Wikipedy
fywiki
https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Media
Wiki
Oerlis
Meidogger
Meidogger oerlis
Wikipedy
Wikipedy oerlis
Ofbyld
Ofbyld oerlis
MediaWiki
MediaWiki oerlis
Berjocht
Berjocht oerlis
Hulp
Hulp oerlis
Kategory
Kategory oerlis
Tema
Tema oerlis
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Poepekrús
0
9190
1242574
1076396
2026-10-15T20:17:21Z
Otto S. Knottnerus
17745
1242574
wikitext
text/x-wiki
In '''poepekrús''' is in krús dat yn de barm fan 'e dyk útgroeven is. Earder by û.m. [[Jistrum]], [[Hurdegaryp]] en [[Bakkefean]], dêr't earder neffens oerlevering in '[[Hantsjemier|poep]]' fermoarde wêze soe.
It poepekrús oan de Harstewei by Jistrum is yn de 20e iuw noch lang ûnderhâlden. Oan de Simmerdyk tusken Hurdegaryp en Burgum, njonken pleats nûmer 40, is it Poepekrús mei in tinkstien yn de foarm fan in metalen krús sichtber makke.
== It Swartkrús ==
De namme It Swartkrús wurdt ek wol oan in poepekrús taskreaun, mar de iennige sêge - út dy kontreien - dy’t earst yn 1968 troch [[Dam Jaarsma]] opskreaun waard, wol hawwe dat it om in soldategrêf giet. Dy sêge wurdt yn de wiky [[It Swartkrús]] ferteld.
<gallery widths="200" heights="200">
Ofbyld:Jistrum, Harstewei, Poepekrus.jpg|''Poepekrús oan de Harstewei by Jistrum'' <small>(mei in ûnbekende frou)</small>
File:Burgum, Simmerdyk, poepekrús.jpg|It poepekrús oan de Simmerwei ûnder Burgum
</gallery>
{{boarnen|boarnefernijing=
*{{Aut|Brouwer, J.H., J.J. Kalma, W. Kok en M. Wiegersma , red.}}, ''Encyclopedie van Friesland'', Amsterdam: Elsevier, 1958, ''Poepekruis''.
*{{Aut|Grousstra, G.R.}}, ''Fan Poepekrús oan't Klavesimbel'', 1984
}}
[[Kategory:Dea]]
9ax9nh005p2pxcw9kg38ox01pcw306a
Mûzen en rotten fan de Alde Wrâld
0
68755
1242581
1204258
2026-10-15T23:47:05Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Underfamylje-opbou */ red
1242581
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding =House mouse.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = In [[hûsmûs]].
| takson1 =
| namme1 =
| takson2 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4 = [[ûnderstamme]]:
| namme4 = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5 = [[sûchdieren]] (''Mammalia'')
| takson6 = [[skift]]:
| namme6 = [[kjifdieren]] (''Rodentia'')
| takson7 = [[ûnderskift]]:
| namme7 = [[mûzen en jerboä's]] (''Myomorpha'')
| takson8 = [[boppefamylje]]:
| namme8 = [[mûzen en rotten]] (''Muroidea'')
| takson9 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme9 = [[mûseftigen]] (''Muridae'')
| takson11 = [[ûnderfamylje]]:
| namme11 = '''mûzen en rotten fan de Alde Wrâld''' (''Murinae'')
| takson12 =
| namme12 =
| takson13 =
| namme13 =
| takson14 =
| namme14 =
| takson15 =
| namme15 =
| takson16 =
| namme16 =
| takson17 =
| namme17 =
| takson18 =
| namme18 =
| takson19 =
| namme19 =
| beskriuwer, jier = [[Illiger]], 1811
}}
[[Ofbyld:Conilurus albipes - Gould.jpg|right|thumb|250px|Tekening fan 'e [[wytpoatbeamrôt]], in útstoarne soarte.]]
De '''mûzen en rotten fan de Alde Wrâld''' ([[wittenskiplike namme]]: ''Murinae'') foarmje in [[ûnderfamylje]] fan 'e [[klasse (taksonomy)|klasse]] fan 'e [[sûchdieren]] (''Mammalia''), it [[skift]] fan 'e [[kjifdieren]] (''Rodentia'') en de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[mûseftigen]] (''Muridae''), dêr't û.o. de [[hûsmûs]], de [[brune rôt]] en de [[swarte rôt]] ta hearre. Dizze ûnderfamylje bestiet út mar leafst 519 [[soarte]]n, en is dêrmei grutter as alle sûchdierefamyljes útsein de mûseftigen (dêr't er ta heart) en dy fan de [[wrotmûseftigen]], en ek is er grutter as alle sûchdiereskiften útsein dy fan 'e kjifdieren (dêr't er ta heart) en dy fan de [[flearmûzen]].
De mûzen en rotten fan de Alde Wrâld binne lânseigen yn [[Jeraazje]], [[Afrika]] en [[Austraalje (wrâlddiel)|Austraalje]], mar komme tsjintwurdich as [[eksoat]]en ek foar op alle oare grutte lânmassa's útsein [[Antarktika]]. Op plakken dêr't se fan natuere net foarkamen, foarmje se yn 'e regel in slimmen pleach dy't grutte skea tabringe kin oan 'e lânseigen [[fauna]], yn 't bysûnder op isolearre eilannen, lykas yn de [[Stille Súdsee]].
== Underfamylje-opbou ==
{| class="wikitable" style="width: 850px;"
|- style="vertical-align: top;"
| scope="row" style="width: 50%; background-color: Honeydew;" | {{Stambeam2}}
* ûnderfamylje '''mûzen en rotten fan de Alde Wrâld''' (''Murinae'')
** ''incertae sedis'' (yndieling ûnwis)
*** skaai [[Banahawbeammûs]] (''Musseromys''): 1 soarte
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[moasrotten]] (''Mirzamys''): 2 soarten
** yndieling ''Aethomys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[boskrotten]] (''Aethomys''): 11 soarten
** yndieling ''Apodemus''
*** skaai [[boskmûzen]] (''Apodemus''): 21 soarten
*** skaai ''[[Rhagamys]]'': 1 soarte †
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Rjûkjûaanske stikelrotten]] (''Tokudaia''): 3 soarten
** yndieling ''Arvicanthis''
*** skaai [[Afrikaanske skreeftoskrotten]] (''Mylomys''): 2 soarten
*** skaai [[Etiopyske gersmûzen]] (''Desmomys''): 2 soarten
*** skaai [[fjouwerstreekte mûzen]] (''Rhabdomys''): 2 soarten
*** skaai [[net-streekte gersmûzen]] (''Arvicanthis''): 7 soarten
*** skaai [[skreeftoskige somprotten]] (''Pelomys''): 5 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[streekte gersmûzen]] (''Lemniscomys''): 11 soarten
** yndieling ''Chrotomys''
*** skaai [[echte pipermûsrotten]] (''Rhynchomys''): 4 soarten
*** skaai [[Filipynske mûzen]] (''Apomys''): 17 soarten
*** skaai [[Filipynske streekte rotten]] (''Chrotomys''): 5 soarten
*** skaai [[Luzonpipermûsrotten]] (''Soricomys''): 3 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Mount Isarog-pipermûsrotten]] (''Archboldomys''): 2 soarten
** yndieling ''Colomys''
*** skaai [[Afrikaanske wetterrotten]] (''Colomys''): 1 soarte
*** skaai [[Etiopyske wettermûzen]] (''Nilopegamys''): 1 soarte
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[stjonkmûzen]] (''Zelotomys''): 2 soarten
** yndieling ''Crunomys''
*** skaai [[Filipynske en Selebespipermûsrotten]] (''Crunomys''): 4 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[sommerselebesrotten]] (''Sommeromys''): 1 soarte
** yndieling ''Dacnomys''
*** skaai [[feabeamrotten]] of Fea's beamrotten (''Chiromyscus''): 1 soarte
*** skaai [[gruttoskreuzerotten]] (''Dacnomys''): 1 soarte
*** skaai [[langsturtreuzerotten]] (''Leopoldamys''): 6 soarten
*** skaai [[Mindoarorotten]] (''Anonymomys''): 1 soarte
*** skaai [[paulinakalkstienrotten]] (''Saxatilomys''): 1 soarte
*** skaai [[Seylonrotten]] (''Srilankamys''): 1 soarte
*** skaai [[Tonkinrotten]] (''Tonkinomys''): 1 soarte
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[wytbúkrotten]] (''Niviventer''): 18 soarten
** yndieling ''Dasymys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[rûchhierrige somprotten]] (''Dasymys''): 14 soarten
** yndieling ''Echiothrix''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Selebesstikelrotten]] (''Echiothrix''): 2 soarten
** yndieling ''Golunda''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Yndyske boskrotten]] (''Golunda''): 1 soarte
** yndieling ''Hadromys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Manipoereeske boskrotten]] (''Hadromys''): 3 soarten
** yndieling ''Halmaheramys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Halmaheraanske stikelrotten]] (''Halmaheramys''): 1 soarte
** yndieling ''Hybomys''
*** skaai [[bultnoasmûzen]] (''Hybomys''): 6 soarten
*** skaai [[defûarotten]] (''Dephomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[doelrotten]] (''Stochomys''): 1 soarte
** yndieling ''Hydromys''
*** skaai [[Nijguineeske beverrotten]] (''Baiyankamys''): 2 soarten <small>(foarhinne ûnderdiel fan 'e Australyske beverrotten)</small>
*** skaai [[Australyske beverrotten]] (''Hydromys''): 4 soarten
*** skaai [[berchbeverrotten]] (''Parahydromys''): 1 soarte
*** skaai [[moncktonbeverrotten]] (''Crossomys''): 1 soarte
*** skaai [[Nijguineeske dwerchbeverrotten]] (''Microhydromys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Nijguineeske wetterrotten]] (''Paraleptomys''): 2 soarten
** yndieling ''Hyorhinomys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[bargesnútrotten]] (''Hyorhinomys''): 1 soarte
** yndieling ''Lorentzimys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Nijguineeske springmûzen]] (''Lorentzimys''): 1 soarte
** yndieling ''Malacomys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[grutearsomprotten]] (''Malacomys''): 3 soarten
** yndieling ''Maxomys''
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[radjarotten]] (''Maxomys''): 17 soarten
** yndieling ''Melasmothrix''
*** skaai [[grutte Selebespipermûsrotten]] (''Tateomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[lytse Selebespipermûsrotten]] (''Melasmothrix''): 1 soarte
** yndieling ''Micromys''
*** skaai [[dwerchbeammûzen]] (''Haeromys''): 3 soarten
*** skaai [[dwerchmûzen]] (''Micromys''): 2 soarten
*** skaai [[langsturtklimmûzen]] (''Vandeleuria''): 3 soarten
*** skaai [[pinsielsturtbeammûzen]] (''Chiropodomys''): 6 soarten
*** skaai [[pinsielsturtrotten]] (''Hapalomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[vernayklimmûzen]] (''Vernaya''): 1 soarte
** yndieling ''Millardia''
*** skaai [[Aziatyske sêfthierrige rotten]] (''Millardia''): 4 soarten
*** skaai [[blanfordmûzen]] (''Madromys''): 1 soarte
*** skaai [[Yndyske rotten]] (''Cremnomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[Manipoereeske mûzen]] (''Diomys''): 1 soarte
** yndieling ''Mus''
*** skaai [[echte mûzen]] (''Mus''): 41 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[streekrêchmûzen]] (''Muriculus''): 1 soarte
** yndieling ''Oenomys''
*** skaai [[Afrikaanske strewellerotten]] (''Grammomys''): 13 soarten
*** skaai [[akasiarotten]] (''Thallomys''): 4 soarten
*** skaai [[Kanaryske reuzerotten]] (''Canariomys''): 2 soarten †
*** skaai [[lavamûzen]] (''Malpaisomys''): 1 soarte †
*** skaai [[Middenafrikaanske strewellerotten]] (''Thamnomys''): 3 soarten
*** skaai [[Mount Oku-rotten]] (''Lamottemys''): 1 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[readnoasrotten]] (''Oenomys''): 2 soarten
** yndieling ''Otomyines'' <small>(ek oantsjut as de [[tûke (taksonomy)|tûke]] ''Otomyini'')</small>
*** skaai [[fluitsjende rotten]] (''Parotomys''): 2 soarten
*** skaai [[Karoorotten]] (''Myotomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[poelrotten]] of skreeftoskrotten (''Otomys''): 26 soarten
** yndieling ''Phloeomys''
*** skaai [[dizerotten]] (''Crateromys''): 4 soarten
*** skaai [[Lûzonske en Mindanaooske wâldrotten]] (''Batomys''): 5 soarten
*** skaai [[Lûzonske rotten]] (''Carpomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[ranksturtdizerotten]] (''Phloeomys''): 2 soarten
** yndieling ''Pithecheir''
*** skaai [[apepoatige rotten]] (''Pithecheir''): 2 soarten
*** skaai [[grize beamrotten]] (''Lenothrix''): 1 soarte
*** skaai [[lytsearbeamrotten]] (''Pithecheirops''): 1 soarte
*** skaai [[margaretarotten]] (''Margaretamys''): 3 soarten
*** skaai [[Selebessêfthierrotten]] (''Eropeplus''): 1 soarte
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[trijetyntoskige rotten]] (''Lenomys''): 1 soarte
** yndieling ''Pogonomys''
*** skaai [[beammûzen fan de Alde Wrâld]] (''Chiruromys''): 3 soarten
*** skaai [[boarstelmûzen]] (''Coccymys''): 4 soarten
*** skaai [[buhlerboarstelmûzen]] (''Coryphomys''): 1 soarte †
*** skaai [[Floareshoalerotten]] (''Spelaeomys''): 1 soarte †
*** skaai [[grutte mozayksturtrotten]] (''Mammelomys''): 2 soarten
*** skaai [[grypsturtrotten]] (''Pogonomys''): 6 soarten
*** skaai [[heechlânboarstelmûzen]] (''Abeomelomys''): 1 soarte
*** skaai [[iikhoarntoskrotten]] (''Anisomys''): 1 soarte
*** skaai [[Nijguineesk rotten]] (''Macruromys''): 2 soarten
*** skaai [[Nijguineeske wytsturtrotten]] (''Xenuromys''): 1 soarte
*** skaai [[reuzebeamrotten]] (''Mallomys''): 7 soarten
*** skaai [[rummlermozayksturtrotten]] (''Pogonomelomys''): 2 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[wytearrotten]] (''Hyomys''): 2 soarten
** yndieling ''Pseudomys''
*** skaai [[Australyske mûzen]] (''Pseudomys''): 23 of 24 soarten <small>(ôfhinklik fan 'e fraach oft de [[Kimberleymûs]] as in aparte soarte beskôge wurdt)</small>
*** skaai [[Australyske springmûzen]] (''Notomys''): 10 soarten
*** skaai [[Australyske twiichnêstrotten]] (''Leporillus''): 2 soarten
*** skaai [[beamrotten]] (''Mesembriomys''): 2 soarten
*** skaai [[breedtoskrotten]] (''Mastacomys''): 1 soarte
*** skaai [[forrestmûzen]] (''Leggadina''): 2 soarten
*** skaai [[grousturtrotten]] (''Zyzomys''): 5 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[kninerotten]] (''Conilurus''): 2 soarten
** yndieling ''Rattus''
*** skaai [[boarstelrotten]] (''Bandicota''): 3 soarten
*** skaai [[echte rotten]] (''Rattus''): 66 soarten
*** skaai [[Filipynske berchrotten]] (''Limnomys''): 2 soarten
*** skaai [[Filipynske wâldrotten]] (''Bullimus''): 3 soarten
*** skaai [[Floareslangsnútrotten]] (''Paulamys''): 1 soarte
*** skaai [[Floaresreuzerotten]] (''Papagomys''): 2 soarten
*** skaai [[heuvelrotten]] (''Bunomys''): 8 soarten
*** skaai [[koartsturtboarstelrotten]] (''Nesokia''): 2 soarten
*** skaai [[Komodorotten]] (''Komodomys''): 1 soarte
*** skaai [[langpoatrotten]] (''Tarsomys''): 2 soarten
*** skaai [[Lûzonske breedtoskrotten]] (''Abditomys''): 1 soarte
*** skaai [[Lûzonske koartnoasrotten]] (''Tryphomys''): 1 soarte
*** skaai [[Palawanrotten]] (''Palawanomys''): 1 soarte
*** skaai [[Rjûkjûaanske langsturtige reuzerotten]] (''Diplothrix''): 1 soarte
*** skaai [[Searamrotten]] (''Nesoromys''): 1 soarte
*** skaai [[Selebesreuzerotten]] (''Paruromys''): 1 soarte
*** skaai [[Selebesrotten]] (''Taeromys''): 7 soarten
*** skaai [[sodybeamrotten]] (''Kadarsanomys''): 1 soarte
*** skaai [[Sûndareuzerotten]] (''Sundamys''): 3 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[wyttoskrotten]] (''Berylmys''): 4 soarten
** yndieling ''Stenocephalomys''
*** skaai [[Afrikaanske boskmûzen]] (''Hylomyscus''): 13 soarten
*** skaai [[Afrikaanske grize rotten]] (''Heimyscus''): 1 soarte
*** skaai [[Afrikaanske sêfthierrotten]] (''Praomys''): 17 soarten
*** skaai [[Etiopyske smelkoprotten]] (''Stenocephalemys''): 4 soarten
*** skaai [[Kretinzyske reuzerotten]] (''Kritmys''): 2 soarten, útstoarn
*** skaai [[rju-oermûzen]] (''Myomyscus''): 4 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[rju-oerrotten]] (''Mastomys''): 8 soarten
** yndieling ''Uromys''
*** skaai [[bananerotten]] (''Melomys''): 23 soarten
*** skaai [[echte mozayksturtrotten]] (''Paramelomys''): 9 soarten
*** skaai [[kealsturtrotten]] (''Solomys''): 5 soarten
*** skaai [[readbúkmozayksturtrotten]] (''Protochromys''): 1 soarte
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[reuzekealsturtrotten]] (''Uromys''): 10 soarten
** {{Stambeam2/ein tûke}}yndieling ''Xeromys''
*** skaai [[Nijguineeske echte wettermûzen]] (''Leptomys''): 5 soarten
*** skaai [[Nijguineeske ûnechte wettermûzen]] (''Pseudohydromys''): 12 soarten
*** {{Stambeam2/ein tûke}}skaai [[ûnechte wetterrotten]] (''Xeromys''): 1 soarte
{{Stambeam2/ein}}
|-
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Murinae ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Murinae}}
}}
{{DEFAULTSORT:muzen en rotten fan de Alde Wrald}}
[[Kategory:Mûseftige]]
5x1740krs27i3xpkpmfkvujj50nrbkl
Martinus Nijhoff
0
129185
1242564
1227717
2026-10-15T15:09:21Z
Drewes
2754
better plaatsje
1242564
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding = Martinus Nijhoff 1945.jpg
| ôfbyldingstekst = Nijhoff yn 1945
| ôfbyldingsbreedte = 200px
| oar pseudonym =
| echte namme =
| nasjonaliteit = {{Flagge_NL|border}} [[Nederlân]]sk
| berne = [[20 april]] [[1894]]
| berteplak = [[De Haach]]
| stoarn = [[26 jannewaris]] [[1953]]
| stjerplak = De Haach
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| taal =
| sjenre = poëzy, toaniel, kritiken
| perioade =
| streaming = [[ekspresjonisme]]
| tema's =
| bekendste wurk(en) = ''Awater'', ''Het Uur U'', ''De moeder de vrouw''
| útjouwer =
| prizen = [[Constantijn Huygenspriis]] 1953
| jierren aktyf = 1916-1953
| webside = [https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=nijh004 DBNL-profyl]
}}
'''Martinus Nijhoff''' ([[De Haach]], [[20 april]] [[1894]] – dêre, [[26 jannewaris]] [[1953]]) wie in Nederlânsk [[dichter]], [[toanielskriuwer]], [[fertaler]] en [[essayist]]. Ta syn meast ferneamde wurk behearre ''Het Uur U'' (1936) en it lange gedicht ''Awater'' (1934). [[Joseph Brodsky]] beskôge ''Awater'' as ien fan moaiste gedichten fan de 20e iuw.<ref> Cynthia L. Haven, ''Joseph Brodsky: conversations''. University Press of Mississippi 2002, s. 68.</ref>
== Biografy ==
Nijhoff waard yn 1894 yn De Haach berne as soan fan de útjouwer [[Wouter Nijhoff (1866-1947)|Wouter Nijhoff]] en Johanna Alida Seijn. Pake [[Martinus Nijhoff (útjouwer)|Martinus Nijhoff]] wie de stichter fan de Haachske útjouwerij Nijhoff en ien fan de oprjochter fan it liberale deiblêd ''[[Het Vaderland]]''. Hy gie nei it Gymnasium Haganum, dêr't er befreone rekke mei [[Victor E. van Vriesland|Victor van Vriesland]], mei wa't er Frânske en Ingelske literatuer lies.<ref name="Koninklijke Bibliotheek: ''Martinus Nijhoff">[[Keninklike Bibleteek]]: ''Martinus Nijhoff (1894-1953)'', [https://web.archive.org/web/20170815111608/https://www.kb.nl/themas/nederlandse-poezie/dichters-uit-het-verleden/martinus-nijhoff-1894-1953/nijhoffs-leven-en-werk ''Nijhoffs leven en werk''] (Webargyf)</ref>
Nijhoff studearre [[rjochten]] yn [[Amsterdam]], letter ek [[letterkunde|letteren]] oan de [[Universiteit Utert]]. Yn 1914 en 1915 wie er redakteur fan it studinteblêd ''[[Propria Cures]]''. Fan 1926 oant nei de [[Twadde Wrâldoarloch]] siet er in pear kear yn de redaksje fan ''[[De Gids (tydskrift)|De Gids]]''. Ek wurke er lange tiid as literatuerkritikus by de ''[[Nieuwe Rotterdamsche Courant]]'' en in skoftke by de famylje-útjouwerij.
Hy hat twa kear troud west, formeel oant 1950 mei de skriuwster Netty Wind, dy't publisearre ûnder de namme [[A.H. Nijhoff]], en dêrna mar koart, fanwege syn betide ferstjerren, mei de aktrise [[Georgette Hagedoorn]]. Tuskentroch hie er fan om 1933 oant 1947 in lange ferhâlding mei de Utertske [[Klassike talen|klassika]] [[Jet van Dam van Isselt|Josine van Dam van Isselt]], dy't fan grutte betsjutting wie foar syn oersetwurk.
Nijhoff debutearre as dichter yn 1916 mei de bondel ''De wandelaar''. Yn 1924 publisearre er ''Vormen''. Yn [[Romantyk|romantyske]] ferzen utere er syn fielen fan eangst, iensumheid en it langjen nei it ûnoantaast bern wêzen. Hy die dat ornaris yn tagonklik Nederlânsk. Nijhoff publisearre ek noch yn it tydskrift ''[[Het Getij]]''.
Yn de ferheljende gedichten ''[[Awater (gedicht)|Awater]]'' (út ''Nieuwe Gedichten'', 1934) en ''Het uur U'' (1936/37) slagge it him op bysûndere wize it mystearje achter deistige dingen en foarfallen te beskriuwen, yn in styl dy't hieltyd mear oerhinget nei [[sprektaal]].
Nijhoff hie ek súkses mei trije Bibelske spullen, sammele yn ''Het heilige hout'' (1950). Teffens wie er in ferneamd fertaler fan gedichten en toanielstikken. Yn 1953 waard de [[Martinus Nijhoff Priis]] ynsteld, dy't jierliks takend wurdt foar fertaalwurk nei en út it [[Nederlânsk]]. Yn datselde jier ûntfong er [[postúm]] de [[Constantijn Huygenspriis]] foar syn hiele oeuvre.
Nijhoff wie oant likernôch 1947 befreone mei de [[Magysk realisme|magysk-realistyske]] [[keunstskilder|skilder]] [[Pyke Koch]]. Koch ûntwurp in stikmannich [[Teater (keunstfoarm)|teater]][[Dekorûntwerp|dekors]] foar Nijhoff en Nijhoff skreau gedichten by inkele skilderijen fan Koch, lykas ''De Schiettent'', by gelegenheid fan it houlik fan de skilder.
===Twadde Wrâldoarloch===
By it útbrekken fan de [[Twadde Wrâldoarloch]] wie Nijhoff reserve-ofsier. As kommandant fan it 5e eskadron Huzaren-fytsers fertrage er de Dútske opmars tusken Oosterbeek en Wageningen. Koart nei de kapitulaasje fan Nederlân ferhuze Nijhoff nei De Haach. Hy waard aktyf yn it kulturele ferset en wurke mei oan it yllegale blêd [[Vrij Nederland]] en de ek yllegale útjouwerij ''[[De Blauwe Schuit (útjouwerij)|De blauwe schuit]]'', dêr't er gedichten oan levere. Nei't er wegere hie om de anty-Dútske [[Nico Donkersloot]] op te folgjen as heechlearaar yn de algemiene en fergelykjende literatuerwittenskip, most er wol ûnderdûke. Yn 1943 wie Nijhoff belutsen by de organisaasje fan de oanslach op it Amsterdamsk befolkingsregister. Hy advisearre dêrby oer it pleatsen fan eksplosiven oan de hân fan plattegrûnen fan it gebou dy't him foarlein waarden. Mei it eksplosyf dat brûkt wurde soe, [[2,4,6-trinitrotolueen|Trotyl]], hie er ûnderfining opdien yn de [[Earste Wrâldoarloch]], as soldaat by de [[Sjeny (striidmachtûnderdiel)|Sjeny]].<ref>Belinfante, Frieda, [https://books.google.nl/books?id=bUCyCwAAQBAJ ''Een schitterend vergeten leven: de eeuw van Frieda Belinfante''], Utjouwerij Balans, 2015, ISBN 9460039359</ref><ref>[[Amsterdam Museum]]: ''Oneindig Noord-Holland: [http://onh.nl/nl-NL/verhaal/428/aanslag-op-het-bevolkingsregister-in-amsterdam Aanslag op het Bevolkingsregister in Amsterdam''], 15 maart 2011</ref><ref>Waard, Pieter de: [https://books.google.nl/books?id=Roy6DAAAQBAJ ''Schoonheid achter de schermen: een oorlogsgeschiedenis''], Singel Utjouwrijen, 2014, ISBN 9021455129</ref> Yn de [[Hongerwinter]] fan 1944 dielde Nijhoff thús deistich iten út oan bern, oant er troch syn foarrie hinne wie.<ref name="Koninklijke Bibliotheek: ''Martinus Nijhoff" /> Op 24 febrewaris 1980 ûntfâlde Georgette Nijhoff-Hagedoorn in plakette ta oantins fan har man yn de Kleine Kazernestraat.<ref>Ljouwerter Krante: [http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010621337:mpeg21:p045 BZZTôH tien jaar], 23-02-1980 (Koninklijke Bibliotheek, website Delpher)</ref><ref>NRC Handelsblad: [http://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000027211:mpeg21:p006 ''BZZTôH viert op deftige wijze haar tienjarig bestaan''], Reinjan Mulder, 25-02-1980 (Koninklijke Bibliotheek, website Delpher)</ref><ref>Gemeentearchief Den Haag (beeldbank): [https://www.haagsebeeldbank.nl/afbeelding/9143703c-7769-426f-af0c-c8f31f4d3014 ''Georgette Hagedoorn onthult een plaquette (...)''], Jos van Leeuwen, 24-2-1980</ref>
Martinus Nijhoff waard mei [[Georgette Hagedoorn]] beïerdige yn it famyljegrêf op begraafplak Westduin yn De Haach-Súd.
== Bibliografy ==
* 1916 · ''De wandelaar''
* 1919 · ''Pierrot aan de lantaarn''
* 1924 · ''Vormen''
* 1927 · ''De pen op papier''
* 1930 · [[Charles-Ferdinand Ramuz]], ''De Geschiedenis van de Soldaat''
* 1930 · ''De vliegende Hollander''
* 1930 · [[Shakespeare]], ''[[De Stoarm]]''
* 1931 · ''Gedachten op Dinsdag''
* 1934 · ''Nieuwe gedichten'', mei û.o. ''[[Awater (gedicht)|Awater]]''
* 1936 · ''In Holland staat een huis'' (tegearre mei [[Anton van Duinkerken]])
* 1941 · ''De ster van Bethlehem''
* 1942 · ''Het uur U, gevolgd door Een idylle''
* 1950 · ''Het heilige hout''
* 1951 · ''De cocktailparty''
* 1951 · [[Euripides]], ''Ifigeneia in Taurië''
* 1951 . [[T.S. Eliot]], ''The Cocktailparty''
Oer M. Nijhoff:
* {{aut|Niels Bokhove}}, ''Awaters spoor. Literaire omzwervingen in het Utrecht van Martinus Nijhoff.'' Amsterdam, 2010. ISBN 978-90-5937-213-9.
* {{aut|Huib van den Doel}}, ''Maar dat is tot daaraantoe. Benaderingen van gedichtenuitleg toegepast op Het Uur U van Martinus Nijhoff.'' Haarlem, St. Hoofd-Hart-Handen, 2002
* {{aut|Luc Wenseleers}}, ''Het wonderbaarlijk lichaam. Martinus Nijhoff en de moderne Westerse poëzie'', De Haach, 1966.
[[Ofbyld:2006-05-23 15.32 Zaltbommel, Nijhoff-brug.JPG|thumb|Martinus Nijhoffbrêge oer de [[Waal (rivier)|Waal]] by Zaltbommel]]
== Prizen ==
* 1925 - [[Priis fan Amsterdam]] foar ''Vormen''
* 1953 - [[Constantijn Huygenspriis]] foar syn hiele [[oeuvre]]
==Ferneaming==
* '''[[Martinus Nijhoff Fertaalpriis]]'''
* '''Martinus Nijhoffbrêge''': It [[sonnet]] ''De moeder de vrouw'', dat begjint mei "Ik ging naar Bommel om de brug te zien", is faaks syn meast bekende gedicht. It ropt it byld op fan in psalmsjongende frou op in skip dy't by de ik-figuer yn it gedicht langstme nei syn mem opropt. De [[Waal (rivier)|Waal]]brêge by [[Zaltbommel (stêd)|Zaltbommel]] út 1933, dy't yn it gedicht foarkomt, waard yn 1996 ferfongen troch in nijenien dy't [[Martinus Nijhoffbrêge]] doopt waard. Nijhoff besocht geregeld famylje yn Zaltbommel, mar dit gedicht skreau er nei oanlieding fan in anekdoate fan syn húsgenoat Hans Philips.
== Keppelingen om utens ==
* [http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn2/nijhoff Biografy] yn Biografysk Wurdboek fan Nederlân
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Nijhoff, Martinus}}
[[Kategory:Nederlânsk toanielskriuwer]]
[[Kategory:Nederlânsk dichter]]
[[Kategory:Nederlânsk oersetter]]
[[Kategory:Nederlânsk essayist]]
[[Kategory:Nederlânsk literatuerkritikus]]
[[Kategory:Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1894]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1953]]
72upn3x0x5xu9645yq78xtef1vp1kzj
Nightwish
0
142571
1242605
1225936
2026-10-16T09:26:37Z
FreyaSport
40716
Floor Jansen
1242605
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks band
| band_namme = Nightwish
| ôfbylding = Nightwish in London, ON 2016 D.jpg
| ûnderskrift = ''Nightwish'', Londen 2016
| nasjonaliteit = {{FINnasj}}
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| sjenre = metal
| bestean = [[1996]] -
| record label = Spinefarm,<br>Nuclear Blast,
| manager =
| prizen =
| webside = [https://nightwish.com/ Nightwish.com]
| hjoeddeistige_leden =
| âld_leden = [[Tarja Turunen]] <small>''(sang)'' (1996-2005)</small><br>[[Anette Olzon]]<small> ''(sang)'' (2005-2012)</small><br>[[Sami Vänskä]] <small>''(bas)'' (1998-2001)</small><br>[[Jukka Nevalainen]] <small>''(drums)'' (1997-2019)</small><br>[[Marko Hietala]] <small>''(bas)'' (2001-2021)<br>[[Floor Jansen]]<small> ''(sang)'' (2012-2026)</small>
| funksje1 = sang
| lid1 =''Fakant''
| funksje2 = Uilleann pipes
| lid2 = [[Troy Donockley]]
| funksje3 = gitaar
| lid3 = [[Emppu Vuorinen]]
| funksje4 = drums
| lid4 = [[Kai Hahto]]
| funksje5 = toetsen
| lid5 = [[Tuomas Holopainen]]
| funksje6 = bas
| lid6 = [[Jukka Koskinen]]
| âldfunksje1 =
| âldlid1 =
}}
'''Nightwish''' is in [[Finlân|Finske]] [[metal]]band oprjochte yn [[1996]] yn [[Kitee]]. De band brocht yn [[1997]] syn debútalbum ''[[Angels Fall First]]'' út. De teksten fan de band gean benammen oer de [[leafde]], [[natoer]], [[astrology]], [[religy]] en [[fantasy]]. 'Nightwish hat njoggen studio-albums en njoggen live-albums útbrocht.
==Skiednis==
Nightswish waard yn 1996 oprjochte yn Kitee, troch toetsenist [[Tuomas Holopainen]], gitarist [[Emppu Vuorinen]] en sjongeres [[Tarja Turunen]], mei drummer [[Jukka Nevalainen]] en bassist [[Sami Vänskä]]. Nei it tredde album [[Wishmaster (album)|Wishmaster]] út [[2000]] waard bassist Vänskä ferfongen troch bassist en sjonger [[Marko Hietala]]. Yn [[2005]] waard sjongeres Turunen ûntslein, pas twa jier letter yn [[2007]] waard de [[Sweden|Sweedske]] sjongeres [[Anette Olzon]] presentearre as de nije sjongeres hoewol't Olzon net lyk as Turunen in [[Sopraan (sjongstim)|sopraan]] is. Olzon waard [[1 oktober]] [[2012]] op har beurt wilens in toernee yn amearika ek ûntslein. De [[Nederlân|Nederlânske]] sjongeres [[Floor Jansen]], waard holderdebolder ynflein om yn elk gefal it toernee ôf meitsje te kinnen<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vhExkmWKMEU Please Learn the setlist in 48 hours]</ref>. In jier letter yn oktober [[2013]] waard bekend dat Jansen by de band bleau. Op [[6 augustus]] [[2014]] waard bekend dat drummer Nevalainen fanwegen sûnensproblemen net dielnimme soe oan it achtste album fan Nightwish. Hy waard ferfongen troch drummer [[Kai Hahto]] earder fan [[Wintersun (band)|Wintersun]]. Op [[15 july]] [[2019]], waard bekend dat Nevalainen definityf net werom komme soe efter de drumkit. Hahto waard hjirmei Nightwish's permaninte nije drummer. Yn [[2021]] waard bekent dat nei tweintich jier optreden mei de band, dat bassist [[Marko Hietala]] yn jannewaris 2021 ôfskied naam hie fan de band. Hy wurd by optredens ferfongen troch Wintersun bassist [[Jukka Koskinen]]. Yn augustus [[2022]] waard bekend makke dat Koskinen definityf de ferfanger waard fan Hietala<ref>[https://arrowlordsofmetal.nl/nightwish-officially-welcomes-bassist-jukka-koskinen/ {{en}} arrowlordsofmetal.nl 22-8-2022, NIGHTWISH officially welcomes bassist JUKKA KOSKINEN ]</ref>.Yn oktober [[2026]] makke Floor Jansen bekend te stoppen as sjongeres fan Nightwish.<ref>{{cite web|url=https://www.metalfan.nl/article.php?sid=27496|title= {{nl}} Floor Jansen verlaat Nightwish|publisher= Metalfan |access-date=16 oktober 2026}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Single(s)
|-
| [[Angels Fall First]]
| [[1 novimber]] [[1997]]
|rowspan=4|Spinefarm
|The Carpenter
|-
| [[Oceanborn]]
| [[7 desimber]] [[1998]]
|Sacrament of Wilderness,<br>[[Walking in the Air]] <small>''([[Howard Blake]] cover)''</small>,<br>[[Sleeping Sun]]
|-
| [[Wishmaster (album)|Wishmaster]]
| [[19 maaie]] [[2000]]
||[[The Kinslayer]],<br>Deep Silent Complete
|-
| [[Century Child]]
| [[24 maaie]] [[2002]]
|[[Ever Dream (liet fan Nightwish)|Ever Dream]],<br>[[Bless the Child]]
|-
| [[Once (album fan Nightwish)|Once]]
| [[7 juny]] [[2004]]
|rowspan=5| Nuclear Blast
| [[Nemo (liet fan Nightwish)|Nemo]],<br>[[Wish I Had an Angel]],<br>Kuolema Tekee Taiteilijan,<br>[[The Siren (liet fan Nightwish)|The Siren]]
|-
| [[Dark Passion Play]]
| [[26 septimber]] [[2007]]
|Amaranth,<br>Erämaan Viimeinen,<br>[[Bye Bye Beautiful]],<br>The Islander
|-
| [[Imaginaerum (album fan Nightwish)|Imaginaerum]]
| [[30 novimber]] [[2011]]
| [[Storytime (liet fan Nightwish)|Storytime]],<br>The Crow, the Owl and the Dove
|-
| [[Endless Forms Most Beautiful (album fan Nightwish)|Endless Forms Most Beautiful]]
| [[27 maart]] [[2015]]
| [[Élan]],<br>[[Endless Forms Most Beautiful (liet)|Endless Forms Most Beautiful]]
|-
| [[Human. :II: Nature.]]
| [[10 april]] [[2020]]
| Noise,<br>Harvest
|-
|}
===Live-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Label
|-
|From Wishes to Eternity
|[[27 novimber]] [[2001]]
|rowspan=2|Spinefarm
|-
|End of Innocence
|[[6 septimber]] [[2003]]
|-
|[[End of an Era]]
|[[1 juny]] [[2006]]
|rowspan=6|Nuclear Blast
|-
|Amaranth
|[[31 augustus]] [[2007]]
|-
|Made in Hong Kong<br>(and in Various Other Places)
|[[13 maart]] [[2009]]
|-
|[[Showtime, Storytime]]
|[[29 novimber]] [[2013]]
|-
|Vehicle of Spirit
|[[16 desimber]] [[2016]]
|-
|Decades:<br>Live in Buenos Aires
|[[6 desimber]] [[2019]]
|-
|Virtual Live Show from the Islanders Arms 2021
|[[11 maart]] [[2022]]
|Deggael
|}
===Kompilaasje-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op
|-
|Wishmastour 2000
|[[12 novimber]] [[2001]]
|-
|Tales from the Elvenpath
|[[18 oktober]] [[2004]]
|-
|Bestwishes
|[[9 maart]] [[2005]]
|-
|Highest Hopes:<br>The Best of Nightwish
|[[28 septimber]] [[2005]]
|-
|Amaranth
|[[22 augustus]] [[2007]]
|-
|The Sound of Nightwish Reborn
|[[5 septimber]] [[2008]]
|-
|Walking in the Air -<br>The Greatest Ballads
|[[27 maaie]] [[2011]]
|-
|Decades<br>(An Archive of Song 1996-2015)
|[[9 maart]] [[2015]]
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://www.metal-archives.com/bands/Nightwish/39 Metal Archives]
}}
[[Kategory:Finske metalband]]
[[Kategory:Band oprjochte yn 1996]]
[[Kategory:Nightwish| ]]
h6m6z00gz7jqu1iv30a0rgb3yjfuipu
1242606
1242605
2026-10-16T09:27:04Z
FreyaSport
40716
tabelfiks
1242606
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks band
| band_namme = Nightwish
| ôfbylding = Nightwish in London, ON 2016 D.jpg
| ûnderskrift = ''Nightwish'', Londen 2016
| nasjonaliteit = {{FINnasj}}
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| sjenre = metal
| bestean = [[1996]] -
| record label = Spinefarm,<br>Nuclear Blast,
| manager =
| prizen =
| webside = [https://nightwish.com/ Nightwish.com]
| hjoeddeistige_leden =
| âld_leden = [[Tarja Turunen]] <small>''(sang)'' (1996-2005)</small><br>[[Anette Olzon]]<small> ''(sang)'' (2005-2012)</small><br>[[Sami Vänskä]] <small>''(bas)'' (1998-2001)</small><br>[[Jukka Nevalainen]] <small>''(drums)'' (1997-2019)</small><br>[[Marko Hietala]] <small>''(bas)'' (2001-2021)</small><br>[[Floor Jansen]]<small> ''(sang)'' (2012-2026)</small>
| funksje1 = sang
| lid1 =''Fakant''
| funksje2 = Uilleann pipes
| lid2 = [[Troy Donockley]]
| funksje3 = gitaar
| lid3 = [[Emppu Vuorinen]]
| funksje4 = drums
| lid4 = [[Kai Hahto]]
| funksje5 = toetsen
| lid5 = [[Tuomas Holopainen]]
| funksje6 = bas
| lid6 = [[Jukka Koskinen]]
| âldfunksje1 =
| âldlid1 =
}}
'''Nightwish''' is in [[Finlân|Finske]] [[metal]]band oprjochte yn [[1996]] yn [[Kitee]]. De band brocht yn [[1997]] syn debútalbum ''[[Angels Fall First]]'' út. De teksten fan de band gean benammen oer de [[leafde]], [[natoer]], [[astrology]], [[religy]] en [[fantasy]]. 'Nightwish hat njoggen studio-albums en njoggen live-albums útbrocht.
==Skiednis==
Nightswish waard yn 1996 oprjochte yn Kitee, troch toetsenist [[Tuomas Holopainen]], gitarist [[Emppu Vuorinen]] en sjongeres [[Tarja Turunen]], mei drummer [[Jukka Nevalainen]] en bassist [[Sami Vänskä]]. Nei it tredde album [[Wishmaster (album)|Wishmaster]] út [[2000]] waard bassist Vänskä ferfongen troch bassist en sjonger [[Marko Hietala]]. Yn [[2005]] waard sjongeres Turunen ûntslein, pas twa jier letter yn [[2007]] waard de [[Sweden|Sweedske]] sjongeres [[Anette Olzon]] presentearre as de nije sjongeres hoewol't Olzon net lyk as Turunen in [[Sopraan (sjongstim)|sopraan]] is. Olzon waard [[1 oktober]] [[2012]] op har beurt wilens in toernee yn amearika ek ûntslein. De [[Nederlân|Nederlânske]] sjongeres [[Floor Jansen]], waard holderdebolder ynflein om yn elk gefal it toernee ôf meitsje te kinnen<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vhExkmWKMEU Please Learn the setlist in 48 hours]</ref>. In jier letter yn oktober [[2013]] waard bekend dat Jansen by de band bleau. Op [[6 augustus]] [[2014]] waard bekend dat drummer Nevalainen fanwegen sûnensproblemen net dielnimme soe oan it achtste album fan Nightwish. Hy waard ferfongen troch drummer [[Kai Hahto]] earder fan [[Wintersun (band)|Wintersun]]. Op [[15 july]] [[2019]], waard bekend dat Nevalainen definityf net werom komme soe efter de drumkit. Hahto waard hjirmei Nightwish's permaninte nije drummer. Yn [[2021]] waard bekent dat nei tweintich jier optreden mei de band, dat bassist [[Marko Hietala]] yn jannewaris 2021 ôfskied naam hie fan de band. Hy wurd by optredens ferfongen troch Wintersun bassist [[Jukka Koskinen]]. Yn augustus [[2022]] waard bekend makke dat Koskinen definityf de ferfanger waard fan Hietala<ref>[https://arrowlordsofmetal.nl/nightwish-officially-welcomes-bassist-jukka-koskinen/ {{en}} arrowlordsofmetal.nl 22-8-2022, NIGHTWISH officially welcomes bassist JUKKA KOSKINEN ]</ref>.Yn oktober [[2026]] makke Floor Jansen bekend te stoppen as sjongeres fan Nightwish.<ref>{{cite web|url=https://www.metalfan.nl/article.php?sid=27496|title= {{nl}} Floor Jansen verlaat Nightwish|publisher= Metalfan |access-date=16 oktober 2026}}
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Single(s)
|-
| [[Angels Fall First]]
| [[1 novimber]] [[1997]]
|rowspan=4|Spinefarm
|The Carpenter
|-
| [[Oceanborn]]
| [[7 desimber]] [[1998]]
|Sacrament of Wilderness,<br>[[Walking in the Air]] <small>''([[Howard Blake]] cover)''</small>,<br>[[Sleeping Sun]]
|-
| [[Wishmaster (album)|Wishmaster]]
| [[19 maaie]] [[2000]]
||[[The Kinslayer]],<br>Deep Silent Complete
|-
| [[Century Child]]
| [[24 maaie]] [[2002]]
|[[Ever Dream (liet fan Nightwish)|Ever Dream]],<br>[[Bless the Child]]
|-
| [[Once (album fan Nightwish)|Once]]
| [[7 juny]] [[2004]]
|rowspan=5| Nuclear Blast
| [[Nemo (liet fan Nightwish)|Nemo]],<br>[[Wish I Had an Angel]],<br>Kuolema Tekee Taiteilijan,<br>[[The Siren (liet fan Nightwish)|The Siren]]
|-
| [[Dark Passion Play]]
| [[26 septimber]] [[2007]]
|Amaranth,<br>Erämaan Viimeinen,<br>[[Bye Bye Beautiful]],<br>The Islander
|-
| [[Imaginaerum (album fan Nightwish)|Imaginaerum]]
| [[30 novimber]] [[2011]]
| [[Storytime (liet fan Nightwish)|Storytime]],<br>The Crow, the Owl and the Dove
|-
| [[Endless Forms Most Beautiful (album fan Nightwish)|Endless Forms Most Beautiful]]
| [[27 maart]] [[2015]]
| [[Élan]],<br>[[Endless Forms Most Beautiful (liet)|Endless Forms Most Beautiful]]
|-
| [[Human. :II: Nature.]]
| [[10 april]] [[2020]]
| Noise,<br>Harvest
|-
|}
===Live-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Label
|-
|From Wishes to Eternity
|[[27 novimber]] [[2001]]
|rowspan=2|Spinefarm
|-
|End of Innocence
|[[6 septimber]] [[2003]]
|-
|[[End of an Era]]
|[[1 juny]] [[2006]]
|rowspan=6|Nuclear Blast
|-
|Amaranth
|[[31 augustus]] [[2007]]
|-
|Made in Hong Kong<br>(and in Various Other Places)
|[[13 maart]] [[2009]]
|-
|[[Showtime, Storytime]]
|[[29 novimber]] [[2013]]
|-
|Vehicle of Spirit
|[[16 desimber]] [[2016]]
|-
|Decades:<br>Live in Buenos Aires
|[[6 desimber]] [[2019]]
|-
|Virtual Live Show from the Islanders Arms 2021
|[[11 maart]] [[2022]]
|Deggael
|}
===Kompilaasje-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op
|-
|Wishmastour 2000
|[[12 novimber]] [[2001]]
|-
|Tales from the Elvenpath
|[[18 oktober]] [[2004]]
|-
|Bestwishes
|[[9 maart]] [[2005]]
|-
|Highest Hopes:<br>The Best of Nightwish
|[[28 septimber]] [[2005]]
|-
|Amaranth
|[[22 augustus]] [[2007]]
|-
|The Sound of Nightwish Reborn
|[[5 septimber]] [[2008]]
|-
|Walking in the Air -<br>The Greatest Ballads
|[[27 maaie]] [[2011]]
|-
|Decades<br>(An Archive of Song 1996-2015)
|[[9 maart]] [[2015]]
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://www.metal-archives.com/bands/Nightwish/39 Metal Archives]
}}
[[Kategory:Finske metalband]]
[[Kategory:Band oprjochte yn 1996]]
[[Kategory:Nightwish| ]]
nd7y9yzki5yz60o84re2cjfts637ehm
1242608
1242606
2026-10-16T09:34:41Z
FreyaSport
40716
/* Skiednis */ sluitcode.
1242608
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks band
| band_namme = Nightwish
| ôfbylding = Nightwish in London, ON 2016 D.jpg
| ûnderskrift = ''Nightwish'', Londen 2016
| nasjonaliteit = {{FINnasj}}
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| sjenre = metal
| bestean = [[1996]] -
| record label = Spinefarm,<br>Nuclear Blast,
| manager =
| prizen =
| webside = [https://nightwish.com/ Nightwish.com]
| hjoeddeistige_leden =
| âld_leden = [[Tarja Turunen]] <small>''(sang)'' (1996-2005)</small><br>[[Anette Olzon]]<small> ''(sang)'' (2005-2012)</small><br>[[Sami Vänskä]] <small>''(bas)'' (1998-2001)</small><br>[[Jukka Nevalainen]] <small>''(drums)'' (1997-2019)</small><br>[[Marko Hietala]] <small>''(bas)'' (2001-2021)</small><br>[[Floor Jansen]]<small> ''(sang)'' (2012-2026)</small>
| funksje1 = sang
| lid1 =''Fakant''
| funksje2 = Uilleann pipes
| lid2 = [[Troy Donockley]]
| funksje3 = gitaar
| lid3 = [[Emppu Vuorinen]]
| funksje4 = drums
| lid4 = [[Kai Hahto]]
| funksje5 = toetsen
| lid5 = [[Tuomas Holopainen]]
| funksje6 = bas
| lid6 = [[Jukka Koskinen]]
| âldfunksje1 =
| âldlid1 =
}}
'''Nightwish''' is in [[Finlân|Finske]] [[metal]]band oprjochte yn [[1996]] yn [[Kitee]]. De band brocht yn [[1997]] syn debútalbum ''[[Angels Fall First]]'' út. De teksten fan de band gean benammen oer de [[leafde]], [[natoer]], [[astrology]], [[religy]] en [[fantasy]]. 'Nightwish hat njoggen studio-albums en njoggen live-albums útbrocht.
==Skiednis==
Nightswish waard yn 1996 oprjochte yn Kitee, troch toetsenist [[Tuomas Holopainen]], gitarist [[Emppu Vuorinen]] en sjongeres [[Tarja Turunen]], mei drummer [[Jukka Nevalainen]] en bassist [[Sami Vänskä]]. Nei it tredde album [[Wishmaster (album)|Wishmaster]] út [[2000]] waard bassist Vänskä ferfongen troch bassist en sjonger [[Marko Hietala]]. Yn [[2005]] waard sjongeres Turunen ûntslein, pas twa jier letter yn [[2007]] waard de [[Sweden|Sweedske]] sjongeres [[Anette Olzon]] presentearre as de nije sjongeres hoewol't Olzon net lyk as Turunen in [[Sopraan (sjongstim)|sopraan]] is. Olzon waard [[1 oktober]] [[2012]] op har beurt wilens in toernee yn amearika ek ûntslein. De [[Nederlân|Nederlânske]] sjongeres [[Floor Jansen]], waard holderdebolder ynflein om yn elk gefal it toernee ôf meitsje te kinnen<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vhExkmWKMEU Please Learn the setlist in 48 hours]</ref>. In jier letter yn oktober [[2013]] waard bekend dat Jansen by de band bleau. Op [[6 augustus]] [[2014]] waard bekend dat drummer Nevalainen fanwegen sûnensproblemen net dielnimme soe oan it achtste album fan Nightwish. Hy waard ferfongen troch drummer [[Kai Hahto]] earder fan [[Wintersun (band)|Wintersun]]. Op [[15 july]] [[2019]], waard bekend dat Nevalainen definityf net werom komme soe efter de drumkit. Hahto waard hjirmei Nightwish's permaninte nije drummer. Yn [[2021]] waard bekent dat nei tweintich jier optreden mei de band, dat bassist [[Marko Hietala]] yn jannewaris 2021 ôfskied naam hie fan de band. Hy wurd by optredens ferfongen troch Wintersun bassist [[Jukka Koskinen]]. Yn augustus [[2022]] waard bekend makke dat Koskinen definityf de ferfanger waard fan Hietala<ref>[https://arrowlordsofmetal.nl/nightwish-officially-welcomes-bassist-jukka-koskinen/ {{en}} arrowlordsofmetal.nl 22-8-2022, NIGHTWISH officially welcomes bassist JUKKA KOSKINEN ]</ref>.Yn oktober [[2026]] makke Floor Jansen bekend te stoppen as sjongeres fan Nightwish.<ref>{{cite web|url=https://www.metalfan.nl/article.php?sid=27496|title= {{nl}} Floor Jansen verlaat Nightwish|publisher= Metalfan |access-date=16 oktober 2026}}</ref>
== Diskografy ==
===Studio-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Label !! Single(s)
|-
| [[Angels Fall First]]
| [[1 novimber]] [[1997]]
|rowspan=4|Spinefarm
|The Carpenter
|-
| [[Oceanborn]]
| [[7 desimber]] [[1998]]
|Sacrament of Wilderness,<br>[[Walking in the Air]] <small>''([[Howard Blake]] cover)''</small>,<br>[[Sleeping Sun]]
|-
| [[Wishmaster (album)|Wishmaster]]
| [[19 maaie]] [[2000]]
||[[The Kinslayer]],<br>Deep Silent Complete
|-
| [[Century Child]]
| [[24 maaie]] [[2002]]
|[[Ever Dream (liet fan Nightwish)|Ever Dream]],<br>[[Bless the Child]]
|-
| [[Once (album fan Nightwish)|Once]]
| [[7 juny]] [[2004]]
|rowspan=5| Nuclear Blast
| [[Nemo (liet fan Nightwish)|Nemo]],<br>[[Wish I Had an Angel]],<br>Kuolema Tekee Taiteilijan,<br>[[The Siren (liet fan Nightwish)|The Siren]]
|-
| [[Dark Passion Play]]
| [[26 septimber]] [[2007]]
|Amaranth,<br>Erämaan Viimeinen,<br>[[Bye Bye Beautiful]],<br>The Islander
|-
| [[Imaginaerum (album fan Nightwish)|Imaginaerum]]
| [[30 novimber]] [[2011]]
| [[Storytime (liet fan Nightwish)|Storytime]],<br>The Crow, the Owl and the Dove
|-
| [[Endless Forms Most Beautiful (album fan Nightwish)|Endless Forms Most Beautiful]]
| [[27 maart]] [[2015]]
| [[Élan]],<br>[[Endless Forms Most Beautiful (liet)|Endless Forms Most Beautiful]]
|-
| [[Human. :II: Nature.]]
| [[10 april]] [[2020]]
| Noise,<br>Harvest
|-
|}
===Live-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Label
|-
|From Wishes to Eternity
|[[27 novimber]] [[2001]]
|rowspan=2|Spinefarm
|-
|End of Innocence
|[[6 septimber]] [[2003]]
|-
|[[End of an Era]]
|[[1 juny]] [[2006]]
|rowspan=6|Nuclear Blast
|-
|Amaranth
|[[31 augustus]] [[2007]]
|-
|Made in Hong Kong<br>(and in Various Other Places)
|[[13 maart]] [[2009]]
|-
|[[Showtime, Storytime]]
|[[29 novimber]] [[2013]]
|-
|Vehicle of Spirit
|[[16 desimber]] [[2016]]
|-
|Decades:<br>Live in Buenos Aires
|[[6 desimber]] [[2019]]
|-
|Virtual Live Show from the Islanders Arms 2021
|[[11 maart]] [[2022]]
|Deggael
|}
===Kompilaasje-albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op
|-
|Wishmastour 2000
|[[12 novimber]] [[2001]]
|-
|Tales from the Elvenpath
|[[18 oktober]] [[2004]]
|-
|Bestwishes
|[[9 maart]] [[2005]]
|-
|Highest Hopes:<br>The Best of Nightwish
|[[28 septimber]] [[2005]]
|-
|Amaranth
|[[22 augustus]] [[2007]]
|-
|The Sound of Nightwish Reborn
|[[5 septimber]] [[2008]]
|-
|Walking in the Air -<br>The Greatest Ballads
|[[27 maaie]] [[2011]]
|-
|Decades<br>(An Archive of Song 1996-2015)
|[[9 maart]] [[2015]]
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://www.metal-archives.com/bands/Nightwish/39 Metal Archives]
}}
[[Kategory:Finske metalband]]
[[Kategory:Band oprjochte yn 1996]]
[[Kategory:Nightwish| ]]
qdq496kx86t615mk0qwmyalixw8mbme
Floor Jansen
0
153116
1242607
1208309
2026-10-16T09:32:38Z
FreyaSport
40716
by de tiid brocht
1242607
wikitext
text/x-wiki
{{Sjonger of muzikant
| ôfbylding = Tuska 20130630 - Nightwish - 44.jpg
| ôfbyldingstekst = Floor Jansen (2013)
| ôfbyldingsbreedte =
| echte namme = Floor Jansen
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[21 febrewaris]] [[1981]]
| berteplak = [[Goirle]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| sjenre = Metal
| ynstrumint =
| sjongtaal = [[Ingelsk]]
| grutste hit(s) = Élan
| jierren aktyf = [[1995]]-no
| prizen =
| webside =
}}
'''Floor Jansen''' ([[Goirle]], [[21 febrewaris]] [[1981]]) is in [[Nederlân|Nederlânske]] [[Sjonger|sjongeres]].
Jansen song al fan [[1995]] ôf yn ferskate bandsjes ear't se fan [[1997]] oant begjin [[2009]] de sjongeres fan de Nederlânske metalband [[After Forever]] waard. Nei't dy band der mei ophâld, rjochte se de band [[ReVamp]] op. De band ReVamp gie mei pauze nei't Jansen oerwurke thús kaam te sitten. Jansen wie noch mar krapoan wersteld doe't se yn [[2012]] skille waard troch [[Nightwish]] of se by har ynfalle woe om't se harren sjongeres [[Anette Olzon]] ûntslein hiene, sa't se it toernee al ôf meitsje koene. Fan [[2013]] ôf makke Floor offisjeel diel út fan Nightwish, dat betsjutte ek it ein fan ReVamp.
Yn [[2019]] hie Jansen yn Nederlân in hit mei [[Henk Poort]] as gefolch fan har dielname oan it telefyzjeprogramma "Beste Zangers". Fierders wie Jansen yn [[2010]] en [[2013]] te sjen yn it programma "De tiende van Tijl". Yn oktober [[2026]] makke Floor Jansen bekend op te hâlden as sjongeres fan Nightwish. <ref>{{cite web|url=https://www.metalfan.nl/article.php?sid=27496|title= {{nl}} Floor Jansen verlaat Nightwish|publisher= Metalfan |access-date=16 oktober 2026}}</ref>
Floor Jansen is troud mei de Sweedske drummer [[Hannes Van Dahl]]. Tegearre ha se twa bern.
== Diskografy ==
===Albums===
{| class="wikitable"
|- align="left"
! Album !! Utbrocht op !! Band !! Single(s)
|-
|Prison of Desire
|[[21 april]] [[2000]]
|rowspan=5|[[After Forever]]
|Follow in the Cry
|-
|Decipher
|[[27 desimber]] [[2001]]
|Emphasis / Who Wants to Live Forever,<br>Monolith of Doubt
|-
|Invisible Circles
|[[25 maart]] [[2004]]
|Digital Deceit
|-
|Remagine
|[[8 septimber]] [[2005]]
|Being Everyone
|-
|After Forever
|[[20 april]] [[2007]]
|Energize Me,<br>Equally Destructive
|-
|ReVamp
|[[28 maaie]] [[2010]]
|Rowspan=2|[[ReVamp]]
|
|-
|Wild Card
|[[23 augustus]] [[2013]]
|The Anatomy of a Nervous Breakdown:<br>On the Sideline
|-
| [[Endless Forms Most Beautiful (album fan Nightwish)|Endless Forms Most Beautiful]]
| [[27 maart]] [[2015]]
| [[Nightwish]]
| [[Élan]],<br>[[Endless Forms Most Beautiful (liet)|Endless Forms Most Beautiful]]
|-
|Northward
|[[19 oktober]] [[2018]]
|[[Northward]]
|While love died
|-
| [[Human. :II: Nature.]]
| [[10 april]] [[2020]]
| [[Nightwish]]
| Noise,<br>Harvest
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://www.metal-archives.com/artists/Floor_Jansen/3767 Metal Archives, Floor Jansen]
{{Commonscat|Floor Jansen}}
}}
{{DEFAULTSORT:Jansen, Floor}}
[[Kategory:Nederlânsk sjonger]]
[[Kategory:Nederlânsk metalartyst]]
[[Kategory:Nederlânsk lietsjeskriuwer]]
[[Kategory:Dielnimmer oan in Nederlânsk realitytelefyzjeprogramma]]
[[Kategory:Brabânsk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1981]]
[[Kategory:Nightwish]]
m333qo32etfxes278s1bvzpqeyx2rqy
Fryske Steateferkiezings 2023
0
189671
1242577
1242554
2026-10-15T21:15:24Z
Klaasgroen
50943
/* Keazen leden en deputearren */ opkluter, simpeler makke data
1242577
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks Ferkiezing
| foarige ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]
| folgjende ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2027|2027]]
| lân = Frisian_flag.svg
| lânlink = Fryslân
| datum = 15 maart 2023
| parlemint = [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]]
| tal sitten = 43
| mearderheid = 22
| oantsjutting = Bewâldslju
| oantal = 5 deputearren
| opkomst = 65,6% {{opgong}} 6,5%
| formaasjewinner = [[BoerBoargerBeweging|BBB]]
| nij kabinet = [[Kolleezje-Brok II|Brok II]]
| earder kabinet = [[Kolleezje-Brok I|Brok I]]
| begjin regearperioade = 19 july 2023
| kaart-ferkiezingsútslaggen = Fryske Steateferkiezings 2023.svg
| tekst by kaart = Selektearre kandidaten de gemeente
}}
{{Balkendiagram
| width = 275px
| float = right
| title = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| widthl = 60px
| left = Partij
| barwidth = 155px
| middle = Sitten
| widthr = 60px
| right = Ferskil
| caption = Risseltaten fan lofts nei rjochts, ferlike mei [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]|
| bars =
{{Balken Sitferdieling|[[PvdD]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|1|1|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[SP]]|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[GL]]|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|3|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PvdA]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|5|6|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[D66]]|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|1|2|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CU]]|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FNP]]|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|4|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[CDA]]|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|4|8|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PBF]]|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[BBB]]|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|14|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[VVD]]|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|3|4|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[JA21]]|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|1|0|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[PVV]]|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|2|3|14}}
{{Balken Sitferdieling|[[FvD]]|#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}|1|6|14}}
}}
De '''Fryske Steateferkiezings 2023''' binne de [[Ferkiezing|ferkiezings]] foar it [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] dy't op woansdei [[15 maart]] [[2023]] holden waarden. Mei dizze ferkiezings waarden de leden keazen fan de [[Provinsjale Steaten]], de [[folksfertsjintwurdiging]] fan [[Fryslân]] en it heechste bestjoerlik orgaan binnen de [[provinsje]].<ref name=":8">[https://www.fryslan.frl/fy/provinsjale-steaten Fryslân.frl - Provinsjale Steaten]</ref>
==Dielnimmende partijen==
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! colspan="2" |List
! Partij
! Listlûker
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 1
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:CDA_logo.svg|40px]]
| [[Kristen Demokratysk Appèl]]
| [[Friso Douwstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 2
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Forum_voor_Democratie_logo.svg|40px]]
| [[Foarum foar Demokrasy]]
| [[Albert van Dijk]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 3
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:PvdA_logo_(2018–present).svg|40px]]
| [[Partij fan de Arbeid]]
| [[Edou Hamstra]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 4
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:VVD_logo_(2009–2020).svg|40px]]
| [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy]]
| [[Avine Fokkens-Kelder]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 5
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:FNP_logo.png|40px]]
| [[Fryske Nasjonale Partij]]
| [[Sijbe Knol]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 6
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:GroenLinks_logo_(1994–present).svg|40px]]
| [[GrienLinks]]
| [[Charda Kuipers]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 7
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:ChristenUnie_logo.svg|40px]]
| [[KristenUny]]
| [[Matthijs de Vries]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 8
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_Freedom_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Frijheid]]
| [[Max Aardema]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 9
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Socialistische_Partij_(nl_2006)_Logo.svg|40px]]
| [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|Sosjalistyske Partij]]
| [[Hanneke Goede]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 10
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:D66_logo_(2019–present).svg|40px]]
| [[Demokraten 66]]
| [[Danny van der Weijde-Hoogstad]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 11
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_the_Animals_logo.svg|40px]]
| [[Partij foar de Bisten]]
| [[Menno Brouwer]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 13
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:JA21_logo.svg|40px]]
| [[JA21|It Júste Antwurd 21]]
| [[Maarten Goudzwaard]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 15
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:Provinciaal_Belang_Fryslân_logo.png|40px]]
| [[Provinsjaal Belang Fryslân]]
| [[Sandra de Jong-Snip]]
|-
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 17
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BoerBurgerBeweging_logo.svg|40px]]
| [[BoerBoargerBeweging]]
| [[Abel Kooistra]]
|-
! colspan="4" |<span class="mw-customtoggle-12 mw-customtoggle-14 mw-customtoggle-16">Partijen sûnder úteinlike fertsjintwurdiging [<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|- id="mw-customcollapsible-12" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 12
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:50PLUS_(nl)_Logo.svg|40px]]
| [[50PLUS]]
| [[Herman Nota]]
|- id="mw-customcollapsible-14" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 14
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:BVNL_logo_(2023–present).svg|40px]]
| [[Belang fan Nederlân]]
| [[Johan Talsma]]
|- id="mw-customcollapsible-16" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 16
| style="height:40px;" | [[Ofbyld:AWP_logo_2022.png|40px]]
| [[Algemiene Wetterskipspartij]]
| [[Frans de Graaf]]
|}
== Oanrin ==
De oanrin nei dizze ferkiezings waard sterk kleure troch it [[Stikstofkrisis yn Nederlân|stikstofdossier]]. De plannen fan it kabinet om de útstjit drastysk te ferminderjen rekke de agraryske mienskip djip, en yn in provinsje dêr’t boeren in grutte rol spylje, waard dat fuortendaliks field. De [[Boereprotesten yn Nederlân (2019-no)|boereprotesten]] fan de jierren dêrfoar hiene in duorsum spoar lutsen, mei in groeiend gefoel ûnder in part fan de befolking dat de polityk te fier fan it plattelân ôf stie. Dat gefoel waard in wichtige motor yn de politike ferskowingen dy’t yn de oanrin nei de ferkiezings sichtber waarden.<ref name=":9">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1197285/friezen-yn-mearderheid-tsjin-lanlike-stikstofbelied Friezen yn mearderheid tsjin lanlike stikstofbelied - Omrop Fryslân]</ref>
[[Foarum foar Demokrasy]], dat yn 2019 noch in grutte lanlike oerwinning helle hie, rekke yn en nei de [[Koroanafiruspandemy|koronajierren]] yntern fersnipele. Skandalen, ôfskiedingen en ideologyske ferskowingen soargen foar in delgong yn stipe, ek yn Fryslân. It útienfallen fan de partij makke romte foar nije bewegingen om dy kiezers op te fangen, en in grut part fan dy romte waard ynnommen troch de [[BoerBoargerBeweging]]. De BBB koe him profilearje as de stim fan boeren en plattelânsbewenners dy’t har net heard fielden troch de tradisjonele partijen. De partij groeide yn de peilingen moanne nei moanne, en waard yn Fryslân al gau sjoen as de nije rjochtse belofte dy’t de ûnfrede oer it stikstofbelied en it wantrouwen yn de oerheid in politike foarm joech.
Tagelyk bleaunen oare tema's op de aginda stean, lykas de takomst fan it Fryske [[lânskip]], de fraach hoe't sinne- en wynenerzjy in plak krije moasten, de posysje fan it [[Frysk]] yn [[Underwiis|ûnderwiis]] en oerheid, wentebou, kultuerjilden en de ekonomyske útdagings fan in fergriizgjende provinsje. Mar yn de praktyk waarden dy ûnderwerpen faak oerskaad troch de gruttere lanlike diskusjes dy't de ferkiezings dominearren. De kampanje waard dêrom in mjuks fan regionale belangen en lanlike ûnfrede, mei BBB as opkommende krêft.<ref name=":9" />
Op lofts wie der diskusje oer mooglike gearwurking tusken [[GrienLinks]] en [[Partij fan de Arbeid]]. Lanlik waard praat oer fierdere ôfstimming tusken beide partijen, mei it each op de fersnipeling. Yn Fryslân wie der in soad twifel oer sa’n gearwurking: binnen beide partijen waarden sawol strategyske foardielen as neidielen beneamd. Uteinlik keazen de partijen foar aparte listen, mar de diskusje oer gearwurking gong ek nei de ferkiezings ta troch.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1195026/lutz-jacobi-tsjin-fuzje-pvda-en-grienlinks-it-is-top-down-dat-steurt-my-freeslik Lutz Jacobi tsjin fúzje PvdA en GrienLinks: "It is top-down, dat steurt my freeslik" - Omrop Fryslân]</ref>
==Utslach==
{{Sitferdieling
| koptekst = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|PvdD|SP|GL|PvdA|D66|CU|FNP|CDA|PBF|BBB|VVD|JA21|PVV|FVD
| PvdD = 1
| SP = 1
| GL = 3
| PvdA = 5
| D66 = 1
| CU = 2
| FNP = 4
| CDA = 4
| PBF = 1
| BBB = 14
| VVD = 3
| JA21 = 1
| PVV = 2
| FVD = 1
}}
Op 23 maart 2023 waard yn in iepenbiere sitting fan it sintraal stimburo yn Ljouwert de definitive útslach fêststeld.<ref>[https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/adviezen-en-publicaties/proces-verbalen/2023/3/27/proces-verbaal-uitslag-verkiezing-provinciale-staten-fryslan-2023 Proces-verbaal uitslag verkiezing Provinciale Staten Fryslân 2023]</ref> De [[BoerBoargerBeweging|BBB]] waard mei 94.458 stimmen (goed foar 27,86 prosint fan de jildige stimmen) de grutste partij. Dêrmei kaam de partij út it neat yn de Steaten mei 14 sitten. De [[PvdA]] einige as twadde mei 36.023 stimmen en fiif sitten. It [[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]] en de [[Fryske Nasjonale Partij|FNP]] folgen mei respektivelik mei elk fjouwer sitten. De [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]] en [[GL]] behellen elk trije sitten. [[KristenUny|CU]] en [[Partij foar de Frijheid|PVV]] krigen beide twa sitten. [[Foarum foar Demokrasy|FVD]], [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]], [[Partij foar de Dieren|PvdD]], [[D66]], [[JA21]] en [[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]] hellen elk ien sit. [[BVNL]], [[50PLUS|50+]] en [[Algemiene Wetterskipspartij|AWP]] bleaunen ûnder de [[kiesdrompel]] en behellen gjin sit.
Yn ferliking mei de foarige ferkiezings liet benammen BBB in sterke groei sjen, wylst FVD dúdlikerwize fiif sitten ferlear. Ek it CDA helle fjouwer minder sitten as by de foarige ferkiezings.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Ferkiezingsútslach Fryske Steateferkiezings 2023
|-
! colspan="2" | Partij
! Stimmen
! %
!+/-
! style="color: lightgray" | [[Evenredich oanpart|E.O.]]
! style="color: lightgray" | [[D'hondt-metoade|D.H.]]
! Sitten
! +/-
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | BBB
| 94.458
| 27,9%
| align="right" |{{opgong}} 27,9%
| style="color: lightgray" | 12,38
| style="color: lightgray" | 14,<s>00</s><ref name=":10" />
| 14
| {{opgong}} 14
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PvdA
| 36.023
| 10,6%
| align="right" |{{delgong}} 2,8%
| style="color: lightgray" | 4,72
| style="color: lightgray" | 5,<s>34</s>
| 5
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CDA
| 29.669
| 8,7%
| align="right" |{{delgong}} 7,9%
| style="color: lightgray" | 3,89
| style="color: lightgray" | 4,<s>40</s>
| 4
| {{delgong}} 4
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |FNP
| 27.298
| 8,1%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 3,58
| style="color: lightgray" | 4,<s>05</s>
| 4
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | VVD
| 22.843
| 6,7%
| align="right" |{{delgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 2,99
| style="color: lightgray" | 3,<s>39</s>
| 3
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |GL
| 22.181
| 6,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,1%
| style="color: lightgray" | 2,91
| style="color: lightgray" | 3,<s>29</s>
| 3
| {{stagnaasje}}
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |CU
| 17.883
| 5,3%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 2,34
| style="color: lightgray" | 2,<s>65</s>
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |PVV
| 15.102
| 4,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,3%
| style="color: lightgray" | 1,98
| style="color: lightgray" | 2,<s>24</s>
| 2
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | FVD
| 12.366
| 3,6%
| align="right" |{{delgong}} 9,8%
| style="color: lightgray" | 1,62
| style="color: lightgray" | 1,<s>83</s>
| 1
| {{delgong}} 5
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | SP
| 11.724
| 3,5%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
| style="color: lightgray" | 1,54
| style="color: lightgray" | 1,<s>74</s>
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PvdD
| 11.402
| 3,4%
| align="right" |{{opgong}} 0,1%
| style="color: lightgray" | 1,49
| style="color: lightgray" | 1,<s>69</s>
| 1
| {{stagnaasje}}
|-
! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | D66
| 11.237
| 3,3%
| align="right" |{{delgong}} 0,8%
| style="color: lightgray" | 1,47
| style="color: lightgray" | 1,<s>67</s>
| 1
| {{delgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | JA21
| 9.096
| 2,7%
| align="right" |{{opgong}} 2,7%
| style="color: lightgray" | 1,19
| style="color: lightgray" | 1,<s>35</s>
| 1
| {{opgong}} 1
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
| align="left" | PBF
| 6.891
| 2,0%
| align="right" |{{opgong}} 0,2%
| style="color: lightgray" | 0,90
| style="color: lightgray" | 1,<s>02</s>
| 1
| {{opgong}} 1
|-
! colspan="2" |Effektive stimmen
!328.173
!96,8%
!-
! style="color: lightgray" | 43
! style="color: lightgray" | 48,64
!43
!0
|- id="mw-customcollapsible-BVNL" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}" |
| align="left" | BVNL
| 6.033
| 1,8%
| align="right" |{{opgong}} 1,8%
|
|
|
|
|- id="mw-customcollapsible-50+" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}" |
| align="left" | 50+
| 2.903
| 0,9%
| align="right" |{{delgong}} 1,7%
|
|
|
| {{delgong}} 1
|- id="mw-customcollapsible-AWP" class="mw-collapsible mw-collapsed";"
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}" |
| align="left" | AWP
| 1.971
| 0,6%
| align="right" |{{opgong}} 0,6%
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |Fergriemde stimmen
!10.907
!3,2%
! colspan="5" rowspan="2" |<span class="mw-customtoggle-BVNL mw-customtoggle-50+ mw-customtoggle-AWP">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span>
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!100%
|}
=== Metoade ===
De 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân waarden ferdield mei de [[D'Hondt-metoade]]. Dizze metoade hie in fiktive parlemintsgrutte fan 48,64 sitten nedich om de 43 hiele sitten te ferdielen. Troch dizze ferdielmetoade krige de BoerBurgerBeweging 14 sitten tawezen. Dat binne der twa mear as je mei in strikt [[evenredich oanpart|evenredige oanpart]] fan 12,38 sitten ferwachtsje soe. Dit gong ten koste fan Foarum foar Demokrasy (1,62 sitten) en de Sosjalistyske Partij (1,54 sitten) dy't beide ien sit krigen ynstee fan twa.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Oare saken
! colspan="2" |Kiesgerjochtigden
!519.118
!100%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Net-stimmers|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Net opkaam
|178.464
|34,4%
|-
! colspan="2" |Opkomst
!340.654
!65,6%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Oars|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Ûnjildich
|730
|0,14%
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Blanko|tsjuster|NL}}" |
| align="left" |Blanko
|844
|0,16%
|-
! colspan="2" |Jildige stimmen
!339.080
!65,3%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdieler'''
|7.885,58<ref>De kiesdieler wurdt bepaald troch it oantal jildige stimmen fan 399.080 te dielen troch it totale oantal fan 43 sitten.</ref>
|1,5%
|-
| colspan="2" |'''Kiesdrompel'''
|6.747,00<ref name=":10">De lêste en 43e sit neffens de D'Hondt-metoade komt út op de 14e sit fan de BBB. De kiesdrompel wurdt dus fêststeld op 94.458 / 14 = 6.747,00.</ref>
|1,3%
|-
| colspan="2" |'''Foarkarsdrompel'''
|1.971,40<ref name=":0">De foarkarsdrompel wurdt bepaald troch 25% fan de kiesdieler te nimmen.</ref>
|0,38%
|}
== Utslach de gemeente ==
De útslach lit sjen dat de BBB yn alle gemeenten de grutste partij waard. Benammen yn de Stellingwerven wie de stipe grut, mei sa'n 41% fan de effektive stimmen. Ek yn De Fryske Marren, Noardeast-Fryslân, Opsterlân, Dantumadiel, Achtkarspelen en op de Waadeilannen kaam de partij boppe de 30%. Allinnich yn Ljouwert bleau BBB mei 18% dúdlik ûnder it provinsjaal gemiddelde.
Yn de stêd Ljouwert wie it byld sawisa mear ferspraat. Dêr hellen PvdA en GrienLinks relatyf hege persintaazjes fan respektivelik 16 en 12 persint. Ek SP, D66 en PvdD diene it dêr relatyf goed yn ferliking mei oare gemeenten. Ek op de Waadeilannen helle de PvdA mei 18% in relatyf hege skoare. De FNP liet benammen yn Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke in sterke posysje sjen, mei oandielen fan boppe de 10%. It CDA behelle benammen yn de [[Fryske Wâlden|Wâlden]] rûn de 11%, ûnder mear yn Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân.
Opfallend wie fierder it relatyf hege oandiel fan de KristenUny yn Dantumadiel, Achtkarspelen en Smellingerlân, dêr’t de partij minstens 10% fan de stimmen krige. De PVV helle yn guon gemeenten, lykas Achtkarspelen, Dantumadiel en Harns, boppe de 6 persint. Op It Hearrenfean hellen benammen de liberale partijen VVD en D66 in heger oandiel as yn in soad oare gemeenten en de VVD skoarde ek op de Waadeilannen en yn Harns heech.
Oer it generaal is der in ferskil te sjen tusken de mear ferstedske gemeenten en it plattelân. Yn Ljouwert, Smellingerlân ([[Drachten]]), It Hearrenfean en Harns bleau it stimpersintaazje fan BBB efter by dat yn in protte plattelânsgemeenten, wylst oare partijen dêr relatyf sterker foar it ljocht kamen.
{| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center; font-size:90%;"
|+[[Ideaaloanpart|Evenredich Oanpart]] de gemeente (op folchoarder fan lofts nei rjochts)
! colspan="2" |
{| width="100%"
| width="15" |
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Dieren|PvdD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|[[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|[[GrienLinks|GL]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|[[Partij fan de Arbeid|PvdA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|[[Demokraten 66|D66]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|[[KristenUny|CU]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|[[Fryske Nasjonale Partij|FNP]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|[[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|[[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|[[BoerBoargerBeweging|BBB]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|[[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|[[JA21]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Frijheid|PVV]]}}
|{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}|[[Foarum foar Demokrasy|FVD]]}}
|}
|-
| style="width:195px; text-align:left;" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:5.42%%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.71%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:12.06%;" |'''5,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:15.91%;" |'''6,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:5.05%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.16%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:6.85%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.27%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.66%;" |''',7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:18.02%;" |'''7,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.68%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.22%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.40%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |'''1,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.01%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.65%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.70%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:11.07%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.64%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.07%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:5.94%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.89%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:3.18%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:22.67%;" |'''9,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.35%;" |'''1,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.39%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.62%;" |'''2,0'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.95%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.18%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.98%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.89%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:6.52%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.81%;" |'''5,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.27%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.44%;" |''',6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:27.72%;" |'''11,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:5.71%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.36%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |'''1,4'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.66%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:7.35%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.60%;" |'''5,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:4.66%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:7.45%;" |'''3,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.10%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.79%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:25.52%;" |'''11,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:9.24%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.64%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.74%;" |'''1,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.02%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.03%;" |'''4,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.44%;" |'''1,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.30%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.87%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.23%;" |'''13,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.59%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.49%;" |'''1,5'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.34%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.70%;" |'''2,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.61%;" |'''4,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.69%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.87%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.44%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:10.51%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |''',9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:29.84%;" |'''12,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.59%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.81%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |'''1,5'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.53%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.51%;" |'''2,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.72%;" |'''5,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.26%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.72%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.48%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.76%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:24.61%;" |'''10,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:8.81%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.38%;" |'''1,9'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.06%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.84%;" |'''4,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.75%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.02%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.41%;" |'''4,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.75%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.90%;" |''',8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:32.56%;" |'''14,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.04%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |''',9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.94%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.45%;" |'''1,5'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.87%;" |''',8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.90%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.43%;" |'''1,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.86%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.63%;" |''',7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:11.55%;" |'''5,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.19%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.46%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.21%;" |''',5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:33.47%;" |'''14,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.51%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.27%;" |'''1,8'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.85%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.55%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.13%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.73%;" |''',7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.76%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:12.26%;" |'''5,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.10%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.27%;" |''',5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:34.66%;" |'''14,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:4.52%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.65%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.68%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.76%;" |'''1,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.22%;" |'''2,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:17.53%;" |'''7,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.99%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |''',8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |'''1,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:4.34%;" |'''1,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.65%;" |'''13,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.09%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:2.14%;" |''',9'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.56%;" |'''0,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.16%;" |'''0,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.89%;" |'''3,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |''',6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.21%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.13%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |''',6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.91%;" |'''13,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.88%;" |'''1,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.03%;" |'''0,9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:7.70%;" |'''3,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:6.12%;" |'''2,6'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.52%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.39%;" |'''1,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.95%;" |'''2,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.31%;" |'''3,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |'''1,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.62%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.16%;" |'''4,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.57%;" |'''4,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |''',8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:35.21%;" |'''15,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.84%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.14%;" |'''1,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |'''1,5'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.12%;" |'''1,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |'''1,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.30%;" |'''4,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.58;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.44%;" |'''1,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.78%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.74%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.18%;" |''',9'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.55%;" |'''2,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |'''1,5'''
|}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" |
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.67%;" |'''1,6'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |'''1,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.82%;" |'''2,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.77%;" |'''3,8'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.80%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:2.70%;" |'''1,2'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |'''1,0'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.11%;" |'''3,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.48%;" |'''1,1'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.60%;" |'''17,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.91%;" |'''3,4'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.41%;" |'''1,5'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.37%;" |'''2,3'''
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.65%;" |'''1,6'''
|}
|-
! [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!
{| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;"
|- style="color:white;"
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.47%;" |1,5
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.57%;" |1,5
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.76%;" |2,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.98%;" |4,7
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.42%;" |1,5
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |2,3
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:8.32%;" |3,6
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.04%;" |3,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.10%;" |,9
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:28.78%;" |12,4
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.96%;" |3,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.77%;" |1,2
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.60%;" |2,0
| style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |1,6
|}
|}
== Formaasje ==
{{Sitferdieling
| koptekst = Deputearre Steaten [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023
| byskrift = sitten
| lân = NL
| float = right
| kolommen = ja
|Lofts|CU|FNP|CDA|BBB|Rjochts
| Lofts = 11
| FNP = 4
| CU = 2
| CDA = 4
| BBB = 14
| Rjochts = 8
}}
De ferkenner wie [[Chris Stoffer]] fan de SGP dy't op 22 maart begûn.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200320/alle-steatefraksjes-akkoart-mei-foardracht-chris-stoffer-as-ferkenner Omrop Fryslân - Alle Steatefraksjes akkoart mei foardracht Chris Stoffer as ferkenner]</ref> De partijleaze [[boargemaster]] fan [[Achtkarspelen|Achterkarspelen]] [[Oebele Brouwer]] waard dêrnei op 5 april foardroegen as formateur.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1201145/oebele-brouwer-formateur-foar-nije-provinsjale-koalysje Omrop Fryslân - Oebele Brouwer formateur foar nije provinsjale koälysje]</ref> De formaasje fan in nij kolleezje fan Deputearre Steaten ferrûn dêrnei net sûnder swierrichheden. Yn earste ynstânsje waard de [[Partij fan de Arbeid]] by de ûnderhannelings behelle, mar dy partij luts har op 20 juni werom út de beëage koälysje.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1211811/formaasje-nije-provinsjebestoer-rint-fest-pvda-stapt-ut-underhannelings Omrop Fryslân - Formaasje nije provinsjebestoer rint fêst; PvdA stapt út ûnderhannelings]</ref> De reden hjirfoar wiene de soargen oer foarnommen besunigings op natoer en kultuer.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212079/pvda-gewest-fryslan-stipet-beslut-hamstra-om-ut-koalysje-te-stappen Omrop Fryslân - PvdA-gewest Fryslân stipet beslút Hamstra om út koälysje te stappen]
</ref> Op 23 juni waard oanjûn dat de PvdA ferfongen waard troch de FNP.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212033/fnp-ferfangt-pvda-by-koalysje-underhannelingen-vvd-bot-teloarsteld Omrop Fryslân - FNP ferfangt PvdA by koälysje-ûnderhannelingen, VVD bot teloarsteld]</ref>
Op 13 july wiene de fiif beëage deputearren bekend.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214199/fryslan-hat-it-jongste-kolleezje-fan-deputearre-steaten-fan-nederlan-dit-binne-se Fryslân hat it jongste kolleezje fan Deputearre Steaten fan Nederlân: dit binne se - Omrop Fryslân]</ref> Nei in formaasje fan rom fjouwer moannen waard der in nij [[Kolleezje fan Deputearre Steaten]] foarme besteande út de [[BoerBoargerBeweging|BoerBurgerBeweging]], it [[CDA]], de [[Fryske Nasjonale Partij]] en de [[KristenUny]]. Dizze sintrum-rjochtse koälysje hie meïnoar in mearderheid fan 24 fan de 43 sitten yn de Fryske Steaten. It koalysje-akkoart mei de titel 'Oparbeidzje foar Fryslân' waard op 19 july 2023 presintearre.<ref name=":2">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214539/romme-mearderheid-foar-de-fiif-deputearren-mar-ek-grutte-soargen-oer-provinsjale-finansjes Omrop Fryslân - Romme mearderheid foar de fiif deputearren, mar ek grutte soargen oer provinsjale finânsjes]
</ref>
== Keazen leden ==
De kiesdrompel foar kandidaten waard mei 25% fan de kiesdieler fêststeld op 1.972 stimmen.<ref name=":0" /> Hjirtroch waarden 24 kandidaten mei foarkarsstimmen selektearre en 19 fia de listfolchoarder. Femke Wiersma fan de BBB stie as listtriuwer op in 28e plak, maar waard streekrjocht ferkeazen troch stipe fan 8.206 stimmers. Dochs naam se har sit net yn om't se inkeld kandidaat-deputearre wurde woe.<ref name=":1">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200401/definitive-utslach-steateferkiezingen-bekend-dit-binne-de-43-steateleden Definitive útslach Steateferkiezingen bekend: dit binne de 43 Steateleden - Omrop Fryslân]</ref> Frederique Kosse behelle 2.426 foarkarsstimmen, mar kaam net yn ’e Steaten om't de [[Partij foar de Bisten]] net genôch stimmen helle hie foar in twadde sit. De earste 43 leden fan de Fryske Steaten waarden op [[29 maart]] [[2023]] ynstallearre.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200722/fryske-steateleden-ynstallearre-harkje-nei-inoar-en-meitsje-ferbining Omrop Fryslân - Fryske Steateleden ynstallearre: "Harkje nei-inoar en meitsje ferbining"]</ref><ref name=":1" />
{| class="wikitable sortable" width="100%" style="font-size:95%;"
|+Oersjoch fan de keazen leden
! colspan="3" |Fraksje (#)
!Namme
!Wenplak
!Gemeente
!Stimmen
!Seleksje
!M/F
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |1
|{{SortNamme|Abel|Kooistra}}
|Wergea
|Ljouwert
|54.276
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |2
|{{SortNamme|Auke|Talsma}}
|Dronryp
|Waadhoeke
|4.209
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |3
|{{SortNamme|Dieuwke|Bakker}}
|Menaam
|Waadhoeke
|6.499
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |4
|{{SortNamme|Harm|Wiegersma}}
|Rinsumageast
|Dantumadiel
|2.577
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |5
|{{SortNamme|Robert|Lenes}}
|Rottum
|De Fryske Marren
|1.041
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |6
|{{SortNamme|Froukje de|Jong-Krap}}
|Sint Anne
|Waadhoeke
|2.132
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |7
|{{SortNamme|Freerk|Abma}}
|De Gordyk
|Opsterlân
|2.067
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |8
|{{SortNamme|Natalie|Nauta}}
|Tersoal
|Súdwest-Fryslân
|1.006
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |9
|{{SortNamme|Ursela|Lolkema}}
|Ousternijegea
|De Fryske Marren
|782
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |10
|{{SortNamme|Carin|Stam}}
|Aldehaske
|De Fryske Marren
|749
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |11
|{{SortNamme|Jan|Porsius}}
|Haskerdiken
|It Hearrenfean
|399
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |12
|{{SortNamme|Cor|Keuning}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|1.132
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |13
|{{SortNamme|Debora|Helfferich-Zijlstra}}
|Jelsum
|Ljouwert
|354
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |14
|{{SortNamme|Oene|Marinus}}
|Bakkefean
|Opsterlân
|1.236
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" |
|BBB
| align="right" |28
|{{SortNamme|Femke|Wiersma}}
|Holwert
|Noardeast-Fryslân
|8.206
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |1
|{{SortNamme|Edou|Hamstra}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|21.347
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Christa|Oosterbaan}}
|West-Skylge
|Skylge
|3.254
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Klaas|Zwart}}
|Snakkerbuorren
|Ljouwert
|774
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Jaap|Stalenburg}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|767
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" |
|PvdA
| align="right" |5
|{{SortNamme|Daan|Olivier}}
|It Hearrenfean
|It Hearrenfean
|420
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |1
|{{SortNamme|Friso|Douwstra}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|18.005
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |2
|{{SortNamme|Aebe|Aalberts}}
|Damwâld
|Dantumadiel
|894
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |3
|{{SortNamme|Karin van der|Velde-Ronda}}
|Nyegea
|Smellingerlân
|2.914
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" |
|CDA
| align="right" |4
|{{SortNamme|Martin|Kruis}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|546
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |1
|{{SortNamme|Sijbe|Knol}}
|Sint Anne
|Waadhoeke
|11.623
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |2
|{{SortNamme|Dinie|Visser}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|4.767
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |3
|{{SortNamme|Fedde|Breeuwsma}}
|Dokkum
|Noardeast-Fryslân
|649
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" |
|FNP
| align="right" |4
|{{SortNamme|Sita|Land-Dotinga}}
|Surhuzum
|Achtkarspelen
|1.050
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Avine|Fokkens-Kelder}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|15.882
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |2
|{{SortNamme|Eric ter|Keurs}}
|Drachten
|Smellingerlân
|1.319
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" |
|VVD
| align="right" |3
|{{SortNamme|Martijn|Brands}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|578
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |1
|{{SortNamme|Charda|Kuipers}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|13.820
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |2
|{{SortNamme|Jochem|Knol}}
|Beetstersweach
|Opsterlân
|794
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" |
|GL
| align="right" |3
|{{SortNamme|Elsa van der|Hoek}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|1.726
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |1
|{{SortNamme|Matthijs de|Vries}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|10.615
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |2
|{{SortNamme|Margreet|Jonker}}
|Westergeast
|Noardeast-Fryslân
|2.024
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" |
|CU
| align="right" |3
|{{SortNamme|Jantsje van der|Veen-Zeilstra}}
|Eastermar
|Tytsjerksteradiel
|949
|Listfolchoarder
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |1
|{{SortNamme|Max|Aardema}}
|Drachten
|Smellingerlân
|11.960
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" |
|PVV
| align="right" |2
|{{SortNamme|Harrie|Graansma}}
|Boelensloane
|Achtkarspelen
|643
|Listfolchoarder
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" |
|FVD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Albert van|Dijk}}
|Stroobos
|Achtkarspelen
|6.980
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" |
|SP
| align="right" |1
|{{SortNamme|Hanneke|Goede}}
|Snits
|Súdwest-Fryslân
|8.081
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" |
|PvdD
| align="right" |1
|{{SortNamme|Menno|Brouwer}}
|Burgum
|Tytsjerksteradiel
|5.147
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" |
|D66
| align="right" |1
|{{SortNamme|Danny van der|Weijde-Hoogstad}}
|Lippenhuzen
|Opsterlân
|5.555
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" |
|JA21
| align="right" |1
|{{SortNamme|Maarten|Goudzwaard}}
|Ljouwert
|Ljouwert
|6.182
|Foarkarsstimmen
|♂️
|-
| style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" |
|PBF
| align="right" |1
|{{SortNamme|Sandra de|Jong-Snip}}
|Drachten
|Smellingerlân
|4.123
|Foarkarsstimmen
|♀️
|-
! colspan="3" |[[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!Man-frouferhâlding
! colspan="4" |
{| style="width:100%; text-align:center;"
|- style="color:white;"
| style="background:#56A3F4; width:{{#expr:100*24/43}}%;" |♂️ 24 (56%)
| style="background:#F765BF; width:{{#expr:100*19/43}}%;" |♀️ 19 (44%)
|}
!43
|}
=== Ferfangers ===
FNP'er Fedde Breeuwsma luts him op 17 april werom om plak te meitsjen foar Gerben van der Mei.<ref name=":3">[https://www.fnp.frl/blog/nijs/steatelid-fedde-breeuwsma-makket-plak-foar-gerben-van-der-mei/ Steatelid Fedde Breeuwsma makket plak foar Gerben van der Mei - FNP]</ref> Op 29 juny waard [[Avine Fokkens|Avine Fokkens-Kelder]] fan de VVD foardroegen as boargemaster fan It Hearrenfean.<ref name=":4">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1213511/avine-fokkens-foardroegen-as-nije-boargemaster-fan-gemeente-hearrenfean Avine Fokkens foardroegen as nije boargemaster fan gemeente Hearrenfean - Omrop Fryslân]</ref> Sy waard op 22 july ferfongen troch Gerda Bos-Jonkman. Jantsje van der Veen-Zeilstra luts har fanwege sûnens werom en waard ferfongen troch Douwe van Oosten.<ref name=":6">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1225107/folsleine-steatefraksje-christenunie-fryslan-wurdt-tydlik-ferfongen Folsleine steatefraksje ChristenUnie Fryslân wurdt tydlik ferfongen - Omrop Fryslân]</ref>
Deputearre Sijbe Knol waard ferfongen troch Tjitte Hemstra en deputearre Matthijs de Vries troch Jantsje van der Veen-Zeilstra.<ref name=":5">[https://www.jouregio.nl/2023/07/22/gedeputeerden-benoemd-statenleden-beedigd/ Gedeputeerden benoemd, Statenleden beëdigd – Jouregio]</ref> Deputearre Friso Douwstra waard ferfongen troch Attje Meekma.<ref name=":7">[https://defryskemarren.nieuws.nl/nieuws/provinciale-staten-in-fryslan-weer-compleet Provinsjale Steaten yn Fryslân wer kompleet - De Fryske Marren Nijs]</ref> De lêste ferfangers fan de deputearren binne op [[27 septimber]] [[2023]] beëdige.<ref name=":7" /> It oantal ferkeazen froulju kaam op dat momint op 20 (42%) en it oantal manlju op 28 (58%).
== Regionale sprieding ==
[[Ofbyld:Fryske Steateferkiezings 2023.svg|thumb|400x400px|Oersjoch fan it oantal Steateleden de gemeente.]]
Wannear't de komôf fan de provinsjale steateleden ferlike wurdt mei it oantal stimmen dat yn harren gemeente útbrocht is, docht bliken dat net elke gemeente evenredich fertsjintwurdige is yn it provinsjaal bestjoer. De fertsjinwurdiging de gemeente lit it folgjende byld sjen.
* Oerfertsjintwurdige gemeenten (mear sitten as ferwachte): Ljouwert hat de sterkste oerfertsjintwurdiging mei 3 sitten mear as op basis fan it stimtal ferwachte wurde mei. Smellingerlân, It Hearrenfean, Waadhoeke, Opsterlân, Achtkarspelen en Dantumadiel hawwe elk 1 sit mear as de evenredige ferdieling oanjout.
* Evenredige fertsjintwurdiging (sa't ferwachte): De Waadeilannen en Noardeast-Fryslân hawwe krekt it oantal steateleden dat oerienkomt mei harren stimtal.
* Underfertsjintwurdige gemeenten (minder sitten as ferwachte): Súdwest-Fryslân, De Fryske Marren, Tytsjerksteradiel, Eaststellingwerf, Weststellingwerf en Harns hawwe yn ferhâlding ta harren stimtal minder steateleden yn it provinsjaal bestjoer sitten as ferwachte wurde mei.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+Ferdieling fan sitten de gemeente<ref>[https://data.overheid.nl/dataset/be8b7869-4a12-4446-abab-5cd0a436dc4f Overheid.nl - Dataset Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten 2023]</ref>
!Gemeente(n)
!Stimmen
! colspan="2" |Sitrjocht ([[Sainte-Laguë-metoade|S.L.]])
!Sitten
!+/-
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]]
| align="right" |59.326
|7,50
|8
|11
|{{Opgong}} 3
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]]
| align="right" |47.241
|5,97
|6
|4
|{{Delgong}} 2
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]]
| align="right" |28.658
|3,62
|4
|3
|{{Delgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]]
| align="right" |27.625
|3,49
|3
|4
|{{Opgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]]
| align="right" |26.210
|3,31
|3
|4
|{{Opgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]]
| align="right" |24.259
|3,07
|3
|3
|{{Stagnaasje}}
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]]
| align="right" |24.183
|3,06
|3
|4
|{{Opgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]]
| align="right" |17.829
|2,25
|2
|1
|{{Delgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]]
| align="right" |16.554
|2,09
|2
|3
|{{Opgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]]
| align="right" |14.629
|1,85
|2
|3
|{{Opgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]]
| align="right" |14.208
|1,80
|2
|0
|{{Delgong}} 2
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]]
| align="right" |14.006
|1,77
|2
|0
|{{Delgong}} 2
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]]
| align="right" |10.309
|1,30
|1
|2
| {{Opgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]]
| align="right" |7.926
|1,00
|1
|0
| {{Delgong}} 1
|-
| align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]]
| align="right" |6.117
|0,77
|1
|1
| {{Stagnaasje}}
|-
![[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]]
!339.080
!42,87
!43
!43
!0
|}
== Boarnen ==
<references />
== Navigaasje ==
{{Navigaasje Fryske Ferkiezings}}
[[Kategory:Barren yn 2023]]
[[Kategory:Ferkiezings yn Fryslân]]
[[Kategory:Steaten fan Fryslân]]
k1yn2jt05qrsfavto011kq81gwj0dau
Ape-earn
0
191874
1242562
1237105
2026-10-15T14:56:45Z
Drewes
2754
/* Nammejouwing */ [[]]
1242562
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Ape-earn
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pamarayeg IIIx2.jpg|250px]]
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[ape-earnen]] (''Pithecophaga'')
|Wittenskiplike namme = Pithecophaga jefferyi
|Beskriuwer, jier = [[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1896
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Phileagle rangemap.png|250px]]
}}
De '''ape-earn''', ek wol '''Filipynske ape-earn''' neamd (''Pithecophaga jefferyi''), is in grutte, krêftige rôffûgel dy't libbet yn 'e tropyske reinwâlden fan 'e [[Filipinen]]. De fûgel libbet foar it grutste part yn 'e kroanen fan 'e beammen en sweeft tusken de beamtoppen op syk nei syn proai. It is de nasjonale fûgel fan 'e Filipinen, dêr't er yn it Filipynsk ''Haring Ibon'' ('Kening fan 'e Fûgels') neamd wurdt. De soarte wurdt yn syn bestean earnstich bedrige. Dat de fûgel tige ferburchen libbet, docht wol bliken út it feit dat it alderearste nêst earst yn 1963 ûntdutsen waard.
== Nammejouwing ==
De soarte waard yn 1896 ûntdutsen troch de Britske [[ornitology|ornitolooch]] [[John Whitehead]]. Hy stjoerde de fûgel mei in koarte beskriuwing nei it Natural History Museum mei it fersyk om de earn nei syn heit, Jeffery, te ferneamen (wat de soartnamme jefferyi ferklearret). De earste jildige wittenskiplike beskriuwing waard opsteld troch de Britske museumkonservator [[William Robert Ogilvie-Grant]].
== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Philippine Eagle an Endangered Species.jpg|thumb|left|Kop.]]
De ape-earn is ien fan 'e grutste en machtichste earnen fan 'e wrâld. De fûgel kin, ynklusyf syn sturt, likernôch 1 meter lang wurde en in gewicht fan sa'n 6 kg helje. De spanwiidte is sawat 1,9 meter. Lykas by in soad oare rôffûgels binne wyfkes trochstrings in slach grutter en swierder as mantsjes.
It uterlik is tige karakteristyk: de kop is fersierd mei in opfallende túf fan lange, brune fearren. Oan 'e boppekant is de earn brún fan kleur, wylst syn ûnderkant hielendal wyt is.
== Ferspriedingsgebiet en biotoop ==
De ape-earn is in echte boskfûgel mei in beheind ferspriedingsgebiet. Hy komt allinnich noch foar op fjouwer Filipynske eilannen: [[Luzon]], [[Leyte]], [[Samar]] en [[Mindanao]]. Syn biotoop bestiet út it oarspronklike, ûnoantaaste reinwâld mei in soad plankwoartelbeammen (''Dipterocarpaceae''). De fûgel hâldt him sawol yn it leechlân as op steile hellings op, oant op in hichte fan wol 1800 meter boppe de seespegel.
== Ekology en hâlden en dragen ==
Hoewol't de namme oars tinken docht, libbet de fûgel net allinnich fan apen. Syn wichtichste fiedselboarne bestiet út [[hûdfleaners]], lykas de Filipynske fleanende kat. Dêrnjonken jaget er op sivetkateftigen en apen, en pakt er bytiden ek slangen of grutte fûgels lykas noashoarnfûgels en krieën. Ofhinklik fan it oantal proaien yn in gebiet hat in pearke yn it wyld likernôch 4000-11000 hektare bosk nedich.
[[Ofbyld:Philippine Eagle with nest.jpg|thumb|left|Nêst.]]
De ape-earn is [[Monogamy|monogaam]]; in pearke bliuwt harren hiele libben byinoar. Se briede mar ienris yn 'e twa jier, meastentiids yn septimber en oktober. It nêst wurdt heech yn in beamtop boud, likernôch 35 meter boppe de grûn. It wyfke briedt it iennichste aai yn 58 oant 60 dagen út. Dêrnjonken wurdt it jong noch fjouwer oant fiif moannen troch de âlden op it nêst fersoarge. Sels nei't it jong útflein is, kin it wol oant 17 moannen ôfhinklik bliuwe fan 'e âlden foardat it pearke oan in nij briedseizoen begjint. It duorret 5 oant 7 jier foardat in jonge fûgel geslachtsryp is.
Yn finzenskip kinne de fûgels tige âld wurde. Fan ien eksimplaar is bekend dat dy de âldens fan 42 jier helle.
== Status en bedriging ==
De earnen steane as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]]. De kâns op útstjerren is grut troch it beheinde ferspriedingsgebiet en de lytse populaasje. Yn 2013 rûsde [[BirdLife International]] it tal fûgels yn it wyld noch mar op 250 oant 750 yndividuen, en de oantallen rinne noch jimmeroan tebek.
Der binne gewoanwei te min fûgels oer om in sûne basis te foarmjen. It feit dat in pearke mar ien jong yn 'e twa jier grutbringt, makket werstel fan 'e populaasje tige dreech. De fruchtberens fan 'e fûgel wurdt mooglik noch fierder ferlege troch it brûken fan gemyske bestridingsmiddels dy't troch de proaidieren yn 'e earnen belânje, al is dêr noch gjin hurd wittenskiplik bewiis foar.
De wichtichste oarsaak fan 'e delgong is it habitatferlies. It tropysk reinwâld ferdwynt yn heech tempo troch de waaksjende Filipynske befolking en de dêrút folgjende houtkap en lânbou. Dêrnjonken wurde der ek in soad fûgels slachtoffer fan streuperij.
Op it eilân Leyte wie de soarte mooglik al hielendal útstoarn, mei't der gjin earnen mear sjoen wiene nei't de swiere orkaan Haiyan (Yolanda) yn 2013 de bosken dêr folslein ferrinnewearre hie. Om de populaasje op Leyte te rêden, hat de Philippine Eagle Foundation yn juny 2024 in projekt opset om nije earnen út te setten. Twa opfangfûgels fan it eilân Mindanao — in mantsje mei de namme "Uswag" en in wyfke mei de namme "Carlito" — waarden mei in stjoerzender útrist en op Leyte loslitten. It projekt krige in swiere tsjinslach doe't it mantsje letter dea yn see fûn waard; ûndersikers tinke dat er troch de wyn út de koers blaasd en ferdronken is. It wyfke Carlito wie letter dat jier (yn oktober 2024) noch wol yn libben en die it goed mei it jeien.
== Finzenskip ==
[[Ofbyld:Davao Trip-6104 (53138245813).jpg|thumb|left|Fûgel yn Davao.]]
Der is gjin grutte populaasje fan 'e ape-earn yn Europeeske dieretunen, mar Europeeske saakkundigen fan Zoo Liberec út [[Tsjechje]] (dy't bekend stiet om harren lange ûnderfining mei it fokken fan grutte rôffûgels) en fûgel-eksperts út [[Spanje]] wurkje nau gear mei de Philippine Eagle Foundation (PEF) yn Davao City, dêr't fûgels yn finzenskip fokt wurde. It sintrum besiket mei spesjale fokprogramma's nije piken grut te bringen foar weryntroduksje yn it wyld. It fokken fan 'e grutte ape-earn yn finzenskip is lykwols ekstreem dreech om't de fûgels mar ien aai yn 'e twa jier lizze en it sperma yn it hite, tropyske klimaat hiel fluch stjert. Mei help fan Tsjechyske en Spaanske eksperts, dy't workshops en trainingen organisearren foar it Filippynske personiel, is der begjin 2026 in wichtige trochbraak berikt. Foar it earst yn trettjin jier tiid is der troch keunstmjittige ynseminaasje in pyk (mei de namme Bayani) suksesfol út it aai krûpt en grutbrocht. Europeeske dieretunen leverje in krúsjale bydrage oan 'e medyske en biologyske kennis dy't nedich is om de soarte yn finzenskip te fermannichfâldigjen.<ref>[https://english.radio.cz/how-liberec-zoo-became-a-global-leader-bird-prey-conservation-8858634 Radio Prague International (2026): ''Czech experts help breed Philippine eagle chick for the first time in 13 years'', ]</ref>
== Keppeling om utens ==
* [https://www.philippineeaglefoundation.org/ Phillipine Eagle Foundation]
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/verreauxs-eagle-aquila-verreauxii BirdLife International, oproppen 11 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/vereag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 11 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/vereag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 11 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Pithecophaga jefferyi}}
}}
[[Kategory:Ape-earn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]
qujwpm8r05h0i0ei50ov833t1uarbf6
1242571
1242562
2026-10-15T18:28:30Z
Drewes
2754
/* Ferspriedingsgebiet en biotoop */ [[]] better
1242571
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Ape-earn
|Ofbyld = [[Ofbyld:Pamarayeg IIIx2.jpg|250px]]
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[haukeftigen]] (''Accipitriformes'')
|Famylje = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
|Skaai = [[ape-earnen]] (''Pithecophaga'')
|Wittenskiplike namme = Pithecophaga jefferyi
|Beskriuwer, jier = [[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1896
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Phileagle rangemap.png|250px]]
}}
De '''ape-earn''', ek wol '''Filipynske ape-earn''' neamd (''Pithecophaga jefferyi''), is in grutte, krêftige rôffûgel dy't libbet yn 'e tropyske reinwâlden fan 'e [[Filipinen]]. De fûgel libbet foar it grutste part yn 'e kroanen fan 'e beammen en sweeft tusken de beamtoppen op syk nei syn proai. It is de nasjonale fûgel fan 'e Filipinen, dêr't er yn it Filipynsk ''Haring Ibon'' ('Kening fan 'e Fûgels') neamd wurdt. De soarte wurdt yn syn bestean earnstich bedrige. Dat de fûgel tige ferburchen libbet, docht wol bliken út it feit dat it alderearste nêst earst yn 1963 ûntdutsen waard.
== Nammejouwing ==
De soarte waard yn 1896 ûntdutsen troch de Britske [[ornitology|ornitolooch]] [[John Whitehead]]. Hy stjoerde de fûgel mei in koarte beskriuwing nei it Natural History Museum mei it fersyk om de earn nei syn heit, Jeffery, te ferneamen (wat de soartnamme jefferyi ferklearret). De earste jildige wittenskiplike beskriuwing waard opsteld troch de Britske museumkonservator [[William Robert Ogilvie-Grant]].
== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Philippine Eagle an Endangered Species.jpg|thumb|left|Kop.]]
De ape-earn is ien fan 'e grutste en machtichste earnen fan 'e wrâld. De fûgel kin, ynklusyf syn sturt, likernôch 1 meter lang wurde en in gewicht fan sa'n 6 kg helje. De spanwiidte is sawat 1,9 meter. Lykas by in soad oare rôffûgels binne wyfkes trochstrings in slach grutter en swierder as mantsjes.
It uterlik is tige karakteristyk: de kop is fersierd mei in opfallende túf fan lange, brune fearren. Oan 'e boppekant is de earn brún fan kleur, wylst syn ûnderkant hielendal wyt is.
== Ferspriedingsgebiet en biotoop ==
De ape-earn is in echte boskfûgel mei in beheind ferspriedingsgebiet. Hy komt allinnich noch foar op fjouwer Filipynske eilannen: [[Luzon]], [[Leyte]], [[Samar (eilân)|Samar]] en [[Mindanao]]. Syn biotoop bestiet út it oarspronklike, ûnoantaaste reinwâld mei in soad plankwoartelbeammen (''Dipterocarpaceae''). De fûgel hâldt him sawol yn it leechlân as op steile hellings op, oant op in hichte fan wol 1800 meter boppe de seespegel.
== Ekology en hâlden en dragen ==
Hoewol't de namme oars tinken docht, libbet de fûgel net allinnich fan apen. Syn wichtichste fiedselboarne bestiet út [[hûdfleaners]], lykas de Filipynske fleanende kat. Dêrnjonken jaget er op sivetkateftigen en apen, en pakt er bytiden ek slangen of grutte fûgels lykas noashoarnfûgels en krieën. Ofhinklik fan it oantal proaien yn in gebiet hat in pearke yn it wyld likernôch 4000-11000 hektare bosk nedich.
[[Ofbyld:Philippine Eagle with nest.jpg|thumb|left|Nêst.]]
De ape-earn is [[Monogamy|monogaam]]; in pearke bliuwt harren hiele libben byinoar. Se briede mar ienris yn 'e twa jier, meastentiids yn septimber en oktober. It nêst wurdt heech yn in beamtop boud, likernôch 35 meter boppe de grûn. It wyfke briedt it iennichste aai yn 58 oant 60 dagen út. Dêrnjonken wurdt it jong noch fjouwer oant fiif moannen troch de âlden op it nêst fersoarge. Sels nei't it jong útflein is, kin it wol oant 17 moannen ôfhinklik bliuwe fan 'e âlden foardat it pearke oan in nij briedseizoen begjint. It duorret 5 oant 7 jier foardat in jonge fûgel geslachtsryp is.
Yn finzenskip kinne de fûgels tige âld wurde. Fan ien eksimplaar is bekend dat dy de âldens fan 42 jier helle.
== Status en bedriging ==
De earnen steane as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]]. De kâns op útstjerren is grut troch it beheinde ferspriedingsgebiet en de lytse populaasje. Yn 2013 rûsde [[BirdLife International]] it tal fûgels yn it wyld noch mar op 250 oant 750 yndividuen, en de oantallen rinne noch jimmeroan tebek.
Der binne gewoanwei te min fûgels oer om in sûne basis te foarmjen. It feit dat in pearke mar ien jong yn 'e twa jier grutbringt, makket werstel fan 'e populaasje tige dreech. De fruchtberens fan 'e fûgel wurdt mooglik noch fierder ferlege troch it brûken fan gemyske bestridingsmiddels dy't troch de proaidieren yn 'e earnen belânje, al is dêr noch gjin hurd wittenskiplik bewiis foar.
De wichtichste oarsaak fan 'e delgong is it habitatferlies. It tropysk reinwâld ferdwynt yn heech tempo troch de waaksjende Filipynske befolking en de dêrút folgjende houtkap en lânbou. Dêrnjonken wurde der ek in soad fûgels slachtoffer fan streuperij.
Op it eilân Leyte wie de soarte mooglik al hielendal útstoarn, mei't der gjin earnen mear sjoen wiene nei't de swiere orkaan Haiyan (Yolanda) yn 2013 de bosken dêr folslein ferrinnewearre hie. Om de populaasje op Leyte te rêden, hat de Philippine Eagle Foundation yn juny 2024 in projekt opset om nije earnen út te setten. Twa opfangfûgels fan it eilân Mindanao — in mantsje mei de namme "Uswag" en in wyfke mei de namme "Carlito" — waarden mei in stjoerzender útrist en op Leyte loslitten. It projekt krige in swiere tsjinslach doe't it mantsje letter dea yn see fûn waard; ûndersikers tinke dat er troch de wyn út de koers blaasd en ferdronken is. It wyfke Carlito wie letter dat jier (yn oktober 2024) noch wol yn libben en die it goed mei it jeien.
== Finzenskip ==
[[Ofbyld:Davao Trip-6104 (53138245813).jpg|thumb|left|Fûgel yn Davao.]]
Der is gjin grutte populaasje fan 'e ape-earn yn Europeeske dieretunen, mar Europeeske saakkundigen fan Zoo Liberec út [[Tsjechje]] (dy't bekend stiet om harren lange ûnderfining mei it fokken fan grutte rôffûgels) en fûgel-eksperts út [[Spanje]] wurkje nau gear mei de Philippine Eagle Foundation (PEF) yn Davao City, dêr't fûgels yn finzenskip fokt wurde. It sintrum besiket mei spesjale fokprogramma's nije piken grut te bringen foar weryntroduksje yn it wyld. It fokken fan 'e grutte ape-earn yn finzenskip is lykwols ekstreem dreech om't de fûgels mar ien aai yn 'e twa jier lizze en it sperma yn it hite, tropyske klimaat hiel fluch stjert. Mei help fan Tsjechyske en Spaanske eksperts, dy't workshops en trainingen organisearren foar it Filippynske personiel, is der begjin 2026 in wichtige trochbraak berikt. Foar it earst yn trettjin jier tiid is der troch keunstmjittige ynseminaasje in pyk (mei de namme Bayani) suksesfol út it aai krûpt en grutbrocht. Europeeske dieretunen leverje in krúsjale bydrage oan 'e medyske en biologyske kennis dy't nedich is om de soarte yn finzenskip te fermannichfâldigjen.<ref>[https://english.radio.cz/how-liberec-zoo-became-a-global-leader-bird-prey-conservation-8858634 Radio Prague International (2026): ''Czech experts help breed Philippine eagle chick for the first time in 13 years'', ]</ref>
== Keppeling om utens ==
* [https://www.philippineeaglefoundation.org/ Phillipine Eagle Foundation]
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/verreauxs-eagle-aquila-verreauxii BirdLife International, oproppen 11 maaie 2026.]
* [https://ebird.org/species/vereag1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 11 maaie 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/vereag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 11 maaie 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Pithecophaga jefferyi}}
}}
[[Kategory:Ape-earn]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]
4q7niy80dm13x097eukg9cc9fa5efg4
William MacGillivray
0
192635
1242565
1232805
2026-10-15T15:47:02Z
Drewes
2754
[[]]
1242565
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding = William MacGillivray.jpg
| ôfbyldingstekst = William MacGillivray (± 1841)
| ôfbyldingsbreedte =
| echte namme =
| oare namme(n) =
| nasjonaliteit = {{GBRnasj}}
| berne = [[25 jannewaris]] [[1796]]
| berteplak = [[Aberdeen|Ald Aberdeen]]
| stoarn = [[4 septimber]] [[1852]] (56 jier)
| stjerplak = [[Aberdeen]]
| etnisiteit = {{SCOetn}}
| regionale identiteit =
| berop/amt = [[natuerûndersiker]], [[ornitolooch]], [[yllustrator]]
| aktyf as =
| jierren aktyf =
| reden bekendheid =
| bekendste wurk(en) =
| prizen =
| webside =
}}
[[Ofbyld:107 High Street, Old Aberdeen.jpg|thumb|250px|107 High Street, Old Aberdeen]]
'''William MacGillivray''' ([[25 jannewaris]] [[1796]] – [[4 septimber]] [[1852]]) wie in [[Skotlân|Skotske]] [[natuerûndersiker]] en [[ornitolooch]].
== Libben en wurk ==
MacGillivray waard berne yn Ald Aberdeen en groeide op op it eilân [[Harris]] yn de [[Bûtenste Hebriden]]. Hy gie werom nei Aberdeen dêr't er medisinen studearre oan King's College, en yn 1815 ôfstudearre mei in MA. Yn Ald Aberdeen wenne er oan 107 High Street.
Hy waard doe assistint-dissektor (ûntleder) yn 'e anatomylessen. Yn 1823 waard hy assistint fan Robert Jameson, de Regius Professor fan Natuerhistoarje oan 'e [[Universiteit fan Edinburgh]]. Hy wie kurator fan it museum fan it Royal College of Surgeons fan Edinburgh fan 1831 ôf, en naam ûntslach yn 1841 om Regius Professor fan Natuerhistoarje te wurden oan it Marischal College, [[Aberdeen]].
MacGillivray wie in freon fan 'e Amerikaanske fûgelekspert [[John James Audubon]], en skreau in grut part fan Audubon's'' Ornithological Biographies'' fan 1830 oant 1839. Audubon neamde MacGillivray's sjonger (''Geothlypis tolmiei'') nei him.
Hy stoar op 5 septimber 1852 op Crown Street 67 yn Aberdeen, mar waard beïerdige op it New Calton Cemetery yn [[Edinburgh]].
== Famylje ==
Yn 1820 troude er mei Marion Askill fan Harris. It pear krige 10 bern, dêr't twa fan yn 'e bernetiid stoaren. Twa fan MacGillivray syn soannen krigen erkenning as natuerûndersikers. Syn âldste soan, [[John MacGillivray]] (1822–1867), publisearre in ferslach fan 'e wrâldreis fan HMS ''Rattlesnake'', dêr't er de natuerûndersiker oan board fan wie. In oare soan, [[Paul MacGillivray|Paul]], publisearre in ''Aberdeen Flora'' yn 1853, en skonk 214 skilderijen fan syn heit oan it Natural History Museum yn [[Londen]].
== Wurken ==
Kar-út MacGillivray's wurken:
*''Lives of Eminent Zoologists from Aristotle to Linnaeus'' (1830)
*''A Systematic Arrangement of British Plants'' (1830)
*''The Travels and Researches of Alexander von Humboldt.'' (1832)
*''A History of British Quadrupeds'' (1838)
*''A Manual of Botany, Comprising Vegetable Anatomy and Physiology'' (1840)
*''A History of the Molluscous Animals of Aberdeen, Banff and Kincardine'' (1843)
*''A Manual of British Ornithology'' (1840–1842)
*''A History of British Birds, indigenous and migratory'', in five volumes (1837–1852)
*''Natural History of Deeside and Braemar'' (1855), [[postúm]] publisearre
*''A Hebridean Naturalist's Journal 1817-1818'' (1996), postúm
*''A Walk to London'' (1998), postúm
MacGillivray yllustrearre [[Henry Witham]] syn ''The Internal Structure of Fossil Vegetables found in the Carboniferous and Oolitic deposits of Great Britain'' út 1833, en bewurke The Conchologist's Text-Book yn ferskate edysjes.
{{Commonscat}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch [[:en:William MacGillivray]]
{{Reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Macgillivray, William}}
[[Kategory:Skotsk ornitolooch]]
[[Kategory:Skotsk biolooch]]
[[Kategory:Skotsk yllustrator]]
[[Kategory:Skotsk publisist]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1796]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1852]]
dqdfbmygefdnsuiw7jt4ct90ffs1v53
Sûnda-eilannen
0
194551
1242578
1242546
2026-10-15T23:34:53Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Yndieling */ [[]]
1242578
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright" style="width: 270px; margin-left: 1em; text-align: center;"
|+ '''Sûnda-eilannen'''
|-
| [[Ofbyld:LocationGreaterSundaIslands.svg|250px|center|Omskriuwing 1]]
<small>Grutte Sûnda-eilannen.</small>
|-
| [[Ofbyld:LocationLesserSundaIslands.svg|250px|center|Omskriuwing 2]]
<small>Lytse Sûnda-eilannen.</small>
|}
De '''Sûnda-eilannen''' foarmje in eilannegroep yn [[Sûndalân]]. Sûndalân is in biogeografyske regio fan [[Súdeast-Aazje]] dy't troch it sakjen fan 'e seespegel yn ferskate tiidrekken fan 'e lêste 2,6 miljoen jier in gruttere lânmassa foarme.
De eilannegroep is ferdield oer it grûngebiet fan [[Yndoneezje]], [[Singapoer]], [[Maleizje]], [[Brûnei]] en [[East-Timor]].
It wetter dat Java en Sumatra skiedt, hjit de [[Sûndastrjitte]]. It is net dúdlik oft de eilannen harren namme oan 'e seestrjitte te tankjen hawwe of as de seestrjitte ferneamd is nei de eilannegroep. Yn alle gefallen tankje beide harren namme oan 'e histoaryske krite [[Keninkryk Sûnda|Sûnda]] yn it westen fan it eilân [[Java]].
== Yndieling ==
De Sûnda-eilannen wurde ferdield yn twa groepen:
<div style="display: flex; gap: 20px; align-items: flex-start;">
<div>
'''[[Grutte Sûnda-eilannen]]'''
* [[Borneo]]
* [[Java (eilân)|Java]]
* [[Selebes]]
* [[Sumatra]]
</div>
<div>
'''[[Lytse Sûnda-eilannen]]'''
* [[Adonara]]
* [[Alor]]
* [[Baly]]
* [[Barat Daya-eilannen]]
* [[Floares (Yndoneezje)|Floares]]
* [[Komodo (eilân)|Komodo]]
* [[Lombok]]
* [[Roti (eilân)|Roti]]
* [[Savû]]
* [[Solor]]
* [[Sûmba]]
* [[Sûmbawa]]
* [[Tanimbar-eilannen]]
* [[Kei-eilannen]]
* [[Timor]]
</div>
</div>
<div style="clear: both;"></div>
{{CommonsBalke|Greater Sunda Islands}}
[[Kategory:Eilân yn de Yndyske Oseaan]]
fsjgnc5koksuj8l2ap6o1cy3wedgge4
1242579
1242578
2026-10-15T23:36:01Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Yndieling */ kt
1242579
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright" style="width: 270px; margin-left: 1em; text-align: center;"
|+ '''Sûnda-eilannen'''
|-
| [[Ofbyld:LocationGreaterSundaIslands.svg|250px|center|Omskriuwing 1]]
<small>Grutte Sûnda-eilannen.</small>
|-
| [[Ofbyld:LocationLesserSundaIslands.svg|250px|center|Omskriuwing 2]]
<small>Lytse Sûnda-eilannen.</small>
|}
De '''Sûnda-eilannen''' foarmje in eilannegroep yn [[Sûndalân]]. Sûndalân is in biogeografyske regio fan [[Súdeast-Aazje]] dy't troch it sakjen fan 'e seespegel yn ferskate tiidrekken fan 'e lêste 2,6 miljoen jier in gruttere lânmassa foarme.
De eilannegroep is ferdield oer it grûngebiet fan [[Yndoneezje]], [[Singapoer]], [[Maleizje]], [[Brûnei]] en [[East-Timor]].
It wetter dat Java en Sumatra skiedt, hjit de [[Sûndastrjitte]]. It is net dúdlik oft de eilannen harren namme oan 'e seestrjitte te tankjen hawwe of as de seestrjitte ferneamd is nei de eilannegroep. Yn alle gefallen tankje beide harren namme oan 'e histoaryske krite [[Keninkryk Sûnda|Sûnda]] yn it westen fan it eilân [[Java]].
== Yndieling ==
De Sûnda-eilannen wurde ferdield yn twa groepen:
<div style="display: flex; gap: 20px; align-items: flex-start;">
<div>
'''[[Grutte Sûnda-eilannen]]'''
* [[Borneo]]
* [[Java (eilân)|Java]]
* [[Selebes]]
* [[Sumatra]]
</div>
<div>
'''[[Lytse Sûnda-eilannen]]'''
* [[Adonara]]
* [[Alor]]
* [[Baly]]
* [[Barat Daya-eilannen]]
* [[Floares (Yndoneezje)|Floares]]
* [[Komodo (eilân)|Komodo]]
* [[Lombok]]
* [[Roti (eilân)|Roti]]
* [[Savû]]
* [[Solor]]
* [[Sûmba]]
* [[Sûmbawa]]
* [[Tanimbar-eilannen]]
* [[Kei-eilannen]]
* [[Timor]]
</div>
</div>
<div style="clear: both;"></div>
{{CommonsBalke|Greater Sunda Islands}}
{{DEFAULTSORT:Sunda-eilannen}}
[[Kategory:Eilân yn de Yndyske Oseaan]]
[[Kategory:Eilân yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Geografy fan East-Timor]]
7j5qszw4cze9xlcvsept6cxvs6bym7h
Javaanske kitta
0
194556
1242563
1242555
2026-10-15T15:05:00Z
Drewes
2754
/* Status en bedrigingen */ - tikfl.
1242563
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Javaanske kitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 1.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[kitta's]] (''Cissa'')
|Wittenskiplike namme= Cissa thalassina
|Beskriuwer, jier= [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Javaanske kitta''' (''Cissa thalassina'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Foarkommen en lûd ==
[[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 2 (cropped).jpg|thumb|left|Folwoeksen fûgels mei harren jong]]
De Javaanske kitta is in opfallende, griene kriefûgel mei kastanjebrune slachpinnen en wjukdekfearren. De fûgel hat in swart masker om 'e eagen, in reade snaffel en donkerbrune eagen. In nauwe sibbe, de [[Borneooske kitta]] (''Cissa jeffreyi''), is donkerder grien en hat ljochte eagen.
It earste fearrekleed fan in jong fûgeltsje is blauwich fan kleur, mei in donkere tekening op it gesicht en de wjukken. Se hawwe bêzjebrune snaffels, ringen om 'e eagen en ljochtoranje poaten. Nei de earste ferfearring krije se it bekende felgriene fearrekleed.
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze fûgel is [[endemisme|endemysk]] foar it [[Yndoneezje|Yndonezyske]] eilân [[Java]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Foarhinne waarden de Javaanske kitta en de Borneooske kitta as ien soarte beskôge.
== Hâlden en dragen ==
Lykas oare kitta's libbet de Javaanske kitta yn 'e dichte beamkroanen fan boskgebieten, dêr't er mei syn griene fearrekleed net opfalt foar rôfdieren. De soarte is in fluch en beweechlik fûgeltsje dat him ophâldt yn it grien.
=== Iten ===
De Javaanske kitta fiedt him meastentiids mei wringeleaze dieren, lykas slakken, skulpdieren, krobben, en ynsekten. Yn it briedseizoen is waarnommen dat de fûgel ek lytse wringedieren yt, lykas hagedissen, kikkerts, lytsere fûgels en aaien, en sels slangen.
=== Fuortplanting ===
De briedgewoanten fan de Javaanske kitta binne noch net folslein bekend, mar der wurdt tocht dat de soarte it grutste part fan it jier briedt, mei in hichtepunt yn 'e reintiid. De nêsten wurde meastentiids yn beammen boud fan tinne tûkjes, bamboe en grutte blêden, op in hichte fan 2 oant 3 meter boppe de grûn. Om't dizze nêsten faak boud wurde yn dielen fan 'e beam mei tinne tûken, binne se tige kwetsber foar streupers.
De kitta's lizze meastentiids ien oant twa aaien; dy binne glêd en glânzgjend, krêmkleurich, bleekgiel of brutsen wyt, en mei readige of giele stippen en streekjes.
De jongen binne [[Nêstbliuwer en nêstflechter|nêstbliuwers]]: se komme keal (sûnder fearren) út it aai en binne folslein ôfhinklik fan harren âlden.
== Status en bedrigingen ==
De populaasje fan de Javaanske kitta is neffen rûzingen tige lyts en fragmintearre. Der wurdt oannommen dat der noch mar 50 oant 250 folwoeksen yndividuen oer binne. It tal fûgels nimt boppedat nei alle gedachten sterk ôf, ûnder mear troch it fangen foar de hannel yn koaifûgels en it ferneatigjen fan it natuerlike biotoop. Om dizze reden klassifisearret de [[IUCN]] de soarte as '[[earnstich bedrige]]' (''Critically Endangered'', CR).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
Der wurde beskermingsmaatregels nommen om de soarte te behâlden lykas ûndersyk nei biotopen en langrinnende monitoarringsprogramma's om geskikte leefgebieten yn kaart te bringen en takomstige beskermingsynspanningen foarm te jaan. Yn 2021 sette it ''Cikananga Wildlife Center'' in ûndersyk útein om dizze biotopen te evaluearjen en sa by te dragen oan it behâld fan 'e soarte. Sawol it fokken fan 'e soarte yn finzenskip as de beskerming fan harren biotoop binne krúsjaal foar it behâld fan 'e populaasje Javaanske kitta's en it tefoarrenkommen fan fierdere efterútgong.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/javan-green-magpie-cissa-thalassina BirdLife, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/shtmag1 eBird, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/shtmag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 15 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa thalassina|Javaanske kitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Javaanske kitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kitta]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
be88i07qwegb05sd792gw7eoairvkpi
Borneokitta
0
194558
1242580
1242557
2026-10-15T23:38:50Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
It wurdt yn 'e tekstlist op BirdLife net neamd, mar op 'e bylevere kaart oerlapet it ferspriedingsgebiet fan dizze fûgel dochs dúdlik foar in part it grûngebiet fan Brûnei.
1242580
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Borneokitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Short-tailed Green Magpie (13890572635).jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[kitta's]] (''Cissa'')
|Wittenskiplike namme= Cissa jefferyi
|Beskriuwer, jier= [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1888
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Borneokitta''' (''Cissa jefferyi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Foarkommen en lûd ==
De Borneokitta is in gersgriene kriefûgel mei in swart masker om 'e eagen en wynreade wjukken, wêrby't de binnenste wjukfearren in ljochtere tint hawwe. Oars as de gewoane [[griene kitta]] (''Cissa chinensis'') hat dizze soarte ljochtkleurige eagen en mist er de wite punten op 'e donkere slachpinnen.
<div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;">
<div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden</div>
<gallery mode="packed" heights="200px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;">
Cissa jefferyi 453279950.jpg|Borneokitta
Common Green Magpie Facts 03 (cropped).jpg|Griene kitta
</gallery>
</div>
De sang is divers en bestiet meastentiids út in haperjende rige fluitsjende toanen.
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze fûgel is lânseigen yn 'e berchgebieten yn it noarden fan [[Borneo]]. Foarhinne waarden de [[Javaanske kitta]] (''Cissa thalassina'') en de Borneokitta as ien [[Soarte (taksonomy)|soarte]] beskôge. De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat er gjin [[ûndersoarte]]n hat.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Hâlden en dragen ==
De Borneokitta libbet yn berchbosken en komt foar oant oan 'e beamgrins. Hy siket nei iten yn 'e dichte fegetaasje op alle hichten yn it bosk. Lykas oare kitta's ferstopje se harren nêst ferside yn 'e tichte fegetaasje of beamkroanen.
== Status en bedrigingen ==
Hoewol't de soarte in grut ferspriedingsgebiet hat, wurdt oannommen dat de populaasje ôfnimt – al is dy ôfnamme net sa bot dat de soarte as bedrige klassifisearre wurde kin. Om dizze reden jout de [[IUCN]] de soarte de status [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
== Nammejouwing ==
De wittenskiplike soartenamme ''jefferyi'' is in earbetoan oan Jeffrey Whitehead, in Ingelske beurshanneler en de heit fan 'e ûntdekkingsreizger en samler [[John Whitehead]].
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/bornean-green-magpie-cissa-jefferyi BirdLife, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/borgrm1 eBird, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/borgrm1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 15 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa jefferyi|Borneokitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Borneokitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
dkmbjdjprucpq0zr6q5559a1gf9bp3i
Griene kitta
0
194559
1242560
1242558
2026-10-15T12:19:16Z
Drewes
2754
[[]]
1242560
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Griene kitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Common Green Magpie the emerald phantom lighting the ancient forests of the Himalayas 07.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[kitta's]] (''Cissa'')
|Wittenskiplike namme= Cissa chinensis
|Beskriuwer, jier= [[Pieter Boddaert (biolooch)|Boddaert]], 1783
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Cissa chinensis distribution map.png|250px]]
}}
De '''griene kitta''' (''Cissa chinensis'') is in Aziatyske [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
Dizze soarte libbet yn boskrike gebieten yn Súdeast-Aazje, fan 'e eastlike [[Himalaya]] oant [[Fjetnam]], en fierder nei it suden oant op [[Sumatra]] en yn it noarden fan [[Borneo]]. Hoewol't de oantallen fan 'e griene kitta ôfnimme, wurdt de populaasje as net bedrige beskôge.
== Ferskining en lûd ==
De griene kitta is in opfallende, griene kriefûgel mei in lingte fan 37 oant 39 sm. Hy hat in spitse sturt en fearren op 'e krún dy't in losse túf foarmje. De fûgel hat in swart masker om 'e eagen, kastanjebrune wjukken en wite úteinen oan 'e sturtfearren en binnenste slachpinnen. De poaten binne read. De populaasje yn it suden fan Fjetnam (de ûndersoarte ''margaritae'') hat in giele ynstee fan in griene krún en in folle langere sturt.
[[Ofbyld:Common Green Magpie the emerald phantom lighting the ancient forests of the Himalayas 01.jpg|thumb|left|In griene kitta yn 'e Himalaya]]
Net oars as by oare ''Cissa''-soarten is de griene kleur in kombinaasje fan it giele pigmint (luteïne út it iten) en de blauwe kleur fan 'e fearren. As in fûgel te min luteïne binnenkriget of as de fearren troch in soad direkt sinneljocht ferkleurje, kin in griene kitta der blau útsjen.
=== Lûd ===
De rop bestiet út in rige skelle fluitsjende toanen – "keep keep keep" – folge troch in heas "tsjak"-lûd. Oare lûden binne ûnder mear hease, trompeteftige klanken, rap kwetterjen en it neidwaan fan oare fûgelsoarten.
== Fersprieding en taksonomy ==
De griene kitta wurdt yndield yn it skaai fan 'e kitta's (''Cissa'') en wurdt ûnderferdield yn fiif [[ûndersoarte]]n mei it folgjende ferspriedingsgebiet:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
* ''C. c. chinensis'' Boddaert, 1783 – komt foar fan 'e eastlike Himalaya oant yn it súdeasten fan [[Tibet]], yn [[Birma]], it noarden fan [[Laos]] en it noarden fan Fjetnam.
* ''C. c. robinsoni'' Ogilvie-Grant, 1906 – komt foar op it súdlike part fan it [[Malakka|Maleisysk skiereilân]].
* ''C. c. klossi'' Robinson & Kloss, 1919 – komt foar yn Sintraal-[[Yndosina]].
* ''C. c. minor'' Cabanis, 1850 – komt foar op [[Sumatra]] en yn it noardwesten fan Borneo.
* ''C. c. margaritae'' Delacour, 1926 – komt foar yn it suden fan Fjetnam (it Langbian-berchtme).
== Hâlden en dragen ==
De griene kitta is in skouwe boskfûgel dy't faak mear heard as sjoen wurdt. De soarte libbet yn lytse, lûdroftige famyljegroepen, sawol yn oarspronklike bosken as yn troch de minske beynfloede boskgebieten. Lykas oare kitta's ferstopje se harren nêst ferside yn it tichte grien.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. De oantallen nimme nei alle gedachten ôf, mar dy ôfname giet net sa rap dat de fûgel as bedrige beskôge wurde moat. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-green-magpie-cissa-chinensis BirdLife, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/gremag1 eBird, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gremag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 15 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa chinensis|Griene kitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Griene kitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
sd7x4g6r5chxuxq40ibl2e0cy9j3y3v
John Whitehead
0
194561
1242561
2026-10-15T14:56:04Z
Drewes
2754
Side makke mei "{{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = John_Whitehead_1892.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{GBRnasj}} | berne = [[30 juny]] [[1860]] | berteplak = [[Londen]] | stoarn = [[2 juny]] [[1899]] | stjerplak = Haikou op [[Hainan]] | et..."
1242561
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding = John_Whitehead_1892.jpg
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| echte namme =
| oare namme(n) =
| nasjonaliteit = {{GBRnasj}}
| berne = [[30 juny]] [[1860]]
| berteplak = [[Londen]]
| stoarn = [[2 juny]] [[1899]]
| stjerplak = Haikou op [[Hainan]]
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| berop/amt = [[ûntdekkingsreizger]], [[ornitolooch]]
| aktyf as =
| jierren aktyf =
| reden bekendheid =
| bekendste wurk(en) =
| prizen =
| webside =
}}
'''John Whitehead''' ([[Londen]], [[30 juny]] [[1860]] - [[2 juny]] [[1899]]) wie in Britske [[ûntdekkingsreizger]], [[ornitolooch]] en samler fan nije fûgelsoarten.
== Biografy ==
John Whitehead waard berne op 30 juny 1860 yn Muswell Hill, in wyk yn de Ingelske haadstêd Londen. Hy wie de twadde soan fan Jane Ashton Tinker en beurshanneler Jeffrey Whitehead. Hy folge ûnderwiis oan Elstree, [[Hertfordshire]] en oan it Edinburgh Institution. Fanwegen in longsykte waard er nei Engadine yn [[Switserlân]] stjoerd om better te wurden en moast er de winter fan 1882 op 1883 trochbringe op [[Korsika]]. Dêr sette er útein mei it sammeljen fan allegear bistesoarten en ûntduts er ek in nije fûgelsoarte, de ''Sitta whiteheadi''.
Tusken 1885 en 1888 reizge Whitehead troch [[Malakka (skiereilân)|Malakka]], Noard-[[Borneo]], [[Java]] en Palawan (op de [[Filipinen]]), dêr't er in grut oantal nije bistesoarten sammele. Sa ûntdiek er, ûnder syn ferkenning yn 'e omkriten fan en op de berch Kinabalu (4.101 m), de Whitehead-breedbek (''Calyptomena whiteheadi''). In pear jier nei syn weromkomst skreau er in boek oer syn ferkenning fan de Kinabalu.
Fan 1893 oant 1896 die er ûndersyk op de Filipinen, dêr't er op 'e nij soarten sammele dy't nij wiene foar de wittenskip. Ien fan syn ûntdekkingen dêre wie de [[Ape-earn]]; de [[wittenskiplike namme]] dêrfan, ''Pithecophaga jefferyi'', is in earbetoan oan syn heit, Jeffrey Whitehead. Whitehead wie fan doel om yn 1899 werom te kearen nei de Filipinen, mar waard spitigernôch twongen om dat plan op te jaan fanwegen it útbrekken fan de [[Spaansk-Amerikaanske Oarloch]]. Ynstee dêrfan reizge er nei it eilân [[Hainan]], dêr't er stoar oan [[malaria]].
== Nei Whitehead ferneamde soarten ==
* ''[[Kerivoula whiteheadi]]''
* ''[[Harpyionycteris whiteheadi]]''
* ''[[Maxomys whiteheadi]]''
* ''[[Chrotomys whiteheadi]]''
* ''[[Exilisciurus whiteheadi]]''
* ''[[Chrotomys whiteheadi]]''
* Kikkert út [[Borneo]] - ''[[Meristogenys whiteheadi]]''
* ''[[Urocissa whiteheadi]]''
* ''[[Calyptomena whiteheadi]]''
* ''[[Harpactes whiteheadi]]''
* ''[[Aerodramus whiteheadi]]''
* ''[[Urosphena whiteheadi]]''
* ''[[Zosterornis whiteheadi]]''
* ''[[Sitta whiteheadi]]''
{{Boarnen|boarnefernijing=
* ''Biographies for Birdwatchers'', Barbara & Richard Mearns {{ISBN|0-12-487422-3}}
* [[:en:John Whitehead]]
{{Reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Whitehead, John}}
[[Kategory:Ingelsk entomolooch]]
[[Kategory:Ingelsk ornitolooch]]
[[Kategory:Ingelsk ûntdekkingsreizger]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1860]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1899]]
gxjyl4li8b1fc6u6xgbn6lxljrksis7
1242582
1242561
2026-10-15T23:58:10Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Nei Whitehead ferneamde soarten */ nammen ferfryske
1242582
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding = John_Whitehead_1892.jpg
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| echte namme =
| oare namme(n) =
| nasjonaliteit = {{GBRnasj}}
| berne = [[30 juny]] [[1860]]
| berteplak = [[Londen]]
| stoarn = [[2 juny]] [[1899]]
| stjerplak = Haikou op [[Hainan]]
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| berop/amt = [[ûntdekkingsreizger]], [[ornitolooch]]
| aktyf as =
| jierren aktyf =
| reden bekendheid =
| bekendste wurk(en) =
| prizen =
| webside =
}}
'''John Whitehead''' ([[Londen]], [[30 juny]] [[1860]] - [[2 juny]] [[1899]]) wie in Britske [[ûntdekkingsreizger]], [[ornitolooch]] en samler fan nije fûgelsoarten.
== Biografy ==
John Whitehead waard berne op 30 juny 1860 yn Muswell Hill, in wyk yn de Ingelske haadstêd Londen. Hy wie de twadde soan fan Jane Ashton Tinker en beurshanneler Jeffrey Whitehead. Hy folge ûnderwiis oan Elstree, [[Hertfordshire]] en oan it Edinburgh Institution. Fanwegen in longsykte waard er nei Engadine yn [[Switserlân]] stjoerd om better te wurden en moast er de winter fan 1882 op 1883 trochbringe op [[Korsika]]. Dêr sette er útein mei it sammeljen fan allegear bistesoarten en ûntduts er ek in nije fûgelsoarte, de ''Sitta whiteheadi''.
Tusken 1885 en 1888 reizge Whitehead troch [[Malakka (skiereilân)|Malakka]], Noard-[[Borneo]], [[Java]] en Palawan (op de [[Filipinen]]), dêr't er in grut oantal nije bistesoarten sammele. Sa ûntdiek er, ûnder syn ferkenning yn 'e omkriten fan en op de berch Kinabalu (4.101 m), de Whitehead-breedbek (''Calyptomena whiteheadi''). In pear jier nei syn weromkomst skreau er in boek oer syn ferkenning fan de Kinabalu.
Fan 1893 oant 1896 die er ûndersyk op de Filipinen, dêr't er op 'e nij soarten sammele dy't nij wiene foar de wittenskip. Ien fan syn ûntdekkingen dêre wie de [[Ape-earn]]; de [[wittenskiplike namme]] dêrfan, ''Pithecophaga jefferyi'', is in earbetoan oan syn heit, Jeffrey Whitehead. Whitehead wie fan doel om yn 1899 werom te kearen nei de Filipinen, mar waard spitigernôch twongen om dat plan op te jaan fanwegen it útbrekken fan de [[Spaansk-Amerikaanske Oarloch]]. Ynstee dêrfan reizge er nei it eilân [[Hainan]], dêr't er stoar oan [[malaria]].
== Nei Whitehead ferneamde soarten ==
* [[Borneostrûksjonger]] (''Urosphena whiteheadi'')
* [[griisbúkkitta]] (''Urocissa whiteheadi'')
* [[Korsikaanske blauspjocht]] (''Sitta whiteheadi'')
* [[Luzonstreekrôt]] (''Chrotomys whiteheadi'')
* [[punttoskflearhûn]] (''Harpyionycteris whiteheadi'')
* [[swartkielsmaragdbreedbek]] (''Calyptomena whiteheadi'')
* [[toefdwerchiikhoarntsje]] (''Exilisciurus whiteheadi'' )
* [[Whiteheads beamtimalia]] (''Zosterornis whiteheadi'')
* [[Whiteheads Borneokikkert]] (''Meristogenys whiteheadi'')
* [[Whiteheads radjarôt]] (''Maxomys whiteheadi'')
* [[Whiteheads salangaan]] of whiteheadsalangaan (''Aerodramus whiteheadi'')
* [[Whiteheads trogon]] of whiteheadtrogon (''Harpactes whiteheadi'')
* [[Whiteheads wolflearmûs]] (''Kerivoula whiteheadi'')
{{Boarnen|boarnefernijing=
* ''Biographies for Birdwatchers'', Barbara & Richard Mearns {{ISBN|0-12-487422-3}}
* [[:en:John Whitehead]]
{{Reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Whitehead, John}}
[[Kategory:Ingelsk entomolooch]]
[[Kategory:Ingelsk ornitolooch]]
[[Kategory:Ingelsk ûntdekkingsreizger]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1860]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1899]]
47fnxv0623yo3tyh9sc74h6d6hb9uej
Kitta's
0
194562
1242566
2026-10-15T17:08:36Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Wurk}}{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = Common Green Magpie Facts 03.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Griene kitta | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') |..."
1242566
wikitext
text/x-wiki
{{Wurk}}{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Common Green Magpie Facts 03.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Griene kitta
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''kitta's''' (''Cissa'')
| beskriuwer, jier = [[Heinrich Boie|Boie]], 1826
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''kitta's''' (''Cissa'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út fjouwer [[Soarte (taksonomy)|soarten]] Aziatyske fûgels.
Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en lûdroftige fûgels. Se ûnderskiede har troch harren opfallende en felle fearrekleed. De fûgels binne oer it generaal heldergrien mei felreade snaffels, reade poaten en in swart masker om 'e eagen hinne. Harren opfallende griene kleur wurdt feroarsake troch in kombinaasje fan in strukturele blauwe fearrekleur en it pigmint luteïne, dat se opnimme yn harren iten (lykas ynsekten dy't fan luteïnerike planten libje). By in tekoart oan dit pigmint of troch tefolle sinneljocht kinne de fearren fan dizze fûgels blau útslaan.
De soarten binne spesjalisearre yn it libben yn 'e tichte beamkroanen en strûken fan tropyske en subtropyske bosken. Se kommen foar yn [[Aazje]], fan 'e [[Himalaya]] oant [[Súdeast-Aazje]] en op 'e eilannen [[Java]], [[Sumatra]] en [[Borneo]]. Se ferstopje harren nêst meastentiids goed yn it tichte grien.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Cissa'' is de [[griene kitta]] (''Cissa chinensis'').
== Soarten fan it skaai kitta's (''Cissa'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Short-tailed Green Magpie (13890572635).jpg|120px]] || ''Cissa jefferyi'' || [[Borneokitta]] || [[Borneo]] (noardlike berchgebieten) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/bornean-green-magpie-cissa-jefferyi ''Cissa jefferyi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa chinensis 213540457.jpg|120px]] || ''Cissa chinensis'' || [[Griene kitta]] || [[Sina]], [[Súdeast-Aazje]], [[Sumatra]], [[Borneo]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-green-magpie-cissa-chinensis ''Cissa chinensis'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 1.jpg|120px]] || ''Cissa thalassina'' || [[Javaanske kitta]] || [[Java]] || [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/javan-green-magpie-cissa-thalassina ''Cissa thalassina'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa hypoleuca 354550907.jpg|120px]] || ''Cissa hypoleuca'' || [[Goudboarstkitta]] || [[Sina]], [[Laos]], [[Tailân]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indochinese-green-magpie-cissa-hypoleuca ''Cissa hypoleuca'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa|''Cissa''}}
}}
[[Kategory:Kitta's| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgels]]
djfmuzxxhjbhdvb90v2l5ylx2ue0r6s
1242567
1242566
2026-10-15T17:08:45Z
RomkeHoekstra
10582
1242567
wikitext
text/x-wiki
{{Wurk}}{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Common Green Magpie Facts 03.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Griene kitta
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''kitta's''' (''Cissa'')
| beskriuwer, jier = [[Heinrich Boie|Boie]], 1826
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''kitta's''' (''Cissa'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út fjouwer [[Soarte (taksonomy)|soarten]] Aziatyske fûgels.
Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en lûdroftige fûgels. Se ûnderskiede har troch harren opfallende en felle fearrekleed. De fûgels binne oer it generaal heldergrien mei felreade snaffels, reade poaten en in swart masker om 'e eagen hinne. Harren opfallende griene kleur wurdt feroarsake troch in kombinaasje fan in strukturele blauwe fearrekleur en it pigmint luteïne, dat se opnimme yn harren iten (lykas ynsekten dy't fan luteïnerike planten libje). By in tekoart oan dit pigmint of troch tefolle sinneljocht kinne de fearren fan dizze fûgels blau útslaan.
De soarten binne spesjalisearre yn it libben yn 'e tichte beamkroanen en strûken fan tropyske en subtropyske bosken. Se kommen foar yn [[Aazje]], fan 'e [[Himalaya]] oant [[Súdeast-Aazje]] en op 'e eilannen [[Java]], [[Sumatra]] en [[Borneo]]. Se ferstopje harren nêst meastentiids goed yn it tichte grien.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Cissa'' is de [[griene kitta]] (''Cissa chinensis'').
== Soarten fan it skaai kitta's (''Cissa'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Short-tailed Green Magpie (13890572635).jpg|120px]] || ''Cissa jefferyi'' || [[Borneokitta]] || [[Borneo]] (noardlike berchgebieten) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/bornean-green-magpie-cissa-jefferyi ''Cissa jefferyi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa chinensis 213540457.jpg|120px]] || ''Cissa chinensis'' || [[Griene kitta]] || [[Sina]], [[Súdeast-Aazje]], [[Sumatra]], [[Borneo]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-green-magpie-cissa-chinensis ''Cissa chinensis'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 1.jpg|120px]] || ''Cissa thalassina'' || [[Javaanske kitta]] || [[Java]] || [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/javan-green-magpie-cissa-thalassina ''Cissa thalassina'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa hypoleuca 354550907.jpg|120px]] || ''Cissa hypoleuca'' || [[Goudboarstkitta]] || [[Sina]], [[Laos]], [[Tailân]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indochinese-green-magpie-cissa-hypoleuca ''Cissa hypoleuca'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa|''Cissa''}}
}}
[[Kategory:Kitta| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgels]]
21zib0zc9jvbg7cgg76tbv30ewmk0yo
1242568
1242567
2026-10-15T17:08:53Z
RomkeHoekstra
10582
1242568
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Common Green Magpie Facts 03.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Griene kitta
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''kitta's''' (''Cissa'')
| beskriuwer, jier = [[Heinrich Boie|Boie]], 1826
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''kitta's''' (''Cissa'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út fjouwer [[Soarte (taksonomy)|soarten]] Aziatyske fûgels.
Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en lûdroftige fûgels. Se ûnderskiede har troch harren opfallende en felle fearrekleed. De fûgels binne oer it generaal heldergrien mei felreade snaffels, reade poaten en in swart masker om 'e eagen hinne. Harren opfallende griene kleur wurdt feroarsake troch in kombinaasje fan in strukturele blauwe fearrekleur en it pigmint luteïne, dat se opnimme yn harren iten (lykas ynsekten dy't fan luteïnerike planten libje). By in tekoart oan dit pigmint of troch tefolle sinneljocht kinne de fearren fan dizze fûgels blau útslaan.
De soarten binne spesjalisearre yn it libben yn 'e tichte beamkroanen en strûken fan tropyske en subtropyske bosken. Se kommen foar yn [[Aazje]], fan 'e [[Himalaya]] oant [[Súdeast-Aazje]] en op 'e eilannen [[Java]], [[Sumatra]] en [[Borneo]]. Se ferstopje harren nêst meastentiids goed yn it tichte grien.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Cissa'' is de [[griene kitta]] (''Cissa chinensis'').
== Soarten fan it skaai kitta's (''Cissa'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Short-tailed Green Magpie (13890572635).jpg|120px]] || ''Cissa jefferyi'' || [[Borneokitta]] || [[Borneo]] (noardlike berchgebieten) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/bornean-green-magpie-cissa-jefferyi ''Cissa jefferyi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa chinensis 213540457.jpg|120px]] || ''Cissa chinensis'' || [[Griene kitta]] || [[Sina]], [[Súdeast-Aazje]], [[Sumatra]], [[Borneo]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-green-magpie-cissa-chinensis ''Cissa chinensis'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 1.jpg|120px]] || ''Cissa thalassina'' || [[Javaanske kitta]] || [[Java]] || [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/javan-green-magpie-cissa-thalassina ''Cissa thalassina'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa hypoleuca 354550907.jpg|120px]] || ''Cissa hypoleuca'' || [[Goudboarstkitta]] || [[Sina]], [[Laos]], [[Tailân]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indochinese-green-magpie-cissa-hypoleuca ''Cissa hypoleuca'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa|''Cissa''}}
}}
[[Kategory:Kitta| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgels]]
2sk6cduvbyvb2ishv13lia48kdjsjpa
1242569
1242568
2026-10-15T17:09:12Z
RomkeHoekstra
10582
1242569
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Common Green Magpie Facts 03.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Griene kitta
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''kitta's''' (''Cissa'')
| beskriuwer, jier = [[Heinrich Boie|Boie]], 1826
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''kitta's''' (''Cissa'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út fjouwer [[Soarte (taksonomy)|soarten]] Aziatyske fûgels.
Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en lûdroftige fûgels. Se ûnderskiede har troch harren opfallende en felle fearrekleed. De fûgels binne oer it generaal heldergrien mei felreade snaffels, reade poaten en in swart masker om 'e eagen hinne. Harren opfallende griene kleur wurdt feroarsake troch in kombinaasje fan in strukturele blauwe fearrekleur en it pigmint luteïne, dat se opnimme yn harren iten (lykas ynsekten dy't fan luteïnerike planten libje). By in tekoart oan dit pigmint of troch tefolle sinneljocht kinne de fearren fan dizze fûgels blau útslaan.
De soarten binne spesjalisearre yn it libben yn 'e tichte beamkroanen en strûken fan tropyske en subtropyske bosken. Se kommen foar yn [[Aazje]], fan 'e [[Himalaya]] oant [[Súdeast-Aazje]] en op 'e eilannen [[Java]], [[Sumatra]] en [[Borneo]]. Se ferstopje harren nêst meastentiids goed yn it tichte grien.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Cissa'' is de [[griene kitta]] (''Cissa chinensis'').
== Soarten fan it skaai kitta's (''Cissa'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Short-tailed Green Magpie (13890572635).jpg|120px]] || ''Cissa jefferyi'' || [[Borneokitta]] || [[Borneo]] (noardlike berchgebieten) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/bornean-green-magpie-cissa-jefferyi ''Cissa jefferyi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa chinensis 213540457.jpg|120px]] || ''Cissa chinensis'' || [[Griene kitta]] || [[Sina]], [[Súdeast-Aazje]], [[Sumatra]], [[Borneo]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-green-magpie-cissa-chinensis ''Cissa chinensis'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 1.jpg|120px]] || ''Cissa thalassina'' || [[Javaanske kitta]] || [[Java]] || [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/javan-green-magpie-cissa-thalassina ''Cissa thalassina'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa hypoleuca 354550907.jpg|120px]] || ''Cissa hypoleuca'' || [[Goudboarstkitta]] || [[Sina]], [[Laos]], [[Tailân]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indochinese-green-magpie-cissa-hypoleuca ''Cissa hypoleuca'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa|''Cissa''}}
}}
[[Kategory:Kitta| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
sd6tko4pkepsqsrnbo2v60d7nqj6yfn
1242583
1242569
2026-10-15T23:58:59Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Soarten fan it skaai kitta's (Cissa) */ kt
1242583
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Common Green Magpie Facts 03.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Griene kitta
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''kitta's''' (''Cissa'')
| beskriuwer, jier = [[Heinrich Boie|Boie]], 1826
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''kitta's''' (''Cissa'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út fjouwer [[Soarte (taksonomy)|soarten]] Aziatyske fûgels.
Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en lûdroftige fûgels. Se ûnderskiede har troch harren opfallende en felle fearrekleed. De fûgels binne oer it generaal heldergrien mei felreade snaffels, reade poaten en in swart masker om 'e eagen hinne. Harren opfallende griene kleur wurdt feroarsake troch in kombinaasje fan in strukturele blauwe fearrekleur en it pigmint luteïne, dat se opnimme yn harren iten (lykas ynsekten dy't fan luteïnerike planten libje). By in tekoart oan dit pigmint of troch tefolle sinneljocht kinne de fearren fan dizze fûgels blau útslaan.
De soarten binne spesjalisearre yn it libben yn 'e tichte beamkroanen en strûken fan tropyske en subtropyske bosken. Se kommen foar yn [[Aazje]], fan 'e [[Himalaya]] oant [[Súdeast-Aazje]] en op 'e eilannen [[Java]], [[Sumatra]] en [[Borneo]]. Se ferstopje harren nêst meastentiids goed yn it tichte grien.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Cissa'' is de [[griene kitta]] (''Cissa chinensis'').
== Soarten fan it skaai kitta's (''Cissa'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Short-tailed Green Magpie (13890572635).jpg|120px]] || ''Cissa jefferyi'' || [[Borneokitta]] || [[Borneo]] (noardlike berchgebieten) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/bornean-green-magpie-cissa-jefferyi ''Cissa jefferyi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa chinensis 213540457.jpg|120px]] || ''Cissa chinensis'' || [[Griene kitta]] || [[Sina]], [[Súdeast-Aazje]], [[Sumatra]], [[Borneo]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-green-magpie-cissa-chinensis ''Cissa chinensis'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Kraska krátkoocasá Zoo Praha 1.jpg|120px]] || ''Cissa thalassina'' || [[Javaanske kitta]] || [[Java]] || [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/javan-green-magpie-cissa-thalassina ''Cissa thalassina'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Cissa hypoleuca 354550907.jpg|120px]] || ''Cissa hypoleuca'' || [[Goudboarstkitta]] || [[Sina]], [[Laos]], [[Tailân]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indochinese-green-magpie-cissa-hypoleuca ''Cissa hypoleuca'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Cissa|''Cissa''}}
}}
[[Kategory:Kitta| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
issi9qlwyyc0kbp15tkikyepjdro0z1
Cissa
0
194563
1242570
2026-10-15T17:09:47Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Kitta's]]
1242570
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Kitta's]]
ietygnhew0y3nbat0ohhsrg0t9y60hs
Banggai-eilannen
0
194564
1242572
2026-10-15T18:32:56Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks eilân | namme = Banggai-eilannen | ôfbylding = Locator Kabupaten Banggai Kepulauan.svg | ôfbyldingstekst = | Lokaasje = | Eilannegroep = Banggai-arsjipel | Lân = [[Ofbyld:Flag of Indonesia.svg|border|20px]] [[Yndoneezje]] | Bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | Namme bestjoerlike ienheid 1 = Sintraal-Selebes | Bestjoerlike ienheid..."
1242572
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks eilân
| namme = Banggai-eilannen
| ôfbylding = Locator Kabupaten Banggai Kepulauan.svg
| ôfbyldingstekst =
| Lokaasje =
| Eilannegroep = Banggai-arsjipel
| Lân = [[Ofbyld:Flag of Indonesia.svg|border|20px]] [[Yndoneezje]]
| Bestjoerlike ienheid 1 = provinsje
| Namme bestjoerlike ienheid 1 = Sintraal-Selebes
| Bestjoerlike ienheid 2 = regintskip
| Namme bestjoerlike ienheid 2 = Banggai Kepulauan en Banggai Laut
| Oerflak = ± 3.165 km²
| Ynwennertal = ± 200.000
| Tiidsône = [[UTC]]+8
| Gebrûk =
| mapname = Yndoneezje-reliëf
| lat_deg = 1
| lat_min = 30
| lat_dir = S
| lon_deg = 123
| lon_min = 30
| lon_dir = E
}}
De '''Banggai-eilannen''' (Yndonezysk: ''Kepulauan Banggai'') foarmje in [[Yndoneezje|Yndonezyske]] eilannegroep oan 'e eastlike ein fan [[Sintraal-Selebes]]. Yn 'e maitiid fan 2000 feroarsake in swiere [[ierdskodding]] in soad skea op 'e eilannen.<ref>[https://www.unesco.org/en/articles/living-history-survivors-speak-out-about-2000-banggai-tsunami-indonesia UNESCO: ''Living history: survivors speak out about the 2000 Banggai Tsunami in Indonesia'']</ref>
== Geografy en eilannen ==
De eilannegroep bestiet út 5 middelgrutte en 337 lytse eilannen. De arsjipel leit yn 'e [[Molukkensee]] en de [[Golf fan Tolo]], en wurdt troch de Pelengstrjitte skieden fan it fêstelân fan Selebes. De wichtichste eilannen binne:
* [[Peleng]]: It fierwei grutste eilân yn it noarden fan 'e arsjipel (2.488 km²).
* [[Banggai (eilân)|Banggai]]: It meast bekende en histoarysk wichtichste eilân yn it suden.
In soad eilannen wurde troch koraal omklamme.
== Bestjoer ==
Bestjoerlik wie de hiele eilannegroep oant 1999 ûnderdiel fan it regintskip Banggai op it fêstelân. Hjoed-de-dei is de arsjipel ferdield oer twa regintskippen (''kabupaten''):
[[Ofbyld:Tanjung Gundul.jpg|thumb|left|Natuer fan 'e Banggai-eilannen]]
* [[Banggai Kepulauan]]: Bestiet út it noardlike part mei it haadeilân Peleng (haadplak: Salakan).
* [[Banggai Laut]]: Bestiet út 'e súdlike eilannen, wêrûnder it eilân Banggai sels (haadplak: Banggai).
== Befolking ==
De oarspronklike bewenners binne it Banggaifolk. De grutste religys binne de islam (45%) en it kristendom (40%), faak fermingd mei tradisjele tradysjes.<ref>[https://joshuaproject.net/people_groups/10649/ID Joshua Project, oproppen 15 oktober 2026]</ref> De lokale Banggaitaal wurdt bedrige meidat jimmeroan mear ynwenners it Yndonezysk as earste taal brûke.
== Natuer ==
[[Ofbyld:Pterapogon kauderni 312941158.jpg|thumb|left|Banggaikardinaalfisken]]
De eilannegroep stiet yn 'e biology foaral bekend om syn rike ûnderwetterwâld en de [[Endemisme|endemyske]] fûgel- en diersoarten. In bekend foarbyld is de [[Banggaikardinaalfisk]] (''Pterapogon kauderni''), in populêre akwariumfisk dy't yn it wyld allinnich yn it ûndjippe wetter om dizze eilannegroep hinne foarkomt.
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Banggai Islands Regency}}
}}
[[Kategory:Eilân yn Yndoneezje]]
4ewenq9y8if5lwp263ly72i8mfeugel
1242584
1242572
2026-10-15T23:59:33Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Natuer */ kt
1242584
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks eilân
| namme = Banggai-eilannen
| ôfbylding = Locator Kabupaten Banggai Kepulauan.svg
| ôfbyldingstekst =
| Lokaasje =
| Eilannegroep = Banggai-arsjipel
| Lân = [[Ofbyld:Flag of Indonesia.svg|border|20px]] [[Yndoneezje]]
| Bestjoerlike ienheid 1 = provinsje
| Namme bestjoerlike ienheid 1 = Sintraal-Selebes
| Bestjoerlike ienheid 2 = regintskip
| Namme bestjoerlike ienheid 2 = Banggai Kepulauan en Banggai Laut
| Oerflak = ± 3.165 km²
| Ynwennertal = ± 200.000
| Tiidsône = [[UTC]]+8
| Gebrûk =
| mapname = Yndoneezje-reliëf
| lat_deg = 1
| lat_min = 30
| lat_dir = S
| lon_deg = 123
| lon_min = 30
| lon_dir = E
}}
De '''Banggai-eilannen''' (Yndonezysk: ''Kepulauan Banggai'') foarmje in [[Yndoneezje|Yndonezyske]] eilannegroep oan 'e eastlike ein fan [[Sintraal-Selebes]]. Yn 'e maitiid fan 2000 feroarsake in swiere [[ierdskodding]] in soad skea op 'e eilannen.<ref>[https://www.unesco.org/en/articles/living-history-survivors-speak-out-about-2000-banggai-tsunami-indonesia UNESCO: ''Living history: survivors speak out about the 2000 Banggai Tsunami in Indonesia'']</ref>
== Geografy en eilannen ==
De eilannegroep bestiet út 5 middelgrutte en 337 lytse eilannen. De arsjipel leit yn 'e [[Molukkensee]] en de [[Golf fan Tolo]], en wurdt troch de Pelengstrjitte skieden fan it fêstelân fan Selebes. De wichtichste eilannen binne:
* [[Peleng]]: It fierwei grutste eilân yn it noarden fan 'e arsjipel (2.488 km²).
* [[Banggai (eilân)|Banggai]]: It meast bekende en histoarysk wichtichste eilân yn it suden.
In soad eilannen wurde troch koraal omklamme.
== Bestjoer ==
Bestjoerlik wie de hiele eilannegroep oant 1999 ûnderdiel fan it regintskip Banggai op it fêstelân. Hjoed-de-dei is de arsjipel ferdield oer twa regintskippen (''kabupaten''):
[[Ofbyld:Tanjung Gundul.jpg|thumb|left|Natuer fan 'e Banggai-eilannen]]
* [[Banggai Kepulauan]]: Bestiet út it noardlike part mei it haadeilân Peleng (haadplak: Salakan).
* [[Banggai Laut]]: Bestiet út 'e súdlike eilannen, wêrûnder it eilân Banggai sels (haadplak: Banggai).
== Befolking ==
De oarspronklike bewenners binne it Banggaifolk. De grutste religys binne de islam (45%) en it kristendom (40%), faak fermingd mei tradisjele tradysjes.<ref>[https://joshuaproject.net/people_groups/10649/ID Joshua Project, oproppen 15 oktober 2026]</ref> De lokale Banggaitaal wurdt bedrige meidat jimmeroan mear ynwenners it Yndonezysk as earste taal brûke.
== Natuer ==
[[Ofbyld:Pterapogon kauderni 312941158.jpg|thumb|left|Banggaikardinaalfisken]]
De eilannegroep stiet yn 'e biology foaral bekend om syn rike ûnderwetterwâld en de [[Endemisme|endemyske]] fûgel- en diersoarten. In bekend foarbyld is de [[Banggaikardinaalfisk]] (''Pterapogon kauderni''), in populêre akwariumfisk dy't yn it wyld allinnich yn it ûndjippe wetter om dizze eilannegroep hinne foarkomt.
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Banggai Islands Regency}}
}}
[[Kategory:Eilân yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan]]
47wxhhuxmr5uh34zd7pivkapyegvqqt
Waigeo
0
194565
1242573
2026-10-15T19:52:02Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks eilân | namme = Waigeo | ôfbylding = ID Waigeo.PNG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | Lokaasje = | Eilannegroep = Raja Ampat-eilannen | Lân = [[Ofbyld:Flag of Indonesia.svg|border|20px]] [[Yndoneezje]] | Bestjoerlike ienheid 1 = provinsje | Namme bestjoerlike ienheid 1 = [[West-Papoea]] | Bestjoerlike ienhe..."
1242573
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks eilân
| namme = Waigeo
| ôfbylding = ID Waigeo.PNG
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| Lokaasje =
| Eilannegroep = Raja Ampat-eilannen
| Lân = [[Ofbyld:Flag of Indonesia.svg|border|20px]] [[Yndoneezje]]
| Bestjoerlike ienheid 1 = provinsje
| Namme bestjoerlike ienheid 1 = [[West-Papoea]]
| Bestjoerlike ienheid 2 =
| Namme bestjoerlike ienheid 2 =
| Koördinaten =
| Haadstêd =
| Belangrike plakken =
| Ynwennertal = 47.593 <small>(rûzing 2025)</small><ref>[https://rajaampatkab.bps.go.id/id/publication Badan Pusat Statistik, Jakarta, 27 February 2026]</ref>
| Befolkingstichtens =
| Maks. lingte = 124,8 km
| Maks. breedte = 48,6 km
| Oerflak = 3.155 km²
| Heechste punt = 978 m
| Gebrûk =
| Tiidsône = [[UTC]]+9
| webside =
| mapname = Yndoneezje-reliëf
| mapwidth =
| lat_deg = 0
| lat_min = 12
| lat_sec = 0
| lat_dir = S
| lon_deg = 130
| lon_min = 50
| lon_sec = 0
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart =
}}
It eilân '''Waigeo''' (Yndonezysk: ''Pulau Waigeo'') is in eilân yn [[Yndoneezje]]. It leit yn 'e provinsje [[West-Papoea]], yn it eastlike diel fan it lân, op 2.700 kilometer eastlik fan 'e haadstêd [[Jakarta]]. It eilân hat in oerflak fan 3.155 kante kilometer.
Waigeo is it noardlikste eilân fan 'e [[Raja Ampat-eilannen]]. It haadplak is [[Waisai]], dat oan 'e súdkust fan it eilân leit. Oer it eilân rint de [[evener]].
== Geografy ==
[[Ofbyld:Waigeo view-1.jpg|thumb|left|Waigeo]]
It lânskip op Waigeo is heuvelich. It heechste punt fan it eilân leit op 978 meter boppe seespegel. It eilân is fan noard nei súd maksimaal 48,6 kilometer en fan east nei west maksimaal 124,8 kilometer.
It gebiet om Waigeo hinne is foar it grutste part oerdutsen mei grienbliuwend bosk.
== Befolking ==
[[Ofbyld:Daily life, Raja Ampat.jpg|thumb|left|Famylje yn Kampung Selpele, West Waigeo]]
De oarspronklike ynwenners fan Waigeo binne Papoeafolken, ferdield yn ferskate stammen en befolkingsgroepen, lykas de Ambel, dy't oarspronklik benammen yn it binnenlân en oan 'e noard- en sintrale kusten fan Waigeo libje en de Ma'ya, in mear op 'e see rjochte groep dy't benammen yn it westen en súdwesten fan it eilân wennet. Fierder hawwe der troch de iuwen hinne minsken fan it eilân [[Biak]] har yn grutte oantallen op Waigeo nei wenjen set. Letter binne dêr noch in soad migranten út oare dielen fan Yndoneezje by kommen. De grutte mearderheid (91%) fan 'e befolking is [[Kristendom|kristlik]]. In lytse minderheid hinget de [[islam]] of in [[Animisme|animistyske]] religy oan.
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Waigeo}}
}}
[[Kategory:Eilân yn Yndoneezje]]
tqqlspq7laz51bcnptiqrpz0qplwslx
1242585
1242573
2026-10-15T23:59:55Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Befolking */ kt
1242585
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks eilân
| namme = Waigeo
| ôfbylding = ID Waigeo.PNG
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst =
| Lokaasje =
| Eilannegroep = Raja Ampat-eilannen
| Lân = [[Ofbyld:Flag of Indonesia.svg|border|20px]] [[Yndoneezje]]
| Bestjoerlike ienheid 1 = provinsje
| Namme bestjoerlike ienheid 1 = [[West-Papoea]]
| Bestjoerlike ienheid 2 =
| Namme bestjoerlike ienheid 2 =
| Koördinaten =
| Haadstêd =
| Belangrike plakken =
| Ynwennertal = 47.593 <small>(rûzing 2025)</small><ref>[https://rajaampatkab.bps.go.id/id/publication Badan Pusat Statistik, Jakarta, 27 February 2026]</ref>
| Befolkingstichtens =
| Maks. lingte = 124,8 km
| Maks. breedte = 48,6 km
| Oerflak = 3.155 km²
| Heechste punt = 978 m
| Gebrûk =
| Tiidsône = [[UTC]]+9
| webside =
| mapname = Yndoneezje-reliëf
| mapwidth =
| lat_deg = 0
| lat_min = 12
| lat_sec = 0
| lat_dir = S
| lon_deg = 130
| lon_min = 50
| lon_sec = 0
| lon_dir = E
| tekst by posysjekaart =
}}
It eilân '''Waigeo''' (Yndonezysk: ''Pulau Waigeo'') is in eilân yn [[Yndoneezje]]. It leit yn 'e provinsje [[West-Papoea]], yn it eastlike diel fan it lân, op 2.700 kilometer eastlik fan 'e haadstêd [[Jakarta]]. It eilân hat in oerflak fan 3.155 kante kilometer.
Waigeo is it noardlikste eilân fan 'e [[Raja Ampat-eilannen]]. It haadplak is [[Waisai]], dat oan 'e súdkust fan it eilân leit. Oer it eilân rint de [[evener]].
== Geografy ==
[[Ofbyld:Waigeo view-1.jpg|thumb|left|Waigeo]]
It lânskip op Waigeo is heuvelich. It heechste punt fan it eilân leit op 978 meter boppe seespegel. It eilân is fan noard nei súd maksimaal 48,6 kilometer en fan east nei west maksimaal 124,8 kilometer.
It gebiet om Waigeo hinne is foar it grutste part oerdutsen mei grienbliuwend bosk.
== Befolking ==
[[Ofbyld:Daily life, Raja Ampat.jpg|thumb|left|Famylje yn Kampung Selpele, West Waigeo]]
De oarspronklike ynwenners fan Waigeo binne Papoeafolken, ferdield yn ferskate stammen en befolkingsgroepen, lykas de Ambel, dy't oarspronklik benammen yn it binnenlân en oan 'e noard- en sintrale kusten fan Waigeo libje en de Ma'ya, in mear op 'e see rjochte groep dy't benammen yn it westen en súdwesten fan it eilân wennet. Fierder hawwe der troch de iuwen hinne minsken fan it eilân [[Biak]] har yn grutte oantallen op Waigeo nei wenjen set. Letter binne dêr noch in soad migranten út oare dielen fan Yndoneezje by kommen. De grutte mearderheid (91%) fan 'e befolking is [[Kristendom|kristlik]]. In lytse minderheid hinget de [[islam]] of in [[Animisme|animistyske]] religy oan.
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Waigeo}}
}}
[[Kategory:Eilân yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan]]
05ctao4bolx8l1mxl5abwfak94u3b0a
Piapiak
0
194566
1242575
2026-10-15T20:24:20Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Piapiak |Ofbyld = [[Ofbyld:Piapiac Kedougou.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = '''piapiaks''' (''Ptilostomus'') |Wittenskiplike namme= Ptilostomus afer |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |IUCN-status= IUCN-stat..."
1242575
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Piapiak
|Ofbyld = [[Ofbyld:Piapiac Kedougou.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = '''piapiaks''' (''Ptilostomus'')
|Wittenskiplike namme= Ptilostomus afer
|Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Ptilostomus distribution map.jpg|250px]]
}}
De '''piapiak''' (''Ptilostomus afer'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Foarkommen en lûd ==
[[Ofbyld:Piapiac (Ptilostomus afer) sub-adult (l) and immature (r) (cropped).jpg|thumb|left|Jonge fûgels]]
De piapiak is in opfallende, slanke kriefûgel mei in lange, spitse sturt en in frij stevige snaffel. De fûgel is 35 oant 42 sm lang en 121 oant 130 gram swier. Hy docht yn syn ferskining wat tinken oan in [[ekster]]. Folwoeksen fûgels binne glânzgjend swart mei in poarperen glâns by geunstich ljocht. De sturt liket de brune kant oer te skaaien. Jonge fûgels hawwe in rôze-eftige snaffel mei in swarte punt.
It lûd fan 'e fûgel wurdt omskreaun as pypjend en heech – te ferlykjen mei dat fan in [[protter]] – en wurdt yn 'e Ingelsktalige literatuer meastentiids werjûn as "cheeet".
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze fûgel komt foar yn [[Afrika]] besuden de [[Sahara]]. It is de iennige soarte yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e piapiaks (''Ptilostomus'') en de soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde dus gjin [[ûndersoarte|ûndersoarten]] erkend.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:African Savannah Elephant (Loxodonta africana) (6861465797).jpg|thumb|left|Piapiaks op in [[oaljefant]]]]
De piapiak libbet op iepen savannes mei palmen, op lânbougrûn en yn doarpkes op it plattelân. De fûgels sykje yn groepen op 'e grûn nei iten, faak yn 'e buert fan grutte sûchdieren lykas fee. Se rinne soms njonken dizze dieren of sitte sels op harren rêch om ynsekten te fangen. Ek wurde piapiaks waarnommen yn 'e toppen fan beammen en palmen. Lykas oare kriefûgels stopje se harren nêst ferside yn 'e tichte fegetaasje of beamkroanen.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in tige grut ferspriedingsgebiet en de populaasje wurdt as stabyl beskôge. De [[IUCN]] klassifisearret de fûgel dêrom as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/piapiac-ptilostomus-afer BirdLife, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/piapia1/TD-MC?continue eBird, oproppen 15 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/piapia1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 15 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ptilostomus afer|Piapiak}}
}}
{{DEFAULTSORT:Piapiak}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Piapiak]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Niger]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]]
bcbnkcxhnvdkry6xjli5uzlrr5qijng
Ptilostomus afer
0
194567
1242576
2026-10-15T20:25:40Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Piapiak]]
1242576
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Piapiak]]
jh92mnoenvvsjo5rpmpmj5w1atrfbkp
Kategory:Piapiak
14
194568
1242586
2026-10-16T06:57:34Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Commonscat|Ptilostomus afer|Ptilostomus}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]]"
1242586
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Ptilostomus afer|Ptilostomus}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
gjlyfp7b52a383axs62gjrphwc5ymro
1242587
1242586
2026-10-16T06:59:11Z
RomkeHoekstra
10582
RomkeHoekstra hat de side [[Piapiaks]] omneamd ta [[Kategory:Piapiak]]
1242586
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Ptilostomus afer|Ptilostomus}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
gjlyfp7b52a383axs62gjrphwc5ymro
Piapiaks
0
194569
1242588
2026-10-16T06:59:11Z
RomkeHoekstra
10582
RomkeHoekstra hat de side [[Piapiaks]] omneamd ta [[Kategory:Piapiak]]
1242588
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[:Kategory:Piapiak]]
1xqmou5drzx9s8a6xylpokeov0ebuln
1242589
1242588
2026-10-16T07:08:28Z
RomkeHoekstra
10582
Trochferwizing nei [[Kategory:Piapiak]] wiske
1242589
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Ptilostomus afer Maroua.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Piapiak
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''piapiaks''' (''Ptilostomus'')
| beskriuwer, jier = [[William Swainson|Swainson]], 1837
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''piapiaks''' (''Ptilostomus'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae''). It is in [[monotypysk]] skaai dat mar út ien [[Soarte (taksonomy)|soarte]] bestiet: de [[piapiak]] (''Ptilostomus afer'').
It skaai komt foar yn 'e iepen savannes en kultuerlânskippen fan [[Afrika]] besuden de [[Sahara]]. De fûgels ûnderskiede harren troch harren slanke bou, lange spitse sturt en de oanwenst om yn groepen op 'e grûn om te strunen yn 'e neite fan grutte sûchdieren lykas fee.
== Soarten fan it skaai piapiaks (''Ptilostomus'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Piapiac Kedougou.jpg|120px]] || ''Ptilostomus afer'' || [[Piapiak]] || [[Afrika]] besuden de [[Sahara]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/piapiac-ptilostomus-afer ''Ptilostomus afer'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ptilostomus|''Ptilostomus''}}
}}
[[Kategory:Piapiaks| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgels]]
fik137jxvwbm3k6nt283nddl1i47e2w
1242591
1242589
2026-10-16T07:09:48Z
RomkeHoekstra
10582
1242591
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Ptilostomus afer Maroua.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Piapiak
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''piapiaks''' (''Ptilostomus'')
| beskriuwer, jier = [[William Swainson|Swainson]], 1837
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''piapiaks''' (''Ptilostomus'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae''). It is in [[monotypysk]] skaai dat mar út ien [[Soarte (taksonomy)|soarte]] bestiet: de [[piapiak]] (''Ptilostomus afer'').
It skaai komt foar yn 'e iepen savannes en kultuerlânskippen fan [[Afrika]] besuden de [[Sahara]]. De fûgels ûnderskiede harren troch harren slanke bou, lange spitse sturt en de oanwenst om yn groepen op 'e grûn om te strunen yn 'e neite fan grutte sûchdieren lykas fee.
== Soarten fan it skaai piapiaks (''Ptilostomus'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Piapiac Kedougou.jpg|120px]] || ''Ptilostomus afer'' || [[Piapiak]] || [[Afrika]] besuden de [[Sahara]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/piapiac-ptilostomus-afer ''Ptilostomus afer'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ptilostomus|''Ptilostomus''}}
}}
[[Kategory:Piapiak| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
ov61508kwvr3eijyw5k8po6pmvnnq4l
Ptilostomus
0
194570
1242590
2026-10-16T07:08:55Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Piapiaks]]
1242590
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Piapiaks]]
s1ynakivoe4c4hpcn86fw6m5gcgjth4
Taiwankitta
0
194571
1242592
2026-10-16T07:41:36Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Taiwankitta |Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa caerulea 461944834.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'') |Wittenskiplike namme= Urocissa caerulea |Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1863 |IUCN-status=..."
1242592
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Taiwankitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa caerulea 461944834.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa caerulea
|Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1863
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Urocissa caerulea map.svg|250px]]
}}
De '''Taiwankitta''' (''Urocissa caerulea'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[endemisme|endemysk]] foar it eilân [[Taiwan]]. Der is ek in lytse, troch minsken yntrodusearre populaasje yn [[Japan]]. Hoewol't de oantallen wat ôfnimme, wurdt de populaasje as net bedrige beskôge.
== Foarkommen en lûd ==
De Taiwankitta is in grutte (64 oant 69 sm lang), kleurrike kriefûgel, ynklusyf in tige lange sturt. It fearrekleed is foar it grutste part djip kobaltblau, mei swart op 'e kop, it boarst en de ûnderkant fan 'e wjukken. De ûnderkant fan it lichem is ljochter blau en rint nei de ûnderbúk ta oer yn wyt.
[[Ofbyld:Толстоклювая лазоревая сорока.jpg|thumb|left|Тaiwankitta]]
De wjukken binne blau, mar de tertsjêre slachpinnen hawwe wite úteinen. De tige lange, kylfoarmige sturt bestiet út fearren dy't elts in swart-wite punt hawwe. De snaffel is stevig, bûge en hat in felreade kleur; ek de poaten binne read en de eagen binne giel.
De fûgel lit ûnder mear in metaaleftich, kraskjend lûd hearre: "kyack-kyack-kyack-kyack."
== Fersprieding en taksonomy ==
Yn syn natuerlike ferspriedingsgebiet komt de Taiwankitta allinnich foar op Taiwan, dêr't it in [[stânfûgel]] is. De soarte is ek yntrodusearre yn Japan, dêr't in populaasje ûntstien is yn 'e prefektuer Hyōgo op it súdwesten fan it eilân [[Honshu]].<ref>[https://www.nies.go.jp/biodiversity/invasive/DB/detail/20390e.html Natonal Institute for Envirement Studies]</ref> De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n erkend wurde.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Hâlden en dragen ==
De Taiwankitta libbet yn grienbliuwend leafbosk en oan boskrânen, op hichten tusken de 300 en 1200 meter. It is in allesfretter dy't him fiedt mei ferskate [[Wringeleazen|wringeleaze dieren]], beien en figen; der is ek waarnommen dat de fûgel kikkerts fangt. De soarte is honkfêst, al kinne de fûgels by strange winters ek nei oare hichten trekke.
=== Fuortplanting ===
[[Ofbyld:Urocissa caerulea-calling.jpg|thumb|left|Roppende Taiwankitta]]
De Taiwankitta briedt yn maaie en juny; aaien wurde meastentiids fan heal oant ein maaie lein. De soarte is bekend mei koöperative briedsoarch, wêrby't oare fûgels – wierskynlik neiteam út in earder briedjier – helpe by it fersoargjen fan 'e jongen.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar de oantallen nimme nei alle gedachten ôf troch it ferlies fan leefgebiet; dy tebekgong is lykwols net earnstich genôch om de soarte as bedrige te beskôgjen. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
== Nammejouwing ==
De Taiwankitta waard yn 1863 troch [[John Gould|John Gould]] taksonomysk beskreaun as in aparte soarte. De wittenskiplike soartenamme ''caerulea'' betsjut "himelsblau".
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taiwan-blue-magpie-urocissa-caerulea BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/formag1 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/formag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa caerulea|Taiwankitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Taiwankitta}}
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]
[[Kategory:Eksoat yn Japan]]
5mmr2lk5zek0jvbsk1w05onlbdg725w
Urocissa caerulea
0
194572
1242593
2026-10-16T07:42:04Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Taiwankitta]]
1242593
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Taiwankitta]]
2kq9lv0t1mkew6pov9ac5z9zt7n23dz
Srylankaanske kitta
0
194573
1242594
2026-10-16T08:04:01Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Srylankaanske kitta |Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa ornata 92428280.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'') |Wittenskiplike namme= Urocissa ornata |Beskriuwer, jier= ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)..."
1242594
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Srylankaanske kitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa ornata 92428280.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa ornata
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Urocissa ornata distribution map.jpg|250px]]
}}
De '''Srylankaanske kitta''' (''Urocissa ornata'') is in bedrige [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[endemisme|endemysk]] op [[Sry Lanka]].
== Skaaimerken en lûd ==
[[Ofbyld:Urocissa ornata 63140239.jpg|thumb|left|Fûgel yn Karawita, Sry Lanka]]
De Srylankaanske kitta is in 42 oant 47 sm lange kriefûgel mei in skaaimerkende blauwe en kanielbrune tekening. De fûgel hat in reade snaffel, in reade ring om 'e eagen en reade poaten. It lichem is blau, mei in lange, blauwe sturt dy't einiget yn in wite punt; de kop, it boarst en de slachpinnen binne kanielbrún.
De fûgel lit in ferskaat oan lûden hearre, wêrûnder in skerp "tsjink-tsjink", in heas "krakrakrakrak" en in lûd "wie-wie".
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze fûgel komt allinnich foar yn tichte, grienbliuwende berchbosken op [[Sry Lanka]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde dus gjin [[ûndersoarte|ûndersoarten]] erkend.
== Hâlden en dragen ==
De fûgel libbet yn heech, oarspronklik oerbosk yn legere berchgebieten en oanswettend leechlân, op hichten fan 2.135 meter oant ûnder de 150 meter. Bytiden wurdt de soarte ek waarnommen yn gebieten dêr't minsklike aktiviteit west hat.
It iten bestiet meastentiids út lytse dieren, lykas imerkes, krobben, rûpen, beamkikkerts en lytse hagedissen. Dêrnjonken yt de fûgel ek fruchten en beien, bygelyks fan ''Freycinetia''-planten.
=== Fuortplanting ===
De briedtiid rint fan heal jannewaris oant ein maart. It nêst fan tûken leit fiif oant trettjin meter boppe de grûn yn in beam. Lykas oare kitta's ferstopje se harren nêst goed ferside yn it tichte grien. It wyfke leit trije oant fiif aaien. De Srylankaanske kitta tsjinnet as gasthear foar de [[Aziatyske koël]] (''Eudynamys scolopaceus''), in fûgel dy't oan [[briedparasitisme]] docht.
== Status en bedrigingen ==
De Srylankaanske kitta hat in beheind en lytser wurdend ferspriedingsgebiet, dat troch ûntbosking boppedat fragmintearre is. Oannommen wurdt dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as 'kwetsber' (''Vulnerable'', VU). De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op 6.000 oant 14.000 folwoeksen fûgels.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sri-lanka-blue-magpie-urocissa-ornata BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/ceymag1/L3989081 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/ceymag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa ornata|Srylankaanske kitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Kitta, Srylankaanske}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgels]]
[[Kategory:Langsturtkitta's]]
[[Kategory:Endemyske fauna op Sry Lanka]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
rknrgaj4or7arwf9w05ig4teskp8jc1
1242596
1242594
2026-10-16T08:06:03Z
RomkeHoekstra
10582
1242596
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Srylankaanske kitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa ornata 92428280.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa ornata
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Urocissa ornata distribution map.jpg|250px]]
}}
De '''Srylankaanske kitta''' (''Urocissa ornata'') is in bedrige [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[endemisme|endemysk]] op [[Sry Lanka]].
== Skaaimerken en lûd ==
[[Ofbyld:Urocissa ornata 63140239.jpg|thumb|left|Fûgel yn Karawita, Sry Lanka]]
De Srylankaanske kitta is in 42 oant 47 sm lange kriefûgel mei in skaaimerkende blauwe en kanielbrune tekening. De fûgel hat in reade snaffel, in reade ring om 'e eagen en reade poaten. It lichem is blau, mei in lange, blauwe sturt dy't einiget yn in wite punt; de kop, it boarst en de slachpinnen binne kanielbrún.
De fûgel lit in ferskaat oan lûden hearre, wêrûnder in skerp "tsjink-tsjink", in heas "krakrakrakrak" en in lûd "wie-wie".
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze fûgel komt allinnich foar yn tichte, grienbliuwende berchbosken op [[Sry Lanka]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde dus gjin [[ûndersoarte|ûndersoarten]] erkend.
== Hâlden en dragen ==
De fûgel libbet yn heech, oarspronklik oerbosk yn legere berchgebieten en oanswettend leechlân, op hichten fan 2.135 meter oant ûnder de 150 meter. Bytiden wurdt de soarte ek waarnommen yn gebieten dêr't minsklike aktiviteit west hat.
It iten bestiet meastentiids út lytse dieren, lykas imerkes, krobben, rûpen, beamkikkerts en lytse hagedissen. Dêrnjonken yt de fûgel ek fruchten en beien, bygelyks fan ''Freycinetia''-planten.
=== Fuortplanting ===
De briedtiid rint fan heal jannewaris oant ein maart. It nêst fan tûken leit fiif oant trettjin meter boppe de grûn yn in beam. Lykas oare kitta's ferstopje se harren nêst goed ferside yn it tichte grien. It wyfke leit trije oant fiif aaien. De Srylankaanske kitta tsjinnet as gasthear foar de [[Aziatyske koël]] (''Eudynamys scolopaceus''), in fûgel dy't oan [[briedparasitisme]] docht.
== Status en bedrigingen ==
De Srylankaanske kitta hat in beheind en lytser wurdend ferspriedingsgebiet, dat troch ûntbosking boppedat fragmintearre is. Oannommen wurdt dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as 'kwetsber' (''Vulnerable'', VU). De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op 6.000 oant 14.000 folwoeksen fûgels.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sri-lanka-blue-magpie-urocissa-ornata BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/ceymag1/L3989081 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/ceymag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa ornata|Srylankaanske kitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Srilankaanske kitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
d9k4qy8ow2sbm2mftsmsckrgd7btt7p
1242597
1242596
2026-10-16T08:11:32Z
RomkeHoekstra
10582
1242597
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Srylankaanske kitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa ornata 92428280.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa ornata
|Beskriuwer, jier= ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Urocissa ornata distribution map.jpg|250px]]
}}
De '''Srylankaanske kitta''' (''Urocissa ornata'') is in bedrige [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[endemisme|endemysk]] op [[Sry Lanka]].
== Skaaimerken en lûd ==
[[Ofbyld:Urocissa ornata 63140239.jpg|thumb|left|Fûgel yn Karawita, Sry Lanka]]
De Srylankaanske kitta is in 42 oant 47 sm lange kriefûgel mei in skaaimerkende blauwe en kanielbrune tekening. De fûgel hat in reade snaffel, in reade ring om 'e eagen en reade poaten. It lichem is blau, mei in lange, blauwe sturt dy't einiget yn in wite punt; de kop, it boarst en de slachpinnen binne kanielbrún.
De fûgel lit in ferskaat oan lûden hearre, wêrûnder in skerp "tsjink-tsjink", in heas "krakrakrakrak" en in lûd "wie-wie".
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze fûgel komt allinnich foar yn tichte, grienbliuwende berchbosken op [[Sry Lanka]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde dus gjin [[ûndersoarte|ûndersoarten]] erkend.
== Hâlden en dragen ==
De fûgel libbet yn heech, oarspronklik oerbosk yn legere berchgebieten en oanswettend leechlân, op hichten fan 2.135 meter oant ûnder de 150 meter. Bytiden wurdt de soarte ek waarnommen yn gebieten dêr't minsklike aktiviteit west hat.
It iten bestiet meastentiids út lytse dieren, lykas imerkes, krobben, rûpen, beamkikkerts en lytse hagedissen. Dêrnjonken yt de fûgel ek fruchten en beien, bygelyks fan ''Freycinetia''-planten.
=== Fuortplanting ===
De briedtiid rint fan heal jannewaris oant ein maart. It nêst fan tûken leit fiif oant trettjin meter boppe de grûn yn in beam. Lykas oare kitta's ferstopje se harren nêst goed ferside yn it tichte grien. It wyfke leit trije oant fiif aaien. De Srylankaanske kitta tsjinnet as gasthear foar de [[Aziatyske koël]] (''Eudynamys scolopaceus''), in fûgel dy't oan [[briedparasitisme]] docht.
== Status en bedrigingen ==
De Srylankaanske kitta hat in beheind en lytser wurdend ferspriedingsgebiet, dat troch ûntbosking boppedat fragmintearre is. Oannommen wurdt dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as 'kwetsber' (''Vulnerable'', VU). De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op 6.000 oant 14.000 folwoeksen fûgels.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sri-lanka-blue-magpie-urocissa-ornata BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/ceymag1/L3989081 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/ceymag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa ornata|Srylankaanske kitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Srilankaanske kitta}}
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]]
6g5vrc1x83401d2sattepjbup70dmwl
Urocissa ornata
0
194574
1242595
2026-10-16T08:04:28Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Srylankaanske kitta]]
1242595
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Srylankaanske kitta]]
86gi1ftx7qjrga230xxm7dbcrvx0a5h
Gielsnaffelkitta
0
194575
1242598
2026-10-16T08:29:29Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Gielsnaffelkitta |Ofbyld = [[Ofbyld:Yellow-billed Blue-Magpie in Senchal Wildlife Sanctuary August 2026 by Tisha Mukherjee 01.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'') |Wittenskiplike namme= Urocissa fl..."
1242598
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Gielsnaffelkitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Yellow-billed Blue-Magpie in Senchal Wildlife Sanctuary August 2026 by Tisha Mukherjee 01.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa flavirostris
|Beskriuwer, jier= ([[Edward Blyth|Blyth]], 1846)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''gielsnaffelkitta''' (''Urocissa flavirostris'') is in [[Aazje|Aziatyske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Ferskining en lûd ==
[[Ofbyld:Yellow-billed blue magpie (Urocissa flavirostris), Jammu and Kashmir, India 04.jpg|thumb|left|Gielsnaffelkitta yn [[Jammu en Kasjmier (territoarium)|Jammu en Kasjmier]]]]
De gielsnaffelkitta is in opfallende blau-wite kriefûgel mei in swarte kop en in tige lange kylfoarmige sturt. De snaffel is – lykas de namme al oanjout – giel. Yn 'e swarte nekke rint in wite bân en de boppekant en de sturt binne blau, wêrby't de sturt in wite punt hat. De ûnderkant fan it lichem is wyteftich, of by de [[nominaatfoarm]] mei in gielige glâns. De fûgel hat in lingte fan 55 oant 61 sm, ynklusyf de lange sturt.
Under de lûden dy't de fûgel makket, binne lûde, skelle fluitsjende toanen en kraskjend lûd.
== Fersprieding en taksonomy ==
De gielsnaffelkitta komt foar yn 'e [[Himalaya]] en yn twa isolearre berchgebieten yn [[Birma]] en [[Fjetnam]]. De soarte wurdt yn fjouwer [[ûndersoarte|ûndersoarten]] ferdield mei it folgjende ferspriedingsgebiet:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
* ''U. f. cucullata'' Gould, 1861 – komt foar yn 'e westlike Himalaya (fan [[Hazara (Pakistan)|Hazara]] yn [[Pakistan]] oant eastlik [[Nepal]]).
* ''U. f. flavirostris'' (Blyth, 1846) – komt foar yn 'e eastlike Himalaya ([[Assam]] yn [[Yndia]], súdlik [[Tibet]] en noardlik [[Birma]]).
* ''U. f. schaeferi'' Deignan, 1945 – komt foar yn it westen fan Birma.
* ''U. f. robini'' Delacour, 1927 – komt foar yn it noarden fan Fjetnam.
== Hâlden en dragen ==
De gielsnaffelkitta wurdt oantroffen yn mingd bosk op hichten tusken de 1.600 en 2.700 meter. De fûgel is in allesfretter dy't allerhanne [[wringeleazen|wringeleaze dieren]], mar ek fruchten, beien en lytse [[sûchdieren]] yt.
=== Fuortplanting ===
De fûgel briedt fan ein april oant begjin july. Lykas oare kitta's stopje se harren nêst goed ferside yn 'e beamkroanen. De soarte is foar it grutste part in [[stânfûgel]], mar de populaasjes dy't op 'e grutste hichten libje, migrearje by't winter nei legere gebieten.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar de oantallen nimme nei alle gedachten ôf. Dy tebekgong is lykwols net sa rap dat de fûgel as bedrige beskôge wurde moat. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> De wrâldpopulaasje is net kwantifisearre, mar de fûgel wurdt omskreaun as frij gewoan oant lokaal gewoan.
== Nammejouwing ==
De gielsnaffelkitta waard yn 1846 troch [[Edward Blyth]] foar it earst wittenskiplik beskreaun. De wittenskiplike soartenamme ''flavirostris'' is oer te setten as 'mei in giele snaffel'.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/yellow-billed-blue-magpie-urocissa-flavirostris BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/gobmag1 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gobmag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa flavirostris|Gielsnaffelkitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Gielsnaffelkitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
iowm8dl95fnurii529ctjaq7udbr74k
Urocissa flavirostris
0
194576
1242599
2026-10-16T08:29:51Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Gielsnaffelkitta]]
1242599
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Gielsnaffelkitta]]
mql8l58p9hppxhz1q5bimepaq8teh5y
Readsnaffelkitta
0
194577
1242600
2026-10-16T08:55:36Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Readsnaffelkitta |Ofbyld = [[Ofbyld:Red-billed Blue Magpie the royal ribbon of the Himalayas painted in shades of blue and fire 05.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'') |Wittenskiplike namme= Urocis..."
1242600
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Readsnaffelkitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Red-billed Blue Magpie the royal ribbon of the Himalayas painted in shades of blue and fire 05.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa erythroryncha
|Beskriuwer, jier= ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Urocissa erythrorhyncha map.jpg|250px]]
}}
De '''readsnaffelkitta''' (''Urocissa erythroryncha'') is in [[Aazje|Aziatyske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Ferskining en lûd ==
[[Ofbyld:Red-billed Blue Magpie (32273490648).jpg|thumb|left]]
De readsnaffelkitta is in tige opfallende, ekstereftige fûgel mei in lingte fan 53 oant 68 sm. Hy falt op troch syn útsûnderlik lange, kylfoarmige sturt mei wite plakken. De fûgel hat in reade snaffel en reade poaten; de kop is swart wêrby't de swarte kleur trochrint oant op it boppeboarst. Allinnich oer de krún rint in smelle wite streek.
De rest fan 'e ûnderkant is ljocht fan kleur (fariëarjend fan griis of krêmkleurich oant wyt, ôfhinklik fan 'e ûndersoarte). De boppekant is blau: doffer op 'e mantel en de stút, en libbeniger op 'e wjukken en de sturt.
De fûgel makket ferskate lûden, fariëarjend fan fluitsjende toanen oant kraskjende, rauwe roppen.
== Fersprieding en taksonomy ==
De readsnaffelkitta wurdt ûnderferdield yn fiif [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende ferspriedingsgebieten:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
* ''U. e. brevivexilla'' – komt foar yn it súdwesten fan [[Mantsjoerije]] en it noarden fan [[Sina]].
* ''U. e. erythroryncha'' – komt foar fan Sintraal-[[Sina]] oant it suden fan [[Yunnan]], it noarden fan [[Laos]] en it noarden fan [[Fjetnam]].
* ''U. e. alticola'' – komt foar yn it súdwesten fan Sina (noardlik Yunnan) en it noardeasten fan [[Birma]].
* ''U. e. occipitalis'' – komt foar yn 'e [[Himalaya]] (fan [[Punjab]] yn [[Pakistan]] oant [[Sikkim]] yn [[Yndia]]).
* ''U. e. magnirostris'' – komt foar yn heuveleftige gebieten fan [[Assam]] oant [[Yndosina]].
== Hâlden en dragen ==
[[Ofbyld:Red-billed Blue Magpie AMSM5600.jpg|thumb|left|Foerazjearjende readsnaffelkitta]]
De readsnaffelkitta libbet yn grienbliuwend bosk en jong bosk yn heuveleftich of bercheftich gebiet. De soarte is waarnommen fan seenivo oant op in hichte fan 2.200 meter; op gruttere hichten wurdt de soarte ferfongen troch de [[gielsnaffelkitta]].
Dizze soarte is yn 'e regel frij skruten en wurdt faak yn famyljegroepen sjoen. It iten bestiet út [[Wringeleazen|wringeleaze dieren]], lytse [[sûchdieren]], fruchten en sied. Hy stelt ek aaien en jongen út nêsten fan oare fûgels.
=== Briedgedrach ===
Yn Yndia en Sina leit it briedseizoen tusken april en juny. It dier bouwt in ûndjip nêst yn in beam of strûk, wêryn't it trije oant fiif aaien leit. Lykas oare kitta's stopje se harren nêst goed ferside yn it tichte grien.
== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte, stabile populaasje; der binne gjin grutte bedrigingen bekend. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> Hoewol't de wrâldpopulaasje net kwantifisearre is, stiet de soarte yn in grut diel fan syn ferspriedingsgebiet bekend as lokaal algemien.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-billed-blue-magpie-urocissa-erythroryncha BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/rbbmag eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/rbbmag/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa erythroryncha|Readsnaffelkitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Readsnaffelkitta}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
ru1vijij90gy7lpy3y1ljp4lb93qwf8
Urocissa erythroryncha
0
194578
1242601
2026-10-16T08:56:02Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Readsnaffelkitta]]
1242601
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Readsnaffelkitta]]
qilt235269qew00vd76kfemx9ldv0n0
Wytwjukkitta
0
194579
1242602
2026-10-16T09:10:39Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Wytwjukkitta |Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa whiteheadi xanthomelana 38120478 (cropped).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'') |Wittenskiplike namme= Urocissa whiteheadi |Beskriuwer, jier= (William Rob..."
1242602
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Wytwjukkitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa whiteheadi xanthomelana 38120478 (cropped).jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa whiteheadi
|Beskriuwer, jier= ([[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1899)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''wytwjukkitta''' (''Urocissa whiteheadi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Ferskining en lûd ==
De wytwjukkitta is in opfallende kriefûgel mei grutte wite plakken op 'e wjukken en in sterk kylfoarmige sturt. It fearrekleed is foar in grut part brún. De fûgel hat in stevige, oranje snaffel en in ljochte ûnderkant. De rop is in skrille, rôljende gjalp.
== Fersprieding en taksonomy ==
De wytwjukkitta wurdt ûnderferdield yn twa [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
* ''Urocissa whiteheadi xanthomelana'' – komt foar yn bercheftige gebieten fan [[Sina]] oant Sintraal-[[Laos]] en noardlik [[Fjetnam]].
* ''Urocissa whiteheadi whiteheadi'' – komt foar yn 'e bergen fan [[Hainan]] (súdlik Sina).
== Hâlden en dragen ==
De wytwjukkitta libbet yn boskryk gebiet, dêr't de fûgel trochstrings yn groepen dy't út allinnich soartgenoaten besteane oantroffen wurdt. Oars as oare kitta's wurdt dizze fûgel net faak yn parken of tunen sjoen. Lykas oare kitta's stopje se harren nêst goed ferside yn it tichte grien.
== Status en bedrigingen ==
Der wurdt tocht dat de populaasje fan 'e wytwjukkitta troch it ûntboskjen foar lânbou en boskbou relatyf sterk ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as gevoelich (''Near Threatened'', NT).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-winged-magpie-urocissa-whiteheadi BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/whwmag1 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/whwmag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa whiteheadi|Wytwjukkitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Witwjukkitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fietnam]]
opvvgqncbka9yeorth34m6ykrw5uot6
1242604
1242602
2026-10-16T09:24:31Z
RomkeHoekstra
10582
1242604
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Wytwjukkitta
|Ofbyld = [[Ofbyld:Urocissa whiteheadi xanthomelana 38120478 (cropped).jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = [[langsturtkitta's]] (''Urocissa'')
|Wittenskiplike namme= Urocissa whiteheadi
|Beskriuwer, jier= ([[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1899)
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''wytwjukkitta''' (''Urocissa whiteheadi'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Ferskining en lûd ==
De wytwjukkitta is in opfallende kriefûgel mei grutte wite plakken op 'e wjukken en in sterk kylfoarmige sturt. It fearrekleed is foar in grut part brún. De fûgel hat in stevige, oranje snaffel en in ljochte ûnderkant. De rop is in skrille, rôljende gjalp.
== Fersprieding en taksonomy ==
De wytwjukkitta wurdt ûnderferdield yn twa [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
* ''Urocissa whiteheadi xanthomelana'' – komt foar yn bercheftige gebieten fan [[Sina]] oant Sintraal-[[Laos]] en noardlik [[Fjetnam]].
* ''Urocissa whiteheadi whiteheadi'' – komt foar yn 'e bergen fan [[Hainan]] (súdlik Sina).
== Hâlden en dragen ==
De wytwjukkitta libbet yn boskryk gebiet, dêr't de fûgel trochstrings yn groepen dy't út allinnich soartgenoaten besteane oantroffen wurdt. Oars as oare kitta's wurdt dizze fûgel net faak yn parken of tunen sjoen. Lykas oare kitta's stopje se harren nêst goed ferside yn it tichte grien.
== Status en bedrigingen ==
Der wurdt tocht dat de populaasje fan 'e wytwjukkitta troch it ûntboskjen foar lânbou en boskbou relatyf sterk ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as gevoelich (''Near Threatened'', NT).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-winged-magpie-urocissa-whiteheadi BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/whwmag1 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/whwmag1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa whiteheadi|Wytwjukkitta}}
}}
{{DEFAULTSORT:Witwjukkitta}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Langsturtkitta]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
5e36ww2whyfk2nsoibwl7sn4c22c8o1
Urocissa whiteheadi
0
194580
1242603
2026-10-16T09:11:10Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Wytwjukkitta]]
1242603
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Wytwjukkitta]]
5y28mg6ab4ya6bi5q3qpbqmxh9ziv8e
Langsturtkitta's
0
194581
1242609
2026-10-16T09:39:16Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = Urocissa erythroryncha 626135305.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Readsnaffelkitta | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''..."
1242609
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Urocissa erythroryncha 626135305.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Readsnaffelkitta
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''langsturtkitta's''' (''Urocissa'')
| beskriuwer, jier = [[L. Cabanis|Cabanis]], 1850
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''langsturtkitta's''' (''Urocissa'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út fiif [[Soarte (taksonomy)|soarten]] Aziatyske fûgels.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en lûdroftige fûgels. Se ûnderskiede har troch harren útsûnderlik lange kylfoarmige sturten en in fel kontrastryk fearrekleed (faak mei opfallend blauwe, swarte, brune en wite kleuren en felreade of giele snaffels en poaten).
De soarten komme foar yn boskrike en bercheftige gebieten yn [[Aazje]] fan 'e [[Himalaya]] oant [[Sina]], [[Sry Lanka]], [[Taiwan]] en [[Súdeast-Aazje]]. Lykas oare kitta's stopje se harren nêst meastentiids goed ferside yn it tichte grien fan beamkroanen en strûken.
De [[typesoarte]] fan it skaai ''Urocissa'' is de [[readsnaffelkitta]] (''Urocissa erythroryncha'').
== Soarten fan it skaai langsturtkitta's (''Urocissa'') ==
{| class="wikitable"
|-
| [[Ofbyld:Yellow-billed blue magpie (Urocissa flavirostris), Jammu and Kashmir, India 04.jpg|120px]] || ''Urocissa flavirostris'' || [[Gielsnaffelkitta]] || [[Himalaya]], [[Birma]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/yellow-billed-blue-magpie-urocissa-flavirostris ''Urocissa flavirostris'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Red-billed Blue Magpie. AMSM5618.jpg|120px]] || ''Urocissa erythroryncha'' || [[Readsnaffelkitta]] || [[Himalaya]], [[Sina]], [[Súdeast-Aazje]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/red-billed-blue-magpie-urocissa-erythroryncha ''Urocissa erythroryncha'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Urocissa ornata 385562550 (cropped).jpg|120px]] || ''Urocissa ornata'' || [[Srylankaanske kitta]] || [[Sry Lanka]] ([[Endemisme|endemysk]]) || [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sri-lanka-blue-magpie-urocissa-ornata ''Urocissa ornata'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Urocissa caerulea, Taiwan 1.jpg|120px]] || ''Urocissa caerulea'' || [[Taiwankitta]] || [[Taiwan]] (endemysk); yntrodusearre yn [[Japan]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/taiwan-blue-magpie-urocissa-caerulea ''Urocissa caerulea'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
| [[Ofbyld:Urocissa whiteheadi xanthomelana 38120478 (cropped).jpg|120px]] || ''Urocissa whiteheadi'' || [[Wytwjukkitta]] || [[Sina]], [[Laos]], [[Fjetnam]] || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-winged-magpie-urocissa-whiteheadi ''Urocissa whiteheadi'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Urocissa|''Urocissa''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Langsturtkitta's}}
[[Kategory:Langsturtkitta| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
murgmsqqctpueuy5fj01eg650ud4ady
Urocissa
0
194582
1242610
2026-10-16T09:39:44Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Langsturtkitta's]]
1242610
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Langsturtkitta's]]
t74ubtzzaux4dxxy4z2nixrmeo4gxsc
Kategory:Langsturtkitta
14
194583
1242611
2026-10-16T09:41:28Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Commonscat|Urocissa|''Urocissa''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]]"
1242611
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Urocissa|''Urocissa''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
khmr48m4uq2f89xbu7znhq12pyhr7ly
Akasiagaai
0
194584
1242612
2026-10-16T10:22:38Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Akasiagaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Zavattariornis stresemanni -Yabello Wildlife Sanctuary, Ethiopia-8.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = '''akasiagaaien''' (''Zavattariornis'') |Wittenskiplike namme= Zavattariornis stresemanni |Beskriuwe..."
1242612
wikitext
text/x-wiki
{{Bistesoarte
|Namme = Akasiagaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Zavattariornis stresemanni -Yabello Wildlife Sanctuary, Ethiopia-8.jpg|250px]]
|lûd =
|Ryk = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
|Skaai = '''akasiagaaien''' (''Zavattariornis'')
|Wittenskiplike namme= Zavattariornis stresemanni
|Beskriuwer, jier= [[Edgardo Moltoni|Moltoni]], 1938
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EN.png|250px]]
----
|lânkaart = [[Ofbyld:Zavattariornis stresemanni distribution map.png|250px]]
}}
De '''akasiagaai''' (''Zavattariornis stresemanni'') is in bedrige [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De fûgel waard yn 1938 troch de [[Itaalje|Italjaanske]] [[ornitolooch]] [[Edgardo Moltoni]] beskreaun en as earbetoan ferneamd nei de [[Dútslân|Dútske]] [[soölooch]] [[Erwin Stresemann]]. De soarte is [[endemisme|endemysk]] yn it suden fan [[Etioopje]].
== Skaaimerken ==
De akasiagaai is in opfallende, 28 sm lange kriefûgel. De fûgel is foar it grutste part ljochtgriis, mei in swarte sturt en swarte wjukken. Ek de snaffel en de poaten binne swart. De eagen hawwe in brúnswarte iris mei om 'e eagen hinne in blauwe eachring.
== Fersprieding en taksonomy ==
Dizze soarte komt allinnich foar yn it suden fan Etioopje, yn 'e regio [[Oromia]] en de sône [[Borena]]. De fûgel hat dêr in beheind ferspriedingsgebiet fan likernôch 160 kilometer lang en 100 kilometer breed om de plakken Yabello, Arero en Mega hinne. It [[Nasjonaal Park Yabello]] is in wichtich bolwurk foar de soarte.
De akasiagaai is it iennige lid fan it [[monotypysk takson|monotypyske]] [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e ''akasiagaaien'' (''Zavattariornis''); der wurde gjin [[ûndersoarte|ûndersoarten]] erkend.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
== Hâlden en dragen ==
It leefgebiet bestiet út savanne op likernôch 1.700 meter boppe seenivo, mei koart gers en ferspraat steande beammen of strûken út it skaai fan 'e akasia's (''Acacia''). De fûgel wurdt ek wol waarnommen by bewenning.
It iten bestiet meastentiids út ynsekten en oare [[wringeleazen|wringeleaze dieren]]. Se foerazjearje meast op 'e grûn en tusken de strûken yn groepkes.
=== Briedgedrach ===
De fûgel briedt fan febrewaris oant maaie. Se bouwe in opfallend grut, bolfoarmich nêst fan toarnige tûken yn 'e top fan in akasiabeam, wêrby't de yngong oan 'e boppekant of oan 'e sydkant sit. De soarte stiet bekend om koöperative briedsoarch, wêrby't meardere fûgels helpe by it bouwen fan it nêst en it fuorjen fan 'e jongen.
== Status en bedrigingen ==
De akasiagaai hat in lyts ferspriedingsgebiet en it leefgebiet wurdt oantaaste troch fersteuring en feroaring fan it lânskip. It gebiet wurdt mear en mear geskikt makke foar yntinsive feehâlderij, sadat feehâlders dêr fêst wenje kinne ynstee fan 'e mear ekstinsive beweiding troch nomadyske stammen of wylde dieren. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte dêrom as 'bedrige' (''Endangered'', EN). De populaasje wurdt op 10.000 oant 20.000 folwoeksen fûgels rûsd en de oantallen nimme nei alle gedachten ôf.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref>
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/ethiopian-bushcrow-zavattariornis-stresemanni BirdLife, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/stbcro1 eBird, oproppen 16 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/stbcro1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 16 oktober 2026]
----
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Zavattariornis stresemanni|Akasiagaai}}
}}
{{DEFAULTSORT:Akasiagaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
[[Kategory:Akasiagaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]]
2bhp4tpqlqka6aihkhr3qrsh4c6dkp9
Kategory:Akasiagaai
14
194585
1242613
2026-10-16T10:23:40Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Commonscat|Zavattariornis stresemanni|''Zavattariornis''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]]"
1242613
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Zavattariornis stresemanni|''Zavattariornis''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
2vl6hw7r6fuuallzxuokjm0fx2fgbqs
Akasiagaaien
0
194586
1242614
2026-10-16T10:29:56Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = Zavattariornis stresemanni -Yabello Wildlife Sanctuary, Ethiopia-8.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Akasiagaai | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3..."
1242614
wikitext
text/x-wiki
{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Zavattariornis stresemanni -Yabello Wildlife Sanctuary, Ethiopia-8.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = Akasiagaai
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1 = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3 = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[skift]]:
| namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7 = '''akasiagaaien''' (''Zavattariornis'')
| beskriuwer, jier = [[Edgardo Moltoni|Moltoni]], 1938
}}
It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] '''akasiagaaien''' (''Zavattariornis'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út mar ien [[Soarte (taksonomy)|soarte]]: de bedrige [[akasiagaai]] (''Zavattariornis stresemanni'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref>
De fûgel is [[endemisme|endemysk]] yn it suden fan [[Etioopje]], dêr't hy foarkomt yn [[savanne]]gebieten mei [[akasia]]'s. De fûgels ûnderskiede har troch harren ljochtgrize fearrekleed mei swarte wjukken en sturt, in blauwe hûd om 'e eagen en in koöperatyf briedgedrach.
== Soarten fan it skaai akasiagaaien (''Zavattariornis'') ==
{| class="wikitable"
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Zavattariornis stresemanni 1629731.jpg|120px]] || ''Zavattariornis stresemanni'' || [[Akasiagaai]] || Súdlik [[Etioopje]] (endemysk) || [[Ofbyld:IUCN-EN.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/stresemanns-bush-crow-zavattariornis-stresemanni ''Zavattariornis stresemanni'' op ''BirdLife'']</ref>
|-
|}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Zavattariornis|''Zavattariornis''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Akasiagaaien}}
[[Kategory:Akasiagaai| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Kriefûgel]]
feix3mwbrcssaj9w4mtfucookaqktgw
Zavattariornis
0
194587
1242615
2026-10-16T10:30:25Z
RomkeHoekstra
10582
Ferwiist troch nei [[Akasiagaaien]]
1242615
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Akasiagaaien]]
qhffrbbmbsertw3r5xdw7ng5h60jse6