Wikipedy fywiki https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Wiki Oerlis Meidogger Meidogger oerlis Wikipedy Wikipedy oerlis Ofbyld Ofbyld oerlis MediaWiki MediaWiki oerlis Berjocht Berjocht oerlis Hulp Hulp oerlis Kategory Kategory oerlis Tema Tema oerlis TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Sineeske Muorre 0 12013 1242743 1009272 2026-10-18T15:12:45Z Drewes 2754 red. 1242743 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:GreatWallNearBeijingWinter.jpg|400px|thumb|Sineeske Muorre by 't winter]] [[Ofbyld:Great wall of china-mutianyu 4.JPG|thumb|Sineeske Muorre]] [[Ofbyld:ShanhaiguanGreatWall-end.jpg|thumb|De eastein fan de muorre by [[Shanhaiguan]]]] De '''Sineeske Muorre''' is in searje stiennen en ierden bouwurken fan sa'n 6.400 km lang yn [[Sina]] dy sûnt de [[5e iuw f.Kr.]] oant de [[16e iuw]] boud, op 'e nij boud, ferstevige en ûnderhâlden is. De Sineeske muorre, ek wol de ''Grutte Muorre'', is it langste troch minskehannen makke bouwurk fan 'e wrâld. De muorre wie bedoeld om yn de tiid fan de Sineeske dynastyen de noardlike grinzen fan it Sineeske Ryk te beskermjen. == Sichtberens == Oars as wat in protte minsken leauwe is de Sineeske muorre net fan de [[Moanne (himellichem)|Moanne]] ôf te sjen. De Sineeske muorre is wol fan út de romte te sjen as je folle tichter by binne. Fan op in ôfstân fan sa'n 500 km is de muorre noch krekt te sjen. De reden dat de muorre sa min sichtber is, is dat de muorre net mear as 9,1 m breed is. == Skiednis == De ierste dielen fan 'e Sineeske Muorren datearren fan 'e [[7e iuw f.Kr.]]. It bekendste part waard fan goed [[200 f.Kr.]] ôf fan ierde út de grûn stampt troch de Sineeske [[Qin-dynasty]]. Dy dynasty is nei keizer [[Qin Shi Huang]] ferneamd, de earste keizer dy't hiel Sina yn [[221 f.Kr.]] byinoar ferovere. De Sineeske Muorre waard boud as ferdigeningswurk tsjin fijânlike nomadenstammen dy't Sina fan it noarden út besochten binnen te komen. De earste bouwsels bestienen út ierden en liemen ferhegingen, dy't letter stadichoan ferfongen wurde soene mei stien en der waarden wachttuorren boud. Mear as in heal miljoen arbeiders hawwe oan de muorre wurken. In ferhaal giet de rûnte dat foar eltse meter in man stoarn is. Under de [[Tang-dynasty]] rekke de muorre yn ferfal, mar ûnder de [[Ming-dynasty]] ([[1368]] - [[1644]]) waard de muorre fernijd en langer makke. Yn dy tiid waarden losse stikken muorre mei inoar ferbûn oant it mânske bouwurk as wy hjoed de dei it kinne. Mear as in miljoen minsken hawwe ea de muorre bewaakt. Hja wiene festige yn goed 1000 forten en útsjochtuorren. As de fijânlike legers tichterby kamen, waard in mingsel fan hout, strie en dong yn 'e fik stutsen. Ién tsjokke rookwolk betjutte 500 soldaten, fjouwer rookwolken 10.000 fijanlike soldaten. Hûnderd jier letter wienen de [[Hunnen]] hieltyd noch net ferslein. De Ming hawwe wiidweidich kriich fieren tsjin de [[Mongoalen]] en [[Mantsjoes]], dy't fan de Hunnen ôfstamje. Lang om let waard de muorre klear en luts it keizerrijk har efter de muorre tebek, it oare lân bûten de muorre waard frijlitten oan de nomaden. [[Kategory:Bouwurk yn Sina]] [[Kategory:Muorre]] [[Kategory:Wrâlderfgoed yn Sina]] [[Kategory:Bouwurk út de 7e iuw f.Kr.]] leiywggc5qah1kgld9p1xavb8w9cj3l Nutekreakers 0 34081 1242761 1172299 2026-10-18T20:47:12Z RomkeHoekstra 10582 + ynfoboks en soartetabel. 1242761 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk | namme = nutekreakers | ôfbylding = Nucifraga caryocatactes japonica s2.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = (gewoane) nutekreaker | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') | takson4 = [[skift (taksonomy)|skift]]: | namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') | takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]: | namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') | takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: | namme7 = '''nutekreakers''' (''Nucifraga'') | beskriuwer, jier = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1760 }} De '''nutekreakers''' (''Nucifraga'') is in [[skaai (taksonomy)|skaai]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]]. Lykas oare kriefûgels binne nutekreakers yntelliginte fûgels mei in sterke, spitse snaffel dy't poerbêst oanpast is oan it iepenbrekken fan kegels fan nullebeammen en it kreakjen fan nuten. De soarten binne sawat 30–38 sm lang. De [[typesoarte]] fan it skaai ''Nucifraga'' is de [[nutekreaker]] (''Nucifraga caryocatactes''). == Nuten == Nutekreakers ite fral [[Dinnebeam|dinnesied]]. Der wurde lykwols ek [[spjirre]]sied en [[Hazzenút|hazzenuten]] iten. As der sied oer is, dan lizze nutekreakers foarrieden yn 'e grûn oan. Sa'n tachtich persent dêrfan witte de fûgels letter werom te finen. Ut de rest fan it sied kinne nije beammen waakse en dêrmei hawwe nutekreakers in wichtige ynfloed op 'e groei fan dinnebeammen. Nutekreakers binne [[stânfûgel]]s, mar as der te min iten is kinne hja ta [[ynvaazjefûgel]]s wurde. == Nest == It nêst wurdt ornaris heech yn in nullebeam boud. Dit bart al betiid yn it jier om't foar it fuorjen fan 'e jongen de oanleine foarrieden sied brûkt wurde kinne. Nei goed trije wiken komme de jongen fan it nêst, mar hja bliuwe oant yn 'e hjerst by de âlden en leare sels sied te bewarjen. == Klassifikaasje == It skaai bestiet út fjouwer soarten. Earder waarden de [[Sineeske nutekreaker]] en de [[Kasjmiernutekreaker]] as ûndersoarte fan 'e [[nutekreaker]] sjoen. It skaai hat gjin nammesoarte, ''Nucifraga nucifraga'', mar by de soarte ''Nucifraga caryocatactes'' wurdt de namme al werhelle: ''nucifraga'' en ''caryocatactes'' betsjutte beide ''nutekreaker''. == Soarten fan it skaai nutekreakers (''Nucifraga'') == {| class="wikitable" |- ! Ofbylding !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status |- | [[Ofbyld:Wiki-hosigarasu.jpg|120px]] || ''Nucifraga caryocatactes'' || [[nutekreaker]] || [[Euraazje]] (fan West-Jeropa oant [[Sibearje]], [[Japan]] en de [[Himalaya]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/spotted-nutcracker-nucifraga-caryocatactes ''Nucifraga caryocatactes'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (52292974628).jpg|120px]] || ''Nucifraga multipunctata'' || [[Kasjmiernutekreaker]] || Westlike [[Himalaya]] (East-[[Afganistan]], [[Pakistan]], [[Kasjmier]] en [[Yndia]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/large-spotted-nutcracker-nucifraga-multipunctata ''Nucifraga multipunctata'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Clark's Nutcracker (Nucifraga columbiana).jpg|120px]] || ''Nucifraga columbiana'' || [[grize nutekreaker]] || Berchgebieten yn it westen fan [[Noard-Amearika]] (fan [[Kanada]] oant [[Meksiko]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/clarks-nutcracker-nucifraga-columbiana ''Nucifraga columbiana'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Nucifraga hemispila owstoni, Taiwan 2.jpg|120px]] || ''Nucifraga hemispila'' || [[Sineeske nutekreaker]] || Birma, Bûtan, Yndia, Nepal, Pakistan, Sina || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/southern-nutcracker-nucifraga-hemispila ''Nucifraga columbiana'' op ''BirdLife'']</ref> |- |} == Sjoch ek == [[Nutekreaker]] (Nucifraga caryocatactes) {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{commonscat|Nucifraga|Nutekreakers}} }} [[Kategory:Nutekreaker| ]] [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]] 36s7guitfbz7n8rxcv8nla5g7rcqxqf 1242766 1242761 2026-10-19T06:55:53Z RomkeHoekstra 10582 [[]] 1242766 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk | namme = nutekreakers | ôfbylding = Nucifraga caryocatactes japonica s2.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = (gewoane) nutekreaker | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') | takson4 = [[skift (taksonomy)|skift]]: | namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') | takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]: | namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') | takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: | namme7 = '''nutekreakers''' (''Nucifraga'') | beskriuwer, jier = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1760 }} De '''nutekreakers''' (''Nucifraga'') is in [[skaai (taksonomy)|skaai]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]]. Lykas oare kriefûgels binne nutekreakers yntelliginte fûgels mei in sterke, spitse snaffel dy't poerbêst oanpast is oan it iepenbrekken fan kegels fan nullebeammen en it kreakjen fan nuten. De soarten binne sawat 30–38 sm lang. De [[typesoarte]] fan it skaai ''Nucifraga'' is de [[nutekreaker]] (''Nucifraga caryocatactes''). == Nuten == Nutekreakers ite fral [[Dinnebeam|dinnesied]]. Der wurde lykwols ek [[spjirre]]sied en [[Hazzenút|hazzenuten]] iten. As der sied oer is, dan lizze nutekreakers foarrieden yn 'e grûn oan. Sa'n tachtich persent dêrfan witte de fûgels letter werom te finen. Ut de rest fan it sied kinne nije beammen waakse en dêrmei hawwe nutekreakers in wichtige ynfloed op 'e groei fan dinnebeammen. Nutekreakers binne [[stânfûgel]]s, mar as der te min iten is kinne hja ta [[ynvaazjefûgel]]s wurde. == Nest == It nêst wurdt ornaris heech yn in nullebeam boud. Dit bart al betiid yn it jier om't foar it fuorjen fan 'e jongen de oanleine foarrieden sied brûkt wurde kinne. Nei goed trije wiken komme de jongen fan it nêst, mar hja bliuwe oant yn 'e hjerst by de âlden en leare sels sied te bewarjen. == Klassifikaasje == It skaai bestiet út fjouwer soarten. Earder waarden de [[Sineeske nutekreaker]] en de [[Kasjmiernutekreaker]] as ûndersoarten fan 'e gewoane [[nutekreaker]] sjoen. It skaai hat gjin nammesoarte, ''Nucifraga nucifraga'', mar by de soarte ''Nucifraga caryocatactes'' wurdt de namme al werhelle: ''nucifraga'' en ''caryocatactes'' betsjutte beide ''nutekreaker''. == Soarten fan it skaai nutekreakers (''Nucifraga'') == {| class="wikitable" |- ! Ofbylding !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status |- | [[Ofbyld:Wiki-hosigarasu.jpg|120px]] || ''Nucifraga caryocatactes'' || [[nutekreaker]] || [[Euraazje]] (fan [[West-Jeropa]] oant [[Sibearje]], [[Japan]] en de [[Himalaya]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/spotted-nutcracker-nucifraga-caryocatactes ''Nucifraga caryocatactes'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (52292974628).jpg|120px]] || ''Nucifraga multipunctata'' || [[Kasjmiernutekreaker]] || Westlike [[Himalaya]] (East-[[Afganistan]], [[Pakistan]], [[Jammu en Kasjmier (territoarium)|Kasjmier]] en [[Yndia]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/large-spotted-nutcracker-nucifraga-multipunctata ''Nucifraga multipunctata'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Clark's Nutcracker (Nucifraga columbiana).jpg|120px]] || ''Nucifraga columbiana'' || [[grize nutekreaker]] || Berchgebieten yn it westen fan [[Noard-Amearika]] (fan [[Kanada]] oant [[Meksiko]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/clarks-nutcracker-nucifraga-columbiana ''Nucifraga columbiana'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Nucifraga hemispila owstoni, Taiwan 2.jpg|120px]] || ''Nucifraga hemispila'' || [[Sineeske nutekreaker]] || [[Birma]], [[Bûtan]], [[Yndia]], [[Nepal]], [[Pakistan]], [[Sina]], [[Taiwan]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/southern-nutcracker-nucifraga-hemispila ''Nucifraga columbiana'' op ''BirdLife'']</ref> |- |} {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{commonscat|Nucifraga|Nutekreakers}} }} [[Kategory:Nutekreaker| ]] [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]] m1tmqqvqm9qouxbmw522ixd666a7yli Liuwe H. Westra 0 51151 1242747 1226347 2026-10-18T17:50:22Z Drewes 2754 foto grutter 1242747 wikitext text/x-wiki {{Persoan algemien | ôfbylding = Liuwe Westra (Haye Bylstra, Tresoar, Ljouwert).jpg | ôfbyldingstekst = (Foto: Haye Bylstra, [[Tresoar]]) | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = [[File:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]sk | berne = [[1 febrewaris]] [[1966]] | berteplak = [[Tsjom]] ([[Fryslân]]) | stoarn = | stjerplak = | etnisiteit = [[File:Frisian flag.svg|20px]] [[Friezen|Frysk]] | berop/amt = [[predikant]], [[universiteit|universitêr ûndersiker]] | aktyf as = [[oersetter]], [[frisiast]], [[bestjoerder]],<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[publisist]] | jierren aktyf = [[2001]] – no <small>(as oersetter)</small> | reden bekendheid = ● [[foarsitter]]skip fan de [[Ried fan de Fryske Beweging|RFB]] <br>● [[oersetter]] fan [[Tolkien]]s ''[[The Lord of the Rings|The <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;Lord of the Rings]]'' yn it [[Frysk]]<br>● belutsenens by it [[WK Frysk damjen 2018|WK Frysk <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;damjen 2018]]<br> ● [[skriuwer]] fan in [[biografy]] fan <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Tony Feitsma]] | bekendste wurk(en) = ''[[It Selskip fan de Ring]]''<br>''[[De Twa Tuorren]]'' | prizen = | webside = [https://www.youtube.com/channel/UCd2sSDO3dwB9JmNwPDylPTw Westra syn YouTube-kanaal] }} {{Of|de predikant en oersetter|de hurdfytser|Lieuwe Westra}} '''Liuwe H. Westra''' ([[Tsjom]],<ref>[https://www.voordekunst.nl/projecten/4834-tolkien-lotr-ii-yn-it-moaiste-frysk-1 ''Liuwe H. Westra, hikke en tein yn it skaad fan ’e Tsjommer toer'']</ref> [[1 febrewaris]] [[1966]]) is in [[literatuer|literêr]] [[oersetter]], [[predikant]] en [[universiteit|universitêr ûndersiker]] op it mêd fan 'e [[Aldheid|klassike talen]]. Hy is benammen bekend wurden troch syn [[foarsitter]]skip fan 'e [[Ried fan de Fryske Beweging]], mids [[1990]]-er jierren, en troch syn [[oersetting]] yn it [[Frysk]] fan 'e trilogy ''[[The Lord of the Rings]]'' (ûnder titel ''[[Master fan Alle Ringen]]'') fan 'e [[Ingelân|Ingelske]] [[fantasy (sjenre)|fantasy]][[skriuwer]] [[J.R.R. Tolkien]]. == Biografy == Westra waard yn [[1966]] berne yn [[Tsjom]]. Nei't er yn [[1984]] slagge wie foar it [[eineksamen]] oan it [[kristendom|kristlik]] [[gymnasium]] Beyers Naudé, yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], studearre er [[Aldheid|klassike talen]] yn [[Grins (stêd)|Grins]], dêr't er lid wie fan 'e [[Fryslân|Fryske]] [[studinteferiening]] [[Bernlef (studinteferiening)|FFJ Bernlef]].<ref>[https://bernlef.frl/nijs ''Ald-lid Liuwe Westra is dwaande mei in oersetting fan Tolkien syn The Lord of the Rings yn it Frysk'']</ref> Neitiid learde er troch foar [[dûmny]]. Fan likernôch [[1993]] oant [[1997]] wied er [[foarsitter]] fan 'e [[Ried fan de Fryske Beweging]], in [[organisaasje]] dy't er fierhinne om 'e nocht besocht te modernisearjen. Westra waard dûmny yn 'e [[gemeente (tsjerke)|gemeenten]] [[Lollum]]-[[Waaksens (Súdwest-Fryslân)|Waaksens]] en [[Burchwert]]-[[Hartwert]]-[[Hichtum]] en sette him mei syn [[oarehelte|frou]] Baukje Keulen<ref>{{Aut|Tolkien, J.R.R.}}, ''De Twa Tuorren'' (fert. Liuwe H. Westra), Bûtenpost, 2016 (Stifting Fryske Tolkien), ISBN 978-9 08 25 87 104, skutblêd.</ref> nei wenjen yn [[Lollum]]. Hja hawwe trije [[bern (persoan)|bern]]. Yn [[2002]] die Westra [[doktoraat|promoasje]] en sûnt [[2009]] wied er dieltiid-predikant en [[universiteit|universitêr ûndersiker]] oan it ''Centrum voor Patristisch Onderzoek''. Westra hie fan [[2009]] oant [[2015]] in oanstelling oan 'e [[Katolike Universiteit Brabân|Universiteit]] fan [[Tilburch]]. Syn dissipline is it bestudearjen fan ier-kristlike teksten, foar it meastepart yn it [[Latyn]] mar ek wat yn it [[Aldgryksk]]. Yn [[2016]] loek Westra him werom as dûmny fan syn beide gemeenten om him foltiids ta te lizzen op [[wittenskip]]lik wurk oan 'e fakulteit [[roomsk-katolisisme|Katolike]] [[Teology]] fan 'e [[Universiteit fan Utert]]. Syn ôfskie fûn plak op [[1 april]] [[2016]].<ref>''Lieuwe ''[sic]'' Westra stopt als dominee'', yn: de ''Ljouwerter Krante'', 13 febrewaris 2016.</ref> Fan [[2001]] ôf wie Westra njonken al syn [[berop|beropsmjittige funksjes]] ek yn 't spier as [[literatuer|literêr]] [[oersetter]]. Hy fertaalde ''[[The Fellowship of the Ring]]'', it earste diel fan 'e trilogy ''[[The Lord of the Rings]]'' (''[[Master fan Alle Ringen]]'') fan [[J.R.R. Tolkien]], yn it [[Frysk]], ûnder de titel ''[[It Selskip fan de Ring]]''. Dêr died er sa'n tsien jier oer, en it [[boek]] waard sadwaande op [[25 novimber]] [[2011]] by in gearkomste yn it gebou fan [[Tryater]] yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] formeel presintearre.<ref>[https://www.fryskenfrij.nl/master-fan-alle-ringen-diel-1-feestlik-presintearre/ ''Master fan alle ringen, diel 1 feestlik presintearre'', yn: ''Frysk en Frij'', novimber 2011.]</ref> Neitiid sette er útein mei de Fryske fertaling fan it twadde diel fan 'e trilogy, ''[[The Two Towers]]'', wêrby't lykwols in skeel mei syn [[útjouwer]] foar opûnthâld soarge. Uteinlik keas Westra derfoar om dizze oersetting yn [[eigen behear|eigen behear út te jaan]] ûnder de titel ''[[De Twa Tuorren]]''. Dat barde fia de [[Stifting Fryske Tolkien]], dy't Westra yn gearwurking mei [[Marten Walinga]] fan [[Waaksens (Súdwest-Fryslân)|Waaksens]] en [[Ate Grypstra]] fan [[Bûtenpost]] oprjochte hie.<ref>[http://www.frysketolkien.nl Offisjele webside fan 'e Stifting Fryske Tolkien]</ref> De presintaasje waard op [[11 novimber]] [[2016]] yn syn wenplak [[Lollum]] holden.<ref>{{Aut|Vries, Sietse de}}, ''Hobbits, elfen en crowdfunding'', yn: de ''Ljouwerter Krante'', 21 oktober 2016.</ref> Om it projekt te finansieren, sette Westra útein mei in [[crowdfunding]]saksje,<ref>[https://www.voordekunst.nl/projecten/4834-tolkien-lotr-ii-yn-it-moaiste-frysk-1 Liuwe Westra presintearret syn crowdfundingsaksje foar ''De Twa Tuorren'' op Voordekunst.nl]</ref> en ta promoasje begûn er in eigen [[YouTube|YouTube-kanaal]], dêr't û.m. [[deputearre]] [[Sietske Poepjes]] en [[akteur]] [[Freark Smink]] stikken út it boek foarliezen.<ref>[https://www.youtube.com/channel/UCd2sSDO3dwB9JmNwPDylPTw Liuwe Westra syn eigen YouTube-kanaal]</ref> De foarrinner fan ''The Lord of the Rings'' is ''[[The Hobbit]]'', dat yn [[2009]] yn in [[Frysk]]e oersetting fan [[Anne Tjerk Popkema]] útkaam. Nammen fan persoanen en plakken yn 'e boeken waarden troch de beide fertalers yn oerlis opinoar ôfstimd.<ref>{{Aut|Westra, Liuwe H.}}, ''Fan 'e Oersetter'', yn yn: J.R.R. Tolkien, ''It Selskip fan de Ring'', Ljouwert, 2010 (Utjouwerij Frysk en Frij y.g.m. Utjouwerij Elikser B.V.), ISBN 978-9 08 56 60 224, s. 9.</ref> Yn it ferlingde fan syn hoedanichheid as oersetter wie Westra yn [[jannewaris]] [[2013]] ek belutsen by in útfiering fan it [[koar]] ''Halleluja'' út [[Bitgummole]], wêrby't fjouwer troch Westra fertaalde en troch [[komponist]] en [[dirigint]] [[Feike van Tuinen]] op [[muzyk]] sette [[liet]]en út ''The Lord of the Rings'' te'n gehoare brocht waarden. By it ynstudearjen fan 'e lieten die bliken dat guon leden fan it [[kristendom|kristlike]] doarpskoar muoite hiene mei it wurk fan Tolkien. Dêrop kaam Westra in jûn del om it ferbân tusken Tolkien en de kristlike tradysje ta te ljochtsjen. Uteinlik joech ''Halleluja'' twa optredens mei it repertwaar fan Tolkien, op [[27&nbsp;jannewaris]] yn [[Ingelum]], en op [[2&nbsp;febrewaris]] yn [[Lollum]].<ref>——, ''Halleluja sjongt gedichten út "The Lord of the Rings"'', yn: de ''Ljouwerter Krante'', 26 jannewaris 2013.</ref> Westra wie fierders ek as proeflêzer belutsen by it ta stân kommen fan 'e oersetting fan 'e [[fantasy (sjenre)|fantasy]][[roman]] ''[[The Hallowed Hunt]]'', fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[skriuwster]] [[Lois McMaster Bujold]], dy't yn [[2014]] yn in Fryske oersetting fan 'e hân fan [[Willem Sjoerds Janzen]] útkaam, ûnder de titel ''[[Yn it Skaad fan de Wolf]]''.<ref>{{Aut|Janzen, Willem Sjoerds}}, ''Neiwurd fan 'e Oersetter'', yn: Lois McMaster Bujold, ''Yn it Skaad fan de Wolf'', Ljouwert, 2014 (Utjouwerij Elikser), ISBN 978-9 08 95 46 289, s. 487.</ref> Janzen wie op syn beurt ek behelle yn 'e tastânkomming fan Westra syn oersetting fan ''The Two Towers''.<ref>{{Aut|Westra, Liuwe H.}}, ''Fan 'e Oersetter'', yn: ''De Twa Tuorren'', Bûtenpost, 2016 (Stifting Fryske Tolkien), ISBN 978-9 08 25 87 104, s. 13.</ref> Yn [[2018]] publisearre Westra in troch himsels makke fertaling út it [[Aldgryksk]] fan it [[Evangeelje fan Mattéus]], ûnder de titel ''Lokkich Binne Jimme! It Evangeelje fan Mattéus op 'en nij oerset foar alle Friezen''. Dit wie in proef foar in mooglike nije Fryske [[bibel]]oersetting, dêr't Westra as fertaler syn meiwurking oan ferliende op fersyk fan 'e Stifting Fryske Bibel foar de Ienentweintichste Ieu.<ref>——, ''Lokkich Binne Jimme!'', yn: ''De Kerkklok'', 62 jiergong, nû. 2 (24 febrewaris 2018), s. 12.</ref><ref>{{Aut|Hout, Wiebe van der}}, ''Jaar denken over Friese Bijbel'', yn: de ''Ljouwerter Krante'', 23 april 2018, s. 24.</ref> [[File:Liuwe Westra op 'e Tsjommer toer (foto Maartje Roos).jpg|right|200px|thumb|Liuwe Westra op 'e [[tsjerke]][[toer (bouwurk)|toer]] fan syn berteplak [[Tsjom]]. <br><small>(Foto: [[Maartje Roos]])</small>]] Ek wie Westra ien fan 'e oprjochters fan 'e [[Stifting Wrâldkampioenskip Frysk Damjen]], in organisaasje dy't derfoar ivere om foar it earst in wrâldkampioenskip yn it [[Frysk damjen]] te hâlden. Sadwaande wied er yn [[augustus]] [[2018]] belutsen by it [[WK Frysk damjen 2018]], dat yn it ramt fan it projekt [[Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018]] holden waard yn it [[Burmaniahûs]] te [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]].<ref>{{Aut|Bokma, Hinne}}, ''Marten Walinga earste wrâldkampioen Frysk damjen'', yn: ''[[Op 'e Skille]]'', 22 augustus 2018, s. 1.</ref> Fierders is Westra [[sekretaris]] fan 'e Stifting Greidhoekekatedraal, dy't it behear hat oer de âlde [[grifformearde tsjerke (Lollum)|grifformearde tsjerke]] yn [[Lollum]].<ref>{{Aut|Nicolai, Ids}}, ''Kerk Lollum zoekt toekomst, hulp uit Hilversum'', yn: de ''[[Ljouwerter Krante]]'', 10 jannewaris 2020, s. 31.</ref> Op [[2 septimber]] [[2018]] spriek Westra yn 'e [[tsjerke fan Brantgum]] by in [[betinking]] fan [[Tony Feitsma]], mei as namme it [[Bûter yn 'e Brij Festival 2018]], dy't organisearre wie troch it [[Feitsma Fûûns fwar it Frysk]]. Dêrby makke er bekend dat er fan doel wie in [[biografy]] fan Feitsma te skriuwen.<ref>――, ''Biografie Tony Feitsme over twee jaar klaar'', yn: de ''[[Ljouwerter Krante]]'', 3 septimber 2018, s. 17.</ref> Fan dy biografy, mei as titel ''Pionier foar it Frysk. Libben en striid fan Tony Feitsma''<ref>——, ''Tony Feitsma-biogravie verschijnt op 14 september'', yn: it ''[[Frysk Deiblêd]]'', 25 augustus 2022, s. 5.</ref> waard op [[14 septimber]] [[2022]] by in offisjele boekpresintaasje yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] it earste eksimplaar troch Westra útrikt oan [[kommissaris fan 'e kening]] yn Fryslân [[Arno Brok]].<ref>[https://www.fryske-akademy.nl/nijs-en-aginda/nijsberjocht/news/detail/wittenskiplike-biografy-oer-tony-feitsma-skreaun-troch-liuwe-h-westra/ ——, ''Wittenskiplike biografy oer Tony Feitsma skreaun troch Liuwe H. Westra''], nijsberjocht op 'e webside fan 'e [[Fryske Akademy]], 9 septimber 2022.</ref> ==Bibliografy== ===Oersettings=== * 2011-20?? - ''[[Master fan Alle Ringen]]'' (oersetting fan ''[[The Lord of the Rings]]'' fan [[J.R.R. Tolkien]]) ** 2011 - ''[[It Selskip fan de Ring]]'' (oersetting fan ''[[The Fellowship of the Ring]]'') ** 2016 - ''[[De Twa Tuorren]]'' (oersetting fan ''[[The Two Towers]]'') * 2018 - ''[[Evangeelje fan Mattéus|Lokkich Binne Jimme! It Evangeelje fan Mattéus op 'en nij oerset foar alle Friezen]]'' ===Oar wurk=== * 2006 - ''"Not Wholly True, Not Perfectly Theocentric": In dwerse wurdearring fan Tolkien syn "The Lord of the Rings" as in kristlik boek'' ([[essay]]) * 2016 - ''Twa Tuorren yn Fryslân: In essay oer talen, oersettings en ferbylding'' (essay) * 2016 - ''Fris en Flitsend Dammen'' (in [[artikel (publikaasje)|artikel]] oer [[damjen|ynternasjonaal damjen]] en [[Frysk damjen]] yn 'e ''[[Ljouwerter Krante]]'', 13 desimber 2016, s. 17) * 2020 - [https://pure.knaw.nl/ws/files/65726702/2020_12_11_Het_Friesch_Dagblad_2020_12_11_print_Sinte_Lucia_yn_Frysl_n.pdf ''Sinte Lucia yn Fryslân - fan folslein fergetten folksfeest nei in nije ynfolling''] (opinystik oer [[Lesij fan Syrakuse|Sinte Lesij]] yn it ''[[Frysk Deiblêd]]'') * 2022 - ''Pionier foar it Frysk: Libben en Striid fan Tony Feitsma'' (in [[biografy]] fan [[Tony Feitsma]]) ==Galery== <gallery mode=packed heights=150px style="text-align:left"> Ofbyld:Westra-It Selskip fan de Ring.jpg|''[[It Selskip fan de Ring]]'' Ofbyld:Westra - De Twa Tuorren.jpg|''[[De Twa Tuorren]]'' </gallery> ==Keppelings om utens== *{{fy}}[https://www.youtube.com/channel/UCd2sSDO3dwB9JmNwPDylPTw It YouTube-kanaal dat Westra opset hat ta promoasje fan ''De Twa Tuorren''] {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist|2}} ---- * [http://www.dehobbit.net/2011/11/24/dubbelinterview-met-de-vertaler-en-uitgever-van-master-fan-alle-ringen-it-selskip-fan-de-ring/ Ynterview mei Liuwe H. Westra] }} {{DEFAULTSORT:Westra, Liuwe H.}} [[Kategory:Frysk predikant]] [[Kategory:Frysk oersetter]] [[Kategory:Oersetter nei it Frysk]] [[Kategory:Frysk taalkundige]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk essayist]] [[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]] [[Kategory:Bibeloersetter]] [[Kategory:Persoan berne yn Tsjom]] [[Kategory:Persoan berne yn 1966]] [[Kategory:Tolkien]] [[Kategory:Lois McMaster Bujold]] 71g4ssmqlzszspck9pph105soi618z0 Berjocht:Ynfoboks Ferkiezing 10 148885 1242748 1224061 2026-10-18T19:40:29Z Klaasgroen 50943 Mearderheid hoecht net mear ynfolle te wurden, wurdt automatysk berekkene 1242748 wikitext text/x-wiki <onlyinclude><includeonly> {{Ynfoboks generyk | singlecolumn = yes | bgcolor = #eaeaea | kop = {{{namme|}}} | breed = <div style="margin: 0.15em 0;">{{#if:{{{lânlink|}}}|[[Ofbyld:{{{lân}}}|35px|link={{{lânlink}}}]]|[[Ofbyld:{{{lân}}}|35px]]}}</div> | kop0 = <table style="width:100%; border-collapse:collapse;"> <tr> <td style="text-align:left; border:none; font-weight:normal; overflow-wrap:anywhere;">{{#if:{{{foarige ferkiezings|}}}|←}} {{{foarige ferkiezings|}}}</td> <td style="text-align:center; border:none; overflow-wrap:anywhere;">{{{datum|}}}</td> <td style="text-align:right; border:none; font-weight:normal; overflow-wrap:anywhere;">{{{folgjende ferkiezings|}}} {{#if:{{{folgjende ferkiezings|}}}|→}}</td> </tr> </table> | head1_1 = {{#if:{{{parlemint|}}}|Parlemint}} | item1_1 = {{#if:{{{parlemint|}}}|{{{parlemint|}}}}} | head1_2 = {{#if:{{{tal sitten|}}}|Omfang}} | item1_2 = {{#if:{{{tal sitten|}}}|{{{tal sitten|}}} leden te ferkiezen}} | head1_3 = {{#if:{{{tal sitten|}}}|Mearderheid}} | item1_3 = {{#if:{{{tal sitten|}}}|minimaal {{#expr: floor({{{tal sitten|}}} / 2) + 1}} sitten}} | head1_4 = {{#if:{{{oantsjutting|}}}|{{{oantsjutting|}}}}} | item1_4 = {{#if:{{{oantal|}}}|{{{oantal|}}}}} | kop2 = Risseltaten | head2_1 = {{#if:{{{opkomst|}}}|Opkomst}} | item2_1 = {{#if:{{{opkomst|}}}|{{{opkomst|}}}}} | head2_2 = {{#if:{{{formaasjewinner|}}}|Winner}} | item2_2 = {{#if:{{{formaasjewinner|}}}|{{{formaasjewinner|}}}}} | head2_3 = {{#if:{{{nij kabinet|}}}|Koälysje}} | item2_3 = {{#if:{{{nij kabinet|}}}|{{{nij kabinet|}}}}} | head2_4 = {{#if:{{{begjin regearperioade|}}}|Beëdige op}} | item2_4 = {{#if:{{{begjin regearperioade|}}}|{{{begjin regearperioade|}}}}} | head2_5 = {{#if:{{{earder kabinet|}}}|Foargonger}} | item2_5 = {{#if:{{{earder kabinet|}}}|{{{earder kabinet|}}}}} | kop3 = {{#if:{{{ferkeazen|}}}|Fertsjintwurdigers}} | head3_1 = {{#if:{{{ferkeazen|}}}|Ferkeazen}} | item3_1 = {{#if:{{{ferkeazen|}}}|{{{ferkeazen|}}}}} | otherkop = {{#if:{{{kaart-ferkiezingsútslaggen|}}}|Ofbylding}} | other1 = {{#if:{{{kaart-ferkiezingsútslaggen|}}}|[[Ofbyld:{{{kaart-ferkiezingsútslaggen}}}|{{Ynfoboks/breedte}}px]]}} | links31 = <div style="text-align:center; font-size:85%">{{{tekst by kaart|}}}</div> | kop99 = Temaside [[File:Portal.svg|20px]] [[Tema:Polityk|Polityk]] }} </includeonly></onlyinclude> {{Dokumintaasje|1= Dit berjocht is in subberjocht fan (en is dus ôfhinklik fan): [[Berjocht:Ynfoboks generyk]] == Tapassing == Dizze ynfoboks kin sa op de side oernommen wurde: <pre> {{Ynfoboks Ferkiezing | lân = ôfbylding fan 'e flagge | lânlink = namme fan it lân (side linkt automatysk) | foarige ferkiezings = jier en side fan 'e foarige ferkiezings | datum = datum fan 'e ferkiezings | folgjende ferkiezings = jier en side fan 'e folgjende ferkiezings | parlemint = namme en side fan it oanbelangjende parlemint | tal sitten = oantal te ferkiezen fertsjintwurdigers | oantsjutting = benamming fan ferkeazen bewâldslju of oare ferkeazenen | oantal = it oantal persoanen dat beneamd is | opkomst = totaal oantal stimmers dat in stim útbrocht hat | formaasjewinner = namme en side fan 'e grutste partij yn it regear | nij kabinet = namme en side fan it nije kabinet | begjin regearperioade = datum fan it beëdigjen fan de koälysje | earder kabinet = namme en side fan it foarige kabinet | ferkeazen = oersjoch fan ferkeazen kandidaten yn in regio | kaart-ferkiezingsútslaggen = ôfbylding mei dêrop in kaart fan de útslaggen | tekst by kaart = ûnderskrift fan de ôfbylding }}</pre> }} ==Foarbyld== {{Ynfoboks Ferkiezing | lân = Frisian_flag.svg | lânlink = Fryslân | foarige ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]] | datum = 15 maart 2023 | folgjende ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2027|2027]] | parlemint = [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] | tal sitten = 43 | oantsjutting = Bewâldslju | oantal = 5 deputearren | opkomst = 65,62% | formaasjewinner = [[BoerBoargerBeweging|BBB]] | nij kabinet = [[Kolleezje-Brok II|Brok II]] | begjin regearperioade = 19 july 2023 | earder kabinet = [[Kolleezje-Brok I|Brok I]] | ferkeazen = | kaart-ferkiezingsútslaggen = Statenverkiezingen_Nederland_2023.svg | tekst by kaart = Grutste partij de provinsje }} [[Kategory:Ynfoboks Polityk|Ferkiezing]] </noinclude> f7mdirw0csse086ox2a34o87d48gv3v Slikkerveer 0 160043 1242745 1238741 2026-10-18T15:51:40Z Drewes 2754 /* Ruïne Huys te Woude */ - tikfl. 1242745 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks plak (2026) | namme = Slikkerveer | ôfbylding = Huis te Woude.jpg | ôfbyldingstekst = ''Huys te Woude'' | flagge = | wapen = | lân = {{NL}} | bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje | namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zuid-Holland.svg|20px]] [[Súd-Hollân]] | bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente | namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ridderkerk]] | ynwennertal = 9.314 <small>(2026)</small><ref>[https://allecijfers.nl/wijk/slikkerveer-ridderkerk/ Alle Cijfers]</ref> | oerflak = 2,68 km²,<br>wêrfan wetter: 0,35 km² | befolkingstichtens = | hichte = | koördinaten = | postkoade = 2981–2988 | netnûmer = 0180 | webside = [https://sws-slikkerveer.nl/onze-wijk-slikkerveer/ sws-slikkerveer.nl] | mapname = Súd-Hollân | lat_deg = 51 | lat_min = 51 | lat_sec = 36 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 36 | lon_sec = 0 | lon_dir = E | ôfbylding99 = Ridderkerk-slikkerveer.png | ôfbyldingstekst99 = Slikkerveer yn 'e gemeente Ridderkerk }} '''Slikkerveer''' is in plak yn 'e gemeente [[Ridderkerk]] yn 'e Nederlânske provinsje [[Súd-Hollân]]. It doarp hat 9.314 ynwenners (2026) en leit súdlik fan 'e gearfoeging fan 'e rivieren de [[Noard (rivier)|Noard]] en de [[Lek (rivier)|Lek]] yn 'e [[Nije Maas]] op it eilân IJsselmonde. == Skiednis == Slikkerveer ûntstie yn 'e 15e iuw as dykdoarp en in selsstannige delsetting. Tsjin 'e ein fan 'e 19e iuw krige it doarp skipsbou en elektrotechnyske yndustry. Nei de [[Twadde Wrâldkriich]] groeide Slikkerveer oan Ridderkerk fêst. === Ruïne ''Huys te Woude'' === Yn 1371 sette Willem fan den Woude útein mei de bou fan in kastiel yn 'e polder Riederwaard. Troch oerstreamings rekke it yn it ferfal, mar yn 1418 waard der begûn mei de restauraasje fan 'e restanten en waarden der muorren oplutsen. Yn itselde jier, yn 'e tiid fan 'e [[Hoekske en Kabbeljauske Tsierderijen]], waarden de muorren wer omlutsen en ferdwûnen se yn de grêft. Troch de [[Sint-Elisabethsfloed (1421)|Sint-Elisabethsfloed]] yn 1421 waard de ruïne oerspield en ferdwûn dy ûnder de dridze. It kastiel is nea foltôge en hat nea bewenne west. Troch ûndersyk waarden yn 1968 spoaren fan it kastiel weromfûn oan 'e Ringdyk. Yn 1969 binne de resten fan it Hûs te Woude sa goed mooglik restaurearre en wer sichtber makke. Ek in diel fan 'e oarspronklike bredere grêft kaam wer foar it ljocht. === Werven === Yn 'e 19e en 20e iuw wiene der by de rivieren langs ferskate skipsbouwbedriuwen. It grutste diel fan 'e manlike ynwenners wurke by ien fan dizze bedriuwen. Oan 'e ein fan 'e 20e iuw sluten in soad werven de poarten. Op dizze skipsbouwlokaasjes binne no faak wengebieten of oare yndustryterreinen oanlein. === Pleats === It boerespul oan 'e Benedenrijweg 67 hat in bysûndere monumintale wearde. De pleats waard, nei't er yn 1947 ôfbaarnde, wer yn 'e oarspronklike steat wersteld. Ferskate eigners krigen fan healwei de jierren 1990 spul mei it kolleezje en de gemeentlike monumintekommisje. In diel fan 'e finsters, dy't yn 1998 sûnder tastimming oanbrocht waarden yn it reiden tek fan 'e pleats, moast wer ferwidere wurde. Ek de Rykstsjinst foar Monumintesoarch bemuoide him der mei. Yn 2017 waard it kompleks werombrocht nei de steat fan 2001, om't ferskate ferbouwings net neffens de fergunning ferrûn wiene {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Slikkerveer}} }} {{GemeenteRidderkerk}} [[Kategory:Plak yn Ridderkerk]] i8yl7ql4fsy8eocdvg3quozexora4tk Martin Lichtenstein 0 188885 1242744 1232926 2026-10-18T15:13:51Z Drewes 2754 /* Libben en wurk */ 1242744 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Martin Lichtenstein.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = [[File:Flag of Germany.svg|border|20px]] Dútsk | berne = [[10 jannewaris]] [[1780]] | berteplak = [[Hamburch]] | stoarn = [[2 septimber]] [[1857]] (77 jier) | stjerplak = Op see tusken [[Korsør]] en [[Kiel]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = dokter, soölooch | aktyf as = natuerûndersiker | jierren aktyf = | reden bekendheid = beskriuwing ''Pterocles lichtensteinii'' | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Martin Hinrich Lichtenstein''' ([[Hamburg]], [[10 jannewaris]] [[1780]] – [[2 septimber]] [[1857]]) wie in Dútske [[dokter]], [[natuerûndersiker]] en [[soölooch]], soan fan [[Anton August Heinrich Lichtenstein|Anton Lichtenstein]], dy't ek in ferneamd soölooch wie. Hy ûndersocht dielen fan súdlik Afrika en sammele in soad natuerhistoaryske eksimplaren en in protte nije soarten waarden út syn kolleksjes beskreaun troch Jeropeeske wittenskippers. == Libben en wurk == Lichtenstein wie fan jongs ôf oan ynteressearre yn natuerlikehistoarje en [[geografy]]. Hy krige yn 1797 kunde oan greve [[Johann Centurius von Hoffmannsegg]] en sette útein mei it ûndersykjen fan 'e wiidweidige kolleksjes [[ynsekten]] en [[fûgels]] fan 'e greve. Dêrnei studearre er yn [[Jena]] en [[Helmstedt]] medisinen, foardat er tusken 1802 en 1806 nei [[Súd-Afrika]] reizge dêr't er de liifarts fan gûverneur [[Jan Willem Janssens]] fan [[Kaap de Goede Hoop]] waard. Werom yn Berlyn rjochte er yn 1810 it Museum für Naturkunde op en waard dêrfan yn 1813 de direkteur. Yn 1811 hie er de earste learstoel as [[heechlearaar]] yn de [[soölogy]] oan de [[Humboldt-Universiteit]] yn Berlyn. Lichtenstein wie in goede freon fan komponist [[Carl Maria von Weber]]. Nei syn dea, yn 1826, regelde er tegearre mei de bankier Wilhelm Beer de ferkeap fan 'e partituer fan de opera ''Oberon'' oan 'e Berlynske muzykútjouwer Adolf Martin Schlesinger út namme fan Weber syn widdo Caroline. As fersoarger tegearre mei Carl Theodor Winkler wied er belutsen by de oplieding fan Weber syn weesbern Max Maria en Alexander.[3][4] Tegearre mei [[Alexander von Humboldt]] organisearre Lichtenstein yn 1828 de gearkomste fan 'e Feriening fan Dútske Natuerwittenskippers en Dokters dy't alle jierren yn [[Berlyn]] holden waard.[5] Yn 1829 waard Lichtenstein keazen ta bûtenlânsk lid fan 'e Keninklike Sweedske Akademy fan Wittenskippen. Hy waard ek beneamd ta Geheime Riedshear yn Berlyn. Hy stoar oan in [[oerhaal]] op see oan board fan in stoomboat fan Korsør nei [[Kiel]]. ===Priveelibben=== Lichtenstein troude op 11 juny 1815 mei Victoire Hotho (1795–1866). <ref>''Heiraths-Anzeige'' in: ''Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen'' Nr. 70, 13. Juni 1815 ([https://dfg-viewer.de/show?tx_dlf%5Bdouble%5D=0&tx_dlf%5Bid%5D=https%3A%2F%2Fcontent.staatsbibliothek-berlin.de%2Fzefys%2FSNP27913090-18150613-0-0-0-0.xml&tx_dlf%5Bpage%5D=7&cHash=c3529564f8e5c45744cdeb33d2e18d7e Web-Ressource]).</ref> Se krigen tegearre fjouwer bern: trije soannen en in dochter, Marie Lichtenstein, letter Hoffmeister. Marie wie in bejeftige pianiste, in peetdochter fan Carl Maria von Weber, en in pianolearares fan Ernst Rudorff. Lichtenstein syn widdo, Victoire, stoar op 7 oktober 1866 yn [[Königsberg]] oan [[goalera]]. == Erfskip == Lichtenstein beskreau in grut tal nije soarten [[amfibyen]], [[reptilen]] en [[fûgels]] foar de wittenskip. Bygelyks, de [[IOC-Wrâldfûgellist]] hat mear as 80 fûgelsoarten dy't er beskreaun hat.<ref>{{en}} {{aut|F. Gill, M. Wright D. & Donsker}} (2012) - [https://www.worldbirdnames.org/ IOC World Bird Names (version 3.2)]</ref> Bekende soarten dy't er beskreaun hat binne ûnder oaren de [[Australyske keningsparkyt]] (''Alisterus scapularis''), de [[kroansânhin]] (''Pterocles coronatus'') en de [[gewoane poddejirre]] (''Causus rhombeatus''). Ta syn eare binne in protte nij beskreaune bisten troch oaren nei Lichtenstein neamd, wêrûnder [[Lichtensteins sânhin]] (''Pterocles lichtensteinii''), [[Lichtensteins poddenjirre]] (of de wâldpoddenjirre, ''Causus lichtensteinii''), de [[lichtensteinhoutboarders]] (''Lichtensteiniana''; in skaai fan [[flinters]]) en de antilope [[Lichtensteins hertebist]] (''Alcelaphus buselaphus lichtensteinii''), in [[ûndersoarte]] fan it [[hertebist]] (''Alcelaphus lichtensteinii''). == Lichtenstein ûnder it Nasjonaal-Sosjalisme == De tawijde protestantske en polityk konservative Lichtenstein wist fan syn Joadske foarâlden, die genealogysk ûndersyk en begûn syn stambeam yn 1835 mei "Arnold, soan fan in doopte Joadske rabbi", dy't yn 1690 ferstoar. <ref>Lichtenstein, ''Stamm-Tafel der bürgerlichen Familie Lichtenstein'', 1835, o.p.</ref> Yn it [[Nazy-Dútslân|nazi-tiidrek]] late dit ta in fraach fan it Museum foar Natuerhistoarje yn de [[Hânzestêd]] Hamburch yn 1939 oangeande Lichtenstein syn "Dútske bloedlinen" (''Deutschblütigkeit''). It antwurd fan it gemeentebestjoer fan Hamburch, datearre 23 juny 1939, befêstige dat syn oer-oer-oerpake Joadsk west hie, mar dat hysels, fanwegen de ferminging dy't sûnt dy tiid plakfûn hie, beskôge wurde moast as "fan Dútsk bloed neffens de [[Neurenberger Wetten]]". Dat betsjutte dat it fuortheljen fan 'e Lichtenstein-búste of nammeferoarings net nedich wiene. <ref>Vgl. Th. Schmuck: ''Lichtenstein - Ein Leben zwischen Wissenschaft und Musik'' ..., s. 18.</ref> ==Publikaasjes== * ''Reisen im südlichen Afrika. 1803–1806''. Mit einer Einführung von Wahrhold Drascher. 1811. 2 Bände (Neudruck: Brockhaus Antiquarium, [[Stuttgart]] 1967). * ''Nachrichten von Teneriffa. Ein Fragment aus dem Tagebuche des Hrn. Dr. Lichtenstein auf der Reise von Amsterdam nach dem Vorgebirge der guten Hofnung 1802''. Industrie-Comptoirs, [[Weimar]] 1806 * ''Über die Beetjuanas. Als Nachtrag und Berichtigung zu Barrows Auszug aus Trüters Tagebuch einer Reise zu den Buschwanas. Vom Hrn. Dr. Hinrich Lichtenstein''. Industrie-Comptoirs, Weimar 1807 * ''Darstellung neuer oder wenig bekannter Säugethiere in Abbildungen und Beschreibungen von 65 Arten auf 50 colorirten Steindrucktafeln'', nach den Originalen des Zoologischen Museums der Universität Berlin. Lüderitz, [[Berlyn]] 1827/34. [https://archive.org/details/DarstellungneueTextLich Text] [https://archive.org/details/DarstellungneueAtlaLich Plates] * ''Zur Geschichte der Sing-Akademie in Berlin. Nebst einer Nachricht über das Fest am funfzigsten Jahrestage Ihrer Stiftung und einem alphabetischen Verzeichniss aller Personen, die ihr als Mitglieder angehört haben.'' Verlag Trautwein, Berlyn 1843. {{Boarnen|boarnefernijing= * [[:en:Hinrich Lichtenstein]] {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Lichtenstein, Martin}} [[Kategory:Dútsk taksonoom]] [[Kategory:Dútsk ornitolooch]] [[Kategory:Dútsk entomolooch]] [[Kategory:Dútsk dokter]] [[Kategory:Dútsk heechlearaar]] [[Kategory:Persoan berne yn 1780]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1857]] c3b9vl3kc3e8c6s71kyrq5ojtz2f9mm Fryske Steateferkiezings 2023 0 189671 1242751 1242577 2026-10-18T20:16:49Z Klaasgroen 50943 /* Formaasje */ typflaterke 1242751 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks Ferkiezing | foarige ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]] | folgjende ferkiezings = [[Fryske Steateferkiezings 2027|2027]] | lân = Frisian_flag.svg | lânlink = Fryslân | datum = 15 maart 2023 | parlemint = [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] | tal sitten = 43 | mearderheid = 22 | oantsjutting = Bewâldslju | oantal = 5 deputearren | opkomst = 65,6% {{opgong}} 6,5% | formaasjewinner = [[BoerBoargerBeweging|BBB]] | nij kabinet = [[Kolleezje-Brok II|Brok II]] | earder kabinet = [[Kolleezje-Brok I|Brok I]] | begjin regearperioade = 19 july 2023 | kaart-ferkiezingsútslaggen = Fryske Steateferkiezings 2023.svg | tekst by kaart = Selektearre kandidaten de gemeente }} {{Balkendiagram | width = 275px | float = right | title = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023 | widthl = 60px | left = Partij | barwidth = 155px | middle = Sitten | widthr = 60px | right = Ferskil | caption = Risseltaten fan lofts nei rjochts, ferlike mei [[Fryske Steateferkiezings 2019|2019]]| | bars = {{Balken Sitferdieling|[[PvdD]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|1|1|14}} {{Balken Sitferdieling|[[SP]]|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|1|2|14}} {{Balken Sitferdieling|[[GL]]|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|3|3|14}} {{Balken Sitferdieling|[[PvdA]]|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|5|6|14}} {{Balken Sitferdieling|[[D66]]|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|1|2|14}} {{Balken Sitferdieling|[[CU]]|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|2|3|14}} {{Balken Sitferdieling|[[FNP]]|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|4|4|14}} {{Balken Sitferdieling|[[CDA]]|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|4|8|14}} {{Balken Sitferdieling|[[PBF]]|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|1|0|14}} {{Balken Sitferdieling|[[BBB]]|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|14|0|14}} {{Balken Sitferdieling|[[VVD]]|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|3|4|14}} {{Balken Sitferdieling|[[JA21]]|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|1|0|14}} {{Balken Sitferdieling|[[PVV]]|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|2|3|14}} {{Balken Sitferdieling|[[FvD]]|#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}|1|6|14}} }} De '''Fryske Steateferkiezings 2023''' binne de [[Ferkiezing|ferkiezings]] foar it [[Provinsjale Steaten fan Fryslân|Frysk Parlemint]] dy't op woansdei [[15 maart]] [[2023]] holden waarden. Mei dizze ferkiezings waarden de leden keazen fan de [[Provinsjale Steaten]], de [[folksfertsjintwurdiging]] fan [[Fryslân]] en it heechste bestjoerlik orgaan binnen de [[provinsje]].<ref name=":8">[https://www.fryslan.frl/fy/provinsjale-steaten Fryslân.frl - Provinsjale Steaten]</ref> ==Dielnimmende partijen== {| class="wikitable" style="text-align:left;" ! colspan="2" |List ! Partij ! Listlûker |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 1 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:CDA_logo.svg|40px]] | [[Kristen Demokratysk Appèl]] | [[Friso Douwstra]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 2 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:Forum_voor_Democratie_logo.svg|40px]] | [[Foarum foar Demokrasy]] | [[Albert van Dijk]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 3 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:PvdA_logo_(2018–present).svg|40px]] | [[Partij fan de Arbeid]] | [[Edou Hamstra]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 4 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:VVD_logo_(2009–2020).svg|40px]] | [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy]] | [[Avine Fokkens-Kelder]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 5 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:FNP_logo.png|40px]] | [[Fryske Nasjonale Partij]] | [[Sijbe Knol]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 6 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:GroenLinks_logo_(1994–present).svg|40px]] | [[GrienLinks]] | [[Charda Kuipers]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 7 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:ChristenUnie_logo.svg|40px]] | [[KristenUny]] | [[Matthijs de Vries]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 8 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_Freedom_logo.svg|40px]] | [[Partij foar de Frijheid]] | [[Max Aardema]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 9 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:Socialistische_Partij_(nl_2006)_Logo.svg|40px]] | [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|Sosjalistyske Partij]] | [[Hanneke Goede]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 10 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:D66_logo_(2019–present).svg|40px]] | [[Demokraten 66]] | [[Danny van der Weijde-Hoogstad]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 11 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:Party_for_the_Animals_logo.svg|40px]] | [[Partij foar de Bisten]] | [[Menno Brouwer]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 13 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:JA21_logo.svg|40px]] | [[JA21|It Júste Antwurd 21]] | [[Maarten Goudzwaard]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 15 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:Provinciaal_Belang_Fryslân_logo.png|40px]] | [[Provinsjaal Belang Fryslân]] | [[Sandra de Jong-Snip]] |- ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 17 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:BoerBurgerBeweging_logo.svg|40px]] | [[BoerBoargerBeweging]] | [[Abel Kooistra]] |- ! colspan="4" |<span class="mw-customtoggle-12 mw-customtoggle-14 mw-customtoggle-16">Partijen sûnder úteinlike fertsjintwurdiging [<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span> |- id="mw-customcollapsible-12" class="mw-collapsible mw-collapsed";" ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 12 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:50PLUS_(nl)_Logo.svg|40px]] | [[50PLUS]] | [[Herman Nota]] |- id="mw-customcollapsible-14" class="mw-collapsible mw-collapsed";" ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 14 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:BVNL_logo_(2023–present).svg|40px]] | [[Belang fan Nederlân]] | [[Johan Talsma]] |- id="mw-customcollapsible-16" class="mw-collapsible mw-collapsed";" ! style="background-color:#{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | 16 | style="height:40px;" | [[Ofbyld:AWP_logo_2022.png|40px]] | [[Algemiene Wetterskipspartij]] | [[Frans de Graaf]] |} == Oanrin == De oanrin nei dizze ferkiezings waard sterk kleure troch it [[Stikstofkrisis yn Nederlân|stikstofdossier]]. De plannen fan it kabinet om de útstjit drastysk te ferminderjen rekke de agraryske mienskip djip, en yn in provinsje dêr’t boeren in grutte rol spylje, waard dat fuortendaliks field. De [[Boereprotesten yn Nederlân (2019-no)|boereprotesten]] fan de jierren dêrfoar hiene in duorsum spoar lutsen, mei in groeiend gefoel ûnder in part fan de befolking dat de polityk te fier fan it plattelân ôf stie. Dat gefoel waard in wichtige motor yn de politike ferskowingen dy’t yn de oanrin nei de ferkiezings sichtber waarden.<ref name=":9">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1197285/friezen-yn-mearderheid-tsjin-lanlike-stikstofbelied Friezen yn mearderheid tsjin lanlike stikstofbelied - Omrop Fryslân]</ref> [[Foarum foar Demokrasy]], dat yn 2019 noch in grutte lanlike oerwinning helle hie, rekke yn en nei de [[Koroanafiruspandemy|koronajierren]] yntern fersnipele. Skandalen, ôfskiedingen en ideologyske ferskowingen soargen foar in delgong yn stipe, ek yn Fryslân. It útienfallen fan de partij makke romte foar nije bewegingen om dy kiezers op te fangen, en in grut part fan dy romte waard ynnommen troch de [[BoerBoargerBeweging]]. De BBB koe him profilearje as de stim fan boeren en plattelânsbewenners dy’t har net heard fielden troch de tradisjonele partijen. De partij groeide yn de peilingen moanne nei moanne, en waard yn Fryslân al gau sjoen as de nije rjochtse belofte dy’t de ûnfrede oer it stikstofbelied en it wantrouwen yn de oerheid in politike foarm joech. Tagelyk bleaunen oare tema's op de aginda stean, lykas de takomst fan it Fryske [[lânskip]], de fraach hoe't sinne- en wynenerzjy in plak krije moasten, de posysje fan it [[Frysk]] yn [[Underwiis|ûnderwiis]] en oerheid, wentebou, kultuerjilden en de ekonomyske útdagings fan in fergriizgjende provinsje. Mar yn de praktyk waarden dy ûnderwerpen faak oerskaad troch de gruttere lanlike diskusjes dy't de ferkiezings dominearren. De kampanje waard dêrom in mjuks fan regionale belangen en lanlike ûnfrede, mei BBB as opkommende krêft.<ref name=":9" /> Op lofts wie der diskusje oer mooglike gearwurking tusken [[GrienLinks]] en [[Partij fan de Arbeid]]. Lanlik waard praat oer fierdere ôfstimming tusken beide partijen, mei it each op de fersnipeling. Yn Fryslân wie der in soad twifel oer sa’n gearwurking: binnen beide partijen waarden sawol strategyske foardielen as neidielen beneamd. Uteinlik keazen de partijen foar aparte listen, mar de diskusje oer gearwurking gong ek nei de ferkiezings ta troch.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1195026/lutz-jacobi-tsjin-fuzje-pvda-en-grienlinks-it-is-top-down-dat-steurt-my-freeslik Lutz Jacobi tsjin fúzje PvdA en GrienLinks: "It is top-down, dat steurt my freeslik" - Omrop Fryslân]</ref> ==Utslach== {{Sitferdieling | koptekst = Sitferdieling [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023 | byskrift = sitten | lân = NL | float = right | kolommen = ja |PvdD|SP|GL|PvdA|D66|CU|FNP|CDA|PBF|BBB|VVD|JA21|PVV|FVD | PvdD = 1 | SP = 1 | GL = 3 | PvdA = 5 | D66 = 1 | CU = 2 | FNP = 4 | CDA = 4 | PBF = 1 | BBB = 14 | VVD = 3 | JA21 = 1 | PVV = 2 | FVD = 1 }} Op 23 maart 2023 waard yn in iepenbiere sitting fan it sintraal stimburo yn Ljouwert de definitive útslach fêststeld.<ref>[https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/adviezen-en-publicaties/proces-verbalen/2023/3/27/proces-verbaal-uitslag-verkiezing-provinciale-staten-fryslan-2023 Proces-verbaal uitslag verkiezing Provinciale Staten Fryslân 2023]</ref> De [[BoerBoargerBeweging|BBB]] waard mei 94.458 stimmen (goed foar 27,86 prosint fan de jildige stimmen) de grutste partij. Dêrmei kaam de partij út it neat yn de Steaten mei 14 sitten. De [[PvdA]] einige as twadde mei 36.023 stimmen en fiif sitten. It [[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]] en de [[Fryske Nasjonale Partij|FNP]] folgen mei respektivelik mei elk fjouwer sitten. De [[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]] en [[GL]] behellen elk trije sitten. [[KristenUny|CU]] en [[Partij foar de Frijheid|PVV]] krigen beide twa sitten. [[Foarum foar Demokrasy|FVD]], [[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]], [[Partij foar de Dieren|PvdD]], [[D66]], [[JA21]] en [[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]] hellen elk ien sit. [[BVNL]], [[50PLUS|50+]] en [[Algemiene Wetterskipspartij|AWP]] bleaunen ûnder de [[kiesdrompel]] en behellen gjin sit. Yn ferliking mei de foarige ferkiezings liet benammen BBB in sterke groei sjen, wylst FVD dúdlikerwize fiif sitten ferlear. Ek it CDA helle fjouwer minder sitten as by de foarige ferkiezings. {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Ferkiezingsútslach Fryske Steateferkiezings 2023 |- ! colspan="2" | Partij ! Stimmen ! % !+/- ! style="color: lightgray" | [[Evenredich oanpart|E.O.]] ! style="color: lightgray" | [[D'hondt-metoade|D.H.]] ! Sitten ! +/- |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | | align="left" | BBB | 94.458 | 27,9% | align="right" |{{opgong}} 27,9% | style="color: lightgray" | 12,38 | style="color: lightgray" | 14,<s>00</s><ref name=":10" /> | 14 | {{opgong}} 14 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" | | align="left" |PvdA | 36.023 | 10,6% | align="right" |{{delgong}} 2,8% | style="color: lightgray" | 4,72 | style="color: lightgray" | 5,<s>34</s> | 5 | {{delgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" | | align="left" |CDA | 29.669 | 8,7% | align="right" |{{delgong}} 7,9% | style="color: lightgray" | 3,89 | style="color: lightgray" | 4,<s>40</s> | 4 | {{delgong}} 4 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" | | align="left" |FNP | 27.298 | 8,1% | align="right" |{{opgong}} 0,1% | style="color: lightgray" | 3,58 | style="color: lightgray" | 4,<s>05</s> | 4 | {{stagnaasje}} |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" | | align="left" | VVD | 22.843 | 6,7% | align="right" |{{delgong}} 2,7% | style="color: lightgray" | 2,99 | style="color: lightgray" | 3,<s>39</s> | 3 | {{delgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" | | align="left" |GL | 22.181 | 6,5% | align="right" |{{delgong}} 1,1% | style="color: lightgray" | 2,91 | style="color: lightgray" | 3,<s>29</s> | 3 | {{stagnaasje}} |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" | | align="left" |CU | 17.883 | 5,3% | align="right" |{{delgong}} 1,3% | style="color: lightgray" | 2,34 | style="color: lightgray" | 2,<s>65</s> | 2 | {{delgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" | | align="left" |PVV | 15.102 | 4,5% | align="right" |{{delgong}} 1,3% | style="color: lightgray" | 1,98 | style="color: lightgray" | 2,<s>24</s> | 2 | {{delgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" | | align="left" | FVD | 12.366 | 3,6% | align="right" |{{delgong}} 9,8% | style="color: lightgray" | 1,62 | style="color: lightgray" | 1,<s>83</s> | 1 | {{delgong}} 5 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" | | align="left" | SP | 11.724 | 3,5% | align="right" |{{delgong}} 1,7% | style="color: lightgray" | 1,54 | style="color: lightgray" | 1,<s>74</s> | 1 | {{delgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" | | align="left" | PvdD | 11.402 | 3,4% | align="right" |{{opgong}} 0,1% | style="color: lightgray" | 1,49 | style="color: lightgray" | 1,<s>69</s> | 1 | {{stagnaasje}} |- ! style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" | | align="left" | D66 | 11.237 | 3,3% | align="right" |{{delgong}} 0,8% | style="color: lightgray" | 1,47 | style="color: lightgray" | 1,<s>67</s> | 1 | {{delgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" | | align="left" | JA21 | 9.096 | 2,7% | align="right" |{{opgong}} 2,7% | style="color: lightgray" | 1,19 | style="color: lightgray" | 1,<s>35</s> | 1 | {{opgong}} 1 |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" | | align="left" | PBF | 6.891 | 2,0% | align="right" |{{opgong}} 0,2% | style="color: lightgray" | 0,90 | style="color: lightgray" | 1,<s>02</s> | 1 | {{opgong}} 1 |- ! colspan="2" |Effektive stimmen !328.173 !96,8% !- ! style="color: lightgray" | 43 ! style="color: lightgray" | 48,64 !43 !0 |- id="mw-customcollapsible-BVNL" class="mw-collapsible mw-collapsed";" | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BVNL|ljocht|NL}}" | | align="left" | BVNL | 6.033 | 1,8% | align="right" |{{opgong}} 1,8% | | | | |- id="mw-customcollapsible-50+" class="mw-collapsible mw-collapsed";" | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|50+|ljocht|NL}}" | | align="left" | 50+ | 2.903 | 0,9% | align="right" |{{delgong}} 1,7% | | | | {{delgong}} 1 |- id="mw-customcollapsible-AWP" class="mw-collapsible mw-collapsed";" | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|AWP|ljocht|NL}}" | | align="left" | AWP | 1.971 | 0,6% | align="right" |{{opgong}} 0,6% | | | | |- ! colspan="2" |Fergriemde stimmen !10.907 !3,2% ! colspan="5" rowspan="2" |<span class="mw-customtoggle-BVNL mw-customtoggle-50+ mw-customtoggle-AWP">[<span style="color:#3366BB;">Iepen- en tichtklappe</span>]</span> |- ! colspan="2" |Jildige stimmen !339.080 !100% |} === Metoade === De 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân waarden ferdield mei de [[D'Hondt-metoade]]. Dizze metoade hie in fiktive parlemintsgrutte fan 48,64 sitten nedich om de 43 hiele sitten te ferdielen. Troch dizze ferdielmetoade krige de BoerBurgerBeweging 14 sitten tawezen. Dat binne der twa mear as je mei in strikt [[evenredich oanpart|evenredige oanpart]] fan 12,38 sitten ferwachtsje soe. Dit gong ten koste fan Foarum foar Demokrasy (1,62 sitten) en de Sosjalistyske Partij (1,54 sitten) dy't beide ien sit krigen ynstee fan twa. {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Oare saken ! colspan="2" |Kiesgerjochtigden !519.118 !100% |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Net-stimmers|tsjuster|NL}}" | | align="left" |Net opkaam |178.464 |34,4% |- ! colspan="2" |Opkomst !340.654 !65,6% |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Oars|tsjuster|NL}}" | | align="left" |Ûnjildich |730 |0,14% |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|Blanko|tsjuster|NL}}" | | align="left" |Blanko |844 |0,16% |- ! colspan="2" |Jildige stimmen !339.080 !65,3% |- | colspan="2" |'''Kiesdieler''' |7.885,58<ref>De kiesdieler wurdt bepaald troch it oantal jildige stimmen fan 399.080 te dielen troch it totale oantal fan 43 sitten.</ref> |1,5% |- | colspan="2" |'''Kiesdrompel''' |6.747,00<ref name=":10">De lêste en 43e sit neffens de D'Hondt-metoade komt út op de 14e sit fan de BBB. De kiesdrompel wurdt dus fêststeld op 94.458 / 14 = 6.747,00.</ref> |1,3% |- | colspan="2" |'''Foarkarsdrompel''' |1.971,40<ref name=":0">De foarkarsdrompel wurdt bepaald troch 25% fan de kiesdieler te nimmen.</ref> |0,38% |} == Utslach de gemeente == De útslach lit sjen dat de BBB yn alle gemeenten de grutste partij waard. Benammen yn de Stellingwerven wie de stipe grut, mei sa'n 41% fan de effektive stimmen. Ek yn De Fryske Marren, Noardeast-Fryslân, Opsterlân, Dantumadiel, Achtkarspelen en op de Waadeilannen kaam de partij boppe de 30%. Allinnich yn Ljouwert bleau BBB mei 18% dúdlik ûnder it provinsjaal gemiddelde. Yn de stêd Ljouwert wie it byld sawisa mear ferspraat. Dêr hellen PvdA en GrienLinks relatyf hege persintaazjes fan respektivelik 16 en 12 persint. Ek SP, D66 en PvdD diene it dêr relatyf goed yn ferliking mei oare gemeenten. Ek op de Waadeilannen helle de PvdA mei 18% in relatyf hege skoare. De FNP liet benammen yn Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke in sterke posysje sjen, mei oandielen fan boppe de 10%. It CDA behelle benammen yn de [[Fryske Wâlden|Wâlden]] rûn de 11%, ûnder mear yn Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân. Opfallend wie fierder it relatyf hege oandiel fan de KristenUny yn Dantumadiel, Achtkarspelen en Smellingerlân, dêr’t de partij minstens 10% fan de stimmen krige. De PVV helle yn guon gemeenten, lykas Achtkarspelen, Dantumadiel en Harns, boppe de 6 persint. Op It Hearrenfean hellen benammen de liberale partijen VVD en D66 in heger oandiel as yn in soad oare gemeenten en de VVD skoarde ek op de Waadeilannen en yn Harns heech. Oer it generaal is der in ferskil te sjen tusken de mear ferstedske gemeenten en it plattelân. Yn Ljouwert, Smellingerlân ([[Drachten]]), It Hearrenfean en Harns bleau it stimpersintaazje fan BBB efter by dat yn in protte plattelânsgemeenten, wylst oare partijen dêr relatyf sterker foar it ljocht kamen. {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center; font-size:90%;" |+[[Ideaaloanpart|Evenredich Oanpart]] de gemeente (op folchoarder fan lofts nei rjochts) ! colspan="2" | {| width="100%" | width="15" | |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Dieren|PvdD]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}|[[Sosjalistyske Partij (Nederlân)|SP]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}|[[GrienLinks|GL]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}|[[Partij fan de Arbeid|PvdA]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}|[[Demokraten 66|D66]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}|[[KristenUny|CU]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}|[[Fryske Nasjonale Partij|FNP]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}|[[Kristen Demokratysk Appèl|CDA]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}|[[Provinsjaal Belang Fryslân|PBF]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}|[[BoerBoargerBeweging|BBB]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}|[[Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy|VVD]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}|[[JA21]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}|[[Partij foar de Frijheid|PVV]]}} |{{legend|#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}|[[Foarum foar Demokrasy|FVD]]}} |} |- | style="width:195px; text-align:left;" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:5.42%%;" |'''2,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.71%;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:12.06%;" |'''5,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:15.91%;" |'''6,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:5.05%;" |'''2,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.16%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:6.85%;" |'''2,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.27%;" |'''3,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.66%;" |''',7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:18.02%;" |'''7,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.68%;" |'''3,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.22%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.40%;" |'''1,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |'''1,6''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.01%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.65%;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.70%;" |'''2,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:11.07%;" |'''4,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.64%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.07%;" |'''4,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:5.94%;" |'''2,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.89%;" |'''4,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:3.18%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:22.67%;" |'''9,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.35%;" |'''1,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.39%;" |'''2,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.62%;" |'''2,0''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.95%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.18%;" |'''2,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.98%;" |'''4,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.89%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:6.52%;" |'''2,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.81%;" |'''5,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.27%;" |'''4,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.44%;" |''',6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:27.72%;" |'''11,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:5.71%;" |'''2,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.36%;" |'''1,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |'''1,4''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.66%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:7.35%;" |'''3,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.60%;" |'''5,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:4.66%;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:7.45%;" |'''3,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.10%;" |'''3,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.79%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:25.52%;" |'''11,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:9.24%;" |'''4,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.64%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.05%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.74%;" |'''1,6''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.02%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.61%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |'''2,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.03%;" |'''4,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.44%;" |'''1,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:11.30%;" |'''4,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.87%;" |'''4,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.23%;" |'''13,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.59%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.49%;" |'''1,5''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.15%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.34%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.70%;" |'''2,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.61%;" |'''4,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.69%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.87%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.44%;" |'''4,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:10.51%;" |'''4,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |''',9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:29.84%;" |'''12,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.59%;" |'''3,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.81%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |'''1,5''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.53%;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:4.18%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.51%;" |'''2,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:13.72%;" |'''5,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.26%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.72%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.92%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.48%;" |'''4,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.76%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:24.61%;" |'''10,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:8.81%;" |'''3,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.38%;" |'''1,9''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.06%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.36%;" |'''2,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.84%;" |'''4,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.75%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.02%;" |'''3,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.41%;" |'''4,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.75%;" |'''2,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.90%;" |''',8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:32.56%;" |'''14,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.04%;" |'''2,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:1.98%;" |''',9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.94%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.45%;" |'''1,5''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.87%;" |''',8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.90%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.43%;" |'''1,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.86%;" |'''2,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.63%;" |''',7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:11.55%;" |'''5,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:9.19%;" |'''4,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.46%;" |'''4,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.21%;" |''',5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:33.47%;" |'''14,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.33%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.51%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:4.27%;" |'''1,8''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.85%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.55%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.13%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.73%;" |''',7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:7.76%;" |'''3,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:12.26%;" |'''5,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.10%;" |'''4,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.27%;" |''',5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:34.66%;" |'''14,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:4.52%;" |'''1,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.65%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.68%;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.76%;" |'''1,6''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.04%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.62%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.22%;" |'''2,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:17.53%;" |'''7,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.99%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |''',8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |'''1,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.82%;" |'''2,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:4.34%;" |'''1,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.65%;" |'''13,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:3.09%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:2.14%;" |''',9''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:1.56%;" |'''0,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.16%;" |'''0,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:3.29%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:6.89%;" |'''3,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |''',6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:10.21%;" |'''4,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.13%;" |'''4,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:11.28%;" |'''4,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.42%;" |''',6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:31.91%;" |'''13,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:3.88%;" |'''1,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.03%;" |'''0,9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:7.70%;" |'''3,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:6.12%;" |'''2,6''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:2.52%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:2.39%;" |'''1,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:4.95%;" |'''2,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.31%;" |'''3,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.92%;" |'''1,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:3.62%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:10.16%;" |'''4,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.57%;" |'''4,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:1.77%;" |''',8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:35.21%;" |'''15,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.84%;" |'''3,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.14%;" |'''1,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.14%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |'''1,5''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:4.12%;" |'''1,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |'''1,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.33%;" |'''2,7''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:9.30%;" |'''4,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.67%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:4.58;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:3.44%;" |'''1,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:6.09%;" |'''2,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.78%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.74%;" |'''17,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.14%;" |'''2,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.18%;" |''',9''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.55%;" |'''2,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.54%;" |'''1,5''' |} |- | align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]] | style="{{Polityk spektrum eftergrûn}}" | {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.67%;" |'''1,6''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.46%;" |'''1,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:5.82%;" |'''2,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:8.77%;" |'''3,8''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:2.80%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:2.70%;" |'''1,2''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:2.24%;" |'''1,0''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:7.11%;" |'''3,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.48%;" |'''1,1''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:40.60%;" |'''17,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:7.91%;" |'''3,4''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:3.41%;" |'''1,5''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:5.37%;" |'''2,3''' | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.65%;" |'''1,6''' |} |- ! [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] ! {| style="width:100%; text-align:center; font-size:80%;" |- style="color:white;" | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}; width:3.47%;" |1,5 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}; width:3.57%;" |1,5 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}; width:6.76%;" |2,9 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}; width:10.98%;" |4,7 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}; width:3.42%;" |1,5 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}; width:5.45%;" |2,3 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}; width:8.32%;" |3,6 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}; width:9.04%;" |3,9 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}; width:2.10%;" |,9 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}; width:28.78%;" |12,4 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}; width:6.96%;" |3,0 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}; width:2.77%;" |1,2 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}; width:4.60%;" |2,0 | style="background:#{{Sitferdieling/Partij|FVD|tsjuster|NL}}; width:3.77%;" |1,6 |} |} == Formaasje == {{Sitferdieling | koptekst = Deputearre Steaten [[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|18x18px]] 2023 | byskrift = sitten | lân = NL | float = right | kolommen = ja |Lofts|CU|FNP|CDA|BBB|Rjochts | Lofts = 11 | FNP = 4 | CU = 2 | CDA = 4 | BBB = 14 | Rjochts = 8 }} De ferkenner wie [[Chris Stoffer]] fan de SGP dy't op 22 maart begûn.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200320/alle-steatefraksjes-akkoart-mei-foardracht-chris-stoffer-as-ferkenner Omrop Fryslân - Alle Steatefraksjes akkoart mei foardracht Chris Stoffer as ferkenner]</ref> De partijleaze [[boargemaster]] fan [[Achtkarspelen]] [[Oebele Brouwer]] waard dêrnei op 5 april foardroegen as formateur.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1201145/oebele-brouwer-formateur-foar-nije-provinsjale-koalysje Omrop Fryslân - Oebele Brouwer formateur foar nije provinsjale koälysje]</ref> De formaasje fan in nij kolleezje fan Deputearre Steaten ferrûn dêrnei net sûnder swierrichheden. Yn earste ynstânsje waard de [[Partij fan de Arbeid]] by de ûnderhannelings behelle, mar dy partij luts har op 20 juni werom út de beëage koälysje.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1211811/formaasje-nije-provinsjebestoer-rint-fest-pvda-stapt-ut-underhannelings Omrop Fryslân - Formaasje nije provinsjebestoer rint fêst; PvdA stapt út ûnderhannelings]</ref> De reden hjirfoar wiene de soargen oer foarnommen besunigings op natoer en kultuer.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212079/pvda-gewest-fryslan-stipet-beslut-hamstra-om-ut-koalysje-te-stappen Omrop Fryslân - PvdA-gewest Fryslân stipet beslút Hamstra om út koälysje te stappen] </ref> Op 23 juni waard oanjûn dat de PvdA ferfongen waard troch de FNP.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1212033/fnp-ferfangt-pvda-by-koalysje-underhannelingen-vvd-bot-teloarsteld Omrop Fryslân - FNP ferfangt PvdA by koälysje-ûnderhannelingen, VVD bot teloarsteld]</ref> Op 13 july wiene de fiif beëage deputearren bekend.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214199/fryslan-hat-it-jongste-kolleezje-fan-deputearre-steaten-fan-nederlan-dit-binne-se Fryslân hat it jongste kolleezje fan Deputearre Steaten fan Nederlân: dit binne se - Omrop Fryslân]</ref> Nei in formaasje fan rom fjouwer moannen waard der in nij [[Kolleezje fan Deputearre Steaten]] foarme besteande út de [[BoerBoargerBeweging|BoerBurgerBeweging]], it [[CDA]], de [[Fryske Nasjonale Partij]] en de [[KristenUny]]. Dizze sintrum-rjochtse koälysje hie meïnoar in mearderheid fan 24 fan de 43 sitten yn de Fryske Steaten. It koalysje-akkoart mei de titel 'Oparbeidzje foar Fryslân' waard op 19 july 2023 presintearre.<ref name=":2">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1214539/romme-mearderheid-foar-de-fiif-deputearren-mar-ek-grutte-soargen-oer-provinsjale-finansjes Omrop Fryslân - Romme mearderheid foar de fiif deputearren, mar ek grutte soargen oer provinsjale finânsjes] </ref> == Keazen leden == De kiesdrompel foar kandidaten waard mei 25% fan de kiesdieler fêststeld op 1.972 stimmen.<ref name=":0" /> Hjirtroch waarden 24 kandidaten mei foarkarsstimmen selektearre en 19 fia de listfolchoarder. Femke Wiersma fan de BBB stie as listtriuwer op in 28e plak, maar waard streekrjocht ferkeazen troch stipe fan 8.206 stimmers. Dochs naam se har sit net yn om't se inkeld kandidaat-deputearre wurde woe.<ref name=":1">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200401/definitive-utslach-steateferkiezingen-bekend-dit-binne-de-43-steateleden Definitive útslach Steateferkiezingen bekend: dit binne de 43 Steateleden - Omrop Fryslân]</ref> Frederique Kosse behelle 2.426 foarkarsstimmen, mar kaam net yn ’e Steaten om't de [[Partij foar de Bisten]] net genôch stimmen helle hie foar in twadde sit. De earste 43 leden fan de Fryske Steaten waarden op [[29 maart]] [[2023]] ynstallearre.<ref>[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1200722/fryske-steateleden-ynstallearre-harkje-nei-inoar-en-meitsje-ferbining Omrop Fryslân - Fryske Steateleden ynstallearre: "Harkje nei-inoar en meitsje ferbining"]</ref><ref name=":1" /> {| class="wikitable sortable" width="100%" style="font-size:95%;" |+Oersjoch fan de keazen leden ! colspan="3" |Fraksje (#) !Namme !Wenplak !Gemeente !Stimmen !Seleksje !M/F |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |1 |{{SortNamme|Abel|Kooistra}} |Wergea |Ljouwert |54.276 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |2 |{{SortNamme|Auke|Talsma}} |Dronryp |Waadhoeke |4.209 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |3 |{{SortNamme|Dieuwke|Bakker}} |Menaam |Waadhoeke |6.499 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |4 |{{SortNamme|Harm|Wiegersma}} |Rinsumageast |Dantumadiel |2.577 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |5 |{{SortNamme|Robert|Lenes}} |Rottum |De Fryske Marren |1.041 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |6 |{{SortNamme|Froukje de|Jong-Krap}} |Sint Anne |Waadhoeke |2.132 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |7 |{{SortNamme|Freerk|Abma}} |De Gordyk |Opsterlân |2.067 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |8 |{{SortNamme|Natalie|Nauta}} |Tersoal |Súdwest-Fryslân |1.006 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |9 |{{SortNamme|Ursela|Lolkema}} |Ousternijegea |De Fryske Marren |782 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |10 |{{SortNamme|Carin|Stam}} |Aldehaske |De Fryske Marren |749 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |11 |{{SortNamme|Jan|Porsius}} |Haskerdiken |It Hearrenfean |399 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |12 |{{SortNamme|Cor|Keuning}} |It Hearrenfean |It Hearrenfean |1.132 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |13 |{{SortNamme|Debora|Helfferich-Zijlstra}} |Jelsum |Ljouwert |354 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |14 |{{SortNamme|Oene|Marinus}} |Bakkefean |Opsterlân |1.236 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|BBB|tsjuster|NL}}" | |BBB | align="right" |28 |{{SortNamme|Femke|Wiersma}} |Holwert |Noardeast-Fryslân |8.206 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" | |PvdA | align="right" |1 |{{SortNamme|Edou|Hamstra}} |Ljouwert |Ljouwert |21.347 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" | |PvdA | align="right" |2 |{{SortNamme|Christa|Oosterbaan}} |West-Skylge |Skylge |3.254 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" | |PvdA | align="right" |3 |{{SortNamme|Klaas|Zwart}} |Snakkerbuorren |Ljouwert |774 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" | |PvdA | align="right" |4 |{{SortNamme|Jaap|Stalenburg}} |It Hearrenfean |It Hearrenfean |767 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdA|tsjuster|NL}}" | |PvdA | align="right" |5 |{{SortNamme|Daan|Olivier}} |It Hearrenfean |It Hearrenfean |420 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" | |CDA | align="right" |1 |{{SortNamme|Friso|Douwstra}} |Ljouwert |Ljouwert |18.005 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" | |CDA | align="right" |2 |{{SortNamme|Aebe|Aalberts}} |Damwâld |Dantumadiel |894 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" | |CDA | align="right" |3 |{{SortNamme|Karin van der|Velde-Ronda}} |Nyegea |Smellingerlân |2.914 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CDA|tsjuster|NL}}" | |CDA | align="right" |4 |{{SortNamme|Martin|Kruis}} |Snits |Súdwest-Fryslân |546 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" | |FNP | align="right" |1 |{{SortNamme|Sijbe|Knol}} |Sint Anne |Waadhoeke |11.623 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" | |FNP | align="right" |2 |{{SortNamme|Dinie|Visser}} |Snits |Súdwest-Fryslân |4.767 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" | |FNP | align="right" |3 |{{SortNamme|Fedde|Breeuwsma}} |Dokkum |Noardeast-Fryslân |649 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FNP|tsjuster|NL}}" | |FNP | align="right" |4 |{{SortNamme|Sita|Land-Dotinga}} |Surhuzum |Achtkarspelen |1.050 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" | |VVD | align="right" |1 |{{SortNamme|Avine|Fokkens-Kelder}} |Ljouwert |Ljouwert |15.882 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" | |VVD | align="right" |2 |{{SortNamme|Eric ter|Keurs}} |Drachten |Smellingerlân |1.319 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|VVD|tsjuster|NL}}" | |VVD | align="right" |3 |{{SortNamme|Martijn|Brands}} |Ljouwert |Ljouwert |578 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" | |GL | align="right" |1 |{{SortNamme|Charda|Kuipers}} |Ljouwert |Ljouwert |13.820 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" | |GL | align="right" |2 |{{SortNamme|Jochem|Knol}} |Beetstersweach |Opsterlân |794 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|GL|tsjuster|NL}}" | |GL | align="right" |3 |{{SortNamme|Elsa van der|Hoek}} |Ljouwert |Ljouwert |1.726 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" | |CU | align="right" |1 |{{SortNamme|Matthijs de|Vries}} |Ljouwert |Ljouwert |10.615 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" | |CU | align="right" |2 |{{SortNamme|Margreet|Jonker}} |Westergeast |Noardeast-Fryslân |2.024 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|CU|tsjuster|NL}}" | |CU | align="right" |3 |{{SortNamme|Jantsje van der|Veen-Zeilstra}} |Eastermar |Tytsjerksteradiel |949 |Listfolchoarder |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" | |PVV | align="right" |1 |{{SortNamme|Max|Aardema}} |Drachten |Smellingerlân |11.960 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PVV|tsjuster|NL}}" | |PVV | align="right" |2 |{{SortNamme|Harrie|Graansma}} |Boelensloane |Achtkarspelen |643 |Listfolchoarder |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|FvD|tsjuster|NL}}" | |FVD | align="right" |1 |{{SortNamme|Albert van|Dijk}} |Stroobos |Achtkarspelen |6.980 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|SP|tsjuster|NL}}" | |SP | align="right" |1 |{{SortNamme|Hanneke|Goede}} |Snits |Súdwest-Fryslân |8.081 |Foarkarsstimmen |♀️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PvdD|tsjuster|NL}}" | |PvdD | align="right" |1 |{{SortNamme|Menno|Brouwer}} |Burgum |Tytsjerksteradiel |5.147 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|D66|tsjuster|NL}}" | |D66 | align="right" |1 |{{SortNamme|Danny van der|Weijde-Hoogstad}} |Lippenhuzen |Opsterlân |5.555 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|JA21|tsjuster|NL}}" | |JA21 | align="right" |1 |{{SortNamme|Maarten|Goudzwaard}} |Ljouwert |Ljouwert |6.182 |Foarkarsstimmen |♂️ |- | style="background-color: #{{Sitferdieling/Partij|PBF|tsjuster|NL}}" | |PBF | align="right" |1 |{{SortNamme|Sandra de|Jong-Snip}} |Drachten |Smellingerlân |4.123 |Foarkarsstimmen |♀️ |- ! colspan="3" |[[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] !Man-frouferhâlding ! colspan="4" | {| style="width:100%; text-align:center;" |- style="color:white;" | style="background:#56A3F4; width:{{#expr:100*24/43}}%;" |♂️ 24 (56%) | style="background:#F765BF; width:{{#expr:100*19/43}}%;" |♀️ 19 (44%) |} !43 |} === Ferfangers === FNP'er Fedde Breeuwsma luts him op 17 april werom om plak te meitsjen foar Gerben van der Mei.<ref name=":3">[https://www.fnp.frl/blog/nijs/steatelid-fedde-breeuwsma-makket-plak-foar-gerben-van-der-mei/ Steatelid Fedde Breeuwsma makket plak foar Gerben van der Mei - FNP]</ref> Op 29 juny waard [[Avine Fokkens|Avine Fokkens-Kelder]] fan de VVD foardroegen as boargemaster fan It Hearrenfean.<ref name=":4">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1213511/avine-fokkens-foardroegen-as-nije-boargemaster-fan-gemeente-hearrenfean Avine Fokkens foardroegen as nije boargemaster fan gemeente Hearrenfean - Omrop Fryslân]</ref> Sy waard op 22 july ferfongen troch Gerda Bos-Jonkman. Jantsje van der Veen-Zeilstra luts har fanwege sûnens werom en waard ferfongen troch Douwe van Oosten.<ref name=":6">[https://www.omropfryslan.nl/fy/nijs/1225107/folsleine-steatefraksje-christenunie-fryslan-wurdt-tydlik-ferfongen Folsleine steatefraksje ChristenUnie Fryslân wurdt tydlik ferfongen - Omrop Fryslân]</ref> Deputearre Sijbe Knol waard ferfongen troch Tjitte Hemstra en deputearre Matthijs de Vries troch Jantsje van der Veen-Zeilstra.<ref name=":5">[https://www.jouregio.nl/2023/07/22/gedeputeerden-benoemd-statenleden-beedigd/ Gedeputeerden benoemd, Statenleden beëdigd – Jouregio]</ref> Deputearre Friso Douwstra waard ferfongen troch Attje Meekma.<ref name=":7">[https://defryskemarren.nieuws.nl/nieuws/provinciale-staten-in-fryslan-weer-compleet Provinsjale Steaten yn Fryslân wer kompleet - De Fryske Marren Nijs]</ref> De lêste ferfangers fan de deputearren binne op [[27 septimber]] [[2023]] beëdige.<ref name=":7" /> It oantal ferkeazen froulju kaam op dat momint op 20 (42%) en it oantal manlju op 28 (58%). == Regionale sprieding == [[Ofbyld:Fryske Steateferkiezings 2023.svg|thumb|400x400px|Oersjoch fan it oantal Steateleden de gemeente.]] Wannear't de komôf fan de provinsjale steateleden ferlike wurdt mei it oantal stimmen dat yn harren gemeente útbrocht is, docht bliken dat net elke gemeente evenredich fertsjintwurdige is yn it provinsjaal bestjoer. De fertsjinwurdiging de gemeente lit it folgjende byld sjen. * Oerfertsjintwurdige gemeenten (mear sitten as ferwachte): Ljouwert hat de sterkste oerfertsjintwurdiging mei 3 sitten mear as op basis fan it stimtal ferwachte wurde mei. Smellingerlân, It Hearrenfean, Waadhoeke, Opsterlân, Achtkarspelen en Dantumadiel hawwe elk 1 sit mear as de evenredige ferdieling oanjout. * Evenredige fertsjintwurdiging (sa't ferwachte): De Waadeilannen en Noardeast-Fryslân hawwe krekt it oantal steateleden dat oerienkomt mei harren stimtal. * Underfertsjintwurdige gemeenten (minder sitten as ferwachte): Súdwest-Fryslân, De Fryske Marren, Tytsjerksteradiel, Eaststellingwerf, Weststellingwerf en Harns hawwe yn ferhâlding ta harren stimtal minder steateleden yn it provinsjaal bestjoer sitten as ferwachte wurde mei. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+Ferdieling fan sitten de gemeente<ref>[https://data.overheid.nl/dataset/be8b7869-4a12-4446-abab-5cd0a436dc4f Overheid.nl - Dataset Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten 2023]</ref> !Gemeente(n) !Stimmen ! colspan="2" |Sitrjocht ([[Sainte-Laguë-metoade|S.L.]]) !Sitten !+/- |- | align="left" |[[Ofbyld:Leeuwarden_vlag_2014.svg|border|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]] | align="right" |59.326 |7,50 |8 |11 |{{Opgong}} 3 |- | align="left" |[[Ofbyld:Súdwest-Fryslân_Gemeentevlag.svg|border|20px]] [[Súdwest-Fryslân]] | align="right" |47.241 |5,97 |6 |4 |{{Delgong}} 2 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_De_Fryske_Marren.png|border|20px]] [[De Fryske Marren]] | align="right" |28.658 |3,62 |4 |3 |{{Delgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Smallingerland_flag.svg|border|20px]] [[Smellingerlân]] | align="right" |27.625 |3,49 |3 |4 |{{Opgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Heerenveen_flag.svg|border|20px]] [[It Hearrenfean (gemeente)|It Hearrenfean]] | align="right" |26.210 |3,31 |3 |4 |{{Opgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Noardeast-Fryslân.svg|border|20px]] [[Noardeast-Fryslân]] | align="right" |24.259 |3,07 |3 |3 |{{Stagnaasje}} |- | align="left" |[[Ofbyld:Waadhoeke_vlag.svg|border|20px]] [[De Waadhoeke|Waadhoeke]] | align="right" |24.183 |3,06 |3 |4 |{{Opgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Tytsjerksteradiel_flag.svg|border|20px]] [[Tytsjerksteradiel]] | align="right" |17.829 |2,25 |2 |1 |{{Delgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flag of Opsterland.svg|border|20px]] [[Opsterlân]] | align="right" |16.554 |2,09 |2 |3 |{{Opgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|border|20px]] [[Achtkarspelen]] | align="right" |14.629 |1,85 |2 |3 |{{Opgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Weststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Weststellingwerf]] | align="right" |14.208 |1,80 |2 |0 |{{Delgong}} 2 |- | align="left" |[[Ofbyld:Ooststellingwerf_flag.svg|border|20px]] [[Eaststellingwerf]] | align="right" |14.006 |1,77 |2 |0 |{{Delgong}} 2 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Dantumadiel.png|border|20px]] [[Dantumadiel]] | align="right" |10.309 |1,30 |1 |2 | {{Opgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Harns.png|border|20px]] [[Harns (gemeente)|Harns]] | align="right" |7.926 |1,00 |1 |0 | {{Delgong}} 1 |- | align="left" |[[Ofbyld:Flagge_fan_Skylge.png|border|20px]][[Ofbyld:Flag_of_Ameland.svg|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Flylân.PNG|border|20px]][[Ofbyld:Flagge_fan_Skiermûntseach.png|border|20px]] [[Waadeilannen]] | align="right" |6.117 |0,77 |1 |1 | {{Stagnaasje}} |- ![[Ofbyld:Frisian_flag.svg|border|20px]] [[Fryslân]] !339.080 !42,87 !43 !43 !0 |} == Boarnen == <references /> == Navigaasje == {{Navigaasje Fryske Ferkiezings}} [[Kategory:Barren yn 2023]] [[Kategory:Ferkiezings yn Fryslân]] [[Kategory:Steaten fan Fryslân]] owihs8obcjybv8gvuuc3ko2y4bb35c2 Oerlis:Nutekreakers 1 194602 1242762 1242725 2026-10-18T20:57:52Z RomkeHoekstra 10582 1242762 wikitext text/x-wiki == Grutstipnutekreaker / Himalayanutekreaker == {{Ping|Ruurd Jorritsma|Ieneach fan 'e Esk}} De namme multipunctata ferwiist net nei grutte stippen, mar nei it grutte oantal stippen fan dizze soarte. Ik fyn de namme grutstipnutekreaker boppedat wat socht en stel út de namme te feroarjen nei Himalayanutekreaker. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 17 okt 2026, 09.46 (CEST) :Ik bin it dermei iens dat 'grutstip' net korrekt (en ûngewoan) is. Mar 'Kasmjir' is better geskikt as 'Himalaya' en komt oerien mei Ingelsk, Nederlânsk, Sweedsk, Noarsk, ûnder oaren. [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 17 okt 2026, 10.33 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Ik bin it dermei iens dat 'grutstipnutekreaker' wol yn 'e foddekoer kin. Fierders slút ik my by Ruurd oan: Kasjmiernutekreaker liket my de bêste namme ta. Wol graach staverje mei ie, want sa stiet it ek yn it Frysk Hânwurdboek op side 889 by de Kasjmiergeit: "langhierrich geiteras út Kasjmier of Tibet". [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 17 okt 2026, 21.07 (CEST) :::{{Ping|Ruurd Jorritsma|Ieneach fan 'e Esk}} Poerbêst, dogge wy it sa.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 okt 2026, 08.27 (CEST) ::::{{Ping|Ruurd Jorritsma}} Ik ha in ynfoboks tafoege, it artikel hjir en dêr oanpast, in ynfoboks tafoege en der is boppedat noch in soarte bykommen sadat it skaai no út fjouwer soarten bestiet (ik ha foar dy soarte de Sweedske namme oernommen, kin altiten noch feroare wurde). By de tekst oer de klassifikaasje kaam ik dizze sin tsjin, dy't ik net hielendal begryp. Wolle jo dêr noch eefkes nei sjen Ruurd: "It skaai hat gjin nammesoarte (?), ''Nucifraga nucifraga'', mar by de soarte ''Nucifraga caryocatactes'' wurdt de namme al werhelle: ''nucifraga'' en ''caryocatactes'' betsjutte beide ''nutekreaker''."--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 okt 2026, 22.56 (CEST) 8921e8ir18f7sm4801mfxpuoz2ssjsg 1242763 1242762 2026-10-19T06:11:11Z RomkeHoekstra 10582 1242763 wikitext text/x-wiki == Grutstipnutekreaker / Himalayanutekreaker == {{Ping|Ruurd Jorritsma|Ieneach fan 'e Esk}} De namme multipunctata ferwiist net nei grutte stippen, mar nei it grutte oantal stippen fan dizze soarte. Ik fyn de namme grutstipnutekreaker boppedat wat socht en stel út de namme te feroarjen nei Himalayanutekreaker. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 17 okt 2026, 09.46 (CEST) :Ik bin it dermei iens dat 'grutstip' net korrekt (en ûngewoan) is. Mar 'Kasmjir' is better geskikt as 'Himalaya' en komt oerien mei Ingelsk, Nederlânsk, Sweedsk, Noarsk, ûnder oaren. [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 17 okt 2026, 10.33 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Ik bin it dermei iens dat 'grutstipnutekreaker' wol yn 'e foddekoer kin. Fierders slút ik my by Ruurd oan: Kasjmiernutekreaker liket my de bêste namme ta. Wol graach staverje mei ie, want sa stiet it ek yn it Frysk Hânwurdboek op side 889 by de Kasjmiergeit: "langhierrich geiteras út Kasjmier of Tibet". [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 17 okt 2026, 21.07 (CEST) :::{{Ping|Ruurd Jorritsma|Ieneach fan 'e Esk}} Poerbêst, dogge wy it sa.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 okt 2026, 08.27 (CEST) ::::{{Ping|Ruurd Jorritsma}} Ik ha in ynfoboks tafoege, it artikel hjir en dêr oanpast, in ynfoboks tafoege en der is boppedat noch in soarte bykommen sadat it skaai no út fjouwer soarten bestiet (ik ha foar dy soarte de Sweedske namme oernommen, kin altiten noch feroare wurde). By de tekst oer de klassifikaasje kaam ik dizze sin tsjin, dy't ik net hielendal begryp. Wolle jo dêr noch eefkes nei sjen Ruurd: "It skaai hat gjin nammesoarte, ''Nucifraga nucifraga'' (?), mar by de soarte ''Nucifraga caryocatactes'' wurdt de namme al werhelle: ''nucifraga'' en ''caryocatactes'' betsjutte beide ''nutekreaker''."--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 okt 2026, 22.56 (CEST) 7zkuzkq7kljgwk5a179h2w0kr0dgbrn Woodhousestrûkgaai 0 194634 1242730 2026-10-18T13:21:50Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Woodhousestrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii) (19730267073).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma woodhouseii |Beskriuwer, jier..." 1242730 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Woodhousestrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii) (19730267073).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma woodhouseii |Beskriuwer, jier= ([[Baird]], 1858) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma woodhouseii map.svg|250px]] }} De '''Woodhousestrûkgaai''' (''Aphelocoma woodhouseii'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De [[taksonomy]]ske status fan dizze Noard-Amerikaanske soarte is ûnderwerp fan diskusje. == Ferskining en lûd == De Woodhousestrûkgaai is in lytse (28–30 cm) kriefûgel mei in lange sturt. It fearrekleed bestiet út blauwe, grize en wite tinten. Lykas mei alle soarten yn dit skaai hat de fûgel in blauwe boppekant. Dêrnjonken hat de fûgel in grize mantel, in donker plak op 'e wang, in ljochtkleure ûnderkant en in blauwe halsbân. Yn ferlyking mei syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is er minder felblau, hat er in tinne snaffel, in grizere ûnderkant en in minder dúdlik sichtbere halsbân. De populaasje yn Sintraal-Meksiko is donkerder en toant mear kontrast as de fûgels dy't fierder nei it noarden foarkomme. De meast hearde rop is in heas, rau en oprinnend "sjriiiiink"-lûd; dêrnjonken wurde der ek snelle rigen fan "wenk wenk wenk..." heard. De roppen fan 'e fûgel binne neffens Californyske strûkgaai heger fan toan en helderder. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferliking Woodhousestrûkgaai/Kalifornyske strûkgaai</div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Aphelocoma woodhouseii, Barraca Mesa, Los Alamos, New Mexico 2.jpg|Woodhousestrûkgaai Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG|Kalifornyske strûkgaai </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Woodhousestrûkgaai wurdt oer twa groepen ûnderferdield yn sân [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> ''woodhousei''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii nevadae'' – komt foar fan it súdeasten fan [[Oregon]] oant [[Arizona]] en [[Nij-Meksiko]] (yn it binnenlân fan it westen en súdwesten fan 'e [[Feriene Steaten]]) * ''Aphelocoma woodhouseii woodhouseii'' – komt foar fan it westen en midden fan 'e Feriene Steaten oant yn it noarden fan [[Meksiko]] * ''Aphelocoma woodhouseii texana'' – komt foar op it Edwards-plato yn it westen en midden fan [[Teksas]] * ''Aphelocoma woodhouseii grisea'' – komt foar yn it noardwesten fan Meksiko (eastlike hellings fan 'e Sierra Madre Occidental) * ''Aphelocoma woodhouseii cyanotis'' – komt foar yn it easten en midden fan Meksiko ''sumichrasti''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii sumichrasti'' – komt foar yn it suden fan Meksiko * ''Aphelocoma woodhouseii remota'' – komt foar yn it súdwesten fan Meksiko Foarhinne waard dizze fûgel mei de Kalifornyske strûkgaai (''Aphelocoma californica'') as ien soarte behannele en guon organisaasjes – lykas de [[IUCN]] – klassifisearje him noch altyd sa. Der wurdt ek suggerearre dat de ''sumichrasti''-groep in ôfsûnderlike soarte foarmet op grûn fan ferskillen yn uterlik, genetika en briedgedrach. == Hâlden en dragen == De Woodhousestrûkgaai komt foar yn boskeftich gebiet mei ikebeammen, dinnebeammen en jeneverstrûken, dêr't de fûgels oer it algemien yn lytse groepen oantroffen wurde. De soarte is folle skrutener as de Kalifornyske strûkgaai. By populaasjes yn it suden fan Meksiko (de ''sumichrasti''-groep) komt koöperative briedsoarch foar: dêrby helpe oare yndividuen de âlden by it ferdigenjen fan it territoarium en it fuorjen fan de jongen. == Status en namme == De [[IUCN]] beskôget de Woodhousestrûkgaai as ûnderdiel fan 'e Kalifornyske strûkgaai en beoardielet de beskermingsstatus dêrom net ôfsûnderlik (it gehiel falt ûnder [[net bedrige]], ''Least Concern''). De wittenskiplike soartenamme is in earbetoan oan [[Samuel Washington Woodhouse]] (1821–1904), dy't fan 1849 oant 1862 as sjirurch yn it Amerikaanske leger tsjinne en dêrnjonken wurke as ûntdekkingsreizger en natuerûndersiker yn 'e Feriene Steaten en Midden-Amearika. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=5CA7CBDB Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/wooscj2?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/wooscj2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma woodhouseii|Woodhousestrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Woodhousestrûkgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] f3jtx4b7bh85hnjw60ku1dhrn88a0yf 1242732 1242730 2026-10-18T13:56:52Z Drewes 2754 namme beskriuwer folút 1242732 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Woodhousestrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii) (19730267073).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma woodhouseii |Beskriuwer, jier= ([[Spencer Fullerton Baird|Baird]], 1858) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma woodhouseii map.svg|250px]] }} De '''Woodhousestrûkgaai''' (''Aphelocoma woodhouseii'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De [[taksonomy]]ske status fan dizze Noard-Amerikaanske soarte is ûnderwerp fan diskusje. == Ferskining en lûd == De Woodhousestrûkgaai is in lytse (28–30 cm) kriefûgel mei in lange sturt. It fearrekleed bestiet út blauwe, grize en wite tinten. Lykas mei alle soarten yn dit skaai hat de fûgel in blauwe boppekant. Dêrnjonken hat de fûgel in grize mantel, in donker plak op 'e wang, in ljochtkleure ûnderkant en in blauwe halsbân. Yn ferlyking mei syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is er minder felblau, hat er in tinne snaffel, in grizere ûnderkant en in minder dúdlik sichtbere halsbân. De populaasje yn Sintraal-Meksiko is donkerder en toant mear kontrast as de fûgels dy't fierder nei it noarden foarkomme. De meast hearde rop is in heas, rau en oprinnend "sjriiiiink"-lûd; dêrnjonken wurde der ek snelle rigen fan "wenk wenk wenk..." heard. De roppen fan 'e fûgel binne neffens Californyske strûkgaai heger fan toan en helderder. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferliking Woodhousestrûkgaai/Kalifornyske strûkgaai</div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Aphelocoma woodhouseii, Barraca Mesa, Los Alamos, New Mexico 2.jpg|Woodhousestrûkgaai Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG|Kalifornyske strûkgaai </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Woodhousestrûkgaai wurdt oer twa groepen ûnderferdield yn sân [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> ''woodhousei''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii nevadae'' – komt foar fan it súdeasten fan [[Oregon]] oant [[Arizona]] en [[Nij-Meksiko]] (yn it binnenlân fan it westen en súdwesten fan 'e [[Feriene Steaten]]) * ''Aphelocoma woodhouseii woodhouseii'' – komt foar fan it westen en midden fan 'e Feriene Steaten oant yn it noarden fan [[Meksiko]] * ''Aphelocoma woodhouseii texana'' – komt foar op it Edwards-plato yn it westen en midden fan [[Teksas]] * ''Aphelocoma woodhouseii grisea'' – komt foar yn it noardwesten fan Meksiko (eastlike hellings fan 'e Sierra Madre Occidental) * ''Aphelocoma woodhouseii cyanotis'' – komt foar yn it easten en midden fan Meksiko ''sumichrasti''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii sumichrasti'' – komt foar yn it suden fan Meksiko * ''Aphelocoma woodhouseii remota'' – komt foar yn it súdwesten fan Meksiko Foarhinne waard dizze fûgel mei de Kalifornyske strûkgaai (''Aphelocoma californica'') as ien soarte behannele en guon organisaasjes – lykas de [[IUCN]] – klassifisearje him noch altyd sa. Der wurdt ek suggerearre dat de ''sumichrasti''-groep in ôfsûnderlike soarte foarmet op grûn fan ferskillen yn uterlik, genetika en briedgedrach. == Hâlden en dragen == De Woodhousestrûkgaai komt foar yn boskeftich gebiet mei ikebeammen, dinnebeammen en jeneverstrûken, dêr't de fûgels oer it algemien yn lytse groepen oantroffen wurde. De soarte is folle skrutener as de Kalifornyske strûkgaai. By populaasjes yn it suden fan Meksiko (de ''sumichrasti''-groep) komt koöperative briedsoarch foar: dêrby helpe oare yndividuen de âlden by it ferdigenjen fan it territoarium en it fuorjen fan de jongen. == Status en namme == De [[IUCN]] beskôget de Woodhousestrûkgaai as ûnderdiel fan 'e Kalifornyske strûkgaai en beoardielet de beskermingsstatus dêrom net ôfsûnderlik (it gehiel falt ûnder [[net bedrige]], ''Least Concern''). De wittenskiplike soartenamme is in earbetoan oan [[Samuel Washington Woodhouse]] (1821–1904), dy't fan 1849 oant 1862 as sjirurch yn it Amerikaanske leger tsjinne en dêrnjonken wurke as ûntdekkingsreizger en natuerûndersiker yn 'e Feriene Steaten en Midden-Amearika. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=5CA7CBDB Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/wooscj2?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/wooscj2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma woodhouseii|Woodhousestrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Woodhousestrûkgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] ran8fy1uz6s7za90ue580g8db42r2u8 1242746 1242732 2026-10-18T17:36:17Z Drewes 2754 moaier 1242746 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Woodhousestrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii) (19730267073).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma woodhouseii |Beskriuwer, jier= ([[Spencer Fullerton Baird|Baird]], 1858) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma woodhouseii map.svg|250px]] }} De '''Woodhousestrûkgaai''' (''Aphelocoma woodhouseii'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De [[taksonomy]]ske status fan dizze Noard-Amerikaanske soarte is ûnderwerp fan diskusje. == Ferskining en lûd == De Woodhousestrûkgaai is in lytse (28–30 cm) kriefûgel mei in lange sturt. It fearrekleed bestiet út blauwe, grize en wite tinten. Lykas mei alle soarten yn dit skaai hat de fûgel in blauwe boppekant. Dêrnjonken hat de fûgel in grize mantel, in donker plak op 'e wang, in ljochtkleure ûnderkant en in blauwe halsbân. Ferlike mei syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is er minder felblau, hat er in tinne snaffel, in grizere ûnderkant en in minder dúdlik sichtbere halsbân. De populaasje yn Sintraal-Meksiko is donkerder en toant mear kontrast as de fûgels dy't fierder nei it noarden foarkomme. De meast hearde rop is in heas, rau en oprinnend "sjriiiiink"-lûd; dêrnjonken wurde der ek snelle rigen fan "wenk wenk wenk..." heard. De roppen fan 'e fûgel binne neffens Californyske strûkgaai heger fan toan en helderder. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferliking Woodhousestrûkgaai/Kalifornyske strûkgaai</div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Aphelocoma woodhouseii, Barraca Mesa, Los Alamos, New Mexico 2.jpg|Woodhousestrûkgaai Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG|Kalifornyske strûkgaai </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Woodhousestrûkgaai wurdt oer twa groepen ûnderferdield yn sân [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> ''woodhousei''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii nevadae'' – komt foar fan it súdeasten fan [[Oregon]] oant [[Arizona]] en [[Nij-Meksiko]] (yn it binnenlân fan it westen en súdwesten fan 'e [[Feriene Steaten]]) * ''Aphelocoma woodhouseii woodhouseii'' – komt foar fan it westen en midden fan 'e Feriene Steaten oant yn it noarden fan [[Meksiko]] * ''Aphelocoma woodhouseii texana'' – komt foar op it Edwards-plato yn it westen en midden fan [[Teksas]] * ''Aphelocoma woodhouseii grisea'' – komt foar yn it noardwesten fan Meksiko (eastlike hellings fan 'e Sierra Madre Occidental) * ''Aphelocoma woodhouseii cyanotis'' – komt foar yn it easten en midden fan Meksiko ''sumichrasti''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii sumichrasti'' – komt foar yn it suden fan Meksiko * ''Aphelocoma woodhouseii remota'' – komt foar yn it súdwesten fan Meksiko Foarhinne waard dizze fûgel mei de Kalifornyske strûkgaai (''Aphelocoma californica'') as ien soarte behannele en guon organisaasjes – lykas de [[IUCN]] – klassifisearje him noch altyd sa. Der wurdt ek suggerearre dat de ''sumichrasti''-groep in ôfsûnderlike soarte foarmet op grûn fan ferskillen yn uterlik, genetika en briedgedrach. == Hâlden en dragen == De Woodhousestrûkgaai komt foar yn boskeftich gebiet mei ikebeammen, dinnebeammen en jeneverstrûken, dêr't de fûgels oer it algemien yn lytse groepen oantroffen wurde. De soarte is folle skrutener as de Kalifornyske strûkgaai. By populaasjes yn it suden fan Meksiko (de ''sumichrasti''-groep) komt koöperative briedsoarch foar: dêrby helpe oare yndividuen de âlden by it ferdigenjen fan it territoarium en it fuorjen fan de jongen. == Status en namme == De [[IUCN]] beskôget de Woodhousestrûkgaai as ûnderdiel fan 'e Kalifornyske strûkgaai en beoardielet de beskermingsstatus dêrom net ôfsûnderlik (it gehiel falt ûnder [[net bedrige]], ''Least Concern''). De wittenskiplike soartenamme is in earbetoan oan [[Samuel Washington Woodhouse]] (1821–1904), dy't fan 1849 oant 1862 as sjirurch yn it Amerikaanske leger tsjinne en dêrnjonken wurke as ûntdekkingsreizger en natuerûndersiker yn 'e Feriene Steaten en Midden-Amearika. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=5CA7CBDB Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/wooscj2?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/wooscj2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma woodhouseii|Woodhousestrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Woodhousestrûkgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] aw02mlttj99b0mcv4q0zbx7u1jkxoli 1242753 1242746 2026-10-18T20:33:19Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1242753 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = woodhousestrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii) (19730267073).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma woodhouseii |Beskriuwer, jier= ([[Spencer Fullerton Baird|Baird]], 1858) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma woodhouseii map.svg|250px]] }} De '''woodhousestrûkgaai''' of '''Woodhouse' strûkgaai''' (''Aphelocoma woodhouseii'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De [[taksonomy]]ske status fan dizze Noard-Amerikaanske soarte is ûnderwerp fan diskusje. == Ferskining en lûd == De woodhousestrûkgaai is in lytse (28–30 cm) kriefûgel mei in lange sturt. It fearrekleed bestiet út blauwe, grize en wite tinten. Lykas mei alle soarten yn dit skaai hat de fûgel in blauwe boppekant. Dêrnjonken hat de fûgel in grize mantel, in donker plak op 'e wang, in ljochtkleure ûnderkant en in blauwe halsbân. Ferlike mei syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is er minder felblau, hat er in tinne snaffel, in grizere ûnderkant en in minder dúdlik sichtbere halsbân. De populaasje yn Sintraal-Meksiko is donkerder en toant mear kontrast as de fûgels dy't fierder nei it noarden foarkomme. De meast hearde rop is in heas, rau en oprinnend "sjriiiiink"-lûd; dêrnjonken wurde der ek snelle rigen fan "wenk wenk wenk..." heard. De roppen fan 'e fûgel binne neffens Californyske strûkgaai heger fan toan en helderder. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferliking woodhousestrûkgaai/Kalifornyske strûkgaai</div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Aphelocoma woodhouseii, Barraca Mesa, Los Alamos, New Mexico 2.jpg|Woodhousestrûkgaai Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG|Kalifornyske strûkgaai </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De woodhousestrûkgaai wurdt oer twa groepen ûnderferdield yn sân [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> ''woodhousei''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii nevadae'' – komt foar fan it súdeasten fan [[Oregon]] oant [[Arizona]] en [[Nij-Meksiko]] (yn it binnenlân fan it westen en súdwesten fan 'e [[Feriene Steaten]]) * ''Aphelocoma woodhouseii woodhouseii'' – komt foar fan it westen en midden fan 'e Feriene Steaten oant yn it noarden fan [[Meksiko]] * ''Aphelocoma woodhouseii texana'' – komt foar op it Edwards-plato yn it westen en midden fan [[Teksas]] * ''Aphelocoma woodhouseii grisea'' – komt foar yn it noardwesten fan Meksiko (eastlike hellings fan 'e Sierra Madre Occidental) * ''Aphelocoma woodhouseii cyanotis'' – komt foar yn it easten en midden fan Meksiko ''sumichrasti''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii sumichrasti'' – komt foar yn it suden fan Meksiko * ''Aphelocoma woodhouseii remota'' – komt foar yn it súdwesten fan Meksiko Foarhinne waard dizze fûgel mei de Kalifornyske strûkgaai (''Aphelocoma californica'') as ien soarte behannele en guon organisaasjes – lykas de [[IUCN]] – klassifisearje him noch altyd sa. Der wurdt ek suggerearre dat de ''sumichrasti''-groep in ôfsûnderlike soarte foarmet op grûn fan ferskillen yn uterlik, genetika en briedgedrach. == Hâlden en dragen == De woodhousestrûkgaai komt foar yn boskeftich gebiet mei ikebeammen, dinnebeammen en jeneverstrûken, dêr't de fûgels oer it algemien yn lytse groepen oantroffen wurde. De soarte is folle skrutener as de Kalifornyske strûkgaai. By populaasjes yn it suden fan Meksiko (de ''sumichrasti''-groep) komt koöperative briedsoarch foar: dêrby helpe oare yndividuen de âlden by it ferdigenjen fan it territoarium en it fuorjen fan de jongen. == Status en namme == De [[IUCN]] beskôget de woodhousestrûkgaai as ûnderdiel fan 'e Kalifornyske strûkgaai en beoardielet de beskermingsstatus dêrom net ôfsûnderlik (it gehiel falt ûnder [[net bedrige]], ''Least Concern''). De wittenskiplike soartenamme is in earbetoan oan [[Samuel Washington Woodhouse]] (1821–1904), dy't fan 1849 oant 1862 as sjirurch yn it Amerikaanske leger tsjinne en dêrnjonken wurke as ûntdekkingsreizger en natuerûndersiker yn 'e Feriene Steaten en Midden-Amearika. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=5CA7CBDB Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/wooscj2?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/wooscj2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma woodhouseii|Woodhousestrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Woodhousestrûkgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] tl0aftmkwfy5vw8jsuucca0gfo2mzyo 1242756 1242753 2026-10-18T20:35:39Z Ieneach fan 'e Esk 13292 korr IUCN-skema 1242756 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = woodhousestrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii) (19730267073).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma woodhouseii |Beskriuwer, jier= ([[Spencer Fullerton Baird|Baird]], 1858) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma woodhouseii map.svg|250px]] }} De '''woodhousestrûkgaai''' of '''Woodhouse' strûkgaai''' (''Aphelocoma woodhouseii'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De [[taksonomy]]ske status fan dizze Noard-Amerikaanske soarte is ûnderwerp fan diskusje. == Ferskining en lûd == De woodhousestrûkgaai is in lytse (28–30 cm) kriefûgel mei in lange sturt. It fearrekleed bestiet út blauwe, grize en wite tinten. Lykas mei alle soarten yn dit skaai hat de fûgel in blauwe boppekant. Dêrnjonken hat de fûgel in grize mantel, in donker plak op 'e wang, in ljochtkleure ûnderkant en in blauwe halsbân. Ferlike mei syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is er minder felblau, hat er in tinne snaffel, in grizere ûnderkant en in minder dúdlik sichtbere halsbân. De populaasje yn Sintraal-Meksiko is donkerder en toant mear kontrast as de fûgels dy't fierder nei it noarden foarkomme. De meast hearde rop is in heas, rau en oprinnend "sjriiiiink"-lûd; dêrnjonken wurde der ek snelle rigen fan "wenk wenk wenk..." heard. De roppen fan 'e fûgel binne neffens Californyske strûkgaai heger fan toan en helderder. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferliking woodhousestrûkgaai/Kalifornyske strûkgaai</div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Aphelocoma woodhouseii, Barraca Mesa, Los Alamos, New Mexico 2.jpg|Woodhousestrûkgaai Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG|Kalifornyske strûkgaai </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De woodhousestrûkgaai wurdt oer twa groepen ûnderferdield yn sân [[ûndersoarte|ûndersoarten]]:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> ''woodhousei''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii nevadae'' – komt foar fan it súdeasten fan [[Oregon]] oant [[Arizona]] en [[Nij-Meksiko]] (yn it binnenlân fan it westen en súdwesten fan 'e [[Feriene Steaten]]) * ''Aphelocoma woodhouseii woodhouseii'' – komt foar fan it westen en midden fan 'e Feriene Steaten oant yn it noarden fan [[Meksiko]] * ''Aphelocoma woodhouseii texana'' – komt foar op it Edwards-plato yn it westen en midden fan [[Teksas]] * ''Aphelocoma woodhouseii grisea'' – komt foar yn it noardwesten fan Meksiko (eastlike hellings fan 'e Sierra Madre Occidental) * ''Aphelocoma woodhouseii cyanotis'' – komt foar yn it easten en midden fan Meksiko ''sumichrasti''-groep: * ''Aphelocoma woodhouseii sumichrasti'' – komt foar yn it suden fan Meksiko * ''Aphelocoma woodhouseii remota'' – komt foar yn it súdwesten fan Meksiko Foarhinne waard dizze fûgel mei de Kalifornyske strûkgaai (''Aphelocoma californica'') as ien soarte behannele en guon organisaasjes – lykas de [[IUCN]] – klassifisearje him noch altyd sa. Der wurdt ek suggerearre dat de ''sumichrasti''-groep in ôfsûnderlike soarte foarmet op grûn fan ferskillen yn uterlik, genetika en briedgedrach. == Hâlden en dragen == De woodhousestrûkgaai komt foar yn boskeftich gebiet mei ikebeammen, dinnebeammen en jeneverstrûken, dêr't de fûgels oer it algemien yn lytse groepen oantroffen wurde. De soarte is folle skrutener as de Kalifornyske strûkgaai. By populaasjes yn it suden fan Meksiko (de ''sumichrasti''-groep) komt koöperative briedsoarch foar: dêrby helpe oare yndividuen de âlden by it ferdigenjen fan it territoarium en it fuorjen fan de jongen. == Status en namme == De [[IUCN]] beskôget de woodhousestrûkgaai as ûnderdiel fan 'e Kalifornyske strûkgaai en beoardielet de beskermingsstatus dêrom net ôfsûnderlik (it gehiel falt ûnder [[net bedrige]], ''Least Concern''). De wittenskiplike soartenamme is in earbetoan oan [[Samuel Washington Woodhouse]] (1821–1904), dy't fan 1849 oant 1862 as sjirurch yn it Amerikaanske leger tsjinne en dêrnjonken wurke as ûntdekkingsreizger en natuerûndersiker yn 'e Feriene Steaten en Midden-Amearika. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=5CA7CBDB Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/wooscj2?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/wooscj2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma woodhouseii|Woodhousestrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Woodhousestrûkgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] kb6dwh4jlhqiml2bx0vlybf4lwc1brt Aphelocoma woodhouseii 0 194635 1242731 2026-10-18T13:22:16Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Woodhousestrûkgaai]] 1242731 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Woodhousestrûkgaai]] fpnzlwpjqemfrq1bllvcn1ihwqm8lui Kalifornyske strûkgaai 0 194636 1242733 2026-10-18T14:12:18Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Californyske strûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:California Scrub Jay, Richmond, Contra Costa, California (30644196597).jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Aphelocoma californica Sound 2014-08-12.ogg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aph..." 1242733 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Californyske strûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:California Scrub Jay, Richmond, Contra Costa, California (30644196597).jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Aphelocoma californica Sound 2014-08-12.ogg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma californica |Beskriuwer, jier= ([[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1839) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma californica map.svg|250px]] }} De '''Kalifornyske strûkgaai''' of de '''westlike strûkgaai''' (''Aphelocoma californica'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Dizze soarte komt haadsaaklik foar yn it westen fan [[Noard-Amearika]]. == Ferskining en lûd == De Kalifornyske strûkgaai is in lytse (28–30 cm) kriefûgel mei in lange sturt. It fearrekleed bestiet út blauwe, grize en wite tinten. Lykas alle strûkgaaien hat de fûgel in blauwe boppekant. Fierder hat de fûgel in grize mantel, in donker plak op 'e wang, in smelle ljochte wynbraustreek, in ljochtkleure ûnderkant en in blauwe halskeatling. De nau besibbe [[Woodhouse-strûkgaai]] (''Aphelocoma woodhouseii'') is minder felblau, hat in tinne snaffel, in grizere ûnderside en in minder opfallende halskeatling; de [[eilânstrûkgaai]] (''Aphelocoma insularis'') is krekt wat grutter, hat in robústere snaffel, in donkerder, hast swart wangplak en in djippere blauwe kleur op 'e boppeside. De meast hearde rop is in heas, rau en oprinnend "sjriiiiink", al binne ek snelle rigen te hearren lykas "wenk wenk wenk...". Dizze roppen klinke heger en helderder as dy fan 'e Woodhousestrûkgaai. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferliking mei oare soarten</div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Aphelocoma woodhouseii, Barraca Mesa, Los Alamos, New Mexico 2.jpg|Woodhousestrûkgaai Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG|Kalifornyske strûkgaai Aphelocoma insularis Bouton 2.jpg|Eilânstrûkgaai </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == Strûkgaaien foarmje in nau oan inoar besibbe groep fûgels dêr't yn 'e taksonomy lang oer diskussearre is. Foarhinne waarden se allegear as ien soarte beskôge. De Kalifornyske strûkgaai wurdt yn sân oant acht [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende fersprieding ferdield:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> - ''Aphelocoma californica inmanis'' – it súdwesten fan [[Washington (steat)|Washington]] en it westen fan [[Oregon]] - ''Aphelocoma californica caurina'' – fan it súdwesten fan Oregon oant Sintraal-[[Kalifornje]] - ''Aphelocoma californica oocleptica'' – fan it suden fan Sintraal-Oregon oant it binnenlân fan it suden fan Sintraal-Kalifornje en it westen fan [[Nevada]] - ''Aphelocoma californica californica'' – kustgebieten fan Sintraal-Kalifornje - ''Aphelocoma californica cana'' – it drûge suden fan Kalifornje (it gebiet om Eagle Mountain hinne yn Riverside County) - ''Aphelocoma californica obscura'' – it súdwesten fan Kalifornje en it noarden fan [[Baja California]] (oant de baai fan Todos Santos) - ''Aphelocoma californica hypoleuca'' – it midden en suden fan Baja California Guon organisaasjes meitsje lykwols in oare yndieling en rekkenje meardere foarmen noch ta de brede soarte. == Hâlden en dragen == De fûgel komt folle foar yn strûkguod en ikebosken. It is in allesfretter, dy't him lykwols per seizoen spesjalisearret yn ikels. Yn it noarden fan Kalifornje begjint de bou fan 'e nêsten om de oergong fan febrewaris nei maart hinne; de aaien wurde yn maart en april lein. == Status == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt oannommen dat de oantallen tebekrinne. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> == Nijsgjirrichheden == Yn eksperiminten is oantoand dat de strûkgaai yn steat is om foarút te plannen – in fermogen dêr't lang fan tocht waard dat it unyk foar de minske wie. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/western-scrub-jay-aphelocoma-californica BirdLife, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/cowscj1 eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/cowscj1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma californica|Kalifornyske strûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Kaliforniske strûkgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] 81rslh0d1bfwuihjk35jykqfmjhep8g Aphelocoma californica 0 194637 1242734 2026-10-18T14:12:44Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Kalifornyske strûkgaai]] 1242734 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kalifornyske strûkgaai]] rmdeevdfj3oa3hz5yvllrtt2knk2gwd Westlike strûkgaai 0 194638 1242735 2026-10-18T14:13:33Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Kalifornyske strûkgaai]] 1242735 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kalifornyske strûkgaai]] rmdeevdfj3oa3hz5yvllrtt2knk2gwd Eilânstrûkgaai 0 194639 1242736 2026-10-18T14:28:46Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Eilânstrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis Bouton 2.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma insularis |Beskriuwer, jier= (Henry Wetherbee Henshaw|Henshaw..." 1242736 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Eilânstrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis Bouton 2.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma insularis |Beskriuwer, jier= ([[Henry Wetherbee Henshaw|Henshaw]], 1886) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis range.png|250px]] }} De '''eilânstrûkgaai''' (''Aphelocoma insularis'') is in Noardamerikaanske [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en komt op mar ien eilân foar de kust fan Súd-[[Kalifornje]] foar. == Ferskining en lûd == Lykas syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is de eilânstrûkgaai in kriefûgel mei in relatyf lange sturt. De fûgel hat in blauwe boppeside, in grize mantel, donkere wangen, in wyteftige ûnderkant en in blauwe halskeatling. Dizze soarte is lykwols grutter, hat in robústere snaffel, donkerder (hast swarte) wangen en in djippere blauwe kleur op 'e boppeside. De lûden dy't de fûgel makket, binne meast allyk oan dy fan 'e Kalifornyske strûkgaai. == Fersprieding en taksonomy == De fûgel is [[endemisme|endemysk]] op [[Santa Cruz Island]], ien fan 'e [[Channel Islands (Kalifornje|Kanaaleilannen]] foar de kust fan Súd-Kalifornje.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Foarhinne waard de fûgel as in [[ûndersoarte]] fan 'e Kalifornyske strûkgaai behannele en guon autoriteiten dogge dat noch jimmeroan. == Status en bedrigingen == Om't it ferspriedingsgebiet sa lyts is (mar ien eilân), is de soarte kwetsber foar syktes of stoarmen. Guon ynstânsjes (lykas de [[IUCN]]) beoardielje de beskermingsstatus net ôfsonderlik en rekkenje him ta de Kalifornyske strûkgaai, mar troch oare organisaasjes wurdt er foar de feiligens as gefoelich of hast bedrige beskôge. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=0B136C634515B0A7 Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/issjay?siteLanguage=nl eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/issjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma insularis|Eilânstrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Eilanstrukgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] f4717psxy5jhijvmezmnz392evkfcwz 1242757 1242736 2026-10-18T20:39:02Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Der is ek in eilân dat Santa Cruz hjit yn 'e Galapagosarsjipel 1242757 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = eilânstrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis Bouton 2.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma insularis |Beskriuwer, jier= ([[Henry Wetherbee Henshaw|Henshaw]], 1886) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis range.png|250px]] }} De '''eilânstrûkgaai''' (''Aphelocoma insularis'') is in Noardamerikaanske [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en komt op mar ien eilân foar de kust fan Súd-[[Kalifornje]] foar. == Ferskining en lûd == Lykas syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is de eilânstrûkgaai in kriefûgel mei in relatyf lange sturt. De fûgel hat in blauwe boppeside, in grize mantel, donkere wangen, in wyteftige ûnderkant en in blauwe halskeatling. Dizze soarte is lykwols grutter, hat in robústere snaffel, donkerder (hast swarte) wangen en in djippere blauwe kleur op 'e boppeside. De lûden dy't de fûgel makket, binne meast allyk oan dy fan 'e Kalifornyske strûkgaai. == Fersprieding en taksonomy == De fûgel is [[endemisme|endemysk]] op [[Santa Cruz (eilân yn Kalifornje)|Santa Cruz]], ien fan 'e [[Kanaaleilannen (Kalifornje|Kanaaleilannen]] foar de kust fan [[Súdlik Kalifornje]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Foarhinne waard de fûgel as in [[ûndersoarte]] fan 'e Kalifornyske strûkgaai behannele en guon autoriteiten dogge dat noch jimmeroan. == Status en bedrigingen == Om't it ferspriedingsgebiet sa lyts is (mar ien eilân), is de soarte kwetsber foar syktes of stoarmen. Guon ynstânsjes (lykas de [[IUCN]]) beoardielje de beskermingsstatus net ôfsonderlik en rekkenje him ta de Kalifornyske strûkgaai, mar troch oare organisaasjes wurdt er foar de feiligens as gefoelich of hast bedrige beskôge. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=0B136C634515B0A7 Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/issjay?siteLanguage=nl eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/issjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma insularis|Eilânstrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Eilanstrukgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Kanaaleilannen (Kalifornje)]] nof81ugw33jy3nf7924mjj4bor5yl4z 1242758 1242757 2026-10-18T20:39:27Z Ieneach fan 'e Esk 13292 [[]] oars 1242758 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = eilânstrûkgaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis Bouton 2.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[strûkgaaien]] (''Aphelocoma'') |Wittenskiplike namme= Aphelocoma insularis |Beskriuwer, jier= ([[Henry Wetherbee Henshaw|Henshaw]], 1886) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Aphelocoma insularis range.png|250px]] }} De '''eilânstrûkgaai''' (''Aphelocoma insularis'') is in Noardamerikaanske [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte hat in tige beheind ferspriedingsgebiet en komt op mar ien eilân foar de kust fan [[Súdlik Kalifornje]] foar. == Ferskining en lûd == Lykas syn nauwe sibbe, de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''), is de eilânstrûkgaai in kriefûgel mei in relatyf lange sturt. De fûgel hat in blauwe boppeside, in grize mantel, donkere wangen, in wyteftige ûnderkant en in blauwe halskeatling. Dizze soarte is lykwols grutter, hat in robústere snaffel, donkerder (hast swarte) wangen en in djippere blauwe kleur op 'e boppeside. De lûden dy't de fûgel makket, binne meast allyk oan dy fan 'e Kalifornyske strûkgaai. == Fersprieding en taksonomy == De fûgel is [[endemisme|endemysk]] op [[Santa Cruz (eilân yn Kalifornje)|Santa Cruz]], ien fan 'e [[Kanaaleilannen (Kalifornje|Kanaaleilannen]] foar de kust fan [[Súdlik Kalifornje]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Foarhinne waard de fûgel as in [[ûndersoarte]] fan 'e Kalifornyske strûkgaai behannele en guon autoriteiten dogge dat noch jimmeroan. == Status en bedrigingen == Om't it ferspriedingsgebiet sa lyts is (mar ien eilân), is de soarte kwetsber foar syktes of stoarmen. Guon ynstânsjes (lykas de [[IUCN]]) beoardielje de beskermingsstatus net ôfsonderlik en rekkenje him ta de Kalifornyske strûkgaai, mar troch oare organisaasjes wurdt er foar de feiligens as gefoelich of hast bedrige beskôge. {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=0B136C634515B0A7 Avibase, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/issjay?siteLanguage=nl eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/issjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma insularis|Eilânstrûkgaai}} }} {{DEFAULTSORT:Eilanstrukgaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Strûkgaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Kanaaleilannen (Kalifornje)]] hmreounbl5vi4ixnex0v0ap72qstn4c Aphelocoma insularis 0 194640 1242737 2026-10-18T14:29:09Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Eilânstrûkgaai]] 1242737 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Eilânstrûkgaai]] 3d755grjgt6vz620a35km4l7sti00m3 Spencer Fullerton Baird 0 194641 1242738 2026-10-18T14:40:54Z Drewes 2754 Side makke mei "{{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Portrait of Spencer Fullerton Baird - 1867.jpg | ôfbyldingstekst = <small>Spencer Fullerton Baird, yn 1867 fotografearre [[William Bell (fotograaf)|William Bell]].</small> | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = | berne = [[3 febrewaris]] [[1823]] | berteplak = [..." 1242738 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Portrait of Spencer Fullerton Baird - 1867.jpg | ôfbyldingstekst = <small>Spencer Fullerton Baird, yn 1867 fotografearre [[William Bell (fotograaf)|William Bell]].</small> | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = | berne = [[3 febrewaris]] [[1823]] | berteplak = [[Reading (Pennsylvania)|Reading]], [[Pennsylvania]] | stoarn = [[19 augustus]] [[1887]] (64 jier) | stjerplak = Woods Hole, [[Massachusetts]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = [[ornitolooch]], [[ichtyolooch]], [[herpetolooch]], museum[[konservator]] (1878–1887) | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Spencer Fullerton Baird''' ([[3 febrewaris]] [[1823]] – [[19 augustus]] [[1887]]) wie in Amerikaanske [[natuerûndersiker]], benammen in [[ornitolooch]] en [[ichtyolooch]]. == Wurkpaad == Hy begûn syn stúdzje yn 1836 oan it Dickinson College yn Carlisle en helle dêr yn 1840 syn diploma. Al yn 1838 moete er de ornitolooch [[John James Audubon]], dy't him in diel fan syn fûgelkolleksje joech – in foarfal dat de rjochting fan Baird syn lettere ûndersyk foar in grut part bepale soe. Yn 1841 ûndernaam er in ornitologyske ekspedysje te foet troch de bergen fan Pennsylvania; neffens ferslaggen út dy tiid lei er yn 21 dagen 650 kilometer ôf. Nei't er ferskate jierren medisinen studearre hie, waard Baird yn 1845 heechlearaar natuerhistoarje oan it Dickinson College. Fan 1848 (?) ôf naam er ek de lieding oer de learstoel skiekunde op him en joech er ûnderwiis yn fysiology en wiskunde. Dêrneist fungearre er as konservator fan de wittenskiplike kolleksje fan it kolleezje. Troch dy brede belangstelling ûntjoech Baird him ta ien fan de meast foaroansteande Amerikaanske natuerûndersikers en universele gelearden fan syn tiid. Baird wie de earste museumkurator dy't by it [[Smithsonian Institution]] oansteld waard. Uteinlik soe er tusken 1878 en 1887 fungearje as de twadde sekretaris fan de ynstelling. Hy tsjinne ek as Amerikaansk kommissaris foar fisken en fiskerij (''U.S. Commissioner of Fish and Fisheries '') fan 1871 oant 1887. Yn de rin fan syn libben skreau er mear as 1.000 publikaasjes. <ref name=SIAmain>{{cite web|title=Spencer Fullerton Baird, 1823-1887|url=http://siarchives.si.edu/history/spencer-fullerton-baird|work=Smithsonian History|publisher=Smithsonian Institution Archives|access-date=April 24, 2012}}</ref> Hy wijde syn libben oan it útwreidzjen fan de natuerhistoaryske kolleksjes fan de ynstelling. Tsjin de tiid fan syn ferstjerren yn 1887 wie de kolleksje groeid ta mear as twa miljoen eksimplaren — in soad mear ferlike mei de 6.000 objekten dy't der yn 1850 yn sieten. De [[IOC World Bird List]] befettet 31 fûgelsoarten dy't troch him beskreaun binne.<ref>{{en}} {{aut|Gill, F, D Donsker, en P Rasmussen}} (red.). 2023. IOC World Bird List (f 13.2). Doi 10.14344/IOC.ML.13.2. [https://www.worldbirdnames.org/]</ref> Dêrneist hat er in soad oare bistesoarten beskreaun, wêrûnder in grut oantal fisksoarten. As earbetoan oan him is in grut tal bistesoarten nei him ferneamd. {{Commons|Spencer Fullerton Baird}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Baird, Spencer Fullerton}} [[Kategory:Amerikaansk publisist]] [[Kategory:Amerikaansk soölooch]] [[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]] [[Kategory:Amerikaansk ichtyolooch]] [[Kategory:Persoan berne yn 1823]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1887]] pw7u8xbdn8m6nk6ipxbvc1qtgtabtiv 1242759 1242738 2026-10-18T20:40:24Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Wurkpaad */ kt 1242759 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Portrait of Spencer Fullerton Baird - 1867.jpg | ôfbyldingstekst = <small>Spencer Fullerton Baird, yn 1867 fotografearre [[William Bell (fotograaf)|William Bell]].</small> | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = | berne = [[3 febrewaris]] [[1823]] | berteplak = [[Reading (Pennsylvania)|Reading]], [[Pennsylvania]] | stoarn = [[19 augustus]] [[1887]] (64 jier) | stjerplak = Woods Hole, [[Massachusetts]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = [[ornitolooch]], [[ichtyolooch]], [[herpetolooch]], museum[[konservator]] (1878–1887) | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Spencer Fullerton Baird''' ([[3 febrewaris]] [[1823]] – [[19 augustus]] [[1887]]) wie in Amerikaanske [[natuerûndersiker]], benammen in [[ornitolooch]] en [[ichtyolooch]]. == Wurkpaad == Hy begûn syn stúdzje yn 1836 oan it Dickinson College yn Carlisle en helle dêr yn 1840 syn diploma. Al yn 1838 moete er de ornitolooch [[John James Audubon]], dy't him in diel fan syn fûgelkolleksje joech – in foarfal dat de rjochting fan Baird syn lettere ûndersyk foar in grut part bepale soe. Yn 1841 ûndernaam er in ornitologyske ekspedysje te foet troch de bergen fan Pennsylvania; neffens ferslaggen út dy tiid lei er yn 21 dagen 650 kilometer ôf. Nei't er ferskate jierren medisinen studearre hie, waard Baird yn 1845 heechlearaar natuerhistoarje oan it Dickinson College. Fan 1848 (?) ôf naam er ek de lieding oer de learstoel skiekunde op him en joech er ûnderwiis yn fysiology en wiskunde. Dêrneist fungearre er as konservator fan de wittenskiplike kolleksje fan it kolleezje. Troch dy brede belangstelling ûntjoech Baird him ta ien fan de meast foaroansteande Amerikaanske natuerûndersikers en universele gelearden fan syn tiid. Baird wie de earste museumkurator dy't by it [[Smithsonian Institution]] oansteld waard. Uteinlik soe er tusken 1878 en 1887 fungearje as de twadde sekretaris fan de ynstelling. Hy tsjinne ek as Amerikaansk kommissaris foar fisken en fiskerij (''U.S. Commissioner of Fish and Fisheries '') fan 1871 oant 1887. Yn de rin fan syn libben skreau er mear as 1.000 publikaasjes. <ref name=SIAmain>{{cite web|title=Spencer Fullerton Baird, 1823-1887|url=http://siarchives.si.edu/history/spencer-fullerton-baird|work=Smithsonian History|publisher=Smithsonian Institution Archives|access-date=April 24, 2012}}</ref> Hy wijde syn libben oan it útwreidzjen fan de natuerhistoaryske kolleksjes fan de ynstelling. Tsjin de tiid fan syn ferstjerren yn 1887 wie de kolleksje groeid ta mear as twa miljoen eksimplaren — in soad mear ferlike mei de 6.000 objekten dy't der yn 1850 yn sieten. De [[IOC World Bird List]] befettet 31 fûgelsoarten dy't troch him beskreaun binne.<ref>{{en}} {{aut|Gill, F, D Donsker, en P Rasmussen}} (red.). 2023. IOC World Bird List (f 13.2). Doi 10.14344/IOC.ML.13.2. [https://www.worldbirdnames.org/]</ref> Dêrneist hat er in soad oare bistesoarten beskreaun, wêrûnder in grut oantal fisksoarten. As earbetoan oan him is in grut tal bistesoarten nei him ferneamd. {{Commons|Spencer Fullerton Baird}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Baird, Spencer Fullerton}} [[Kategory:Amerikaansk publisist]] [[Kategory:Amerikaansk soölooch]] [[Kategory:Amerikaansk mammalooch]] [[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]] [[Kategory:Amerikaansk ichtyolooch]] [[Kategory:Persoan berne yn 1823]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1887]] 5ppn9c6niu68314o3q2h0uid34xhx48 1242773 1242759 2026-10-19T10:28:24Z Drewes 2754 Flagge 1242773 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = Portrait of Spencer Fullerton Baird - 1867.jpg | ôfbyldingstekst = <small>Spencer Fullerton Baird, yn 1867 fotografearre [[William Bell (fotograaf)|William Bell]].</small> | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{USAnasj}} | berne = [[3 febrewaris]] [[1823]] | berteplak = [[Reading (Pennsylvania)|Reading]], [[Pennsylvania]] | stoarn = [[19 augustus]] [[1887]] (64 jier) | stjerplak = Woods Hole, [[Massachusetts]] | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = [[ornitolooch]], [[ichtyolooch]], [[herpetolooch]], museum[[konservator]] (1878–1887) | aktyf as = | jierren aktyf = | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = }} '''Spencer Fullerton Baird''' ([[3 febrewaris]] [[1823]] – [[19 augustus]] [[1887]]) wie in Amerikaanske [[natuerûndersiker]], benammen in [[ornitolooch]] en [[ichtyolooch]]. == Wurkpaad == Hy begûn syn stúdzje yn 1836 oan it Dickinson College yn Carlisle en helle dêr yn 1840 syn diploma. Al yn 1838 moete er de ornitolooch [[John James Audubon]], dy't him in diel fan syn fûgelkolleksje joech – in foarfal dat de rjochting fan Baird syn lettere ûndersyk foar in grut part bepale soe. Yn 1841 ûndernaam er in ornitologyske ekspedysje te foet troch de bergen fan Pennsylvania; neffens ferslaggen út dy tiid lei er yn 21 dagen 650 kilometer ôf. Nei't er ferskate jierren medisinen studearre hie, waard Baird yn 1845 heechlearaar natuerhistoarje oan it Dickinson College. Fan 1848 (?) ôf naam er ek de lieding oer de learstoel skiekunde op him en joech er ûnderwiis yn fysiology en wiskunde. Dêrneist fungearre er as konservator fan de wittenskiplike kolleksje fan it kolleezje. Troch dy brede belangstelling ûntjoech Baird him ta ien fan de meast foaroansteande Amerikaanske natuerûndersikers en universele gelearden fan syn tiid. Baird wie de earste museumkurator dy't by it [[Smithsonian Institution]] oansteld waard. Uteinlik soe er tusken 1878 en 1887 fungearje as de twadde sekretaris fan de ynstelling. Hy tsjinne ek as Amerikaansk kommissaris foar fisken en fiskerij (''U.S. Commissioner of Fish and Fisheries '') fan 1871 oant 1887. Yn de rin fan syn libben skreau er mear as 1.000 publikaasjes. <ref name=SIAmain>{{cite web|title=Spencer Fullerton Baird, 1823-1887|url=http://siarchives.si.edu/history/spencer-fullerton-baird|work=Smithsonian History|publisher=Smithsonian Institution Archives|access-date=April 24, 2012}}</ref> Hy wijde syn libben oan it útwreidzjen fan de natuerhistoaryske kolleksjes fan de ynstelling. Tsjin de tiid fan syn ferstjerren yn 1887 wie de kolleksje groeid ta mear as twa miljoen eksimplaren — in soad mear ferlike mei de 6.000 objekten dy't der yn 1850 yn sieten. De [[IOC World Bird List]] befettet 31 fûgelsoarten dy't troch him beskreaun binne.<ref>{{en}} {{aut|Gill, F, D Donsker, en P Rasmussen}} (red.). 2023. IOC World Bird List (f 13.2). Doi 10.14344/IOC.ML.13.2. [https://www.worldbirdnames.org/]</ref> Dêrneist hat er in soad oare bistesoarten beskreaun, wêrûnder in grut oantal fisksoarten. As earbetoan oan him is in grut tal bistesoarten nei him ferneamd. {{Commons|Spencer Fullerton Baird}} {{Boarnen|boarnefernijing= {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Baird, Spencer Fullerton}} [[Kategory:Amerikaansk publisist]] [[Kategory:Amerikaansk soölooch]] [[Kategory:Amerikaansk mammalooch]] [[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]] [[Kategory:Amerikaansk ichtyolooch]] [[Kategory:Persoan berne yn 1823]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1887]] ki8nf0d7akk53zu0ye2njjihhg6q9ne Kategory:Amerikaansk ichtyolooch 14 194642 1242739 2026-10-18T14:45:50Z Drewes 2754 Side makke mei "[[Kategory:Amerikaansk soölooch|Ichtyolooch]] [[Kategory:Ichtyolooch|Amerikaansk]]" 1242739 wikitext text/x-wiki [[Kategory:Amerikaansk soölooch|Ichtyolooch]] [[Kategory:Ichtyolooch|Amerikaansk]] jprc0rlhurujubx2fe5v5ai4tfo3dcl Strûkgaaien 0 194643 1242740 2026-10-18T15:03:47Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | namme = strûkgaaien | ôfbylding = Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Kalifornyske strûkgaai | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | tak..." 1242740 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk | namme = strûkgaaien | ôfbylding = Western Scrub Jay holding an Acorn at Waterfront Park in Portland, OR.JPG | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = Kalifornyske strûkgaai | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') | takson4 = [[skift (taksonomy)|skift]]: | namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') | takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]: | namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') | takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: | namme7 = '''strûkgaaien''' (''Aphelocoma'') | beskriuwer, jier = [[Jean Cabanis|Cabanis]], 1851 }} It [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e '''strûkgaaien''' (''Aphelocoma'') heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') en bestiet út sân Noard- en Middenamerkaanske [[Soarte (taksonomy)|fûgelsoarten]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Lykas oare kriefûgels binne it yntelliginte en faak lûdroftige fûgels. De measte soarten hawwe in fearrekleed mei in kombinaasje fan blauwe, grize en wyteftige tinten, in donker wangplak en somtiden in blauwe halskeatling. De soarten komme foar yn drûge strûkgebieten, ike- en dinnebosken en berchbosken yn [[Noard-Amearika]] en [[Midden-Amearika]], ferdield fan it westen en suden fan 'e [[Feriene Steaten]] oant yn [[Meksiko]], [[Gûatemala]], [[Hondoeras]] en [[El Salvador]]. Opfallend oan it gedrach is it oanlizzen fan foarrieden: se begrave fral ikels yn 'e grûn foar de winter. Dêrby spilet it skaai in grutte rol yn it ferjongjen fan bosken. De [[typesoarte]] fan it skaai ''Aphelocoma'' is de [[Kalifornyske strûkgaai]] (''Aphelocoma californica''). == Soarten fan it skaai strûkgaaien (''Aphelocoma'') == {| class="wikitable" |- ! Ofbylding !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status |- | [[Ofbyld:Aphelocoma insularis Bouton 2.jpg|120px]] || ''Aphelocoma insularis'' || [[Eilânstrûkgaai]] || Santa Cruz Island, [[Kalifornje]] ([[Endemisme|endemysk]]) || [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/island-scrub-jay-aphelocoma-insularis ''Aphelocoma insularis'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Florida Scrub Jay - Aphelocoma coerulescens, Merritt Island National Wildlife Refuge, Titusville, Florida.jpg|120px]] || ''Aphelocoma coerulescens'' || [[Floaridastrûkgaai]] || [[Floarida]] (endemysk) || [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/florida-scrub-jay-aphelocoma-coerulescens ''Aphelocoma coerulescens'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Aphelocoma unicolor (cropped).jpg|120px]] || ''Aphelocoma unicolor'' || [[Indigostrûkgaai]] || Súd-Meksiko oant Hondoeras en El Salvador || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/unicolored-jay-aphelocoma-unicolor ''Aphelocoma unicolor'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:California Scrub-Jay (Aphelocoma Californica) perched in a Toyon shrub.jpg|120px]] || ''Aphelocoma californica'' || [[Kalifornyske strûkgaai]] || Westen fan 'e Feriene Steaten, [[Baja California]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/california-scrub-jay-aphelocoma-californica ''Aphelocoma californica'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Mexican Jay Aphelocoma wollweberi 2.jpg|120px]] || ''Aphelocoma wollweberi'' || [[Meksikaanske strûkgaai]] || Súdwesten Feriene Steaten en Noard/Sintraal-Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/transvolcanic-jay-aphelocoma-ultramarina ''Aphelocoma wollweberi'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Aphelocoma ultramarina 5265159.jpg|120px]] || ''Aphelocoma ultramarina'' || [[Ultramaryngaai]] || Trans-Meksikaanske Fulkaangurdle (Meksiko) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/transvolcanic-jay-aphelocoma-ultramarina ''Aphelocoma ultramarina'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Woodhouse's Scrub Jay (Aphelocoma woodhouseii)1.jpg|120px]] || ''Aphelocoma woodhouseii'' || [[Woodhousestrûkgaai]] || Binnenlân Feriene Steaten oant Sintraal-Meksiko || [[Ofbyld:IUCN-net.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/woodhouses-scrub-jay-aphelocoma-woodhouseii ''Aphelocoma woodhouseii'' op ''BirdLife'']</ref> |- |} {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{Commonscat|Aphelocoma|''Aphelocoma''}} }} {{DEFAULTSORT:Strûkgaaien}} [[Kategory:Strûkgaai| ]] [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]] 02s7xphqe6zqvjnqdx5igsy9xxum88p Aphelocoma 0 194644 1242741 2026-10-18T15:04:12Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Strûkgaaien]] 1242741 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Strûkgaaien]] ebidlfvg4ln7pvgf0m6gz7zik233v41 Strewelgaaien 0 194645 1242742 2026-10-18T15:04:36Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Strûkgaaien]] 1242742 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Strûkgaaien]] ebidlfvg4ln7pvgf0m6gz7zik233v41 Kasjmiernutekreaker 0 194646 1242749 2026-10-18T20:06:50Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Kasjmiernutekreaker |Ofbyld = [[Ofbyld:Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (53891918739).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[nutekreakers]] (''Nucifraga'') |Wittenskiplike namme= Nucifraga multipunctata |Beskriuwer,..." 1242749 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kasjmiernutekreaker |Ofbyld = [[Ofbyld:Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (53891918739).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[nutekreakers]] (''Nucifraga'') |Wittenskiplike namme= Nucifraga multipunctata |Beskriuwer, jier= ([[John Gould|Gould]], 1849) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Map of distribution of Nucifraga multipunctata.png|250px]] }} De '''Kasjmiernutekreaker''' (''Nucifraga multipunctata'') is in [[Aazje|Aziatyske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Dizze soarte is noch net lang ferlyn as in selsstannige [[Soarte (taksonomy)|soarte erkend]]; foarhinne waard dizze fûgel beskôge as in [[ûndersoarte]] fan 'e gewoane [[nutekreaker]] (''Nucifraga caryocatactes''). == Ferskining en lûd == De Kasjmiernutekreaker is in 35 cm lange kriefûgel mei in opfallend brún fearrekleed dat ryklik mei wite plakken oerdutsen is. De fûgel liket in soad op 'e gewoane nutekreaker, mar hat oer syn hiele lichem – mei útsûnderling fan 'e krún – folle mear wite plakjes; dat falt namste mear op yn ferliking mei de geografysk tichtstby foarkommende ûndersoarte ''Nucifraga caryocatactes hemispila''. Boppedat is de krún donkerder brún fan kleur, wat in kontrast foarmet mei it ljochtere brún fan 'e rêch. Dêrnjonken is de sturt in stik langer. Oer de rop fan 'e fûgel is net in soad ynformaasje, mar nei alle gedachten is dy net folle oars as dy fan 'e gewoane nutekreaker. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;"></div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (52292974628).jpg|Kasjmiernutekreaker Wiki-hosigarasu.jpg|(gewoane) nutekreaker </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Kasjmiernutekreaker komt foar yn in beheind gebiet fan 'e westlike [[Himalaya]]. It ferspriedingsgebiet rint fan East-[[Afganistan]] en Noard- en West-[[Pakistan]] oer [[Jammu en Kasjmier (territoarium)|Kasjmier]] oant yn it noardwesten fan [[Yndia]]. Mooglik komt de soarte ek foar yn it sudwesten fan [[Tibet]]. De soarte is [[monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin fierdere [[ûndersoarte|ûndersoarten]] ûnderskieden wurde.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Hoewol't guon autoriteiten him noch altiten as ûndersoarte fan 'e gewoane nutekreaker beskôgje, wurdt er hjoed-de-dei op grûn fan syn ôfwikende uterlik en it feit dat er yn 'e noardwestlike Himalaya (foarby de Pir Panjal-keten) yn itselde gebiet – mar yn skieden sônes – wurdt er algemien erkend as aparte soarte. == Hâlden en dragen == De Kasjmiernutekreaker libbet yn nullewâlden of mingde wâlden mei foar it grutste part nullebeammen. Oer syn iten is net in soad ynformaasje, mar waarnommen is dat er sied fan nullebeammen mar ek wâlnuten en hazelnuten yt. Oer it briedgedrach is ek net in soad bekend. De fûgel is honkfêst, al lûkt er yn 'e hjerst wol nei wat legere gebieten om nuten te sammeljen. == Status == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar de oantallen nimme neffens tinken ôf – al is dy efterútgong net sa sterk dat de soarte as bedrige beskôge wurde moat.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte dêrom as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC). {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/large-spotted-nutcracker-nucifraga-multipunctata BirdLife, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/sponut1?continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sponut1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Nucifraga multipunctata|Kasjmiernutekreaker}} }} {{DEFAULTSORT:Kasjmiernutekreaker}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Nutekreaker]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] 05aytscddub4evtkvd8twhz2exo9u60 1242752 1242749 2026-10-18T20:25:04Z RomkeHoekstra 10582 /* Ferskining en lûd */ 1242752 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kasjmiernutekreaker |Ofbyld = [[Ofbyld:Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (53891918739).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[nutekreakers]] (''Nucifraga'') |Wittenskiplike namme= Nucifraga multipunctata |Beskriuwer, jier= ([[John Gould|Gould]], 1849) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Map of distribution of Nucifraga multipunctata.png|250px]] }} De '''Kasjmiernutekreaker''' (''Nucifraga multipunctata'') is in [[Aazje|Aziatyske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Dizze soarte is noch net lang ferlyn as in selsstannige [[Soarte (taksonomy)|soarte erkend]]; foarhinne waard dizze fûgel beskôge as in [[ûndersoarte]] fan 'e gewoane [[nutekreaker]] (''Nucifraga caryocatactes''). == Ferskining en lûd == De Kasjmiernutekreaker is in 35 cm lange kriefûgel mei in opfallend brún fearrekleed dat ryklik mei wite plakken oerdutsen is. De fûgel liket in soad op 'e gewoane nutekreaker, mar hat oer syn hiele lichem – mei útsûnderling fan 'e krún – folle mear wite plakjes; dat falt namste mear op yn ferliking mei de geografysk tichtstby foarkommende soarte yn it skaai, de [[Sineeske nutekreaker]] ''Nucifraga hemispila''. Boppedat is de krún donkerder brún fan kleur, wat in kontrast foarmet mei it ljochtere brún fan 'e rêch. Dêrnjonken is de sturt in stik langer. Oer de rop fan 'e fûgel is net in soad ynformaasje, mar nei alle gedachten is dy net folle oars as dy fan 'e gewoane nutekreaker. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;"></div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (52292974628).jpg|Kasjmiernutekreaker 9030玉山國家公園星鴉.jpg|Sineeske nutekreaker </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Kasjmiernutekreaker komt foar yn in beheind gebiet fan 'e westlike [[Himalaya]]. It ferspriedingsgebiet rint fan East-[[Afganistan]] en Noard- en West-[[Pakistan]] oer [[Jammu en Kasjmier (territoarium)|Kasjmier]] oant yn it noardwesten fan [[Yndia]]. Mooglik komt de soarte ek foar yn it sudwesten fan [[Tibet]]. De soarte is [[monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin fierdere [[ûndersoarte|ûndersoarten]] ûnderskieden wurde.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Hoewol't guon autoriteiten him noch altiten as ûndersoarte fan 'e gewoane nutekreaker beskôgje, wurdt er hjoed-de-dei op grûn fan syn ôfwikende uterlik en it feit dat er yn 'e noardwestlike Himalaya (foarby de Pir Panjal-keten) yn itselde gebiet – mar yn skieden sônes – wurdt er algemien erkend as aparte soarte. == Hâlden en dragen == De Kasjmiernutekreaker libbet yn nullewâlden of mingde wâlden mei foar it grutste part nullebeammen. Oer syn iten is net in soad ynformaasje, mar waarnommen is dat er sied fan nullebeammen mar ek wâlnuten en hazelnuten yt. Oer it briedgedrach is ek net in soad bekend. De fûgel is honkfêst, al lûkt er yn 'e hjerst wol nei wat legere gebieten om nuten te sammeljen. == Status == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar de oantallen nimme neffens tinken ôf – al is dy efterútgong net sa sterk dat de soarte as bedrige beskôge wurde moat.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte dêrom as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC). {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/large-spotted-nutcracker-nucifraga-multipunctata BirdLife, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/sponut1?continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sponut1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Nucifraga multipunctata|Kasjmiernutekreaker}} }} {{DEFAULTSORT:Kasjmiernutekreaker}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Nutekreaker]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] 526b0ox7ot66627khawqhg7umnp8xdk 1242760 1242752 2026-10-18T20:44:17Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ Der stiet by BirdLife wol fan "native" by Nepal, mar se sille grif "vagrant" bedoele, want as je nei it bylevere kaartsje (op BirdLife) sjogge, leit it ferspriedingsgebiet dochs in hiel ein fan Nepal ôf. 1242760 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kasjmiernutekreaker |Ofbyld = [[Ofbyld:Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (53891918739).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[nutekreakers]] (''Nucifraga'') |Wittenskiplike namme= Nucifraga multipunctata |Beskriuwer, jier= ([[John Gould|Gould]], 1849) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Map of distribution of Nucifraga multipunctata.png|250px]] }} De '''Kasjmiernutekreaker''' (''Nucifraga multipunctata'') is in [[Aazje|Aziatyske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Dizze soarte is noch net lang ferlyn as in selsstannige [[Soarte (taksonomy)|soarte erkend]]; foarhinne waard dizze fûgel beskôge as in [[ûndersoarte]] fan 'e gewoane [[nutekreaker]] (''Nucifraga caryocatactes''). == Ferskining en lûd == De Kasjmiernutekreaker is in 35 cm lange kriefûgel mei in opfallend brún fearrekleed dat ryklik mei wite plakken oerdutsen is. De fûgel liket in soad op 'e gewoane nutekreaker, mar hat oer syn hiele lichem – mei útsûnderling fan 'e krún – folle mear wite plakjes; dat falt namste mear op yn ferliking mei de geografysk tichtstby foarkommende soarte yn it skaai, de [[Sineeske nutekreaker]] ''Nucifraga hemispila''. Boppedat is de krún donkerder brún fan kleur, wat in kontrast foarmet mei it ljochtere brún fan 'e rêch. Dêrnjonken is de sturt in stik langer. Oer de rop fan 'e fûgel is net in soad ynformaasje, mar nei alle gedachten is dy net folle oars as dy fan 'e gewoane nutekreaker. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;"></div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Large-spotted Nutcracker (Nucifraga multipunctata) (52292974628).jpg|Kasjmiernutekreaker 9030玉山國家公園星鴉.jpg|Sineeske nutekreaker </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Kasjmiernutekreaker komt foar yn in beheind gebiet fan 'e westlike [[Himalaya]]. It ferspriedingsgebiet rint fan East-[[Afganistan]] en Noard- en West-[[Pakistan]] oer [[Jammu en Kasjmier (territoarium)|Kasjmier]] oant yn it noardwesten fan [[Yndia]]. Mooglik komt de soarte ek foar yn it sudwesten fan [[Tibet]]. De soarte is [[monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat der gjin fierdere [[ûndersoarte|ûndersoarten]] ûnderskieden wurde.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Hoewol't guon autoriteiten him noch altiten as ûndersoarte fan 'e gewoane nutekreaker beskôgje, wurdt er hjoed-de-dei op grûn fan syn ôfwikende uterlik en it feit dat er yn 'e noardwestlike Himalaya (foarby de Pir Panjal-keten) yn itselde gebiet – mar yn skieden sônes – wurdt er algemien erkend as aparte soarte. == Hâlden en dragen == De Kasjmiernutekreaker libbet yn nullewâlden of mingde wâlden mei foar it grutste part nullebeammen. Oer syn iten is net in soad ynformaasje, mar waarnommen is dat er sied fan nullebeammen mar ek wâlnuten en hazelnuten yt. Oer it briedgedrach is ek net in soad bekend. De fûgel is honkfêst, al lûkt er yn 'e hjerst wol nei wat legere gebieten om nuten te sammeljen. == Status == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar de oantallen nimme neffens tinken ôf – al is dy efterútgong net sa sterk dat de soarte as bedrige beskôge wurde moat.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte dêrom as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC). {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/large-spotted-nutcracker-nucifraga-multipunctata BirdLife, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/sponut1?continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sponut1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Nucifraga multipunctata|Kasjmiernutekreaker}} }} {{DEFAULTSORT:Kasjmiernutekreaker}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Nutekreaker]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] 6bq4do6887t7c25k7cfk41qctqkjuni Nucifraga multipunctata 0 194647 1242750 2026-10-18T20:07:18Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Kasjmiernutekreaker]] 1242750 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kasjmiernutekreaker]] 49mphgi0ict2hx1985hq5l51ztzx1k3 Woodhouse' strûkgaai 0 194648 1242754 2026-10-18T20:33:56Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Ferwiist troch nei [[Woodhousestrûkgaai]] 1242754 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Woodhousestrûkgaai]] fpnzlwpjqemfrq1bllvcn1ihwqm8lui Woodhouse-strûkgaai 0 194649 1242755 2026-10-18T20:35:02Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Ferwiist troch nei [[Woodhousestrûkgaai]] 1242755 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Woodhousestrûkgaai]] fpnzlwpjqemfrq1bllvcn1ihwqm8lui Sineeske nutekreaker 0 194650 1242764 2026-10-19T06:50:10Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Sineeske nutekreaker |Ofbyld = [[Ofbyld:Southern Nutcracker (Nucifraga hemispila macella), Phrumsengla NP Bhutan.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[nutekreakers]] (''Nucifraga'') |Wittenskiplike namme= Nucifraga hemispila |Beskriu..." 1242764 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Sineeske nutekreaker |Ofbyld = [[Ofbyld:Southern Nutcracker (Nucifraga hemispila macella), Phrumsengla NP Bhutan.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[nutekreakers]] (''Nucifraga'') |Wittenskiplike namme= Nucifraga hemispila |Beskriuwer, jier= ([[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1831) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Map of distribution of Nucifraga hemispila.png|250px]] }} De '''Sineeske nutekreaker''' (''Nucifraga hemispila'') is in [[Aazje|Aziatyske]] [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Foarhinne waard de soarte beskôge as in ûndersoarte fan 'e gewoane [[nutekreaker]] (''Nucifraga caryocatactes''), mar hy wurdt hjoed-de-dei algemien as in selsstannige soarte erkend. == Ferskining en lûd == De Sineeske nutekreaker is in middelgrutte (33 sm) kriefûgel mei brede wjukken en in grutte, krêftige snaffel. It fearrekleed is brún mei wite plakken. De fûgel liket op 'e gewoane [[nutekreaker]], mar hat folle minder wyt op 'e rêch en de ûnderside, in folle donkerder krún en in langere sturt. Boppedat ûntbrekke de wite punten op 'e sturtfearren; yn stee dêrfan binne de bûtenste sturtfearren folslein wyt. Ek de kraskjende rop ferskilt en is stadiger. Ek de [[Kasjmiernutekreaker]] (''Nucifraga multipunctata'') liket in soad op 'e Sineeske nutekreaker. Dizze ûnderskiedt him lykwols troch in wyt patroan fan spikkels oer it hiele lichem (mei útsûnderling fan 'e krún), in noch langere sturt en in donkerdere brune basistoan. == Fersprieding en taksonomy == De soarte wurdt ûnderferdield yn fjouwer [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende ferspriedingsgebieten:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> * ''Nucifraga hemispila hemispila'' – de [[Himalaya]], fan it westen fan [[Himachal Pradesh]] oant [[Nepal]] en it noarden fan [[Yndia]] * ''Nucifraga hemispila macella'' – de eastlike Himalaya, fan it easten fan Nepal en [[Sikkim]] nei it easten ta oant it noardeasten fan Yndia ([[Arunachal Pradesh]]), it noarden fan [[Birma]] en it suden en midden fan [[Sina]] * ''Nucifraga hemispila interdicta'' – it easten fan Sina * ''Nucifraga hemispila owstoni'' – [[Taiwan]] == Taksonomy en status == Foarhinne waard de Sineeske nutekreaker ta de gewoane nutekreaker rekkene, mar [[BirdLife International]] en de [[IUCN]] ûnderskiede de fûgel al sûnt 2016 as in selsstannige soarte op grûn fan ferskillen yn uterlik en lûd. Stúdzjes út 2022 befêstigen ek dúdlike genetyske ferskillen<ref>[https://www.researchgate.net/publication/360466736_Speciation_and_population_divergence_in_a_mutualistic_seed_dispersing_bird Speciation and population divergence in amutualistic seed dispersing bird]</ref>. De foaroansteande [[International Ornithologists' Union|IOC World Bird List]] folge yn 2024.<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> == Hâlden en dragen == De Sineeske nutekreaker komt foar yn bercheftige nullewâlden en mingde wâlden. It haadfoer bestiet út nuten en sied, benammen dinnesied. De fûgel briedt yn 'e westlike Himalaya tusken febrewaris en july; fierder nei it easten ta falt de briedtiid haadsaaklik yn april en maaie. == Status == De Sineeske nutekreaker hat in grut ferspriedingsgebiet en de [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte as '[[net bedrige]]' (''Least Concern'', LC). Oer de ûntwikkelingstrend fan 'e populaasje-oantallen is lykwols net in soad bekend.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/large-spotted-nutcracker-nucifraga-multipunctata BirdLife, oproppen 18 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/sponut1?continue eBird, oproppen 18 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sponut1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Nucifraga hemispila|Sineeske nutekreaker}} }} {{DEFAULTSORT:Sineeske nutekreaker}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Nutekreaker]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] inw0j9yjlibgat6guh8biw9v247f5yx Nucifraga hemispila 0 194651 1242765 2026-10-19T06:50:32Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Sineeske nutekreaker]] 1242765 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sineeske nutekreaker]] fhz7sb2rf02tedqeabqmequcu7o7z3b Taigagaai 0 194652 1242767 2026-10-19T07:52:45Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Taigagaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Siberian Jay (Perisoreus infaustus) 02.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus infaustus |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758..." 1242767 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Taigagaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Siberian Jay (Perisoreus infaustus) 02.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus infaustus |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:PerisoreusInfaustusIUCNver2020-1.png|250px]] }} De '''taigagaai''' (''Perisoreus infaustus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Dizze soarte komt foar yn 'e ynfloedrike [[taiga]]-bosken fan it noarden fan [[Euraazje]]. De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1758 as ''Corvus infaustus'' publisearre troch [[Carl Linnaeus]]. == Ferskining en lûd == [[Ofbyld:Perisoreus infaustus Kittilä 20260408 04.jpg|thumb|left|Fûgel yn Finlân]] De taigagaai wurdt 26 oant 29 cm lang, hat in spanwiidte fan goed 40 sm en weaget om-de-by 75 oant 90 gram. Mantsjes en wyfkes hawwe itselde fearrekleed. De basistoan fan it fearrekleed is bêzjebrún mei in grize glâns en in donkere kap op 'e kop. It boarst is griiseftich oant bêzjebrún, en de búk en flanken geane yn in kanielbrune oant oranjebrune tint oer. As de fûgel opfljocht, is te sjen dat de stút, sturt en parten fan 'e wjukken ek oranjeread binne. Jonge fûgels hawwe mear brunige boppedielen. == Fersprieding en taksonomy == De taigagaai is in honkfêste fûgel dy't foarkomt op 'e taiga fan Noard-[[Jeropa]] en [[Aazje]]. Der wurde fiif [[ûndersoarte|ûndersoarten]] ûnderskieden:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> * ''P. i. infaustus'' – [[Skandinaavje]] en noardwestlik [[Ruslân]] * ''P. i. rogosowi'' – fan noardeastlik [[Jeropeesk Ruslân]] oant noardlik-sintraal [[Sibearje]] * ''P. i. opicus'' – eastlik [[Kazachstan]], noardwestlik [[Sina]] en súdlik-sintraal Sibearje * ''P. i. sibericus'' – sintraal Sibearje en noardlik [[Mongoalje]] * ''P. i. maritimus'' – súdeastlik Siberje en noardeastlik Sina == Hâlden en dragen == Taigagaaien binne allesfretters: se ite ûnder oare sied, nuten, beien en ynsekten, mar ek ies. Net oars as de [[houtekster]] en de [[nutekreaker]] stoppet er sied en nuten ferside yn 'e grûn of tusken beamskors as winterfoarried. De taigagaai is hast altyd by steat om syn foarried werom te finen, sels as der in dikke laach snie leit. De soarte libbet op himsels yn 'e tichte nullewâlden, mar is by in moeting mei minsken net oerdreaun skou; winterdeis komt er ek faak by doarpen op syk nei iten foar. === Briedgedrach === [[Ofbyld:Perisoreus infaustus infaustus MHNT.ZOO.2010.11.170.1.jpg|thumb|left|Aaikes]] It nêst wurdt boud tsjin de stamme fan nullebeammen op in hichte fan 3 oant 5 meter. It wurdt goed isolearre mei dinnetûken, moas en hier. It wyfke leit yn april of maaie trije oant fjouwer griene of grizige aaien mei brune spikkels. De aaien komme nei 16 oant 17 dagen út. De piken kinne al gau fleane, mar bliuwe deselde tiid noch in hiele skoft by de âlden. In pypke bliuwt harren hiele libben tegearre. == Status == De grutte fan 'e populaasje waard yn 2021 op 2,1 oant 4,2 miljoen folwoeksen fûgels rûsd, dêrfan 213.000 oant 415.000 Jeropeeske briedpearen. Op 'e [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> == Folkskultuer == Yn [[Finlân]], benammen yn [[Laplân]], hat de taigagaai in bysûndere status. Hy wurdt dêr yn ferskate bernesankjes besongen. Neffens de Finske folkskultuer bringt in moeting mei in taigagaai lok, en foar boskarbeiders wurdt er dêr faak as in soarte fan maatsje beskôge. Opfallend genôch bringt de fûgel yn 'e Dútske folkskultuer krekt ûngelok (yn it Dútsk hjit de fûgel dêrom ek ''Unglückshäher''). {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/siberian-jay-perisoreus-infaustus BirdLife, oproppen 19 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/sibjay1/NO-18 eBird, oproppen 19 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sibjay1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Perisoreus infaustus|Taigagaai}} }} {{DEFAULTSORT:Taigagaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Taigagaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] kw4pckpkfwkjpcyyjd1mbev24s6gy7i Perisoreus infaustus 0 194653 1242768 2026-10-19T07:53:09Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Taigagaai]] 1242768 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Taigagaai]] jpxs0la9xynwd7yzbx2208yqkf0g4r2 Kanadeeske taigagaai 0 194654 1242769 2026-10-19T10:00:36Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Kanadeeske gaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis mercier2.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus canadensis |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766)..." 1242769 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kanadeeske gaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis mercier2.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus canadensis |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis map.svg|250px]] }} De '''Kanadeeske gaai''' (''Perisoreus canadensis'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte komt foar op 'e taiga fan [[Noard-Amearika]] – oant de beamgrins yn it noarden – en yn alpine gebieten krekt ûnder de beamgrins. De fûgel past him goed oan minsken yn syn leefgebiet oan en kin minsken beneikomme as him iten bean wurdt. Neffens de [[IUCN]] hat dizze soarte de status [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC), al kin de populaasje yn it súdlike diel fan it ferspriedingsgebiet negatyf beynfloede wurde troch de opwaarming fan 'e ierde. == Ferskining en lûd == De Kanadeeske gaai is in 25 oant 29 sm lange kriefûgel mei in koarte, stevige snaffel. Hy hat in rûne kop, in relatyf lange sturt en brede, ôfrûne wjukken. De fûgel hat in griis fearrekleed: donkergriis oan 'e boppekant en ljochtgriis oan 'e ûnderkant, mei in griiswite kop en in donkerder grize nekke. Fûgels yn 'e [[Rocky Mountains]] hawwe in hast folslein griiswite kop, mei mar in lyts, donkerder plak yn 'e nekke. == Fersprieding en taksonomy == De Kanadeeske gaai wurdt ûnderferdield yn acht [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende ferspriedingsgebieten, dy't op harren beurt trije groepen foarmje:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> *''canadensis''-groep ** ''Perisoreus canadensis pacificus'' – fan Sintraal-[[Alaska]] oer it súdwesten fan Alaska nei sintraal en de kust fan [[Britsk-Kolumbia]] ** ''Perisoreus canadensis canadensis'' – noardwestlik Alaska en it noarden fan [[Kanada]] ** ''Perisoreus canadensis albescens'' – westlik Kanada eastlik fan 'e [[Rocky Mountains]], oer it noardeasten fan Britsk-Kolumbia en it noardwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it noard-sintrale part fan 'e [[Feriene Steaten]] ** ''Perisoreus canadensis nigricapillus'' – eastlik Kanada, fan it noarden fan [[Kebek (provinsje)|Kebek]] oant [[Nijfûnlân]] en [[Nova Scotia]] *''capitalis/bicolor''-groep ** ''Perisoreus canadensis bicolor'' – de Rocky Mountains, fan it súdeasten fan Britsk-Kolumbia en it súdwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it easten fan [[Washington (steat)|Washington]], Sintraal-[[Idaho]] en it westen fan [[Montana]] ** ''Perisoreus canadensis capitalis'' – de Rocky Mountains yn it westen fan 'e Feriene Steaten (fan Sintraal Idaho en it suden fan Montana nei it suden ta oant yn it noarden fan [[Nij-Meksiko]] mei noch in isolearre populaasje yn it east-sintrale diel fan [[Arizona]]) *''obscurus''-groep ** ''Perisoreus canadensis griseus'' – fan it súdwesten fan Britsk-Kolumbia en [[Vancouver (eilân)|Vancouver-eilân]] nei it suden ta oant yn it noardeasten fan [[Kalifornje]] ** ''Perisoreus canadensis obscurus'' – kustgebieten fan it noardwesten fan 'e Feriene Steaten, fan Washington oant yn it noardwesten fan Kalifornje Guon autoriteiten erkennen ek de ûndersoarte ''sanfordi'', dy't op Nijfûnlân foarkomt. === Sibskip === De soarte is ien fan 'e trije soarten yn it skaai fan 'e [[taigagaaien]] (''Perisoreus''). Genetysk ûndersyk wiist út dat dizze fûgels it neist besibbe binne oan 'e [[blauwe eksters]] út it skaai ''Cyanopica''. == Ekology == De Kanadeeske gaai libbet it hiele jier troch yn in fêst territoarium yn nullewâlden. De soarte is in allesfretter en yt bijen, gaanders, tiken, krobben, mûzen, jonge fûgels, ies en nuten, beien en fruchten. De fûgel beskikt oer kleverige flibe, wêrmei't er iten oan 'e ûnderkant fan tûken fêstplakt; sa leit er in foarried oan foar it kâlde seizoen. Dizze fûgels foarmje [[Monogamy|monogame]] pearkes. Faak bliuwt in jong út in earder briedseizoen yn it [[territoarium]] fan 'e âlden oanwêzich. Yn 'e maitiid bout it mantsje in nêst, meastentiids op in tûke oan 'e súdkant fan in beam. It nêst leit op 2,5 oant 9 meter hichte en is boud fan twigen en beamskors, mei in sêfte binnenbeklaaiing fan fearren en spinreach. It mantsje docht der likernôch in moanne oer om it nêst te foltôgjen. De Kanadeeske gaai briedt yn maart of april, wêrnei't it wyfke twa oant fiif bleekgriene oant griisgrientige aaien leit. Allinne it wyfke briedt de aaien út; nei twa oant trije wiken komme se út. De piken wurde neitiid troch beide âlden fuorre. Nei likernôch fjouwer wiken kinne de jonge fûgels fleane, en nei sawat fiif moannen binne se folslein ûntwikkele. De soarte is geslachtsryp as se twa jier wurde. Jonge fûgels fjochtsje om it rjocht om yn it territoarium fan harren âlden te bliuwen. Under geunstige omstannichheden kinne de fûgels dy't der bûten falle, har oanslute by in folwoeksen pear dat dat jier sels gjin neiteam hat. Oare jonge fûgels dy't der net yn slagje in plak te finen by âldere soartgenoaten, komme yn 'e regel om.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> == Status en bedrigings == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt oannommen dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/canada-jay-perisoreus-canadensis BirdLife, oproppen 19 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/gryjay eBird, oproppen 19 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gryjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Perisoreus canadensis|Kanadeeske gaai}} }} {{DEFAULTSORT:Kanadeeske gaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Taigagaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] q5s227z0rhdr7wzzuceiu2eb5bzu7mg 1242772 1242769 2026-10-19T10:18:04Z RomkeHoekstra 10582 1242772 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kanadeeske gaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis mercier2.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis - Grey Jay XC254435.mp3|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus canadensis |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis map.svg|250px]] }} De '''Kanadeeske gaai''' (''Perisoreus canadensis'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte komt foar op 'e taiga fan [[Noard-Amearika]] – oant de beamgrins yn it noarden – en yn alpine gebieten krekt ûnder de beamgrins. De fûgel past him goed oan minsken yn syn leefgebiet oan en kin minsken beneikomme as him iten bean wurdt. Neffens de [[IUCN]] hat dizze soarte de status [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC), al kin de populaasje yn it súdlike diel fan it ferspriedingsgebiet negatyf beynfloede wurde troch de opwaarming fan 'e ierde. == Ferskining en lûd == De Kanadeeske gaai is in 25 oant 29 sm lange kriefûgel mei in koarte, stevige snaffel. Hy hat in rûne kop, in relatyf lange sturt en brede, ôfrûne wjukken. De fûgel hat in griis fearrekleed: donkergriis oan 'e boppekant en ljochtgriis oan 'e ûnderkant, mei in griiswite kop en in donkerder grize nekke. Fûgels yn 'e [[Rocky Mountains]] hawwe in hast folslein griiswite kop, mei mar in lyts, donkerder plak yn 'e nekke. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;"></div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Canada jay (53515320519).jpg|Folwoeksen fûgel Canada jay (53738721741).jpg|Jonge fûgel </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Kanadeeske gaai wurdt ûnderferdield yn acht [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende ferspriedingsgebieten, dy't op harren beurt trije groepen foarmje:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> *''canadensis''-groep ** ''Perisoreus canadensis pacificus'' – fan Sintraal-[[Alaska]] oer it súdwesten fan Alaska nei sintraal en de kust fan [[Britsk-Kolumbia]] ** ''Perisoreus canadensis canadensis'' – noardwestlik Alaska en it noarden fan [[Kanada]] ** ''Perisoreus canadensis albescens'' – westlik Kanada eastlik fan 'e [[Rocky Mountains]], oer it noardeasten fan Britsk-Kolumbia en it noardwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it noard-sintrale part fan 'e [[Feriene Steaten]] ** ''Perisoreus canadensis nigricapillus'' – eastlik Kanada, fan it noarden fan [[Kebek (provinsje)|Kebek]] oant [[Nijfûnlân]] en [[Nova Scotia]] *''capitalis/bicolor''-groep ** ''Perisoreus canadensis bicolor'' – de Rocky Mountains, fan it súdeasten fan Britsk-Kolumbia en it súdwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it easten fan [[Washington (steat)|Washington]], Sintraal-[[Idaho]] en it westen fan [[Montana]] ** ''Perisoreus canadensis capitalis'' – de Rocky Mountains yn it westen fan 'e Feriene Steaten (fan Sintraal Idaho en it suden fan Montana nei it suden ta oant yn it noarden fan [[Nij-Meksiko]] mei noch in isolearre populaasje yn it east-sintrale diel fan [[Arizona]]) *''obscurus''-groep ** ''Perisoreus canadensis griseus'' – fan it súdwesten fan Britsk-Kolumbia en [[Vancouver (eilân)|Vancouver-eilân]] nei it suden ta oant yn it noardeasten fan [[Kalifornje]] ** ''Perisoreus canadensis obscurus'' – kustgebieten fan it noardwesten fan 'e Feriene Steaten, fan Washington oant yn it noardwesten fan Kalifornje Guon autoriteiten erkennen ek de ûndersoarte ''sanfordi'', dy't op Nijfûnlân foarkomt. === Sibskip === De soarte is ien fan 'e trije soarten yn it skaai fan 'e [[taigagaaien]] (''Perisoreus''). Genetysk ûndersyk wiist út dat dizze fûgels it neist besibbe binne oan 'e [[blauwe eksters]] út it skaai ''Cyanopica''. == Ekology == De Kanadeeske gaai libbet it hiele jier troch yn in fêst territoarium yn nullewâlden. De soarte is in allesfretter en yt bijen, gaanders, tiken, krobben, mûzen, jonge fûgels, ies en nuten, beien en fruchten. De fûgel beskikt oer kleverige flibe, wêrmei't er iten oan 'e ûnderkant fan tûken fêstplakt; sa leit er in foarried oan foar it kâlde seizoen. Dizze fûgels foarmje [[Monogamy|monogame]] pearkes. Faak bliuwt in jong út in earder briedseizoen yn it [[territoarium]] fan 'e âlden oanwêzich. Yn 'e maitiid bout it mantsje in nêst, meastentiids op in tûke oan 'e súdkant fan in beam. It nêst leit op 2,5 oant 9 meter hichte en is boud fan twigen en beamskors, mei in sêfte binnenbeklaaiing fan fearren en spinreach. It mantsje docht der likernôch in moanne oer om it nêst te foltôgjen. De Kanadeeske gaai briedt yn maart of april, wêrnei't it wyfke twa oant fiif bleekgriene oant griisgrientige aaien leit. Allinne it wyfke briedt de aaien út; nei twa oant trije wiken komme se út. De piken wurde neitiid troch beide âlden fuorre. Nei likernôch fjouwer wiken kinne de jonge fûgels fleane, en nei sawat fiif moannen binne se folslein ûntwikkele. De soarte is geslachtsryp as se twa jier wurde. Jonge fûgels fjochtsje om it rjocht om yn it territoarium fan harren âlden te bliuwen. Under geunstige omstannichheden kinne de fûgels dy't der bûten falle, har oanslute by in folwoeksen pear dat dat jier sels gjin neiteam hat. Oare jonge fûgels dy't der net yn slagje in plak te finen by âldere soartgenoaten, komme yn 'e regel om.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> == Status en bedrigings == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt oannommen dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/canada-jay-perisoreus-canadensis BirdLife, oproppen 19 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/gryjay eBird, oproppen 19 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gryjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Perisoreus canadensis|Kanadeeske gaai}} }} {{DEFAULTSORT:Kanadeeske gaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Taigagaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] sh3e4jrpi8kwxcq8rx2a80ldx610c14 1242779 1242772 2026-10-19T11:19:39Z RomkeHoekstra 10582 RomkeHoekstra hat de side [[Kanadeeske gaai]] omneamd ta [[Kanadeeske taigagaai]] 1242772 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kanadeeske gaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis mercier2.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis - Grey Jay XC254435.mp3|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus canadensis |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis map.svg|250px]] }} De '''Kanadeeske gaai''' (''Perisoreus canadensis'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte komt foar op 'e taiga fan [[Noard-Amearika]] – oant de beamgrins yn it noarden – en yn alpine gebieten krekt ûnder de beamgrins. De fûgel past him goed oan minsken yn syn leefgebiet oan en kin minsken beneikomme as him iten bean wurdt. Neffens de [[IUCN]] hat dizze soarte de status [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC), al kin de populaasje yn it súdlike diel fan it ferspriedingsgebiet negatyf beynfloede wurde troch de opwaarming fan 'e ierde. == Ferskining en lûd == De Kanadeeske gaai is in 25 oant 29 sm lange kriefûgel mei in koarte, stevige snaffel. Hy hat in rûne kop, in relatyf lange sturt en brede, ôfrûne wjukken. De fûgel hat in griis fearrekleed: donkergriis oan 'e boppekant en ljochtgriis oan 'e ûnderkant, mei in griiswite kop en in donkerder grize nekke. Fûgels yn 'e [[Rocky Mountains]] hawwe in hast folslein griiswite kop, mei mar in lyts, donkerder plak yn 'e nekke. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;"></div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Canada jay (53515320519).jpg|Folwoeksen fûgel Canada jay (53738721741).jpg|Jonge fûgel </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Kanadeeske gaai wurdt ûnderferdield yn acht [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende ferspriedingsgebieten, dy't op harren beurt trije groepen foarmje:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> *''canadensis''-groep ** ''Perisoreus canadensis pacificus'' – fan Sintraal-[[Alaska]] oer it súdwesten fan Alaska nei sintraal en de kust fan [[Britsk-Kolumbia]] ** ''Perisoreus canadensis canadensis'' – noardwestlik Alaska en it noarden fan [[Kanada]] ** ''Perisoreus canadensis albescens'' – westlik Kanada eastlik fan 'e [[Rocky Mountains]], oer it noardeasten fan Britsk-Kolumbia en it noardwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it noard-sintrale part fan 'e [[Feriene Steaten]] ** ''Perisoreus canadensis nigricapillus'' – eastlik Kanada, fan it noarden fan [[Kebek (provinsje)|Kebek]] oant [[Nijfûnlân]] en [[Nova Scotia]] *''capitalis/bicolor''-groep ** ''Perisoreus canadensis bicolor'' – de Rocky Mountains, fan it súdeasten fan Britsk-Kolumbia en it súdwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it easten fan [[Washington (steat)|Washington]], Sintraal-[[Idaho]] en it westen fan [[Montana]] ** ''Perisoreus canadensis capitalis'' – de Rocky Mountains yn it westen fan 'e Feriene Steaten (fan Sintraal Idaho en it suden fan Montana nei it suden ta oant yn it noarden fan [[Nij-Meksiko]] mei noch in isolearre populaasje yn it east-sintrale diel fan [[Arizona]]) *''obscurus''-groep ** ''Perisoreus canadensis griseus'' – fan it súdwesten fan Britsk-Kolumbia en [[Vancouver (eilân)|Vancouver-eilân]] nei it suden ta oant yn it noardeasten fan [[Kalifornje]] ** ''Perisoreus canadensis obscurus'' – kustgebieten fan it noardwesten fan 'e Feriene Steaten, fan Washington oant yn it noardwesten fan Kalifornje Guon autoriteiten erkennen ek de ûndersoarte ''sanfordi'', dy't op Nijfûnlân foarkomt. === Sibskip === De soarte is ien fan 'e trije soarten yn it skaai fan 'e [[taigagaaien]] (''Perisoreus''). Genetysk ûndersyk wiist út dat dizze fûgels it neist besibbe binne oan 'e [[blauwe eksters]] út it skaai ''Cyanopica''. == Ekology == De Kanadeeske gaai libbet it hiele jier troch yn in fêst territoarium yn nullewâlden. De soarte is in allesfretter en yt bijen, gaanders, tiken, krobben, mûzen, jonge fûgels, ies en nuten, beien en fruchten. De fûgel beskikt oer kleverige flibe, wêrmei't er iten oan 'e ûnderkant fan tûken fêstplakt; sa leit er in foarried oan foar it kâlde seizoen. Dizze fûgels foarmje [[Monogamy|monogame]] pearkes. Faak bliuwt in jong út in earder briedseizoen yn it [[territoarium]] fan 'e âlden oanwêzich. Yn 'e maitiid bout it mantsje in nêst, meastentiids op in tûke oan 'e súdkant fan in beam. It nêst leit op 2,5 oant 9 meter hichte en is boud fan twigen en beamskors, mei in sêfte binnenbeklaaiing fan fearren en spinreach. It mantsje docht der likernôch in moanne oer om it nêst te foltôgjen. De Kanadeeske gaai briedt yn maart of april, wêrnei't it wyfke twa oant fiif bleekgriene oant griisgrientige aaien leit. Allinne it wyfke briedt de aaien út; nei twa oant trije wiken komme se út. De piken wurde neitiid troch beide âlden fuorre. Nei likernôch fjouwer wiken kinne de jonge fûgels fleane, en nei sawat fiif moannen binne se folslein ûntwikkele. De soarte is geslachtsryp as se twa jier wurde. Jonge fûgels fjochtsje om it rjocht om yn it territoarium fan harren âlden te bliuwen. Under geunstige omstannichheden kinne de fûgels dy't der bûten falle, har oanslute by in folwoeksen pear dat dat jier sels gjin neiteam hat. Oare jonge fûgels dy't der net yn slagje in plak te finen by âldere soartgenoaten, komme yn 'e regel om.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> == Status en bedrigings == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt oannommen dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/canada-jay-perisoreus-canadensis BirdLife, oproppen 19 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/gryjay eBird, oproppen 19 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gryjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Perisoreus canadensis|Kanadeeske gaai}} }} {{DEFAULTSORT:Kanadeeske gaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Taigagaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] sh3e4jrpi8kwxcq8rx2a80ldx610c14 1242781 1242779 2026-10-19T11:21:04Z RomkeHoekstra 10582 1242781 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Kanadeeske taigagaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis mercier2.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis - Grey Jay XC254435.mp3|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus canadensis |Beskriuwer, jier= ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] ---- |lânkaart = [[Ofbyld:Perisoreus canadensis map.svg|250px]] }} De '''Kanadeeske taigagaai''' (''Perisoreus canadensis'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> De soarte komt foar op 'e taiga fan [[Noard-Amearika]] – oant de beamgrins yn it noarden – en yn alpine gebieten krekt ûnder de beamgrins. De fûgel past him goed oan minsken yn syn leefgebiet oan en kin minsken beneikomme as him iten bean wurdt. Neffens de [[IUCN]] hat dizze soarte de status [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC), al kin de populaasje yn it súdlike diel fan it ferspriedingsgebiet negatyf beynfloede wurde troch de opwaarming fan 'e ierde. == Ferskining en lûd == De Kanadeeske taigagaai is in 25 oant 29 sm lange kriefûgel mei in koarte, stevige snaffel. Hy hat in rûne kop, in relatyf lange sturt en brede, ôfrûne wjukken. De fûgel hat in griis fearrekleed: donkergriis oan 'e boppekant en ljochtgriis oan 'e ûnderkant, mei in griiswite kop en in donkerder grize nekke. Fûgels yn 'e [[Rocky Mountains]] hawwe in hast folslein griiswite kop, mei mar in lyts, donkerder plak yn 'e nekke. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;"></div> <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" style="margin: 0; padding: 0;"> Canada jay (53515320519).jpg|Folwoeksen fûgel Canada jay (53738721741).jpg|Jonge fûgel </gallery> </div> == Fersprieding en taksonomy == De Kanadeeske taigagaai wurdt ûnderferdield yn acht [[ûndersoarte|ûndersoarten]] mei de folgjende ferspriedingsgebieten, dy't op harren beurt trije groepen foarmje:<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> *''canadensis''-groep ** ''Perisoreus canadensis pacificus'' – fan Sintraal-[[Alaska]] oer it súdwesten fan Alaska nei sintraal en de kust fan [[Britsk-Kolumbia]] ** ''Perisoreus canadensis canadensis'' – noardwestlik Alaska en it noarden fan [[Kanada]] ** ''Perisoreus canadensis albescens'' – westlik Kanada eastlik fan 'e [[Rocky Mountains]], oer it noardeasten fan Britsk-Kolumbia en it noardwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it noard-sintrale part fan 'e [[Feriene Steaten]] ** ''Perisoreus canadensis nigricapillus'' – eastlik Kanada, fan it noarden fan [[Kebek (provinsje)|Kebek]] oant [[Nijfûnlân]] en [[Nova Scotia]] *''capitalis/bicolor''-groep ** ''Perisoreus canadensis bicolor'' – de Rocky Mountains, fan it súdeasten fan Britsk-Kolumbia en it súdwesten fan Alberta nei it suden ta oant yn it easten fan [[Washington (steat)|Washington]], Sintraal-[[Idaho]] en it westen fan [[Montana]] ** ''Perisoreus canadensis capitalis'' – de Rocky Mountains yn it westen fan 'e Feriene Steaten (fan Sintraal Idaho en it suden fan Montana nei it suden ta oant yn it noarden fan [[Nij-Meksiko]] mei noch in isolearre populaasje yn it east-sintrale diel fan [[Arizona]]) *''obscurus''-groep ** ''Perisoreus canadensis griseus'' – fan it súdwesten fan Britsk-Kolumbia en [[Vancouver (eilân)|Vancouver-eilân]] nei it suden ta oant yn it noardeasten fan [[Kalifornje]] ** ''Perisoreus canadensis obscurus'' – kustgebieten fan it noardwesten fan 'e Feriene Steaten, fan Washington oant yn it noardwesten fan Kalifornje Guon autoriteiten erkennen ek de ûndersoarte ''sanfordi'', dy't op Nijfûnlân foarkomt. === Sibskip === De soarte is ien fan 'e trije soarten yn it skaai fan 'e [[taigagaaien]] (''Perisoreus''). Genetysk ûndersyk wiist út dat dizze fûgels it neist besibbe binne oan 'e [[blauwe eksters]] út it skaai ''Cyanopica''. == Ekology == De Kanadeeske taigagaai libbet it hiele jier troch yn in fêst territoarium yn nullewâlden. De soarte is in allesfretter en yt bijen, gaanders, tiken, krobben, mûzen, jonge fûgels, ies en nuten, beien en fruchten. De fûgel beskikt oer kleverige flibe, wêrmei't er iten oan 'e ûnderkant fan tûken fêstplakt; sa leit er in foarried oan foar it kâlde seizoen. Dizze fûgels foarmje [[Monogamy|monogame]] pearkes. Faak bliuwt in jong út in earder briedseizoen yn it [[territoarium]] fan 'e âlden oanwêzich. Yn 'e maitiid bout it mantsje in nêst, meastentiids op in tûke oan 'e súdkant fan in beam. It nêst leit op 2,5 oant 9 meter hichte en is boud fan twigen en beamskors, mei in sêfte binnenbeklaaiing fan fearren en spinreach. It mantsje docht der likernôch in moanne oer om it nêst te foltôgjen. De Kanadeeske gaai briedt yn maart of april, wêrnei't it wyfke twa oant fiif bleekgriene oant griisgrientige aaien leit. Allinne it wyfke briedt de aaien út; nei twa oant trije wiken komme se út. De piken wurde neitiid troch beide âlden fuorre. Nei likernôch fjouwer wiken kinne de jonge fûgels fleane, en nei sawat fiif moannen binne se folslein ûntwikkele. De soarte is geslachtsryp as se twa jier wurde. Jonge fûgels fjochtsje om it rjocht om yn it territoarium fan harren âlden te bliuwen. Under geunstige omstannichheden kinne de fûgels dy't der bûten falle, har oanslute by in folwoeksen pear dat dat jier sels gjin neiteam hat. Oare jonge fûgels dy't der net yn slagje in plak te finen by âldere soartgenoaten, komme yn 'e regel om.<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> == Status en bedrigings == De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt oannommen dat de populaasje ôfnimt. De [[IUCN]] klassifisearret de soarte as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).<ref>[https://www.iucnredlist.org/ IUCN Red List]</ref> {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/canada-jay-perisoreus-canadensis BirdLife, oproppen 19 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/gryjay eBird, oproppen 19 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gryjay/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Perisoreus canadensis|Kanadeeske taigagaai}} }} {{DEFAULTSORT:Kanadeeske taigagaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Taigagaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] l95io2ozc4lhh3eal2qbyesgvpxfzbc Perisoreus canadensis 0 194655 1242770 2026-10-19T10:01:00Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Kanadeeske gaai]] 1242770 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kanadeeske gaai]] chsyuh2jfapzb0aot519edizrmmb80d Kategory:Taigagaai 14 194656 1242771 2026-10-19T10:02:51Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Commonscat|Perisoreus|''Perisoreus''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]]" 1242771 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Perisoreus|''Perisoreus''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]] 2xooin7g4bg2014xi42mvnj3iszilov Sineeske taigagaai 0 194657 1242774 2026-10-19T10:53:14Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Sineeske taigagaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus internigrans.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus internigrans |Beskriuwer, jier= ([[John Eliot Thayer|Thayer]] & Ou..." 1242774 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Sineeske taigagaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Perisoreus internigrans.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') |Skaai = [[taigagaaien]] (''Perisoreus'') |Wittenskiplike namme= Perisoreus internigrans |Beskriuwer, jier= ([[John Eliot Thayer|Thayer]] & [[Outram Bangs|Bangs]], 1912) |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]] |lânkaart = }} De '''Sineeske taigagaai''' of '''roetgaai''' (''Perisoreus internigrans'') is in seldsume [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae'') yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[moskeftigen]] (''Passeriformes'').<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> Dizze soarte is [[Endemisme|endemysk]] yn it westen fan [[Sina]]. == Ferskining en lûd == De Sineeske taigagaai is in relatyf lytse (30 sm lange) kriefûgel mei in lange sturt en in folslein roetgriis oant donkergriis fearrekleed. De snaffel is koart, stevich en faak gielich fan kleur. De kop is donkerder as de rêch en de rest fan it lichem. == Fersprieding en taksonomy == Dizze fûgel komt foar yn bercheftige gebieten op in hichte tusken 3.350 en 4.300 meter yn it westen fan Sina – benammen yn it súdeasten fan [[Qinghai]], it súdwesten fan [[Gansu]] en it noarden fan [[Sichuan]]. De soarte is [[monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat er net ûnderferdield wurdt yn ferskillende [[ûndersoarte|ûndersoarten]].<ref>[https://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ IOC World Bird List]</ref> == Hâlden en dragen == De soarte hat in foarkar foar drûge spjirrebosken op grutte hichte, somtiden mei rododendrons en faak mei in lege ûndergroei. It dieet bestiet út wringeleaze dieren en fruchten. It brieden begjint ier yn it jier plak, yn maart en april. Yn 'e hjerst foarmje de fûgels lytse kloften fan meastentiids fiif of seis fûgels, al kinne dat bytiden wol tsien wêze. == Status en bedrigings == De Sineeske taigagaai is in seldsume fûgel, mei in populaasje dy't rûsd wurdt op 12.000 oant 20.500 folwoeksen fûgels. Boppedat is it ferspriedingsgebiet lyts en fragmintearre en nimt de populaasje ôf troch houtkap en it ferlies fan biotoop. Dêrfandinne klassifisearret de [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) de soarte op 'e [[Reade List]] as gefoelich (''Near Threatened'', VU). {{Boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sichuan-jay-perisoreus-internigran BirdLife, oproppen 19 oktober 2026] * [https://ebird.org/species/sicjay1?siteLanguage=nl&continue eBird, oproppen 19 oktober 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/sicjay1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 oktober 2026] ---- {{reflist}} ---- {{Commonscat|Perisoreus internigrans|Sineeske taigagaai}} }} {{DEFAULTSORT:Sineeske taigagaai}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Taigagaai]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] 43n9be8h1qb07b4f392sgafph8fgt6y Perisoreus internigrans 0 194658 1242775 2026-10-19T10:53:39Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Sineeske taigagaai]] 1242775 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sineeske taigagaai]] p23v4w5qpel9cquftoj5c5kdbgg055e Roetgaai 0 194659 1242776 2026-10-19T10:54:01Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Sineeske taigagaai]] 1242776 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sineeske taigagaai]] p23v4w5qpel9cquftoj5c5kdbgg055e Taigagaaien 0 194660 1242777 2026-10-19T11:18:35Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Universele ynfoboks bisteryk | namme = taigagaaien | ôfbylding = Siberian Jay (Perisoreus infaustus) (13667840323).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = taigagaai (Perisoreus infaustus) | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3..." 1242777 wikitext text/x-wiki {{Universele ynfoboks bisteryk | namme = taigagaaien | ôfbylding = Siberian Jay (Perisoreus infaustus) (13667840323).jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = taigagaai (Perisoreus infaustus) | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1 = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2 = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3 = [[fûgels]] (''Aves'') | takson4 = [[skift (taksonomy)|skift]]: | namme4 = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') | takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]: | namme6 = [[kriefûgels]] (''Corvidae'') | takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]: | namme7 = '''taigagaaien''' (''Perisoreus'') | beskriuwer, jier = [[René Primevère Lesson|Lesson]], 1831 }} De '''taigagaaien''' (''Perisoreus'') foarmje in [[skaai (taksonomy)|skaai]] yn 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[kriefûgels]] (''Corvidae''). Lykas oare kriefûgels binne taigagaaien yntelliginte, relatyf lytse kriefûgels mei in rûne kop, in wat koartere, stevige snaffel en in relatyf lange sturt. De soarten binne likernôch 25 oant 30 sm lang. Se hawwe in ticht en sêft fearrekleed dat isolearret tsjin de kjeld yn 'e noardlike nullewâlden. De [[typesoarte]] fan it skaai ''Perisoreus'' is de [[taigagaai]] (''Perisoreus infaustus''). Taigagaaien binne allesiters; hja ite sied, nuten, beien, ynsekten en lytse wringeleaze dieren, mar ek ies, aaien en jonge fûgels. Net oars as de [[houtekster]] en de [[nutekreaker]] lizze taigagaaien winterfoarrieden oan. Mei kleverige flibe plakke hja sied, nuten en stikken iten fêst oan beamstammen, ûnder tûken of tusken beamskors. Troch iten op te slaan komme se troch strange winters hinne en kinne se al hiel ier yn 'e maitiid begjinne te brieden, sels as der noch in dikke laach snie leit. Taigagaaien binne [[stânfûgel]]s dy't it hiele jier troch yn harren fêste territoarium op 'e [[taiga]] en yn alpine nullewâlden bliuwe. Genetysk ûndersyk wiist út dat dizze fûgels de neist sibben binne fan 'e [[blauwe eksters]] út it skaai ''Cyanopica''. == Soarten fan it skaai taigagaaien (''Perisoreus'') == It skaai bestiet út trije soarten dy't foarkomme yn 'e taigagurdle fan it [[noardlik healrûn]] ([[Noard-Jeropa]], [[Noard-Aazje]] en [[Noard-Amearika]]). {| class="wikitable" |- ! Ofbylding !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status |- | [[Ofbyld:Perisoreus infaustus Enontekiö 20190328 4.jpg|120px]] || ''Perisoreus infaustus'' || [[taigagaai]] || Noardlike taigagurdle fan [[Euraazje]] (fan [[Skandinaavje]] oant [[Sibearje]], [[Mongoalje]] en Noard-[[Sina]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/siberian-jay-perisoreus-infaustus ''Perisoreus infaustus'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Perisoreus canadensis mercier2.jpg|120px]] || ''Perisoreus canadensis'' || [[Kanadeeske taigagaai]] || Taigawâlden en alpine gebieten fan Noard-[[Amearika]] ([[Kanada]], [[Alaska]] en de [[Feriene Steaten]]) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/canada-jay-perisoreus-canadensis ''Perisoreus canadensis'' op ''BirdLife'']</ref> |- | [[Ofbyld:Perisoreus internigrans.jpg|120px]] || ''Perisoreus internigrans'' || [[Sineeske taigagaai]] (of roetgaai) || Berchwâlden yn it westen fan [[Sina]] (benammen [[Qinghai]], [[Gansu]] en [[Sichuan]]) || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]<ref>[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sichuan-jay-perisoreus-internigrans ''Perisoreus internigrans'' op ''BirdLife'']</ref> |- |} {{Boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} ---- {{commonscat|Perisoreus|Taigagaaien}} }} [[Kategory:Taigagaai| ]] [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Kriefûgel]] fsrgdc7dffyyd0wtxl4wpbve9dytwps Perisoreus 0 194661 1242778 2026-10-19T11:18:55Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Taigagaaien]] 1242778 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Taigagaaien]] emrht4kgw6wbo6gi3ppo6de4rvr1zbv Kanadeeske gaai 0 194662 1242780 2026-10-19T11:19:39Z RomkeHoekstra 10582 RomkeHoekstra hat de side [[Kanadeeske gaai]] omneamd ta [[Kanadeeske taigagaai]] 1242780 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kanadeeske taigagaai]] 4wcm8193oeasxt1f6pz7ahir2xvzhsa