Vikipediya gagwiki https://gag.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_yaprak MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Mediya Maasus Dartışma Kullanıcı Kullanıcı dartışma Vikipediya Vikipediyanın laflanması Dosye Dosye dartışma MediaWiki MediaWiki dartışma Şablon Şablon dartışma Yardım Yardım dartışma Kategoriya Kategoriya dartışma TimedText TimedText talk Modül Modül tartışma Event Event talk 0 59 75609 68893 2026-09-13T06:36:46Z ~2026-49455-94 17068 75609 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |resmi_ad = Ankara |Dosye= |bayrak = Flag of Turkey.svg |arma = |harita = Ankara location districts.svg |Devlet = [[Türkiye]] |toprak = 30.715 km² |nüfus = 4,395,888 |yoğunluk = |yükseklik = 938 m |prezident = Melih Gökçek |araba_kodu =06 |telefon_kodu = 0312 |işsizlik =% 12,1 |vakit_bölgesi =DAZD (UTC+2) |web =[http://www.ankara.bel.tr www.ankara.bel.tr] }} = Ankara = '''Ankara''', Türkiye'nin başkenti ve Ankara ilinin merkezidir. İç Anadolu Bölgesi'nin kuzeybatı kesiminde yer alan şehir, Türkiye'nin siyasi, idari ve diplomatik merkezidir. Şehir, tarih boyunca Anadolu'nun önemli yerleşimlerinden biri olmuş; Frigler, Galatlar, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde farklı siyasi ve kültürel etkiler altında kalmıştır. Ankara, 13 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin başkenti ilan edilmiştir. Cumhuriyet'in ilanından sonra şehir hızlı bir şekilde büyümüş ve modern bir başkent olarak yeniden planlanmıştır. == Etimoloji == Ankara'nın antik çağdaki adı çeşitli kaynaklarda '''Ankyra''', '''Ancyra''' ve '''Angora''' biçimlerinde geçmektedir. Şehrin adının kökeni konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Antik dönem kaynaklarında Ankyra adı özellikle Roma döneminde kullanılmıştır. Osmanlı döneminde şehir için Ankara adının yanı sıra Angora adı da kullanılmıştır. Ankara keçisi ve bu keçiden elde edilen tiftik, şehrin Avrupa'da Angora adıyla tanınmasına neden olmuştur. == Tarihçe == === İlk Çağ === Ankara ve çevresindeki yerleşimlerin tarihi tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölge, Orta Anadolu'da gelişen çeşitli uygarlıkların etki alanında bulunmuştur. Hitit döneminde Ankara ve çevresi, Orta Anadolu'daki yerleşim ve ulaşım ağının bir parçasıydı. Hititlerin ardından bölgede Friglerin hâkimiyeti görülmüştür. Frigler döneminde Ankara, önemli yerleşim merkezlerinden biri hâline geldi. Kentin antik dönem tarihindeki konumu, Anadolu'nun iç kesimleri ile batı ve kuzey bölgeleri arasındaki ulaşım bağlantılarıyla ilişkilidir. MÖ 3. yüzyılda Galatlar Anadolu'ya yerleşti. Ankara, Galat topluluklarından Tektosagların önemli merkezlerinden biri oldu. === Roma dönemi === Ankara, MÖ 25 yılında Roma İmparatorluğu'nun hâkimiyetine girdi. Roma yönetimi döneminde şehir, Galatya eyaletinin önemli merkezlerinden biri oldu. Roma döneminde Ankara'nın askerî, idari ve ticari önemi arttı. Kent, Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'daki ulaşım ağı üzerinde yer alıyordu. Bu dönemde çeşitli kamu yapıları inşa edildi. Günümüzde Ankara'da bulunan '''Augustus Tapınağı''' ve '''Roma Hamamı''' Roma döneminden kalan başlıca yapılardandır. Roma İmparatorluğu'nun MS 395 yılında ikiye ayrılmasının ardından Ankara, Doğu Roma İmparatorluğu'nun sınırları içerisinde kaldı. === Bizans dönemi === Bizans döneminde Ankara, Anadolu'nun iç kesimlerindeki önemli yerleşimlerden biri olmayı sürdürdü. Şehrin savunmasında Ankara Kalesi önemli bir konuma sahipti. Kent, Bizans döneminde çeşitli askerî saldırılara ve siyasi mücadelelere maruz kaldı. Anadolu'daki siyasi dengelerin değişmesiyle birlikte Türklerin bölgedeki hâkimiyeti giderek güçlendi. === Selçuklu dönemi === 1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'daki Türk yerleşimleri hız kazandı. Ankara, 11. yüzyılın sonlarından itibaren Türk siyasi güçlerinin hâkimiyet alanına girdi. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde şehir, Anadolu'nun iç kesimlerindeki önemli yerleşimlerden biri oldu. Selçuklu döneminde şehirde Türk-İslam mimarisinin ve kültürünün etkisi görülmeye başladı. === Osmanlı dönemi === Ankara, 14. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti'nin hâkimiyetine girdi. Osmanlı döneminde şehir, Anadolu'nun önemli ticaret merkezlerinden biri olarak gelişti. Ankara'nın ekonomisinde '''tiftik''' önemli bir yere sahipti. Ankara keçisinden elde edilen tiftikten üretilen kumaş ve tekstil ürünleri, Osmanlı döneminde şehir ekonomisinin temel ticari unsurlarından biri oldu. Şehirde hanlar, bedestenler, camiler ve diğer ticari yapılar inşa edildi. Ankara'nın tarihî merkezinde bulunan bazı yapılar Osmanlı döneminden günümüze ulaşmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde Ankara, Anadolu'nun önemli idari merkezlerinden biri olmasına rağmen İstanbul gibi büyük şehirlerin nüfus ve ekonomik büyüklüğünün gerisindeydi. == Millî Mücadele dönemi == Ankara'nın Türkiye tarihindeki konumu, '''Türk Kurtuluş Savaşı''' sırasında önemli ölçüde değişti. Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki Heyet-i Temsiliye, 27 Aralık 1919 tarihinde Ankara'ya geldi. Ankara'nın Anadolu'nun merkezinde bulunması, ulaşım bağlantıları ve güvenli konumu, şehrin Millî Mücadele'nin yönetim merkezi olarak kullanılmasında etkili oldu. 23 Nisan 1920 tarihinde '''Türkiye Büyük Millet Meclisi''' Ankara'da açıldı. Ankara böylece Millî Mücadele'nin siyasi merkezi hâline geldi. Kurtuluş Savaşı'nın siyasi ve askerî yönetiminin önemli bir bölümü Ankara'dan yürütüldü. == Başkent oluşu == Ankara, '''13 Ekim 1923''' tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin başkenti ilan edildi. Başkent seçilmesinde Ankara'nın Anadolu'nun merkezine yakın konumu, ulaşım bağlantıları ve Millî Mücadele döneminde siyasi merkez hâline gelmesi etkili oldu. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle Ankara, Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olarak yeni devletin yönetim merkezi hâline geldi. == Cumhuriyet dönemi == Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ankara'nın nüfusu ve fiziksel sınırları hızla genişledi. Yeni başkentin ihtiyaçlarına uygun olarak kamu binaları, eğitim kurumları, ulaşım altyapısı ve yeni yerleşim bölgeleri oluşturuldu. Şehrin planlanması amacıyla yabancı şehir plancıları ve mimarlardan yararlanıldı. Alman şehir plancısı '''Hermann Jansen''' tarafından hazırlanan Ankara İmar Planı, Cumhuriyet döneminin erken şehircilik çalışmalarında önemli bir yere sahip oldu. Eski Ankara'nın merkezi olan Ulus çevresi tarihî ve ticari önemini korurken, Kızılay ve çevresi yeni Ankara'nın önemli merkezlerinden biri hâline geldi. # yüzyılın ikinci yarısında Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden Ankara'ya yönelik göç arttı. Nüfus artışı sonucunda şehir çevresinde yeni yerleşim alanları ortaya çıktı ve Ankara'nın kentsel alanı genişledi. == Coğrafya == Ankara, İç Anadolu Bölgesi'nde yer almaktadır. Şehrin çevresinde geniş plato ve ova alanları bulunmaktadır. Ankara'nın doğal bitki örtüsü genel olarak karasal iklim koşullarının etkisi altındadır. Kentte karasal iklim görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçebilir. İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde yağış miktarı yaz aylarına göre daha yüksektir. == Ekonomi == Ankara'nın ekonomisinde kamu sektörü önemli bir yere sahiptir. Başkent olması nedeniyle Türkiye'nin bakanlıkları, kamu kurumları ve diplomatik temsilciliklerinin önemli bir bölümü şehirde bulunmaktadır. Bunun yanında savunma sanayisi, makine ve imalat sanayisi, eğitim, sağlık, ticaret ve hizmet sektörleri Ankara ekonomisinin diğer önemli alanlarıdır. Şehirde çok sayıda üniversite ve araştırma kurumu bulunması nedeniyle Ankara, Türkiye'nin önemli eğitim ve bilim merkezlerinden biri olarak da öne çıkmaktadır. == Kültür ve turizm == Ankara, tarihî ve kültürel açıdan farklı dönemlere ait yapılara ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin başlıca tarihî ve kültürel yapıları arasında şunlar bulunmaktadır: * Ankara Kalesi * Anadolu Medeniyetleri Müzesi * Augustus Tapınağı * Roma Hamamı * Hacı Bayram Camii * I. Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası * II. Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası * Anıtkabir * Ankara Etnografya Müzesi * Cumhuriyet dönemi tarihî yapıları === Ankara Kalesi === Ankara Kalesi, şehrin tarihî merkezinde yer alan önemli savunma yapılarından biridir. Kalenin farklı dönemlerde onarıldığı ve çeşitli uygarlıklar tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Kale çevresindeki tarihî Ankara evleri, dar sokaklar ve geleneksel yapılar, eski Ankara'nın şehir dokusunun önemli bölümünü oluşturmaktadır. === Anıtkabir === '''Anıtkabir''', Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün anıt mezarıdır. Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Anıttepe'de yer almaktadır. Anıtkabir'in inşasına 1944 yılında başlanmış ve yapı 1953 yılında tamamlanmıştır. Anıt, Ankara'nın en önemli simgelerinden biri olarak kabul edilmektedir. == Ulaşım == Ankara, Türkiye'nin önemli kara, demir ve hava ulaşım merkezlerinden biridir. Şehir, Türkiye'nin farklı bölgelerine bağlanan karayolları ve demiryolları üzerinde bulunmaktadır. Ankara Garı, demiryolu ulaşımında önemli bir merkezdir. Yüksek Hızlı Tren hatlarının geliştirilmesiyle Ankara'nın İstanbul, Konya, Eskişehir ve diğer bazı şehirlerle demiryolu bağlantıları güçlendirilmiştir. Ankara Esenboğa Havalimanı, şehrin uluslararası ve iç hat hava ulaşımını sağlamaktadır. Şehir içi ulaşımda otobüs, metro, Ankaray, banliyö treni ve diğer toplu taşıma sistemleri kullanılmaktadır. == Yönetim == Ankara, Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olması nedeniyle merkezi yönetim kurumlarının önemli bölümüne ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve çok sayıda kamu kurumu Ankara'da bulunmaktadır. Ankara ili idari olarak çok sayıda ilçeden oluşmaktadır. Kent merkezindeki yerleşim alanları başta Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Altındağ ve Etimesgut olmak üzere çeşitli ilçelere yayılmıştır. == Ankara'nın önemi == Ankara, Türkiye'nin siyasi ve idari merkezi olmasının yanı sıra eğitim, bilim, kültür, sağlık, sanayi ve ulaşım alanlarında da önemli bir şehirdir. Tarih boyunca farklı uygarlıkların yönetiminde kalan Ankara, antik dönemden Cumhuriyet dönemine kadar farklı kültürel ve mimari mirasları bünyesinde barındırmaktadır. 1923 yılında başkent olması, şehrin modern tarihindeki en önemli dönüm noktasıdır. Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen şehircilik çalışmaları sonucunda Ankara, küçük bir Anadolu yerleşiminden Türkiye'nin en büyük şehirlerinden biri ve modern bir başkent hâline gelmiştir. '''Ankara''' ([[Türk dili|Türk]]: ''Ankara'') — [[Türkiye]]nin baş [[Kasaba|kasabas]]ı. * Klimat: Karasal * Araba kodu: 06 * İşşizlik: % 12,1 * [[Kasaba]] nüfusu: % 88 * [[Küü]] nüfusu: % 12 == Ankara Kasabaları == * [[Akyurt]] * [[Altındaa]] * [[Ayaş]] * [[Bala]] * [[Beypazarı]] * [[Çamlıdere]] * [[Çankaya]] * [[Çubuk]] * [[Elmadaa]] * [[Etimesgut]] * [[Evren]] * [[Gölbaşı]] * [[Güdül]] * [[Haymana]] * [[Kalecik]] * [[Kazan]] * [[Keçiören]] * [[Kızılcahamam]] * [[Mamak]] * [[Nallıhan]] * [[Polatlı]] * [[Sincan]] * [[Şereflikoçhisar]] * [[Yenimahalle]] == Görülecek yerler == * Gençlik Parkı * Altınpark * Atatürk Orman Çiftlii * Abdi İpekçi Parkı * Güvenpark * Kurtuluş Parkı * Seemenler Prkı * Botanik Parkı * Kuulu Park * Harikalar Diyarı * Göksu Parkı * Eski Türkiye Millet Meclisi Müzeleri * Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi * Anıtkabir * Atatürk Evi * Atatürk Orman Çiftlii Hayvanat Bahçesi * Anadolu Medeniyetleri Müzesi * Etnoorafya Müzesi * Kurtuluş Savaşı Müzesi * Cumhuriyet Müzesi * Ankara Kalesi * Roma Hamamı * Augustus Tapınağı * Julian Sütunu * Akköprü * Atakule * Kocatepe Camisi * Armada * Maltepe Camisi * Barış Heykeli == Üniversitetler == * Ankara Üniversitet * Gazi Üniversitet * Hacettepe Üniversitet * Orta Douu Üniversitet * Atılım Üniversitet * Bilkent Üniversitet * Çankaya Üniversitet * TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitet * Ufuk Üniversitet == Kommuna Prezidentler Listası == {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Sıra !! Kommuna Prezident !! İstoriya !! Sıra !! Kommuna Prezident !! İstoriya |- | 1 || Kütükçü Ali Bey || - || 2 || Vehbi Demirel || - |- | 3|| Mehmet Ali Bey ||- || 4 || Ali Haydar Yuluu || 1921-1926 |- | 5|| Asaf Bey ||1926-1928 || 6 || Nevzat Tandoğan || 1929-1946 |- | 7 || Osman Sabri Adal || 1946-1946 || 8 || İzzettin Çaapar || 1946-1948 |- | 9|| Ragıp Tüzün || 1948-1950 || 10 || Fuat Börekçi || 1950-1951 |- | 11|| Atıf Benderlioolu || 1951-1954 || 12 || Kemal Aygün || 1954-1955 |- | 13 || Orhan Eren || 1955-1958 || 14 || Dilaver Argün || 1958-1960 |- | 15|| İrfan Baştuu || 1960-1960 || 16 || İhsan Olgun || 1960-1961 |- | 17|| M. Nuri Teoman || 1961-1962 || 18 || Enver Kuray || 1963-1968 |- | 19|| Halil Sezai Erkut || 1969-1973 || 20 || Ekrem C. Barlas || 1973-1977 |- | 21|| Vedat Dalokay || 1977-1980 || 22 || Ali Dinçer || 1980-1984 |- | 23|| Süleyman Önder || 1984-1989 || 24 || Mehmet Altınsoy || 1989-1989 |- | 25|| Murat Karayalçın || 1989-1993 || 26 || Vedat Aydın || 1993-1994 |- | 27|| Melih Gökçek |} == Kardaş Kasabalar == * [[Dosye:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Seul]]''' [[Üülen Koreya]] 1971 * [[Dosye:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[İslamabad]]''' [[Pakistan]] 1982 * [[Dosye:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Kuala Lumpur]]''' [[Malayziya]] 1984 * [[Dosye:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] '''[[Dipkarpaz]]''' [[Poyraz Kipra Türk Respublikası]] 1986 * [[Dosye:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''[[Pekin]]''' [[Kitay Halk Respublikası]] 1990 * [[Dosye:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Hartum]]''' [[Sudan]] 1992 * [[Dosye:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Bişkek]]''' [[Kırgızstan]] 1992 * [[Dosye:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Budapeşt]]''' [[Vengriya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Sofiya]]''' [[Bulgariya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Moskva]]''' [[Rusiya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Kiyev]]''' [[Ukraina]]1993 * [[Dosye:Flag of Cuba.svg|25px]] '''[[Havana]]''' [[Küba]] 1993 * [[Dosye:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Aşkabat]]''' [[Türkmenistan]] 1994 * [[Dosye:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Sarayevo]]''' [[Bosniya hem Herțegovina]] 1994 * [[Dosye:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuveyt]]''' [[Kuveyt]] 1994 * [[Dosye:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Tirana]]''' [[Albaniya]] 1995 * [[Dosye:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[Skopye]]''' [[Makedoniya]] 1995 * [[Dosye:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Tiflis]]''' [[Gruziya]]1996 * [[Dosye:Flag of Bashkortostan.svg|25px]] '''[[Ufa]]''' [[Başkiriya]] 1997 * [[Dosye:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Buxarest]]''' [[Romıniya]] 1998 * [[Dosye:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Hanoi]]''' [[Vyetnam]]1998 * [[Dosye:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Mogadişu]]''' [[Somali]] 2000 * [[Dosye:Flag of Chile.svg|25px]] '''[[Santiago]]''' [[Çili]] 2000 * [[Dosye:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Manama]]''' [[Bahreyn]] 2000 * [[Dosye:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Astana]]''' [[Kazahstan]] 2001 * [[Dosye:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Kişinöv]]''' [[Respublika Moldova|Moldova]] 2001 * [[Dosye:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Duşanbe]]''' [[Tacikistan]] 2002 * [[Dosye:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Ulan Batur]]''' [[Mongoliya]] 2003 * [[Dosye:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Kabul]]''' [[Afganistan]] 2003 * [[Dosye:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Kahire]]''' [[Mısır]] 2004 * [[Dosye:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Taşkent]]''' [[Özbekistan]] 2004 * [[Dosye:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[Kinşasa]]''' [[Kongo Demokratik Respublikası]] 2005 * [[Dosye:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Priştina]]''' [[Kosovo]] 2005 * [[Dosye:Flag of Tatarstan.svg|25px]] '''[[Kazan]]''' [[Tatarstan]] 2005 * [[Dosye:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Sana]]''' [[Yemen]] 2006 * [[Dosye:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Addis Ababa]]''' [[Efiopiya]] 2006 * [[Dosye:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Minsk]]''' [[Biyaz Rusiya]] 2007 * [[Dosye:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Zagreb]]''' [[Horvatiya]] 2008 <references/> hakkında yazıdır. {{Evropa Baş Kasabalar Listası}} {{Aziya Baş Kasabalar Listası}} {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Baş kasabalar]] 1wl1ate58j4m13oaoj5ff1pb87d94qd 75610 75609 2026-09-13T06:37:24Z ~2026-49455-94 17068 75610 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |resmi_ad = Ankara |Dosye= |bayrak = Flag of Turkey.svg |arma = |harita = Ankara location districts.svg |Devlet = [[Türkiye]] |toprak = 30.715 km² |nüfus = 4,395,888 |yoğunluk = |yükseklik = 938 m |prezident = Melih Gökçek |araba_kodu =06 |telefon_kodu = 0312 |işsizlik =% 12,1 |vakit_bölgesi =DAZD (UTC+2) |web =[http://www.ankara.bel.tr www.ankara.bel.tr] }} = Ankara = '''Ankara''', Türkiye'nin başkenti ve Ankara ilinin merkezidir. İç Anadolu Bölgesi'nin kuzeybatı kesiminde yer alan şehir, Türkiye'nin siyasi, idari ve diplomatik merkezidir. Şehir, tarih boyunca Anadolu'nun önemli yerleşimlerinden biri olmuş; Frigler, Galatlar, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde farklı siyasi ve kültürel etkiler altında kalmıştır. Ankara, 13 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin başkenti ilan edilmiştir. Cumhuriyet'in ilanından sonra şehir hızlı bir şekilde büyümüş ve modern bir başkent olarak yeniden planlanmıştır. == Etimoloji == Ankara'nın antik çağdaki adı çeşitli kaynaklarda '''Ankyra''', '''Ancyra''' ve '''Angora''' biçimlerinde geçmektedir. Şehrin adının kökeni konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Antik dönem kaynaklarında Ankyra adı özellikle Roma döneminde kullanılmıştır. Osmanlı döneminde şehir için Ankara adının yanı sıra Angora adı da kullanılmıştır. Ankara keçisi ve bu keçiden elde edilen tiftik, şehrin Avrupa'da Angora adıyla tanınmasına neden olmuştur. == Tarihçe == === İlk Çağ === Ankara ve çevresindeki yerleşimlerin tarihi tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölge, Orta Anadolu'da gelişen çeşitli uygarlıkların etki alanında bulunmuştur. Hitit döneminde Ankara ve çevresi, Orta Anadolu'daki yerleşim ve ulaşım ağının bir parçasıydı. Hititlerin ardından bölgede Friglerin hâkimiyeti görülmüştür. Frigler döneminde Ankara, önemli yerleşim merkezlerinden biri hâline geldi. Kentin antik dönem tarihindeki konumu, Anadolu'nun iç kesimleri ile batı ve kuzey bölgeleri arasındaki ulaşım bağlantılarıyla ilişkilidir. MÖ 3. yüzyılda Galatlar Anadolu'ya yerleşti. Ankara, Galat topluluklarından Tektosagların önemli merkezlerinden biri oldu. === Roma dönemi === Ankara, MÖ 25 yılında Roma İmparatorluğu'nun hâkimiyetine girdi. Roma yönetimi döneminde şehir, Galatya eyaletinin önemli merkezlerinden biri oldu. Roma döneminde Ankara'nın askerî, idari ve ticari önemi arttı. Kent, Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'daki ulaşım ağı üzerinde yer alıyordu. Bu dönemde çeşitli kamu yapıları inşa edildi. Günümüzde Ankara'da bulunan '''Augustus Tapınağı''' ve '''Roma Hamamı''' Roma döneminden kalan başlıca yapılardandır. Roma İmparatorluğu'nun MS 395 yılında ikiye ayrılmasının ardından Ankara, Doğu Roma İmparatorluğu'nun sınırları içerisinde kaldı. === Bizans dönemi === Bizans döneminde Ankara, Anadolu'nun iç kesimlerindeki önemli yerleşimlerden biri olmayı sürdürdü. Şehrin savunmasında Ankara Kalesi önemli bir konuma sahipti. Kent, Bizans döneminde çeşitli askerî saldırılara ve siyasi mücadelelere maruz kaldı. Anadolu'daki siyasi dengelerin değişmesiyle birlikte Türklerin bölgedeki hâkimiyeti giderek güçlendi. === Selçuklu dönemi === 1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'daki Türk yerleşimleri hız kazandı. Ankara, 11. yüzyılın sonlarından itibaren Türk siyasi güçlerinin hâkimiyet alanına girdi. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde şehir, Anadolu'nun iç kesimlerindeki önemli yerleşimlerden biri oldu. Selçuklu döneminde şehirde Türk-İslam mimarisinin ve kültürünün etkisi görülmeye başladı. === Osmanlı dönemi === Ankara, 14. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti'nin hâkimiyetine girdi. Osmanlı döneminde şehir, Anadolu'nun önemli ticaret merkezlerinden biri olarak gelişti. Ankara'nın ekonomisinde '''tiftik''' önemli bir yere sahipti. Ankara keçisinden elde edilen tiftikten üretilen kumaş ve tekstil ürünleri, Osmanlı döneminde şehir ekonomisinin temel ticari unsurlarından biri oldu. Şehirde hanlar, bedestenler, camiler ve diğer ticari yapılar inşa edildi. Ankara'nın tarihî merkezinde bulunan bazı yapılar Osmanlı döneminden günümüze ulaşmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde Ankara, Anadolu'nun önemli idari merkezlerinden biri olmasına rağmen İstanbul gibi büyük şehirlerin nüfus ve ekonomik büyüklüğünün gerisindeydi. == Millî Mücadele dönemi == Ankara'nın Türkiye tarihindeki konumu, '''Türk Kurtuluş Savaşı''' sırasında önemli ölçüde değişti. Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki Heyet-i Temsiliye, 27 Aralık 1919 tarihinde Ankara'ya geldi. Ankara'nın Anadolu'nun merkezinde bulunması, ulaşım bağlantıları ve güvenli konumu, şehrin Millî Mücadele'nin yönetim merkezi olarak kullanılmasında etkili oldu. 23 Nisan 1920 tarihinde '''Türkiye Büyük Millet Meclisi''' Ankara'da açıldı. Ankara böylece Millî Mücadele'nin siyasi merkezi hâline geldi. Kurtuluş Savaşı'nın siyasi ve askerî yönetiminin önemli bir bölümü Ankara'dan yürütüldü. == Başkent oluşu == Ankara, '''13 Ekim 1923''' tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin başkenti ilan edildi. Başkent seçilmesinde Ankara'nın Anadolu'nun merkezine yakın konumu, ulaşım bağlantıları ve Millî Mücadele döneminde siyasi merkez hâline gelmesi etkili oldu. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle Ankara, Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olarak yeni devletin yönetim merkezi hâline geldi. == Cumhuriyet dönemi == Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ankara'nın nüfusu ve fiziksel sınırları hızla genişledi. Yeni başkentin ihtiyaçlarına uygun olarak kamu binaları, eğitim kurumları, ulaşım altyapısı ve yeni yerleşim bölgeleri oluşturuldu. Şehrin planlanması amacıyla yabancı şehir plancıları ve mimarlardan yararlanıldı. Alman şehir plancısı '''Hermann Jansen''' tarafından hazırlanan Ankara İmar Planı, Cumhuriyet döneminin erken şehircilik çalışmalarında önemli bir yere sahip oldu. Eski Ankara'nın merkezi olan Ulus çevresi tarihî ve ticari önemini korurken, Kızılay ve çevresi yeni Ankara'nın önemli merkezlerinden biri hâline geldi. # yüzyılın ikinci yarısında Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden Ankara'ya yönelik göç arttı. Nüfus artışı sonucunda şehir çevresinde yeni yerleşim alanları ortaya çıktı ve Ankara'nın kentsel alanı genişledi. == Coğrafya == Ankara, İç Anadolu Bölgesi'nde yer almaktadır. Şehrin çevresinde geniş plato ve ova alanları bulunmaktadır. Ankara'nın doğal bitki örtüsü genel olarak karasal iklim koşullarının etkisi altındadır. Kentte karasal iklim görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçebilir. İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde yağış miktarı yaz aylarına göre daha yüksektir. == Ekonomi == Ankara'nın ekonomisinde kamu sektörü önemli bir yere sahiptir. Başkent olması nedeniyle Türkiye'nin bakanlıkları, kamu kurumları ve diplomatik temsilciliklerinin önemli bir bölümü şehirde bulunmaktadır. Bunun yanında savunma sanayisi, makine ve imalat sanayisi, eğitim, sağlık, ticaret ve hizmet sektörleri Ankara ekonomisinin diğer önemli alanlarıdır. Şehirde çok sayıda üniversite ve araştırma kurumu bulunması nedeniyle Ankara, Türkiye'nin önemli eğitim ve bilim merkezlerinden biri olarak da öne çıkmaktadır. == Kültür ve turizm == Ankara, tarihî ve kültürel açıdan farklı dönemlere ait yapılara ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin başlıca tarihî ve kültürel yapıları arasında şunlar bulunmaktadır: * Ankara Kalesi * Anadolu Medeniyetleri Müzesi * Augustus Tapınağı * Roma Hamamı * Hacı Bayram Camii * I. Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası * II. Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası * Anıtkabir * Ankara Etnografya Müzesi * Cumhuriyet dönemi tarihî yapıları === Ankara Kalesi === Ankara Kalesi, şehrin tarihî merkezinde yer alan önemli savunma yapılarından biridir. Kalenin farklı dönemlerde onarıldığı ve çeşitli uygarlıklar tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Kale çevresindeki tarihî Ankara evleri, dar sokaklar ve geleneksel yapılar, eski Ankara'nın şehir dokusunun önemli bölümünü oluşturmaktadır. === Anıtkabir === '''Anıtkabir''', Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün anıt mezarıdır. Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Anıttepe'de yer almaktadır. Anıtkabir'in inşasına 1944 yılında başlanmış ve yapı 1953 yılında tamamlanmıştır. Anıt, Ankara'nın en önemli simgelerinden biri olarak kabul edilmektedir. == Ulaşım == Ankara, Türkiye'nin önemli kara, demir ve hava ulaşım merkezlerinden biridir. Şehir, Türkiye'nin farklı bölgelerine bağlanan karayolları ve demiryolları üzerinde bulunmaktadır. Ankara Garı, demiryolu ulaşımında önemli bir merkezdir. Yüksek Hızlı Tren hatlarının geliştirilmesiyle Ankara'nın İstanbul, Konya, Eskişehir ve diğer bazı şehirlerle demiryolu bağlantıları güçlendirilmiştir. Ankara Esenboğa Havalimanı, şehrin uluslararası ve iç hat hava ulaşımını sağlamaktadır. Şehir içi ulaşımda otobüs, metro, Ankaray, banliyö treni ve diğer toplu taşıma sistemleri kullanılmaktadır. == Yönetim == Ankara, Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olması nedeniyle merkezi yönetim kurumlarının önemli bölümüne ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve çok sayıda kamu kurumu Ankara'da bulunmaktadır. Ankara ili idari olarak çok sayıda ilçeden oluşmaktadır. Kent merkezindeki yerleşim alanları başta Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Altındağ ve Etimesgut olmak üzere çeşitli ilçelere yayılmıştır. == Ankara'nın önemi == Ankara, Türkiye'nin siyasi ve idari merkezi olmasının yanı sıra eğitim, bilim, kültür, sağlık, sanayi ve ulaşım alanlarında da önemli bir şehirdir. Tarih boyunca farklı uygarlıkların yönetiminde kalan Ankara, antik dönemden Cumhuriyet dönemine kadar farklı kültürel ve mimari mirasları bünyesinde barındırmaktadır. 1923 yılında başkent olması, şehrin modern tarihindeki en önemli dönüm noktasıdır. Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen şehircilik çalışmaları sonucunda Ankara, küçük bir Anadolu yerleşiminden Türkiye'nin en büyük şehirlerinden biri ve modern bir başkent hâline gelmiştir. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/ Vozol] '''Ankara''' ([[Türk dili|Türk]]: ''Ankara'') — [[Türkiye]]nin baş [[Kasaba|kasabas]]ı. * Klimat: Karasal * Araba kodu: 06 * İşşizlik: % 12,1 * [[Kasaba]] nüfusu: % 88 * [[Küü]] nüfusu: % 12 == Ankara Kasabaları == * [[Akyurt]] * [[Altındaa]] * [[Ayaş]] * [[Bala]] * [[Beypazarı]] * [[Çamlıdere]] * [[Çankaya]] * [[Çubuk]] * [[Elmadaa]] * [[Etimesgut]] * [[Evren]] * [[Gölbaşı]] * [[Güdül]] * [[Haymana]] * [[Kalecik]] * [[Kazan]] * [[Keçiören]] * [[Kızılcahamam]] * [[Mamak]] * [[Nallıhan]] * [[Polatlı]] * [[Sincan]] * [[Şereflikoçhisar]] * [[Yenimahalle]] == Görülecek yerler == * Gençlik Parkı * Altınpark * Atatürk Orman Çiftlii * Abdi İpekçi Parkı * Güvenpark * Kurtuluş Parkı * Seemenler Prkı * Botanik Parkı * Kuulu Park * Harikalar Diyarı * Göksu Parkı * Eski Türkiye Millet Meclisi Müzeleri * Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi * Anıtkabir * Atatürk Evi * Atatürk Orman Çiftlii Hayvanat Bahçesi * Anadolu Medeniyetleri Müzesi * Etnoorafya Müzesi * Kurtuluş Savaşı Müzesi * Cumhuriyet Müzesi * Ankara Kalesi * Roma Hamamı * Augustus Tapınağı * Julian Sütunu * Akköprü * Atakule * Kocatepe Camisi * Armada * Maltepe Camisi * Barış Heykeli == Üniversitetler == * Ankara Üniversitet * Gazi Üniversitet * Hacettepe Üniversitet * Orta Douu Üniversitet * Atılım Üniversitet * Bilkent Üniversitet * Çankaya Üniversitet * TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitet * Ufuk Üniversitet == Kommuna Prezidentler Listası == {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Sıra !! Kommuna Prezident !! İstoriya !! Sıra !! Kommuna Prezident !! İstoriya |- | 1 || Kütükçü Ali Bey || - || 2 || Vehbi Demirel || - |- | 3|| Mehmet Ali Bey ||- || 4 || Ali Haydar Yuluu || 1921-1926 |- | 5|| Asaf Bey ||1926-1928 || 6 || Nevzat Tandoğan || 1929-1946 |- | 7 || Osman Sabri Adal || 1946-1946 || 8 || İzzettin Çaapar || 1946-1948 |- | 9|| Ragıp Tüzün || 1948-1950 || 10 || Fuat Börekçi || 1950-1951 |- | 11|| Atıf Benderlioolu || 1951-1954 || 12 || Kemal Aygün || 1954-1955 |- | 13 || Orhan Eren || 1955-1958 || 14 || Dilaver Argün || 1958-1960 |- | 15|| İrfan Baştuu || 1960-1960 || 16 || İhsan Olgun || 1960-1961 |- | 17|| M. Nuri Teoman || 1961-1962 || 18 || Enver Kuray || 1963-1968 |- | 19|| Halil Sezai Erkut || 1969-1973 || 20 || Ekrem C. Barlas || 1973-1977 |- | 21|| Vedat Dalokay || 1977-1980 || 22 || Ali Dinçer || 1980-1984 |- | 23|| Süleyman Önder || 1984-1989 || 24 || Mehmet Altınsoy || 1989-1989 |- | 25|| Murat Karayalçın || 1989-1993 || 26 || Vedat Aydın || 1993-1994 |- | 27|| Melih Gökçek |} == Kardaş Kasabalar == * [[Dosye:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Seul]]''' [[Üülen Koreya]] 1971 * [[Dosye:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[İslamabad]]''' [[Pakistan]] 1982 * [[Dosye:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Kuala Lumpur]]''' [[Malayziya]] 1984 * [[Dosye:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] '''[[Dipkarpaz]]''' [[Poyraz Kipra Türk Respublikası]] 1986 * [[Dosye:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''[[Pekin]]''' [[Kitay Halk Respublikası]] 1990 * [[Dosye:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Hartum]]''' [[Sudan]] 1992 * [[Dosye:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Bişkek]]''' [[Kırgızstan]] 1992 * [[Dosye:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Budapeşt]]''' [[Vengriya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Sofiya]]''' [[Bulgariya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Moskva]]''' [[Rusiya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Kiyev]]''' [[Ukraina]]1993 * [[Dosye:Flag of Cuba.svg|25px]] '''[[Havana]]''' [[Küba]] 1993 * [[Dosye:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Aşkabat]]''' [[Türkmenistan]] 1994 * [[Dosye:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Sarayevo]]''' [[Bosniya hem Herțegovina]] 1994 * [[Dosye:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuveyt]]''' [[Kuveyt]] 1994 * [[Dosye:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Tirana]]''' [[Albaniya]] 1995 * [[Dosye:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[Skopye]]''' [[Makedoniya]] 1995 * [[Dosye:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Tiflis]]''' [[Gruziya]]1996 * [[Dosye:Flag of Bashkortostan.svg|25px]] '''[[Ufa]]''' [[Başkiriya]] 1997 * [[Dosye:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Buxarest]]''' [[Romıniya]] 1998 * [[Dosye:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Hanoi]]''' [[Vyetnam]]1998 * [[Dosye:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Mogadişu]]''' [[Somali]] 2000 * [[Dosye:Flag of Chile.svg|25px]] '''[[Santiago]]''' [[Çili]] 2000 * [[Dosye:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Manama]]''' [[Bahreyn]] 2000 * [[Dosye:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Astana]]''' [[Kazahstan]] 2001 * [[Dosye:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Kişinöv]]''' [[Respublika Moldova|Moldova]] 2001 * [[Dosye:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Duşanbe]]''' [[Tacikistan]] 2002 * [[Dosye:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Ulan Batur]]''' [[Mongoliya]] 2003 * [[Dosye:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Kabul]]''' [[Afganistan]] 2003 * [[Dosye:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Kahire]]''' [[Mısır]] 2004 * [[Dosye:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Taşkent]]''' [[Özbekistan]] 2004 * [[Dosye:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[Kinşasa]]''' [[Kongo Demokratik Respublikası]] 2005 * [[Dosye:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Priştina]]''' [[Kosovo]] 2005 * [[Dosye:Flag of Tatarstan.svg|25px]] '''[[Kazan]]''' [[Tatarstan]] 2005 * [[Dosye:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Sana]]''' [[Yemen]] 2006 * [[Dosye:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Addis Ababa]]''' [[Efiopiya]] 2006 * [[Dosye:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Minsk]]''' [[Biyaz Rusiya]] 2007 * [[Dosye:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Zagreb]]''' [[Horvatiya]] 2008 <references/> hakkında yazıdır. {{Evropa Baş Kasabalar Listası}} {{Aziya Baş Kasabalar Listası}} {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Baş kasabalar]] 5a0tnvlrfpoto4cakzy9kheljtvr62i 0 440 75607 75034 2026-09-13T06:13:18Z ~2026-49455-94 17068 75607 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |Dosye=Hagia Irene2.jpg |bayrak = |arma = |harita=Istanbul location districts.svg |Devlet = [[Türkiye]] |toprak= |nüfus = 15.655,924 <small> (Aralık 2023) <small> |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = Ekrem İmamoğlu |araba_kodu = 34XXX |telefon_kodu =212 (Avrupa Yakasï) <br> 216 (Anadolu Yakasï) |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = }} [[Dosye:Kuleli Military School.jpg|thumb|right|250px|Kuleli Askeri Lisesi, İstanbul]] '''İstanbul''' — [[Türkiyä]]nin en büük kasabası. İstanbul, Türkiye'nin en büyük ve en önemli şehirlerinden biri olmasının yanı sıra, dünyanın en dikkat çekici metropollerinden biridir. Avrupa ve Asya kıtalarını birbirine bağlayan konumu, İstanbul'u tarih boyunca önemli bir ticaret, ulaşım, kültür ve yönetim merkezi haline getirmiştir. Şehrin en karakteristik özelliği İstanbul Boğazı'dır. Boğaz, kenti Avrupa Yakası ve Anadolu Yakası olmak üzere iki ana bölüme ayırırken aynı zamanda iki kıtayı birbirine bağlayan doğal bir geçiş noktası oluşturur. Bu benzersiz coğrafi yapı İstanbul'un tarihini, şehirleşmesini, ekonomisini ve günlük yaşamını doğrudan etkilemiştir. İstanbul'u diğer büyük şehirlerden ayıran en önemli özelliklerden biri de geçmiş ile modern hayatın aynı şehir içerisinde iç içe yaşamasıdır. Tarihi camiler, saraylar, kiliseler, sinagoglar, surlar ve eski çarşıların yanında modern alışveriş merkezleri, gökdelenler, üniversiteler, teknoloji şirketleri ve çağdaş sanat merkezleri bulunur. İstanbul'un Tarihi İstanbul'un geçmişi binlerce yıl öncesine kadar uzanır. Şehrin tarihi boyunca farklı uygarlıklar burada yaşamış ve kendi kültürel izlerini bırakmıştır. Antik çağlarda Byzantion adıyla bilinen İstanbul, stratejik konumu sayesinde kısa sürede önemli bir yerleşim ve ticaret merkezi haline gelmiştir. Karadeniz ile Marmara Denizi arasındaki geçiş noktasında bulunması, şehre ekonomik ve askerî açıdan büyük avantaj sağlamıştır. Roma İmparatorluğu döneminde İstanbul'un önemi daha da arttı. İmparator Konstantin tarafından şehir yeniden düzenlendi ve 330 yılında Roma İmparatorluğu'nun yeni başkenti haline getirildi. Şehir daha sonraki dönemlerde Konstantinopolis adıyla Doğu Roma İmparatorluğu'nun merkezi oldu. Bizans döneminde İstanbul önemli bir siyasi, dini ve kültürel merkez olarak gelişti. Şehirde büyük saraylar, kiliseler, surlar, meydanlar ve su yapıları inşa edildi. Günümüzde İstanbul'un simgelerinden biri olan Ayasofya da bu dönemin en önemli eserlerinden biridir. İstanbul'un Fethi 29 Mayıs 1453, İstanbul tarihinde en önemli dönüm noktalarından biridir. Fatih Sultan Mehmet'in gerçekleştirdiği fetih sonucunda şehir Osmanlı Devleti'nin yönetimine geçti. İstanbul kısa süre içerisinde Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti haline getirildi. Fetih sonrasında şehirde büyük bir imar çalışması başladı. Yeni camiler, medreseler, külliyeler, hanlar, hamamlar, çarşılar ve saraylar inşa edildi. Farklı toplulukların şehirde yaşamaya devam etmesiyle İstanbul çok kültürlü yapısını korudu. Osmanlı döneminde İstanbul yalnızca devletin siyasi merkezi değildi. Aynı zamanda sanat, mimari, ticaret, eğitim ve dini hayat açısından da imparatorluğun en önemli şehirlerinden biri haline geldi. Cumhuriyet Döneminde İstanbul Türkiye Cumhuriyeti'nin 1923 yılında kurulmasının ardından Ankara ülkenin başkenti oldu. İstanbul ise başkentlik özelliğini kaybetmesine rağmen ekonomik ve kültürel önemini korudu. Özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren İstanbul'un nüfusu hızla arttı. Anadolu'nun farklı bölgelerinden İstanbul'a gerçekleşen göçler şehrin nüfus yapısını ve şehirleşme biçimini büyük ölçüde değiştirdi. Yeni mahalleler, yollar, fabrikalar, iş merkezleri ve konut alanları oluşturuldu. İstanbul zaman içerisinde geleneksel tarihi şehir yapısından büyük bir metropol görünümüne doğru gelişti. İstanbul'un Coğrafi Konumu İstanbul, Türkiye'nin kuzeybatısında yer alır. Şehrin bir bölümü Avrupa kıtasında, diğer bölümü ise Asya kıtasındadır. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Marmara Denizi bulunur. İstanbul Boğazı ise Avrupa ve Asya yakalarını birbirinden ayırır. Şehrin tarihi merkezi Haliç, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı çevresinde gelişmiştir. Bu coğrafi yapı İstanbul'a tarih boyunca önemli avantajlar sağlamıştır. Karadeniz ile Akdeniz arasındaki deniz ulaşımında önemli bir geçiş noktası olması, şehrin ticari önemini artırmıştır. Aynı zamanda Avrupa ile Asya arasındaki kara ve deniz ulaşımının kesiştiği bir noktada bulunması, İstanbul'un uluslararası ulaşım açısından önemini günümüzde de devam ettirmektedir. İstanbul Boğazı İstanbul Boğazı, şehrin en önemli doğal simgesidir. Boğaz boyunca tarihi saraylar, yalılar, camiler, köşkler, parklar, restoranlar ve yerleşim alanları bulunmaktadır. Ortaköy, Bebek, Arnavutköy, Emirgan, Çengelköy, Anadolu Hisarı ve Kuzguncuk gibi bölgeler Boğaz'ın farklı karakterlerini gösteren önemli semtlerdir. Boğaz'da gün boyunca vapurlar, şehir hatları tekneleri, özel tekneler ve uluslararası deniz taşımacılığı yapan gemiler hareket eder. Özellikle vapur yolculuğu İstanbul günlük yaşamının en karakteristik deneyimlerinden biridir. Avrupa Yakası'ndan Anadolu Yakası'na veya Anadolu Yakası'ndan Avrupa Yakası'na geçerken şehrin tarihi yapıları ve silueti deniz üzerinden izlenebilir. İstanbul'un İlçeleri İstanbul çok geniş bir şehir olduğu için ilçeleri birbirinden oldukça farklı özelliklere sahiptir. Avrupa Yakası Avrupa Yakası'nda Fatih, Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Sarıyer, Bakırköy, Zeytinburnu, Eyüpsultan, Kağıthane, Başakşehir, Esenyurt, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Küçükçekmece, Avcılar, Bahçelievler ve Arnavutköy gibi birçok ilçe bulunur. Fatih, İstanbul'un tarihi merkezlerinden biridir. Sultanahmet, Ayasofya, Topkapı Sarayı, Kapalıçarşı ve Süleymaniye gibi önemli tarihi noktalar bu bölgede veya yakın çevresinde bulunur. Beyoğlu, kültür, sanat, eğlence ve şehir yaşamıyla öne çıkar. İstiklal Caddesi, Galata ve çevresi İstanbul'un en hareketli bölgeleri arasındadır. Beşiktaş, merkezi konumu, üniversiteleri, çarşısı, sahili ve yoğun sosyal yaşamıyla dikkat çeker. Sarıyer ise Boğaz kıyıları, ormanları ve daha sakin yerleşim bölgeleriyle İstanbul'un farklı yüzlerinden birini temsil eder. Anadolu Yakası Anadolu Yakası'nda Kadıköy, Üsküdar, Beykoz, Ümraniye, Ataşehir, Maltepe, Kartal, Pendik, Tuzla, Çekmeköy ve Sancaktepe gibi ilçeler bulunur. Kadıköy, kültür-sanat etkinlikleri, restoranları, kafeleri, çarşıları ve genç nüfusuyla İstanbul'un en hareketli bölgelerinden biridir. Üsküdar, tarihi camileri, sahili ve Boğaz manzarasıyla öne çıkar. Beykoz, doğal alanları ve Boğaz'ın kuzey kesimlerindeki yerleşimleriyle İstanbul'un daha sakin bölgelerinden biridir. Ataşehir ise modern iş merkezleri ve yeni yapılaşmasıyla özellikle finans ve ticaret açısından dikkat çeken bölgeler arasındadır. İstanbul'da Gezilecek Tarihi Yerler 6 İstanbul'da çok sayıda tarihi yapı ve kültürel mekan bulunur. Ayasofya Ayasofya, İstanbul'un en önemli tarihi yapılarından biridir. Yüzyıllar boyunca farklı dini ve siyasi dönemlere tanıklık eden yapı, İstanbul'un dünya çapındaki simgelerinden biri haline gelmiştir. Sultanahmet Camii Sultanahmet Camii, İstanbul'un tarihi yarımadasındaki en önemli Osmanlı eserlerinden biridir. İç dekorasyonunda kullanılan çiniler ve büyük kubbesiyle dikkat çeker. Topkapı Sarayı Topkapı Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu'nun uzun dönemler boyunca yönetim merkezlerinden biri olmuştur. Saray kompleksi içerisinde farklı avlular, yapılar, koleksiyonlar ve tarihi bölümler bulunur. Yerebatan Sarnıcı Yerebatan Sarnıcı, İstanbul'un yeraltındaki en etkileyici tarihi yapılarından biridir. Büyük sütunları ve atmosferik yapısıyla ziyaretçilerin ilgisini çeker. Galata Kulesi Galata Kulesi, İstanbul'un en tanınmış simgelerinden biridir. Özellikle çevresindeki tarihi Galata bölgesiyle birlikte şehrin kültürel kimliğinde önemli bir yere sahiptir. Dolmabahçe Sarayı Boğaz kıyısındaki Dolmabahçe Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönem mimarisini yansıtan önemli yapılardan biridir. Avrupa mimari anlayışının Osmanlı saray kültürüyle birleştiği dikkat çekici örneklerden biridir. İstanbul'un Kültür ve Sanat Hayatı İstanbul, Türkiye'nin kültür ve sanat açısından en hareketli şehirlerinden biridir. Yıl boyunca şehirde tiyatrolar, konserler, sergiler, festivaller, film gösterimleri, sanat etkinlikleri ve çeşitli kültürel organizasyonlar düzenlenir. Beyoğlu, Karaköy, Kadıköy, Beşiktaş ve tarihi yarımada çevresi kültür ve sanat etkinliklerinin yoğunlaştığı bölgeler arasında yer alır. İstanbul aynı zamanda çok sayıda üniversiteye, müzeye, sanat galerisine, kütüphaneye ve kültür merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Bu nedenle şehir yalnızca turistlerin ziyaret ettiği tarihi bir merkez değil, aynı zamanda sürekli üreten ve değişen canlı bir kültür ortamıdır. İstanbul Mutfağı 8 İstanbul mutfağı, Türkiye'nin farklı bölgelerinden gelen insanların oluşturduğu zengin kültürel yapıdan etkilenmiştir. Şehirde geleneksel Türk yemeklerinden Osmanlı saray mutfağına, sokak lezzetlerinden modern restoranlara kadar oldukça geniş bir yemek kültürü bulunur. İstanbul denildiğinde akla gelen lezzetler arasında simit, balık ekmek, döner, kumpir, Türk kahvesi, lokum, baklava, kebap ve çeşitli mezeler bulunur. Eminönü, Karaköy, Kadıköy, Beşiktaş, Ortaköy ve Beyoğlu gibi bölgelerde farklı yemek kültürlerini deneyimlemek mümkündür. İstanbul'da Ulaşım İstanbul'un nüfusu ve geniş yüzölçümü nedeniyle ulaşım şehrin günlük hayatında büyük önem taşır. Şehir içerisinde metro, metrobüs, tramvay, Marmaray, otobüs, vapur, deniz otobüsü, minibüs ve taksi gibi farklı ulaşım seçenekleri bulunmaktadır. İstanbul'un iki kıta üzerinde bulunması nedeniyle deniz ulaşımı da oldukça önemlidir. Vapurla yapılan yolculuklar hem günlük ulaşımın bir parçasıdır hem de İstanbul'un manzarasını deniz üzerinden görme fırsatı sunar. Marmaray ise Avrupa ve Asya yakalarını demiryolu üzerinden birbirine bağlayan önemli ulaşım sistemlerinden biridir. İstanbul'un İklimi İstanbul'da farklı hava sistemlerinin etkisi nedeniyle yıl boyunca değişken hava koşulları görülebilir. Yaz aylarında sıcak ve nemli günler yaşanabilir. Kış aylarında ise yağışlı ve soğuk hava dönemleri görülebilir. Karadeniz'in etkisi özellikle şehrin kuzey kesimlerinde daha belirgin olabilir. Marmara Denizi ise kıyı bölgelerinde hava koşullarının şekillenmesinde önemli rol oynar. İstanbul'da ilkbahar ve sonbahar dönemleri genellikle şehir gezileri açısından daha ılıman koşullar sunar. İstanbul'un Ekonomik Önemi İstanbul, Türkiye'nin ekonomik açıdan en önemli merkezidir. Finans, bankacılık, ticaret, turizm, lojistik, teknoloji, e-ticaret, hizmet sektörü, eğitim, sağlık ve gayrimenkul gibi çok sayıda sektör şehir ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. İstanbul'da çok sayıda ulusal ve uluslararası şirketin merkezi veya bölgesel ofisi bulunmaktadır. Şehrin Avrupa ile Asya arasındaki konumu, uluslararası ticaret açısından da önemli avantaj sağlar. İstanbul Havalimanı, Sabiha Gökçen Havalimanı, limanlar, otoyollar, demiryolları ve deniz ulaşımı şehrin Türkiye'nin önemli ulaşım merkezlerinden biri olmasını sağlar. İstanbul'da Turizm İstanbul'un turizm potansiyeli yalnızca tarihi yapılardan oluşmaz. Şehirde kültür turizminin yanında: Gastronomi turizmi Alışveriş turizmi Sağlık turizmi Kongre turizmi Deniz turizmi Sanat ve etkinlik turizmi İnanç turizmi Şehir turizmi gibi farklı turizm türleri gelişmiştir. Yabancı ziyaretçiler açısından İstanbul'un en büyük avantajlarından biri, kısa bir şehir gezisi içerisinde çok farklı deneyimlerin yaşanabilmesidir. Bir gün içerisinde tarihi yarımadayı gezmek, Boğaz'da vapur yolculuğu yapmak, Galata ve Beyoğlu'nu keşfetmek ve Anadolu Yakası'nda Kadıköy veya Üsküdar'ı ziyaret etmek mümkündür. İstanbul'un Doğal Güzellikleri İstanbul denildiğinde yoğun yapılaşma akla gelse de şehirde çok sayıda doğal alan bulunmaktadır. Belgrad Ormanı, Atatürk Kent Ormanı, Polonezköy, Şile, Ağva, Riva ve Beykoz çevresi doğayla iç içe zaman geçirmek isteyenlerin tercih ettiği bölgeler arasındadır. İstanbul'un Adalar bölgesi de şehrin farklı atmosferlerinden birini sunar. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada özellikle deniz manzaraları, tarihi köşkleri ve sakin sokaklarıyla dikkat çeker. İstanbul'un En Önemli Özelliği İstanbul'u özel yapan tek bir özellikten bahsetmek zordur. Şehrin asıl değeri, tarih, coğrafya, kültür, ekonomi ve günlük yaşamın aynı yerde birleşmesinden kaynaklanır. İstanbul'da Roma ve Bizans dönemlerinden kalan eserlerle Osmanlı mimarisini, tarihi mahallelerle modern iş merkezlerini, geleneksel çarşılarla çağdaş alışveriş merkezlerini ve sakin Boğaz semtleriyle yoğun şehir hayatını aynı anda görmek mümkündür. Bu nedenle İstanbul yalnızca gezilecek bir şehir değil, farklı dönemleri ve kültürleri bir arada deneyimleyebileceğiniz yaşayan bir metropoldür. Boğaz'ın iki yakasına yayılan İstanbul; binlerce yıllık geçmişi, tarihi eserleri, farklı kültürleri, güçlü ekonomisi, zengin mutfağı ve hareketli şehir yaşamıyla Türkiye'nin en karakteristik şehirlerinden biri olmaya devam etmektedir. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/ Vozol] == Görüntülär == <center><gallery> Dosya:Dolmabahçe Palace 2007.jpg|[[Dolmabahçe Sarayı]] Dosya:Aya sofya.jpg|[[Ayasofya Müzesi|Ayasofya Cami]]<nowiki/>i Dosya:Galata tower istanbul.jpg|[[Galata Kulesi]] Dosya:KariyeCamii-Aussenansicht.jpg|[[Kariye Müzesi|Kariye Camii]] Dosya:Istamboul_-_Palais_Ciragan.jpg|[[Çırağan Sarayı]] Dosya:İstanbul 5503.jpg|[[Haydarpaşa Garı]] Dosya:İstanbul 4904.jpg|[[İstiklal Caddesi]] Dosya:İstanbul Üniversitesi.JPG |[[İstanbul Üniversitesi]] Dosya:Resim 101.jpg|[[Levent]] Dosya:Hippodrome Constantinople 2007 003.jpg|[[Sultanahmet Meydanı]]'ndaki dikilitaş </gallery></center> == İnsannar == {| |+ '''İstanbul'un geçmişteki insan sayısı''' |- | valign="top" align=right| {|class="wikitable" border="1" cellpadding="2" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |330||align="right"|40.000||- |- |400||align="right"|400.000||3,34 |- |530||align="right"|550.000||0,25 |- |545||align="right"|350.000||-2,97 |- |715||align="right"|300.000||-0,09 |- |950||align="right"|400.000||0,12 |- |1200||align="right"|150.000||-0,39 |- |1453||align="right"|36.000||-0,56 |} | valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1477||align="right"|14.803<ref>{{kitap belirt|son=Ortaylı|ilk=İlber|başlık=İstanbul'dan Sayfalar|sayfalar=s. 286|yayımcı=Alkım Yayınevi|yer=İstanbul|id=ISBN 9944-1-4801-6}}</ref>||-3,64 |- |1566||align="right"|600.000||4,25 |- |1817||align="right"|500.000||-0,07 |- |1860||align="right"|715.000||0,84 |- |1885||align="right"|873.570||0,80 |- |1890||align="right"|874.000||0,01 |- |1897||align="right"|1.059.000||2,78 |- |1901||align="right"|942.900||-2,86 |} |valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1914||align="right"|909.978||-0,27 |- |1927||align="right"|680.857||-2,21 |- |1935||align="right"|741.148||1,07 |- |1940||align="right"|793.949||1,39 |- |1945||align="right"|860.558||1,62 |- |1950||align="right"|983.041||2,70 |- |1955||align="right"|1.268.771||5,24 |- |1960||align="right"|1.466.535||2,94 |} | valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1965||align="right"|1.742.978||3,51 |- |1970||align="right"|2.132.407||4,12 |- |1975||align="right"|2.547.364||3,62 |- |1980||align="right"|2.772.708||1,71 |- |1985||align="right"|5.475.982||14,58 |- |1990||align="right"|6.629.431||3,90 |- |2000||align="right"|8.803.468||2,88 |- |2010||align="right"|13.120.596||4,90 |} |} == Dış baalantılar == <references/> * [http://www.ibb.gov.tr İstanbul Belediyesi] * [http://www.istanbul.gov.tr İstanbul Valiliği] {{Turkiye Kasabalar}} dvtedml5cqk32hb61x9fja6d2mj0fdb 75608 75607 2026-09-13T06:18:59Z ~2026-49455-94 17068 75608 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |Dosye=Hagia Irene2.jpg |bayrak = |arma = |harita=Istanbul location districts.svg |Devlet = [[Türkiye]] |toprak= |nüfus = 15.655,924 <small> (Aralık 2023) <small> |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = Ekrem İmamoğlu |araba_kodu = 34XXX |telefon_kodu =212 (Avrupa Yakasï) <br> 216 (Anadolu Yakasï) |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = }} [[Dosye:Kuleli Military School.jpg|thumb|right|250px|Kuleli Askeri Lisesi, İstanbul]] = İstanbul'un Tarihi = İstanbul, tarih boyunca Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan coğrafi konumu sayesinde siyasi, ekonomik, kültürel ve askerî açıdan büyük önem taşımış bir şehirdir. Boğaziçi'nin iki yakasında ve Marmara Denizi ile Karadeniz arasındaki stratejik geçiş üzerinde yer alan kent, farklı dönemlerde farklı devletlerin yönetim merkezi olmuş ve tarih boyunca çeşitli isimlerle anılmıştır. == İlk Çağ ve Byzantion Dönemi == İstanbul'un bulunduğu bölgedeki yerleşimlerin tarihi antik çağlara kadar uzanmaktadır. Kentin bilinen tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri, MÖ 7. yüzyılda Megaralı kolonistler tarafından Byzantion adıyla bir yerleşim kurulmasıdır. Boğazın geçiş noktalarından birinde bulunması, Byzantion'un kısa sürede bölgesel ticaret açısından önemli bir merkez hâline gelmesini sağladı. Kent, Karadeniz ile Ege ve Akdeniz arasındaki deniz ticaret yollarının kesişme noktasında bulunuyordu. Bu stratejik konumu nedeniyle Byzantion, çevredeki siyasi güçlerin ilgisini çekti ve zaman içerisinde farklı mücadelelere sahne oldu. == Roma İmparatorluğu Dönemi == İstanbul tarihinin en önemli değişimlerinden biri Roma İmparatoru I. Konstantin döneminde gerçekleşti. Konstantin, Byzantion'u yeniden düzenleyerek şehri Roma İmparatorluğu'nun önemli merkezlerinden biri hâline getirdi. MS 330 yılında kent, Roma İmparatorluğu'nun yeni başkenti olarak törenle açıldı. Yeni başkent başlangıçta Konstantinopolis olarak anıldı. Kentin konumu, Roma dünyasının doğu bölgelerine ulaşım açısından önemli avantajlar sağlıyordu. İmparatorluk yönetiminin burada yoğunlaşmasıyla birlikte şehirde büyük meydanlar, saraylar, kiliseler, kamu yapıları ve savunma sistemleri inşa edildi. Konstantinopolis zaman içerisinde Roma dünyasının en önemli şehirlerinden biri hâline geldi. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılında ikiye ayrılmasından sonra kent, Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti olarak varlığını sürdürdü. == Bizans İmparatorluğu == Konstantinopolis, modern tarih yazımında Bizans İmparatorluğu olarak adlandırılan Doğu Roma İmparatorluğu'nun siyasi ve kültürel merkezi oldu. Şehir, Orta Çağ boyunca Hristiyan dünyasının en önemli merkezlerinden biri olarak kabul edildi. İmparator I. Justinianus döneminde kent büyük bir imar faaliyetinin merkezine dönüştü. 532 yılında gerçekleşen Nika Ayaklanması sırasında birçok yapı zarar gördü. Ayaklanmanın ardından şehir yeniden düzenlendi ve Ayasofya'nın günümüzdeki ana yapısı 537 yılında tamamlandı. Konstantinopolis'in savunmasında kara surları önemli bir rol oynadı. Özellikle Theodosius Surları, kenti batıdan gelebilecek saldırılara karşı koruyan güçlü savunma sistemlerinden biriydi. Şehrin limanları ise Akdeniz, Karadeniz ve çevre bölgeler arasındaki ticarette önemli bir işlev gördü. 1204 yılında Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Konstantinopolis Haçlı orduları tarafından ele geçirildi. Şehir büyük ölçüde yağmalandı ve Latin İmparatorluğu kuruldu. Bizans yönetimi 1261 yılında şehri yeniden ele geçirdi. Ancak bu dönemden sonra Konstantinopolis'in siyasi ve ekonomik gücü önceki dönemlere kıyasla önemli ölçüde azaldı. == Osmanlıların İstanbul'u Fethi == # yüzyıla gelindiğinde Konstantinopolis, siyasi olarak zayıflamış Bizans İmparatorluğu'nun merkezinde bulunuyordu. Osmanlı Sultanı II. Mehmed, şehrin stratejik önemini dikkate alarak İstanbul'un fethi için kapsamlı bir hazırlık yaptı. Osmanlı ordusu 6 Nisan 1453 tarihinde şehri kuşattı. Kuşatma yaklaşık iki ay sürdü. 29 Mayıs 1453 tarihinde Osmanlı kuvvetlerinin şehre girmesiyle Konstantinopolis Osmanlı yönetimine geçti. Bizans İmparatorluğu da bu olayla birlikte sona erdi. Fetih, Avrupa ve Akdeniz tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirilir. II. Mehmed, fetih sonrasında şehri Osmanlı Devleti'nin başkenti yaptı ve İstanbul'un yeniden imarı için geniş kapsamlı çalışmalar başlattı. == Osmanlı İmparatorluğu Dönemi == Fetih sonrasında İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi ve idari merkezi hâline geldi. Şehirde camiler, medreseler, çarşılar, hanlar, hamamlar, saraylar ve çeşitli kamu yapıları inşa edildi. Fatih Sultan Mehmed döneminde Topkapı Sarayı'nın temelleri atıldı. Kentin nüfusunun artırılması amacıyla Anadolu ve Balkanlar başta olmak üzere imparatorluğun farklı bölgelerinden insanların İstanbul'a yerleştirilmesi teşvik edildi. İstanbul, Osmanlı döneminde yalnızca siyasi bir başkent değil, aynı zamanda önemli bir ticaret ve kültür merkeziydi. Kapalıçarşı, Mısır Çarşısı, limanlar ve çeşitli hanlar şehir ekonomisinin gelişmesinde etkili oldu. # yüzyılda İstanbul, Kanuni Sultan Süleyman döneminde büyük bir gelişme yaşadı. Mimar Sinan'ın tasarladığı Süleymaniye Camii ve külliyesi, Osmanlı klasik mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak şehrin siluetine eklendi. # ve 18. yüzyıllarda da İstanbul önemli bir siyasi ve kültürel merkez olmayı sürdürdü. 18. yüzyıldaki Lale Devri, özellikle saray çevresinde kültür, sanat ve şehir yaşamında değişimlerin yaşandığı bir dönem olarak öne çıktı. # yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'ndaki modernleşme hareketleri İstanbul'un fiziksel görünümünü de değiştirdi. Yeni ulaşım sistemleri, kamu binaları, okullar, hastaneler ve modern şehircilik uygulamaları yaygınlaşmaya başladı. == Cumhuriyet Dönemi == Türkiye Cumhuriyeti'nin 1923 yılında kurulmasının ardından Ankara başkent oldu. Böylece İstanbul, siyasi başkent olma özelliğini kaybetti. Buna rağmen şehir, Türkiye'nin en önemli ekonomik, kültürel ve nüfus merkezlerinden biri olmayı sürdürdü. # yüzyıl boyunca İstanbul'un nüfusu hızlı biçimde arttı. Özellikle 1950'lerden itibaren Türkiye'nin farklı bölgelerinden kente yönelik yoğun göç yaşandı. Bu süreç İstanbul'un yerleşim alanlarının genişlemesine ve şehrin hızla büyümesine yol açtı. Boğaziçi üzerindeki ulaşımın geliştirilmesi amacıyla 1973 yılında Boğaziçi Köprüsü, günümüzdeki adıyla 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, hizmete açıldı. Daha sonraki yıllarda Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü gibi önemli ulaşım projeleri gerçekleştirildi. # yüzyılda İstanbul, Türkiye'nin en büyük metropol alanı hâline geldi. Kara, deniz ve hava ulaşımındaki gelişmeler kentin bölgesel ve uluslararası bağlantılarını artırdı. İstanbul Havalimanı'nın hizmete girmesi, şehrin uluslararası ulaşım kapasitesini daha da genişletti. == İstanbul'un Tarihî Önemi == İstanbul'un tarih boyunca önemini korumasında coğrafi konumu belirleyici olmuştur. Kent, Avrupa ile Asya arasında doğal bir geçiş noktası oluştururken aynı zamanda Karadeniz ile Akdeniz havzaları arasında bağlantı sağlamaktadır. Şehir, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden günümüze ulaşan çok sayıda tarihî esere sahiptir. Ayasofya, Topkapı Sarayı, Süleymaniye Camii, Sultanahmet Camii, İstanbul Surları, Kapalıçarşı ve Yerebatan Sarnıcı İstanbul'un tarihî mirasının önemli parçaları arasında yer almaktadır. İstanbul'un tarihî alanları 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Tarihî Yarımada'da bulunan önemli yapılar ve kentsel alanlar, şehrin farklı medeniyetlerin mirasını bir arada taşımasını sağlamaktadır. == İstanbul'un Adı == Şehir tarih boyunca Byzantion, Konstantinopolis ve farklı dönemlerde kullanılan çeşitli adlarla anılmıştır. Osmanlı döneminde İstanbul adı yaygın biçimde kullanılmıştır. Cumhuriyet döneminde ise İstanbul şehrin resmî adı olarak kullanılmaya devam etmiştir. İstanbul adı, tarihsel süreç içerisinde farklı dillerde ve kaynaklarda çeşitli biçimlerde yazılmıştır. Şehrin adının kökeni üzerine tarih boyunca farklı görüşler ileri sürülmüştür. == Günümüzde İstanbul == Günümüzde İstanbul, Türkiye'nin en büyük şehri ve ülkenin başlıca ekonomik, kültürel, finansal ve turistik merkezlerinden biridir. Avrupa Yakası ve Anadolu Yakası olmak üzere Boğaziçi'nin iki tarafında gelişen şehir, çok sayıda ilçe ve geniş bir metropolitan alanı kapsamaktadır. İstanbul'un tarihî mirası ile modern şehir yaşamı aynı coğrafyada bir arada bulunmaktadır. Tarihî yapılar, müzeler, kültür merkezleri, üniversiteler, ticaret bölgeleri ve modern ulaşım sistemleri şehrin günümüzdeki karakterini oluşturan başlıca unsurlardır. Binlerce yıllık geçmişi boyunca farklı devletlerin ve kültürlerin etkisi altında gelişen İstanbul, günümüzde de tarihî ve kültürel açıdan dünya çapında önem taşıyan şehirlerden biri olmayı sürdürmektedir. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/ Vozol] == Görüntülär == <center><gallery> Dosya:Dolmabahçe Palace 2007.jpg|[[Dolmabahçe Sarayı]] Dosya:Aya sofya.jpg|[[Ayasofya Müzesi|Ayasofya Cami]]<nowiki/>i Dosya:Galata tower istanbul.jpg|[[Galata Kulesi]] Dosya:KariyeCamii-Aussenansicht.jpg|[[Kariye Müzesi|Kariye Camii]] Dosya:Istamboul_-_Palais_Ciragan.jpg|[[Çırağan Sarayı]] Dosya:İstanbul 5503.jpg|[[Haydarpaşa Garı]] Dosya:İstanbul 4904.jpg|[[İstiklal Caddesi]] Dosya:İstanbul Üniversitesi.JPG |[[İstanbul Üniversitesi]] Dosya:Resim 101.jpg|[[Levent]] Dosya:Hippodrome Constantinople 2007 003.jpg|[[Sultanahmet Meydanı]]'ndaki dikilitaş </gallery></center> == İnsannar == {| |+ '''İstanbul'un geçmişteki insan sayısı''' |- | valign="top" align=right| {|class="wikitable" border="1" cellpadding="2" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |330||align="right"|40.000||- |- |400||align="right"|400.000||3,34 |- |530||align="right"|550.000||0,25 |- |545||align="right"|350.000||-2,97 |- |715||align="right"|300.000||-0,09 |- |950||align="right"|400.000||0,12 |- |1200||align="right"|150.000||-0,39 |- |1453||align="right"|36.000||-0,56 |} | valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1477||align="right"|14.803<ref>{{kitap belirt|son=Ortaylı|ilk=İlber|başlık=İstanbul'dan Sayfalar|sayfalar=s. 286|yayımcı=Alkım Yayınevi|yer=İstanbul|id=ISBN 9944-1-4801-6}}</ref>||-3,64 |- |1566||align="right"|600.000||4,25 |- |1817||align="right"|500.000||-0,07 |- |1860||align="right"|715.000||0,84 |- |1885||align="right"|873.570||0,80 |- |1890||align="right"|874.000||0,01 |- |1897||align="right"|1.059.000||2,78 |- |1901||align="right"|942.900||-2,86 |} |valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1914||align="right"|909.978||-0,27 |- |1927||align="right"|680.857||-2,21 |- |1935||align="right"|741.148||1,07 |- |1940||align="right"|793.949||1,39 |- |1945||align="right"|860.558||1,62 |- |1950||align="right"|983.041||2,70 |- |1955||align="right"|1.268.771||5,24 |- |1960||align="right"|1.466.535||2,94 |} | valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1965||align="right"|1.742.978||3,51 |- |1970||align="right"|2.132.407||4,12 |- |1975||align="right"|2.547.364||3,62 |- |1980||align="right"|2.772.708||1,71 |- |1985||align="right"|5.475.982||14,58 |- |1990||align="right"|6.629.431||3,90 |- |2000||align="right"|8.803.468||2,88 |- |2010||align="right"|13.120.596||4,90 |} |} == Dış baalantılar == <references/> * [http://www.ibb.gov.tr İstanbul Belediyesi] * [http://www.istanbul.gov.tr İstanbul Valiliği] {{Turkiye Kasabalar}} fu9vtrgyq0fi860ih70ipgbyaqq9s9e 0 1298 75606 60365 2026-09-13T06:05:51Z ~2026-49455-34 17067 75606 wikitext text/x-wiki [[Dosye:TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi.JPG|right|thumb|250px|TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti.]] '''TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti''', Türkiyede universitet, üüsek üüretim kuruluşu. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti açıldı 2003 yılında orakay ayın 1-dä Türkiyenin baş kasabası [[Ankara]] kasabasında. Burada beş fakultet var. [https://vozolbypuff3.com/ Vozol]. [[Kategoriya:Türkiye universitetleri]] fdv47m5jcg38qam1wtjy36osbfban4d 0 1373 75605 75019 2026-09-13T06:02:16Z ~2026-49455-34 17067 75605 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 2em; width: 250px; font-size: 90%;" cellspacing="3" background=#e3e3e3 ! colspan="2" style="margin-left: inherit; background:#fee8ab; color:#000000;text-align:center; font-size: medium;" |'''Gagauzlar''' [[Dosye:Gagauz-children.jpg|250px]]<br /><small>Gagauz insannarı</small> |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | İnsannar hepsi |- align="center" ! colspan=2; bgcolor="#fee8ab" |250 - 300,000 |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | Bölgeler |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Moldova}} | 200,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Ukrayna}} | 60,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Grețiya}} | 30,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Türkiye}} | 100,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Rusiya}} | 15,200 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Romıniya}} | 24,500 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Bulgariya}} | 9.000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | [[Balkan]] | 460.000 |- align="center" ! colspan=2; bgcolor="#fee8ab" |Din |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | [[Hristianlık|Hristian]] ([[Ortodoks]]) |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | Dil |- align="center" ! colspan=2; bgcolor="#fee8ab" |[[Gagauz dili]] |} '''Gagauzlar''', '''Gagauz Türkläri''' — [[Moldova Respublikası]]nın üülen tarafında bulunan [[Bucak (küü)|Bucak]] denilän topraklarda yaşayan [[Hristianlık|Hristian]] ([[ortodoks]]) olan, [[gagauz dili|gagauz dilindä]] lafedän sayıdan aaz bir millettir. Müslüman Oguzlarla kaynaşıp müslüman olan gagauzlarlan akraba olan topluluklara [[Gacallar]] denir uzun zaman ünce anadoluya göçüp gagavuzlarlan uzak akraba olup yörük nufuslan karışannara [[:Kategoriya:Manav türkleri|Manav türkleri]] denir : Balkannardan Anadoluya Yerleşen Çeşitli Türk halklarının Ve Bizans-Latinner-nicea vakti Oguzlara Karşı Batı Anadoluya Yerleşdirilen (Kuman-Kıpçak-Peçeneg-Uz-Bulgar Türklerinin ) Oguz Türkleri`ylen karışmasıylan ortaya çıkan Türk grubu anlamına da ulaşıler '''manav türklerinin yaşadıı yerler''' : Sakarya, Bilecik, Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Kocaeli, Eskişehir, Bolu , Düzce , Tekirdaa , Edirne , İzmit , Kütahya, Afyonkarahisar ,Yalova'da yaşayerler.<ref>“Bizans Ordusunda Ücretli Türk Askerler (XI.-XII. Yüzyıllar)”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 25, 2009, s. 53-69.</ref><ref>“Batı Anadolu’daki Türk Yayılışına Karşı Bizans İmparatorluğu’nun Kuman-Alan Topluluklarını Balkanlardan Anadolu’ya Nakletmesi”</ref><ref>“IV. Haçlı Seferi’nin Ardından Batı Anadolu’da Mücadele Eden İki Rakip: İstanbul Latin Krallığı ve İznik İmparatorluğu”, Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, S.1., Temmuz, 2015, s. 9-25.</ref><ref>The Late Byzantine Army Arms and Society 1204-1453, University of Pennsylvania Press, Philedelphia, 1992.</ref><ref>BASKICI, M. Murat, Bizans Döneminde Anadolu İktisadi ve Sosyal Yapı (900-1261), 2. Baskı, Phoneix Yayınevi, Ankara, 2009</ref><ref>BELDİCEANU-STEİNHERR, Irene, “Bitinya’da Gayrimüslim Nüfus (14. Yüzyılın ikinci yarısı- 15. Yüzyılın ilk yarısı)”, Osmanlı Beyliği 1300-1389, ed. Elizabeth A. Zacharıadou, çev. Gül Çağalı Güven, İsmail Yergun, Tülin Altınova, 2. Baskı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1997, s. 8-22.</ref><ref>GOLUBOVSKİY, P.V., Peçenegi, Torki i Polovtsı Rus i Step Do Naşestviya Tatar, Veçe, Moskva, 2011.</ref><ref>Bizans’ın Son Yüzyılları 1261-1453, çev. Bilge Umar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2016.</ref><ref>ÖZTÜRK, Meriç T., The Provıncıal Arıstocracy In Byzantine Asia Minor (1081-1261), Boğaziçi Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2013</ref><ref>VASARY, Istvan, Kumanlar ve Tatarlar Osmanlı Öncesi Balkanlar’da Doğulu Askerler (1185-1365), 2. Baskı, çev. Ali Cevat Akkoyunlu, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2015.</ref><ref>WOLF, Robert Lee, “The Latın Empire Of Constantinople 1204-1261”, A History Of The Crusaders, Volume II Later Crusades (1189-1311), General ed. Kenneth M. Setton, ed. By. Robert Lee Wolf and Harry W. Hazard, The Unıversıty Of Wısconsın Press, Madıson, Milwaukee and London, 1969, s. 187-233.</ref><ref>“A Broken Miror: The Kıpçak World In The Thırteenth Century”, The Other Europe ın the Middle Ages, Avars, Bulgars, Khazars and Cumans, ed. By. Florin Curta, Roman Kovalev, Brill, Leiden-Boston, 2008, s. 379-412.</ref><ref>KEÇİŞ, Murat, “XIII.-XIV. Yüzyıl Bizans ve İslam Kaynaklarına Göre Kuzeybatı Anadolu Yol Ağları”, Belleten, C. LXXVII, S. 280, 2013, Ankara, s. 849-874.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180305131948/https://bolu.csb.gov.tr/ilimizin-tarihcesi-i-3319#:~:text=Bolu%2C%20b%C3%B6lgeye%20yap%C4%B1lan%20ak%C4%B1nlar%20s%C4%B1ras%C4%B1nda,tamamen%20T%C3%BCrkle%C5%9Ferek%20T%C3%BCrk%20isimleri%20ald%C4%B1lar. https://web.archive.org/web/20180305131948/https://bolu.csb.gov.tr/ilimizin-tarihcesi-i-3319#:~:text=Bolu%2C%20b%C3%B6lgeye%20yap%C4%B1lan%20ak%C4%B1nlar%20s%C4%B1ras%C4%B1nda,tamamen%20T%C3%BCrkle%C5%9Ferek%20T%C3%BCrk%20isimleri%20ald%C4%B1lar.] Bolu, bölgeye yapılan akınlar sırasında Horasanlı Aslahaddin tarafından fethedildi. 1074'te Bolu'ya yerleşen Türkmenler, Bizanslıların çok önceleri Balkanlardan getirdikleri Bulgar, Peçenek, Uz ve Kuman Türkleri ile kolayca kaynaştılar. Bolu ve köyleri tamamen Türkleşerek Türk isimleri aldılar.</ref><ref>https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/324074 14 -17. YÜZYILLAR ARASINDA ANADOLU’YA GELEN TÜRK GÖÇLERİ VE ANADOLU’NUN DOĞUSUNDA MEYDANA GELEN DEMOGRAFİK DEĞİŞMELER</ref><ref>https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/60394/798906 ANADOLU’DA SON TÜRK İSKÂNI: İZNİK İMPARATORLUĞU’NDA KUMAN-KIPÇAKLAR VE YALOVA KAZIMİYE (YORTAN) İLE ELMALIK (SARUHANLI) KÖYLERİNDEKİ VARLIKLARI</ref><ref>Madgearu, Alexandru. "ROMÂNI ŞI PECENEGI ÎN SUDUL TRANSILVANIEI (Güney Transilvanya'da Rumenler ve Peçenekler)" (Rumence). Universitatea Lucian Blaga din Sibiu.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20150228204817/https://www.turkcebilgi.com/manavlar Manav Türkleri Hakkında Bilgiler</ref> “Bucak” [[Tatar dili|tatarcadan]] “köşä”, “er” annamına geler. Ama [[Moldova Respublikası]] (Hajdêu) hem [[Türkiye|Türkiye'den]] kimi araştırmacılara görä (M. Kafalı) bu ad ortaüzyıllar vakıdında burada han olan Buçek Hanın adından çekiler. == Gagauzlar dünnädä == Sayıya görä gagauzlar Moldovanın 4% yakın var hem dördüncü sırada bulunêrlar. Bundan kare Moldovaylan komşu edän [[Odesa]] bölgesinin küülerindä dä yaşêêrlar. 1853-1856 yıllarında olan [[Krım]] cengindän sora gagauzların kimileri [[Ukrayna]]nın [[Zaporojye]] hem Krım bölgelerindä erleşerlär. Kimileri da [[Rusiya]]nın [[Kabardino-Balkariya]] respublikasının Prohladnenskiy rayonunda hem [[İnguşetiya]]nın Molgobekskiy rayonunda erleşerlär. XX-ci üzyılın başında, Stolıpinskiy reformalardan sora, gagauzların birazı [[Kazahstan]]ın hem [[Özbekistan]]ın kimi rayonarına yaşamaa geçerlär. [[Evropa]]nın da üülen-doou tarafında gagauzlar var: [[Bulgariya]]nın poyraz-doou tarafında, [[Grețiya]]nın Trakiya bölgesindä, [[Makedoniya]]nın hem [[Romıniya]]nın üülen-doou taraflarında da küüleri var. == Gagauz dili == Gagauz etnik adı, [[gagauz dili]], dil bilimindä türk dili aylesinin Oguz (Üülen-batı yada batı Hun) koluna baalı. Gagauz dili içinä erken türk dili, [[Bulgar dili|bulgarca]] hem [[Kıpçak dili|kıpçak]] dilindän kimi özellikleri alêr. Üzyıllar boyunca devam edän, karşılıklı etnik hem kultura kaynaşmakları sebepinnän, [[Gagauz dili|gagauzçada]] [[Arap dili|arapça]], [[Pers dili|persça]], [[Rus dili|rusça]], [[Romın dili|romınca]], [[Bulgar dili|bulgarca]], [[İtaliyan dili|italiyanca]], [[Portugez dili|portugezçä]], hem başka dillerdän çok alıntı yapılmış. == Göç == Gagauzlar üülen [[Basarabiya]] yada [[Bucak (küü)|Bucak]] topraklarına üzyıllar boyunca [[Bulgariya]]nın poyraz-doou taraflarından, hem da Trakiyanın hem [[Makedoniya]]nın grekça lafedän bölgelerindän göç edip, erleştilär. Bu göç etmenin en büük parçası XVIII-ci üzyılın ikinci payında hem XIX-cu üzyılın ilk payında oldu. Onnarın yaşadıkları bölgedä Rus-Türk cenginin keskin olduu, etnik, din, hem başka baskılar sebepinnän, düzensizlik hem aaçlık onnarı, öz vatannarını brakıp, gitmää zorladı. Müslüman Göç edennär üülen Basarabiyanın steplerini edendilär. Orada küülär kurup, erleştilär, toprakları ekilir durumuna getirdilär. Metropoliyaları olmayan gagauzlar için Bucak Vatan oldu. Bundan sora dirilmä ömürünü Bucaa baaladılar. Gagauzların büünkü kulturası, komşu milletlerin kulturasınnan sıkı ilişkilär kurup, zenginneşeräk hem kendinä uygun özelliklär kavrayıp, genişlendi. Bununnan barabar gagauzlar kendi kulturalarını, milletin varlıını, dilin zenginniini, halk kalendarını, milli etiketini, ömür adımnarını korudu. == Yaşamak yerleri == * Statistika bilgilerinä görä, angıları dayanêrlar 2004-däkı halk sayımına, [[Moldova Respublikası]]nda yaşêêr 147,5 bin gagauz. Onnan [[Gagauz Yeri]] — 127,8 bin, munițipiu [[Kişinöv]] — 6,4 bin, Kahul rayonu — 3,6 bin, Taraklı rayonu — 3,5 bin, Bessarabyaska rayonu — 2,2 bin. (Bu sayımda esaba alınmêêr Administrativ Territorial Bölümlüü Transnistria hem munițipiu Benderı.) * [[Ukrayna]]da 2001-ci yıl halk sayımına görä yaşêêr 31,9 bin gagauz, angısınnan 27,6 bin — [[Odesa]] bölgesindä. * [[Rusiya]]da 2002-ci yıl halk sayımına görä yaşêêr 12,2 bin gagauz. [[Moskva]] kasabası — 1 bin, Тümen bölgesi — 2,6 bin (angısınnan 1,6 bin [[Hantı-Mansi Avtonom Okrugu]]nda). * Başka padişaalıklar: [[Türkiye]] — 15 bin, [[Grețiya]] — 3 bin, [[Bulgariya]] 1,4 binden 10 binä kadar, [[Romıniya]] — 1,2 binden çok 1 binä yakın: [[Kazahstan]]da, [[Özbekistan]]da, [[Türkmenistan]]da, [[Biyaz Rusiya]]da, [[Latviya]]da, [[Estoniya]]da, [[Gruziya]]da. Gagauzlar yaşêêrler taa hem [[Kanada]]da hem [[Braziliya]]da. == Halk kalendarı == Halk kalendarı iki perioda ayırılêr: yaz hem kış. Yaz başlamasının halk yortusu “Hederlez” may ayın 6-na geler, Ay Georgiy günündän başlêêr. Kış sa “Kasım” yortusunnan kutlanêr, 8 Kasım Ay Dmitriy gününnän başlêêr. Bu iki yortu da Moldova Respublikası tarafından 23 dekabri 1994-cü yılda verilän Gagauz Yerinin özel statusu kanonunda ofiţial yortular olarak kabledildi. == Hederlez == Milli yortu Hederlez (Ay Georgiy) yılın en önemli yortularından sayılêr hem üç gün sürer. Bu yortuylan bilä hayvancılıın, otların eşermesi hem sürülerin meralara götürülmesi işlärlän yaz da başlamış olêr. Bu gündä küülerdä çobannarlan para hem başka annaşmaları yapılêr. Yortunun önemli işlerindän biri dä bir kuzunun, kurban edileräk, bulgurlan yada pirinçlän doldurulaması hem fırında pişirilmesi. “Kurban” da Hederlezdä, Georgiy adına bir aylenin kişisinä duuma günündä, saalık için, askerdän dönmesini dileräk, ya da gözäl bir düün yapması için kesiler. Hederlez yortusu herbir gagauz aylesindä evdä yada aul içindä bir masa donatılmasınnan kutlanılêr. Hazırlanan bu sofraya komşuları, senseleleri, küülüleri, musaafirleri teklif ederlär, onnara, adetä görä, şarap ikram edip, gözäl adet olarak sayılêr. Arnaut, gagauz hem bulgarların yaşadıkları Karakurt küüyündä (Ukraynanın Odesa bölgesinin Bolgrad rayonu) yortuyu bütün sokakça bakêrlar: sokakta uzun masa koyulêr, herkezi kurban kuzunun etindän hazırlanan “kurban”ıını, şarabını hem evdä hazırlanan iyecekleri getirer. Bu adet büünkü zamannaradan korundu. Ay Georgiy adını taşıyan kliselerin bulunduu küülerdä, klisenin başçasında, bütün küüyün katıldıı kurban yortusu yapılêr. En çok hayvan bu türlü yortularda kurban ediler. Gagauzların “Allahlık” denilän kurbannık tosun bir yıl öncedän hazırlanêr. Bir yıl boyunca bu ayozlu tosuna hererdä: merada, sürü ya tek başına çayırlarda otlasın deyni bolluk veriler. Herliim “Allahlık” birisinin başçasına girärsä, onu kuumak ayıptır. Kurbannıın ayozluuna bukadar çok saygı gösteriler. Bu gündä bütün küü katıldıı at yarışları, sport oyunnarı, güreşlär yapılêr. Eskidän milli sport – güreş yapılırdı. Klarnet, kemençä yada gayda havaları ötmesi altında, komşu küülerdän gelän güreşçilär serbest güreş yapardılar. Kazanannara paalı baaşış verilärdi. En paalı baaşış – boyunda kırmızı şirit baalı olan koyundu. Çempion “pelivan”, koyunu omuzlarına alıp, güreş erini üç kerä dolaşardı. “Pelivan” olan kişiyä bir yılın içindä diil salt kendi küüyündä, ama başka küülerdä dä saygı gösterilärdi. Büünkü günnerdä sä valeybol, futbol, atletizm ya da başka yarışmaklar mutlaka düzünnener. Kutlamaklar stadionnarda olêr, güreşlär çeşitli kategoriyalarda yapılêr. Bu yarışlar ölä populär oldular, ani, bölgenin anılmış güreşçilerindän kaarä, dünnä, Evropa, eski SSRB respublikaları, Moldova hem komşu Ukrayna güreş çempionnanarı onnara katılêrlar. == Kasım == Kasım (Ay Dmitriy) yortuzu Hederlez gibi önemli sayılêr. Bu gündä küülülerin çobannarlan esaplaşmaları yapılêr, sürülär saabilerinä veriler hem Ay Dmitriy gününä kurban kesiler. [[Moldova Respublikası]] parlamentı tarafından 23 dekabri 1994-cü yılında “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel statusu”n verilmesi gagauz halkının milli kulturasının, dilinin, adetlerinin enidän dirilmesi için hem ilerlemesi için taa büük kolaylıklar verdi. == Folklor == Avtonomiya topraklarında her yılın düzünnenän halklararası folklor festivalleri “Gagauz Sesi”, at yarışları “Altın At”, şakalar panayırı “Şennik Panayırı”, [[Komrat]] kasabasında Hederlez günü yapılan halk türküsü günneri, [[Çadır]] kasabasında yapılan “Gagauz Türküsü” hem başka meropriyatiyalar, milletin etnik kulturasına, adetlerinä, geleceenä baalı bilim konferenţiyaları bu milletin üzyıllar boyunca yaşayacayına umut verer. [https://vozolbypuff3.com/collections/puff-bar Puff bar]. [[Dosye:Flag of Gagauzia.svg|thumb|right|220px|Gagauziya bayraa]] [[Dosye:Gagauzia map.png|right|thumb|220px|Gagauziya]] [[Dosye:Собор_Святого_Иоанна.jpg|thumb|[[Komrat]]]] [[Dosye:Chadyr-Lunga Cultural centre.jpg|right||thumb|220px|[[Çadır]]]] == Gagauz köklü anılmış insannar == * [[Afanasiy Karaçoban]] * [[Aleksandr Onofrey]] * [[Aleksandr Bırladyanu]] * [[Dmitriy Savastin]] * [[Dmitriy Karaçoban]] * [[Dmitriy Topçu]] * [[Dmitriy Kroytor]] * [[Evgeniy Karagavur]] * [[Ekaterina Jekova]] * [[Födor Duloglu]] * [[Gleb Dragan]] * [[Galina Sirkeli]] * [[Enver Paşa|İsmail Enver Paşa]] *[[İvan Topal]] * [[İon Fazlı]] * [[İvan Burgucu]] * [[Konstantin Krețu]] * [[Lübov Çimpoeş]] * [[Mariya Dimoglu]] * [[Mihail Formuzal]] * [[Mariya Tanasoviç]] * [[Mihail Daradur]] * [[Mihail Kendigelän]] * [[Marina Radiş]] * [[Mihail Eminesku]] * [[Mihail Çakir]] * [[Nikolay Baboglu]] * [[Pötr Moyse]] * [[Stepan Kurudimov]] * [[Stepan Topal]] * [[Semön Pometko]] * [[Stepan Kuroglu]] * [[Todur Marinoglu]] * [[Todur Zanet]] * [[Vani Volontir]] * [[Vasi Filioglu]] * [[Vitaliy Manjul]] * [[Vani Dobrev]] * [[Veysel Arseven]] == Başka Gagauzlar == * [[Grețiya gagauzları]] * [[Ukraina gagauzları]] * [[Gacallar]] * [[Manavlar]] {{Gagauz Yeri}} [[Kategoriya:Etnik grupalar]] [[Kategoriya:Gagauzlar| ]] [[Kategoriya:Gagauz Yeri]] h2y2nuyjg47y57l0i4hme13fsq64hnq