluismolen | ôfbylding = Poldermûne De Sluismolen (Koedijk-Almar).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ofbyld:Alkmaar Flag.svg|border|20px]] [[Alkmar]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3 = | plak = [[Koedijk]] / [[Alkmar]] | adres = | koördinaten = | type mûne = [[muonts (mûne)|muonts]] | funksje = [[poldermûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 21,20 m | boujier = [[1575]] / [[2002]] | sloopjier = | eigner = Heechhiemriedskip Hollânsk Noarderkwartier | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/7235 7235] | webside = | mapname = Alkmar | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 39 | lat_sec = 35.3 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 44 | lon_sec = 40.2 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''De Sluismolen''' is in oarspronklik yn 1575 boude [[poldermûne]] mei in ikehouten achtkant op lege foet. De mûne stiet oan it [[Noardhollânsk Kanaal]] yn it doarp [[Koedijk]], hoewol't it postadres [[Alkmar]] is. De mûne is, lykas sa'n soad Noardhollânske poldermûnen, in [[Boppekruier#Binnen- en bûtenkruiers|binnenkruier]]. De mûne hat oant 1926 de Sluispolder folslein op wynkrêft bemealle. Yn dat jier is in elektryske helpoandriuwing oanbrocht en waard der noch skraachwurk op 'e wyn mealle. Yn 1944 is de Sluismolen wer [[mealree]] makke fanwegen swierrichheden mei de elektrisiteitsfoarsjenning. Unbetroubere roeden wienen al nei in koart skoft oanlieding om op te hâlden mei meallen. Yn 1948 is it [[skeprêd]] ferfongen troch in elektrysk oandreaune [[fizel]]. Oant 1972 stie de Sluismolen op it grûngebiet fan 'e gemeente [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]]; nei it feroarjen fan 'e gemeentegrinzen kaam de mûne op grûngebiet fan Alkmar te stean. Op 17 novimber 2001 rekke de mûne troch brânstifting tige swier skansearre, mar yn desimber 2002 koe de mûne wer yn gebrûk nommen wurde. By de werbou is de fizel ferfongen troch in skeprêd mei in diameter fan 4,60 m en in breedte fan 0,40 m. Ek is der in wente yn 'e mûne boud. De Sluismolen is eigendom fan it Heechhiemriedskip Hollânsk Noarderkwartier en op ôfspraak te besjen. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-00312 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sluismolen, Koedijk}} }} {{DEFAULTSORT:Sluismolen}} [[Kategory:Muonts (mole)]] [[Kategory:Bouwurk yn Alkmar]] [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Poldermole]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Noard-Hollân]] fddx7ftndv6ripndwf0kuabio85hs5y 1242217 1242197 2026-10-08T22:16:16Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1242217 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = De Sluismolen | ôfbylding = Poldermûne De Sluismolen (Koedijk-Almar).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ofbyld:Alkmaar Flag.svg|border|20px]] [[Alkmar]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3 = | plak = [[Koedijk]] / [[Alkmar]] | adres = | koördinaten = | type mûne = [[muonts (mûne)|muonts]] | funksje = [[poldermûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 21,20 m | boujier = [[1575]] / [[2002]] | sloopjier = | eigner = Heechhiemriedskip Hollânsk Noarderkwartier | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/7235 7235] | webside = | mapname = Alkmar | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 39 | lat_sec = 35.3 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 44 | lon_sec = 40.2 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''De Sluismolen''' is in oarspronklik yn 1575 boude [[poldermûne]] mei in ikehouten achtkant op lege foet. De mûne stiet oan it [[Noardhollânsk Kanaal]] yn it doarp [[Koedijk]], hoewol't it postadres [[Alkmar]] is. De mûne is, lykas sa'n soad Noardhollânske poldermûnen, in [[Boppekruier#Binnen- en bûtenkruiers|binnenkruier]]. De mûne hat oant 1926 de Sluispolder folslein op wynkrêft bemealle. Yn dat jier is in elektryske helpoandriuwing oanbrocht en waard der noch skraachwurk op 'e wyn mealle. Yn 1944 is de Sluismolen wer [[mealree]] makke fanwegen swierrichheden mei de elektrisiteitsfoarsjenning. Unbetroubere roeden wienen al nei in koart skoft oanlieding om op te hâlden mei meallen. Yn 1948 is it [[skeprêd]] ferfongen troch in elektrysk oandreaune [[fizel]]. Oant 1972 stie de Sluismolen op it grûngebiet fan 'e gemeente [[Bergen (Noard-Hollân)|Bergen]]; nei it feroarjen fan 'e gemeentegrinzen kaam de mûne op grûngebiet fan Alkmar te stean. Op 17 novimber 2001 rekke de mûne troch brânstifting tige swier skansearre, mar yn desimber 2002 koe de mûne wer yn gebrûk nommen wurde. By de werbou is de fizel ferfongen troch in skeprêd mei in diameter fan 4,60 m en in breedte fan 0,40 m. Ek is der in wente yn 'e mûne boud. De Sluismolen is eigendom fan it Heechhiemriedskip Hollânsk Noarderkwartier en op ôfspraak te besjen. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-00312 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sluismolen, Koedijk}} }} {{DEFAULTSORT:Sluismolen}} [[Kategory:Muonts (mole)]] [[Kategory:Bouwurk yn Alkmar]] [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Poldermole]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Bouwurk út 1575]] [[Kategory:Bouwurk út 2002]] ry1aqurvm4a9k5vaij1l610heg99adv Mûne O-N 0 194427 1242199 2026-10-08T20:11:03Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Ynfoboks mûne | namme = Mûne O-N / Ooster N | ôfbylding = Mûne O-N, Skagerbrêge.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = Ofbyld:Flag of Sch..." 1242199 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = Mûne O-N / Ooster N | ôfbylding = Mûne O-N, Skagerbrêge.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ofbyld:Flag of Schagen.svg|border|20px]] [[Schagen (gemeente)|Schagen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3 = | plak = [[Skagerbrêge]] | adres = Ruigeweg 101 | koördinaten = | type mûne = [[muonts (mûne)|muonts]] | funksje = [[poldermûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 19,30 / 19,60 m | boujier = ± 1740 | sloopjier = | eigner = Stifting Zijpermolens | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/41930 41930] | webside = [https://www.facebook.com/StichtingdeZijperMolens/?locale=nl_NL zijpermolens.nl] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 48 | lat_sec = 2.19 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 43 | lon_sec = 17.09 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''Mûne O-N''' of '''Ooster-N''' is ien fan 'e [[poldermûne|poldermûnen]] fan 'e Zijpe- en Hazepolder. De mûne stiet yn it [[Noard-Hollân]]ske doarp [[Skagerbrêge]] en waard om-ende-by [[1740]] boud. De mûne hat in izeren [[skeprêd]]. De mûne wie oant 1962 in yn- en útmealler fan 'e ôfdieling 'Ooster-N' fan 'e polder. Yn dat jier waard as ferfanging in elektrysk [[fizel]]gemaal boud. Yn 1967 waard de Ooster-N oernommen troch de hear Ingwersen út [[Amsterdam]], dy't de mûne yn 'e perioade 1970-1976 tegearre mei syn soannen Kees en Bernhard en Peter Brouwer foar it meastepart sels restaurearre. Brouwer wie tekener by Ingwersen. Nei de restauraasje waard er fan 1972 oant 1986 bewenner en mûnder fan 'e mûne. Nei it ferstjerren fan Ingwersen kaam de mûne yn it besit fan 'e [[Stifting Zijpermolens]]. Yn 1990 waard de mûne wer folslein restaurearre. As de mûne draait, is der yn 'e regel ek in mooglikheid om de mûne te besjen. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-01633 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sluismolen, Koedijk}} }} {{DEFAULTSORT:O-N, Mune}} [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Skagen]] [[Kategory:Muonts (mole)]] [[Kategory:Poldermole]] [[Kategory:Bouwurk yn Skagen (gemeente)]] 5e865iufwjysczz3n1ktjuxjvlkqith 1242216 1242199 2026-10-08T22:15:23Z Ieneach fan 'e Esk 13292 kt 1242216 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks mûne | namme = Mûne O-N / Ooster N | ôfbylding = Mûne O-N, Skagerbrêge.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | lân = | bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ofbyld:Flag of Schagen.svg|border|20px]] [[Schagen (gemeente)|Schagen]] | bestjoerlike ienheid 3 = | namme bestjoerlike ienheid 3 = | plak = [[Skagerbrêge]] | adres = Ruigeweg 101 | koördinaten = | type mûne = [[muonts (mûne)|muonts]] | funksje = [[poldermûne]] | oarspronklik gebrûk = | flecht = 19,30 / 19,60 m | boujier = ± 1740 | sloopjier = | eigner = Stifting Zijpermolens | monumintale status = [[ryksmonumint]] | monumintnûmer = [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/41930 41930] | webside = [https://www.facebook.com/StichtingdeZijperMolens/?locale=nl_NL zijpermolens.nl] | mapname = Noard-Hollân | mapwidth = | lat_deg = 52 | lat_min = 48 | lat_sec = 2.19 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 43 | lon_sec = 17.09 | lon_dir = E | tekst by posysjekaart = }} '''Mûne O-N''' of '''Ooster-N''' is ien fan 'e [[poldermûne|poldermûnen]] fan 'e Zijpe- en Hazepolder. De mûne stiet yn it [[Noard-Hollân]]ske doarp [[Skagerbrêge]] en waard om-ende-by [[1740]] boud. De mûne hat in izeren [[skeprêd]]. De mûne wie oant 1962 in yn- en útmealler fan 'e ôfdieling 'Ooster-N' fan 'e polder. Yn dat jier waard as ferfanging in elektrysk [[fizel]]gemaal boud. Yn 1967 waard de Ooster-N oernommen troch de hear Ingwersen út [[Amsterdam]], dy't de mûne yn 'e perioade 1970-1976 tegearre mei syn soannen Kees en Bernhard en Peter Brouwer foar it meastepart sels restaurearre. Brouwer wie tekener by Ingwersen. Nei de restauraasje waard er fan 1972 oant 1986 bewenner en mûnder fan 'e mûne. Nei it ferstjerren fan Ingwersen kaam de mûne yn it besit fan 'e [[Stifting Zijpermolens]]. Yn 1990 waard de mûne wer folslein restaurearre. As de mûne draait, is der yn 'e regel ek in mooglikheid om de mûne te besjen. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-01633 Mûnedatabase.] {{reflist}} ---- {{Commonscat|Sluismolen, Koedijk}} }} {{DEFAULTSORT:O-N, Mune}} [[Kategory:Mole yn Noard-Hollân]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Skagen]] [[Kategory:Muonts (mole)]] [[Kategory:Poldermole]] [[Kategory:Bouwurk yn Skagen (gemeente)]] [[Kategory:Bouwurk út de 18e iuw]] 6yh3lmmcoa6ed5w2p2e5533ctzcbbue Kategory:Ryksmonumint yn Skagen 14 194428 1242200 2026-10-08T20:14:30Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Commonscat|Rijksmonumenten in Schagen|Ryksmonuminten yn Skagen}} [[Kategory:Skagen]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Noard-Hollân]]" 1242200 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Rijksmonumenten in Schagen|Ryksmonuminten yn Skagen}} [[Kategory:Skagen]] [[Kategory:Ryksmonumint yn Noard-Hollân]] okjrg5qnkz6gwcm4e2r8jfzyo9sevvy Wytboarstraven 0 194429 1242223 2026-10-09T07:56:31Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = wytboarstraven |Ofbyld = [[Ofbyld:Corvus albus -Etosha National Park, Namibia-8.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Lupulella mesomelas & Corvus albus, 2022-09-24 18h25, Dinokeng, a.mp3|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[krieën]] (''Corvus'') |Witte..." 1242223 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = wytboarstraven |Ofbyld = [[Ofbyld:Corvus albus -Etosha National Park, Namibia-8.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Lupulella mesomelas & Corvus albus, 2022-09-24 18h25, Dinokeng, a.mp3|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[krieën]] (''Corvus'') |Wittenskiplike namme= Corvus albus |Beskriuwer, jier= [[Philipp Ludwig Statius Müller|Müller]], 1776 |IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] |lânkaart = [[File:Corvus albus updated map.jpg|center|250px]] }} De '''wytboarstraven''' (''Corvus albus'') is in swart-wite [[Afrika]]anske [[fûgel]] dy't heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') binnen it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes''). == Skaaimerken == [[Ofbyld:Pied crow.jpg|thumb|left|Wytboarstraven yn 'e flecht]] Mei in lingte fan 46 oant 52 sintimeter is de wytboarstraven sawat like grut as de [[swarte krie]] (''Corvus corone''), mar hy hat in langere snaffel, wat langere wjukken en sturt, en langere poaten. Sa't de namme al oanjout, hat de fûgel in swart-wyt fearrekleed: de kop, nekke, sturt, poaten, wylst de oare dielen wyt binne. Dat oangeande liket er op Afrikaanske soarten lykas de [[wytnekkeraven]] (''Corvus albicollis'') en de [[tsjoksnaffelraven]] (''Corvus crassirostris''), al is hy folle lytser. == Fersprieding en taksonomy == De wytboarstraven komt foar yn Afrika besuden de [[Sahara]] en op [[Madagaskar]], [[Aldabra]] en de [[Komoaren]]. Der binne ek waarnemingen fan briedgefallen yn 'e [[Westlike Sahara]] en de soarte is sels sa noardlik as [[Fnideq]] yn Noard-[[Marokko]] waarnommen. Ek yn [[Spanje]] en [[Portegal]] is de soarte sjoen, mar gjin ien fan dizze waarnemingen betrof wylde [[dwaalgast]]en. == Hâlden en dragen == De wytboarstraven komt foar yn iepen gebieten by doarpen en stêden. Hy wurdt komselden fier fan minsklike delsettings sjoen, mar is net sa sterk oan it stedske miljeu bûn as de Aziatyske [[húskrie]] (''Corvus splendens''). De fûgel wurdt meastentiids yn pearkes of lytse groepen waarnommen en fertoant gedrach dat fergelykber is mei dat fan de swarte krie. Syn dieet is ferskaat en bestiet út ynsekten, reptilen, lytse sûchdieren, nêstjongen, aaien, nôt, pinda's en ies, mar ek út fruchten en sels skimmels. Der binne waarnemingen fan wytboarstraven dy't flearmûzen deadzje en opite, en se wurde faak yn grutte oantallen sjoen by slachthuzen. == Fuortplanting == [[Ofbyld:Cuervo pío (Corvus albus), Sossusvlei, Namibia, 2018-08-06, DD 007.jpg|thumb|left|Wytboarstravens yn Namybje]] De wytboarstraven bouwt syn nêst meastentiids yn in hege, allinnichsteande beam of op in elektrisiteitsmêst. Beide skaaien wurkje mei oan 'e bou fan it nêst. Tusken septimber en novimber leit it wyfke trije oant seis ljochtgriene aaien mei brune plakken. De aaien wurde 18 oant 19 dagen bebret en de jongen fleane gewoanlik nei 45 dagen út. == Status en bedrigingen == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje mei in stabile trend. Op basis fan dy kritearia klassifisearret de [[IUCN]] de soarte as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC). De wrâldpopulaasje is net kwantifisearre, mar de soarte wurdt omskreaun as algemien — foaral yn bepaalde gebieten — en is nau ferbûn mei minsklike delsettings. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pied-crow-corvus-albus BirdLife, oproppen 9 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/piecro1 eBird, oproppen 9 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/piecro1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 9 oktober 2026] ---- {{Commonscat|Corvus albus|wytboarstraven}} }} {{DEFAULTSORT:witboarstraven}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Krie]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Komoaren]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lesoto]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madagaskar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauritsius]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Majot]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Niger]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Seysjellen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]] g0gy8oe46qi43wt7jybxdqs1osy0cyg Corvus albus 0 194430 1242224 2026-10-09T07:56:54Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Wytboarstraven]] 1242224 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wytboarstraven]] be0tjy56x8fh1ox8tjkuji80ueieqq6